ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU-EL KİTABI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU-EL KİTABI"

Transkript

1 İLKOKUL ÇOCUKLARININ DAVRANIŞLARININ ÖĞRETMENLER YOLUYLA GÖZLENMESİ : ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU-EL KİTABI (Uyarlama ve 7-12 Yaş Erkek Çocukları Standardizasyonu) Araştırmacılar : Yrd. Doç. Dr. Füsun Akkök Yrd. Doç. Dr. Petek Aşkar Uzman Bülbin Sucuoğlu TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ YAYINLARI

2 İLKOKUL ÇOCUKLARININ DAVRANIŞLARININ ÖĞRETMENLER YOLUYLA GÖZLENMESİ: ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU EL KİTABI (Uycrlama ve 7-12 yaş Erkek çocukları Standardizasyonu) A ra ş tırm a c ıla r: Yrd. Doç. Dr. Füsun AKKÖK Yrd. Doç. Dr. Petek AŞKAR Uzman Bülbin SUCUOĞLU TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ YAYINLARI

3

4 TÜRK EĞİTİM DERNEĞİ EĞİTİM ARAŞTIRMALARI DİZİSİ: No: 1 Bu araştırma Türk Eğitim Derneği tarafından desteklenmiştir.

5 Telif hakkı Türk Eğitim Derneği'ne aittir.

6 ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER S ayfa... 7 AMAÇ... 9 BÖLÜM I. ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMUNUN (ÖGF) TANITILMASI Davranış Bozukluğu Ölçeğinin Boyutları Formun Geliştirilmesi Davranış Bozuklukları Ölçeğinin Güvenirliği ve Geçerliği II. III. IV. ÖĞRETMEN GÖZLEM FCDMUNUN UYARLAMA ÇALIŞMALARI Çeviri Çalışmaları Denekler Uygulama Güvenirlik ve Geçerlik Çalışmaları Standardizasyon Çalışm aları ÖGF'nin KULLANILMASI, PUANLANMASI ve PUANLARIN SUNULUŞU (Profil) ÖGF'nin Kullanılması ÖGF'nin Puanlanması Puanların Sunuluşu (Profil) ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU HAKKINDA AKLA GELEBİLECEK BAZI SORULAR VE CEVAPLARI V. ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMUNUN NE ZAMAN VE NEREDE KULLANILACAĞINA İLİŞKİN BİLGİLER KAYNAKÇA... ' EKLER 1 ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU 2 ÖGF PROFİL KAĞIDI

7

8 ÖNSÖZ Öğretmenler, çocukların gelişimini, davranışlarını en uzun süreli ve detaylı gözleyebilecek kişilerdir. Okul, çocukların sosyal etkileşimleri için uygun bir ortamdır. Öğretmenler çocukların akademik gelişimlerini olduğu kadar sosyal becerilerini de gözleyebilir ve izleyebilirler. Bu nedenle çocuk hakkında bilgi almak konusunda en az anne - babalar kadar önemlidirler. Öğretmen Gözlem Formu (ÖGF), Achenbach ve Edelbrock tarafından, öğretmenlerin, öğrencilere ilişkin gözlemlerini ve izlenimlerini daha sistemli ve standardize bir biçimde ortaya koyabilmeleri amacıyla hazırlanmış bir psikolojik ölçme aracıdır. Bu el kitabı, bu formun Türkiye'ye uyarlama ve 7-12 yaş erkek çocukları için yapılmış standardizasyon çalışmasına dayanılarak, Türkiye'de kullanılması amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışma Türk Eğitim Derneği'nin desteğiyle gerçekleşmiştir. Yazarlar, Türk Eğitim Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Rüştü Yüce'ye ilgi ve destekleri için teşekkür ederler. Verilerin toplanması aşamasında yardım ve ilgilerini gördüğümüz Hacettepe Üniversitesi Çocuk Psikiyatrisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atalay Yörükoğlu na ve diğer öğretim üyelerine, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Ruh Sağlığı Bölümü Direktörü Prof. Dr. Kemal Aydınalp'e ve o bölümde çalışan psikologlara, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Kliniğinden Dr. Melda Akçakın'a, örneklemdeki ilkokulların idareci ve öğretmenlerine de teşekkürü bir borç biliriz. Füsun Akkök Petek Aşkar Bülbin Sucuoğlu 7

9

10 AMAÇ Anne - babalar, çocuklar hakkında bilgi edinebileceğimiz en önemli kaynaklardır. Ancak, öğretmenlerin çocukları okul ortamı içerisinde ayrıntılı olarak gözleyebilmeleri, onları çocuk hakkında bilgi alma konusunda en az anne-babalar kadar önemli duruma getirmektedir. Özellikle anne - babaların gözleyemediği veya nesnel olamadığı konularda öğretmenlerin gözlemleri daha da fazla önem taşımaktadır. Öğretmenler çocukların gelişimini, davranışlarını en uzun süreli ve ayrıntılı gözleyebilecek kişilerdir. Öğretmenler, okul gibi yapılandırılmış sosyal bir ortamda aynı gelişim düzeyindeki çocuklar arasında karşılaştırma yapma olanağına da sahiptirler. Okulun, çocukların sosyal gelişimleri için en uygun ortam olduğu düşünüldüğünde, öğretmenlerin çocukların akademik gelişimlerini olduğu kadar sosyal becerilerini de değerlendirmek için çok yararlı olabilecekleri düşünülmektedir (Edelbrock ve Achenbach, 1984). Okul ortamı, çocuğun diğer ortamlarda gözlenemeyen birçok davranışının ortaya çıktığı, diğer ortamlarda kazandırılamayan birçok davranışın, becerinin planlı bir şekilde kazandın İd ığı bir ortamdır. Bu ortamda kazanılan akademik ve sosyal beceriler bireyin gelişimi ve topluma uyumu açısından çok önemlidir. Okulda uygulanan eğitim programlarından çocuğun en iyi şekilde yararlanabilmesi, bireysel özelliklerine uygun program değişikliklerinin yapılabilmesi, ayrıca varsa problemleri için gerekli önlemlerin alınabilmesi, çocuk hakkında çok ayrıntılı bilgi toplanması ile mümkün olabilmektedir. Anne - babalar, çocukları en iyi tanıyan, onların sosyal, duygusal, bilişsel gelişim özelliklerini en yakından izleyen kişilerdir. Bu yüzden bilgi toplama işleminde en önemli yeri tutarlar. Ökul ve öğretmenin çocuğun gelişiminde en az aile kadar önemli olması, çocuğu tanımada öğretmenin yerini, onun çocuğu gözlemesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca okul psikoloğu, rehber öğretmen ve okul idarecisinin sınıf dışı gözlemlerinin ve çocuk hakkındaki görüşlerinin de bilgi toplamadaki önemi tartışılamaz. Çocuklar hakkında biigi toplamada, onları tanımada en iyi yol, onları çeşitli ortamlarda gözlemektir. Ancak bu gözlemlerin çocuğun gelişimi ve eğitimi açısından amaca uygun olarak yapılması ve sonuçlarının değerlendirilebilmesi için nesnel ve sistematik gözlemler olması gerekmektedir. Bu gereklilik de yine amaca uygun sistematik ölçme araçlarının önemini ortaya koymaktadır. Bu amaçla Achenbach ve Edelbrock'un Öğretmen Gözlem Formu olarak geliştirdikleri psikolojik ölçme aracı ile öğrencilerin uyumlarına ve davranış bozukluklarına ilişkin nesnel bilgi edinmek mümkün olmaktadır. Öğretmenlerin, öğrencilerine ilişkin gözlemlerine dayanarak doldurdukları bu form ile elde edilen bilgiler, öğrencilerin çeşitli davranışlarının okul ortamında sistemli ve standardize bir biçimde gözlenmesine ihtiyaç duyan uzman kişiler (psikiyatrist, psikolog, rehberlik uzmanı vb.) tarafından değerlendirilmekte ve yorumlanmaktadır. Bu el kitabı, yukarıda sözü edilen Öğretmen Gözlem Formu'nu tanıtmak, bunun amacına ve kurallara uygun olarak kullanılmasına ilişkin bilgileri vermek amacıyla hazırlanmıştır. Form, el kitabında belirtilmiş kurallara uymadan kullanıldığında amacın dışına çıkılmış olunur, sonuçlar ve yorumlar geçersiz sayılır. 9

