Rapor No: 12. Afrika'nın Suyu mu Yok, Parası mı? Ağustos 2013

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Rapor No: 12. Afrika'nın Suyu mu Yok, Parası mı? Ağustos 2013"

Transkript

1 1 Rapor No: 12 Afrika'nın Suyu mu Yok, Parası mı? Ağustos 2013

2 2 RAPOR NO: 12 Raporun Adı : Afrika'nın Suyu mu Yok, Parası Mı? Raporu Hazırlayan : Topraksuenerji Çalışma Grubu Editör :Dursun YILDIZ 1 RAPOR HAKKINDA Afrika çoğu kiģinin aklında yoksulluk,açlık ve yoksunluğunun kol gezdiği,susuz ve gıda yetersizliği içinde bir kara kıta olarak yer etmiģtir. Bu tespitler doğru olmasına doğru ancak eksiktir. Afrika'nın büyük bir bölümünde doğal kaynaklar ekonomik güçsüzlük nedeniyle çıkartılamamıģ ve bu kıtaya faydalı hale getirilememiģtir. Afrika yeraltı madenleri açısından zengin bir kıta olduğu gibi Kuzey Afrika hariç yeterli su kaynaklarına da sahiptir. Afrika'da Doğal Kaynaklar politikaları ekonomik güçsüzlüğün kıskacı altındadır.afrika'daki su sıkıntısı da kıtanın büyük bir bölümünde fiziksel su yokluğu değil ekonomik su sıkıntısı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle topraksuenerji ÇalıĢma Grubu olarak son dönemde daha çok gündeme gelmeye baģlayan bu kıtadaki su kaynaklarını inceledik. Afrika'nın geleceği için ve yapılacak analizlere DOĞRU BĠLGĠ SAĞLAMAK ve yanlıģ bilgilendirmeleri önlemek amacıyla bu raporu hazırladık. Bu raporumuzun "DOĞRU BĠLGĠ ALTYAPISI sunarak, değerlendirmelerin daha sağlıklı yapılmasına fayda sağlayacağını umuyoruz. Saygılarımızla topraksuenerji 1 ĠnĢaat Mühendisi,Su Politikaları Uzmanı,DSĠ Eski Yöneticisi

3 3 Ġçindekiler 1.AFRĠKA 1.1. Nüfus ve Tarihi 1.2.Yoksulluk ve Afrika 1.3 Ekonomik Sürdürülebilirlik ve Afrika 1.4. Tarım ve Afrika 1.5. Çevre Sorunları ve Afrika 2. DOĞAL KAYNAKLAR VE SU 2.1. Doğal Kaynaklar Tehdit Altında 2.2.Kuraklık Riski Büyük 2.3. Afrika'nın Su'dan Sorunu 2.4.Afrika'nın Yeşil Suyu, Mavi Suyu 2.5.Afrika'da Yeraltısuyu araştırmaları ve Libya'nın Büyük Nehir Projesi 3. SONUÇ VE DEĞERLENDĠRME 3.1 Afrika Su Fakiri mi?

4 4 AFRĠKA 1.1 Nüfus ve tarihi Afrika denildiğinde, biraz da Amerikan filmlerinin teģviki ile akla önce safari ve vahģi doğal yaģam gelmektedir. Ancak Afrika da bunların ötesinde çok zengin bir doğa ve doğal kaynak bulunmaktadır, örneğin Afrika bilinen 50 bin bitki, 1000 memeli hayvan ve 1500 kuģ türüne ev sahipliği etmekte, ayrıca 2000 yöresel bitki türü ve 8000 den fazla tropik ormanlara özgü yüksek bitki ile sadece Madagaskar da 300 den fazla yöreye özgü memeli tür bulunmaktadır. Aynı Ģekilde mineraller açısından da son derece zengin olan kıtada baģta altın ve elmas olmak üzere bakır, kalay, boksit, manganez, uranyum ve ham petrol çıkartılmaktadır. Afrika, dünyanın en büyük ve en fazla nüfus yoğunluğuna sahip ikinci kıtasıdır. Kendisine bitiģik kabul edilen adalar ile birlikte 32.2 milyon km²'lik alanı ile dünyanın %6'sını ve dünya üzerindeki kara alanlarının %24.4'ünü kapsar. 1 milyar kiģilik nüfusuyla dünya nüfus yoğunluğunun %15'ini oluģturur. Kıtada 54 adet diplomatik olarak tanınmıģ egemen devlet, dokuz bölge ve 3 adet de sınırlı tanınmıģ devlet bulunur. Özellikle Batı Afrika, genel kanı olarak insanoğlunun baģlangıç noktası olduğu kabul edilir. Modern insana dair bundan 200,000 yıl öncesine ait bulgular Etiyopya'da bulunmuģtur. Afrika, çok çeģitli iklim bölgeleri bulunan ekvatorun her iki yanında ve dünya üzerinde her iki iklim kuģağında da bulunan tek kıtadır. Afrika ülkeleri kısmen yıllarındaki Afrika Talanı sırasında ĢekillenmiĢtir. Kolonileşme Sonrası Afrika Bugün Afrika'da 58 adet bağımsız devlet var fakat bu devletlerin birçoğu özellikle istikrarsızlık, yolsuzluk, otoriter rejimler ve Ģiddet ile mücadele ediyor. Bu ülkelerin bir çoğu baģkanlık sistemi ile idare edilmekte. Ancak birçok ülkenin demokratikleģme süreçleri askeri darbeler, cuntalar ve askeri diktatörlüklerle sekteye uğramaktadır. Ġstikrarsızlık, birçok etnik grubun marjinalize olmasına ve liderlerinin isteği doğrultusunda çeģitli gruplara eklenmesine yol açıyor. Birçok lider bu tarz Ģiddetlenen çatıģmalardan nemalanmakta. Askeri gruplar birçok ülkede etkin bir Ģekilde yönetimde yer almakta. Afrika'da 1960 ve 1980 arasında 70'den fazla darbe ve 13 ülke liderinin suikaste uğradığı görüldü. Avrupa'lı emperyalistlerce belirlenen sınırlar birçok ülke ve grup için sıkıntılar yaratmaya devam ediyor. Soğuk SavaĢ sırasında Uluslararası Para Fonu bölgedeki istikrarsızlığı gidermeye yönelik çalıģmalar yaptı. Bir ülke ilk defa bağımsızlığını kazandığında, iki süpergüçten bir tanesi ile ittifak kurmaya çabalamıģtır. Kuzey Afrika'daki birçok ülke Sovyet yardımlarından yararlanırken, Orta ve Güney Afrika Batı bloğu tarafından desteklendi. Özellikle Etiyopa'da büyük bir açlık mevcut. Bazıları bu durumun Sovyet politikaları tarafından kötüleģtirildiğini düģünmektedir. En kırıcı savaģlardan bir tanesi Kongo'da Ġkinci Ġç SavaĢ sırasında yaģanmıģtır. 2008'de 5.4 milyon insan bu savaģta hayatını kaybetmiģtir. 2003'den beri süren Darfur'daki savaģ büyük insanlık suçlarını içermektedir. 1994'de Rwanda'da yaģanan soykırım 800,000 insanın katledilmesiyle sonuçlanmıģtır. Özellikle bu süreçte AIDS bölgenin mücadele ettiği en büyük sorunlardan bir tanesidir.

