Yabani Hayvan Insan Zoonos Hastaliklar (I)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yabani Hayvan Insan Zoonos Hastaliklar (I)"

Transkript

1 1 2 Yabani Hayvan Insan Zoonos Hastaliklar (I) ICINDEKILER GIRIS Sayfa I) Bulasici Hayvan Hastaliklari (animal epidemic) 2 1.) Genel: ) Animal Epidemik hastaliklarin siniflandirilmasi: ) Hayvanlarin bulasici hastaliklarinin günümüzdeki anlami: ) Bulasici Hastaliklarla Mücadele Uluslarasi Etkin Birimler: ) Dünya hayvan saglik Örgütü (OIE)): ) Avrupa birligi (Europäische Union) ) OIE yasal düzenleme:-bulasici hastaliklarin listesi 7-14 II) Zoonos Hastaliklar 14 1.) Genel: ) Zoonos hastaliklarin siniflandiralmasi: ) Reservoir olma durumlarina göre ) Yasam zyklus larina göre: 16 3.) Zoonoslar ve bunlara neden olan Pathojenler: ) Viral Zoonoslar: ).Prion induzierte Zoonoslar: ) Bakterielle Zoonosen ) Parasitäre Zoonosen ) Acariose (Acari) 18 4.) Alfabetik sirasiyla bazi önemli Zoonos hastaliklar: 18-20

2 Literatür 20 GIRIS: Insanlarla Omurgali hayvanlar arasinda dogal yollardan birinden öbürüne bulasan hastalik ve enfeksiyonlardir.(who; ). Bu tanimlamadan da anlasilacagi üzere Zoonos hastaliklar sadece hayvandan insana gecen degil ayni zamanda insandan hayvanlara gecen hastaliklarida kapsamaktadir. Kaldiki her gecen gün yeni dogrularin tespit ve kesfedildigi günümüz bilim caginda bu tanimlamaninda yeniden masaya yatirilmasi gerektegi tartismalari yok degil. Cagimiz itibariyle kabul gören bu tanimlama cercevesinde Zoonose hastaliklar üc genel gruba ayrilmaktadir. Bunlar sirasiyla: 1.) Zooanthroponosen: Hayvandan insana gecebilen enfeksiyonlar olarak tanimlanmaktadir. Ve en cok rastlanilan Zoonos hastalik bicimi olarak kabul edilmektedir. Ki ben bunun tipbi anlmada dogru bir tespit olmakla birlikte tipbi ethik anlamda yanlis bir tespit oldugunu düsünüyorum. Bu görüsümü asagida kisaca acimlamaya calisacagim. 2.) Anthropozoonosen: Insandan hayvanlara gecen hastaliklardir. Ve seyrek görülen zoonose hastalik bicimi olarak kabul edilmektedir. Bu da elbetteki tipbi anlamda dogru bir tespit ancak yine tipbi ethik anlaminda yetersiz bir tespit olarak kabul ediyorum. 3.) Diplozoonosen: Hayvanlardan insanlara ve insanlardan hayvanlara gecebilen hastaliklar olarak tanimlanmaktadir. Ve Zooanthroponoslardan sonra en cok görülen tip olarak kabul edilmektedir. Fakat bilimsel tespit ve arastirmalarin geldigi boyut itibariyle elde edilen yeni epidemiyolojik bulgu ve tespitler Zoonose hastaliklarin bu klasik anlamdaki geleneksel tanimlamalardan hareketle ortaya konulmus olan siniflandirma ve kategorilerinin dogru olmadigi ortaya cikmistir.yani Hayvanlarin hastalik tasiyicisi kategorisinde ele alindigi bir cok Zoonos hastaligin tasiyicisinin mesela su, toprak, bitki, gida ve yemmaddeleri oldugu ve buralardan omurgali canlinin infekte oldugu ortaya cikmis durumda. Bu nedenle yukarida bahsini ettigim Zoonose hastalik siniflandirmasina Saprozoonosen, Geozoonosen vb tanimlamalarin eklenmesi hicte yanlis bir tespit olmayacaktir. Yani bununla demek istedigim mikroorganizmalarin direkt kendileri tarafindan dogada ubiquiter olarak yayilan ve insan ve hayvanlar icin fakultativ pathojen olan hastaliklarin mevcudiyeti artik tartisma götürmez bir aciklikta ortaya konulmustur. Ve ben burada bir adim daha ileri gidip insan olarak dogada sebebiyet verdigimiz her türlüsünden zarar eylemleri sayesinde bu tür mikroorganizmalarin yasam alanlari bulduklari, mutasyonlara ugradiklarini bundan hareketlede biz insanlarin hayvanlara ve diger canlilara gecen zoonos hastaliklarda bas aktör olarak kabul edilmemiz gerektigini düsünüyorum. Bu tespit ve düsünceme üc örnek ile acimlamak istiyorum:

3 1.Örnek: SARS (EMERGING Zoonozlar; severe acute respiratory syndrom) hastaligi: Eldeki bilimsel verilerden biliyoruz ki bu virus bilinen sekliyle yabani Zibet kedilerini ya da bir ihtimalle tarla faresini konakci olarak kabul etmektedir. Peki bu virus ne olduda bir anda (2002) insanlarda enfeksiyona sebebiyet verecek mutationu yasadi ve ayni zamanda mesela damlacik enfeksiyonu olarak insandan insana bulasan bir hastaliga dönüstü. Evet buna verilecek yanit kabülünde zorlansakta biz insanlarin egoismidir. Yani dünyanin bir cografyasinda (Asya ve Afrika ülkeleri basta olmak üzere) acliga ve yoksuluga mahkum edilmis insan topluluklarinin ve diger canlilarin yasamak zorunda birakildiklari yasam tarzlari (yeme aliskanliklari, hayvan ve insanlarin hijyenik olmayan ortamlarda ic ice yasamalari vb gibi) bu virusun biyoterör olarak bize dönmesine yol acti. 2.Örnek. TB (Tuberkulose) hastaligi: Biliyoruz ki bu hastalik bilinen en eski hastaliklardan olup yillarca bir cok dünya cografyasinda basarili mücadele yöntemleriyle etkisizlestirildigi seklindeki verilerle övündük. Peki ne oldu da bu hastalik yine tehlike anlaminda gündemlerimize geldi. Bunun yanitini vermek ne yazikki zor degil. Yine biz insanlarin kar amacli basi bos yönelimleri buna neden oldu. Yani piyasaya daha fazla kazanma hirsiyla sayisini bile artik bilmedigimiz cesitlilik ve formlarda antibiotik sürdük ve yine birilei ethik degerleri gözardi ederek kazanma hirsiyla i recetelerin en basini antibiotik isimlariyle süsledi ve elbetteki biz kullanicilarda kobay olmaya meyilli oldugumuzu saklamadan gönüllü alici ve kullanici olduk ve bunlada yetinmeyip himayemizdeki diger canlilarada uyguladik uygulattik. Peki ne oldu eldeki ilaclara mücadele ettigimiz bakteriyi ökdürmek bir yana zararlari etkilerini duruduracak konumunu bile yitirdi cünkü bu bakteri artik sayemizde bu ilaclara karsi savunma silhlini gelistirdi. Yani antibiotikleri bir resistens olustu. 3.Örnek: Kus Gribi (H5N1-Virus; Influenza-A), Zoonose bir hastalik olarak Kus Gribi hangi siniflandirmanin icine dahil edilecek konusu dünyadaki bir cok bilim institülerinde acik tartismalar seklinde yürütülmektedir. Cagimizin dogal afetleri arasinda sayilan kus gribi ile mücadele ödedigimiz vergiler üzerinden yürütülmektedir. Kaldikki uluslararasi hukuk buna antiparentez acmak durumundadir. Cünkü en siradan hukuk kiztaplarinda bile zarar zarara neden olanlarca karsilanir demektedir. Ve biliyoruz ki kus gribine neden olan industrialise edilmis, toplu kamplarda en az maliyeti gida üretimine merkezlerine almis üreticiler bu hastaligin bas sorumlusu ve mimaridir. O halde mücadeleninde bu kesimlerce finanse edilmesi uluslararasi hukukun bir geregidir Günümüzdeki kanatli industrisinin temelleri bundan 50 sene önce amerikada ki kimi üreticilerin köylü tipi saha yetistiriciliginin yerine daha az maliyetli, daha az emek gerektiren üretim ve yetistirme tarzini masaya yatirmalari ile atildi. Yani o dönemlerden

