Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2012; 11(5):

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2012; 11(5):"

Transkript

1 Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2012; 11(5): GATF Pediatrik Hematoloji ve Onkoloji Kliniklerinde Herhangi Bir Malignite veya Kronik Hastalık Nedeniyle Takip Edilen Çocukların Ebeveynlerindeki Depresyon, Anksiyete, Umutsuzluk Durumlarının Belirlenmesi [Determinaton of Depression, Anxiety and Hopelessness Situations at Parents whose Children Are Followed in Gulhane Military Medical Faculty, Pediatric Hematology and Oncology Clinics Due to Any Malignancy or Chronic Disease] ÖZET AMAÇ: Çocukluk çağında görülen kronik sistemik hastalıkların, hem çocuk hem de ebeveynler açısından oldukça yıpratıcı ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen sonuçları olmaktadır. Çalışmamızda, bu tür hastalıklara sahip çocukların ebeveynlerindeki depresyon, anksiyete ve umutsuzluk durumlarını araştırdık. YÖNTEM: Araştırma, GATA Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hematoloji ve Onkoloji kliniğinde malignite veya kronik hastalık tanısı alan çocukların ebeveynlerinde yapıldı. Katılımcılara, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği uygulandı. BULGULAR: Çalışma grubunu, malignite veya kronik hastalık nedeniyle Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ile Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi kliniklerinde takip edilen çocukların ebeveynleri oluşturmaktaydı. 01 Temmuz 2009 ve 01 Haziran 2010 tarihleri arasında, 60 anne ile 51 baba ve kontrol grubu olarak 64 anne ile 45 baba çalışmaya dâhil edildi. Hasta grubu ebeveynlerinin yaş ortalaması 35,7±5,1, kontrol grubunun ise 33,3±5,6 yıldı. Hasta grubunda depresyon skoru yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik vardı (p=0.035). Grupların umutsuzluk ve anksiyete skorları yönünden karşılaştırmasında fark bulunmadı (sırasıyla p=0.064, p=0.695). Hastaların anne ve babaları arasında depresyon, umutsuzluk ve anksiyete skorları yönünden fark yoktu (sırasıyla p=0.217, p=0.447, p=0.102). SONUÇ: Malign veya kronik hastalığı olan çocukların ebeveynleri, anne-baba ayırımı olmaksızın depresyon gelişimi için riskli gruptadır. Hem sosyal hem de psikilojik açıdan desteklenmelerine ihtiyaç vardır. SUMMARY AIM: Chronic systemic diseases in childhood have negatively affecting the quality of life and debilitating effects for both children and parents. In our study, we investigated depression, anxiety and hopelessness situations at parents of children with these diseases. METHOD: The study was done at parents of children diagnosed with malignancy or chronic disease in GATA Department of Pediatrics Heath and Disease, Pediatric Hematology and Oncology Clinics. Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale and Beck Hopelessness Scale were applied to the participants. RESULTS: Parents of children, who are followed due to malignancy or chronic disease in department of pediatrics heath and disease, pediatric hematology and oncology clinics, constituted the study group. 60 mothers and 51 fathers as study group and 64 mothers and 45 fathers as control group were enrolled in the study between 1st July 2009 and 1st June The mean age of the parents in study group was 35.7±5.1 and 33,3 5,6 age in control group. The depression score was significantly higher statistically in study group (p=0.035). No difference was fond for the anxiety and hopelessness scores between the groups (p=0.064 and p=0.695 respectively). There was no difference for depression, hopelessness and anxiety scores between mothers and fathers of the children (p=0.217, p=0.447, p=0.102, respectively). CONCLUSION: Without gender discrimination the parents of children with malignancy and chronic disease are in the risk group for depression. It is necessary to support the parents both socially and psychologically. Mustafa Kamil Tuna 1 Ümit Aydoğan 1 Oktay Sarı 1 Selim Kılıç 2 Ayhan Cöngöloğlu 3 Abdullah Avni Atay 4 Ahmet Emin Kürekçi 4 Vedat Köseoğlu 4 Kenan Sağlam 5 1 GATF Aile Hekimliği AD, 2 GATF Halk Sağlığı AD, 3 GATF Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD, 4 GATF Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, 5 GATF İç Hastalıkları BD, Ankara. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn, Depresyon, Umutsuzluk, Anksiyete. Key Words: Parent, Depression, Hopelessness, Anxiety. Sorumlu yazar/ Corresponding author: Oktay Sarı GATF Aile Hekimliği AD, Ankara, Türkiye. Gönderme Tarihi/Date of Submission: , Kabul Tarihi/Date of Acceptance: , DOI: /pmb GİRİŞ Aile, kronik hastalığı olan çocuğun bakımı için temel kaynaktır. Anne ve baba, günlük bakımı için çocuktan zorunlu olarak sorumludur (1). Çocuğun günden güne artan tedavi yüküyle ve kanser tedavisinin neden olduğu yan etkilerle baş etmeye çalışan ebeveynler, genellikle kendi gereksinimlerini erteleyerek tamamen hasta olan çocuğun ihtiyaçlarına odaklanmaktadır. Hastaya ve diğer aile üyelerine destek olmaya çalışırken, kendileri daha fazla güçlük ve anksiyete yaşamaktadırlar (2,3). Anne-babanın rollerinin artması ve değişmesi, aile süreci içinde oluşabilecek değişiklikler, iş yeri ile 577