11 BÖLÜM I ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU'NUN (ÖGF) TANITILM ASI Achenbach ve Edelbrock'un geliştirdiği Çocuk Davranışları Dereceleme Ölçeği - Öğretmen Gözlem Formu (ÖGF); öğretmenlerin, öğrencilere ilişkin gözlemlerini ve izlenimlerini daha sistemli ve standardize bir biçimde ortaya koyabilmeleri ve belirlemeleri amacıyla hazırlanmış bir psikolojik ölçme aracıdır. Bu form, öğrencilerin davranışlarına, davranış bozukluklarına ve uyumlarına ilişkin bilgi derlemeyi am açlayan ve öğretm enlerin bu yöndeki gözlem lerinin değerlendirilmesini sağlayan bir araçtır (Ek 1). ÖGF iki ayrı ölçekten oluşmaktadır. Bunlardan birincisi, Uyumsal Davranış Ölçeği, İkincisi de Davranış Bozuklukları ölçeğidir. Formun birinci ve ikinci sayfasında yer alan Uyumsal Davranış Ölçeğinde, öğretmenin çocuğu ne düzeyde tanıdığını anlamasına ve çocuğun okul başarısını sınıfın düzeyine göre değerlendirmesine yönelik sorular bulunmaktadır. Formun üçüncü ve dördüncü sayfalarında ise Davranış Bozuklukları Ölçeği bulunmaktadır. Bu ölçekte yer alan 118 maddede çeşitli davranış bozuklukları tek tek yorumlanabilmektedir. Ayrıca, bazı maddelerin birlikte incelenmesiyle öğrenciye ait genel davranış bozukluklarına da (örneğin saldırganlık gibi) ışık tutmaktadır. Tüm formun değerlendirilmesi, öğretmenlerin çocukları algılayış biçimlerine dayanmaktadır. Öğretmenden öncelikle Uyumsal Davranış Ölçeğinde yer alan sorulara yazarak, Davranış Bozuklukları Ölçeğinde ise her maddeyi 0, 1, 2 seçeneklerinden birini işaretleyerek cevaplandırması istenir. 0 (sıfır) seçeneği, o maddede gözlenen davranışın sözü edilen öğrenci için hiçbir zaman görülmediği, 1 seçeneği o davranışın arasıra görüldüğü, 2 seçeneği ise o davranışın o öğrencide hemen hemen her zaman görüldüğü anlamına gelmektedir. Bazı maddelerde, öğretmenden bir davranışı belirtmesi, örnek vermesi istenmektedir. Öğretmenin bu formu cevaplandırırken öğrenciye ilişkin son iki aydaki gözlemlerini, izlenimlerini gözönüne alması beklenmektedir. Bu özellikle ilkokul öğretmeninin daha önceki yıllarda o öğrenciyi nasıl tanıdığının değerlendirmeye yansımasını önleme amacıyla istenmektedir. Formun aynı yıl içinde birkaç kez uygulanması halinde de öğretmene, okul personeline ve anne - babalara, öğrencinin akademik ve sosyal gelişimi ile ilgili bilgiler verilebilmektedir. 10

12 Davranış B ozuklukları Ö lçeğinin Boyuttan Çeşitli davranış bozukluklarını ifade eden 118 madde sekiz boyutta toplanmaktadır. Bu boyutlar ve ilgili maddeleri şunlardır: 1. Kaygılı olma (Anxious) I I. Yetişkinlere çok bağımlıdır. 31. Kötü birşey düşünmekten ve yapmaktan korku duyar. 32. Mükemmel olması gerektiğini düşünür. 35. Kendini değersiz hisseder. 47. Kurallara çok fazla uyar. 50. Çok korkaktır ve kaygılıdır. 52. Çok suçluluk duyar. 59. Sır saklar. 71. Kendisi hakkında kaygılıdır, çabuk utanır. 75. Utangaçtır. 81. Eleştirildiğinde bozulur, incinir. 99. Düzen ve temizliğe çok meraklıdır Başkalarını memnun etmeye çok meraklıdır Yanlış yapmaktan korkar. I I I. Endişelidir. 2. İçe dönük olma (Sociai Withdrawal) 42. Yalnız olmaktan hoşlanır. 60. Hevessiz veya ilgisizdir. 65. Konuşmaz. 69. Sır saklar. 75. Utangaçtır. 80. Boş boş bakar. 86. İnatçı, asık yüzlü veya rahatsız edicidir. 88. Çok somurtur Ağır hareket eder, enerjisi yoktur İçine kapanıktır; arkadaşlarının arasına karışmaz 3. Popüler olmama (Unpopular) 1. Yaşına göre daha çocuksu davranır. 11. Yetişkinlere çok bağımlıdır; onlara yapışır bırakmaz. 12. Yalnızlıktan şikayet eder. 25. Diğer öğrencilerle iyi geçinmez. 33. Kimsenin onu sevmediğini düşünür ve bundan yakınır. 34. Başkalarının ona karşı olduğunu savunur. 35. Kendini değersiz hisseder. 38. Onunla çok alay edilir. 11

