Bu kitapçık hakkında

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bu kitapçık hakkında"

Transkript

1 ROMATOİD ARTRİT» Bu kitapçık hakkında» Romatoid artrit nedir?» Osteoartrit ile benzemekte midir?» Romatoid artrit farklı insanları nasıl etkiler?» Kimlerde romatoid artrit görülür?» Romatoid artrit nasıl gelişir?» Doktorlar romatoid artrite nasıl tanı koyarlar?» Romatoid artrit nasıl tedavi edilebilir?» Eklemlerimi nasıl koruyabilirim?» Romatoid artrit tedavisi için ilaçlar nasıl kullanılmaktadır?» Hangi ilaçlar kullanılır?» Sorular ve cevaplar» İnsanlar bu hastalıkla nasıl mücadele ediyor: Üç Vaka Geçmişi» Araştırmalardan neler öğrendik?» Terimler Bu kitapçık hakkında Bu kitapçığın amacı romatoid artriti olanlara, ailelerine ve arkadaşlarına yardım etmektir. Romatoid artrit kişiden kişiye oldukça değişen karmaşık bir hastalıktır; bu yüzden bunun gibi kısa bir kitapçık hastalıkla ilgili her şeyi anlatamayabilir; fakat romatoid artriti, nasıl ilerlediğini ve nasıl mücadele edileceğini anlamanıza yardımcı olacaktır. Bu hastalıkla ilgili en sık sorulan sorularla ilgilendikten sonra üç romatoid artrit hastasının bu hastalığın farklı tipleri ile nasıl başa çıkmayı başardığını gösterdik. Kitapçığın sonuna doğru tıbbi kelimelerin (kartilaj gibi) karşılıklarını bulacaksınız. Kitapçıkta ilk kez kullanıldıklarında bu kelimeleri italik olarak verdik. Artrit Araştırma Kampanyası (arc) ve yardım alabileceğiniz diğer örgütlerle nasıl bağlantı kuracağınıza dair bilgileri de ekledik.

2 Lütfen bu kitapçığı doktorunuz ve diğer sağlık uzmanları ile görüşmelerinizde, size yardımcı olacak bir kılavuz olarak kullanın. Hastalığınız ve tedaviniz hakkında soru sormaktan korkmayın. Ve tüm sorunlarınız hakkında doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin. Artritin sizi nasıl etkilediği hakkında ne kadar çok şey bilirseniz doktorunuz tedavinizi ihtiyacınıza göre o kadar iyi düzenleyebilir. Romatoid artrit tedavisi medikal bir ekip gerektirir; fakat siz bu ekibin en önemli üyesisiniz. Ne kadar çok şey bilirseniz, hastalığınızın tedavisinde o kadar çok etkin bir şekilde yardımda bulunabilirsiniz. Romatoid Artrit Nedir? Romatoid artrit vücuttaki eklemlerde enflamasyon görülen bir hastalıktır. Bu kitapçıkta bu enflamasyonun nasıl ilerlediğinin detaylı bir açıklaması mevcuttur (bakınız Sorular ve Cevapları bölümünde yer alan Enflamasyon nedir? ). Romatoid artritin nasıl oluştuğunu anlamak için normal eklemin nasıl çalıştığını anlamanız gerekir. Eklem iki kemiğin birleştiği yerdir. Eklemlerinizin çoğu kemiğin belirli yönlerde hareket etmesine izin verecek şekilde tasarlanmıştır. Mesela, diz vücudun en büyük eklemdir ve ayrıca birçok önemli işlevinden dolayı en karmaşık olanlardan da biridir. Ağırlığımızı taşıyacak kadar güçlü olmalı ve dik durabilmemiz için bir konumda sabit kalmalıdır. Fakat yürüyebilmemiz için de menteşeye benzer bir hareket gerçekleştirir. Spor yaptığımızda ve koştuğumuzda olduğu gibi aşırı baskılara, burkulma ve dönmelere karşı koyması gerekmektedir. Her bir kemiğin ucu, çok pürüzsüz kaygan yüzeye sahip olan kartilaj ile örtülüdür. Kartilaj, çok az sürtünme ile kemik ucunun bir diğerine karşı hareket etmesine izin verir. Bir şokemici olarak da işlev görür. Eklem, az miktarda koyu bir sıvı üreten (sinovyal sıvı) bir zarla çevrelenmiştir (sinovyum). Bu sıvı kartilajın kayganlığını koruyan bir yağlayıcı gibi çalışır ve eklemin düzgün biçimde hareket etmesine yardım eder. Sinovyum, eklemi yerinde tutan ve kemiğin çok fazla hareket etmesini önleyen ve kapsül olarak adlandırılan dayanıklı bağların dış tabakasına sahiptir. Romatoid artritte oluşan değişiklikler şekil 2 de gösterilmiştir. Enflamasyon sinovyum içinde meydana gelir. Sonuç gözünüzün içinde meydan geldiğinde görebileceğiniz enflamasyona çok benzerdir - kızarır, şişer, sulanır ve zedelenir. Kızarıklık, kan akımının artışından kaynaklanır. Sonuç olarak enflamasyonlu eklem genelde olduğundan daha sıcak hissedilebilir. Şişlik, sinovyumdaki artmış hücre ve sıvı yapımından kaynaklanır. Eklem ağladığında oluşan aşırı sıvı gözyaşı değil, fakat sinovyal sıvı eklem içinde kalır ve bu şişlikle sonuçlanır. Eklemde iki nedenden dolayı ağrılar olur: İltihapla üretilen kimyasallar tarafından sinir ucu tahriş edilir Kapsül eklemin şişliği ile gerilir. Osteoartrite benzer midir? Romatoid artritte oluşan değişiklikler şekil 2 de gösterilmiştir. Enflamasyon sinovyum içinde

3 meydana gelir. Sonuç gözünüzün içinde meydan geldiğinde görebileceğiniz enflamasyona çok benzerdir - kızarır, şişer, sulanır ve zedelenir. Kızarıklık, kan akımının artışından kaynaklanır. Sonuç olarak enflamasyonlu eklem genelde olduğundan daha sıcak hissedilebilir. Şişlik, sinovyumdaki artmış hücre ve sıvı yapımından kaynaklanır. Eklem ağladığında oluşan aşırı sıvı gözyaşı değil, fakat sinovyal sıvı eklem içinde kalır ve bu şişlikle sonuçlanır. Eklemde iki nedenden dolayı ağrılar olur: Romatoid Artrit Farklı İnsanları Nasıl Etkiler? Romatoid artritte oluşan değişiklikler şekil 2 de gösterilmiştir. Enflamasyon sinovyum içinde meydana gelir. Sonuç gözünüzün içinde meydan geldiğinde görebileceğiniz enflamasyona çok benzerdir - kızarır, şişer, sulanır ve zedelenir. Kızarıklık, kan akımının artışından kaynaklanır. Sonuç olarak enflamasyonlu eklem genelde olduğundan daha sıcak hissedilebilir. Şişlik, sinovyumdaki artmış hücre ve sıvı yapımından kaynaklanır. Eklem ağladığında oluşan aşırı sıvı gözyaşı değil, fakat sinovyal sıvı eklem içinde kalır ve bu şişlikle sonuçlanır. Eklemde iki nedenden dolayı ağrılar olur: Eklemler bir kere enflamasyon nedeni ile zarar gördüklerinde tamamen iyileşemez. Bu yüzden çağdaş tedaviler oluşan hasarı sınırlamak için enflamasyonu mümkün olduğunca baskılamaya çalışır. Enflamasyonun erken baskılanması romatoid artritin tedavisinin etkili olması için oldukça önemlidir ve tedavinin öncekinden daha etkili olmasının bir nedenidir. Romatoid artrit sadece eklemleri etkilemez. Tendonlar yağlanmış borular içerisinde hareket eden kalın halatlara benzerler. Yağlayıcı sistem eklemin içindekine çok benzerdir; bu nedenle romatoid artrit nedeni ile tendonların da etkilenmesi şaşırtıcı değildir. Bir kısım insanda akciğer ve kan damarları gibi vücudun diğer bölümleri de enflamasyonlu hale gelebilir (bakınız Romatoid artrit nasıl gelişir? bölümünde bulunan Vücudun diğer bölümleri de etkilenir mi? ). Romatoid artrit sadece eklemleri etkilemez. Tendonlar yağlanmış borular içerisinde hareket eden kalın halatlara benzerler. Yağlayıcı sistem eklemin içindekine çok benzerdir; bu nedenle romatoid artrit nedeni ile tendonların da etkilenmesi şaşırtıcı değildir. Bir kısım insanda akciğer ve kan damarları gibi vücudun diğer bölümleri de enflamasyonlu hale gelebilir (bakınız Romatoid artrit nasıl gelişir? bölümünde bulunan Vücudun diğer bölümleri de etkilenir mi? ). Romatoid artrit ile ilgili bir sorun belirli olmayan bir düzen içerisinde belirtilerin gelip gitme eğiliminde olmasıdır. Ani parlamalarınız olabilir özellikle eklemlerin çok enflamasyonlu ve ağrılı olduğu dönemlerde. Bazen bu belirgin bir nedene sahiptir - alışılmadık fiziksel uğraş ya da başka bir hastalık gibi fiziksel ya da büyük kayıplar gibi duygusal. Genellikle belirgin bir neden olmamasına rağmen yine de muhtemel tetikleyiciler hakkında düşünmeye çalışın. Bu belirsizlik ileriye dönük plan yapmayı güçleştirir ve engeller. Romatoid artrit birçok belirtilerle ciddi bir hastalık olabilir. Fakat birçok kişi, özellikle uygun tedavi görüyorsa nispeten daha az belirtilere sahip olacaktır ve normal, tam bir hayat sürdürebilecektir.