4 baslamak suretiyle geleneksel kanatli yetistiriciliginin yerini penceresiz, uzun ve bir hapishaneyi andiran agirlar aldi. Ve böylece intensiv kanatli yetistiriciligi dogdu. Zamanla fabrika binalarini andiran bu agirlar Ingilizcede factory farning kavrami ile günlük yasamlarimizda yadsiyamadigimiz bir duruma geldi. Elbetteki bununlada yetinilmeyip sözde modern üretim methodu olarak lanse edilen bu üretim bicimleri sayesinde hayvanlar bir makina gibi görülmeye algilatilmaya baslandi ve bütün bunlarda daha az yemle daha düsük maliyetle söz konusu canlinin ete yumartaya dönüstürülmesi adi altinda yapildi. Bu bahsi edilen agirlarda sayilari lerle ifade edilen kümes hayvaninin (Tavukculuk sektörü)) mevcudiyetini nasil izah etmek gerekiyor. Bu nasil mümkün olabilmektedir? Bana göre bunun yaniti Amerikan tavuk yetistiricileri birliginin (National Chicken Council) sözde bilimsel deger olarak bizleri sundugu mesela tavuk basina 1097 cm2 lik alan vb lerinde aramak gerekmektedir. Yani bir tavuk icin ön görülen yasam alani! A4 boyutunda ki bir sayfa büyüklügünün bile altindaki bir hacim. Ne demek bu? Eger tavuk piyasa agirligina gelince kibildayamayacak ve diger gelisen tavuklarin et verim oranina zarar veremeyecek ve böylece biz insanlik daha az maliyetle ucuz et sahibi olacagiz. Ya da yumurta tavukculugunda hayvanlar yanyana üst üste dizayn edilmis demir kafeslerde daha az maliyetle daha ucuz yumurtayi biz tüketicilerin kahvalti sofralarina armagan edecek. Ve bu da biz insanligin ahlaki degerleri arasinda görünmez kilinacak! Tabiki bu tespitlerim sadece bir kac politik ve ethik vurgu olarak algilanmalidir. Ben burada daha cok biyolojik tespitler üzerinde durmak istiyorum. Intensiv kanatli yetistiriciliginin gelecek adina kalici üretim methodu olmadigini cok siradan bir mantik sorgulamasiyla ortaya koyabiliriz. Yani herseyden önce böylesi bir method fossil yakitlara ihtiyac duymaktadir. Yoksa isiklandirmalar, havalandirmalar ve de yem transportlari baska türlü nasil gerceklestirilebilir ki? Mesela bu anlamda insanlar tarafindan bir sekilde gida kaynagi olarak kullanilamaz durumda olan tane yemler hayvanlarin kemik, tüy ve diger vucut gelisimlerinde kullanilmak üzere yem olarak kullanilmaktadir. Ve cok iyi biliyoruz ki sirf bu cercevede bile kanatli beslenmesi icin yaptigimiz yatirim anlaminda daha az protein ve kullanilabilir gida elde ediyoruz. Üstelik böylesi yetistirme metodlarinin cevreye verdigi zararlar (kaynak sularda yol actigi kirlilik gibi) bir baska sorun. Yine böylesi üretim merkezlerinde mesela Ammonyak oranindaki yüksek rakamlarin hayvanlarda yol actigi strees benzeri durumlardan kaynakli hastaliklarla mücadelede kullanilan antibiotik kullanimlarinin geldigi ürkütücü boyut ve bunun yol actigi kamu sagligi sorunlari simdiden bir cok bilim cevresini gelecek adina düsündürmekte ve endiselendirmektedir. Fakat bütün bu ve benzeri tespitlere rahmen özellikle gelismekte olan özellikle asya ülkelerinde bu anlamdaki üretim hizindan bir sey kaybetmiyor. Sonuc olarakta kus gribi, SARS gibi hastaliklarin bizleri sasirtmamasi gerekkiyor. Tabiki böylesi üretim bicimleri sadece kanatli yetistiriciligi ile de sinirli degil dömuz, koyun, sigir yetistiriciliginde de benzer uygulamalrin her gecen gün artigini biliyoruz.

5 Ottova üniversitesinden Virolog Early Brown`un Kanada``daki Kus gribi vakalariyla ilgili olarak Intevsiv tavuk yetistiriciligi kus gribi virusunun yayilip gelismesinde cok uygun bir ortam yaratmaktadir seklindeki tespiti ve yine bir cok uzman cevrenin tarimsal üretim bicimlerinin hayvanlardaki yasam alanlarini daraltmalarinin kus gribi ile ilskilendiren bilimsel tespitleri bizlere bilmemiz gereken bir cok ayrintinin ipuclarini vermektedir. Ne ilginctir ki kus gribinin nedenlenlendirilmesi anlaminda dogal yetistirme metodlarinin ve de yabani ördeklerin kaynak gösterilmesi yine intensiv yetistirme sahibi ya da cevrelerce daha cok dillendirilmektedir. Fakat biz biliyoruz ki yabani kuslarda tespit edilen virus kural olarak daha az tehlikelidir. Yani bu virusun direkt kendisi hastalik kaynagi olarak cok az rol sahibidir. Ya da baska bir deyisle; kus gribi virusunun virulent mutationlari dar alanlarda cok sayida hayvanin yetistirildigi birimlerde kendisini belirginlestirmektedir. Ve yapilan bir cok bilimsel istatistiki calismalardan biliyoruz ki yetistirme iskencehanelerinde ki hayvanlarda görülen virus pathojenitesi ayni genetik yapiya sahip dogal ortamlardaki hayvanlardan daha fazla. Ve kaldiki intevsiv yetistirme merkezlerinde siklikla görülen fare, sican vb hayvanlarin hastaligi yayma olanaklari dogal ortamlardan daha fazla. Su an icin cagimizin en büyük tehlikelerinden birisi olarak kabul edilen kus gribi vakalarindan ölen ya da hastalanan insan sayisi oldukca az. Ve bunlarin infekte hayvanlarla kontakta olan kisiler olduklari varsayilmaktadir. Fakat burada bilinmesi gereken bu virusun insandan insana bulasmaya yol acacak mutationa ugrama tehlikesi oldukca mümkün bir durum arz etmektedir. Ki eger bu gerceklesirse ölümlerin yüz milyonlara ulasmasi su an icin engellenemeyecek bir realite olarak önümüzde durmaktadir. Bu nedenledirki bir cok devlet ve hükümet bu tehlike karsisinda olanaklarini seferber etmis durumda. Mesela ABD kisa bir süre önce sirf kus gribi ile mücadele ve arastirmalara 8 milyar dolar ayirdigini biliyoruz. Ayrica yeterli sayida asi ve ilacin muhtemel bir epidemiyi engelleme amacli stoklandigini da biliyoruz. Ve daha bir cok baska devlette milyarlarca dolari asilama ve diger önlemlere ayirdigini biliyoruz. Evet simdi vergilerimizden karsilanacak olan bu kaynaklar gercekte kanatli industrisine yönelik birer subvention olarak görmemiz icin yeterli aciklikta bilimsel veriye sahibiz. O halde hep söylendigi gibi gercekte karli olan dogal ortamlardaki yetistirme tarzlaridir. Cünkü harcanan bu kadar kaynak diger bir cok bilinen alanda oldugu gibi toplumsal ekonomik kayiplarimizdir. Tabiki yukarida da dedigim gibi dogal ve cevresel zararlarin telafi edilmesine yönelik gelecekte yasanabilir bir dünya icin henüz bir plan yada programda mevcut degil. Fakat durum bu iken intevsiv hayvan yetistiriciligi halen tesvik ve prim görmekte, halbuki biliyoruz ki en mantikli cözüm bütün bu zararlarin vergilerini artirmak suretiyle böylesi yetistirme birimlerinin olusturdugu industruel sektörden alinmali bizler ya da hayvanlar bunun bedelini ödememelidir ve hic zaman kaybedilmeden dogal yetistirme yöntemleri tesvik edilmelidir.

6 Kuduz (Toolwut;Lyssa; Rabies;,Rage;), Kırım-Kongo Hemorajik Ateş (Krim-Kongo- Fieber; Crimean-Congo-Haemorrhagic-Fever, CCHF) ve benzeri daha bir cok zoonos hastaligin olus, ortaya cikis ve yayilma bicimlerini göz gönüne alarak benzer düsünce denklemi cercevesindeki bir degerlendirmeye tabii tutmak mümkün. I) Bulasici Hayvan Hastaliklari (animal epidemic) 1.) Genel: Hayvanlarin epidemik hastaliklari genel olarak bir pathojenin sebep oldugu, bulasabilen ve cabuk yayilabilen hastaliklar olarak tanimalanir. Normal hastaliklar ve bulasici hastaliklar bir cok ülkede cok kalin cizgilerle birbirinde kanun ve yönetmeliklerle ayrilmis ve bunlarin tek tek tanimlari yapilmistir. Ancak bu konuda uluslararasi tam bir konsensus saglandigini söylemek ne yazik ki mümkün degil. Mesela kedilerin bulasici hastaligi (Panleukopenie) yasal anlamda bir cok ülkede bu anlamda degerlendirilmektedir. Yani yasal bir regulasyona sahip degil 2.) Animal Epidemik hastaliklarin siniflandirilmasi: Animal epidemik hastaliklar hastaliga sebep olan pathojenlere göre: Prionen- (Transmissible spongiforme Enzephalopathien,Bovine spongiforme Enzephalopathie, BSE); Viruslar (Mesela;. Kuduz); Bacterien (Mesela;. Brucellose); Mantarlar (Mesela. Krebspest) ve Paraziter Hastaliklar olarak cesitlilik gösterirler. Bunlarin disinda Tekhücreliler (Mesela; Toxoplasmose), Solucanlar (Mesela; Echinokokkose), Uyuz (Mesela; Varroose) ya da Insektler (mesela;. Hypodermose) bunlar arasinda en önemlileri olarak gösterilebilir Animal epidemikler yayilmalarina göre de Enzootien (Belli bir bölgede ki görülme derecelerine göre); Epizootie ( ortaya ciktigi bölgenin disina yayilmalarina göre); Panzootie ( bir ülkeden bir baska ülkeye hatta bir kitadan bir baska kitaya yailmalarina göre) seklinde siniflandirilirlar. Epzootiyolojik karekterlerine göre de siniflandirilirlar ki bu tür hastaliklarla mücadele cok önem tasimaktadir. Buna göre: Geonosen ( Mesela; Listeriose), Gida kaynakli enfeksiyonlari (foodborne diseases, Mesela;-BSE); Aerosole (Mesela Tüberkülose); Kontakt enfeksiyonlar (Mesela; Virale Hämorrhagische Septikämie) vb. gibi. 3.) Hayvanlarin bulasici hastaliklarinin günümüzdeki anlami: Insanlara bulasabilen hastaliklar anlaminda ki kayiplar ne yazikki her gecen gün yenileri ortaya cikmak suretiyle gündemlerimize gelmektedir. Sadece hayvanlara bulasabilen hastaliklar anlaminda da cok büyük ekonomik kayiplara neden olmaktadir. Mesela yillari arasinda Hollanda`da ortaya cikan domuz