13 48. Diğer öğrenciler tarafından sevilmez. 64. Kendinden küçük çocuklarla birlikte olmayı tercih eder. 4. Kendine Zarar Verme (Self-destructive) 18. Bilerek kendine zarar verir. 20. Kendi eşyalarına zarar verir. 21. Başkalarına ait eşyalara zarar verir. 28. Yiyecek ve içecek dışındaki nesneleri yer, içer. 29. Okuldan başka yerlerden, bazı ortamlardan, bazı hayvanlardan korkar. 36. Başına çok kaza gelir; orasını, burasını çok incitir. 44 Tırnaklarını yer. 52. Çok suçluluk duyar. 58. Burnunu karıştırır, derisini veya vücudunun diğer kısımlarını oğuşturur. 62. Koordinasyonu zayıftır veya sarsaktır. 84. Garip, alışılmadık davranışları vardır. 91. Kendini öldürmekten söz eder Dış görünüşü temiz değildir. 5. Saplantılı Düşünceye ve Zorlayıcı Davranışlara Sahip Olma (Obsessive-Compulsive) 2. Sınıfta mırıldanır, garip sesler çıkarır. 9. Saplantılı düşünceleri vardır. 13. Aklı karışık, dalgındır. 28. Yiyecek ve içecek dışındaki nesneleri yer, içer. 46. Sinirli hareketleri veya tikleri vardır. 66. Konuşmaz. 80. Boş boş bakar. 84. Garip, alışılmadık davranışları vardır. 85. Garip, alışılmadık fikirleri vardır. 6. Dikkatini Toplayamama (Inattentive) 1. Yaşına göre daha çocuksu davranır. 2. Sınıfta mırıldanır, garip sesler çıkarır. 4. Başladığı işleri bitiremez. 8. Dikkatini uzun süre bir konu üzerine yoğunlaştıramaz. 13. Aklı karışık, dalgındır. 15. Durmadan kıpırdanır. 17. Düş kurar; dalıp gider. 22. Yönergeleri izlemekte güçlük çeker. 24. Diğer öğrencileri rahatsız eder. 12

14 49. Öğrenmede güçlüğü vardır. 54. Kendini hep yorgun hisseder. 60. Hevessiz veya ilgisizdir. 61. Okul çalışmaları zayıftır. 62. Koordinasyonu zayıftır veya sarsaktır. 72. Dağınık, düzensiz çalışır. 73. Sorumsuzca davranır. 78. Dikkati hemen dağılır, dikkatsizdir. 80. Boş boş bakar. 92.Başarabileceği kadar, yapabileceği kadar çalışmaz; başarabileceğinin altında başarılıdır Kendine verilen görevleri yerine getirmez Ağır hareket eder, enerjisi yoktur. 7. Sinirli, Aşırı Hareketli Olma (Nervous-Overactive) 10. Oturduğu yerde duramaz, çok hareketlidir. 15. Durmadan kıpırdanır. 44. Tırnaklarını yer. 46. Sinirli hareketleri veya tikleri vardır. 72. Dağınık, düzensiz çalışır. 83. İhtiyacı olmayan nesneleri toplar, biriktirir. 8. Saldırgan Olma (Aggressive) 3. Çok karşı çıkar. 6. Öğretmenlerine veya diğer okul personeline karşılık verir. 7. Öğünür, yüksekten atar. 15. Durmadan kıpırdanır. 16. Zalimdir veya başkalarına eziyet etmekten hoşlanır. 19. Hep dikkat çekmek ister. 20. Kendi eşyalarına zarar verir. 21. Başkalarına ait eşyalara zarar verir. 23. Okulda kurallara uymaz. 24. Diğer öğrencileri rahatsız eder. 25. Diğer öğrencilerle iyi geçinmez. 26. Kötü davranışlarından dolayı suçluluk duymaz. 27. Kolayca kıskanır. 34. Başkalarının ona karşı olduğunu '-.mır. 37. Çok kavgaya karışır. 39. Okulda problem çıkaran öğrencilerle dolaşır. 41. Düşünmeden hareket eder. 43. Yalan söyler veya kopya çeker. 48. Diğer öğrenciler tarafından sevilmez.

15 53. Sırasını beklemeden konuşur. 57. Başkalarına fiziksel saldırıda bulunur. 67. Sınıf disiplinini bozar. 68. Çok çığlık atar, bağırır. 73. Sorumsuzca davranır. 74. Gösterişe meraklıdır. 76. Beklenmedik fevri hareketleri vardır. 77. İstekleri hemen yerine getirilmelidir; kolayca bozulur. 82. Çalar. 86. İnatçı, asık yüzlü veya rahatsız edicidir. 87. Duygularında, ruh halinde ani değişmeler olur. 88. Çok somurtur. 89. Şüphecidir. 90. Küfür ederek konuşur. 93. Çok konuşur. 94. Başkalarıyla çok alay eder. 95. Çabuk parlar, öfke nöbetleri geçirir. 97. Başkalarını tehdit eder Alışılmadık biçimde yüksek sesle konuşur. Ayrıca yukarıdaki boyutlardan hiçbirine girmeyen maddeler diğer problemler adı altında toplanmıştır. Bu maddeler şunlardır: 14 Diğer Problemler (Other Problems) 5. Karşı cins gibi davranır (Kız ise erkek, erkek ise kız gibi). 14. Çok ağlar. 30. Okula gitmekten korkar. 40. Olmayan sesler duyar. 51. Dalgındır. 55. Kilosu fazladır. 56. Bilinen tıbbi bir nedeni olmayan fiziksel problemleri vardır: a) Ağrılar, sızılar b) Başağrıları c) Mide bulantısı d) Gözle ilgili problemler e) Kızarıklıklar veya diğer deri problemleri f) Mide ağrıları veya kramplar g) Kusma, çıkarma h) Diğer 59. Sınıfta uyur. 63. Kendinden büyük çocuklarla birlikte olmayı tercih eder. 70. Olmayan şeyler görür Konuşma problemleri vardır.