4 Kimlerde Romatoid Artrit Görülür? Pek çok insan romatoid artritin sadece İngiltere gibi soğuk, rutubetli iklimi olan yerlerde olduğuna inanır. Bu doğru değildir. Çok ağır vakalar daha sıklıkla kuzey Avrupa da görülmesine rağmen dünyanın herhangi bir yerinde bu hastalığa rastlanabilir. İngiltere de den fazla kişide romatoid artrit vardır. Çocuklarda 90 lı yaşlardaki kimselere kadar kadar her yaştaki insanda görülebilir; fakat hastalığın en sık başladığı yaş 40 ve 50 arasıdır. Erkeklere göre kadınları yaklaşık 3 kat daha fazla etkiler. Hayat tarzı etmenlerinin romatoid artrit ile ilişkili olduğuna dair bazı kanıtlar vardır. Bunlar romatoid artritin direk nedenleri değildir; fakat romatoid artrit mesela sigara içen, çok fazla kırmızı et yiyen veya çok fazla kahve içen kişilerde daha sık görülebilir. Bunlardan fazla C vitamini alanlar, romatoid artrit açısından daha düşük riske sahip görünmektedir. Orta çoklukta alkol tüketenler de çok tüketenler veya hiç tüketmeyenlere göre daha az risk altındadır. Kalıtsal mıdır? Romatoid artrit bazı ailelerde kalıtsal gibi görünmektedir - fakat romatoid artritli kişilerin birçok akrabasında hastalık görülmeyedebilir. Özellikle çocuklarınızın hastalığa yakalanmaması yakalanmasından daha olasıdır. Çoğu romatoid artritten daha sık olan birçok artrit ve eklem ağrısı nedeni vardır. Eğer ailenizden birinde eklem ağrısı oluşursa bu diğer sebeplerden biri nedeni ile de olabilir ve bu onların kesin olarak romatoid artrit hastası olduğu anlamına gelmez. Hastalık gelişim ihtimalini artıran genler vardır; aynı genetik yapıyı paylaşan romatoid artritli birinin ikizinde bile sadece 5 te 1 (%20) hastalık gelişme şansı mevcuttur. Bu, romatoid artrit gelişim sebeplerinden sadece bir kısmının genler olduğunu göstermektedir. Etkilenen aile bireyleri arasında sıklıkla hastalığın şiddeti de çok farklıdır. Romatoid Artrit Nasıl Gelişir? Hastalığın Başlangıcı Romatoid artrit bazı ailelerde kalıtsal gibi görünmektedir - fakat romatoid artritli kişilerin birçok akrabasında hastalık görülmeyedebilir. Özellikle çocuklarınızın hastalığa yakalanmaması yakalanmasından daha olasıdır. Çoğu romatoid artritten daha sık olan birçok artrit ve eklem ağrısı nedeni vardır. Eğer ailenizden birinde eklem ağrısı oluşursa bu diğer sebeplerden biri nedeni ile de olabilir ve bu onların kesin olarak romatoid artrit hastası olduğu anlamına gelmez. Hastalık gelişim ihtimalini artıran genler vardır; aynı genetik yapıyı paylaşan romatoid artritli birinin ikizinde bile sadece 5 te 1 (%20) hastalık gelişme şansı mevcuttur. Bu, romatoid artrit gelişim sebeplerinden sadece bir kısmının genler olduğunu göstermektedir. Etkilenen aile bireyleri arasında sıklıkla hastalığın şiddeti de çok farklıdır. Hafif artritte bile eklemlerdeki ağrı ve şişlikle birlikte yorgunluk, depresyon ve sinirlilik hissedebilirsiniz. Ayrıca gelecekle ilgili korkular ve kızgınlık hissetmeniz de olasıdır Bu neden benim başıma geldi? gibi. Şimdilik bu sorunun cevabı yoktur; fakat bu kitapçık neden olduğunu anlamanıza yardımcı olabilir. Ne zaman doktora gitmeliyim? Mümkün olduğunca, hastalığın erken dönemlerinde romatoid artrit tedavisine başlamak çok önemlidir. Bu, romatoid artrit nedeni ile oluşabilen eklemlerdeki ağrı ve şişlik, sabah

5 tutulmaları gibi herhangi bir belirtiniz varsa mümkün olduğu kadar erken doktora görünmek şarttır anlamına gelir. Eklem ağrısının birçok farklı sebebinin olmasından dolayı belirtileriniz romatoid artritten kaynaklanmayabilir; fakat mümkün olabildiği kadar erken artrit tanısı konması önemlidir. Tanıya yardım etmek için birçok romatoloji bölümünde pratisyen hekim tarafından yönlendirildiklerinde kişilerin çok hızlı görülmesini amaçlayan erken artrit klinikleri mevcuttur. Hastalık hakkında ne kadar çok şey öğrenirsek romatoid artritin etkin kontrol edilmesinde erken tanı ve tedavinin önemli olduğunu o kadar iyi anlarız. Nasıl İlerler? Bu birçok insanın cevaplamak istediği tek sorudur. Hastaların herbiri için cevap kesin olarak söyleyemeyiz dir. Yine de, çok sayıda romatoid artritli kişi ile yapılan çalışmalardan bazı genel örnekler verebiliriz (bkz. Şekil 4). Kan tahlilleri ve röntgenler artritin ne kadar hızlı geliştiğini ve gelecekte ne kadar hızlı ilerleyeceğini değerlendirmede doktorunuza yardımcı olabilir. Bu, karşılık olarak önereceği tedavi şeklini belirlemede doktorunuza yardımcı olacaktır. Bazı insanlar, belki 5 te 1 kadarı (%20) daima az sorunlara neden olan çok hafif romatoid artrite sahip olur. Birçok kişi, aralarda az enflamasyonun olduğu aylık ve hatta yıllık dönemlerle alevlenmeler düzeni gösterir. Her zaman enflamasyonlu olan eklemlerde bir miktar hasar oluştuğu için bu alevlenmelerin aralarında sorun olmadığı anlamına gelmez. Hastalığı bu düzeni izleyen kişilerin, eklemleri ile ilgili bazı sorunları olabilir ve bir miktar etkinliklerini değiştirmeleri gerekebilir; fakat sonuçta normal bir hayat geçirebilirler. % 75 devamlı bazı eklemlerde ağrı, şişlik ve ani alevlenmeleri olanlar % 20 daima çok hafif romatoid artriti olanlar % 5 büyük sakatlıklarla birlikte şiddetli hastalık gelişimi Bazı insanlarda, romatoid artrit sıklıkla çok hızlı bir şekilde kötüleşir; bu 20 de 1 den daha fazla değildir (%5). Bunlar ayrıca eklemlerinden başka vücudun diğer bölgelerinde de enflamasyon oluşma eğiliminde olan kişilerdir. Romatoid artritin diğer insanları nasıl etkilediğine bakarken sorun, iyi olandan çok daha kötü olana dikkat etme eğiliminde olmamızdır. Hastalıkları daha şiddetli olduğu için doktorunuzun muayenehanesinde veya hastanede onları görmeniz daha çok olasıdır. Ve bazı sakatlık bulgularına sahip olabileceklerinden büyük olasılıkla onların günlük yaşamlarına dikkat edersiniz. Onların küçük bir azınlık olduğunu ve kötü olanlardan daha çok iyi olanların arasında olmanızın olasılı olduğunu daima hatırlayın. Vücudun Diğer Bölgeleri de etkilenir mi? Artrit eklemlerin enflamasyonu anlamına gelmesine rağmen etkilenen sadece eklemler değildir. Birçok insanda tutulma ve bitkinlik gibi bazı genel sorunlar vardır. Kırmızı kan hücrelerinde eksiklik (anemi) çok sıktır bazen bu, romatoid artrit tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkilerinden de kaynaklanabilir; fakat daha sıklıkla hastalığın kendisinden kaynaklanır. Kontrolsüz romatoid artriti olan hastalar kilo kaybeder ve çoğu enflamasyon nedeni ile ateş ve terlemeden yakınır. Bazen diğer organlar da etkilenebilir. Gözde enflamasyon olabilir ve çok sık olarak kuru ve

6 duyarlı hale gelir. Enflamasyon akciğer ve nadiren kalbin etrafındaki zarı da etkileyebilir. Romatoid nodül görülebilir. Bunlar genellikle dirseğin hemen altında olan, fakat el ve ayakta da görülebilen etsi yumrulardır; fakat diğer bölgelerde de görülebilirler, ancak bu nadirdir. Eğer yumrunun nedeni hakkında bir şüphe varsa doktorunuz gerekli gördüğünde ondan, kolayca incelenmesine ve mikroskop altında tanınmasına olanak sağlayacak bir parça aldırabilir (Bu biyopsi olarak bilinir). Son dönemlerde romatoid artritli kişilerin daha çok kalp krizi ve felç riski altında olduğu da aşikar hale gelmiştir. arc halihazırda bu araştırmalara maddi destek sağlamaktadır. Enflamasyon kaynaklı olduğu görülmekte ve hastalık örneğin, ilaçlarla kontrol edildiğinde büyük olasılıkla riskin azaldığı düşünülmektedir. Risk çok büyük değildir, fakat bu durumu, yüksek kolesterol ve sigara alışkanlığı gibi diğer risk etmenleri ile birlikte değerlendirmek gerekmektedir. Romatoid artritiniz ilerlemiş ise sigarayı bırakmanız oldukça faydalı olacaktır. Doktorlar romatoid artrit tanısını nasıl koyarlar? Erken romatoid artrit tanısını koyabilmek için tek bir tahlil yoktur. Doktorlar klinik geçmiş denilen şeyi sizi dinleyerek ve muayene ederek edindikleri tüm bilgileri bir araya getirerek edinmektedir ve tanıya bu bilgileri esas alarak varmaktadır. Bu, niçin sadece önemli olduğunu düşündüğünüz belirtileri değil sahip olduğunuz tüm belirtileri doktorunuza anlatmanız gerektiğini açıklamaktadır. Tanıyı doğrulamada yardımcı olabilecek iki çeşit tahlil vardır: Kan tahlilleri röntgen ve diğer görüntüleme yöntemleri Kan Tahlilleri Kan tahlilleri, romatoid artritli kişilerin yaklaşık 10 da 8 ini etkileyen bir sorun olan kansızlığı gösterebilir (%80). Enflamasyon sonucunda kanınızda meydana gelen değişiklikler de tespit edilebilir. Bunların özgün tahlili eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) olarak adlandırılır. Yakın zamanda plazma viskozitesi (PV) tahlili kullanılmıştır ve en yeni tahlil C- reaktif protein (CRP) olarak adlandırılan bir protein için uygulanmaktadır. Bunların her biri enflamasyon varlığında yüksek değerler gösterebilir. Hangi tahlilin kullanılacağı doktorunuzun kan örneklerini gönderdiği laboratuvara bağlıdır. Romatoid faktör bağışıklık sisteminin tepkimesi ile üretilen diğer bir kan proteinidir. Romatoid artritlilerin yaklaşık 10 da 8 inde (%80) bu protein için tahlil müspettir. Fakat varlığı, kesin tanı için yeterli değildir - romatoid artriti olmayan insanların yaklaşık 20 de 1 inde (%5) de tahlil pozitif sonuçlar verebilir. Ayrıca, tüm romatoid artritlilerin sadece yaklaşık yarısında hastalık başladığında müspet romatoid faktör vardır. Romatoid artritli diğer insanlar asla müspet romatoid faktörler sergilemez. Bu nedenle, romatoid faktör bazen romatoid artrit tahlili, olarak adlandırılsa da bu doğru değildir. O sadece doktora tanıyı koymada yardımcı olabilen tahlillerden biridir. Romatoid artritin tanısını koymada daha kesin olabilen yeni tahliller geliştirilmektedir. Bunlar gelecekte daha kolay erken tanı koymayı sağlayacaktır. Röntgen ve Diğer Görüntüleme Yöntemleri Röntgenler, romatoid artrit kaynaklı enflamasyon nedeni ile eklemlerde oluşan hasarları ortaya çıkarabilir. Herhangi bir sorununuz yokken bile ayağınızın röntgeninin çekilmesi sizi şaşırtan sonuçlar verebilir. Diğer eklemlerde ortaya çıkmadan önce romatoid artrit ile oluşan