7 vebasi 2,3 Milyar Euro ve telef olan domuzlar anlaminda da 12 Milyon euro kayiba sebebiyet vermistir. Hayvanlarin bulasici hastaliklarinin direkt ya da indirekt yarattigi zararlarin potensiyel gücü ne yazikki biyolojik silahlarin gelistirlmesi anlaminda da ilgileri üzerine cekmistir. Mesela ikinci dünya savasinda Ingiltere Anthrax virusu üzerinde yaptigi calismalar ve bunlarin yarattigi tahribat deney bölgesi olan Islanda da (Gruinard) ancak yillari arasinda giderilebildi. Bu bahsi edilen tarihe kadar söz konusu olan bölgeye ancak koruyucu elbise vb. önlemlerle ayak basilabiliyordu.zoonos karekterli bulasici hayvan hastaliklarindan potensiyel biyolojik silah olarak -Memeli hayvanlarin cicek hastaligi, Tularemi, Brucellose, Rotz, Psittakose, Q-Fieber, Atlarin enzephalomyelitit- gibi hastaliklari sayilabilir. 4.) Bulasici Hastaliklarla Mücadele- Genel Metodlar Uluslarasi Etkin Birimler: Hastaliklarin yayilma yollari ve hastaliga yakalanmis hayvanlarin tespiti enfeksiyonlarla mücadelede en önemli veriler olmalari itibari ile hayvanlarin etkin bir kayit altina alinmalari cok büyük bir anlam tasimaktadir. Animal Epidemik hastaliklarla mücadelede Avrupa Birligi (EU) icerinsinde ki ulusal mevzuatlar cok büyük önem tasimaktadir. Bunlar özet olarak Bildirimi mecburi hastaliklar ve Ihbari mecburi hastaliklar olarak iki ana grupta tanimlanmaktadirlar ki bu da ilgili her birim icin baglayici hükümler icermektedir. Mesela; Bu anlamda mücadele yükümlülügü geregi her hayvan sahibi diagnos, therapie, bulasmayi önlemeye yönelik her türlü hijyenik önlem ve hatta söz konusu hayvani öldürme dahil kesinkez yükümlülükler tasir. Bulasici hastaligin Epizootiyolojik karakterine göre alinmasi zorunlu tedbirler, devlet veteriner dairelerince alinir ve sinir ötesi vakalarda ayni daireler gümrük daireleri ile koordineli calismalar yürütürler. Tabiki burada gerek ulusal mevzuatlar ve gerekse birlik mevzuatlari bu hastaliklarla mücadelede tam bir uyum icerisinde yapilmaktadir diyebiliriz. 4.1.) Dünya hayvan saglik Örgütü (OIE (Office International des Epizooties)): Avrupa birligi disinda bu tür hastaliklarla mücadelede Dünya hayvan saglik örgütü (Office International des Epizooties, OIE) cok aktif ve etkili bir mücadele yürütmektedir. Bu Örgüt Animal Epidemik hastaliklari iki liste olarak mercek altina almaktadir. Liste-A: Bu grup altinda 15 tane hastalik bildirimi/ihbari mecburi hastaliklar olarak verilmektedir. Bunlar: Sap Hastaligi, Vesikuläre Domuz hastaligi, Kücük Gevis Getiren Hayvanlarin Vebasi, Lumpy-Skin-Hastaligi, Mavi Dil Hastaligi, Afrika At Vebasi, Klasik Domuz Vebasi, Newcastle Hastaligi, Stomatitis Vesicularis, Sigir Vebasi, Ineklerin Akciger Enfeksiyonu, Rifttal-Hummasi, Koyun ve Kecilerin Cicek Hastaligi, Afrika Domuz Vebasit ve Kanatli Vebasi.

8 Liste-B: Bu liste de 93 hastalik ismi yer almakta ki ekonomik zararlar disinda hayvanlarin serbest dolasimi vb gibi konular da cok büyük kistlamalar söz konusu degil. Bu hastaliklar asagida ayrintilari ile verilmistir. 4.2.) Avrupa birligi (Europäische Union) Avrupa birligi bu tür hastaliklarla mücadeleyi iki liste olarak tanimlamaktadir. Ihbari mecburi hastaliklar:. Bulasici hastalik süphesi durumlarindaki aktiviteleri kapsar Bildirmi mecburi hastaliklar: Bulasici hastalik tespiti durumlarindaki aktiviteleri kapsar. Avrupadaki bazi ülkelerden kontrol edilen hastaliklar (Ihbari mecburi hastaliklar ve bunlarin yasal statüleri:kisaca asagidaki gibi verilebilir: 4.3.) OIE yasal düzenleme:-bulasici hastaliklarin listesi (Almanya, Avusturya und Isvicre (AP = Ihbari mecburi, MP = Bildirimi mecburi Ü = Kontrol, Gr. = Gruppe D=Almanya, A=Avusturya, CH= Isvicre) Infeksiyon Hayvan cinsi Etken Zoonose Status D Status A Status CH Acarapidose Arilar Acarapis woodi hayir yok AP Gr. 4 Actinobacillose der A. domuz hayir Schweine pleuropneumoniae yok yok Gr. 3 Affenpocken Maymun Orthopoxvirus simiae evet AP yok yok Afrikanische Pferdepest At African Horse Sickness Virus hayir AP AP 3 Gr. 1 Afrikanisches Afrikanische Domuz Schweinepest- Schweinepest Virus hayir AP AP 4 Gr. 1 Ansteckende Blutarmut Equine infectious Atlar der Einhufer anemia virus nein AP AP 42 Gr. 2 Ansteckende Blutarmut Infectious Salmon Baliklar der Lachse Anemia Virus hayir AP AP 5 Gr. 2 Ansteckende Atlar Gebärmutterentzündung T. equigenitalis hayir MP yok Gr. 3 Ansteckende Porcines Domuzlar Schweinelähmung Teschovirus hayir AP AP Gr. 4 Aujeszkysche Krankheit Birden fazla Suid Herpesvirus 1 hayir AP AP 6 Gr. 2 Bienenbeutenkäferbefall Arilar Aethina tumida hayir AP AP Gr. 4 Befall mit der Tropilaelaps-Milbe Arilar Tr. clareae und Tr. koenigerum hayir AP AP Gr. 4

9 Trypanosoma Beschälseuche Atlar hayir AP AP Gr. 2 equiperdum Bläschenausschlag der Equines Atlar hayir yok AP yok Pferde Herpesvirus 3 Blauzungenkrankheit gevisgetirenler Blauzungenvirus hayir AP AP Gr. 1 Borna-Krankheit At ve Koyun Bornavirus tartisilan MP AP yok BHV-1-Infektion (IBR- IPV Bösartiges Katarrhalfieber Bovine Virusdiarrhoe Sigirlar sigirlar sigirlar Bovines Herpesvirus 1 Bovines Herpesvirus 3 Bovines Virusdiarrhoe-Virus hayir AP AP 8 Gr. 2 hayir MP yok Gr. 4 hayir AP AP Gr. 4 Brucellose der Rinder sigirlar Brucella abortus evet AP AP Gr. 2 Brucellose der Schafe und Ziegen Koyun keci Brucella melitensis evet AP AP Gr. 2 Brucella-ovis-Infektion Koyun Brucella ovis hayir yok AP Gr. 3 Brucellose der Schweine Domuzlar Brucella suis evet AP AP Gr. 2 Campylobacteriose Bircok Campylobacter ssp. evet MP AP Gr. 4 Caprine Arthritis- Caprines Arthritis- Keciler Enzephalitis Encephalitis-Virus hayir yok yok Gr. 2 Rabbit Chinaseuche (RHD) Tavsanlar hemorrhagic hayir yok yok Gr. 4 disease virus Chlamydienabort Koyun keci Chlamydophila abortus evet MP yok Gr. 4 Chlamydiose Bir cok Chlamydophila spp. evet MP AP Gr. 3 Ebola Maymun Ebolavirus evet AP yok yok Echinokokkose Bir cok Echinococcus ssp. evet MP Gr. 4 Enzootische Epizootic Hämorrhagie der Hirsche Karaca hemorrhagic disease virus hayir AP yok Gr. 4 Enzootische Leukose Bovines Leukämie- Sigirlar, Büffel hayir der Rinder Virus AP AP Gr. 2 Enzootische Pneumonie Mycoplasma Domuzlar der Schweine hyopneumoniae hayir yok yok Gr. 3 Equine Arteriitis Atlar Equine arteriitis virus hayir MP yok Gr. 4 Euterpocken des Rindes Sigirlar Parapoxvirus evet MP yok yok

10 bovis 2 Geflügelcholera Kuslar Pasteurella multocida hayir yok AP yok Geflügelpest Aviäres Kuslar ( Vogelgrippe ) Influenzavirus evet AP AP Gr. 1 P. larvae Faulbrut Arilar (Amerikanische) AP AP Gr. 3 hayir M. pluton yok yok Gr. 3 (Europäische) Frühlingsvirämie der Karpfen Baliklar Rhabdovirus carpio hayir yok yok Gr. 4 Hypodermose Sigirlar H. bovis, H. hayir lineatum ohne AP 22 Gr. 3 Infektiöse Agalaktie Schafe, hayir Mycoplasma ssp. Ziegen yok yok Gr. 2 Infektiöse Bursitis der Infectious bursal hayir Hühner disease virus MP MP 23 ohne Infektiöse Infectious hayir Hämatopoetische Nekrose Baliklar hematopoietic necrosis virus AP AP 5 Gr. 2 Infektiöse Hühner- hayir Laryngotracheitis Herpesvirus 1 MP MP 23 Gr. 3 Virus der hayir Infektiöse Baliklar infektiösen Pankreasnekrose Pankreasnekrose MP yok Gr. 3 Koi- hayir Baliklar Koi-Herpesvirus Herpesvirusinfektion AP yok yok Krebspest Krepsler Aphanomyces hayir astaci yok yok Gr. 3 Kryptosporidiose Bir cok Cryptosporidium ssp. evet yok Gr. 4 Leptospirose Bir cok Leptospira ssp. eve MP Gr. 3 Listeriose Bir cok L. monocytogenes eve MP Gr. 4 Lumpy-skin-Krankheit Gevis Capripoxvirus getirenler bovis nodularis hayir AP AP 42 Gr. 1 Lungenadenomatose Koyun keci Betaretrovirus hayir yok yok Gr. 4 Lungenseuche der Mycoplasma Sigirlar Rinder mycoides hayir AP AP Gr. 1 Lungenseuche der Mycoplasma Keciler Ziegen capricolum hayir yok yok Gr. 4 Maedi Koyun keci Maedi-Visna-Virus hayir MP yok Gr. 4