16 96. Cinse! konularla ilgilidir. 98. Okula ve derse geç kalır Ders asar veya belirli bir nedeni olmayan devamsızlıkları vardır Okulu sevmez Sızlanır Öğrencinin yukarıda belirtilmemiş başka problemleri varsa, lütfen aşağıya yazın. Form un G eliştirilm esi Achenbach ve Edelbrock, formu geliştirirken yılları arasında Amerika Birleşik Devlet'lerinin doğu, güney ve iç batısında yer alan okullara devam eden ve bu bölgelerdeki kliniklere başvurmuş çocuklardan yararlanmışlardır. Davranış bozukluklarının cinsiyete ve yaşa göre farklılıklarının en iyi biçimde yansıtılabilmesi amacıyla her iki cinsten de 6-11 ve yaş grupları oluşturulmuştur. Her grupta 450 erkek ve 400 kız olmak üzere toplam 1700 öğrencinin puanlarına dayanılarak, araç geliştirilmiştir. Davranış Bozuklukları Ölçeği normlarını geliştirebilmek amacıyla da yıllarında A.B.D.'nin Omaha, Nebraska, Nashville, Tennessee, Pittsburg ve Pensylvannia bölgelerindeki, ilkokul 1'den 10. sınıfa kadar sınıfları olan ilk ve orta dereceli okullarda, 665 öğretmenin doldurduğu ÖGF'lerden yararlanılmıştır. Her sınıftan tesadüfi örnekleme yöntemiyle bir erkek, 1 kız öğrenci seçilmiştir. Bu 665 öğretmen çalışmaya katılması istenen öğretmenlerin % 92.8'ini oluşturmuştur. Yaş ve cinsiyet normları 6-16 yaş arası 1100 denek üzerinde geliştirilmiştir. Achenbach ve Edelbrock kaygılı ve içe dönük olma boyutlarını çocuğun kendine yönelik; saldırganlık, dikkatini toplayamama, sinirli ve aşırı hareketli olmasını da dışa dönük davranışları olarak gruplamışlardır. Böyle bir gruplamanın çocukları etiketleme tehlikesi taşıdığını, ancak bunun bir sınıflama olduğunu ve bu aracı kullananlar arasında iletişimi kolaylaştırma açısından gerekliliğini belirtmişlerdir. Her boyut, o boyutun oluşturduğu maddelerin ölçmek istediği davranış problemine uygun olarak adlandırılm aya çalışılm ıştır. A chenbach ve E delbrock, ö ze llikle, herhangi b ir b o yu tta k i yüksek puanın b ir tanı anlamı taşım adığını vurgulam akta, bunun ancak tanı yönünde önem li b ir bulgu olduğunu b e lirtm e ktedirle r. Bu bulgunun anne - babadan alınacak b ilg ile r, k lin ik değerlendirm e ve ç o c u ğ u n g e liş im ö z e llik le riy le b irlik te d ü ş ü n ü le re k b ir tanıya gid ilm esinin önem ini vu rgulam aktadırlar. 15

17 Davranış Bozuklukları Ö lçeğinin G üvenirliği ve G eçerliği Achenbach ve Edelbrock ölçeğin güvenirliğini (Kliniğe başvuran veya başvurması önerilen - KBBÖ) çocuklar üzerinde iki farklı yoldan hesaplamışlardır. Bunlar: A) Test-tekrar test yöntemi: 1 haftalık ve 15 günlük ara ile aynı grup için iki defa uygulanan ölçeğin güvenirlik katsayısı 6-11 yaş grubu erkek çocuklarında sırasıyla 0.92 ve 0.86 olarak bulunmuştur. 2 ay ve 4 ay ara ile uygulandığında ise güvenirlik katsayısı 0.77 ve 0.54 olarak hesaplanmıştır. B) İki farklı gözlemciden alınan puanlar arasındaki ilişki: Öğretmen ve öğretmene yardımcı kişilerden elde edilen puanlar arasındaki korelasyon katsayısı da güvenirliğin bir diğer ölçüsü olarak ele alınmış ve bu katsayı 0.59 olarak bulunmuştur. Ölçeğin geçerliği üç açıdan incelenmiştir. Bunlar, kapsam, yapı ve ölçüt-dayanaklı geçerliklerdir: A) Ölçeğin kapsam geçerliği, ölçekte yeralan maddelerin psikolojik yardıma ihtiyacı olan çocukların sosyal/duygusal ve davranış bozukluklarını ifade edip etmemesi yönünden incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda bir madde dışındaki tüm maddelerin p< düzeyinde KBBÖ çocuklarla manidar bir ilişki içinde olduğu ortaya çıkmıştır. B) Ölçeğin yapı geçerliğinin incelenmesinde, ölçeğin faktör analizi sonucunda ortaya çıkan boyutları ile Conners ölçeğinin (Goyette, Conners ve Ulrich, 1978) boyutları arasındaki ilişkiler hesaplanmış ve bu korelasyon katsayılarının 0.62 ile 0.90 arasında değiştiği gözlenmiştir. C) Ölçeğin ölçüt-dayanaklı geçerliğinde, norm grubunu oluşturan çocuklar için elde edilen puanlar ile kliniğe başvuran veya başvurması önerilen çocuklar için elde edilen puanlar karşılaştırılmış ve bu puanlar arasında manidar bir fark olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla ölçekten elde edilen puanların bu iki grubu birbirinden ayırdığı sonucuna varılmıştır. 16

18 17 BÖ LÜM II ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU'NUN UYARLAMA ÇALIŞMALARI ÖGF'nin Türkiye'ye uyarlanması üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Bunlar çeviri çalışmaları, ölçeğin güvenirlik ve geçerlik çalışmaları ve 7-12 yaş erkek çocukları için standardizasyon çalışmalarıdır. Çeviri Ç alışm aları ÖGF'nin Türkçe'ye çeviri çalışmalarında ilk olarak İngilizce form her iki dili de çok iyi derecede bilen 3 öğretim üyesi tarafından ayrı ayrı Türkçe'ye çevrilmiştir. Bu üç çeviri birbirleriyle karşılaştırılmış ve ortak bir Türkçe çeviri elde edilmiştir. Daha sonra bu çeviri yine iki dili çok iyi derecede bilen 2 öğretim üyesi tarafından tekrar İngilizce'ye çevrilmiş ve İngilizce form ile farklılığı olup olmadığına bakılmıştır. Ortaya çıkan az sayıdaki farklı maddelerin çevirileri üzerinde Türkçe'yi iyi derecede bilen 2 Amerikalı ile tartışılmış ve Türkçe form son şeklini almıştır. Türkçe formda, Uyumsal Davranış Ölçeğine ait bazı maddelere yer verilmemiştir. Bu maddeler bir öğrencinin çalışma biçiminin ve sınıfta kendini ne ölçüde mutlu hissettiğinin diğer öğrencilerle karşılaştırılarak değerlendirilmesini içermektedir. Ülkemiz eğitim sistemi ve sınıf koşulları düşünüldüğünde, ilkokul öğretmenlerinin öğrencilerini bu ölçek maddelerinde gözlemesinin çok güç olduğuna, uzmanların görüşü de alınarak karar verilmiş ve bu sorular formdan çıkarılmıştır. Ayrıca orijinal ölçekteki "Alkol ve uyuşturucu kullanır" maddesinin, çeşitli uzman görüşleri alınarak kültürümüzde ilkokul çocukları için uygun olmayacağına karar verilmiş ve bu madde Davranış Bozuklukları ölçeğinin dışında bırakılmıştır. D e n e k le r Achenbach ve Edelbrock ÖGF'yi geliştirdikten sonra dört grup üzerinde standardizasyon çalışması yapmışlardır (Bkz. Bölüm I). Bu gruplar 6-11 yaş kız, 6-11 yaş erkek, yaş kız ve yaş erkek çocuklardır. Türkiye de ilkokula başlama ve bitirme yaşı genellikle 7-12 yaş olduğu için bu çalışmada 7-12 yaş bir gaip olarak alınmıştır. Yaş ve cinsiyet normları bu yaş grubundaki erkek çocuklar üzerinde geliştirilmiştir. Dolayısıyla bu çalışma ve normlar 7-12 yaş erkek çocukları ile sınırlıdır. Bu yaşlarda erkeklerin kızlara oranla daha fazla davranış bozuklukları gösterdikleri gözlenen bir olgudur. A.B.D.'de yapılan ülke çapındaki bir çalışmada da çocuk psikiyatrisi kliniklerine en yoğun müracaatları, 9 ve 10 yaş çocuklarının oluşturduğu gözlenmiştir (Biehler ve'snovvman, 1985). Uyarlama ve standardizasyon çalışmalarında denekler iki grup altında