7 değişikliklerin ayak röntgeninde sıklıkla görünür olması bunun nedenidir. Günümüzde röntgende değişiklikler görünür olmadan önce bile doktorlar romatoid artritin tanısını koymayı istemektedir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve ultrason taraması değişiklikleri yakalamakta daha duyarlıdır; hastalığın erken tanısı ve ilerlemesinin takibinde ne kadar faydalı olduğunu görmek için çalışmalar yapılmaktadır. Gelecekte yaygın olarak kullanılabilir. Osteoartrit hastalığım var ise neler beklemeliyim? Osteoartrit, her zaman kötüye giden bir hastalık değildir. Osteoartrit rahatsızlığı olan insanların çoğu şiddetli sakatlıklara maruz kalmamakta ve normal yaşamlarını sürdürmektedir. Birçok insan için ise, osteoartrit, semptomlar başladıktan birkaç yıl sonra zirveye ulaşır, sonrasında ise ya aynı kalır ya da hafifler. Diğer insanlar için ise, yıllar ilerledikçe bir veya daha fazla eklem (özellikle kalça veya diz) kötüleşir ve zamanla daha ağrılı ve kısıtlayıcı hale gelir. Kimi zaman, osteoartrit kendiliğinden iyileşir ancak bu çok sık karşılaşılan bir durum değildir. Doktorlar, kişilerde hastalığın nasıl seyredeceğini tahmin edememektedirler. Ancak, belirtilerin tedavisi için kullanılabilecek birçok yöntem mevcuttur ve yaşam tarzında yapılacak birkaç küçük değişiklikle, osteoartritin ilerleme riski azaltılabilir. Eklem üzerindeki baskıyı azaltacak düzenli ve uygun egzersizler (bkz. Kendime yardımcı olmak için ne yapabilirim?') ile sağlıklı beslenme yolu ile ideal kilonun korunması, yardımcı olacaktır. Böylece, osteoartritli bir kişi, belirli bir noktaya kadar da olsa hastalığının gidişatını kendisi belirlemektedir. Romatoid Artrit Nasıl Tedavi Edilebilir? Romatoid artitin tam tedavisi henüz bulunamamıştır; fakat tedavi yöntemleri sürekli olarak gelişmektedir. Sağlık uzmanları ekibi mümkün olan en iyi sonucu elde etmeye çabalarken sizinle birlikte çalışacaktır. Yine de ekibin en önemli kişisi sizsiniz; hastalığınızı ve tedavisini mümkün olabildiğince anlayarak kendinize yardımcı olabilirsiniz. Bu kitapçığı okumak bu sürecin bir parçasıdır; fakat burada sözü edilen diğer arc kitapçıklarında daha fazla yararlı bilgi bulacaksınız. Romatoid artritin tedavisinde kullanılan üç ana yol vardır: Eklemlerin Korunması Bu kitapçığın ilerleyen bölümlerinde yer alan pratik önerilere uyarak bunu yapabilirsiniz. İlaç Tedavisi Birçok insan yan etki risklerinden dolayı ilaç almak konusunda endişelidir; bu yüzden bu kitapçıkta daha sonra ayrıntılı olarak bu tartışılmıştır. Cerrahi Ara sıra buna gereksinim duyulabilir. Cerrahi ihtiyacı hakkında hem romatoloğunuzdan hem de artrit cerrahisi ile özel olarak ilgilenen cerrahlardan tavsiyeler almalısınız. Ameliyatlar tendon ve siniri serbestleştirmek gibi oldukça küçük ameliyatlardan eklem yenileme gibi büyük ameliyatlara kadar değişmektedir. (Artrit için farklı ameliyat tipleri konusuna ayrılmış arc kitapçıklarına bakınız)

8 Eklemlerimi Nasıl Koruyabilirim? İstirahat ve Egzersizi Dengelemek Bunu başarmak için yapacağınız en önemli davranışlardan birisi egzersiz ve istirahat arasındaki dengeyi saplamaktır. Yüzyıllardır enflamasyonlu eklemleri dinlendirmenin onları daha çok rahatlattığını biliyoruz. Yine de eklem ve kaslar, vücudun harekete katkıda bulunan parçaları olan lokomotor sisteminin parçalarıdır. Eklemleriniz hareketsiz ise sertleşecek ve kaslarınız eriyecektir. Öyleyse ne yapmalısınız? En önemli şey kas ve eklemlerinizi zarar vermeden mümkün olduğu kadar çok kullanmaktır. Bu hareketin korunmasına ve kas erimesinin durdurulmasına yardımcı olur. Egzersizin genelde iyi bir şey olduğunu ve egzersizin kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olduğunu da biliyoruz. Zarar verdiğinizi nasıl bilebilirsiniz? Birçok insan canınızı acıtan şeyleri hemen durdurmanızın en iyisi olduğunu söyler. Bu tamamen doğru değildir. Belirli bir etkinliğin bir veya daha fazla ekleminizin sıcak ve şiş hale gelmesine neden olması veya aşırı ağrının olması durmanız gerektiğinin belirtileridir. İstirahat ve egzersizi nasıl dengeleyeceğinizi size söyleyecek sihirli bir reçete yoktur bu kendi kendinize bulmanız gereken bir şeydir. Yine de akılda tutmaya değer bazı şeyler vardır. Eğer iyi bir gün geçiriyorsanız gereğinden fazla şey yapmaktan kaçının. Bu özellikle ev işleri veya bahçe işleri gibi görevlerde uygulanmalıdır. Birçok insan iyi bir gündeki aşırı çaba nedeni ile sonraki gün ağrı çeker. Her günün aynı olmadığını aileye, arkadaşlara ve işyerindeki meslektaşlara açıklayın. İyi bir günde kolay bulduğunuz etkinliklerin kötü bir günde imkansız olabileceğini anlamalılar. Eğer belirli bir etkinlik daima soruna neden oluyorsa kendinize gerçekten gerekli olup olmadığını ve eğer öyle ise daha kolay bir şekilde (veya başka biri tarafından) yapılabilir mi? diye sorun. Fakat her şeyden önce hem etkinliğin süresini hem de dinlenme süresini en iyi sonuçları almak için kullanmaya çalışın. Spor konusu Eğer romatoid artritiniz varsa rugby veya futbol gibi temas sporlarından kaçınmalısınız ve muhtemelen squash gibi diğer zorlu egzersiz tiplerinden de kaçınmalısınız. Yürüyüş veya badminton gibi daha az zorlu etkinliklere devam edin. Eğer spor yapıyorsanız ayakkabı seçiminizde daima daha dikkatli olmalısınız. Alışılagelmiş iyi bir ısınma için şok-emici tabanlı iyi ayakkabılar gereklidir. Yüzme, egzersizlerin hepsinin en iyisidir. Su ağırlığınızı kaldırdığı için kaslar eklemler üzerinde az bir zorlama ile çalışabilir ve etkinliğin derecesi çok hafiften çok yorucuya kadar değiştirilebilir. Eğer yüzemiyorsanız öğrenmek gelecek için yapabileceğiniz en iyi yatırımlardan biri olacaktır. Pek çok insan günümüzde sağlık kulüplerine veya jimnastik salonlarına gidiyor ve sıklıkla romatoid artritli kişiler onları hayatlarının değerli bir bölümü olarak görmektedir. Eğer siz de gidiyorsanız sağlık eğitmenleri ile hastalığınız hakkında konuşun, böylece sizin için uygun bir egzersiz planı geliştirilebilir. Fizyoterapistiniz de bu konu hakkında size tavsiyeler verebilir. Genelde step egzersizleri gibi sert çarpmalar içeren egzersizlerden kaçınmak en iyisidir. Su aeroibiği (yüzme havuzunda aerobik yapmak) pek çok kişi için oldukça yaralı bir egzersiz şeklidir. Eklemlerinizi Korumak Eklemlerinizi gereksiz baskılardan koruyun. Pek çok günlük etkinliği yerine getirmek için farklı yollar vardır; bu nedenle eklemlerinizin en az zorlanacağı yöntemi uygulayın. Mesleki

9 tedavi uzmanınız, bunun hakkında ve ayrıca bazı görevlerden kaçınma, basit yardımlardan faydalanma yolları veya onları daha kolay yapmak için düzenlemeler hakkında size detaylı tavsiyeler verebilir. Bu tür yardımlar romatoid artritin olmasına rağmen sıklıkla sizin birçok etkinliği devam ettirmenize izin verebilir. Üstlendiğiniz etkinlikleri arttırmada size yardımcı olacak tavsiyeleri sorun ve dinleyin. Romatoid Artrit Tedavisi İçin İlaçlar Nasıl Kullanılabilir? Pek çok insan yan etki riskinden dolayı ilaç alma konusunda endişelidir. Bu endişe sıklıkla sansasyonel gazete haberleri ile artar. Genel günlük ilaçlar - alkol, kafein ve özellikle nikotin gibi dahil her ilacın yan etkisi olduğunu kabul ediyoruz. Romatoid artritli pek çok insan için ilaç tedavisinin faydaları herhangi bir olası yan etkisinden daha önemlidir. Günümüzde tedaviler şimdiye kadar olduğundan çok daha etkilidir ve ilaçlar güvenilirlik açısından eskiye göre çok daha dikkatli kontrol edilmektedir. Romatoid artrit için kullanılan belirli ilaçlara bakmadan önce üzerinde düşünülmeye değer üç şey var: Birincisi, eğer romatoid artritiniz için ilaçsız, yan etkisiz mucize bir tedavi mevcut olsaydı, biz onu zaten biliyor olurduk. Bu tip tedaviler hakkındaki söylentilere inanmayın. İkincisi, bazı arkadaşlarınız ve akrabalarınız Bu değersiz şeylerle vücudumu zehirlemek için asla beni kandıramazsınız gibi yorumlarla ilaç alımına karşı küçümseyici bir tavır takınabilir. Onların sizin hastalığınıza sahip olmadıklarını ve sizin ilaçlarınıza gereksinim duymadıklarını unutmayın; böyle bir durumda onlar da almaya ikna olabilirler. Arkadaşlarınız ve akrabalarınızla tedavinizi tartışın; fakat onun sizin hastalığınız ve söz konusu olanın sizin vücudunuz olduğunu ve romatoloji ekibiniz ve genel pratisyen ekibiniz tarafından size verilecek olan olası en güzel tavsiyelere layık olduğunuzu hatırlayın. Üçüncüsü ise, daha erken başlanan tedavinin daha etkili olacağını unutmayın. Tedaviniz hakkında dikkatli düşünün, fakat eklemleriniz kötü bir şekilde zarar görene kadar gecikmeyin. Geç başlandığında tedavi daha az etkili olacaktır Hangi İlaçlar Kullanılmaktadır? Burada bahsedilen ilaçların birden çok ismi vardır. Bunun nedeni her bir ilaca onaylanmış bir isim verilmesi, fakat her bir üreticinin ilaca kendi marka ismini vermesidir. Mesela diklofenak onaylanmış bir isimdir; Voltarol Novartis tarafından üretilen bir diklofenaktır ve Diclomax ise Provalis şirketi tarafından üretilen bir diklofenaktır. Bu durum kafa karıştırıcı olabilir. Şüphe ve sorularınız için doktorunuza, eczacınıza veya hemşirenize danışınız. Biz burada ilaçların onaylanmış genel isimlerini kullanacağız. Romatoid artrit tedavisinde dört tip ilaç kullanılabilir. Analjezikler, non-steroid antienflamatuar ilaçlar (NSAID ler), hastalığın seyrini değiştiren anti-romatizmal ilaçlar (DMARD ler) ve kortikosteroidler. 1.Analjezikler Bu ilaçlar ağrı kesicilerdir. Romatoid artrit tedavisinde tek başlarına yeterli değillerdir; fakat diğer özel ilaçların ağrı kesici etkilerinin arttırılmasında yaralıdırlar. Parasetamol en sık kullanılanıdır. Tek başına veya kodein haplarının yanında, kodein veya diğer ilaçlarla birleştirildikleri kombine ilaçlar şeklinde verilebilirler. Mesela cocodamol, parasetamol ve