11 Marek-Krankheit Maul- und Klauenseuche Equiden Hühner- Herpesvirus 2 Maul-und- Klauenseuche- Virus hayir MP MP yok evet AP AP Gr. 1 Milzbrand Bir cok Bacillus anthracis evet AP AP Gr. 2 Myxomatose tavsan Leporipoxvirus myxomatosis hayir yok yok Gr. 3 Neosporose Sigir, köpek Neospora caninum hayir yok yok Gr. 4 Newcastle-Krankheit kuslar Newcastle- Disease-Virus evet AP AP Gr. 1 Orf (Ecthyma contagiosum) Kyun keci Parapoxvirus ovis hayir MP yok yok Paratuberkulose Gevis M. getirenler paratuberculosis tartismali MP AP Gr. 4 Pest der kleinen Peste des petits Koyun keci Wiederkäuer ruminants virus hayir AP AP Gr. 1 Pferdeenzephalomyelitis atlar Alphaviren evet AP AP Gr. 2 Pockenseuche der Capripoxvirus ovis Koyun keci hayir Schafe und Ziegen und caprae AP AP Gr. 1 Proliferative Nierenkrankheit der Baliklar T. bryosalmonae hayir yok yok Gr. 4 Fische PRRS domuzlar PRRS-Virus hayir yok yok Gr. 2 Psittakose Papaganlar Chlamydophila psittaci evet AP AP Gr. 3 Pseudotuberkulose Schafe, C. hayir Ziegen pseudotuberculosis yok yok Gr. 4 Q-Fieber Gevis getirenler Coxiella burnetii evet MP yok Gr. 3 Räude Bir cok Sarcoptes scabiei evet yok AP Gr. 3 Rauschbrand Gevis Clostridium getirenler chauvoei hayir AP AP Gr. 3 Rhinitis atrophicans Domuz Pasteurella multocida u.a. hayir MP yok yok Rifttalfieber Gevis Rift Valley fever getirenler virus evet AP AP Gr. 1 Rinderpest Sigirlar Rinderpestvirus hayir AP AP Gr. 1 Rotz Atlar Burkholderia mallei evet AP AP Gr. 2 Salmonellose Bir cok Salmonella ssp. evet MP Gr. 3

12 Salmonellose der Rinder Sigirlar Salmonella ssp. evet AP Gr. 3 Säugerpocken Bir cok Orthopoxvirus ssp. evet MP MP yok Schweinepest Domuzlar SP-Virus hayir AP AP Gr. 1 Stomatitis papulosa sigirlar Parapoxvirus bovis nein 1 MP yok yok Stomatitis vesicularis Equiden Vesicular stomatitis evet virus AP AP 4 Gr. 1 Tollwut Bir cok Rabiesvirus evet AP AP Gr. 2 Toxoplasmose Bir cok Toxoplasma gondii evet MP Gr. 4 Transmissible Bir cok spongiforme Enzephalopathien (z. B. BSE) Prion tartismali AP AP Gr. 2 Transmissible Schweine- Domuzlar Gastroenteritis Coronavirus 1 hayir MP yok Gr. 4 Trichinellose Domuzlar Trichinella ssp. evet tartismali Gr. 4 Trichomonadenseuche Sigirlar Tritrichomonas foetus hayir AP AP 4 Gr. 2 Tuberkulose Bir cok Mycobacterium ssp. evet MP tartismali Gr. 2 Tuberkulose der Rinder Sigirlar Mycobacterium bovis evet AP AP Gr. 2 Tularämie Tavsanlar Francisella tularensis evet MP yok Gr. 4 Varroose Arilar Varroa destructor hayir yok AP Gr. 4 Vesikuläre Swine vesicular Domuzlar Schweinekrankheit disease virus ja AP AP Gr. 1 Vibrionenseuche Sigirlar Campylobacter fetus hayir AP AP Gr. 2 Verotoxin-bildende Escherichia coli Bir cok Escherichia coli evet MP yok Virale Hämorrhagische Viral hemorrhagic Baliklar Septikämie septicemia virus hayir AP AP Gr. 2 Visna Koyun keci Maedi-Visna-Virus hayir MP yok Gr. 4 Vogelpocken kuslar Avipoxvirus ssp. hayir MP MP yok II) ZOONOS HASTALIKLAR 1.) Genel: Zoonos (zoon (canli) - nosos (Hastalik)) yunanca bir kelime olup hayvandan insana ya da insan dan hayvanlara gecebilen enfeksiyöz hastaliklar demektir. Bu anlamdaki ilk bilimsel tanimlama 1959 yilinda Dünya Saglik Örgütü tarafindan yapilmis olup hastalik ve

13 bulasici hastaliklarin dogal yollardan insana ve baska omurgali hayvanlara gecebilen hastaliklar seklinde sinirli bir tanimlama seklinde yapilmistir. Fakat günümüzde Zoonos tanimi bulasma ve bulastiran canli anlaminda sinirli bir tanimlama bicimi olmaktan cikmistir. Gerek bir cok Zoonos hastaligin diagnosundaki zorluklar ve gerekse bir cok ülkede bazi Zoonoslarin ihbari mecburi hastaliklardan sayilmamasi nedeniyle bu hastaliklarin Inzidenz ve Prevalenz`lerine tahmin etmek oldukca zor olmaktadir. Bu tür hastaliklara yakalanma olasiliklari pathojenin görülme sikligi ve söz konusu mesela hayvanlarla olan direkt temas etme durumu ile direkt iliskilidir Burada beslenme aliskanliklarinin Zoonoslarin ortaya cikmasinda önemli bir faktör olduklarinida eklemek gerekir. Mesela müslüman ve yahudilerde Zysticercose görülme sikligi hristiyanlara göre azdir cünkü bu topluluklar domuz eti yemezler. Toxoplasma nin prevalenze ingilizler de fransizlara göre daha düsüktür cünkü ingilizler cig ya da kizartilmis ete daha az rahbet ederler. Salmonellose bilindigi gibi daha cok gida maddeleri (yumurta, süt ürünler, beyaz et) ile bulasir ve bu yüzden en cok görülen Zoonos hastaliktir. Mesela gidalarin yüksek isilarda muhafaza edilmeleri salmonellanin üreme ve cogalmasina neden olur. Organtranplantationlari sonucu bu tür hastaliklarin bulasma sekilleri göstermeleri de burada önem tasimaktadir. Mesela 2005 yilinda ispanyada bir kadin da kuduza rastlanmasi ve sonraki tetkiklerde bir hindistanli kadindan alinan bir cok organ naklinin sebeb oldugu ortaya cikti. Immunkompetet insanlarda bu anlamda Zoonos hastaliklar riski gruplari arasinda sayilirlar. Mesela Aids hastalari, yasli ve cocuk yastaki insanlar.gebe kadinlarda ayni sekilde tehlike altindaki gruplardan sayilirlar. Özellikle Fötus bu anlamda tehlike altindadir. Bazi meslek gruplari mesela; veterinerler, ciftciler yine ayni sekilde zoonos tehlikesi altindadirlar. Yabani hayvanlarda Zoonoslar anlaminda tehlike olustururlar Cünkü bir cok ülkede bu anlamda gerek kontroller ve gerekse transportlardaki yetmezlikler bu anlamda tehlike olusturmaktadir. Hayvan ve hayvansal ürünlerle temasta olan herkes bu anlamda hastalik tehlikesi altindadir. Zoonoslarin önlenmesi insanlar arasindaki bulasma önlemlerinden farkli degildir. Burada azami hijyen en önemli önlem olarak görülmektedir. (ahirlarin temizligi, ellerin yikanmasi, giyeceklerin desinfektionu gibi) Tuberküloz ve parazitlerle mücadele gibi bir cok rutin mücadele de zoonoslardaki görülme sikligini azaltacaktir. Saglikli görülen bir hayvanin da zoonos bir hastaligin tasiyicisi olacagi hic akildan cikarilmamalidir.

14 Bulasmayi önleme amacli arastirmalarda bir cok hastalik ile ilgili ilginc ve kalici tedbirler gelistirmis ve gelistirmektedir. Mesela Yersiniose deki konakcilar araciligiyla bulasmanin olabilecegi ve bu sekilde Pandemielerin olusabileceginin tespitinde deki önlemler gibi Yine hepimizin bildigi kedi ile insan arasinda asyada görülen SARS (akciger hastaligi, Coronavirus) hastaligindaki virusun mutation özellik kazanmasi önce kediden insana daha sonra da insanlar arasinda yayginlasmasi ya da Kus gribinin ileride böyle bir tehlike gösterme ihtimali gözden kacirilmamasi gereken en basit örneklerdir. Günümüzde Insan-Hayvan öznelinde karsilikli bulasabilen yaklasik 200 hastalik bilinmektedir.bu anlam daki Pathogeniteye (yunanca pathos = hastalik ; gennan = olusturan, yapan ) sebep olan etmenler: Prionen (eng. Proteinaceous Infectious particle), Viren(Virus), Bacterien (Bacteria), Mantarlar (deut. Pilze, lat. Fungi), Protozoen (griech. Protozoon), Helminthen (solucanlar, Vermes), Arthropoden ((Eu-)Arthropoda) 2.) Zoonos hastaliklarin siniflandiralmasi: 2.1.) Reservoir olma durumlarina göre (Reservoir-, Esas-, Ara-, Transport-, (Paratenik-Toplayici) Yan-, Tesadüf-, Yanlis-, ve Son konakcilar) olma temelinde cesitli gruplara ayrilir ) Zooanthroponoslar: Hayvandan insana gecen enfeksiyonlar. Mesela; Toxocara canis 2.1.2) Anthropozoonoslar: Insandan hayvana gecebilen enfeksiyonlar. Mesela; Entamoeba histolytica ) Amphixenoslar: Hem insandan hayvana hemde hayvan dan insana gecebilen enfeksiyonlar. Mesela: Taenia saginata 2.2.) Yasam zyklus larina göre: bu baslik altinda kisaca asagidaki gibi siniflandirilir: ) Direkte (ortho) Zoonose Burada söz konusu olan Zoonos hastaliklar direkt kontakt ya da mechanik Vektor ler araciligi ile bir Vertebrat tan diger bir Vertebrat a gecer. Mesela; Sarcoptes scabie ) Zyklozoonos lar: Bu tür zoonoslarda pathojen degisik ara konakcilar arasinda ki yer degisiklikleri seklinde görülür ve son konakci yine Vertebrat lardir. Bu bulasma sekli da ha cok heteroxen Zyklus sahibi parasiter pathojen lerde gözlenir ) Metazoonos lar: Bu bulasma seklinde pathojen degisik konakcilar arasinda sürekli bir yer degistirmeyi yasamak zorunda ve ara konakci bir Invertebrattir.