19 Tablo 4'da iki ayrı denek grubunun anne ve baba mesleklerine göre dağılımı verilmektedir. Tablo 4 Norm Grubunu Oluşturan ve Kliniğe Başvuran veya Başvurması Önerilen Erkek Çocukların Anne ve Baba Mesleğine* Göre Dağılımı Baba Mesleği Anne Mesleği NG KBBÖ * Olcay imamoğlu'nun kullandığı ve önerdiği sosyoekonomik düzeyleri belirleme ölçeğinde 1, 2, 3 aşağıdaki şekillerde açıklanmadadır. işçi, Küçük Esnaf, Odacı, Kapıcı (1) Doktor, Mühendis, Yüksek Bürokrat, Subay, Öğretim Üyesi (2) Sanayici, Yüksek Serbest Meslek (3) Ayrıca, 0 (sıfır) bu araştırmada Anne mesleğinde Ev Kadını, Baba Mesleğinde işsiz olarak alınmıştır. Uygulam a Ölçeğin uygulaması Mart-Mayıs 1987 tarihleri arasında yürütülmüştür. Her okula gidilerek örnekleme giren öğrencilerin öğretmenlerine formun nasıl uygulanacağı anlatılmış ve daha sonraki bir tarihte gidilerek formlar alınmıştır. Her okulda uygulama aynı biçimde yapılmıştır. G üve n irlik ve G eçerlik Ç alışm aları Bir ölçeğin güvenirliği çeşitli yöntemlerle hesaplanabilir. Achenbach ve Edelbrock, söz konusu ölçeğin güvenirlik katsayısını test-tekrar test yöntemi ile hesaplamışlardır. Aracın Türkiye'ye uyarlamasında, örneklemdeki okul idarecilerinin ve öğretmenlerinin formun ikinci kez doldurulmasına karşı isteksizlikleri ve ulaşım güçlükleri nedeniyle testtekrar test yöntemi kullanılmamıştır. Onun yerine ölçeğin bir kez kullanılmasıyla hesaplabilen a - iç tutarlılık katsayısı hem Davranış Bozuklukları Ölçeği için hem de boyutları için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Elde edilen katsayılar güvenirliğin bir ölçüsü olarak yorumlanmıştır. 20

20 Tablo 5'te Cronback a - iç tutarlılık katsayıları verilmektea... Tablo 5 Çocuk Davranışları Dereceleme Ölçeğinin ve Boyutlarının a - iç Tutarlılık Katsayıları (n = 48) Kaygılı olma 0.75 İçe dönük olma 0.81* Popüler olmama 0.74* Kendine zarar verme 0.59* Dikkatini toparlayamama 0.86* Sinirli, aşırı hareketli olma 0.49* Saplantılı düşünceye ve zorlayıcı davranışlara sahip olma 0.51* Saldırgan olma 0.95* Çocuk Davranışları Dereceleme Ölçeği 0.92* * p< 0.01 Görüldüğü gibi tüm ölçeğin a katsayısı 0.92'dir. Bu da tatmin edici bir değerdir. Nitekim Achenbach ve Edelbrock'ta on beş gün arayla uygulayıp, tüm ölçek için hesapladıkları güvenirlik katsayısını 0.92 olarak bulmuşlardır. Tablo 5'den de belirleneceği üzere ölçeğin boyutlarının a katsayılarının medyan değeri 0.75'dir. a katsayısının manidarlığı için yapılan varyans analizleri sonucunda bir tek "Kaygılı Olma" boyutu p < 0.01 düzeyinde manidar bulunamamıştır. Davranış Bozukluğu Ölçeğinin geçerlik çalışmasında ölçüt - dayanaklı geçerlik üzerinde durulmuştur. Norm grubunu oluşturan erkek çocuklar için elde edilen puanlar ile kliniğe başvuran veya basvurması önerilen erkek çocuklar için elde edilen puanlar karşılaştırılmış ve KBBÖ çocukları için ölçeğin tümünden elde edilen puanların NG çocukları için elde edilen puanlardan manidar biçimde yüksek olduğu bulunmuştur. Tablo 6'da NG ve KBBÖ çocukların tüm ölçek ve boyutlarından elde edilen puanların ortalama (x) ve standart sapmaları (s) verilmiştir. 21

21 Tablo 6 Norm Grubunu Oluşturan ve Kliniğe Başvuran veya Başvurması Önerilen Erkek Çocukların Ölçek ve Ölçek Boyutları Puanlarının Ortalama, Standart Sapma ve t - testi Sonuçları KBBÖ (n = 48) NG (n = 294) X S "x S t Kaygılı olma İçe dönük olma * Popüler olmama * Kendine zarar verme * Dikkatini toplayamama * Sinirli aşırı hareketli olma * Saplantılı düşünceye ve zorlayıcı davranışlara sahip olma * Saldırgan olma * Tüm ölçek * * p< 0.01 Görüldüğü gibi, gerek ölçeğin kendisinde, gerekse boyutlarının hepsinde KBBÖ çocukların puanlarının ortalaması NG oluşturan çocukların puanlarının ortalamasından daha yüksektir. Ancak yapılan t - testi sonucunda "Kaygılı Olma" boyutunda her iki grup ortalaması arasındaki fark manidar bulunmamıştır. Nitekim Tablo 5'de güvenirlik katsayıları incelendiğinde söz konusu boyutun güvenirlik katsayısının da manidar olmadığı görülmektedir. Sonuçlar, "Kaygılı Olma" boyutu dışında diğer boyutların geçerliği ve güvenirliğini kanıtlar niteliktedir. S tandardizasyon Çalışm ası Davranış Bozuklukları Ölçeğinin yaş ve cinsiyete ilişkin normları 7-12 yaş erkek çocukları için geliştirilmiştir. Tablo 1'de de belirtildiği gibi normatif veriler Ankara'da farklı SES'i olan onbeş okuldan tesadüfi olarak seçilen 294 çocuktan elde edilmiştir. Achenbach ve Edelbrock'da normatif verileri, söz konusu yaş grubundaki 300 erkek çocuktan elde etmişlerdir. Yaş ve cinsiyet normlarının belirlenmesi işleminde Achenbach ve 22