5 5 Bütün bunlara rağmen 21.yy'da yaģanan çatıģmalar büyük bir azalma eğilimi göstermektedir. Angola'da yaģanan iç savaģ 30 yıl sürdükten sonra 2002'de sona ermiģtir. Bu azalma birçok yerde komunist düzendeki ekonomik yapılanmadan açık pazar ekonomilerine geçiģi hızlandırmakadır. Özellikle bölgede yaģanan istikrardaki yükselmei Afrika ülkelerine yapılan dıģ yatırımları arttırmaktadır. Özellikle Çin Halk Cumhuriyeti bu yatırımlarda baģı çekmektedir. 2011'de bazı Afrika ekonomileri en hızlı büyüyen ekonomilerden bazıları olmuģtur. ĠletĢim devriminin bölgede yoğunluk kazanması ile birlikte Afrika dünyayla bağlantı düzeyini gün geçtikçe arttırmaktadır Yoksulluk ve Afrika Her on Afrikalıdan dördünün mutlak yoksulluk10 içerisinde olduğu Afrika kıtasında, tahmin edileceği gibi yoğunlaģma yine Sahra-altı Afrika da olmakta; 48 ülkenin yer aldığı bölge dünya nüfusunun yüzde 10 unu barındırdığı halde dünya gelirinin yüzde 1 ini dahi elde edememekte yılı itibariyle yıllık ortalama 725 dolar olan bölgenin kiģi baģına düģen geliri, genel olarak Kuzey Afrika nın ve Ortadoğu nun yüzde 29 u, Latin Amerika nın yüzde 15 i, Doğu Asya ve Pasifik bölgesinin yüzde 60 ı kadar. UNECA verilerine göre de, bölge nüfusunun yüzde 52 si mutlak yoksulluk sınırının altında yaģamakta. Aynı verilere göre Kuzey Afrika da bu rakam yüzde 22. Sahra-altı Afrika nın kırsal bölgelerinde sorun çok daha yaygın ve akut bir hal almıģ durumda; burada nüfusun yüzde 59 u mutlak yoksulluk sınırı olarak tespit edilen aylık 29 doların altında yaģarken, kentsel bölgelerde rakamlar görece biraz daha iyi; kentsel nüfusun yüzde 43 ü 43 dolar olan aylık yoksulluk sınırının altında yaģıyor. Kenya da nüfusun yüzde 30.6 sının 40 yaģına gelmeden ölüyor, söz konusu bu oran, Nijerya da yüzde 33.8, Gana da yüzde 20.6, Güney Afrika da yüzde 25.9 Kabul edilebilir asgari bir yaģam standardının altına düģenler mutlak yoksul kategorisinde değerlendirilmektedir. Asgari yaģam standardını ise, geçinilebilecek bir gelir olarak yorumlamak mümkün, geçinilebilme kavramı ise, çoğunlukla insanoğlunun fiziksel varlığını idame ettirebilmesi için gerekli kalori miktarı (günde 2230 kalori) ve iki gıda-dıģı gereksinim, barınma ve giyecek kalemlerini içermektedir. Bu tanımlamalar çerçevesinde BM in hesaplamalarına göre mutlak yoksulluk yıllık gelirin yaklaģık 370$ ın altına düģülmesidir. Afrika nın genelinde, kırsal alanlarda nüfusun en düģük yüzde 40 ı toplam harcamaların ancak yüzde 16 sını yapabiliyor, en yüksek yüzde 20 lik dilim ise yüzde 48 ini harcıyor. Kentlerde ise durum farklı değil, nüfusun en düģük yüzde 40 ı toplam harcamaların yüzde 15 ini yaparken, yüzde 20 lik dilim toplam harcamaların yüzde 50 sini harcıyor. Bu arada uluslararası arenada durumu değerlendirecek olursak, dünya nüfusunun bir baģka yüzde 10 luk dilimini barındıran G-5 (ABD, Japonya, Ġngiltere, Fransa, Almanya) ülkelerinin dünya gelirinin yüzde 60 ını elde ettiklerini görmekteyiz. Bu rakamlar dünyanın, globalleģmeyle birlikte hızlanan ve korkunç boyutlara ulaģan, çoğu zaman kelimelerin dahi ifade edebilmekten/yorumlayabilmekten aciz kaldığı bozuk gelir dağılımını açık bir Ģekilde ortaya koymaktadır. 20. yüzyıl biterken Sahra-altı Afrika nın dolar olan kiģi baģına GSYH ye karģılık Ġtalya nın dolar ve Ġsveç in ise dolarlık gelirleri söz konusudur. Bozulan gelir dağılımının Afrika nın kendi içindeki görüntüsü de aynı paralellikte; kıta nüfusunun en yukarıdaki yüzde 20 lik dilimi toplam gelirin yüzde 50 sini alırken, en alttaki yüzde 20 lik dilim yüzde 6 lık bir gelir payına dahi zor ulaģabilmektedir. Yoksulluk Artacak

6 6 Bu arada 21. yüzyıl boyunca yoksulluğun artıģ göstereceği tahmin edilen tek kıta da Afrika. Yoksullukla birlikte hareket eden ancak tarımsal koģulların iyileģtirilememesinden de kaynaklanan açlık problemi ise Afrika nın adeta vitrindeki sembolü olmuģ durumda yılı itibariyle dünyadaki açlık probleminin yüzde 40 ı Afrika da yaģanıyor, trendin bu Ģekilde sürmesi durumunda bu rakamın 2020 yılında yüzde 65 olacağı tahmin ediliyor. Bir baģka çalıģmaya göre de, 2050 yılında Afrika da 30 milyon insan daha açlıkla karģı karģıya kalacak ve nüfusun yüzde 18 ini daha açlık riski bekliyor olacak. Bu arada, Afrika son derece hızlı bir Ģekilde kentleģmeyi de sürdürmekte de yüzde 14.5 olan kentleģme oranı 1980 ve 1990 yıllarında sırasıyla yüzde 28 ve yüzde 34 e yükselmiģ durumda, söz konusu bu rakamın 2020 de yüzde 50 olacağı tahmin ediliyor. Bu durum da yoksulluğun artmasında etkili unsurlardan biri olarak kabul edilmelidir. Bir yandan yoksulluğun bu Ģekilde artıģı bir yandan gelir dağılımının dramatik bir Ģekilde bozulması, uluslararası yardımları hayatî hale getiriyor. Kıtanın kendine yeterliliğini sağlamaya yönelik çabalar ise yetersiz Ekonomik Sürdürülebilirlik ve Afrika Ekonomik olarak sürdürülebilirlik, ekonominin uzun dönemli yapısal değiģmesiyle bir baģka ifadeyle ekonomik kalkınmasıyla uyum içinde düzenli üretim yapabilme kapasitesi demektir. 36 göstergeden oluģan Ekonomik Sürdürülebilirlik Endeksi, ülkelerin sürdürülebilir büyümesi, insangücü sermayesinin geliģimi, yapısal farklılaģmaları, dıģarıya bağımlılığı ve makroekonomik istikrarı gibi unsurları gözlemlemektedir. 1 ile 10 arasında yapılan

7 7 değerlendirmede rakamın büyümesi ekonomik sürdürülebilirlik düzeyinin de artıyor olması anlamına gelir Afrika da ekonomiler dıģsal Ģoklara karģı hâlâ çok kırılgandır.kıtadaki yeni iyimser bakıģ açısı Ekonomik Sürdürülebilirlik Endeksi dikkate alındığında yerini umutsuzluğua bırakıyor. Söz konusu bu endekse göre, Afrika ülkeleri son derece düģük sürdürülebilirliğe sahiptir, sadece 5 ülke8 in üzerinde endeks değerine sahiptir. Söz konusu bu ülkelerin ortak noktası, uzun bir süredir siyasî istikrara sahip olmalarıdır; bu durum, Afrika söz konusu olduğunda daha da önemlidir. Örneğin sıralamaya giren 47 Afrika ülkesinden 24 ü 3.5 endeks değerinin altındadır ve bu ülkeler arasında yer alan en kötü durumdaki on ülke uzun bir süredir siyasî istikrarsızlık ve iç savaģlarla mücadele etmek zorundadır. Öte yandan Afrika nın ekonomik anlamda sürdürülebilirliğinin önemli engellerinden biri de, hemen hemen tüm geliģmekte olan ülkelerin içine sokulmaya çalıģıldığı liberalleģme ve özelleģtirme atmosferidir. Özellikle bazı Afrika ülkelerinde gözlenen sanayisizleģmeyi ticaretteki liberalleģme ve özelleģtirme çabaları ile iliģkilendirebiliriz. 1.4 Tarım ve Afrika Afrika da tarım sektörü iyi iģlemiyorsa, Afrika da da pek çok Ģey iģlemiyor demektir. Bu cümle, Afrika ile ilgili hemen tüm rapor, araģtırma ve dokümanlardan ortaya çıkartabileceğimiz bir cümle. Dünya Bankası raporlarına göre, kıtanın GSYH nin yüzde 40 ı tarımdan elde ediliyor, ancak daha önemlisi iģgücünün yaklaģık yüzde 70 i tarımda çalıģıyor ve çiftçilerin hemen hepsi küçük çiftçi durumunda. Dolayısıyla Afrika yı tarım sektörü ile bu denli özdeģleģtiren öncelikle istihdamdaki bu rakam li ve 1960 lı yıllarda tarımsal performansı çok daha iyi olan Afrika, özellikle 1970 lerin ikinci yarısından itibaren tarımsal performans açısından düģüģe geçmiģ durumda yılında, ekilebilir arazide birim baģına, Güney ve Güneydoğu Asya dan çok daha fazla traktöre sahip olan Afrika da 1995 yılı itibariyle söz konusu bölgelerin dörtte biri kadar traktör bulunmakta. Her türlü geçimi tarımdan sağlanıyor olmasına rağmen, tarıma ve kırsal altyapıya yapılan yatırımların son derece az olmasından dolayı, 1965 ten beri Afrika nın ekilebilir topraklarının sadece yüzde 4 ü sulanabilirken, Asya da bu rakam yüzde 15 Ģeklindedir. Afrika bu denli tarıma bağlı/bağımlıyken, tarım sektörünün bu denli kötü performans sergilemesinin ardında dayatılmaya çalıģılan, sadece Afrika ülkelerine değil, dünyadaki tüm geliģmekte olan ülkelere uygulanan yapısal uyum programlarıdır. Çünkü program... küresel piyasa sisteminin çıkarlarına doğrudan hizmet etmeyen ekonomik faaliyetlerin tüm kategorilerine sistemli bir Ģekilde zarar vermektedir. Bir baģka ifadeyle, piyasa sisteminin iģleyiģ sistemi içine girmemiģ hiçbir Ģeyin yaģam hakkı yoktur. Öte yandan uzun süreli kuraklıkların neden olduğu çölleģme Afrika nın temel problemlerinden biri; Afrika, özellikle de Kuzey Afrika, hızla çölleģmekte, bu da tarımsal performans açısından son derece olumsuz, acil önlem alınması gereken bir husus. Söz konusu bu önlemler alınmadığı için, sadece Kuzey Afrika da 432 milyon hektar arazi (toplam arazinin yüzde 57 si) çölleģme tehdidi altında. Bu arada, kuraklığın ardından gelen sağanak yağıģların toprağın verimli üst tabakasını alıp götürmesi de tarım sektörünün bir baģka problemi. Bütün bunlara bir de düģük uluslararası fiyatlar eklenince, Afrika da tarım sektörü hem miktar hem de değer olarak olumsuz unsurlarla baģ etmek zorunda kalmaktadır.