15 2.2.4.) Saprozoonoslar: Burada dikkat cekici olan konakcilarin hayvan olmayisidir. Konakci olarak daha cok Bitkiler, toprak ve su gözlemlenir. Mesela; Ancylostoma, Giardia intestinalis ) Latentzoonoslar Bulasma daha cok mesela et yoluyla olusur. Pathojen burada arakonakcida da hastalik symptomlarina neden olur. 3.) Zoonoslar ve bunlara neden olan Pathojenler: 3.1.) Viral Zoonoslar: FSME (FSME, engl. tick-borne encephalitis, TBE, Frühsommer- Meningitiserkrankung) Hanta-Virose (Bunyaviridae ailesinden olup. humanpathogenen türlerinden Hantaan-Virus, Puumala-Virus, (Dobrava-Belgrad-Virus, Seoul-Virus, Korea- Fieber-Virus kapsar) Japon Encephalitis (Tropikal bir hastaliktir) Lymphozytäre Choriomeningitis Sap hastaligi (MKS) Kuduz (grich.lyssa, lat. die Rabies, franz. Rage, deut. Tollwut) Kus Gribi (HPAI, Highly Pathogenic Avian Influenza, Variante A/H5N1) Caliciviren (Norwalk-like, Noro-Viren) Humane Rotavirus 3.2.).Prion induzierte Zoonoslar: Transmissible spongiforme Enzephalopathie (TSE), BSE (Bovine spongiforme Enzephalopathie), Scrapie (Paraplegia enzootica) 3.3.) Bakterielle Zoonosen Campylobacter-Enteritis (en cok görüleni; Campylobacter jejuni) Bartonellosen Borreliose Brucellose Leptospirose Listeriose Anthrax (Milzbrand, sarbon) Pest: (lat. pestis = Seuche, bulasici, veba) Psittakose (Ornithose) Erysipelothrix rhusiopathiae (Rotlauf) Salmonellose Tuberkulose Tularämie

16 Q-Fieber (Balkan-Grippe) Zoonotische Mykosen Trichophytie 3.4.) Parasitäre Zoonosen Anisakidae Cryptosporidiose Zystizerkose Toxoplasmose Protozoa Babesiose Chagas-Krankheit (süd amerika hastaligi olarakta bilinir;trypanosomiasis), Cryptosporidiose Encephalitozoonose Giardiasis Leishmaniose Sarcocystiose Toxoplasmose Helminthen Anisakiasis Ankylostoma Askariasis Bethriozephalose Dirofilaria Dipylidiasis Echinokokkose Fasciolosis Schistosomiasis Teaniasis Toxocariasis Trichinose Zysticercose Insekten 3.5.) Acariose (Acari) Sarcoptes Chorioptes Cheyletiella Psoroptes 4.) Alfabetik sirasiyla bazi önemli Zoonos hastaliklar:

17 A Acariasis Affenpocken Alveoläre Echinokokkose Anisakiasis Ausbreitung von Influenza A/H5N1 Australische Enzephalitis B Bartonellose C Chagas-Krankheit Cheyletiellose Chikungunya-Fieber Chlamydienabort Colorado-Zeckenfieber-Virus D Denguefieber Dermatophytose Dipylidiasis E Echinokokkose Encephalitozoonose Enzootische Streptokokkenmeningitis der Schweine Erysipeloid F Fasziolose Fischtuberkulose Frühsommer-Meningoenzephalitis G Gelbfieber Giardiasis Giardiose des Hundes H Hasenbrucellose Hepatitis E Herzwasserkrankheit Hundebrucellose J

18 Japanische Enzephalitis K Katzenpocken Kopfräude der Katze Kuhpocken L Leptospirose Loiasis Looping Ill Lyme-Borreliose Lymphozytäre Choriomeningitis M Maul- und Klauenseuche Meerschweinchenräude Melkerknoten Milzbrand N Nekrotisierende Darmentzündung der Saugferkel Neuroborreliose O Ohrräude Orf (Krankheit) Ornithose Östliche Pferdeenzephalomyelitis P Pest Q Q-Fieber R Rattenbissfieber Räude der Ratte Rifttalfieber Rinderbrucellose Rocky-Mountains-Fleckfieber Rote Vogelmilbe S Salmonellose

19 Schaf- und Ziegenbrucellose Schweinebrucellose Scrapie Sporotrichose Spulwurmbefall der Katze St.-Louis-Enzephalitis Stomatitis papulosa Stomatitis vesicularis T Tick-borne encephalitis Tollwut Toxocariasis Trichinellose Tuberkulose Tuberkulose der Rinder Tularämie V Venezolanische Pferdeenzephalomyelitis Vesikuläre Schweinekrankheit Vogelgrippe W Westliche Pferdeenzephalomyelitis Y Yersinia pseudotuberculosis Yersiniose Literatur: Wolfgang Bisping: Kompendium der staatlichen Tierseuchenbekämpfung. Stuttgart: Enke 1999, ISBN Thomas Blaha: Angewandte Epizootiologie und Tierseuchenbekämpfung. Urban & Fischer, München, ISBN Arnulf Burckhardt: Grundlagen der Tierseuchenbekämpfung. Enke-Verlag Stuttgart, ISBN Hans J. Selbitz und Wolfgang Bisping: Tierseuchen und Zoonosen. Gustav Fischer Verlag Jena, ISBN H. Krauss, A. Weber, M. Appel, B. Enders, A. v. Graevenitz, H. D. Isenberg, H. G. Schiefer, W. Slenczka, H. Zahner: Zoonosen. Von Tier zu Mensch übertragbare Infektionskrankheiten. 3. Auflage. Deutscher Ärzte-Verlag, Köln 2004, ISBN "Haltung der Bännetkänguruh in der Europa, 2000,.R.Boztepe

20 Chance der LUCHSE zum Rückehr in Heimat (Südhessen, Odenwald),.R.Boztepe 1 The reproduction of part or the entire document is permitted under the condition that in a clear and readable form the source ( ) and the note attached "All rights reserved" 2 The information used may only be used for personal or professional purposes or for use in a club, any use for commercial or advertising purposes is excluded.

Animal Epidemic Zoonose Hastaliklar

Animal Epidemic Zoonose Hastaliklar 1 2 Animal Epidemic Zoonose Hastaliklar Bulasici Hayvan Hastaliklari (animal epidemic) Hayvanalarin epidemik hastaliklari genel olarak bir pathojenin sebep oldugu, bulasabilen ve cabuk yayilabilen hastaliklar

Detaylı

PAKETLEME TALİMATI 602 (PT 602)

PAKETLEME TALİMATI 602 (PT 602) PAKETLEME TALİMATI 602 (PT 602) EK-1 Bu paketleme kuralları kategori A, UN2814 ve UN2900 listesinde yer alan enfeksiyöz maddeler ile bu maddeleri taşıdığından şüphe duyulan enfeksiyöz tanı örnekleri için

Detaylı

Hayvanlar ile Ilgili Bazi Meslek Gruplari

Hayvanlar ile Ilgili Bazi Meslek Gruplari 1 2 Hayvanlar ile Ilgili Bazi Meslek Gruplari 1.) Ormanci (Ormancilik Memuru) Ormancilik isletmelrinde memur olarak calisan bu meslek grubu daha cok kendi sorumluluk alanlarindaki orman arazilerinin idare,

Detaylı

Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi

Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi 1 2 Almanya'da Gıda Güvenliği Denetim Sistemi Federal almanya cumhuriyetinde (BRD) gida maddelerinin güvenligi ve de güvenilirliginin saglanmasi konularinda sayisiz bircok kurum ve kurulus cok büyük bir

Detaylı

ÇEVRE, HALK SAĞLIĞI ve VETERİNER HEKİMLİK Ders Notları

ÇEVRE, HALK SAĞLIĞI ve VETERİNER HEKİMLİK Ders Notları ÇEVRE, HALK SAĞLIĞI ve VETERİNER HEKİMLİK Ders Notları 3/25/2015 1 Veteriner Hekimlerin Çevre ve Halk Sağlığı ndaki yeri, önemi Tarım ve gıda sistemlerinin geliştirilmesi ile halk sağlığının geliştirilmesi

Detaylı

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ Mustafa ERTEK Gıda Güvenliği İnsanların sağlıklı yaşaması için yeterli miktarda gıda alabilmesi ve bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olması gerekmektedir. FAO/WHO

Detaylı

Meslek Hastalığı Olarak Bulaşıcı Hastalıklar ve Risk Grupları. Dr. Nazmi Bilir

Meslek Hastalığı Olarak Bulaşıcı Hastalıklar ve Risk Grupları. Dr. Nazmi Bilir Meslek Hastalığı Olarak Bulaşıcı Hastalıklar ve Risk Grupları Dr. Nazmi Bilir 25 yaşında yoğun bakım servisinde çalışan hemşire bulantı, halsizlik, iştahsızlık ve idrarının koyu renkli olması yakınmaları

Detaylı

Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri

Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri Biyoterörizm ve Besin Güvenliğine Diyetisyen Yaklaşımı: Mevcut Hızlı Teşhis Yöntemleri Hacettepe Beslenme ve Diyetetik Günleri V. Mezuniyet Sonrası Eğitim Kursu Hacettepe Üniversitesi Kongre Merkezi 26.06.2015

Detaylı

Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları

Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları Dr. Serap Şimşek-Yavuz İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Gıda Kaynaklı İnfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

11. Hafta. Aşı Uygulamaları

11. Hafta. Aşı Uygulamaları 11. Hafta Aşı Uygulamaları AŞI UYGULAMALARI Doç. Dr. Barış SAREYYÜPOĞLU Aşı dozu Her aşının yeterli bağışıklık verecek dozu deneysel eprüvasyon çalışmaları ile sahada uygulanmadan önce saptanır. M.o.ları

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Gıda maddelerinin kalite kriterleri Beslenmeyle ilgili genel bilgilerin verilmesi Gıda güvenliği Halk Sağlığı Zoonoz enfeksiyonlarla

Detaylı

MANDALARIN SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLARI. Doç. Dr. Bülent Elitok İç Hastalıkları A.B.D.