10 kodein içeren bir haptır. Tramadol gibi bazı güçlü ağrı kesiciler günümüzde kullanılmaktadır. Ağrı kesicilerin en sık görülen yan etkisi şiddetli olabilen kabızlıktır. 2.Nonsteroid Anti-enflamatuar İlaçlar (NSAID ler) Bu grubun ilk ilacı artrit tedavisinde çok büyük dozlarda kullanılmış olan (günde hap) aspirindir. Günümüzde bu türden verilebilecek yaklaşık 20 ilaç vardır. Bunlar ağrıyı ve şişliği azaltırlar ve etkileri birkaç saat içerisinde başlar. Bazılarının etkileri ise sadece birkaç saat sürer, fakat diğerleri tüm gün etkilidir. Doktorunuz sizin için en iyi olan ilacı ve dozu bulmanıza yardım edecektir. NSAID ler çok yararlı ilaçlar olmasına rağmen hazımsızlığa ve bazen mide kanamasına neden olabilirler. NSAID ler diğer yan etkilere de sahip olabilirler, bu yüzden daha fazla bilgi için haplarınız ile birlikte gelen broşüre veya arc nin Nonsteroid antiinflamatuvar İlaçlar broşürüne bakınız. NSAID ler ile oluşan mide sorunlarını azaltmak için iki yaklaşım vardır. Bahsedilen yan etkilerden korunmak için NSAID lerin yanında ek ilaçlar kullanmak, bunların ilkidir. Bunların en güçlüsü proton pompa inhibitörleri (PPI) olarak adlandırılır, bu hem hazımsızlığı azaltır hem de mideyi korur. Pek çok insan diğer ilaçların yan etkilerinden çekindikleri için ilaç alma konusunda rahatsızlık hisseder; fakat romatoid artritli birçok insan NSAID lerin ağrı kesici etkisine ihtiyaç duyar, bu nedenle böyle bir kombinasyon gerekli olabilir. NSAID lerle ilişkili mide sorunlarıyla başa çıkmanın bir diğer yolu onların iyi ve kötü etkilerine neden olan yollar konusunda artan bilgilerimize güvenmektir. Her ikisi de siklooksijenaz (COX) olarak bilinen bir enzim üzerindeki etkilerinden kaynaklanmaktadır. Bugün COX un COX-1 ve COX-2 olmak üzere iki şeklinin olduğunu biliyoruz. Mide sorunları gibi yan etkilere neden olan COX-1 üzerinde meydana gelen etkiler ve; enflamasyonu ve ağrıyı azaltan COX-2 üzerinde meydana gelen etkilerdir. COX-2 baskılayıcı (veya koksibler ) olarak bilinen bazı daha yeni NSAID lerin, mide sorunlarına neden olma olasılığı daha azdır. Yine de artmış felç ve kalp krizi riski ile ilişkilendirilmektedirler; bu nedenle geçmişinde felç ve kalp krizi olanlar veya kontrolsüz yüksek kan basıncı olanlar için kullanımı uygun değildir. Eğer ilaçların sizin için uygun olup olmadığı hakkında endişeliyseniz doktorunuza veya romatoloji hemşirenize danışmalısınız (bkz. arc broşürü Non-steroid Antienflamatuar İlaçlar ). 3. Hastalık Düzenleyici Anti-romatizmal İlaçlar (DMARD ler) İsimlerinden de anlaşılacağı gibi bu ilaçlar romatoid artritin belirtilerini tedavi etmezler, fakat hastalık etkilerini azaltırlar. Zamanla belirtileri iyileştiren bu ilaçlar ağrı kesici değildir - eklemlerde sadece alt kısımda görülen romatoid süreci azaltarak ağrı ve tutulmaları azaltırlar. Özellikle hastalık seyrinde erken alındıklarında eklemlerdeki hastalık etkilerini yavaşlattıkları da açıktır. Bu ilaçlar romatoid artritle savaşımızda en önemli silahlarımızdır. Hızlı etki etmezler, etkili olmaları haftalar hatta aylar alabilir; ancak başlangıçta etkili görünmeseler bile kullanıma devam edilmesi oldukça önemlidir. Bu çok uzun bir süre, genellikle birkaç yıl alır. Romatoid artritlilerin tümü bu ilaçlara ihtiyaç duymayabilir; fakat romatoid artritli birçok insan bazen hayatlarına devam edebilmek için bu tip ilaçları almaya hazır olmalıdır. Çok nadiren de olsa; bu ilaçlar tüm tehlikkeli yan etkilere sahip olabilir. Bu nedenle ilaçlar konusunda doktor ve hemşire denetimleri istenmektedir. Bu denetimler, sıklıkla kan ve idrar tahlillerini içerir. Güvenliğinizin sağlanması önemlidir. Dikkatli ve detaylı denetimler ile bu ilaçlar romatoid artrit tedavisinde sadece güvenli değil aynı zamanda çok da etkili olabilir. Bu grupta birçok ilaç bulunmaktadır ve yeniler ilaçların

11 üretimine devam edilmektedir. Çok sık olarak kullanılanların bir kısmı aşağıda anlatılmaktadır. Sülfasalazin Bu ilaç özellikle romatoid artrit tedavisi için tasarlanmıştır ve ilk olarak 50 yıldan daha önce üretilmiştir. Fakat son 20 yılda daha sık kullanılır hale gelmiştir. Yavaş yavaş arttırılan dozlarda ağızdan alınır. Bulantı hissi gibi yan etkileri genellikle kısa sürelidir (bkz. arc broşürü Sülfasalazin ). Altın Altın enjeksiyonu 1930 lardan beri romatoid artrit tedavisi için kullanılmaktadır. Altın etkili olduğunda uygulama sıklığı azaltılabilse de başlangıçta iğneler her hafta yapılmaktadır. Altın iğnelerine işe yararlarsa hayat boyu devam edilebilir (bkz. arc broşürü Kas İçi Altın Enjeksiyonu ). Yan etkileri kan ve böbreklerin etkilenmesi olabilir; herhangi bir anormalliği kontrol etmek için sık kan ve idrar tahlilleri kullanılır. Deri tahrişi bazen oluşabilir. Altın hapları bir açıdan tavsiye edilir; fakat iğneleri kadar etkili olmadıkları için çok nadir kullanılır. Penisilamin Bu ilaç penisilinin uzak bir akrabasıdır, fakat penisilin alerjisi olan insanlarda güvenle kullanılabilir. Ağızdan ve yavaş yavaş artan dozlarda alınır. Etkileri, yan etkileri ve önlemler altın iğnelerininkine benzerdir. Ara sıra penisilamin ağız tadınızı azaltabilir; fakat bu etki kısa sürelidir ve bir süre sonra kaybolur (bkz. arc broşürü Penisilamin ). Metotreksat Bu ilaç bağışıklık sistemini baskılayıcı etkisi olan bir immünsupresiftir. Genellikle haftalık dozlarla ağızdan alınır; fakat haftalık iğneler halinde de uygulanabilir. Hastalığın geleneksel seyrini değiştiren ilaçların belki de en etkilisidir. Metotreksat gebe kadınlar tarafından veya çocuk yapmayı isteyen erkekler veya kadınlar tarafından alınmamalıdır; bu nedenle metotreksat kullanırken etkili bir doğum kontrol önlemi almak şarttır. Birçok insan yan etkilerini azaltmak için metotreksat ile birlikte küçük doz folik asit vitamini de alır. Başlıca yan etkileri bulantı ve hazımsızlıktır. Metotreksat kanı etkileyebilir (etkilerinden biri kan hücrelerini daha da azaltmasıdır); fakat erken dönemde ortaya çıkan herhangi bir sorunun tespit edilmesi için düzenli kan tahlilleri yapılmalıdır. Metotreksat kullanımı esnasında hafif artmış enfeksiyon riski de vardır. Dikkat edin, eğer alkol içiyorsanız metotreksat ve alkol etkileşebileceğinden ve karaciğerinize zarar verebileceğinden sadece az miktarlarda alkol tüketmelisiniz. Bunu doktorunuz ve hemşirenizle görüşünüz Azatiyoprin Birçok kişi için metotreksattan biraz daha az etkili olmasına rağmen bu da immünsupresif bir ilaçtır. Kullanılırken benzer kan tahlillerinin yapılması gerekir Leflunomid Daha yakın zamanda geliştirilmiş neredeyse metotreksat kadar etkili bir ilaçtır. Sıklıkla başlangıçta birkaç gün daha büyük yükleme dozu ile birlikte ağızdan günde bir doz olarak verilir. Başlıca yan etkileri hepsi oldukça sık olan abdominal (karın) ağrı, bulantı ve ishaldir. Tedavi kesildikten iki yıl kadar sonra ilaç sistemden atıldığı için leflunomid alırken hamilelikten kaçınılmalıdır. Leflunomid alan erkekler ilaç kesildikten 3 ay sonrasına kadar baba olmaya çalışmamalıdır. Leflunomid alırken düzenli kan tahlilleri yapılması gereklidir (bkz. arc broşürü Leflunomid ). BİYOLOJİK TEDAVİLER Romatoid artrit için en son geliştirilmiş hastalığın seyrini değiştiren ilaçlar biyolojik tedaviler olarak bilinir. Eklemdeki enflamasyon ve hasara sebep olan süreç ile ilgili bilgilerimizin artması ile geliştirildikleri için bu isim kullanılır. Bu bilgi, bu süreçte yer alan özel molekülleri hedefleyen ilaçları geliştirmek için bilim adamlarına olanak sağlamıştır. Bu romatoid artrit için yeni ve çok etkili bazı tedavilere öncülük