2 ilgili izin problemleri, evin hastaneden uzak olması, hasta çocuğun kardeşleriyle ilgilenecek birinin olmayışı, hastalık ile hastane ve işlemler hakkında bilgi eksikliği, sosyal çevreden uzaklaşma zorunluluğu, sosyal destek sistemlerinin azlığı, çocuklarının okuldan ve arkadaşlarından uzak olması, eşler arasında iletişim bozukluğu, sağlık ekibi üyelerinin yaklaşımı gibi durumlar ebeveynlerde anksiyete düzeyinin artmasına katkı sağlayan önemli nedenler olarak ele alınmaktadır (4-6). Çocuklarda görülen maligniteler ve diğer önemli kronik hastalıklar ekonomik açıdan da ailenin tüm bireylerini etkileyebilmekte, ciddi uyum sorunlarına ve ruhsal bozukluklara yol açabilmektedir (7). Bu tür sıkıntılar toplumda azımsanmayacak düzeydedir. Çocukluk çağındaki kronik hastalık insidansının %10 15 arasında olduğu düşünülürse bu tür hastalıklara sahip çocukların ebeveynlerinde yukarıda anlatılan psikosomatik rahatsızlıkların görülmesi kaçınılmazdır (8). Hastayı sadece beden sağlığı açısından değerlendirmek, sorunları ailesi ve fiziksel çevresiyle bir bütün olarak ele almamak etkin bir tedavi imkânını engelleyecektir. Bu nedenle hekimler hastaları fiziksel çevresiyle beraber değerlendirmeli, ailelerde ortaya çıkabilecek psikososyal rahatsızlıkları saptamalı ve buna yönelik önlem almalıdır. Çalışmamızda malignite veya kronik hastalığı olan çocukların ebeveynlerinde depresyon, anksiyete durumları ve umutsuzluk skorlarını araştırdık. GEREÇ ve YÖNTEM Çalışmamız kesitsel tipte bir çalışma olup evrenini GATA Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Hematolojisi ve Çocuk Onkolojisi polikliniklerinde malignite veya kronik hastalık tanısı alan çocukların ebeveynleri oluşturdu. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul onayı ve çalışmaya katılan bireylerin onamları alındı. Katılımcıların demografik özellikleri (medeni durum, eğitim durumu, sağlık güvencesi, meslek) hazırlanan soru formuna kaydedildi. Soru formuna, ebeveynlerin hastalık sürecini ve yaşadıkları sorunların irdelendiği parametreler eklendi. Ebeveynlere yüz yüze görüşülerek ve ölçekler hakkında bilgilendirme yapılarak Beck Depresyon (BDÖ), Beck Anksiyete (BAÖ) ve Beck Umutsuzluk Ölçekleri (BUÖ) doldurtuldu. BDÖ, katılımcıların depresyon açısından riskini, depresif belirtilerin düzeyi ve şiddet değişimini ölçmek için kullanılmaktadır. Yönergesi ölçeğin başında vardır ve hastalara doldururken kendi durumlarına en çok uyan ifadeyi işaretlemeleri belirtilir. Toplam 21 kendini değerlendirme cümlesi içermektedir. Her madde 0-3 arasında puan alır ve toplam puan bunların toplanması ile elde edilir. Toplam puan 0-63 arasında değişir. Ölçeğin Türkçe için geçerlik ve güvenirlilik makalesinde (9) kesme puanının 17 olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Değerlendirmeye göre; 0-10 puan arası depresyon belirtileri yok, puan hafif şiddette depresyon belirtileri, puan orta şiddette depresyon belirtileri ve 24 ve üzeri puan ağır depresyon belirtileri olarak sınıflandırılmıştır. BAÖ; bireylerin yaşadığı anksiyete belirtilerinin sıklığını belirlemeye yönelik kendini değerlendirme ölçeğidir. 21 maddeden oluşur. Her madde için Hiç, Hafif derecede, Orta derecede, Ciddi derecede seçeneklerinden birinin seçilmesi ve işaretlenmesi istenir. Verilen cevaplara 0 ile 3 arasında değişen puanlar verilir. Puan aralığı 0-63 tür. Ölçekten alınan toplam puanların yüksekliği, bireyin yaşadığı anksiyetenin şiddetini gösterir. Türkiye'de geçerlik ve güvenirliği Ulusoy ve arkadaşları tarafından tarafından yapılmıştır (10). BUÖ ise ebeveynlerin yaşadıkları umutsuzluk düzeylerini belirlemede kullanılmaktadır. 20 maddeden oluşan bir ölçektir. Gelecekle ilgili duyguları içeren maddeler 1,6,9,13,15; güdü kaybı ile ilgili maddeler 2,3,9,11,12,16,17,20; gelecek beklentisiyle ilgili maddeler 4,7,14,18 olarak belirlenmiştir. Bireyden kendisine uygun olan ifadeler için doğru, uygun olmayan ifadeler için yanlış şıkkının işaretlenmesi istenir. 1, 3, 5, 6, 8, 10, 12, 13, 15 ve 19. sorularda hayır ; 2, 4, 7, 9, 11, 14, 16, 17, 18 ve 20. sorularda evet yanıtı için 1 puan verilmektedir. Ölçekten alınabilecek puanlar 0-20 arasındadır. Elde edilen aritmetik toplam umutsuzluk puanını oluşturur. 0-3 puan hiç ya da minimal umutsuzluğu, 4-8 puan düşük umutsuzluk seviyesini, 9-14 puan orta düzeyi, 15 ve üzeri puan yüksek umutsuzluk düzeyini belirtmektedir (11). Ülkemizde geçerlilik ve güvenilirlilik testleri Seber tarafından 1991 yılında yapılmıştır (12). Elde edilen veriler katılımcılara ait demografik verilerle karşılaştırılarak analizleri yapıldı. Tanımlayıcı istatistikler olarak frekans, yüzde, ortalama, standart sapma verildi. Kategorik verilerin karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanıldı. Normal dağılama uygunluk Kolmogrov-Smirnov testiyle saptandıktan sonra Student t testi ve One-way ANOVA testleriyle karşılaştırılmalar yapıldı. İstatistiksel anlamlılık için p <0.05 olarak kabul edildi