MANDALARIN SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLARI. Doç. Dr. Bülent Elitok İç Hastalıkları A.B.D. MANDALARIN SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLARI Doç. Dr. Bülent Elitok İç Hastalıkları A.B.D. Anavatanı Hindistan ve Güney Asya olan manda, boynuzlugiller familyasının sığırlar alt familyasına ait olup, genellikle

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

TEHLİKELİ MATERYALLERİN GÜVENLİ TAŞINMASI

TEHLİKELİ MATERYALLERİN GÜVENLİ TAŞINMASI D E R L E M E Cilt 63, No 1,2,3 S : 145-150 Türk Hij Den Biyol Derg 2006 TEHLİKELİ MATERYALLERİN GÜVENLİ TAŞINMASI Özge ÖNCÜL 1 Demet YUMUŞAK 1 ÖZET Tehlikeli materyal kapsamına giren maddelerin hem uluslararası

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Erzene Mahallesi Ankara Caddesi No: 172/155 35010 İZMİR / TÜRKİYE Tel : 0232 388 00 10 Faks : 0232 388 50 52 E-Posta : kyb@bornovavet.gov.tr

Detaylı

Created by Zoo Vet Ramazan Boztepe

Created by Zoo Vet Ramazan Boztepe 1 2 HAYVAN REFAHI AÇISINDAN HAYVANAT BAHÇELER Yabani hayvan bakim ve beslenmesinde Hayvan Refahi kriterlerine uygunlugun saglanmasinda temel esas olan Birey ve Populasyon Ihtiyaclarina Uygunluk kosullarinin

Detaylı

Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi. Nurcan Çakır

Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi. Nurcan Çakır Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi Nurcan Çakır Zoonoz nedir? Doğal olarak omurgalı hayvanlardan insanlara, insanlardan hayvanlara geçen ve her yerde görülebilen hastalıklar yada enfeksiyonlar

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Patoloji Bölümü Yassı İstiridye (Ostrea Edulis) ve Midye (Mytilus galloprovincialis) Akivades (Ruditapes decussatus) Küçük Ruminantlara Ait Nekrotik-Erosiv ve/veya

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MESLEKİ TEHLİKE ve RİSKLERİ. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MESLEKİ TEHLİKE ve RİSKLERİ. Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MESLEKİ TEHLİKE ve RİSKLERİ Öğr. Gör. Nurhan BİNGÖL Sağlık hizmeti sunumu sırasında sağlık çalışanları, bedensel, ruhsal ve sosyal yönden sağlıklarını tehdit eden pek çok riske maruz

Detaylı

Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU

Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU Maymun Çiçek Virüsü (Monkeypox) VEYSEL TAHİROĞLU insanlarda ölümcül hastalığa neden olabilir; her ne kadar genellikle çok daha az ciddi olsa da insan çiçek virüsü hastalığına benzer. Maymun çiçek virüsü

Detaylı

Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı

Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı KUŞ GRİBİ Kuş Gribi; Avian İnfluenza; H5N1virüsü; Tavuk vebası; Dr. Aydoğan Lermi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Grip virüsü nedir? Kuş gribi insanlarda da hastalık yapabilen grip

Detaylı

YILINDA AVRUPA BIRLIĞI NDE ZOONOZ

YILINDA AVRUPA BIRLIĞI NDE ZOONOZ 2005 YILINDA AVRUPA BIRLIĞI NDE ZOONOZ GİRİŞ CAMPYLOBACTERIA SALMONELLA LISTERIA VTEC ve (YERSINIA) TÜBERKÜLOZİS ve BRUSELLOZİS PARAZİTİK ZOONOZLAR KUDUZ DİĞER ZOONOZ ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ GIDA KÖKENLİ

Detaylı

Tıbbi veya klinik atıklar hayvanların veya insanların tıbbi tedavileri veya biyo-araştırma sonucu ortaya çıkan atıklardır;

Tıbbi veya klinik atıklar hayvanların veya insanların tıbbi tedavileri veya biyo-araştırma sonucu ortaya çıkan atıklardır; 2.2.62 Sınıf 6.2 Bulaşıcı maddeler 2.2.62.1 Kriterler 2.2.62.1.1 Sınıf 6.2 başlığı bulaşıcı maddeleri kapsar. ADR amaçları uyarınca, bulaşıcı maddeler, patojen içerdiği bilinen ve içermesi beklenen maddelerdir.

Detaylı

BULAŞICI HASTALIKLARA GİRİŞ

BULAŞICI HASTALIKLARA GİRİŞ BULAŞICI HASTALIKLARA GİRİŞ Öğr. Gör. Blm. Uzm. F. Özlem ÖZTÜRK AHE 206 Enfeksiyon Hastalıkları Hemşireliği SUNU PLANI Enfeksiyon, enfeksiyon hastalığı kavramı Epidemiyoloji ve kullanılan kavramlar Sürveyans

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

HAYVAN SAĞLIĞI YASASI (41/2012 Sayılı Yasa) Madde 13(4) Altında Yapılan Tüzük

HAYVAN SAĞLIĞI YASASI (41/2012 Sayılı Yasa) Madde 13(4) Altında Yapılan Tüzük HAYVAN SAĞLIĞI YASASI (41/2012 Sayılı Yasa) Madde 13(4) Altında Yapılan Tüzük Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Hayvan Sağlığı Yasası nın 13 üncü maddesinin (4) üncü fıkrasının kendisine verdiği

Detaylı

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı)

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) - İnfeksiyöz Hastalıkların Bulaşma ve Yayılmasında Potansiyel Tehlike - Kırmızı tavuk biti ( Dermanyssus gallinae ) evcil kümes hayvanlarında özellikle

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11.

TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11. TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11.2015 HAYVAN HAYAT SİGORTALARI BÜYÜKBAŞ HAYVAN HAYAT SİGORTASI KÜÇÜKBAŞ HAYVAN

Detaylı

TEK SAĞLIK YAKLAŞIMIYLA ZOONOTİK HASTALIKLARA BAKIŞ (SAĞLIK BAKANLIĞI PERSPEKTİFİ)

TEK SAĞLIK YAKLAŞIMIYLA ZOONOTİK HASTALIKLARA BAKIŞ (SAĞLIK BAKANLIĞI PERSPEKTİFİ) TEK SAĞLIK YAKLAŞIMIYLA ZOONOTİK HASTALIKLARA BAKIŞ (SAĞLIK BAKANLIĞI PERSPEKTİFİ) Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı 1 SAĞLIK BAKANLIĞINDA ZOONOTİK HASTALIKLAR İLE İLGİLİ YAPILANMA

Detaylı

PARAZİTER HASTALIKLARDA KONTROL ve KORUNMA

PARAZİTER HASTALIKLARDA KONTROL ve KORUNMA PARAZİTER HASTALIKLARDA KONTROL ve KORUNMA Günümüzde gerek insan gerekse hayvan hastalıkları ile mücadelede koruyucu hekimliğe büyük önem verilmektedir. Özellikle hiçbir klinik belirti göstermeden uzun

Detaylı

Kanatlı Hayvan Hastalıkları

Kanatlı Hayvan Hastalıkları Kanatlı Hayvan Hastalıkları Kanatlı sektörü ile ilgili genel bilgiler 1930 Merkez Tavukçuluk Enstitüsü 1952 Saf ırkların ilk kez ithal edilmesi 1963 Damızlık (Parent stock) ithali 1970 Yatırımlarda artma

Detaylı

Salgın Analizi. Prof.Dr.IŞIL MARAL. Halk Sağlığı Uzmanı, Mikrobiyoloji Doktoru (PhD) Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Salgın Analizi. Prof.Dr.IŞIL MARAL. Halk Sağlığı Uzmanı, Mikrobiyoloji Doktoru (PhD) Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Salgın Analizi Prof.Dr.IŞIL MARAL Halk Sağlığı Uzmanı, Mikrobiyoloji Doktoru (PhD) Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Amaç Bu oturum sonunda katılımcılar salgın incelemesi konusunda

Detaylı

TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF

TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. TEMEL ZOOTEKNİ KISA ÖZET KOLAY AÖF Kolayaöf.com

Detaylı

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ 23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU 9 ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU Dr. Bekir YAMAN Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Bugün dünyada 250 den fazla zoonoz karekterli hastalıktan bahsedilmektedir.

Detaylı

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr >BİLGİ Fransa da Büyükbaş hayvancılık Durumu www.franceagrimer.fr Situ Hayvan hastalıklarıyla mücadele, Tarım, Gıda ve Ormancılık Bakanlığı nın önceliklerinden biridir. Finansal, teknik ve insan kaynaklarını

Detaylı

Etin Hijyenik Özellikleri. Et ve Et Ürünleri Teknolojisi-4. Ders Prof Dr Zehra Ayhan

Etin Hijyenik Özellikleri. Et ve Et Ürünleri Teknolojisi-4. Ders Prof Dr Zehra Ayhan Etin Hijyenik Özellikleri Et ve Et Ürünleri Teknolojisi-4. Ders Prof Dr Zehra Ayhan Etin mikroorganizma yükü et kalitesinin belirlenmesinde önemli bir kriterdir Ette Bulunan Mikroorganizmalar İnsan sağlığına

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER Virüsler Hücresel yapı da dahil olmak üzere canlıların ortak özelliklerini göstermeyen canlılardır. Prokaryotlardan daha küçüklerdir.

Detaylı

Biyolojik Risk Etmenleri

Biyolojik Risk Etmenleri Biyolojik Risk Etmenleri Mesleki tehlikeler Biyolojik, Biyomekanik, Kimyasal, Fiziksel (+radyolojik) Psikososyal TANIMLAMA Çalışma yaşamında biyolojik risk etkenleri denildiğinde akla, herhangi bir enfeksiyona,

Detaylı

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler!