8 8 Gıda Güvenliği Yok! Öte yandan tarım, kıtada yer alan pek çok ülkenin temel sektörü olmasına rağmen, Afrika, dünyada kendi kendine gıda yeterliliğine sahip olmayan tek kıta konumunda lerin baģlarından itibaren tahıl piyasalarının Dünya Bankası nın denetiminde kuralsızlaģtırılması ve tarıma yönelik sektörel uyum modeli kıtada gıda güvenliğinin bu boyutlara gelmesine neden gösterilmektedir. Sahra-altı Afrika ya yapılan gıda yardımı, neredeyse kıtanın tamamına yapılan tahıl ithalatına dönüģmüģtür. ġüphesiz bunun ardında, özellikle geliģmiģ ülkelerin fütursuzca desteklenen tarım üretimi sonucu oluģan fazlanın ihraç edilmesi problemi vardır, ve elbette bu geliģmeye Afrika kıtasının katkısı olduğunu yadsıyamayız. Örneğin, tarım sisteminin biraz da geçmiģten gelen yapısı nedeniyle tarım sitemi değiģtirilmeksizin Afrika da sürdürülebilir büyümeye yönelik bir üretim sistemi değiģikliğinden söz edilememektedir. Bugün Afrika da yolların sadece yüzde 21 i yapılmıģ durumda, bu da ürünlerin pazara, yeni teknolojilerin de çiftçilere ulaģmasının önündeki en büyük engellerden biri olarak duruyor. Ancak, Afrika da tarımsal altyapı eksikliklerinin bu denli büyük boyutlara gelmesinde yine 1980 li yıllar boyunca uygulamaya çalıģılan kırsal geliģmeye yönelik tasarruf tedbirlerinin de payı bulunmaktadır. Sonuçta, altyapı yetersizlikleri Afrika da iģ yapmanın maliyetlerini arttırırken, kaynakların etkin kullanımını ve diğer ülkelerle rekabet edebilirliğini de olumsuz etkilemektedir. Ancak bundan daha önemlisi, Afrika nın arazi sisteminin doğru dürüst çalıģmıyor olmasıdır. Bu anlamda özellikle arazi imtiyaz sisteminin yeniden ele alınıp yasal çerçevede dikkatlice ve Ģeffaf olarak yeniden düzenlenmesinden söz ediyoruz. Bu imtiyaz sisteminin araziyi ekonomik olmayan parçalara bölmesi sonucunda, hem etkin olmayan arazi yönetimi ortaya çıkmakta hem de teknolojinin giriģi zorlaģmaktadır. Tarımdaki bu zayıf performansın temel nedenlerinden biri olarak görülen bu konuda son 20 yıldan bu yana, özellikle teģvik yapısındaki aksaklıkları ortadan kaldırmaya yönelik bir çaba söz konusudur. Ancak Afrika da tarım hâlâ gerekli hızlı ekonomik büyümeyi sağlayabilecek performansı yakalayabilmiģ değil. Bu nedenle Afrika nın bir an önce doğru piyasa fiyatlarını arama sevdasından kurtulup, kendine özgü bir kalkınma yolu bulması gerekmektedir. Bunu hem kendisi için gerekli tarımsal araģtırma, altyapı, eğitim ve kredi gereksinimi için yapmalı, hem de IMF/Dünya Bankası reçetelerinin dayattırıldığı diğer ülkelerden çok farklı bir noktada olduğu için yapmalıdır Çevre Sorunları ve Afrika Afrika nın çevresel problemlerinin bir kısmı global geliģme ve değiģen koģullardan kaynaklanırken bir kısmı da kıtanın kendi iç sorunları olarak ortaya çıkmaktadır. Ġkinci problemle ilgili olarak, Gündem 2117 ve UNCED faaliyetleri sonucunda bazı ülkelerde ulusal çevre plan ve politikaları hazırlanıp uygulamaya konulmuģ, bu doğrultuda her türlü kirliliğin izlenmesi, doğal kaynakların korunması, nüfus kontrolü, eğitim-öğretim, arazi ıslahı konularında çalıģmalara baģlanmıģtır. Kimi ülkelerde Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) yasası çıkartılmıģ, katı atıkların yönetimi, biyolojik çeģitliliğin korunması, orman ve suların kullanılması yönetmeliklere bağlanmıģtır.

9 9 Söz konusu bu faaliyetlerin yanı sıra, uluslararasındaki çevresel konvansiyonlara aktif katılımda olan Afrika ülkelerinin yüzde 96 sı 1992 Rio Konvansiyonunu onaylamıģ ve uygulanması yönünde bazı adımlar atmıģtır. Aynı çerçeve içerisinde Afrika daki 46 ülke Viyana Konvansiyonuna, 47 si ise Montreal Protokolüne taraftır. Elbette unutulmaması gereken önemli bir avantaj da kıtanın dezavantajı gibi gözüken bir durumdan kaynaklanmaktadır, yani sanayisizleģme, kıtanın CO2 salınımının son derece düģük düzeylerde olmasına sağlamaktadır. Gerçekten de Afrika dünyadaki toplam CO2 salınımının sadece yüzde 3.5 ini yaymaktadır, ve bu rakamın 2010 yılında yüzde 3.8 olacağı tahmin edilmektedir. Buna karģılık, Afrika nın sürdürülebilirlik anlamında ihtiyacı olduğu temel alanlardaki problemleri, kıtayı dünya ekonomisi ile entegre etme çabalarına nerdeyse paralel olarak artmaktadır. Kuraklık ve Çölleşme Afrika nın yaklaģık üçte ikisi nerdeyse kıraç arazi görüntüsü sergilemeye baģlamıģtır, dolayısıyla kıta, toplam arazisinin üçte birinin tamamen çölleģmesi tehdidi ile karģı karģıyadır. Özellikle Sudan bölgesi, Afrika nın güneyi ve Akdeniz havzası bu durumdadır. Daha önce de belirtildiği gibi, örneğin Kuzey Afrika da toplam arazinin yüzde 57 si çölleģmektedir. Tarım arazilerinin verimsizleģmesinde ve çölleģmede, erozyon, tarımda kullanılan kimyasalların yarattığı kirlilik ve topraktaki tuzluluk artıģı, sertleģmeler önemli etkenlerdir. Afrika da gıda yetersizliğine çözüm amacıyla bazı bölgelerde çiftçilerin yılda üç ürün yetiģtirmesine olanak sağlayan sulama sistemleri yüzünden tuzluluk sorunları ortaya çıkmıģtır. Tuzlanma ise hem ürünün ziyan olmasına hem de toprağın verimsizleģmesine neden olmaktadır. Söz konusu bu verimsizlik, gıda üretiminin ortalama yıllık artıģını yüzde 2 ile sınırlandırırken, doğal olarak kıtanın kiģi baģına düģen gıda üretiminde de önemli düģüģleri beraberinde getirmektedir yılında Roma da toplanan Dünya Gıda Zirvesi, Afrika daki açlığın temel nedeni olarak toprağın verimsizleģmesi üzerinde durmuģ ve çözümün kıtanın kendi doğal kaynaklarını daha etkin yönetilmesinde olduğunu vurgulamıģtır. Biyolojik Çeşitlilik ve Ormanlar Daha önce de söylediğimiz gibi, Afrika fauna ve florası son derece zengin bir çeģitliliğe sahip. 520 milyon hektar alanı kaplayan ormanlar ve orman ürünleri ise pek çok Afrika ülkesi için ekonomik açıdan çok önemli. Örneğin, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Afrika nın toplam ormanlarının yüzde 20 sine ve tüm orman ürünlerinin yüzde 17 sinin üretimine sahip ve orman ürünleri bu ülkenin ekonomik açıdan en önemli geçim kaynağı durumundadır. Bu nedenle ormansızlaģma, kıtanın mutlaka çözüm bulması gereken konularından biridir. Kıtada ormansızlaģmayı hızlandıran nedenler aslında dünyada bu problemle karģı karģıya kalan ülkelerinkinden çok da farklı değildir; nüfus hareketleri, yoksulluk, arazi imtiyaz sistemi ve arazi spekülasyonları, otlak açma ve tarım arazisi oluģturma çabaları, yakacak odun gereksinimi, sığınmacılarla ilgili problemler, petrol ve maden arama çalıģmaları, doğal iklim olayları ve orman yangınları kıtadaki ormansızlaģmanın temel nedenleridir. Örneğin, dünyada çevresel anlamda en çok yıkıma uğramıģ bölgelerden biri olarak gösterilen Madagaskar da köylüler, gıda üretimi için ormanları yakıp tarla açtıkça, bir zamanlar zengin ormanlarla kaplı olan ada kıraç bir görünüm almaya baģlamıģtır. Bir zamanlar adanın yarısına yakın kısmı ormanlarla kaplı iken, bugün Madagaskar ın sadece yüzde 10 dan az bir kısmı ormanlıktır.yapılan tahminlere göre, adada yılda 200 bin hektarlık orman yok olmaktadır.