3 Tablo 1: Çocukları hasta olan ebeveynlerin demografik özellikleri (% olarak). TAF Preventive Medicine Bulletin, 2012: 11(5) Parametreler Medeni durum Eğitim durumu Sosyal güvence Meslek Evli 98 Boşanmış 2 Anne Baba İlkokul 30 6 Ortaokul 13 6 Lise Üniversite SGK 94,6 Yeşil kart 4,5 Yok 0,9 Askeri personel 2 80 Ev hanımı 83 - Memur 8 12 İşçi 2 4 Diğer 5 4 Tablo-2: Çocukları hasta olan ebeveynlerin demografik özellikleri. Parametreler n % İl merkezi 90 81,1 İlçe 15 13,5 Yaşanılan Yer Kasaba 1 0,9 Köy 5 4,5 Çocuk Sayısı Sigara Alışkanlığı Alkol Alışkanlığı ve üzeri İçiyor İçmiyor Bırakmış İçiyor İçmiyor Bırakmış ,6 49,6 11,7 8,1 31,5 58,6 9,9 4,5 94,6 0,9 BULGULAR Çalışma, vaka grubunda malignite veya kronik hastalığa sahip 111 çocuğun ebeveyni (60 anne, 51 baba) ve kontrol grubunda 109 çocuğun ebeveyni (64 anne, 45 baba) arasında yapılmıştır. Yaş ortalaması anne ve babalarda sırasıyla 34,6±5,32 ve 37,0±4,6 yıldı. Ebeveynlere ait sosyodemografik veriler Tablo 1 ve 2 de gösterilmiştir. Çocukların %55,9 u (n=62) kız, %44,1 i (n=49) erkek ve yaş ortalamaları 8,27±4,09 yıl idi. Okul öncesi dönemde olan çocukların oranı %43 (n=47) idi. Çocukların tanıları incelendiğinde, en sık %25,7 (n=29) ile akut lenfoblastik lösemi (ALL) ve %11,2 (n=13) ile talasemi majör tanıları idi. Ebeveynlerin 101 (%91) inin çocukları hastalanmadan önce, 96 (%86,5) sının çocuğun hastalığından sonra hiç psikiyarti polikliniğine müracaat etmediği tespit edildi. 7 ebeveyn (%6,3) ise sağlık birimlerine ulaşmada sorun yaşadığını, 25 ebeveyn (%22,5) ise çocuklarının hastalığı ile ilgili sorunlarını hafifletecek sosyal dayanaklar ve kurumlardan yardım almadığını ifade etti. 40 ebeveynin (%36) çocuklara yönelik tiyatro vb. aktiviteler ile yatak sayısının artırılması gibi beklentileri vardı. Okul çağı yaş grubunda olan çocuklarının %42 si hastalığı nedeniyle kendini çok yorgun hissettiğinden, hastalığından kaynaklanan psikolojik sorunlar nedeniyle ve okula giderse hastalığının daha da ilerleyeceği endişesiyle okula devam edemiyordu. Çocukların 5 (%4,5) i hastalıklarından dolayı ayaktan tedavi olurken, hastaneye bir kez yatanların sayısı 65 (%58,6), iki kez yatanların sayısı 10 (%9), üç ve daha fazla yatanların sayısı ise 31 (%27,9) olarak tespit edildi

4 Tablo-3: Grupların ölçekler yönünden karşılaştırılması (% olarak). Ölçekler Beck Depresyon Ölçeği Beck Umutsuzluk Ölçeği Beck Anksiyete Ölçeği *Ki-kare testi, **Student T testi, Hasta çocukların ebeveynleri Kontrol 0-10= Yok 49,6 65, =Hafif 29,7 16, =Orta 11,7 6,4 24 = Ağır 9,0 11,9 0-3=Minimal 43,3 60,5 4-8=Düşük 29,7 23,9 9-14=Orta 20,7 11,9 15 =Yüksek 6,3 3,7 Ort±SD 11,83±10,47 11,26±11,11 p 0,035* 0,064* 0,695** Çalışmamızda, hasta çocukların ebeveynlerinin BDÖ, BAÖ ve BUÖ den aldıkları puanlar kontrol grubu ebeveynleri ile karşılaştırıldığında, depresyon skorları yönünden çocuğu hasta olan ebeveynlerde istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik saptanırken (p=0,035), umutsuzluk ve anksiyete skorları açısından fark bulunmadı (sırasıyla p=0,064, p=0,695) (Tablo 3). Depresyon, umutsuzluk ve anksiyete skorları yönünden anne ile baba arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (sırasıyla p=0,217, p=0,447, p=0,102), Ayrıca eğitim durumu, medeni durum açısından karşılaştırmalarda da fark bulunmadı. TARTIŞMA Ebeveynler, kronik hastalığı olan çocuklarının bakımı ve her türlü ihtiyaçlarının karşılanmasında çocuktan zorunlu olarak sorumludur (1), McCubbin ve arkadaşlarının kanserli çocukların ebeveynleri üzerinde yaptıkları çalışmada, çocuğun tekrarlayan ve ağrı veren tedavi işlemleri nedeni ile sık hastaneye gelmesinin, ebeveynlerde en çok stres yapan durum olduğunu bulmuşlardır (13). Literatürde, hastalığın komplikasyonları arttıkça ve hastalık süreci uzadıkça ölümle ilgili korku ve kaygıların arttığı, bu durumun oluşturduğu stres ile başa çıkmada yetersizlik ve çaresizlik duygularının ortaya çıktığı belirtilmektedir (14). Bu süreçte ebeveynlerde kronik yorgunluk, sıkıntı, immün sisteminin bozulması, uyku sorunları, halsizlik, kilo değişiklikleri, baş ağrısı, sırt ağrısı, kas gerginliği, hazımsızlık, kas krampları ve ciddi ağrılar gibi sağlık problemleri görülmektedir (15,16). Çalışma ortamları, ekonomik durumlar ve sağlık ve sosyal destekle ilgili problemlerde bunlara eklenmektedir (4-6). Tüm bunlara iletişim sorunlarının eklenmesi ve ebeveynlerin sosyallikten kendilerini çekmesi anksiyete düzeylerini etkilemektedir (6). Literatürde, annelerin çocuklarının hastalıklarının tıbbi derecesinden etkilendikleri, ağır hastalık şiddetinde büyük stres yaşadıkları ve kendilerini güçsüz hissettikleri vurgulanmaktadır (17). Annelerin çocuğa en yakın aile bireyi olduğu ve hasta çocuğun bakımında daha fazla sorumluluk aldığı, bu nedenle daha fazla anksiyete yaşadıkları belirtilmektedir (5). Bazı çalışmalarda anne ve babaların anksiyete düzeyleri birbirine yakın bulunmuştur (18). Çalışmamızda anksiyete skorları yönünden anne ve baba arasında anlamlı fark bulunmadı. Anne-babanın anksiyete ve depresyon düzeylerini; evlilik uyumu, sosyoekonomik düzey, aile desteği, eğitim düzeyi, yaş, çocuktaki hastalığın şiddeti, süresi ve ölümcül olup olmaması gibi çeşitli faktörler etkilemektedir (19). Ailede kronik hastalığı sahip bir çocuğun olmasının annelerde depresyona neden olan bir faktör olduğu belirtilmiştir (20). Çalışmalarda; çocuklarında kronik seyirli hastalığı olan ebeveynlerde artmış depresyon bulunmuştur (21). Toros ve arkadaşları; 2002 yılında yaptıkları iki ayrı çalışmada kanser hastalığı ve kanser dışı kronik hastalığı olan çocukların annelerindeki BDÖ Puanı ortalamalarını yüksek bulmuşlardır. Zülfikar ve arkadaşları da çalışmalarında annelerinin BDÖ puanı ortalamaları yüksek bulunmuştur. Bütün kültürlerde kronik hastalığı olan çocuklara sahip ailelerin aşırı stres ve depresyon yaşadıkları belirtilmiştir (22). Çalışmamız bu bakımdan literatürle benzerlik göstermektedir. Bu durum hastalık sonucu gelişen olayların ebeveynleri etkilediğini göstermektedir