12 etmektedir. İnfliksimab olayında, onun gelişimine öncülük eden buluşlar arc nin desteklediği çalışmalardan ortaya çıkmıştır. (a) Anti-TNF Bu ilaçların ilk üçünün kullanımı Ulusal Klinik Mükemmellik Kurumu (NİCE) tarafından onaylanmıştır; hepsi tümör nekroz faktör (TNF) olarak adlandırılan bir maddeyi hedef alır ve bu enflamasyonun en karmaşık sürecinde kilit rol onar. Bazen bu ilaçlar anti- TNF tedavileri olarak da anılır. İnfliksimab Genellikle başlangıçta ilkini takiben 2 ve 6 hafta sonra ve ondan sonra her 8 haftada bir damar içi infüzyon olarak verilir. Yine de bazı kişilere infliksimab her 4 haftada bir kadar sık verilebilir. İnfüzyonlar ya bir günlük hastane biriminde ya da romatoloji bölümünün içinde buna ayrılmış bir bölümde verilebilir. Genellikle, azalmış infliksimab etkinliğine yol açan antikor gelişiminden vücudu korumak için metotreksat ile birlikte verilir. Bu nedenle metotreksatı yan etkilerinden dolayı kesmiş bir kişi için uygun değildir; fakat metotreksatın etkisiz olduğu kişiler için yararlıdır. Bazı kişilerde damlalara karşı hafif tepkiler olmasına rağmen infliksimab ile tedavi genellikle güvenlidir. İnfliksimab ile tedavi edilen kişilerde artmış enfeksiyon eğilimi de vardır. Bunlar genellikle soğuk algınlığı gibi önemsiz enfeksiyonlardır; fakat ara sıra daha ciddi enfeksiyonlar da oluşabilir ve nadiren eski bir verem tekrar aktifleşebilir Etanercept Haftada iki kez hemen deri altına enjeksiyon ile verilir (subkutanöz enjeksiyon). Bu ilacın reçete edildiği kişilere, birçok kişinin kolayca yaptığı kendi kendilerine iğne yapma öğretilmektedir. Etanercept tek başına veya metotreksat ile birlikte verilebilir. İğne yerinde görülen bölgesel rahatsızlık en sık yan etkileridir. İnflixksiimabtaki gibi hem önemsiz hem de daha ağır enfeksiyonları daha fazla olasılıkla yapabilir (arc nin Etanercept broşürüne bakınız). Adalimumab da subkutanöz enjeksiyon şeklinde uygulanır; fakat enjeksiyon sıklığı sadece her iki haftada birdir. Yan etkileri infliksimab ve etanercepte benzerdir. Etanercept gibi, adalimumab da ya tek ya da metotreksat ile birlikte verilebilir Bunların hepsi yeni ilaçlardır, bu nedenle uzun dönem yan etkileri henüz bilinmemektedir. Bu ilaçların takibi, güvenirliliklerinin kontrolü ile beraber ne kadar iyi etki ettiklerini değerlendirmeyi de amaçlamaktadır. Metotreksat da alan kişiler ayrıca bu ilaç için de genel güvenlik takibine gerek duyacaktır. Bazı kişilerde bu ilaçlar, artritlerinin iyileşmesinde çok ve kendilerini genel olarak daha iyi hissetmelerine yardımcı olmada çok etkili bulunmuşlardır. Bu ilaçlar metotreksat gibi geleneksel DMARD lerden daha hızlı etki etme eğilimindedir. Anti-TNF ilaçlar bağışıklık sistemini etkiledikleri için yiyeceklerle taşınan enfeksiyonlara karşı sizi duyarlı hale getirebilir; fakat siz bu riski yiyecek ve hazır yiyeceklere fazladan özen göstererek azaltabilirsiniz. Daha fazla bilgi için arc nin ilgili ilaçlar hakkındaki broşürlerine bakınız. (b) Anti-IL-1 Anakinra anti-tnf ilaçlardan farklı bir yolla etki eder. İnterlökin-1 (IL-1) olarak adlandırılan ulak maddelerden birini baskılar. Hastaların kendi kendilerine yapması öğretilen günlük iğneler şeklinde subkutanöz olarak uygulanır. Kendi başına etkisiz olduğunda metotreksat ile birlikte kullanılır. Yan etkileri iğne yerinde ağrı ve enfeksiyonlarda bir miktar artabilir. Düzenli kan izlemi gereklidir

13 (c) B-Hücre Deplesyonu B hücreleri, romatoid faktörlerini de içeren antikorları üreten, bağışıklık sistemi hücreleridir. Sadece B hücrelerinin yüzeyinde bulunan molekülleri tanıyan ilaçlar tarafından B hücrelerine saldırılabilir ve öldürülebilir. Rituximab B hücrelerinin yüzeyindeki CD20 moleküllerini tanıyan ve saldıran bir ilaçtır ve bu B hücrelerinin parçalanmasına öncülük eder. Araştırmalar, romatoid artritli kişilere 1-2 hafta ara ile iki kez subkutanöz enjeksiyon ile rituximab uygulandığında B hücre sayısının belirgin olarak düştüğü görülmüştür. Bu hastaların çoğunun artritlerinde birkaç ay devam eden iyileşme de gösterilmiştir. Bu dönem boyunca hastalar daha fazla rituximab dozuna gerek duymadıkları halde bazıları metotreksat gibi diğer ilaçları almaya devam etmişlerdir. Günümüzde rituximab romatoid artrit tedavisinde düzenli olarak kullanılmamaktadır; fakat gelecekte diğer tedavilerden faydalanmayan hastalar üzerinde daha sık kullanılabileceği düşünülmektedir. Biyolojik tedaviler çok pahalı olduğundan ve uzun süre kullanımları hakkında az deneyim olduğundan Manchester da bulunan arc Epidemiyolji ünitesinde bir merkezi kayıt sistemi kurulmuştur. Bu sistem, bu tedavileri alan tüm kişilerin standart yöntem seti ile izlenerek takip edilmesine olanak sağlamaktadır. Bu bilgi, bu yeni ilaçların en iyi nasıl kullanılacağını bulup çıkarmada paha biçilmez olabilir, böylece daha çok yarar sağlamaktadırlar. 4. Kortikosteroidler Sıklıkla kortikosteroidler kısaca steroidler olarak adlandırılırlar. Atletlerin vücutlarını geliştirmek için kullandıkları steroidler ile aynı değildir - bunlar tam olarak anabolik steroidler olarak adlandırılan bileşimlerdir. Vücut tarafından üretilen doğal bir hormon olan kortizon romatoid artrit tedavisinde ilk olarak 1950 lerde kullanıldı. Bu ilk çalışmalarda iki şey gözlendi. Birincisi kortikosteroidler (steroidler) enflamasyon üzerine çok güçlü bir etkiye sahiptir, onu kullanılan diğer ilaçlardan çok daha fazla azaltır. İkinci olarak, uzun süre yüksek dozda steroid verildiğinde oldukça fazla yan etkileri vardır; bunlar kemik incelmesi (osteoporoz) (arc nin Osteoporoz kitapçığına bakınız) gibi problemleri içerir. O zamandan beri pek çok çalışma yapılmıştır ve yan etkileri azaltırken steroidlerin yararlarından faydalanmanın en iyi yolları tespit edilmiştir. Steroidler bugün üç yolla kullanılır: İltihaplı eklem içine enjeksiyon ile verilerek. Bu eklemdeki enflamasyonu azaltan etkin bir yoldur. İğne dikkatlice ve ustalıkla uygulandığı takdirde son derece güvenlidir Artritin ağır enflamasyonlu alevlenmesini söndürmek için kas içi veya damar içi iğne ile verilerek (bazen pulse olarak adlandırılır). Bu tedavi şekli de, alınan yararı arttırmak ve yan etkileri azaltmak için ustalıkla uygulanmalıdır. Ağız yoluyla. Steroidler düşük dozlarda kullanıldığında yan etkilerinin çoğu ciddi sorunlar oluşturmaz; fakat steroidler 3 aydan fazla kullanılacaksa düşük dozlarda bile kemik erimesine karşı ilaç alınması önerilmektedir. Genelde romatologlar romatoid artrit tedavisinde sadece küçük doz steroidleri (günde 7.5mg prednizolon kadar) vermeyi tercih eder; fakat hastalığın daha yüksek dozlarını gerektiren kan damarlarının enflamasyonu (vaskülit) gibi bazı nadir komplikasyonları vardır Uygun şekilde kullanıldıklarında steroidler, romatoid artrit tedavisinde çok önemli olabilir ve hastalığın belirtilerini kontrol etmede yardımcı olmak üzere olabilir.

14 Sorular ve Cevaplar Enflamasyon Nedir? Enflamasyon normal bir vücut savunma mekanizmasıdır. Bu mekanizmanızın çalışmaması ölümünüze yol açabilecek bir eksiklik olacaktır. Bu mekanizma özellikle virüs, bakteri ve diğer mikroplar ile vücudun istilasına karşı savaşmak ve üretilen kimyasallarla uğraşmak üzere mevcuttur. Vücudumuz bazı anormal şeylerin varlığını farkeder. Vücut savunmasını getirmek ve istenmeyen maddelerle veya mikroplarla uğraşmaya da yardımcı olan ısıyı arttırmak için, etkilenen alana kan akımını arttırarak tepki verir. Kan damarları daha geçirgen hale gelir, böylece hücreler saldırı için onların dışındaki ekleme doğru hareket edebilir. Hücrelerin kendileri bağışıklık yanıtında ekleme diğer hücreleri çağıran kimyasal haberciler üretir. Bu kimyasal haberciler daha önce bahsedilen biyolojik tedavilerin hedefleridir. Hücreler ayrıca istilacıları yok etmek için tasarlanmış kimyasalları ve savaşa yardım eden antikorları da üretir. Haberciler, kimyasallar ve antikorların hepsi romatoid artrit tedavisinde yol gösterici olabilen çalışmaların odak noktasıdır. Öyleyse Romatoid Artritte Niçin Enflamasyon Oluşur? İltihabın normal sürecinin vücudu istila eden mikroplar gibi birkaç çeşit yabancı madde ile başladığı yukarıda belirtilmiştir. İstilacıların üstesinden gelindiğinde süreç biter. Romatoid artritteki enflamasyon iki nedenden dolayı alışılmadıktır. Birincisi, bu enflamasyonun neyin sonucu olarak başladığı bilinmemektedir. Romatoid artritte vücut, istilayı kendi parçaları tarafından gerçekleştiriliyormuş gibi algılar ve bu yüzden de ona bu parçalara saldırır. Bunun neden kaynaklandığı bilinmemektedir. Bu durumun anlaşılması, işte bu sebeple Romatoid artritin tam tedavisinin bulunmasında kilit vazifededir. Romatoid artritte vücut kendisine saldırdığı için bu otoimmün bir hastalık olarak bilinmektedir. İkinci olarak, kendiliğinden durmadığı için romatoid artritteki enflamasyon normalden farklıdır uzun süreli (kronik) bir süreç haline gelmektedir. Romatoid artritteki enflamasyonun ana yeri zarıdır (sinovyum). Sinovyum şişer ve hücre ile dolu hale gelir. Yıkıcı süreç, o zaman kartilaj ve eklemdeki kemiğe saldırabilir. Şişlik, dayanıklı kapsülün gerilmesine neden olur. Şişlik azaldığında kapsül gergin kalır ve eklemi gerekli konumda tutmayı başaramaz. Sonuçta eklem daha az dengeli hale gelir ve alışılmadık veya bozulmuş şekilde hareket etmeye başlar. Tamamlayıcı tedaviler yardımcı olabilir mi? Pek çok romatoid artrit hastası insan tamamlayıcı alternatif veya doğal tedaviler almaktadır. Romatoid artritli kişilerin mümkün olduğunca çok kendilerine yardım etmek istemeleri oldukça anlaşılabilirdir. Ne yazık ki bu yolların çoğunda verilen vaatler gerçekleşmeyebilir. Elbette bunların hiçbirisi romatoid artrit ile oluşan eklem hasarının azaltılmasını ve tam tedavisini garanti etmemektedir. Çoğu da oldukça pahalıdır ve hastalığın yanı sıra maddi yıkıma sebep olabilirler. Morina balığı karaciğer yağı ve diğer balık yağları, akşamlık çuhaçiçeği yağı ve bazı vitaminler romatoid artritin bazı belirtileri üzerinde hafifletici etkilere sahip olabilir (bkz. arc kitapçıkları Diyet ve Artrit ve Tamamlayıcı Tedaviler ve Artrit ). Bitkisel tedavilerin kullanımı genellikle güvenlidir, fakat bazıları antiromatizmal ilaçlarla etkileşebilirler. İyi bir bitkisel ilaç doktoru size bu konuda tavsiyeler verebilir. Bazı bitkisel uygulamaların da tatsız yan etkilere sahip olabileceğini unutmayınız.