22 Edelbrock'un kullandıkları yöntemden yararlanılmıştır. Bu yöntem aşağıda belirtilen iki basamağı içermektedir. 1. Birikimli normal dağılım eğrisinde 69. ve 93. yüzdelikler arasında kalan yüzdeliklere karşılık gelen T standart puanları çıkarılmıştır. Örneğin birikimli normal dağılım eğrisinde 69. yüzdeliğe karşılık gelen z standart puanı 0.50 dir (Harshbarger, 1971). Bilindiği gibi T standart puanı z'dir. Bu durumda 0.50 z puanı 55 T standart puanına denk gelmektedir. Böylece hesaplanan standart puanlar yüzdelik puanlar da belirtilerek Tablo 7 de verilmiştir. Daha sonra her bir boyut için norm grubu erkek çocuklarından elde edilen puanların birikimli frekans eğrisi çıkarılarak 69. ve 98. yüzdelik arasında kalan ham puanların hangi yüzdeliğe dolayısıyla hangi T standart puanına karşılık geldiği ortaya çıkarılmıştır. 2. Norm grubundaki erkek çocuklarının çoğu düşük puan alırken, az sayıda çocuk yüksek puan almıştır. Bu nedenle, düşük puanlar için 69. yüzdelik de dahil olmak üzere bu yüzdeliğe karşılık gelen tüm yüzdelikler T = 55 olarak ifade edilmiştir. Yüksek puanlarda farklı bir yöntem izlenmiştir. Bilindiği gibi, 98. yüzdeliğe denk düşen standart T puanı 70'dir.71 ile 100 arasındaki standart T puanlan boyutlardan alınabilecek en yüksek ham puanlar temel alınarak ayarlanmıştır. 23

23 TABLO 7. BOYUTLARDAN ELDE EDİLEN HAM PUANLARIN T DEĞERİNE DÖNÜŞTÜRÜLDÜĞÜ YÜZDE DİLİMLERİ Puanı Kaygılı İçe dönük Popüler Kendine Saplantılı düşünceye Dikkatini Sinirli Saldırgan olma olma olmama zarar verme ve zorlayıcı davranışlara sahip olma toplayamama aşırı hareketli olma olma NORMAL ARALIK q st % 2 L K ARALIK > %lik

24 BÖLÜM III ÖGF'NİN KULLANILMASI, PUANLANMASI ve PUANLARIN SUNULUŞU (PRO FİL) ÖGF'nin K ullanılm ası Öğretmenin bu formu kullanabilmesi için çocuğu en az 2 ay tanıması gerekmektedir. Öğretmen, Davranış Bozukluğu Ölçeğindeki her maddeyi 0, 1, 2 seçeneklerinden birini işaretleyerek cevaplandırır. "0" seçeneği o maddenin, gözlenen çocuk için uygun olmadığını diğer bir deyişle, sözü edilen davranışın hiçbir zaman görülmediğini, "1" seçeneği o maddenin çocuk için arasıra uygun olduğunu yani, davranışın arasıra görüldüğünü açıklar. "2" seçeneği ise, o maddenin çok uygun olduğunu, çocukta gözlenen davranışın her zaman görüldüğünü belirtir. Öğretmen, formda belirtilen yere isterse adını yazar. Form un P uanlanm ası Öğretmenlerin formları doldurmasından sonra yapılacak ilk işlem Achenbach ve Edelbrock'un belirttiği gibi açık uçlu olan 56 h. ve 112. maddeler dışında 8 maddeden fazla maddenin işaretlenmediği formları ayırmak ve bu formları geçersiz saymaktır. Geçerli bir formda ise; gözlemi yapılan öğrencinin toplam puanı, maddelere verilen puanlar toplanarak elde edilmektedir. Herhangi bir boyuta ait toplum puanı ise, o boyutta yer alan maddelerin puanlarının toplanmasıyla bulunur. Puanlama işleminde bazı maddelerin puanlanmasına dikkat edilmelidir. Bu maddeler ve nasıl puanlanacakları aşağıda belirtilmektedir. Madde 9: "Saplantılı düşünceleri vardır" Bu maddede öğretmen tarafından açıkça saplantı olarak görülmeyen veya 96. maddede belirtilen davranış "Cinsel konularla çok ilgilidir." belirtilmişse, madde 0 olarak puanlanır. Madde 28: "Yiyecek ve içecek dışındaki maddeleri yer içer." Bu madde için tatlı, şekerleme, bisküvi gibi nesneler örnek olarak verilmişse 0 olarak puanlanır. Madde 46: "Sinirli hareketleri veya tikleri vardır." Bu madde için öğretmen "Sakin oturamaz" örneğini vermiş ve 10. maddenin kapsadığı bir davranışı açıklamışsa madde 0 olarak puanlanır. Madde 56 d: "Gözle ilgili problemler" Bu maddede "Gözlük kullanır", "Yakını göremez" gibi organik görme problemleri yazılmış ise, madde 0 olarak puanlanır. 25

25 Madde 66: "Bazı hareketleri defalarca tekrar etmekten kendini alamaz." Bu madde için öğretmen "Sürekli etrafındakilere vurur." gibi dayanışları örnek olarak vermişse madde 0 olarak puanlanır. Madde 84: "Garip, alışılmadık davranışları vardır." Madde 85: "Garip, alışılmadık fikirleri vardır." Öğretmen, 34. madde "Başkalarının ona karşı olacağını sanır"ın kapsadığı bir davranışı, 84. ve 85. maddeler için örnek vermişse bu maddeler 0 olarak puanlanır. Madde 112: "Öğrencinin yukarıda belirtilmemiş başka problemleri varsa, lütfen aşağıya yazınız." Bu maddede, sıralanan problemlerden, özellikle diğer maddelerin kapsamadığı davranışlar puanlamaya alınır. Öğretmen bu madde için birden fazla problem yazmışsa, bu problemlere verilen en yüksek puan toplam puana eklenir. Örneğin en yüksek puan 2 ise toplam puana 2, 1 ise toplam puana 1 eklenir. Puanlamada bir diğer önemli nokta da, puanlayıcının hem 1, hem de 2'yi işaretlediği durumlarda yalnız 1 in puanlamaya katılmasıdır. P uanların S unuluşu Test sonuçlarını değerlendirme ve yorumlamada yardımcı olmak amacı ile gözlemi yapılan çocuklar için profil kağıtları geliştirilmiştir. Profil kağıdında bir çocuğun boyutlardan aldığı ham puanlar, bu puanların norm grubunda hangi yüzdeliğe karşılık geldiği ve ayrıca ham puanların karşılığı olan T standart puanlar gösterilmektedir (Ek 2). Burada bir örnekie, Davranış Bozuklukları Ölçeğinin boyutlarına ait puanların sunuluşu ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Örnekteki profil, boyutları ve altındaki sütunlarda boyutlardan elde edilebilecek ham puanları göstermektedir. Profilin son sütunu ham puanlara denk düşen T puanlarına ilişkindir. T = 70 puanı hizasındaki kırık çizgi ise "normal" ve "normal olmayan" sınırını ayırmaktadır. Ö rnek: Şekil 1'de 8 yaşında ve ilkokul 2. sınıfa devam eden Osman'ın profili gösterilmektedir. Profilde de görüldüğü gibi Osman'ın "Kaygılı Olma" boyutundaki maddelerden aldığı toplam puan 10'dur. Bu puan profil kağıdında uygun noktaya işaretlenir. T standart puanı da T puan sütunundan görüldüğü gibi 55 dir. Bu puan 7-12 grubundaki "normal" erkek çocukların puanlarına göre % 69'dan daha düşük bir puandır. Bu çocuğun bu boyuttaki puanı "normal" aralıkta görülmektedir. 26