10 10 Denizlerde ve Kıyılardaki Ekosistem Afrika nın bozulamaya baģlayan ve çevre problemleri arasına giren konularından biri de kıtanın denizlerinde ve kıyılarındaki hızla kirlenmedir. Özellikle plansız bir Ģekilde Afrika kıyılarında kurulmaya baģlayan yerleģim alanları, karayolları, limanlar ve boru hatları, yüksek miktarda krom, cıva, fenol, asit ve klor içeren petro-kimya tesisleri ve son olarak denize herhangi bir nedenle dökülen petrol beraberinde kirliliği de getirmiģ, lagun, mangrov ağaçlıkları, bataklık ve bunlara ait biyolojik çeģitliliğe zarar vermeye baģlamıģtır. Bu durum, özellikle geçimlerini söz konusu habitat üzerinden yapılan turizm gelirlerine bağlayan küçük adaların halkları açısından hayatî önemdedir. Su'da kirlenme ve ekonomik su sıkıntısı Su ile ilgili problemler temelde iki Ģekilde karģımıza çıkmaktadır. Bunlardan ilki sulardaki kirlenme diğeri ise su arzındaki yetersizlik. Her ikisi de Afrika nın ekosistem çeģitliliğine ciddi ölçülerde zarar vermektedir. Su yetersizliğinin nedenleri arasında, doğa koģullarının dıģında dikkati çeken en önemli unsur Dünya Bankası programı uygulamalarında, suyun yoksullaģan çiftçilere belirli bir fiyat karģılığı satılması gereken bir metaya dönüģmesidir. Afrika nın pek çok ülkesinde devlet, finansman zorlukları nedeniyle su kaynaklarının yönetim ve korumasından çekilmek zorunda kaldığından, su noktaları ve kuyular ya bakımsızlık nedeniyle kurumuģ ya da özelleģtirme sonucunda yerli tüccarlara/zengin çiftçilere satılmıģtır. Özellikle yarı kurak bölgelerde devletin su iģinden çekilmesi ve suyun bu Ģekilde ticarileģtirilmesi, su arzını istikrarsızlaģtırırken, sonuçta gıda güvenliğini etkileyerek insanyapımı kıtlıklara yol açmıģtır. 2.DOĞAL KAYNAKLAR VE SU 2.1.Doğal Kaynaklar Tehdit Altında Öte yandan doğal kaynakların ve ekosistemin tahribatı sonucu ortaya çıkan çevresel bozulma da giderek artmakta; Afrika, dünyanın diğer bölgeleriyle kıyaslandığında doğal kaynaklarını çok daha hızlı bir Ģekilde kaybetmektedir. Örneğin, her yıl ortalama 1.3 milyon hektar ormanın yok olduğu tahmin edilen Afrika da 1980 lerde 39 milyon hektar tropik orman yok edilmiģ li yıllardan bu yana, yüzde 65 i tarımsal arazi olmak üzere, toprak erozyonundan tahmini olarak 500 milyon hektar alan etkilenmiģ. Sağlık koģullarına sahip olmayan su arzı, kıtada giderek daha fazla insanı etkilerken, bunun sonucunda sağlık ve sağlıklı gıdaya eriģim ciddi bir Ģekilde problem olmakta. Bugün için sadece 14 ülkenin (herhangi bir Ģekilde) su problemi var.ancak kalıcı bir çözüm bulunmadığı takdirde, 2025 yılında bu rakama 11 ülkenin daha ekleneceği belirtilmektedir. UNDP rakamlarına göre, Afrika da 300 milyondan fazla insanın, Sahra-altı Afrika da ise nüfusun yüzde 51 inin, sağlıklı suya eriģim problemi var ve durum giderek kötüleģiyor.

11 Kuraklık Riski Büyük! Afrika da kuraklık riski süreklilik arz eden bir durum. Su kaynaklarındaki azalma eko-sistemi ve tarıma dayalı yaģayan toplulukları tehdit ediyor. Ġklim değiģiklikleriyle birlikte bilim insanları kuraklığın daha sık ve Ģiddetli meydana gelmesini bekliyor.bir Avrupa Birliği projesi üzerinde çalıģan Avrupalı ve Afrikalı bilim insanları çiftçilere nasıl yardım edebileceklerini ve kuraklığa hazırlanabileceklerini anlatmak için bölgeyi ziyaret ediyor. Projenin koordinatörlerinden Jean-Marie Kileshye Onema tehdidin büyüklüğünün altını çiziyor: Bilindiği üzere kuraklık bir toplumda en fazla en zayıf grupları etkiler ve onları gıda güvenliği, sağlık hatta hijyen gibi sorunlarla karģı karģıya getirir. Bunu kıtanın tamamında gözlemek mümkün. Bu projenin amacıda Afrika daki kuraklıklardan kaynaklanan riskleri en aza indirmeye çalıģmak. Çiftçiler çoğunlukla televizyonda verilen hava durumuyla yetiniyor. ġu anki uydu ve yer görüntüleriyle çıkarılan orta ve uzun vadeli tahmin raporları halkın anlayamayacağı kadar karmaģık.araģtırmacılar elde bulunan veriler sayesinde basit önerilerde bulunabilecek bir erken uyarı sistemi kurmayı öneriyor. Böyle bir sistemin güvenilir ve verimli bir Ģekilde hayata geçirilmesi için bilim adamlarının, yöneticilerin ve halkın birlikte çalıģması gerekiyor. AraĢtırmalar kıta genelindeki su kaynaklarının yönetimini de inceleyip, bölgeler arası iģbirliklerini geliģtirmenin de yollarını bulmaya çalıģıyor. Çünkü kuraklık riski her geçen gün artarken kaybedilecek hiç vakit yok.

12 Afrika'nın su'dan sorunu Kuraklık Afrika nın çok uzun yıllardır devam ede gelen sorunlarının baģında geliyor. Aslında, Afrika su kaynakları açısından fakir bir kıta değildir. Dünyanın sayılı büyük nehirleri arasında yer alan Kongo, Nil, Zambezi and Nijer Nehirleri ve dünyanın ikinci büyük gölü olan Lake Victoria bu kıtada yer almaktadır. Bu nehirlerin yanısıra Dünyanın en büyük çölü olan Sahra da bu kıtadadır. Ancak Sahra Çölü derinliklerinde dünyanın en büyük fosil su yataklarını barındırmaktadır. Bugün Libya bahsi geçen bu fosil sudan faydalanmakta ve 5 bin kilometreye varan borularla tüm Ģehir merkezlerine dağıtım gerçekleģtirmektedir. Lakin Sahra altı ülkeleri olarak ifade edilen ülkelerin tamamının adları, aynı zamanda dünyanın en fakir ülkeleri arasında geçmekte ve ekonomik yetersizlikler bu suyun yüzeye çıkarılmasına engel teģkil etmektedir. Afrika nın çölleģmesinde ve kuraklığın daha çetin olarak yaģanmasındaki diğer bir faktör de sömürge dönemlerinde Batılı sömürgecilerin uygulamıģ oldukları tarım politikalarında yatmaktadır. Afrika, Sahra üzerindeki rutinleģmiģ kuraklıklar dıģında her yıl bir ya da birkaç bölgesinde ölümcül kuraklıklar yaģamaktadır. Temel yaģam ihtiyaçlarından olan su temin edilemediğinden birçok insan hayatını kaybetmekte ve yüz binlerce hayvan telef olmaktadır. Susuzluk nedeniyle yaģanan ölümlerden daha acı olanı da su kaynaklarını elde etme amaçlı baģ gösteren kabile savaģlarıdır. Afrika boynuzu olarak da adlandırılan Afrika nın kuzeydoğusunda yaģanan bu çatıģmalarda yüzlerce insan hayatını kaybetmiģtir. Afrika'da yer alan irili ufaklı 80 nehir ve göl havzası en az iki ülkenin sınırları içinde yer almaktadır.bu nedenle birçok ülke kendi sınırları dıģından gelen su kaynaklarına bağımlı durumdadır.bu durum Afrika'da kuraklık ile birlikte ortaya çıkan su'dan sorunların en önemli nedenlerinden birini oluģturmaktadır. 2.4.Afrika'nın Yeşil ve Mavi Suyu 2013 yılında Marsilya'da yapılan 6. Dünya Su forumundaki bir Panelde konuģan Arap Su Konseyi BaĢkanı (AWC)Mısır Eski Bakanı Prof. Abu-Zeid yenilenebilir su kaynaklarının YeĢil su ve Mavi su olarak tasnif edilebileceğini, YeĢil su yun hayvansal ürünler e,ormanlar a,yağmursuyu ile yetiģen ürünlerin ihtiyacını karģılayan su olduğunu, mavi suyun ise havzadan gelip yüzeysel akıģa geçen ve yeraltısuyu olarak biriken su olduğunu açıkladı. KonuĢmacı yeģilsu yun gözardı edilmemesi gereğine vurgu yaptı. Dünya da yeģil su ile yapılan üretimin mavi su ile yapılandan çok daha geniģ bir alanda gerçekleģtiğini söyleyen konuģmacı bu konuda çeģitli örnekler verdi. Drenaj havzası nın YeĢil su ve Mavi su ya Nehir in ise sadece Mavi suya karģılık geldiğini ileri sürdü.