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! VETERİNER TEŞHİS HİZMETLERİ Hassas ölçümler... Sağlıklı sonuçlar... Akılcı öneriler! 2011 yılında hayata geçirdiğimiz Veteriner

Detaylı

Zoonotik Tüberküloz (1)

Zoonotik Tüberküloz (1) Zoonotik Tüberküloz (1) (Dünya Akciğer Sağlğı Kongresi öncesi Londra da yapılan toplantının sonuçları) Besin ve hayvan kaynaklı tüberküloza (zoonotik TB) ye karşı ilk kez mücadele çağrısı yapıldı. 30.09.2016

Detaylı

IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş. HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN ve KİMYASAL GAZ TESPİT SİSTEMLERİ

IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş. HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN ve KİMYASAL GAZ TESPİT SİSTEMLERİ IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN ve KİMYASAL GAZ TESPİT SİSTEMLERİ IDC Savunma Sanayi Nakliye Ticaret A.Ş HIZLI BİYOLOJİK PATHOJEN/TOKSİN TESPİT SİSTEMLERİ Biyolojik

Detaylı

Türk Eczacıları Birliği Eczacılık Akademisi

Türk Eczacıları Birliği Eczacılık Akademisi Türk Eczacıları Birliği Eczacılık Akademisi Willy Brandt Sokak No: 9 Çankaya/ANKARA Tel : 0.312.409 81 00 Fax : 0.312.409 81 32 e-mail: eczakademi@teb.org.tr Web Adresi: www.recete.org www.eczak3demi.org

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAYVAN SAĞLIĞI VE KARANTİNA DAİRE BAŞKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAYVAN SAĞLIĞI VE KARANTİNA DAİRE BAŞKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAYVAN SAĞLIĞI VE KARANTİNA DAİRE BAŞKANLIĞI KANATLI SAĞLIĞI İÇİN YÜRÜTÜLEN FAALİYETLER Ümit ZORAY Veteriner Hekim KANATLI İŞLETME

Detaylı

Bulaşıcı Hastalıklar Epidemiyolojisi. Araş. Gör. Dr. S. Utku UZUN Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Bulaşıcı Hastalıklar Epidemiyolojisi. Araş. Gör. Dr. S. Utku UZUN Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Bulaşıcı Hastalıklar Epidemiyolojisi Araş. Gör. Dr. S. Utku UZUN Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 1 Sunum Planı Tanımlar Bulaşıcı hastalıkların önemi Enfeksiyon etkeninin

Detaylı

Musa ARIK Hayvan Sağlığı Hizmetleri Dairesi Başkanı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü

Musa ARIK Hayvan Sağlığı Hizmetleri Dairesi Başkanı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü BROİLER SEKTÖRÜ AÇISINDAN AB YE UYUM ÇALIŞMALARI VE BU KONUDA KAT EDİLEN MESAFELER Musa ARIK Hayvan Sağlığı Hizmetleri Dairesi Başkanı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü AB nin entegre (bütünleştirilmiş)

Detaylı

Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı. Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health

Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı. Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health Hollanda da Avian Influenza nın İzleme (Monitoring) ve Sürveyansı Ruth Bouwstra DVM PhD GD Animal Health Hollanda Hollanda; küçük bir ülke İhracatçı ülke: ürünler Tarımsal gıda endüstrisinden ihraç edilen

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

BİYOLOJİK TEHDİTLER GİRİŞ BİYOLOJİK SİLAHLARIN TARİHÇESİ BİYOLOJİK AJANLARIN SINIFLANDIRILMASI BİYOLOJİK SALDIRILAR VE KORUNMA

BİYOLOJİK TEHDİTLER GİRİŞ BİYOLOJİK SİLAHLARIN TARİHÇESİ BİYOLOJİK AJANLARIN SINIFLANDIRILMASI BİYOLOJİK SALDIRILAR VE KORUNMA BİYOLOJİK TEHDİTLER GİRİŞ BİYOLOJİK SİLAHLARIN TARİHÇESİ BİYOLOJİK AJANLARIN SINIFLANDIRILMASI BİYOLOJİK SALDIRILAR VE KORUNMA GİRİŞ TANIMLAR Biyolojik Ajanlar Canlıları öldüren ya da hastalanmalarına

Detaylı

Biyolojik Silahlar 1/ 51

Biyolojik Silahlar 1/ 51 Biyolojik Silahlar 1/ 51 Takdim Planı Tanımlar Tarih Mikroorganizmaların Özellikleri BHM Tespiti Savunma 2/ 52 Evdeki biyolojik terörden haberiniz var mı? 3/ 51 4/ 51 5/ 51 2 KİLOGRAM? 6/ 51 2 KİLOGRAM

Detaylı

II. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARININ SAĞLIK TESTLERİNDE UYULMASI GEREKEN ŞARTLAR

II. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARININ SAĞLIK TESTLERİNDE UYULMASI GEREKEN ŞARTLAR MANDA BOĞALARININ TABİİ TOHUMLAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA TALİMAT I. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARINDA ARANILACAK ŞARTLAR 1- Tabi tohumlama faaliyetleri Bakanlık iznine tabi olup, ıslah amaçlı olarak

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

Ek-1 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DEKANLIĞI HİZMET ENVANTERİ DİĞER(ÖZEL SEKTÖR İSTENEN BELGELER TAŞRA BİRİMLERİ MAHALLİ İDARE

Ek-1 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DEKANLIĞI HİZMET ENVANTERİ DİĞER(ÖZEL SEKTÖR İSTENEN BELGELER TAŞRA BİRİMLERİ MAHALLİ İDARE Ek1 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ HİZMET ENVANTERİ SIRA NO 1 2 KURUM KODU. STANDART DOSYA PLANI KODU HİZMETİN ADI Klinik Muayene Klinik Bilimler nün Hasta muayenesini Radyografik Muayene Röntgen çekimini

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

ANTRAKS (ŞARBON) septisemik, bulaşıcı, zoonoz

ANTRAKS (ŞARBON) septisemik, bulaşıcı, zoonoz ANTRAKS (ŞARBON) septisemik, bulaşıcı, zoonoz ÖLÜMden hemen önce ya da sonra doğal boşluklardan KAN PIHTILAŞMAMA KOYU RENK alma DALAKta büyüme ÖDEM ETİYOLOJİ Bacillus anthracis Gram pozitif kapsüllü *

Detaylı

SU VE BESİNLER İLE BULAŞAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI

SU VE BESİNLER İLE BULAŞAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI SU VE BESİNLER İLE BULAŞAN HASTALIKLAR VE KORUNMA YOLLARI 1 Dersin Amacı: Su ve besinler ile bulaşan hastalıklar ve korunma yolları konusunda bilgi ve tutum kazandırmak. 2 Dersin Öğrenim Hedefleri Su ve

Detaylı

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir.

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir. MAVİ DİL HASTALIĞI Son günlerde yazılı ve görsel medyada adından sıkça bahsedilen ve özellikle küçükbaş ruminantlarda görülen Mavi Dil hastalığı, Trakya dan başlayarak Batı illerimizden, Çanakkale, Balıkesir,

Detaylı

BAL ÜRETİM SÜRECİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARININ BELİRLENMESİ, SEKONDER KONTAMİNASYON KAYNAKLARININ

BAL ÜRETİM SÜRECİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARININ BELİRLENMESİ, SEKONDER KONTAMİNASYON KAYNAKLARININ BAL ÜRETİM SÜRECİNDE KRİTİK KONTROL NOKTALARININ BELİRLENMESİ, SEKONDER KONTAMİNASYON KAYNAKLARININ ve TEHLİKELERİN TANIMLANMASI, RİSK FAKTÖRLERİNİN VE KORELASYON İLİŞKİLERİNİN ORTAYA KONMASI Hayrettin

Detaylı

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi)

H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler. Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) H1N1 den Korunmada Alınacak Önlemler Pandemik H1N1 Gribi (Domuz Gribi) İnfluenza olarak da bilinen grip, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini

Detaylı

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI

ISO 22000 TEHLİKE VE RİSK ANALİZİ TALİMATI SAYFA NO 1/5 1. AMAÇ Bu talimatta; - ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi içerisinde işletmede muhtemel olan bütün tehlikelerin veya risklerin tespit edilmesi, - Mevcut tehlike ve/veya risklerin tanımlanması,

Detaylı

Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme

Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme Son Dönemde Ortaya Çıkan Kuş Gribi Vakalarına İlişkin Değerlendirme H. Erhan Gül Uzman 2 TÜRKİYE DE KUŞ GRİBİNİN YENİDEN ORTAYA ÇIKMASI Nisan ayında Kastamonu nun Kürecik ilçesine bağlı İkizciler köyünün

Detaylı

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır.

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. HİJYEN HİJYEN Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. Aynı zamanda birey ve toplum olarak insan sağlığının korunması ve geliştirilmesini hedefler. Yaşamın verimli, sağlıklı düzeyde uzun süre

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ

HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ HAKKINDA UYGULAMA ESASLARI TEBLİĞİ (tebliğ 2016/26) *BUZAĞI DESTEKLEMESİ *MALAK DESTEKLEMESİ *ANAÇ KOYUN VE KEÇİ DESTEKLEMESİ *ÇİĞ SÜT DESTEKLEMESİ

Detaylı

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır.