26 Osman'ın "İçe Dönük Olma" boyutundaki maddelerden aldığı toplam puan 7'dir. Bu da profil kağıdına işaretlenir. Bu ham puanın aynı sıradaki T puanı 57'dir. Bu boyut için Osman ın puanı "normal" aralıkta görülmektedir. Osman'ın "Popüler Olmama" boyutundan elde edilen ham puanı 12, ona denk düşen T puanı ise 73'dür. Bu puan "normal" ve normal olmayan" sınırını ayıran T = 70 puanından yüksektir. "Kendine Zarar Verme" boyutundan Osman'ın aldığı puan 14, standart puan ise 76'dır. Bu da "normal sınırının üzerindedir. "Saplantılı Düşünceye ve Zorlayıcı Davranışlara Sahip Olma" boyutundan ise Osman 7 ham puan ve 66 standart puan almıştır. Bu T puan "normal" ve "normal olmayan" sınırının altındadır. "Dikkatini Toplayamama" boyutundan alınan puan 25, aynı sıradaki T puanı ise 64'dür. Bu "normal" aralığın içinde görülmektedir. Osman, "Sinirli ve Aşırı Hareketli Olma" boyutunda ise 10 ham puan ve 80 T puanı ile "normal" aralığın dışında görülmektedir. Osman'ın "Saldırgan Olma" boyutundan aldığı puan 62'dir, bu boyuttan alınan T standart puan ise 86'dır ve "normal" ve "normal olmayan" sınırını ayıran T = 70 puanından oldukça yüksektir. Tüm boyutlara ait ham puanlar, "Kaygılı Olma" ve "İçe Dönük Olma boyutlarındaki gibi işaretlenir ve noktaların birleştirilmesiyle profil elde edilir. Şekil 1 deki profil incelendiğinde, Osman'ın, Popüler Olmama, Kendine Zarar Verme, Sinirli ve Aşırı Hareketli Olma ve Saldırgan Olma boyutlarında "normal ve "normal olmayan" sınırını ayıran çizginin üzerinde, diğer boyutlarda ise "normal" aralıkta puan aldığı görülmektedir. 27

27 Nonnal Aralık Kaygılı İçe dönuk Popüler *en(jlne Saplantılı düşünceye Dikkati Sinirli, T Pııanı 0İBa 0 İ M olmaıaa- Iarar ve zorlayıcı dovra- topla- Aşırı hare- Saldırgan verme nıs 1 nr^ S3 h 1 p nlaa Taaaao vaaftan l»>11 ketli * olan ı «_1 olma % 'l i k n S I 4/ e/ I I I A TOPLAM ( , / / / / r / /» / / 31- / n fe « / * , Kaygılı olma İçe dpnük ol «e PopUler Kendine tarar»erme Saplantılı düşünceye 1 ve zorlayıcı davra- topla- 1 aşırı hare- Saldırgan nışlara sotılp olma ynmama ketli olma olma I I î 69 I 25 i I 75 I ö ı I I i i Toplam : Toplan: T : Toplam: 7 1 : Tr Toplan: 14 T: 76 toplam : Ö * li/ (9 Toplam : T : 80 î i I 55 i ü 63 1 S:: : ; N 0 J Ö I Şekil 1. 8 yaşındaki Osman'ın öğretmen gözlemleri sonucunda elde edilen j 0pjam; ^ davranış bozuklukları ölçeğinden elde edilen puanlarının profili.

28 BÖLÜM IV ÖGF HAKKINDA AKLA G ELEBİLECEK BAZI SORULAR VE C E V A P LA R I Bu bölümün amacı, ÖGF'ye ilişkin çeşitli soruları cevaplandırarak ölçeği ve kullanımını daha açık hale getirmektir. Eğer burada cevabı olmayan soru olursa el kitabının diğer bölümleri ayrıntılı olarak incelenmelidir.. Soru 1: Bu formun uygulanması ve değerlendirilmesi kimler tarafından yapılmalıdır? Cevap: Bu form öğretmenler tarafından uygulanır ancak sınırlı olarak değerlendirilebilir. Formun değerlendirilmesi büyük ölçüde uzman kişiler için önem taşımaktadır. Çocuk Psikiyatrisi Kliniklerinde çalışan uzman kişiler (psikiyatrist, psikolog), rehberlik ve araştırma merkezlerinde görevli rehberlik uzmanları, psikologlar ve özel eğitim uzmanları, bu form yoluyla çocukların davranışlarına ilişkin bilgi edinebilirler. Öğretmenler de ÖGF'yi puanlayıp profilini çıkarabilir. Ancak okul rehberlik uzmanlarının veya diğer uzman kişilerin danışmanlığında değerlendirmeleri yararlı görülmektedir. Çünkü boyutlar çeşitli davranış bozukluklarına ilişkindir ve bir ilkokul öğretmenin bu davranış bozukluklarıyla ilgili yeterli bilgisi olması beklenemez. Soru 2: Bu formu değerlendirmede bu el kitabını okumak yeterli midir? Cevap: Evet, ayrıca bir kurs veya eğitimden geçilmesi gerekmez. Ancak öğretmenlerin bu formu uygularken ve değerlendirirken okul rehberlik uzmanları, çocuk psikiyatristi veya psikolog gibi uzman kişilerle işbirliği içinde olmaları gereklidir. Soru 3: ÖGF, öğretmenlerden başka kişiler tarafından doldurulabilir mi? Cevap: ÖGF, çocukların davranışlarını en iyi gözleyebilen kişiler olan sınıf öğretmenleri için hazırlanmıştır. Eğer rehber öğretmen ve okul idarecisi çocuğun sınıf içi durumunu biliyorsa ÖGF'yi doldurabilir. Bu ancak çocuğu iyi tanıyan öğretmenin olmadığı zamanlarda uygun olabilir. Bununla beraber, normatif veriler doğrudan sınıf öğretmenlerinden alındığı için, sınıf öğretmenleri ÖGF'nin içerdiği problemleri gözleyerek ÖGF'yi doldurabilecek en uygun kişilerdir. Soru 4: Sınıf öğretmenlerinin dışındaki öğretmenler ÖGF'yi doldurabilir mi? Cevap: Bazı ilkokullarda, çocuğun kendisini çok iyi tanıyan birden faz 29