13 13

14 KonuĢmacı Zambezi Nehir Havzasında YeĢil Suyun daha fazla olduğunu ve burada bunun dikkate alınması gerektiğini söyledi. Prof. Abu-Zeid Nil de nehir e ( water course) ve havza ya ( Basın) düģen yağıģların çok farklı olduğunu belirtti. 14

15 15 Bunun yanısıra Nil Havzasındaki 11 ülkeye yılda 7000 milyar m 3 yağıģ düģtüğünü belirten konuģmacı bu yağıģın daha çok memba ülkelerinde toplandığı ve Mısır ın bu suyun sadece 53 Milyar m 3 ünü kullandığını belirtti. Burada kullanılan su dan kasıtın hidro enerji için değil tüketim için kullanılan su olduğunu söyledi. Eski Mısırlı Bakan ve Arap Su Konseyi BaĢkanı Prof. Mahmoud Abu-Zeid KiĢi baģına düģen yıllık yenilenebilir su miktarını YeĢil su üzerinden yapan bakan bu durumda Sudan da 7000 m 3 /kiģi/yıl, Mısır da ise 1200 m 3 /kiģi yıl su düģtüğünü söyledi. 2.5 Afrika'da Yeraltısuyu Araştırmaları ve Libya'nın Büyük Nehir Projesi AraĢtırma ekibi bölgedeki yeraltı sularının Ģimdiye kadarki en detaylı haritasını çıkardı. Bu harita Environmental Research Letters adlı dergide yayınlandı. Afrika'da 300 milyondan fazla insan düzenli olarak temiz içme suyuna ulaģamıyor. Suya ihtiyacın önümüzdeki yıllarda nüfus artıģı ile birlikte daha da artması bekleniyor. Afrika su haritası Kıtadaki tatlı su nehirleri ve gölleri mevsimsel olarak taģıp kurudukları için düzenli olarak kullanılamıyorlar. Bu kıtanın tarım potansiyelini de düģürüyor. Halen kıtadaki ekilebilir arazinin sadece yüzde 5'i sulanabiliyor. Bilim adamları ilk defa kıtanın altında saklı duran su kitlesinin detaylı bir analizini yapmayı baģardı.ġngiltere'de University College London ve British Geological Survey'den bilim adamları kıtadaki yer altı sularının haritasını çıkardı.araģtırmacılardan biri olan Helen Bonsor göze görünmediği için yer altı sularının unutulduğunu ileri sürüyor. Yapılan araģtırma Afrika'daki en büyük yer altı su rezervinin kuzey Afrika'da Sahel kuģağında yer aldığını ortaya koyuyor.araģtırmaya göre bu bölgede yerin altında 75 metre kalınlığında bir akifer var.

16 16 Eski Oluşumlar Sahara çölünün oluģmasına neden olan iklim değiģiklikleri nedeniyle kıtanın altındaki yeraltı su tabakası en son 5 bin yıl önce dolmuģ.

17 17 AraĢtırmacılar haritaları için gerekli bilgiyi bölgedeki ülkelerin kamu kurumlarından topladıkları bilgiler ve daha önce yeraltı suları ile ilgili yapılmıģ 283 araģtırmadan almıģ.araģtırmacılar bölgede kurak kabul edilen bir çok ülkenin aslında büyük su rezervleri üzerinde yer aldığını söylüyor..ancak bu suyun çok derinlerde yer alan yenilenebilir bir kaynak olmayıģı ve fosil su ( acı su) olarak adlandırılması yani,arıtma ihtiyacı gibi faktörler suyun çıkartılması konusunda tartıģma yaratıyor. Bu nedenle bilimadamları bu sulara ulaģım konusunda dikkatli olunması gerektiğini de söylüyor. AraĢtırmacı Dr Alan MacDonald ''Büyük sondaj kuyuları bölgedeki yeraltı suyunun konumu tam anlamıyla anlaģılmadan açılmamalı'' diyor. MacDonald ''Daha küçük çaplı sondaj kuyuları ve yerel içme suyu ve küçük tarımsal sulama ihtiyacını karģılayacak el pompası ile çalıģan kuyuların daha uygun bir planlama olacağı ileri sürülüyor..diğer taraftan bu suyun çıkartılması çalıģmalarında çıkacak metan gazının da uygun ekipmanlarla ve doğru bir Ģekilde çıkartılması önem taģıyor. Helen Bonsor ''Güney Afrika'da yeraltı suları görece daha kısıtlı ancak etkili ve planlı kullanımla burada bulunan suyun kıtanın kuraklık problemini çözmek için yeterli olabileceğini düģünüyoruz'' diyor. Bilim adamları su rezervlerinin iklim değiģiklikleri ile baģ etmekte yeterli olacağı görüģünde. Dr Bonsor ''Yağmurun neredeyse hiç yağmadığı yarı kurak bölgelerde bile yağan her yağmur 20 ila 70 yılda yeraltı havzalarında depolanıyor. Yani bu rezervler sadece içme suyu ya da küçük çaplı tarım iģlerinde kullanılırsa bölgenin iklim değiģiklikleri ve kuraklık ile baģ etmesine yeterli olabilir'' diyor.

18 18 Afrika'nın fosil suyunun geliģtirilmesi dikkate alındığında Libya'nın Ġnsan Yapımı Büyük Nehir Projesi bu kapsamda uygulanan ve iģletilen bir proje olarak ortaya çıkıyor. Libya'nın Ġnsan Yapımı Büyük Nehir Projesi

19 'te baģlayan projenin ilk bölümü 1991'de tamamlandı. Ġlk üç bölümü tamamlanan projenin son iki aģaması sürüyor. Ġnsan-Yapımı Büyük Nehir Projesi Libya'daki Sahra Çöl 'üne Nubian KumtaĢı fosil akifer bölgesinden su tedariki yapan bir boru ağları projesidir. Proje kentsel su temin ettiği gibi aynı zamanda dünyanın en büyük sulama projesidir. Proje'de toplam boru hattı uzunluğu 4071 km.dir. Boru çapları 4m. boru uzunlukları da 7,5 m dir.her bir borunun ağırlığı 80 tondur. Proje 1116 su kuyusu bulunmakta olup bunların derinliği m arasındadır. Bu proje ile Tripoli, Bingazi, Sirte Ģehirlerine ve diğer bazı bölgelere günlük 6,500,000 m 3 tatlı su tedariki yapılıyor. Projenin 4071 kilometrelik toplam boru uzunluğunun 1600km si Sarir/Sirt - Tazerbo-Benghazi sisteminde 1277km si Hasouna-Jeffara sisteminde 190km si Assdada-Ajdabiya sisteminde 383km si Tazerbo-kufra sisteminde 621km si Ghdames-Zuwarah sisteminde yer almaktadır. Ġletim hattı borularının taşınması.

20 20 Hendek kazısı.

21 21 Ömer Muhtar Rezervuarı Büyük Ömer Muhtar rezervuarının uydu görüntüsü Bingazi'nin güneyindeki rezervuarlar sağ üstte ve altta. görünüyor.rezervuardan alınan suyla sulanan alanlar ise kırmızı renkle iģaretlenmiģtir. Projenin toplam rezervuar kapasitesi yaklaģık 55 milyon m3 tür.

22 22 Proje Aşamaları 1953'te, Libya'nın güneyinde petrol bulmak için yapılan çalıģmalar, büyük miktarlarda tatlı yeraltı suyu bulunmasına olanak verdi. Ġnsan-Yapımı Büyük Nehir Projesi 1960'ların sonlarında düģünüldü ve proje üzerinde çalıģmalar 1984'te baģladı. Projenin inģaatı beģ faza bölündü. Ġlk fazda 85 milyon m³ hafriyat yapıldı ve 28 Ağustos 1991'de iģletmeye alındı Ġkinci faz 1 Eylül 1996'da resmi açılıģla iģletmeye alındı. Projenin " Büyük Ġnsan-Yapımı Nehir Projesi Otoritesi" tarafından üstlenildi ve Kaddafi Hükümet'i tarafından finanse edildi. Brown & Root ve Price Brothers orijinal dizaynın sorumlusuydu, Ana müteahhit ilk faz için Dong Ah Konsorsiyumu'dur. Sonraki ana müteahhit Al Nahr Company Ltd.'dir. Bu Ģirketin merkezleri Ġngiltere ve Galler'dedir. Dünyanın birçok ülkesinden gelen (Ġtalya, Ġspanya, Almanya, Japonya gibi ) ithal ürünler, projenin inģaat alanına Sidra Körfezi limanı kanalıyla sevk edilmiģtir.