15 Bazı insanların fayda gördüğü akapunktur gibi tedavilerin uzun bekleme listeleri olabilmesine rağmen, günümüzde genellikle NHS de bu yöntem kullanılmaktadır. Bazı yerlerde NHS de homoeopati de kullanılmaktadır, fakat yazık ki romatoid artrit tedavisinde etkisiz bulunmuştur. Özel yağların herhangi bir özel yarar eklediğine dair az bulgu olmasına rağmen masaj genellikle çok sakinleştirici ve gevşeticidir. Birçok tamamlayıcı tedavi zararsızdır ve yukarıda bahsedildiği gibi bazıları az da olsa yardımcı olabilir. Fakat satın aldığınız şeyin ne olduğuna dikkat edin, ülkemizde satılan bazı geleneksel ilaçlar, özellikle Çin ilaçlarının içerik olarak ciddi miktarlarda steroid ve diğer ilaçlar içerdiği belirtilmiştir. Yaptıklarınızdan faydalanıp faydalanmadığınız konusuna eleştirel yaklaşın, almayı düşündüğünüz herhangi bir ilaç hakkında doktorunuz, hemşireniz veya eczacınızla görüşün ve genel kuralı hatırlayın İnanılması güç etkilere sahip görünen şeylerin etkililiğine inanılması gerçekten de güçtür. Romatoid artrite yardımcı olabilecek bir diyet var mı? Romatoid artriti tam anlamıyla tedavi ettiğini iddia eden pek çok diyet reklamı vardır. Diyetin bazı insanlarda, belirtilerin azaltılmasına yardımcı olduğuna dair bazı bilimsel kanıtlar olmasına rağmen hiçbiri tam olarak etkili değildir. Bazı kişiler belirli yiyeceklerin artritlerini arttırma eğiliminde olduğunu fark eder. Bunu yapan yiyecekler kişiden kişiye değişir. Belirli yiyeceklerin eklemlerinizi rahatsız ettiğinden şüpheleniyorsanız o zaman ondan kaçınmaya çalışınız, fakat başka birisinin eklemini rahatsız ettiği için bir şeylerden vazgeçmeyiniz herkesin farklı olduğunu hatırlayınız Herhangi bir diyet herkes için etkili olur mu? Muhtemelen hayır, fakat yardımcı olabilmesi en olası şey az doymuş veya yüksek doymamış yağlar, özellikle balık yağlarıdır. Balık yağı takviyesi kişileri rahatkatabilir. Biz günlük olarak 3gr balık yağı öneriyoruz (yani balık vücut yağı, balık karaciğer yağı değil). Bunu yağlı balık yiyerek, balık yağı takviyesi alarak veya ikisini birlikte alarak yapabilirsiniz. Nedeni belli olmamasına rağmen çok sıkı vejetaryen diyetin faydalı olabildiğine ve çok miktarda kırmızı et yiyen kişiler arasında hafif artmış romatoid artrit riskinin olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Yine de zararları yararlarından daha ağır basabileceği için sıkı bir diyete başlamadan önce doktorunuz veya diyetisyeninize danışmalısınız. C vitamini alımını arttırmanızın faydalı olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Ağırlığınızı düşük tutmayı garantiye almak iyi bir fikirdir. Yürüdüğünüzde ağırlığınızın dört katı eşdeğerini eklemlerinize yüklersiniz; bu nedenle ağırlığınızı düşük tutmanız stresi azaltacaktır. Daha fazla bilgiye arc nin Diyet ve Artit kitapçığında yer verilmiştir. Farklı bir iklimde mi yaşamalıyım? Hava, romatoid artritli bazı insanların belirtilerini etkiler, fakat hastalığın ilerlemesine etki etmez. Nemli sıcaklık sıklıkla insanları rahatsız etmesine rağmen etkilenen pek çok kişi sıcak havayı soğuk havadan daha iyi bulur. Birçok kişi için keskin soğuklu kış günleri hepsinden iyidir. Eğer taşınmayı düşünüyorsanız kesin olarak taşınmadan önce, taşınmayı planladığınız iklim bölgesini tüm mevsimler sırasında görmeye çalışın. Arkadaşlarınız ve ailenizden ayrılmak kadar alışık olduğunuz sağlık bakım sisteminizin desteğinden ayrılmanızın sonuçlarını da göz önünde bulundurun. Her şeyden önce iklim değişikliğinin hastalığın kendisini etkilemeyeceğini ve ilerlemesini önlemeyeceğini hatırlayın. Hamile Kalmaktan Kaçınmalı mıyım?

16 Halihazırda tüm enerjinizi tüketen geniş bir aileniz yok ise cevap hayırdır. Romatoid artrit hastası annelerin çoğu, hamilelik sırasında kendilerini daha iyi hissetmektedirler. Bu durumla ilgili kesin mekanizma halen tam olarak bilinmemektedir; ancak arc, bu konuyla ilhili araştırmaları finanse etmeye devam etmektedir. Büyümekte olan bebeğin bedene getirdiği yükleri tolere eden vücut, eklemleri de daha iyi tolere etmektedir. Ancak ne yazık ki, bebeğin doğumundan sonra semptomlar yeniden belirginleşmeye başlasa da bu durumla başa çıkılması da mümkündür. Önemli olan şey, bebeğinize zarar verebilecek ilaçları kullanmamanızdır. Özellikle methotrexate son derece zararlı olabilir. Hamile kalmadan önce, ilaçlarınız konusunda doktor yardımı almanız faydalı olacaktır. Cinsel ilişkiye girilmesi ile ilgili bir sorun olabilir mi? Cinsel yaşamınızı sonlandırmanız için bir sebep yoktur. Bazı ilişki pozisyonlarında daha rahat olduğunuzu düşünebilirsiniz; bunları deneyerek bulmanız mümkündür. Doğum kontrol hapı kullanmam doğru mu? Evet, artrit rahatsızlığınız veya uygulanan tedavi ile ilgili bir değişiklik yaramayacaktır; ayrıca methotrexate veya leflunomid gibi hamilelikten kaçınmanızı gerektiren ilaçlar kullanıyorsanız doğum kontrol hapı da kullanmanız son derece önemlidir. Peki ya çalışma konusu? Tedavinin amacı, artrit başlamadan önce yaptığınız kadar çok aktivite yapmaya devam edebilmenizi sağlamaktır. Bu hem işiniz hem de hobileriniz için geçerlidir. Çok fazla manüel çaba gerektirmediği takdirde, tedavi sonrasında çalışmalarınıza devam edebilirsiniz. İhtiyaçlarınız nedeniyle iş yerinizin uygun hale getirilmesi gerekiyor ise, bu konuda yardım alabilirsiniz sosyal hizmet uzmanınıza danışınız. İşinizi değiştirmeniz veya mevcut işinizden ayrılmanız gerekiyor ise, iş ve işçi bulma kurumu bu konuda size yardım sağlaycaktır bölgese İş ve İşçi Bulma Kurumunuzun Özürlü İstihdam Danışmanlığından bu konuda yardım isteyebilirsiniz. Bazı işverenler, romatoid artritli kişilerin işten çok fazla izin alabileceği konusunda endişelenmektedir. Ancak, durum her zaman böyle değildir. Ayakta tedavi kliniklerine gidilmesi ve ilaç güvenliği takibi gibi işlemler iş dışında vakit gerektirebilir; ancak randevular işinizi mümkün olan en az şekilde etkileyecek ve size uygun olan zamanlara verilebilir Bu neden başıma geldi? Bir romatoid artrit hastası olacak ne yaptım? Bu hastalığa yakalanmak için özel hiçbir şey yapmadınız. Bu, kötü şanstan başka bir şey değil. Hastalığınızın oluşumuna sizin veya bir başkasının nasıl sebep olduğunu düşünerek enerjinizi harcamayın. Bunun yerine enerjinizi, hastalıkla mücadeleye saklayın ve etkilerini nasıl minimuma indirebileceğinizi öğrenin. Modern ilaçlar ve yardımcı bir romatoloji ekibi, ciddi bir fark yaratacaktır; ancak sizin yaratacağınız fark en önemlisidir; bu nedenle bu farkın elinizden geldiğince büyük olmasını sağlayarak, tedavinize en büyük katkıyı sağlayabilirsiniz. İnsanlar bu hastalıkla nasıl mücadele ediyor: Üç vaka geçmişi Bu üç vaka geçmişi, romatoid artritin insanları etkileme şekillerini anlamanıza yardımcı olabilir. Hastalık, son derece değişken olduğundan, verilenlerin tipik olarak her hastada görüldüğünü ve sizde de görüleceğini söylememiz mümkün değildir.