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Birbirine bağlı bu hücreler genellikle kendilerince üretilen hücre dışı

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI Dr.Şebnem GÜRBÜZ Koordinatör Avrupa Birliği Bakanlığı Tarım Balıkçılık Başkanlığı 1 KAPSAM Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ. Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ. Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Nural KARAGÖZLÜ Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Mikrobiyal kaynaklı Kimyasal kaynaklı Alerjik Diğerleri Zayıf hijyenik koşullar Gıda üretiminin büyük

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

TABLO 5 Yıl boyunca, kanunen gerekli olan işlemlerde kullanılan hayvanların sayısı

TABLO 5 Yıl boyunca, kanunen gerekli olan işlemlerde kullanılan hayvanların sayısı TABLO 5 Yıl boyunca, kanunen gerekli olan işlemlerde kullanılan hayvanların sayısı Tablo 1, Tablo 2, Tablo 3 ve Tablo 4 kapsamı dışında kalan, ancak, ülkemizin taraf olduğu diğer sözleşmeler kapsamındaki

Detaylı

BRUSELLOZUN ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ. Yrd.Doç.Dr. Ahmet DİNÇOĞLU

BRUSELLOZUN ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ. Yrd.Doç.Dr. Ahmet DİNÇOĞLU BRUSELLOZUN ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Yrd.Doç.Dr. Ahmet DİNÇOĞLU Bu Hastalık Neden Çok Önemlidir! Hayvanlarda Neden Olduğu Yavru Kaybı Süt Veriminde Azalma Damızlık Değeri Kaybı Kısırlık Hastalığın Çabuk Yayılması

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

T.C. GEBZE BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ:

T.C. GEBZE BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ: GÖREV TANIMLARI Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 AMAÇ: BİRİNCİ BÖLÜM Madde 1) Bu yönetmeliğin amacı 5393 Sayılı Belediye Kanunu nun 48 nci maddesi, ISO 9001-2000 kapsamında, Görev, Çalışma

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı

Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı KLİMİK 2015 yolcudur abbas, bağlasan durmaz Seyahat Tıbbı Yolcu sağlığı Bülent Bozdoğan Adnan Menderes Üniversitesi GİRİŞ - ÇIKIŞ YAPAN ZİYARETÇİLER, YABANCI VE VATANDAŞLAR Aralık 2014 SAYI: 12 26.01.2015-11:00

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI

Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI Yrd. Doç. Dr. Tuba ŞANLI Genel olarak gözle net olarak görülemeyecek kadar küçük canlıları inceleyen ve onları konu olarak ele alan bilim dalıdır. Gözle ayırt edilemeyen canlılar; Virüsler, bakteriler,

Detaylı

TÜRK DÜNYASI UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HALK SAĞLIĞI DERGİSİ

TÜRK DÜNYASI UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HALK SAĞLIĞI DERGİSİ TÜRK DÜNYASI UYGULAMA ve ARAŞTIRMA MERKEZİ HALK SAĞLIĞI DERGİSİ SALGIN HABERLERİ Nasıl atıf yaparım Saglan R. Salgın haberleri. Türk Dünyası Uygulama Ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi. 2016; 1(1),58-62.

Detaylı

Birliği. Avrupa Birliği. Avrupa. Politikaları. Ortak Tarım. Dr.Mustafa ALTUNTAŞ Uzman Veteriner Hekim. ığır r ve Dana Eti. 3.

Birliği. Avrupa Birliği. Avrupa. Politikaları. Ortak Tarım. Dr.Mustafa ALTUNTAŞ Uzman Veteriner Hekim. ığır r ve Dana Eti. 3. Avrupa Birliği Hayvancılık Politikaları Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikaları 1.- ığır r ve Dana Eti 2.-Koyun ve Keçi i Eti 3.-Kuru Yem 4.-Süt t ve Süt Ürünleri 5.Kanatlı Eti ve Yumurta Dr.Mustafa ALTUNTAŞ

Detaylı

HASTANE ENFEKSİYONLARININ EPİDEMİYOLOJİSİ. Yrd. Doç. Dr. Müjde ERYILMAZ

HASTANE ENFEKSİYONLARININ EPİDEMİYOLOJİSİ. Yrd. Doç. Dr. Müjde ERYILMAZ HASTANE ENFEKSİYONLARININ EPİDEMİYOLOJİSİ Yrd. Doç. Dr. Müjde ERYILMAZ Nozokomiyal enfeksiyonlar genelde hastaneye yatıştan sonraki 48 saat ile taburcu olduktan sonraki 10 gün içinde gelişen enfeksiyonlar

Detaylı

ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ

ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ ÇİĞ SÜT KALİTE KRİTERLERİ ÖĞR.GÖR.CUMHUR BERBEROĞLU U.ÜNİVERSİTESİ KARACABEY MYO 2010 1 BİR ÜRÜNÜN BELİRLİ BİR İHTİYACI KARŞILAMAK ÜZERE BİLEŞİMİNDE TAŞIDIĞI TÜM ÖZELLİKLER KALİTE OLARAK TANIMLANIR. 2

Detaylı

ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERS İZLENCESİ

ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERS İZLENCESİ ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERS İZLENCESİ A-DERSİN TANIMLAYICI BİLGİLERİ KODU VE ADI VFZ 318 Viroloji DERSİN TÜRÜ Zorunlu VERİLDİĞİ YARIYIL VI HAFTALIK TEORİK-UYGULAMA SAATİ 3 T +

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYEDE KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) EPİDEMİYOLOJİSİ ve THSK DA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

DÜNYADA VE TÜRKİYEDE KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) EPİDEMİYOLOJİSİ ve THSK DA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR DÜNYADA VE TÜRKİYEDE KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) EPİDEMİYOLOJİSİ ve THSK DA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanlığı 05.11.2016 Sunum İçeriği KKKA Genel Bilgiler Dünyada

Detaylı

GIDA HİJYENİ Temel Gıda Hijyeni Prof. Dr. Deniz GÖKTAN Prof. Dr. Günnur TUNÇEL İzmir, 2010

GIDA HİJYENİ Temel Gıda Hijyeni Prof. Dr. Deniz GÖKTAN Prof. Dr. Günnur TUNÇEL İzmir, 2010 GIDA HİJYENİ 1 Temel Gıda Hijyeni Prof. Dr. Deniz GÖKTAN Prof. Dr. Günnur TUNÇEL İzmir, 2010 I TEMEL GIDA HİJYENİ Prof. Dr. Deniz GÖKTAN Prof. Dr. Günnur TUNÇEL ISBN Tüm hakları saklıdır. Bu kitabın tamamı

Detaylı

INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI INFEKSIYON KONTROL KURULU

INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI INFEKSIYON KONTROL KURULU INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI En çok kullandiginiz tibbi alet EL YIKAMA ÖNCE BURUN MU? ELLERINIZI GÜN IÇINDE FARKLI AMAÇLAR IÇIN KULLANIRSINIZ ELLER NE ZAMAN YIKANMALI? AMERIKAN HASTALIK KONTROL MERKEZI

Detaylı

Yeni Teknoloji, Saglıklı Üretimin Hizmetinde...

Yeni Teknoloji, Saglıklı Üretimin Hizmetinde... Yeni Teknoloji, Saglıklı Üretimin Hizmetinde... Hakkımızda D BAKO; 2005 yılında, yüksek güvenlik teknolojileri konusunda Almanya ve Avrupa nın önde kuruluşlarından biri olan KOBIL GmbH teşvikiyle, endüstriyel

Detaylı

Mikroorganizmalar gıda üretiminde en önemli tehlike veya tehlike kaynaklarıdır. Hayatımızda da önemli yere sahip olan bu canlılar hakkında genel

Mikroorganizmalar gıda üretiminde en önemli tehlike veya tehlike kaynaklarıdır. Hayatımızda da önemli yere sahip olan bu canlılar hakkında genel 1 Mikroorganizmalar gıda üretiminde en önemli tehlike veya tehlike kaynaklarıdır. Hayatımızda da önemli yere sahip olan bu canlılar hakkında genel bilgi edinmemiz hem gıda üretimi sırasında dikkat etmemiz

Detaylı

Sunan:YeĢim TIRAVOĞLU DEMĠRTAġ Manavgat Ġlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

Sunan:YeĢim TIRAVOĞLU DEMĠRTAġ Manavgat Ġlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 2012 Mali Yılı Yurt DıĢı Geçici Görevlendirme Eğitim Konusu:Hayvanlardan Ġnsanlara Geçen Hastalıkların Takibi ve Mücadelesi Sunan:YeĢim TIRAVOĞLU DEMĠRTAġ Manavgat

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gıda Kaynaklı Hastalıklar, Kontrol Etme ve Önleme Mekanizmaları

Dünyada ve Türkiye de Gıda Kaynaklı Hastalıklar, Kontrol Etme ve Önleme Mekanizmaları Dünyada ve Türkiye de Gıda Kaynaklı Hastalıklar, Kontrol Etme ve Önleme Mekanizmaları MEHMET YÜKSEL1*, SELAHATTİN SERT2, ARZU KAVAZ YÜKSEL3 1ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ HINIS MESLEK YÜKSEKOKULU GIDA İŞLEME BÖLÜMÜ,

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

BULAŞICI HASTALIKLAR KONUSUNDA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

BULAŞICI HASTALIKLAR KONUSUNDA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR BULAŞICI HASTALIKLAR KONUSUNDA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Dr. Ahmet ÖZLÜ Daire Başkanı BULAŞICI HASTALIKLAR DAİRE BAŞKANLIĞI İstatistik ve Bilgi İşlem Daire Başkanlığı İstatistik ve Bilgi İşlem Daire Başkanlığı

Detaylı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı

Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı AI/ND Ulusal Referens Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak

Detaylı

Önemli Kanatlı Hastalıklarının Kontrolü: Temel İlkeler

Önemli Kanatlı Hastalıklarının Kontrolü: Temel İlkeler Önemli Kanatlı Hastalıklarının Kontrolü: Temel İlkeler Prof. Dr. Mehmet Akan Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi 18 Şubat 2015, Ankara Genel Üretim Tüketim Dış ticaret Halk sağlığı Hayvan refahı Yem

Detaylı

Birliği. Avrupa Birliği. Avrupa. Politikaları. Ortak Tarım. Dr.Mustafa ALTUNTAŞ Uzman Veteriner Hekim. ığır r ve Dana Eti. 3.

Birliği. Avrupa Birliği. Avrupa. Politikaları. Ortak Tarım. Dr.Mustafa ALTUNTAŞ Uzman Veteriner Hekim. ığır r ve Dana Eti. 3. Avrupa Birliği Hayvancılık Politikaları Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikaları 1.-Sığı ığır r ve Dana Eti 2.-Koyun ve Keçi i Eti 3.-Kuru Yem 4.-Süt t ve Süt Ürünleri 5.Kanatlı Eti ve Yumurta Dr.Mustafa

Detaylı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor.

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor. Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları

Detaylı

DOMUZ GRİBİ ve Kuş Gribi

DOMUZ GRİBİ ve Kuş Gribi DOMUZ GRİBİ ve Kuş Gribi Domuz Gribi Nedir? Domuz gribi, Orthomyxoviridae ailesinden yeni ortaya çıkmış bir virüsün sebep olduğu bir hastalıktır. Meksika gribi, domuz merkezli grip, Kuzey Amerika gribi

Detaylı