5 Aile ortamında bireyler birbirleri ile sürekli iletişim ve etkileşim halindedir ve bireylerden birinin herhangi bir stres yaşaması tüm aile bireylerini etkilemektedir. Kanserli bir çocuğa sahip olmak ve hastalık sürecinde yaşananlar ebeveynlerde geleceğe dair karamsar bir bakışa sahip olma, yaşananlara umutsuz ve negatif yaklaşma davranışını doğurmaktadır. Bunu aşmada sosyal destek son derece önemlidir (3,23). Çocuğun kronik hastalığının ve hastalık şiddetinin bazı yayınlarda ebeveynler için umutsuzluk kaynağı olduğu belirtilmiştir (23). Çalışmamızda ebeveyn grubunda umutsuzluk skorları yönünden anne-baba arasında ve kontrol grubuyla karşılaştırmada fark bulunmamıştır, Gülçiçek ve Alparslan ın çalışmaları da benzerlik göstermektedir (4,24). Kanser ve kronik hastalıkların tedavisindeki gelişmeler, çocukluk çağı kanserlerindeki remisyon oranlarının artması, ayrıca çalışma grubumuzdaki ebeveynlerin hastanede düzenli bakım alma olanakları ve ailelerin tamamına yakınının sağlık güvencesinin olması gibi olumlu faktörlerin bunda etkili olabileceği düşünülmektedir. Kronik hastalığa veya maligniteye sahip çoçuğu olan ebeveynlerin çalışma durumu psikososyal sağlığı etkilemektedir. Çalışan ailelerde ekonomik ve sosyal gücün olması, toplumsal bir statüye sahip olma, özellikle kadınların psikolojik olarak kendilerini daha iyi hissetmelerine yol açabileceği gibi, çalışma ortamının vermiş olduğu stres, yorgunluk ve hasta çocuğuna yeterince vakit ayıramaması da ebeveynler üzerine olumsuzluklara yol açabilmektedir. Ailelerin çalışma durumlarının depresyonla ilişkisinin incelendiği bir çalışmada, çalışmanın psikolojik sağlığı olumlu yönde etkilediği saptanmıştır (25). Atasoy ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada ise çalışan kadınlarda depresyon oranı daha yüksek tespit edilmiştir (26). Çalışmamızda çalışan ve çalışmayan anneler arasında depresyon, umutsuzluk ve anksiyete açısından fark saptanmamıştır (p>0,05). Ebeveynlerin çalışma durumlarının olumlu ve olumsuz katkıları olabilmektedir. Anne ve babalara çocuklarının kronik hastalığıyla baş edebilmeleri için sosyal destek sağlanması önemlidir (27). Araştırmacılar; ebeveynlerin, ailelerinden ve sağlık personelinden destek aldıklarını, fakat en büyük desteğin eşlerinden geldiğini belirtmişlerdir (28). Çalışmamızda ebeveynlerin büyük bir kısmı kurumsal temelde sosyal dayanak bulabilmişlerdir. Bunun ebeveynlerdeki anksiyete ve umutsuzluk skorlarının düşük çıkmasının bir etkeni olduğu söylenebilir. Hastaneye yatırılan çocukların davranışsal, duygusal ve aile fonksiyonlarının incelendiği bir çalışmada, hastaneye yatma ve sık hastane kontrollerinin çocuklarda stres yarattığı, okula devam edememe, kanser tedavisinin yan etkileri nedeni ile kendini akranlarından farklı hissettiği ve reddedilme korkusu yaşadıklarını tespit etmişlerdir (29). Çalışmamız literatür sonuçları ile benzerlik göstermektedir. Özkan ve arkadaşlarının yaptığı çalışmada eğitim düzeyi yükseldikçe depresyon düzeyinin arttığını belirtilmektedir (25). Yapılan çalışmalar incelendiğinde, eğitim düzeyinin yüksek olmasının bireylerin bilgiye ve kaynaklara ulaşımını kolaylaştırdığı, elde edilen fazla bilginin ebeveynlerdeki suçluluk hissini ortaya çıkardığı, çaresizlik ve kızgınlığını artırdığı bildirilmektedir (30). SONUÇ Çalışmamızda anne ve babaların eğitim durumu ile depresyon, umutsuzluk ve anksiyete düzeyleri arasında fark yoktu, Ebeveynler farklı eğitim düzeylerinde olsalar da bilgiye daha kolay ulaşmanın çalışmamızın sonuçlarını etkilediği düşünülmektedir. KAYNAKLAR 1. Pejovic-Milovancevic M, Popovic-Deusic S, Aleksic O, Garibovic E. Personality characteristics of parents in hospitalized children. European Child and Psychiatry. 2003; 2(12): Van Dongen-Melman V. Developing psychosocial aftercare for children surviving cancer and their families. Acta Oncol. 2000; 39: Sloper P. Experiences and support needs of siblings of children with cancer. Health and Social Care in the Community. 2002; 8(5): Gülçiçek S. Tanı ve tedaviye yardımcı ağrılı uygulamalarda anne varlığının çocuğun ağrı ve anksiyetesi üzerine etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı. Doktora Tezi. İstanbul Akşit S, Cimete G. Çocuğun yoğun bakım ünitesine kabulünde annelere uygulanan hemşirelik bakımının annelerin anksiyete düzeyine etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2001; 5(2):