23 23 Projenin toplam maliyeti US$25 milyar olarak belirlendi. Libya büyük ülkelerin finansal desteği ya da Dünya Bankasından kredi alınmaksızın tamamlanacağını ileri sürdü. 1990'dan beri UNESCO projede bulunan mühendis ve teknisyenlere eğitim sağlıyor. Su Nubian Kumtaşı Fosil Akiferinden Çekiliyor Suyun tedarik edildiği fosil akifer Nubian KumtaĢı fosil akifer sistemidir. Bu fosil su son buzul çağı boyunca birikmiģ ve bugün kendini yenileyemeyen bir sudur. Uzmanlar akiferin bu projeye 60 ila 100 yıl arasında su temin edeceğini ileri sürüyor.. Proje 33 milyar dolarlık maliyeti ile dünyadaki en büyük inģaat yatırımları içinde 10. sırada olmasına rağmen deniz suyu arıtımı tesisinden birçok açıdan ekonomik ve avantajlı olduğunu ileri sürüyor Libya sivil savaģı devam ederken 22 Temmuz'da, projenin boru hazırlayan iki tesisinden biri, Brega tesisi, bir NATO hava saldırısı tarafından vurulmuģtur. Projenin Al Khufra - Tazerbo hattı Tekfen ĠnĢaat ve Tesisat A.ġ. tarafından yapılmaktadır Projenin Tarihçesi 3 Ekim 1983: Genel Halk Kongresi ana kararının taslağını hazırlamak için olağan üstü bir toplantı düzenledi. Bu kongre sonucu projenin yapılmasına karar verildi. 28 Ağustos 1984: Kaddafi Sarir bölgesinde birinci aģama için temel attı. 28 Ağustos 1986: Kaddafi, ön-gerilmeli beton bor fabrikasının temelini attı 26 Ağustos 1989: Kaddafi, ikinci aģamanın temelini attı Ġlk Su Alımı tarihleri 11 Eylül 1989: Ajdabiya rezervuarına. 28 Eylül 1989: Büyük Ömer Muhtar rezervuarına. 4 Eylül 1991: Ghardabiya rezervuarına. 28 Ağustos 1996: Tripoli'ye. 28 Eylül 2007: Gharyan'a.

24 24 3. SONUÇ VE DEĞERLENDĠRME 3.1 Afrika Su Fakiri mi? Su dünya yüzeyine eģitsiz olarak dağılmıģ kısıtlı bir doğal kaynaktır. Bu da suyun belirli bölgelerinde daha az bulunmasına ve sorunlara neden oluyor.dünyadaki su sıkıntısından söz edildiğinde aģağıda verilen birçok kavramla karģılaģırız. Bunların baģlıcaları Tabii,Demografik,Teknik ve Ekonomik su sıkıntısıdır. Fiziksel su sıkıntısı ihtiyaç duyulan su miktarı için fiziksel olarak bulunamayan suyun sıkıntısını tanımlar. Demografik Su Sıkıntısı,kullanılabilir su üzerindeki demografik baskı sonucu suyun kiģisel ve sektörel kullanım düzeyinin göstergesidir.teknik Su Sıkıntısı,Kullanım/kaynak, (çekilen su/kullanılabilir su) oranı olup artan su ihtiyacının karģılanmasında ortaya çıkan güçlüklerin bir göstergesidir.ekonomik Su Sıkıntısı ise su temini için yatırımın yapılamadığı ve su yönetiminin çok zayıf olduğu ekonomik olarak güçsüz bölgelerdeki suya ulaģma sıkıntısını ortaya koymak için kullanılır. Bu tanımların yanısıra Su sıkıntısı olmayan ülkeler,su sıkıntısına yaklaģan ülkeler,fiziksel su sıkıntısı ve ekonomik su sıkıntısı tanımları da kullanılmaktadır. Su sıkıntısı olmayan ülkeler: Su kaynaklarının %25'ini kullanan ülkeler, Fiziksel su sıkıntısı: Su kaynaklarının %75'inden fazlasını kullanılması.bu tanım su ihtiyacı ve suya ulaģım ile iliģkili olup kurak alanları kapsamaz. Su sıkıntısına yaklaşan ülkeler:yenilenebilir su kaynaklarının %60'ını kullanan ülkeler.

25 25 Ekonomik su sıkıntısı: Uzman kiģi,kurumsal yapı ve finansal olanaksızlıklar nedeniyle suya ulaģma zorluğu yaģayan ülkeler. Su kaynakları su kullanımına göre bol olan ve Su kaynaklarının %25'ini kullanmalarına rağmen su talebinin daha fazla olduğu ülkeler. 1.2 milyar kiģi yani dünya nüfusunun yaklaģık beģte biri fiziksel su sıkıntısı olan bölgelerde yaģarken diğer 1,6 milyar kiģi de ekonomik su sıkıntısı çekiyor.ġģte aslında yaygın olarak bilinenin aksine Afrika'nın büyük bölümü ekonomik su sıkıntısı çekiyor. Afrika'nın (Ekonomik) Su Sıkıntısı Çok genel bir kabul olarak bir ülkede kiģi baģına düģen yıllık yenilenebilir su miktarı 500 m 3 'ün altına düģerse o ülkenin mutlak su kıtlığı yaģadığı kabul edilir.

Libya'nın Büyük İnsan Yapımı Nehir Projesi

Libya'nın Büyük İnsan Yapımı Nehir Projesi Libya'nın Büyük İnsan Yapımı Nehir Projesi 12 08 2013 1 1984'te başlayan projenin ilk bölümü 1991'de tamamlandı. İlk üç bölümü tamamlanan projenin son iki aşaması sürüyor. topraksuenerji-büyük İnsan-Yapımı

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ Kuraklık ve Ekstrem ġartlara Dayanıklı Türlerin Tespiti ve Adaptasyonu Projesi (Kavak Türleri Örneği) Teoman

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ. Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi

HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ. Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi HAVZA PROJELERĠNDE SOSYO-EKONOMĠK GĠRDĠLERĠN BELĠRLENMESĠ Prof.Dr.Özden GÖRÜCÜ KahramanmaraĢ Sütçü Ġmam Üniversitesi Orman Fakültesi Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı ÇölleĢme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü

Detaylı

1.GAZĠANTEP ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ ÖDÜLLERĠ

1.GAZĠANTEP ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ ÖDÜLLERĠ 1.GAZĠANTEP ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ ÖDÜLLERĠ ĠÇĠNDEKĠLER 1.GAZĠANTEP SANAYĠDE ENERJĠ VERĠMLĠLĠĞĠ ÖDÜLLERĠ... 2 NEDEN BAġVURMALI?... 3 BAġVURU SÜRECĠ... 4 Hangi kurumlar baģvurabilir?... 4 Büyük Ölçekli ĠĢletmeler...

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI

DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI DÜNYA TARIMININ BAŞLICA SORUNLARI Dünya tarımındaki başlıca sorunlar Nüfus artışı ve kişi başına tüketim miktarındaki artış. Tarımsal üretimin dengesiz dağılımı. Az gelişmiş ülkelerde kullanılan tarımsal

Detaylı

SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ

SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ Hanifi AVCI Genel Müdür ġubat-2011 SEL AFETĠNĠN SEBEBĠ

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-3 COĞRAFYA-1 TESTİ 26 HAZİRAN 2016 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

2010 YILI OCAK-HAZĠRAN DÖNEMĠ

2010 YILI OCAK-HAZĠRAN DÖNEMĠ MADEN TETKĠK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sondaj Dairesi Başkanlığı 21 Yılı Ocak-Haziran Dönemi Faaliyet Raporu 21 YILI OCAK-HAZĠRAN DÖNEMĠ 1 ÜST YÖNETĠM SUNUMU SONDAJ DAĠRESĠ BAġKANLIĞI 21 YILI 1. 6 AYLIK

Detaylı

Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara

Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara Sudan daki Yatırım Ortamı ve İş Olanakları 1- Temel Bilgiler: Hazırlayan: Abdelgader ABDALLA* Sunan: Dr. Mutrif SIDDIG** Çeviren: Ufuk TEPEBAŞ Konum: Afrika bölgesinin

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR

KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR KENTLERE SU SAĞLANMASINDA ĠLBANK IN VĠZYON VE MĠSYONUNDAKĠ YENĠ YAKLAġIMLAR MEHMET TURGUT DEDEOĞLU GENEL MÜDÜR Suyun insan hayatındaki önemi herkesçe bilinen bir konudur. Ġnsan yaģamı açısından oksijenden

Detaylı

TARIMDA SUYUN ETKİN KULLANIMI. Prof. Dr. Yusuf Ersoy YILDIRIM Yrd. Doç. Dr. İsmail TAŞ

TARIMDA SUYUN ETKİN KULLANIMI. Prof. Dr. Yusuf Ersoy YILDIRIM Yrd. Doç. Dr. İsmail TAŞ TARIMDA SUYUN ETKİN KULLANIMI Prof. Dr. Yusuf Ersoy YILDIRIM Yrd. Doç. Dr. İsmail TAŞ Maksimum Verim Maksimum Gelir? ĠKLĠM YAĞIġ BUHARLAġMA ÇĠFTÇĠ SÜRDÜRÜLEBĠLĠRLĠK BĠTKĠ SU TARIM TEKNĠĞĠ ÜRETĠM GĠRDĠLERĠ

Detaylı

Ekonomik Performans Ġçin Olmazsa Olmaz KoĢul: Finansal GeliĢme

Ekonomik Performans Ġçin Olmazsa Olmaz KoĢul: Finansal GeliĢme Ekonomik Performans Ġçin Olmazsa Olmaz KoĢul: Finansal GeliĢme Erdem ALPTEKĠN Finansal geliģme ile ekonomik geliģme arasında güçlü bir bağ olduğu, ülke ekonomilerinin geliģim süreci izlendiğinde açık bir

Detaylı

Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları

Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları 16 Aralık 2015/İZMİR Dilek EMİL Kurumsal İlişkiler Koordinatörü Birleşmiş Milletler Çevre Programı na göre dünyada 1.400 milyon km 3 su bulunuyor.