17 Mary, 24 yıldır romatoid artrit hastasıdır. Hastalık 40 lı yaşlarda başlamıştır. Durum son derece hızla gelişmiştir. Birkaç gün içerisinde ellerinde şişkinlik ve tutulma hissetmeye başlamış ve kısa zamanda bu durum tüm eklemlere yayılmıştır. Bu dönemde Mary, kendisini son derece çaresiz hissetmiştir. Doktoru, ilk bakışta bunun bir artrit vakası olduğunu anlamıştır. Hastalık son derece aktif olduğundan da Mary, yoğun bakım tedavisi için bir hastaneye yönlendirilmiştir. Durum zamanla oturmuştur. Daha sonra Mary'nin ellerinde çok az deformite oluşmuş ve artrit nedeniyle hasar görmüş ayak parmaklarından da ameliyat olması gerekmiştir. Mutfakta bir bilek desteği kullanmakta ve her gün tablet almaktadır. Şimdi Mary nin durumu oldukça iyi. Yapması gereken tek şey dikkatli olmak ve artriti konusunda hassas davranmaktır. Ancak, istediği her şeyi yapabilmektedir ve dışarı çıkma konusunda herhangi bir zorlukla karşılaşmamaktadır. Halen zaman zaman ağrı ve tutulmalar yaşamaktadır; ancak kendisini sağlıklı hissetmektedir. Mary artriti konusuna oldukça düşünceli yaklaşıyor ve normal yaşantısını sürdürmesine engel teşkil etmediği için minnet duyuyor. John un artriti, 42 yaşındayken başlamış. Hastalık yavaş yavaş gelişmiş. Başlangıçta, kendisini yorgun ve sağlıksız hissetmiş. Sabahları tutukluk ve sürekl olarak ağrılar yaşamış. Bir dizi şişmeye başlamış. İş yerinde mücadele etmiş ve hafta sonlarında ise çocuklarına yetişmeye çalışmış. Kendisine artriti olduğu ilk söylendiğinde John yıkıldığını söylüyor. Bittiğini düşünmüş. Kızmış ve morali bozulmuş. Ancak, artriti tedaviye cevap vermiş. Bir dönem, akciğerlerinde su toplanmış ve dirseğinde nodüller oluşmuş; ancak ağrıları ve kötü hissetme sorunu da ortadan kalkmış. 16 yıl sonra bugün, John çalışmaya devam ediyor ve çocuklarıyla top oynayabiliyor. En büyük sıkıntısının ise romatoid artriti kabullenmek olduğunu söylüyor. Emily 58 yaşında. Kötü artriti olan şanssızlar arasında. Hastalık, oğlunun doğumundan sonra yavaş yavaş gelişmeye başlamış ve birkaç yıl içerisinde oldukça kötülemiş. Bir süre, altın enjeksiyonu ile uygulanan tedaviye iyi yanıt vermiş ve oğlu ile evine bakmayı başarmış. Ancak, 40 lı yaşlara geldiğinde birçok eklemi deforme olarak hasar görmüş. Nüksetme dönemlerinde oluşan komplikasyonlar nedeniyle bir süre hastanede kalması da gerekmiş. Bugün, plastik bir dizi ve yeni bir kalçası var. Bilekleri ve ayakları da ameliyat edilmiş. Hergün ilaç kullanıyor ve düzenli olarak egzersiz yapıyor. Emily iyi ve kötü günler geçirebiliyor; ancak neşesini koruyor ve ağrı ve tutulmalarla mücadele edebiliyor. Yürümek için desteğe ihtiyaç duysa da yavaş yavaş kendi kendine üstesinden gelebiliyor. Birçok bölgesel hayır kurumunda çalışıyor ve artritle mücadele için daha iyi yöntemler bulunması için savaş veriyor.

18 Araştırmadan neler öğreniyoruz? Şu anda, enflamasyon süreciyle ilgili daha fazla bilgiye sahibiz ve bu bilgiler ışığında, yeni ve daha iyi romatoid artrit tedavileri bulma yolunda bir adım daha atmış bulunmaktayız. Bu yeni tedaviler şu anda deneme aşamasında, ancak bunlarla ilgili haberler Günümüzde Artrit dergisi ile sizlere ulaştırılacaktır. Bu araştırmanın önemli bir bölümü arc tarafından finanse edilmiştir. Ancak, romatoid artritin sebeplerini ve tedavisini konu alan araştırmalar halen devam etmektedir. Terimler Analjezikler ağrı kesiciler. Ağrıyı dindirmelerinin yanı sıra aynı zamanda artmış olan vücut ısısını da düşürürler ve birçoğu enflamasyonu da azaltır. Antikorlar mikrop, virüs ve vücudun yabancı veya tehlikeli olarak değerlendirdiği diğer maddelere karşı vücudun oluşturduğu kan proteinleri. Antikorların görevi, yabancı maddelere saldırarak onları etkisiz hale getirmektir. Kapsül bir eklemin çevresinde bulunan sert ve lifli kap. İç katmanı sinovyum içerisinde bulunur. Kartilaj kemik uçlarında bulunan ve bir yastık görevi gören güçlü materyal. Kaygan yüzeyi, kemiklerin yumuşak biçimde hareket etmesine imkan sağlar. Kortikosteroidler enflamasyon üzerinde güçlü etkileri olan ilaçlar. Kısaca steroid olarak da bilinirler. C-reaktif protein (CRP) kan içerisindeki bu proteinin konsantrasyonu, bir enflamasyon testi veya hastalık aktivitesi olarak ölçülebilir. Hastalık düzeltici anti-romatizmal ilaçlar (DMARD ler) romatoid artrit kaynaklı ağrı ve tutulmaları azaltan ilaçlar. Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) vücuttaki enflamasyonun seviyesini gösteren ve romatoid artrit teşhisine yardımcı olan bir testtir. Kan, kapları hızla döndüren bir makine (santrifüj) içerisinde ayrıştırılır ve test tüpü içerisinde bekletilir. ESR testi, alyuvarların (eritrosit) çökme hızını ölçmektedir. Lokomotor sistem vücudumuzun, harket etmemizi sağlayan parçaları. Kemikler, eklemler, kaslar ve diğer konektif dokular bu gruba dahildir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) güçlü bir manyetik alan içerisinde yüksek frekanslı radyo dalgaları kullanan bir tarama tipidir. Radyo dalgaları, vücut içerisindeki su molekülleri ile etkileşerek, manyetik alana özellik sinyalleri gönderirler. Geri dönen sinyaller, vücut içini görüntüleyebilmek için bir bilgisayar tarafından işlenir. Non-steroidal anti-enflamatuar ilaçlar (NSAID ler) farklı artrit tipleri için kullanılması önerilebilen ve enflamasyonu azaltan, ağrıyı, şişkinliği ve tutukluğu kontrol altına alabilen

19 geniş bir ilaç ailesidir. Plazma viskozitesi (PV) içerisinde kan hücrelerinin bulunduğu sıvının yoğunluğunu ve yapışkanlığını ölçen bir görüntüleme testi. Romatoid artrit, psoriyatik artrit ve lupus da dahil olmak üzere birçok hastalığın aktivitesini belirten bir işaretçi olarak kullnaılmaktadır. Proton-pompa inhibitörü (PPI) mide hücreleri içerisinde gastrik asit salgısını azaltmak için, bir enzim üzerinde etkili olan bir ilaç. Sinoviyal sıvı sinovyum tarafından eklemi beslemek ve kayganlaştırmak için üretilen sıvı. Sinovyum sinoviyal sıvı üreten eklem kapsülünün iç zarı. Ultrason taraması vücut içini incelemek ve görüntülerini oluşturmak için yüksek frekanslı ses dalgaları kullanan bir tarama türüdür. Translated, with permission, from the booklet 'Rheumatoid Arthritis' 6033/RA/05-2 published by the Arthritis Research Campaign, United Kingdom (www.arc.org.uk). The translation was carried out by RAED, not by the Arthritis Research Campaign. RAED is responsible for the accuracy of this translation. English edition: Pelin Sakalsız-Ödağacıoğlu Scientific edition: Dr. A. Dinc Kaynak:

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Henoch-Schöenlein Purpurası

Henoch-Schöenlein Purpurası www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Henoch-Schöenlein Purpurası 2016 un türevi 1. HENOCH-SCHÖENLEİN PURPURASI NEDİR? 1.1 Nedir? Henoch-Shöenlein purpurası (HSP), küçük kan damarlarının (kapilerlerin)

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg Diklofenak sodyuma eşdeğer Diklofenak dietilamonyum içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg Diklofenak sodyuma eşdeğer Diklofenak dietilamonyum içerir. KULLANMA TALİMATI VOLTAREN EMULGEL Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg Diklofenak sodyuma eşdeğer Diklofenak dietilamonyum içerir. Yardımcı maddeler: Karbomer, makrogol ketostearil eter,

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Oxford Çocuk ve Ergen Romatoloji Merkezi

Oxford Çocuk ve Ergen Romatoloji Merkezi Oxford Çocuk ve Ergen Romatoloji Merkezi Enbrel ve Diğer Anti- TNF Tedaviler Artrit veya diğer enflamatif hastalıkların tedavisinde Methotrexate benzeri ilaç kullanılmasına karar vermek oldukça zordur.

Detaylı

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN.

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artriti Anlamak Hasta ve hasta yakınlarının hastalıkla daha iyi başedebilmelerini sağlamak ve yaşam kalitelerini artırmak için son derece

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro CANDLE 2016 un türevi 1. CANDLE NEDİR 1.1 Nedir? Kronik Atipik Nötrofilik Dermatosiz, Lipodistrofi ve Yüksek ateş (CANDLE) sendromu nadir görülen genetik bir

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hedef kan basıncı değerlerine ulaşmak için başarılı bir tedaviye gerek vardır. Başarılı tedavi 2 kısımdan oluşur: 1.Yaşam düzeninin değiştirilmesi 2.İlaç

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. HEDNAVİR, somon renkte, bikonveks, bir yüzünde E olan film kaplı tabletler halindedir. Her kutuda 30 tablet vardır.

KULLANMA TALİMATI. HEDNAVİR, somon renkte, bikonveks, bir yüzünde E olan film kaplı tabletler halindedir. Her kutuda 30 tablet vardır. KULLANMA TALİMATI HEDNAVİR 0,5 mg film kaplı tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir film kaplı tablet 0,5 mg entekavir içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, mikrokristalin selüloz, krospovidon,

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI MUSCOFLEX 4 mg/2 ml I.M. enjeksiyon için solüsyon içeren ampul Kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, enjeksiyonluk su

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN oral damla Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir ml sinde (=20 damla) 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Propil paraben

Detaylı

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri DONUK OMUZ Omzunuzda geçmeyen bir ağrı ve sertlik hissediyormusunuz? Eğer bu tarz bir şikayetiniz varsa, donuk omuz sorunuyla karşı karşıya olabilirsiniz

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. ADELEKS IM 4 mg/2 mi Ampul Kas içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her bir ampulde 4 mg Tiyokolşikosid Yardımcı maddeler: Sodyum klorür, enjeksiyonluk su. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. KULLANMA TALİMATI ANTISTAX 180 mg Sert Jelatin Kapsül Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. Yardımcı maddeler: Susuz kolloidal silisyum

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BELOGENT merhem Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde dipropiyonat formunda 0,5 mg a eşdeğer betametazon ve sülfat formunda 1,0 mg a eşdeğer gentamisin bulunmaktadır.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

Informazioni sullo screening intestinale. www.bowelscreeningwales.org.uk

Informazioni sullo screening intestinale. www.bowelscreeningwales.org.uk Informazioni sullo screening intestinale 1 www.bowelscreeningwales.org.uk Bağırsak Taraması Açıklaması Bu broşür size Galler de bağırsak taraması hakkında bilgi vermektedir. Ayrıntılı bilgi www.bowelscreeningwales.org.uk

Detaylı

Hasta bilgileri. Lantus

Hasta bilgileri. Lantus Hasta bilgileri Lantus Bu kitapçığı diyabet hastaları ve doktor tarafından Lantus teşhisi koyulan kişiler için hazırladık. Tüm diyabet tedavilerinin ilk amacı kan glikoz seviyesini olabildiğince normal

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi

hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi hasta EĞİTİMİ Bel fıtığını anlamak ve Anüler Kapama için Barricaid Protezi İçindekiler Bel fıtığı nedir? 4 Bel fıtığı teşhisi nasıl yapılır? 6 Bel fıtığı tedavisi nasıl yapılır? 7 Barricaid için bir aday

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA)

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) 2016 un türevi 1. JUVENİL SPONDİLOARTRİT/ ENTEZİT İLE İLİŞKİLİ ARTRİT (SPA- EİA) NEDİR? 1.1 Nedir?