6 6. Gönener DH, Güner İ, Güneş F. Çocukları ameliyat olacak ebeveynlerin ameliyat öncesi ve sonrası endişelerinin belirlenmesi. Hemşirelik Forumu. Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos s Öztürk MO, Uluşahin A. Ruh Sağlığı ve Hastalıkları. Ankara. Yenilenmiş 11.baskı. 2008; 1: Işık E. Depresyon ve Bipolar Bozukluklar. Ankara. Görsel Sanatlar Matbaacılık, 2003; 5-11: Hisli N. Beck Depresyon Envanterinin Üniversite Öğrencileri İçin Geçerliliği. Güvenirliliği. Psikoloji Dergisi. 1989; 7: Ulusoy M, Şahin N, Erkmen H. Turkish Version of The Beck Anxiety Inventory: Psychometric Properties. Journal of Cognitive Psychotherapy: An International Quarterly. 1998; 12(2): Savaşır I, Şahin NH. Bilişsel-davranışçı terapilerde değerlendirme: sık kullanılan ölçekler. Ankara. Türk Psikologlar Derneği Yayınları, Seber G. Beck umutsuzluk ölçeğinin geçerliliği ve güvenilirliği üzerine bir çalışma. Yayınlanmamış doçentlik tezi Anadolu Üniversitesi Tıp fakültesi Psikiyatri Bölümü Eskişehir, McCubbin M, Balling K, Possin P, Frierdich S, Bryne B. Family resiliency in childhood cancer. Family Relations. 2002; 51: Woodgate RL. Life is never the same: childhood cancer narratives. European Journal of Cancer Care. 2006; 15: Mrazek D. Psychiatric aspects of somatic disease and disorders. Child and Adolescent Psychiatry. UK. Fourth edition. Blacwell Publishing Company, p Wong M, Chan S. The coping experience of Chinese parents of children diagnosed with cancer. Journal of Clinical Nursing. 2005; 14: DeMaso DR, Campis LK. The impact of maternal perceptions and medical severity on the adjustment of children with congenital heart disease. Journal of Pediatric Psychology. 1991; 16(2): Norberg AL, Lindblad F, Boman K. Supportseeking. perceived support. and anxiety in mothers and fathers after children s cancer treatment. Psycho- Oncology. 2006; 15: DuHamel KN, William HR, Vickberg MJ. Behavioral interventions in the diagnosis. treatment and rehabilitation of children with cancer. Acta Oncol. 1999; 38: Heneghan AM, Silver EJ, Westbrook L, et al. Depressive symptoms in mothers with young children: Who is at risk?. Pediatrics. 1998; 102: Özşenol F, Işıkhan V, Ünal B, et al. Engelli çocuğa sahip ailelerin aile işlevlerinin değerlendirilmesi. Gülhane Tıp Dergisi. 2003; 45(2): Ashkani H, Dehbozorgi R, Tahamtan A. Depression among parents of children with chronic and disabling disease. Iran Journal Med Sci. 2004; 29(2): Lawoko S, Soares JJF. Distress and hopelessness among parents of children with congenital heart disease. parents of children with other disease. and parents of healthy children. Journal of Psychosomatic Research. 2002; 52: Alparslan Ö. Kronik hematolojik-onkolojik hastalığı olan çocukların kardeşleri ve annelerine verilen hemşirelik desteğinin kaygı düzeylerine etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı. Doktora Tezi. İstanbul Özkan S. Zihinsel Engelli ve Normal Çocuğa Sahip Ailelerin Algıladıkları Sosyal Destek ve Depresyon Düzeylerinin İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Yüksek Lisans Tez. Ankara Atasoy N, Bayar Ü, Sade H, et al. Doğum sonrası dönemde depresif Belirti düzeyini etkileyen klinik ve sosyodemografik risk etmenleri. Türkiye Klinikleri J Gynecol Obst. 2004; 14: Mastroyannopoulou K, Stallard P, Lewis M, et al. The impact of childhood non-malignant lifethreatening illness on parents: Gender differences and predictors of parental adjustment. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 1997; 38(7): Allen SM, Ciambrone D, Welch LC. Stage of life course and social support as a mediator of mood state among persons with disability. Journal of Aging and Health. 2000; 13(3): Kennedy C, Kools S, Kong SKF, Chen JL, Franck L, Wong TKS. Behavioural. emotional and family functioning of hospitalized children in China and Hong Kong. International Council of Nurses. International Nursing Review. 2004; 51: Güdek K. Çocuklarda görülen kanserlerin tedavisinde. aile ve akraba desteklerinin öneminin tıbbi sosyal çalışma yönünden araştırılması. İstanbul Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI Burcu BAYRAK KAHRAMAN* Derya TÜLÜCE* Musa BALİ** Turgay ARINSOY** *Gazi Üniversitesi Sağlık

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA HASTALIK ALGISI ÖLÇEĞİNİN KLİNİK SONUÇLAR İLE İLİŞKİSİ DERYA DUMAN EMRE ERDEM Prof.Dr. TEVFİK ECDER DİAVERUM GENEL MERKEZ ÖZEL MERZİFON DİYALİZ MERKEZİ GİRİŞ Son yıllarda önem

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Dr. Gülcan Güleç, DR. Hikmet Hassa, Dr. Elif Güneş Yalçın, Dr.Çınar Yenilmez, Dr. Didem

Detaylı

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Selçuk Özdin 1, Aytül Karabekiroğlu 2, Arzu Alptekin Aker 2, Recep Bolat 2, Servet

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ Egemen Ünal*, Reşat Aydın*, Gülnur Tekgöl Uzuner**, Oğuz Osman Erdinç**, Selma Metintaş* *Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Emine Çölgeçen 1, Ali İrfan Gül 2, Kemal Özyurt 3, Murat Borlu 4 1 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dermatoloji Ana Bilim

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai

ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai ÇALIŞMAYAN KADINLARIN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIMLARINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER Zekai PEHLİVAN*; Elif Nilay ADA*;Gizem ÖZTAŞ* *Mersin Üniversitesi

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

Hemodiyaliz Hastalarının Psikolojik Dayanıklılık Durumları ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi

Hemodiyaliz Hastalarının Psikolojik Dayanıklılık Durumları ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi Hemodiyaliz Hastalarının Psikolojik Dayanıklılık Durumları ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi Öğretim Görevlisi Emine DANE Acıbadem Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Sunum Akışı

Detaylı

Şanlıurfa İlinde Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Depresyon Durumlarinin Belirlenmesi

Şanlıurfa İlinde Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Depresyon Durumlarinin Belirlenmesi Araştırma Makalesi Şanlıurfa İlinde Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Depresyon Durumlarinin Belirlenmesi 1 3 Fügen Özcanarslan, Hülya Karataş, Diler Aydın 1 Determination of The Depression Status Of Mother

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı BULGULAR Çalışma tarihleri arasında Hastanesi Kliniği nde toplam 512 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 18 ile 28 arasında değişmekte olup ortalama 21,10±1,61 yıldır. Olguların %66,4 ü (n=340)

Detaylı

Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Esra Arda: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim Dalı Adli Tıp Ensititüsü Yüksek Lisans-1990

Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Esra Arda: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim Dalı Adli Tıp Ensititüsü Yüksek Lisans-1990 Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Esra Arda: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim Dalı Adli Tıp Ensititüsü Yüksek Lisans1990 Hidayet Taşdöven: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim

Detaylı

Dr. İkbal İnanlı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği

Dr. İkbal İnanlı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Dr. İkbal İnanlı Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Giriş Tükenmişlik; işi gereği yoğun duygusal taleplere maruz kalan ve sürekli diğer insanlarla yüz yüze çalışmak durumunda olan kişilerde

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

İNFERTİL ÇİFTLERDE, İNFERTİLİTE TEDAVİSİ ESNASINDA ERKEKLERDEKİ PSİKOSOSYAL DURUMUN İNCELENMESİ

İNFERTİL ÇİFTLERDE, İNFERTİLİTE TEDAVİSİ ESNASINDA ERKEKLERDEKİ PSİKOSOSYAL DURUMUN İNCELENMESİ T.C AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İNFERTİL ÇİFTLERDE, İNFERTİLİTE TEDAVİSİ ESNASINDA ERKEKLERDEKİ PSİKOSOSYAL DURUMUN İNCELENMESİ Nilüfer TOK KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRELİĞİ

Detaylı

KANSER HASTALARININ SOSYAL DESTEK SİSTEMLERİ, BENLİK SAYGILARI VE BAZI RUHSAL BELİRTİLERİ

KANSER HASTALARININ SOSYAL DESTEK SİSTEMLERİ, BENLİK SAYGILARI VE BAZI RUHSAL BELİRTİLERİ KANSER HASTALARININ SOSYAL DESTEK SİSTEMLERİ, BENLİK SAYGILARI VE BAZI RUHSAL BELİRTİLERİ Vedat IŞIKHAN *, Dr. Şeref KÖMÜRCÜ *, Doç.Dr. Ahmet ÖZET *, Doç.Dr. Fikret ARPACI *, Dr. Bekir ÖZTÜRK *, Prof.Dr.

Detaylı

KOAH LI HASTALARDA ANKSİYETE, DEPRESYON VE SOSYAL DESTEK DURUMUNUN BELİRLENMESİ

KOAH LI HASTALARDA ANKSİYETE, DEPRESYON VE SOSYAL DESTEK DURUMUNUN BELİRLENMESİ ARAŞTIRMA KOAH LI HASTALARDA ANKSİYETE, DEPRESYON VE SOSYAL DESTEK DURUMUNUN BELİRLENMESİ Havva TEL* Alınış Tarihi:21.04.2009 Kabul Tarihi:09.10.2009 ÖZET Bu çalışma KOAH lı hastalarda anksiyete, depresyon

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

[BİROL BAYTAN] BEYANI

[BİROL BAYTAN] BEYANI Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı 10. Ulusal Pediatrik Hematoloji Kongresi 3 6 Haziran 2015, Ankara [BİROL BAYTAN] BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam yoktur. Çalıştığı Firma (lar) Danışman Olduğu

Detaylı

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN)

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN) GÜLÇİN KARADENİZ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ E-Posta Adresi Telefon (İş) : 2166261050-2244 Faks : 2166281113 Adres : : gulcinkaradeniz@maltepe.edu.tr Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA TEMEL İNANÇLAR VE KAYGI İLE İLİŞKİSİ: ÖNÇALIŞMA GİRİŞ: Yaygın anksiyete bozukluğu, birtakım olay ya da etkinliklerle ilgili olarak, bireyin denetlemekte zorlandığı,

Detaylı

Zihinsel Engelli Çocuğu Olan Ailelere Verilen Grup Danışmanlığının Etkinliğinin Değerlendirilmesi

Zihinsel Engelli Çocuğu Olan Ailelere Verilen Grup Danışmanlığının Etkinliğinin Değerlendirilmesi 84 ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Zihinsel Engelli Çocuğu Olan Ailelere Verilen Grup Danışmanlığının Etkinliğinin Değerlendirilmesi Evaluation of Group Counseling for Families of Intellectually Disabled

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Telefon: Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2017 Doktora Gelişim Psikolojisi Hacettepe Üniversitesi

ÖZGEÇMİŞ. Telefon: Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2017 Doktora Gelişim Psikolojisi Hacettepe Üniversitesi ÖZGEÇMİŞ Arş. Gör. Dr. E. Helin Yaban E-Posta: hyaban@hacettepe.edu.tr Telefon: 312 297 83 25 Adres: Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 06800 Beytepe/ANKARA Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2017

Detaylı

ÇOCUK VE AİLENİN SERVİSE KABULU

ÇOCUK VE AİLENİN SERVİSE KABULU ÇOCUK VE AİLENİN SERVİSE KABULU Hemşire Deniz YALÇIN Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma Ve Uygulama Merkezi Pediatri Hematoloji Onkoloji Kliniği Servis Sorumlu Hemşiresi Sunum Planı Hastanın servise kabulü

Detaylı

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Meryem METİNOĞLU Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü Giriş Doğum kadın hayatında yaşanılan

Detaylı

Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2009; 12: 4

Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2009; 12: 4 ARAŞTIRMA 3-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN HASTANEYE YATIŞA KARŞI DAVRANIŞSAL TEPKİLERİ KONUSUNDA VERİLEN EĞİTİMİN ANNELERİN ANKSİYETE DÜZEYİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ* Zümrüt BAŞBAKKAL** Sibel SÖNMEZ*** Nesrin

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması

Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Şizofreni ve Bipolar Duygudurum Bozukluğu Olan Hastalara Bakım Verenin Yükünün Karşılaştırılması Suat Yalçın, Sevda Bağ SBÜ Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları EAH, 3.psikiyatri Kliniği,

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2007; 10: 1

Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2007; 10: 1 ENGELLİ ÇOCUĞA SAHİP EBEVEYNLERİN DEPRESYON DÜZEYİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ* Dilek ERGİN** Nesrin ŞEN*** Nurten ERYILMAZ**** Saadet PEKUSLU**** Melek KAYACI**** Kabul Tarihi:9.11.2005 ÖZET

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Uluslararası 9. Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Kongresi 19-22 Ekim 2017 Antalya/Türkiye BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Öznur KARA

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : gsaltukoglu@fsm.edu.tr

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : gsaltukoglu@fsm.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : gsaltukoglu@fsm.edu.tr

Detaylı

Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Yaşadıkları Güçlükler ile Aileden Algıladıkları Sosyal Destek ve Umutsuzluk Düzeyleri

Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Yaşadıkları Güçlükler ile Aileden Algıladıkları Sosyal Destek ve Umutsuzluk Düzeyleri Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2009; 8(4):315-322 Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Yaşadıkları Güçlükler ile Aileden Algıladıkları Sosyal Destek ve Umutsuzluk Düzeyleri [Hardships Undergone

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK ÇALIŞANLARININ RUHSAL SAĞLIK DURUMUNUN BELİRLENMESI VE İŞ DOYUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK ÇALIŞANLARININ RUHSAL SAĞLIK DURUMUNUN BELİRLENMESI VE İŞ DOYUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE ÇALIŞAN SAĞLIK ÇALIŞANLARININ RUHSAL SAĞLIK DURUMUNUN BELİRLENMESI VE İŞ DOYUMU İLE İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ Ercan AYDOĞDU Akdeniz Üniversitesi Hastanesi İşyeri Sağlık Birimi

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Tip 1 diyabetli genç yetişkinlerin hastalığa psikososyal uyumları ve stresle başa çıkma tarzları

Tip 1 diyabetli genç yetişkinlerin hastalığa psikososyal uyumları ve stresle başa çıkma tarzları Tip 1 diyabetli genç yetişkinlerin hastalığa psikososyal uyumları ve stresle başa çıkma tarzları 1 Selda Çelik, 2 Meral Kelleci, 3 Dilek Avcı, 1 Elif Temel 1 İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi

Detaylı

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1

Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Hem. Songül GÜNEŞ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi 9.4.2014 1 Ameliyathaneler kendine özgü mimari dizaynları, çalışma koşulları ve ameliyathanede görev yapan personelleriyle çok özel merkezlerdir Ameliyathane

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. YAŞAR KUZUCU

Yrd.Doç.Dr. YAŞAR KUZUCU Yrd.Doç.Dr. YAŞAR KUZUCU Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik Ve Psikolojik Danışmanlık Eğitim Bilgileri 1990-1995 Lisans Ankara Üniversitesi 1995-1999 Yüksek Lisans Ankara Üniversitesi 1999-2006

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

HOŞGELDİNİZ. Diaverum

HOŞGELDİNİZ. Diaverum HOŞGELDİNİZ 1 HEMODİYALİZ HASTALARININ DİYALİZ KLİNİKLERİNDEN BEKLENTİLERİ Gizem AKYOL¹, Nergiz TEKYİĞİT¹,Ayşegül TEMİZKAN KIRKAYAK¹,Fatma KABAN²,Filiz AKDENİZ²,Tevfik ECDER²,Asiye AKYOL³ 1-Diaverum Özel

Detaylı

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış

Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Bilişsel Kaynaşma ve Yaşantısal Kaçınmayla Aleksitimi İlişkisi: Kabullenme ve Kararlılık Penceresinden Bakış Sedat Batmaz 1, Emrah Songur 1, Mesut Yıldız 2, Zekiye Çelikbaş 1, Nurgül Yeşilyaprak 1, Hanife

Detaylı

Gelişimsel Endişeler ve Kaçırılmış Fırsatlar. Tuba Çelen Yoldaş, Elif Nursel Özmert, Yıldırım Beyazıt, Bilge Tanrıkulu, Hasan Yetim, Banu Çakır

Gelişimsel Endişeler ve Kaçırılmış Fırsatlar. Tuba Çelen Yoldaş, Elif Nursel Özmert, Yıldırım Beyazıt, Bilge Tanrıkulu, Hasan Yetim, Banu Çakır Gelişimsel Endişeler ve Kaçırılmış Fırsatlar Tuba Çelen Yoldaş, Elif Nursel Özmert, Yıldırım Beyazıt, Bilge Tanrıkulu, Hasan Yetim, Banu Çakır Giriş Gelişimsel sorunlar bütün uluslarda önemli bir çocukluk

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Proje kapsamında verilerin elde edileceği hastanede onkoloji hastaları ile çalışan tüm hemşireleri içine alan bir program yapılması kararlaştırıldı. Hemşirelerle

Detaylı

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi Ebe Huriye Güven Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı ve bu değişimlere

Detaylı

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Uzm. Dr. Gökhan Öz Prof. Dr. Cengiz Kılıç Giriş Mizofoni: Çeşitli hafif seslerden belirgin

Detaylı

A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler :

A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : 1.Adı Soyadı : Gülcan Peykerli Gürsu 2.Doğum Tarihi : 24/7/1962 3.Unvanı : Dr. Psikolog 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

Her aile çocukları olacağını öğrendiğinde, hatta bundan önceki süreçlerde de doğacak çocuklarının mükemmel olması temelinde hayaller kurar. Bu doğal süreç içerisinde problemli bir çocuğun doğması fikri

Detaylı

KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Ayşin Kayış Onkoloji Vaka Yönetici Hemşiresi Acıbadem Kozyatağı Hastanesi-İstanbul GİRİŞ Kanser bir kriz durumudur

Detaylı

HS-003. Nuray ŞAHİN ORAK (Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı.

HS-003. Nuray ŞAHİN ORAK (Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı. HS-003 Nuray ŞAHİN ORAK (Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı. İstanbul) Sezgi ÇINAR PAKYÜZ (Celal Bayar Üniversitesi, Manisa Sağlık Yüksekokulu,

Detaylı

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ

POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ POSTPARTUM DEPRESYON VE ALGILANAN SOSYAL DESTEĞİN MATERNAL BAĞLANMAYA ETKİSİ Sevil Şahin 1, İlknur Demirhan 1, Sibel Peksoy 1, Sena Kaplan 1, Gülay Dinç 2 1 Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Tayfun Doğan Doğum Tarihi: 02.11.1979 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Eğitim Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2003 Bilimleri/Rehberlik

Detaylı

Dr. Nilgün Çöl Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD.

Dr. Nilgün Çöl Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Sosyal Pediatri BD. A N N E L E R İ N Ç A L I Ş M A D U R U M U N U N S Ü T Ç O C U K L U Ğ U D Ö N E M İ N D E B E S L E N M E M O D E L İ, H E M O G L O B İ N / H E M A T O K R İ T D E Ğ E R L E R İ V E V İ TA M İ N K U

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2012; 11(2): 325-330 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi [Evaluation of the Mental Conditions of Students in the Health

Detaylı

Yasemin ELİTOK. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi. Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum

Yasemin ELİTOK. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi. Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum Yasemin ELİTOK Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum Tanı olanaklarının gelişmesi ve sağlık kuruluşlarından yararlanma olanaklarının artması, Toplumun bilgi seviyesinin

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. AYLA TUZCU

Yrd.Doç.Dr. AYLA TUZCU Yrd.Doç.Dr. AYLA TUZCU ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1974 Diğer T: 24231069146914 F: 2422261258 atuzcu@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu Yeditepe Üni. Tıp Fak. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı

Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu Yeditepe Üni. Tıp Fak. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı Dr. Oğuzhan Zahmacıoğlu Yeditepe Üni. Tıp Fak. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı Gebe Ergenlerin Kendilik Algıları Gebe ergenlerin puan ortalaması, diğer ergenlere göre daha yüksek tespit edilmiş!