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

1,5 YIL 2007 DE KULLANILAN YENİLENEBİLİR KAYNAKLARIN OLUŞMASI İÇİN GEREKEN SÜRE

1,5 YIL 2007 DE KULLANILAN YENİLENEBİLİR KAYNAKLARIN OLUŞMASI İÇİN GEREKEN SÜRE YÖNETİCİ ÖZETİ 2010 - Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Yılı Yeni türlerin keşfinin sürdüğü, ancak kafesteki kaplan sayısının doğada yaşayan kaplan sayısını geçtiği yıl (Shu-Jin Luo, 2008) Biyolojik çeşitlilik

Detaylı

HEKTAŞ TİCARET T.A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

HEKTAŞ TİCARET T.A.Ş. Sayfa No: 1 SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU Sayfa No: 1 1. Raporun Dönemi 01.01.2012-30.09.2012 2. Ortaklığın Unvanı HektaĢ Ticaret T.A.ġ. 3. Yönetim ve Denetleme Kurulu Üyeleri Türk Ticaret Kanunu ve ilgili düzenlemeler gereğince ġirketimiz Ana

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ

AR&GE BÜLTEN 2010 ġubat EKONOMĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ ĠZMĠR FĠNANS ALTYAPISI VE TÜRKĠYE FĠNANS SĠSTEMĠ ĠÇĠNDEKĠ YERĠ Erdem ALPTEKĠN Türk finans sistemi incelendiğinde en büyük payı bankaların, daha sonra ise sırasıyla menkul kıymet yatırım fonları, sigorta

Detaylı

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır.

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır. AFRİKA ÜLKELERİNDE MÜCEVHER SEKTÖRÜ İstikrarlı ve sürekli gelişimiyle büyümeye devam eden Türk Mücevherat Sektörü, son yıllarda gösterdiği ivmeyle altın ve mücevher sektörünün dünya genelinde önde gelen

Detaylı

ÇİN ÜLKE RAPORU 15.12.2014

ÇİN ÜLKE RAPORU 15.12.2014 ÇİN ÜLKE RAPORU 15.12.2014 ÇİN ÜLKE RAPORU 17.12.2014 YÖNETİCİ ÖZETİ BTSO Dış Ticaret Müdürlüğü nün kayıtlarına göre, Bursa dan Çin e ihracat yapan 86 firma bulunmaktadır. 31.12.2013 tarihi itibariyle

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

TÜRKİYE DE YUKARI HAVZA REHABİLİTASYON ÇALIŞMALARI

TÜRKİYE DE YUKARI HAVZA REHABİLİTASYON ÇALIŞMALARI T.C. ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME ve EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE DE YUKARI HAVZA REHABİLİTASYON ÇALIŞMALARI Hanifi AVCI Genel Müdür Mart-2013 HAVZA TANIMI Bir akarsu tarafından

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

13013 تيوكلا - ةافص لا 2921 :ب.ص (965) (965) :نوفلت (965) :ص كاف

13013 تيوكلا - ةافص لا 2921 :ب.ص (965) (965) :نوفلت (965) :ص كاف ص.ب: 2921 ال صفاة - الكويت 13013 تلفون: (965) 2999000-2999802 (965) فاك س: (965) 2999891 www.kuwait-fund.org Türkiye ve Kuveyt Devleti Kalkınmada Ortak Kuveyt Fonu nun Türkiye Cumhuriyeti ne Katkıları

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi DSİ 5. Bölge Müdürlüğü-ANKARA TMMOB, JMO - Bilimsel Teknik Kurulu Hidrojeoloji

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

Sektörde yoğunlaģma çok fazla. Kredilerin %95 i dört büyük bankanın elinde, mevduatların %74 ü ise iki büyük bankada bulunuyor.

Sektörde yoğunlaģma çok fazla. Kredilerin %95 i dört büyük bankanın elinde, mevduatların %74 ü ise iki büyük bankada bulunuyor. ESTONYA DA E-BANKACILIK GELİŞİMİ GENEL ÖZELLĠKLER: Mayıs den beri Avrupa Birliği üyesi Nüfusu,3 milyon. Alan 5,7 km. Her km baģına 3 kiģi düģüyor. Kentsel nüfus oranı %67.5. Kırsal nüfus oranı %3.5. Ülkede

Detaylı

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 21. Yüzyılda Planlama- Kaynaklarımız Su KaynaklarıYönetimi ve

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

Dış Ticaret Müsteşarlığı nca ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaya konmuş bulunmaktadır.

Dış Ticaret Müsteşarlığı nca ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaya konmuş bulunmaktadır. 1 CEM TOPBAŞ SUNUM- Giriş Dış Ticaret Müsteşarlığı nca ekonomik ve ticari ilişkilerimizin geliştirilmesi amacıyla çeşitli stratejiler uygulamaya konmuş bulunmaktadır. 2000 yılında Komşu ve Çevre Ülkeler

Detaylı

PEYZAJ MĠMARLIĞI MESLEĞĠ VE KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ PEYZAJ MĠMARLIĞI BÖLÜMÜ

PEYZAJ MĠMARLIĞI MESLEĞĠ VE KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ PEYZAJ MĠMARLIĞI BÖLÜMÜ PEYZAJ MĠMARLIĞI MESLEĞĠ VE KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ PEYZAJ MĠMARLIĞI BÖLÜMÜ BU DOSYADA ULAġABĠLECEĞĠNĠZ BĠLGĠLER 1. PEYZAJ MĠMARLIĞI NIN TANIMI 2. PEYZAJ MĠMARLIĞI Ġġ OLANAKLARI VE ÇALIġMA

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler Tolga YAKAR UNDP Turkey Billion people 10 World 8 6 4 2 Africa Asia Europe Latin America and Caribbean Northern America 2050 yılında dünya nüfusunun

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

Tarım Arazileri. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Tarım Arazileri. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Tarım Arazileri Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Temmuz 2014 Dünyada tarım arazilerine ilgi gün geçtikçe artıyor. Nüfus artışı ve iklim değişikliği ile birlikte emtia piyasalarında

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ NEHĠR HAVZA YÖNETĠM PLANLARI, SU ÇERÇEVE DĠREKTĠFĠ VE BU KAPSAMDA DSĠ TARAFINDAN YAPILAN YERÜSTÜ SU KALĠTESĠ

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU

1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU TURKISH BANK A.ġ. 1 OCAK- 30 HAZĠRAN 2009 DÖNEMĠNE AĠT KONSOLĠDE OLMAYAN FAALĠYET RAPORU A-BANKAMIZDAKĠ GELĠġMELER 1-ÖZET FĠNANSAL BĠLGĠLER Bankamızın 2008 yıl sonunda 823.201 bin TL. olan aktif büyüklüğü

Detaylı

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Dursun YILDIZ topraksuenerji-japonya dünyada en büyük LNG ithal eden ülke. 2009 yılında 89 milyar m 3 LNG ithal etti.2035 yılında bu miktarın 112 milyar m 3

Detaylı

1) Mülkün yıllık net geliri 120 000 TL dir. Faaliyet gider oranı % 46 ve boģluk oranı % 4 dür. Bu verilere göre Efektif brüt gelir ne kadardır?