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Uzm. Dr Duygu KURTULUŞ FTR Uzmanı

Uzm. Dr Duygu KURTULUŞ FTR Uzmanı Uzm. Dr Duygu KURTULUŞ FTR Uzmanı ANKILOZAN SPONDILITIN TANIMI Ankilozan spondilit (AS), öncelikle omurgayı tutan, ağrılı, sekil bozukluğu ve aktivite kısıtlanması ile sakatlığa neden olan iltihaplı romatizmal

Detaylı

COUMADİN TEDAVİSİ. Cerrahi Servisler

COUMADİN TEDAVİSİ. Cerrahi Servisler COUMADİN TEDAVİSİ Cerrahi Servisler Coumadin tedavisi hakkında merak ettikleriniz Bu kitapçık Coumadin tedavinizin daha başarılı ve yaşamınızın olabildiğince normal hale gelmesine yardımcı olmak üzere

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol.

KULLANMA TALİMATI. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. KULLANMA TALİMATI STİDERM jel Cilde uygulanır. Etkin Madde: Mepiramin maleat, lidokain hidroklorür, dekspantenol. Yardımcı Maddeler: Benzalkonyum klorür, mentol kristali, karbomer 980, disodyum EDTA, sodyum

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI GRİPİN kapsül Ağızdan alınır. Etkin maddeler: Her bir kapsül; etkin madde olarak 250 mg Parasetamol ve 15 mg Kafein içermektedir. Yardımcı maddeler: Mısır nişastası, Magnezyum Stearat,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. FERRİSİTA 107.7 mg / 5 ml Şurup Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. FERRİSİTA 107.7 mg / 5 ml Şurup Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI FERRİSİTA 107.7 mg / 5 ml Şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her 5 ml şurupta 107.7 mg Demir III amonyum sitrat (16.4 mg elementel demire eşdeğerde) bulunur. Yardımcı maddeler : Metil

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VENDİOS 600 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her VENDİOS tablet 600 mg diosmin içermektedir. Yardımcı maddeler: Her VENDİOS tablet povidon, mikrokristalin selüloz, mısır nişastası

Detaylı

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR KULAK ÇINLAMASININ NEDENİ? Bazı zamanlar kulağımda zil sesi duyuyorum bu normal midir? Tamamiyle değil. Kafa içinde ki bu seslere genel olarak tinnitus denilir ve çok yaygındır. Tinnitus zaman zaman ortaya

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles

Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles 3 www.bowelscreeningwales.org.uk Galler de yapılan Bağırsak Taraması nı Anlamak Bağırsak kanseri taraması neden yapılmalı? Bağırsak taraması bağırsak

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TESTOGEL 50 mg transdermal jel içeren saşe Haricen kullanılır Etkin madde Herbir Testogel saşe 50 mg testosteron içerir. Yardımcı maddeler karbamer 980, izopropil miristat, etanol % 96,

Detaylı

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ

TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ TİP 2 DİYABET HASTALARI İÇİN RAMAZAN SÜRESİNCE ORUÇ TUTMANIN ESASLARI HAKKINDA BİLGİ KİTİ GİRİŞ Bu bilgi kiti, size Ramazan süresince oruç tutmanın esaslarını anlatmak ve pratik tavsiyeler sunmak amacıyla

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir.

KULLANMA TALİMATI. MON.TALYUM-201 berrak ve renksiz bir çözeltidir. 1 ml enjeksiyonluk çözelti içinde 37 MBq Talyum-201 ( 201 Tl) radyonüklidi içerir. KULLANMA TALİMATI MON.TALYUM-201 I.V. enjeksiyonluk çözelti içeren flakon Her bir flakondaki talyum klorür ( 201 Tl) aktivitesi kalibrasyon tarih ve saatinde 37 MBq/mL dir. Damar içine uygulanır. Etkin

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. TIENAM 500 mg I.V. enjektabl flakon Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde(ler): Her bir flakon steril olarak 500 mg imipenem (imipenem monohidrat olarak) ve 500 mg silastatin (silastatin

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU

Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Yazar Ad 61 Prof. Dr. Lale TOKGÖZOĞLU Ülkemizde kalp damar hastalıkları erişkinlerde en önemli ölüm ve hastalık nedeni olup kanser veya trafik kazalarına bağlı ölümlerden daha sık görülmektedir. Halkımızda

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. SİSTRAL Krem. Cilt üzerine, haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI SİSTRAL Krem Cilt üzerine, haricen uygulanır. Etkin madde: 1 gram kremde 15 mg klorfenoksamin hidroklorür bulunur. Yardımcı maddeler: İsopropil miristat, stearik asit, setostearil alkol,

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI DİFENAK %1 jel Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 g jel 10 mg diklofenak sodyuma eşdeğer 11.6 mg diklofenak dietilamonyum içerir. Yardımcı maddeler: Karbomer 940, propilen glikol,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEVOSOL 30 mg/5 ml Şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Sakkaroz, metil parahidroksi benzoat, propil parahidroksi benzoat, sodyum

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

Ağrı ve Ağrı ile Başa Çıkma Hakkında. Bu konu hakkındaki destek ve hizmetler için www.palliativecare.org.au web adresini ziyaret edebilirsiniz

Ağrı ve Ağrı ile Başa Çıkma Hakkında. Bu konu hakkındaki destek ve hizmetler için www.palliativecare.org.au web adresini ziyaret edebilirsiniz Ağrı ve Ağrı ile Başa Çıkma Hakkında Bu konu hakkındaki destek ve hizmetler için www.palliativecare.org.au web adresini ziyaret edebilirsiniz Turkish - Pain Management Department of Health and Ageing Avustralya

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan ilaç dışında- kullanabilecekleri güvenilir bir antibiyotik

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. CASODEX film tablet 28 tablet içeren ambalajda sunulmaktadır. KULLANMA TALİMATI CASODEX 50 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde : 50 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, metil hidroksi

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VITAMIN A-POS 250 I.U./g göz merhemi. Yalnızca göz kapağı içine uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. VITAMIN A-POS 250 I.U./g göz merhemi. Yalnızca göz kapağı içine uygulanır. VITAMIN A-POS 250 I.U./g göz merhemi Yalnızca göz kapağı içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde:, 1 g merhem içeriğinde 250 IU A Vitamini Yardımcı Maddeler: Beyaz vazelin, seyreltik sıvı parafin,

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI LEVOPRONT öksürük şurubu Ağızdan alınır. Etkin madde: 1 ml de 6 mg Levodropropizin içerir. Yardımcı maddeler: Metil paraben, propil paraben, sakkaroz, kiraz aroması, monohidrat sitrik

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır.

KULLANMA TALİMATI. VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. KULLANMA TALİMATI VİROSİL %5 krem Haricen kullanılır. Etkin madde: Her 1 g krem %5 a/a 50 mg asiklovir içerir. Yardımcı madde(ler): Poloksamer, setostearil alkol, sodyum lauril sülfat, beyaz yumuşak parafin,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. NEROX-B12, 30 ve 60 tabletlik blister ambalajlarda sunulan B vitamini kompleksidir.

KULLANMA TALİMATI. NEROX-B12, 30 ve 60 tabletlik blister ambalajlarda sunulan B vitamini kompleksidir. KULLANMA TALİMATI NEROX-B12 film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı maddeler: Sitrik asit monohidrat,

Detaylı

CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik

CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik Ciprofloxacin, bazen menengokok hastalığına yakalanan kimselerle teması olan kişilere verilen bir antibiyotiktir.

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALĐMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALĐMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALĐMATI ANTHĐX 10 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablette 10 mg rupatadine eşdeğer 12,80 mg rupatadin fumarat bulunur. Yardımcı maddeler: Laktoz, mikrokristalin selüloz, kırmızı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. FINACEA jel % 15, 30g Haricen uygulanır.

KULLANMA TALİMATI. FINACEA jel % 15, 30g Haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI FINACEA jel % 15, 30g Haricen uygulanır. Etkin maddeler: 1 g FINACEA, 150 mg (%15) azelaik asit içerir. Yardımcı maddeler: Lesitin, propilen glikol, polisorbat 80, carbomer 980, trigliseritler

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. SINECOD depo tablet 50 mg Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. SINECOD depo tablet 50 mg Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI SINECOD depo tablet 50 mg Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir depo tablet 50 mg butamirat sitrat içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz, tartarik asit, povidon K30, hidroksipropil metil

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. %0.9 NaCI, hacim tamamlayıcı olarak kullanılmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. %0.9 NaCI, hacim tamamlayıcı olarak kullanılmaktadır. KULLANMA TALİMATI MON.NaF ( 18 F) 250 MBq /ml i.v. enjeksiyonluk çözelti içeren flakon Damar içine uygulanır. Çözeltinin 1ml si kalibrasyon tarih ve saatinde 250 MBq (20,3 mci) /ml Sodyum florür ( 18 F)

Detaylı

SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır.

SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır. KULLANMA TALİMATI SUPRAFEN %5 jel Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram jel etkin madde olarak 50 mg ibuprofen içerir. Yardımcı maddeler: Propilen glikol, karbomer 940, disodyum edta, etil alkol

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

Romatoid Artrit BR.HLİ.069

Romatoid Artrit BR.HLİ.069 BR.HLİ.069 Hakkında Merak Edilenler (RA) Nedir: artrit, sebebi bilinmeyen, genetik olarak yatkın bireylerde çeşitli çevresel faktörlerin de etkisiyle ortaya çıkan başta eklemler olmak üzere vücutta birçok

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PHOS-NO 667 mg tablet Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. PHOS-NO 667 mg tablet Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI PHOS-NO 667 mg tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin Madde : Kalsiyum Asetat 667 mg (169 mg Ca 2+ ) Yardımcı Maddeler : Sodyum nişasta glikolat (Primojel), Polietilen glikol 8000, Prejelatinize

Detaylı

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid (Basur) Nedir? Sindirim sisteminin giriş kapısını ağız ve dişler, çıkış kapısını ise anal kanal ve anüs oluşturur. İstemli olarak sağlanan dışkı ve gaz çıkışının kontrolü; hemoroitlerin de bir parçası olduğu bu anal

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI NİMEKSİL %1 jel Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her bir gram jel 0.01 gram nimesulid içerir. Yardımcı maddeler: Makrogol 400, propilen glikol, sepineo 600, etanol, saf su. Bu ilacı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LEODEX % 1.25 jel Haricen uygulanır. Etkin madde: 1 g jel, 12.50 mg deksketoprofene eşdeğer 18.45 mg deksketoprofen trometamol Yardımcı maddeler: Karbomer 980 NF (Carbomer Homopolymer),

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir ölçek (5 ml) şurup 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.375 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Propil parahidroksibenzoat,

Detaylı