Detaylı

Problem Çözme Envanterinin 10-14 Yaş Grubu Çocuklarda Uygulanması

Problem Çözme Envanterinin 10-14 Yaş Grubu Çocuklarda Uygulanması Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2013; 12(5):545-552 Problem Çözme Envanterinin 10-14 Yaş Grubu Çocuklarda Uygulanması [Implementation of Problem Solving Inventory in Children 10-14 Age Group]

Detaylı

Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2010; 9(5):487-492 Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi [Healthy Life Style Behaviours of the Nurses and the

Detaylı

Psikososyal Tehlike ve Riskler

Psikososyal Tehlike ve Riskler İşyeri Hekimlerinin Gözünden Psikososyal Tehlike ve Riskler Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Vatansever Namık Kemal Üniversitesi İş kaynaklı stres, Avrupalı işletmelerin temel çalışan sağlığı sorunlarından biridir. (ESENER,

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Erken Çocuklukta Müdahale Programı (ETEÇOM) İle İlgili Bilimsel Çalışmaların Be?msel Analizi

Erken Çocuklukta Müdahale Programı (ETEÇOM) İle İlgili Bilimsel Çalışmaların Be?msel Analizi Arş.Gör. D. Merve Tuna, Arş.Gör. Gözde Tomris, Prof.Dr. İbrahim H. Diken Erken Çocuklukta Müdahale Programı (ETEÇOM) İle İlgili Bilimsel Çalışmaların Be?msel Analizi Amaç Bu çalışmanın amacı, Erken Çocuklukta

Detaylı

14 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERİN ANKSİYETE VE GENEL SAĞLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

14 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERİN ANKSİYETE VE GENEL SAĞLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ DOSYA / ARAŞTIRMA MAKALESİ 14 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERİN ANKSİYETE VE GENEL SAĞLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ DETERMINATION LEVEL OF ANXIETY AND GENERAL HEALTH OF INDIVIDUALS OVER 14 YEARS OF AGE Birgül ÖZKAN*

Detaylı

HASTA YAKINLARININ RUHSAL BELİRTİ DÜZEYLERİ

HASTA YAKINLARININ RUHSAL BELİRTİ DÜZEYLERİ HASTA YAKINLARININ RUHSAL BELİRTİ DÜZEYLERİ Vedat Işıkhan * ÖZET Bu araştırmada, hasta yakınlarının bazı sosyo-demografik özellikleri ve hasta-hastalıkla ilgili düşüncelerine göre ruhsal belirti puanları

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

HEMŞİRELİK VE SAĞLIK MEMURLUĞU ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ*

HEMŞİRELİK VE SAĞLIK MEMURLUĞU ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ* ARAŞTIRMA HEMŞİRELİK VE SAĞLIK MEMURLUĞU ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ* Filiz ADANA** Betül AKTAŞ*** Semra ERDAĞI**** Sevda ELİŞ**** Hicran ALKAN*** Özgü ULUMAN*** Alınış Tarihi:14.02.2008

Detaylı

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ *

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * İlkay COŞKUN GÜNER** Fatma DEMİR *** Kabul Tarihi: 12.07.2005 ÖZET Günümüzde insanların günlük yaşamlarının yaklaşık

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

İNTİHAR DAVRANIŞI ÖNCESİ VE SONRASI ÖLÇME / DEĞERLENDİRME ÇG.

İNTİHAR DAVRANIŞI ÖNCESİ VE SONRASI ÖLÇME / DEĞERLENDİRME ÇG. İNTİHAR DAVRANIŞI ÖNCESİ VE SONRASI ÖLÇME / DEĞERLENDİRME ÇG. K.Nahit Özmenler Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Aytül Karabekiroğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi 53 üncü Ulusal

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 14: 69-75/Mayıs 2013 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Afyon Kocatepe Üniversitesi, Ahmet Necdet Sezer Araştırma

Detaylı

Yaşlılarda İntihar Davranışı ve Müdahele İlkeleri. Prof. Dr. Çınar Yenilmez Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

Yaşlılarda İntihar Davranışı ve Müdahele İlkeleri. Prof. Dr. Çınar Yenilmez Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Yaşlılarda İntihar Davranışı ve Müdahele İlkeleri Prof. Dr. Çınar Yenilmez Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 1 AÇIKLAMA 2014-2017 Araştırmacı: ---- Konuşmacı: ----- Danışman:

Detaylı

5.Akademik Unvanlar : Yardımcı Doçent : Sağlık Yüksek Okulu Hitit Üniversitesi 2007-2009 Hemşirelik Yüksekokulu Ufuk Üniversitesi 2009-2010

5.Akademik Unvanlar : Yardımcı Doçent : Sağlık Yüksek Okulu Hitit Üniversitesi 2007-2009 Hemşirelik Yüksekokulu Ufuk Üniversitesi 2009-2010 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : Bahire ULUS 2.Doğum Tarihi : 13/03/1962 3.Unvanı : Öğretim Görevlisi Dr. 4.Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans (Doktora) Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

HUZUREVİNDE ÇALIŞAN PSİKOLOG VE SOSYAL ÇALIŞMACILARIN MESLEKİ YETERLİLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET

HUZUREVİNDE ÇALIŞAN PSİKOLOG VE SOSYAL ÇALIŞMACILARIN MESLEKİ YETERLİLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ ÖZET HUZUREVİNDE ÇALIŞAN PSİKOLOG VE SOSYAL ÇALIŞMACILARIN MESLEKİ YETERLİLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Zeynep HAMAMCI, Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Hatice Serap ATALAY, Gaziantep Üniversitesi, Sağlık

Detaylı

3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının

3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının 3. Basamak Bir Hastanede Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Hepatit C Hakkında Bilgi Düzeyi ve Hepatit C Enfeksiyonu Olan Hastalara Karşı Tutumlarının Değerlendirilmesi DR PıNAR KORKMAZ D U MLUPıNAR Ü N

Detaylı