1) Mülkün yıllık net geliri 120 000 TL dir. Faaliyet gider oranı % 46 ve boģluk oranı % 4 dür. Bu verilere göre Efektif brüt gelir ne kadardır? Gayrimenkul Değerleme Esasları 1) Mülkün yıllık net geliri 120 000 TL dir. Faaliyet gider oranı % 46 ve boģluk oranı % 4 dür. Bu verilere göre Efektif brüt gelir ne kadardır? A) 240 000 TL B) 260 870 TL

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

TÜRKİYE GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ İŞ FORUMU

TÜRKİYE GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ İŞ FORUMU TÜRKİYE GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ İŞ FORUMU 28 Temmuz 2015, İstanbul Sonuç Raporu TÜRKİYE GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ İŞ FORUMU Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) SONUÇ RAPORU 28 Temmuz 2015, İstanbul Türkiye

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

topraksuenerji-kuzey Çin'de kuraklık çok büyük bir tehdit oluşturuken hükümetin aldığı önlemler de bu tehlikenin daha da artmasına neden oluyor.

topraksuenerji-kuzey Çin'de kuraklık çok büyük bir tehdit oluşturuken hükümetin aldığı önlemler de bu tehlikenin daha da artmasına neden oluyor. Kuzey Çin Kuruyor! 12 Ekim 2013 topraksuenerji-kuzey Çin'de kuraklık çok büyük bir tehdit oluşturuken hükümetin aldığı önlemler de bu tehlikenin daha da artmasına neden oluyor. Perkin'deki Carnegie-Tsinghua

Detaylı

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik 2008 KASIM -SEKTÖREL Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik Dünya, 2030 yılında Ģimdi olduğundan yüzde 60 daha fazla enerjiye ihtiyaç duyacaktır. Bu enerji

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi

Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektörü Yatırımlarında İklim Risklerinin Yönetimi Enerji Sektöründe İklim Değişikliği ve Risk Yönetimi Çalıştayı (Türkiye) Mövenpick Hotel, Ankara 28 Nisan 2015 Dr. Craig Davies Senior Manager,

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

Türkiye Yeni Yenilenebilir Enerji Yasasının Esasları GENSED DEĞERLENDĠRMESĠ 27.05.2010

Türkiye Yeni Yenilenebilir Enerji Yasasının Esasları GENSED DEĞERLENDĠRMESĠ 27.05.2010 Türkiye Yeni Yenilenebilir Enerji Yasasının Esasları GENSED DEĞERLENDĠRMESĠ 27.05.2010 Genel olarak aģağıdaki bütün açıklamalar bir soruya bağlıdır: Fotovoltaik için bir yenilenebilir enerji yasasındaki

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU

YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU YEREL MEDYA SEKTÖRÜ VE GLOBALLEġEN MEDYAYA GÖRE KONUMU Gizem ARABACI Hande UZUNOĞLU Türkiye de medya ulusal ve yerel medya tabanlı olmak üzere temel iki Ģekilde iģlemektedir. Bu iģleyiģ bazen daha kapsamlı

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-4 COĞRAFYA-2 TESTİ 18 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*)

Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*) Savurganlık Ekonomisi KAYNAKLARIMIZI VERİMSİZ KULLANIYORUZ (*) Dursun YILDIZ Ülkemizdeki birçok doğal kaynağımız ile kısıtlı olan mali kaynaklarımızın verimli bir şekilde kullanıldığını söylemek zordur.

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

SİVAS TA ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER. Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT

SİVAS TA ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER. Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT SİVAS TA ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER SİVAS İMALAT SANAYİİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER Ülkemizin en önemli sorunlarından birisi sanayimizin niteliğine ve niceliğine ilişkin sağlıklı bir envanterin bulunmamasıdır. Bu

Detaylı

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II)

Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) Türk Hazır Giyim ve Tekstil Sektörünün 2008 Yılı Rekabet Durumu (II) 2- Tekstil ve Hazır Giyim Ticaretinde Kotalar ve Çin in Sektöre Etkisi Hande UZUNOĞLU Dünyada tekstil ve hazır giyim ticaretinde kota

Detaylı

Küresel Kriz Sonrası Dünya Ekonomisinin Geleceği

Küresel Kriz Sonrası Dünya Ekonomisinin Geleceği 2009 TEMMUZ - EKONOMĠ Dr. Orkun ÖZBEK Küresel Kriz Sonrası Dünya Ekonomisinin Geleceği ABD de konut kredisi piyasalarında baģlayan ve kısa sürede tüm dünyayı saran küresel krizin baģlamasından bu yana

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

ÖĞR.GÖR.DR. FATĠH YILMAZ YILDIZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ MESLEK YÜKSEKOKULU Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ PROGRAMI

ÖĞR.GÖR.DR. FATĠH YILMAZ YILDIZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ MESLEK YÜKSEKOKULU Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ PROGRAMI ÖĞR.GÖR.DR. FATĠH YILMAZ YILDIZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ MESLEK YÜKSEKOKULU Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ PROGRAMI Dünya da her yıl 2 milyon kiģi iģle ilgili kaza ve hastalıklar sonucu ölmektedir. ĠĢle ilgili kaza

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

Esas Birim :Teknik Hizmetler Kurulu BaĢkanlığı Tarih:04.03.2013 Genelge No:25 Özeti : YAS Hak.Kanunda DeğiĢlik Hk

Esas Birim :Teknik Hizmetler Kurulu BaĢkanlığı Tarih:04.03.2013 Genelge No:25 Özeti : YAS Hak.Kanunda DeğiĢlik Hk Esas Birim :Teknik Hizmetler Kurulu BaĢkanlığı Tarih:04.03.2013 Genelge No:25 Özeti : YAS Hak.Kanunda DeğiĢlik Hk ZĠRAAT ODASI BAġKANLIĞI NA... 01/03/2013 tarihli ve 28574 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Detaylı

KIRSAL ALANDA. KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠNĠN ARKA YÜZÜ

KIRSAL ALANDA. KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠNĠN ARKA YÜZÜ KIRSAL ALANDA KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠNĠN ARKA YÜZÜ Prof.Dr. Bülent GÜLÇUBUK (Ankara Üniversitesi AKÇAM) Atılım Üniversitesi, 3.Kasım.2010 NEDEN KIRSAL ALAN? NEDEN KIRSALDA KADIN GĠRĠġĠMCĠLĠĞĠ? Kırsalda kadın;

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

Afrika daki Sürdürülebilirlik Planları: Daha GeniĢ Çevresel Koruma Ġçin Bilinçli Yapılar

Afrika daki Sürdürülebilirlik Planları: Daha GeniĢ Çevresel Koruma Ġçin Bilinçli Yapılar 5. Uluslararası Türk Afrika Kongresi Ġstanbul, 19 21Kasım 2009 Afrika daki Sürdürülebilirlik Planları: Daha GeniĢ Çevresel Koruma Ġçin Bilinçli Yapılar ÇALIġMA BELGESĠ [Taslak 1] Küresel sorunlar ne kadar

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

İzmir de Doğalgaz Paneli nin Ardından

İzmir de Doğalgaz Paneli nin Ardından İzmir de Doğalgaz Paneli nin Ardından Övgü PINAR Günümüzde ekonomik kalkınma açısından hayati öneme sahip sektörlerden biri de enerjidir. Tarihsel sürece baktığımızda enerji kaynakları nedeniyle çıkan

Detaylı

KALKINMA KURULU DİYARBAKIR KASIM 2015 BEŞERİ SERMAYE EĞİTİM VE İSTİHDAM KOMİSYONU TRC2 2014-2023 BÖLGE PLANI KOORDİNASYON VE İZLEME KOMİSYONLARI

KALKINMA KURULU DİYARBAKIR KASIM 2015 BEŞERİ SERMAYE EĞİTİM VE İSTİHDAM KOMİSYONU TRC2 2014-2023 BÖLGE PLANI KOORDİNASYON VE İZLEME KOMİSYONLARI KASIM 2015 T. C. KALKINMA KURULU TRC2 2014-2023 BÖLGE PLANI KOORDİNASYON VE İZLEME KOMİSYONLARI DİYARBAKIR BEŞERİ SERMAYE EĞİTİM VE İSTİHDAM KOMİSYONU İLERLEME RAPORU 2015/1 stajyer [Şirket adını yazın]

Detaylı

DEMĠR-ÇELĠK BORU SEKTÖRÜ DEĞERLENDĠRME RAPORU OAĠB/AR-GE

DEMĠR-ÇELĠK BORU SEKTÖRÜ DEĞERLENDĠRME RAPORU OAĠB/AR-GE ĠÇĠNDEKĠLER 1. GĠRĠġ... 5 2. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI... 5 3. DÜNYADA DEMĠR-ÇELĠK BORU SEKTÖRÜ... 6 3.1. Üretim... 6 3.2. DıĢ Ticaret... 7 3.2.1. Ġhracat... 7 3.2.2. Ġthalat... 12 4. TÜRKĠYE

Detaylı

AKDENĠZ GENEL BALIKÇILIK TOPLANTISI

AKDENĠZ GENEL BALIKÇILIK TOPLANTISI AKDENĠZ GENEL BALIKÇILIK TOPLANTISI 13. Alt komisyon Toplantısı FAO Genel merkezi ROMA / ĠTALYA Katılımcı Filiz KĠġTĠN 27.3.2013 AMAÇ FAO tarafından desteklenmekte olan Doğu Akdenizde Sorumlu balıkçılığın

Detaylı

MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ

MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ MDG-F 1680 TÜRKİYE NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM KAPASİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ 5 Mart 2009 Kayseri Toplantısı 6 Mart 2009 Niğde Toplantısı 12 Mart 2009 Adana Toplantısı İklim değişikliği nedir? İklim değişikliği,

Detaylı