29 la öğretmeni olabilir. Bu durumda çocuğun farklı öğretmenlerinden ÖGF'yi doldurmaları istenilebilir. Çocuk farklı sınıf ortamlarında karşılaştırılabilir. Her öğretmenin doldurduğu ÖGF'ler değerlendirilir, benzerlik ve farklılık olan alanlar belirlenir. Birkaç öğretmen tarafından doldurulan ÖGF'ler sonucunda uzman kişilerin danışmanlığında çocuk için ortak bir profil çıkarılır. Bu profil çocuğun sınıf içi davranışlarını özetler. Soru 5: Eğer öğretmenler, çocuğu bazı maddeleri cevaplayacak kadar iyi tanımadıklarını söylerlerse ne yapılmalıdır? Cevap: Eğer çocuk 2 aydır öğretmenin sınıfında ise öğretmenin mümkün olduğu kadar tüm maddeleri işaretlemesi sağlanmalıdır. Soru 6: Öğretmen, ÖGF ile çocuğu gözlerken onunla birlikte olduğu son 2 ayı gözönüne alır. Bu 2 aylık süre değişebilir mi? Cevap: 2 ay, çocukların yeni sınıf ortamında davranışlarının daha iyi belirginleştiği ve öğretmenlerin çocuklar hakkında fikir edinebilmeleri için uygun bir süre olarak düşünülmüştür. Okulların Eylül'de açıldığı düşünülürse, öğretmenlerin ÖGF'leri Kasım ayından önce doldurmamaları uygun olacaktır. 30

30 BÖLÜM V ÖĞRETMEN GÖZLEM FORMU'NUN NE ZAMAN VE NE REDE KU LLANILAC AĞ INA İLİŞKİN BİLGİLER 6-16 yaş grubu öğrencilerine ait çeşitli davranışların öğretmenler tarafından ayrıntılı ve sistematik olarak gözlenmesi amacıyla A.B.D.'de geliştirilmiş ve ülkemizde 7-12 yaş erkek çocukları için uyarlaması ve standardizasyonu yazarlar tarafından yapılmış olan ÖGF, ilkokullarda şu amaçlarla kullanılabilir: 1. Öğretmen zaman zaman belli çocukların çeşitli davranış problemlerini, uyum sorunlarını gözlemek isteyebilir veya anne - babalar öğretmenden çocuklarına ilişkin daha ayrıntılı bilgi almak isteyebilir. Öğretmenden böyle bir bilgiyi almak çocuğu değerlendirme yolunda bir başlangıç sağlar. Daha sonra çocuğu değerlendirmede kullanılabilecek diğer yetenek testleri, başarı testleri, gözlemler ve ailelerle yapılan görüşmeler de bir ön bilgi ve gözlem olarak kullanılabilir. ÖGF çocuğun uyum ve davranış sorunlarının hangi alanlarda ve "normal" boyutlar içinde olup olmadığına ilişkin bilgi edinmek amacıyla kullanılabilir. Ayrıca çocuğu değişik zamanlarda gözleyerek bu formu doldurmak, öğretmene, çocuğun davranışlarının değişimine ve gelişmesine ilişkin bir karşılaştırma yapma fırsatını da sağlayabilir. Anne - babaların da çocuğun okulda neler yaptığına, davranışlarına ilişkin endişeleri, soruları olabilir. Okula böyle istek ve endişelerle gelindiği zaman ÖGF ile elde edilmiş öğrenciye ilişkin ayrıntılı bir bilgi, hem aileyi rahatlatma hem de anne-babanın ve öğretmenin gözlemlerini karşılaştırma yönünde değerli bir kaynak olabilir. Böylece çocuğun ev ile okul davranışları arasında karşılaştırma yapmak ve hangi davranışların hangi ortamda daha sıklıkla ortaya çıktığına ilişkin değerli ipuçları elde etmek de mümkün olabilir. Örneğin bir çocuk, evde içine kapanık ve sıkıntılı iken okulda saldırgan olabilir..ögf ile çocuğu gözlemenin ardından, sınıfta değişik gözlemler, çocukla görüşme ve çeşitli değerlendirmelerle öğrencinin gelişimine destek olunabileceği düşünülmektedir. 2. ÖGF, öğrencinin başarısızlık nedenlerine ilişkin bilgi edinmede öğretmenlere ve uzmanlara ipuçları verebilir. Birçok anne-baba başarısızlık nedeniyle çocuğun zihinsel düzeyine ilişkin endişeler taşıyabilir. Böyle bir durumda, uygulanan yetenek ve başarı testleri ile birlikte ÖGF şu şekilde yardımcı bilgiler verebilir: 31

31 Öğrencinin zihinsel düzeyi normal sınırlar içindeyse çocuğun ÖGF'nin çeşitli boyutlarında normalden sapması başarısızlığının nedeni olabilir. Örneğin; Kaygılı Olma, İçine Dönük Olma, Dikkatini Toplayamama ve Sinirli, Aşırı Hareketli Olma boyutlarında normalden sapma başarısızlıkla yakın ilişkili görülebilir. Ayrıca çocuğun ÖGF'de belirtilen okul başarısına ilişkin puanı düşükse, çocuk normal zihinsel düzeyine rağmen sınavlarda başarısızsa, bu öğretmenin öğrenciyi yeterince çalışmayan bir öğrenci olarak değerlendirdiğine bir gösterge olabilir. Eğer, öğretmenin okul başarısına Hişkin değerlendirmeleri öğrencinin düzenli çalıştığı ve uygun davranışlar içinde olduğu yönündeyse, problem davranışlar boyutunda da öğrenmeyi engelleyecek bir normalden sapma yoksa bunun öğrenme güçlüğü için bir ipucu olduğunu düşünmek mümkündür. 3. ÖGF öğrencinin özel sağlık durumlarına ilişkin bilgi edinmek amacıyla kullanılabilir. Öğrencilerin sürekli olabilecek hastalık durumları (şeker hastalığı, fiziksel özürü vb.); çocuğun okuldaki davranışlarını, buna bağlı olarak da ÖGF puanını etkileyebilir. Eğer öğrencinin bilinen bir sağlık problemi yoksa, ÖGF'deki bazı maddeler, çocuğun bir sağlık sorunu olabileceğine ilişkin ipuçları verebilir. 56. maddedeki problemlerden birkaçına sahip bir öğrencinin, sağlık kontrolünden geçmesi önerilebilir. Ayrıca Dikkatini Toplayamama boyutundaki yüksek puan da çocuğun bir sağlık kontrolünden geçmesi için uyarıcı bir özellik taşır. 4. Çocuğun içinde bulunduğu çevreye ve ev ortamındaki farklı durumlara ilişkin bilgi toplamada ÖGF'den yararlanılabilir. Bazı boyutlardaki puanlar, öğrencinin uyarıcı eksikliğini veya çevresindeki farklı durumları yansıtabilir. Örneğin; Dikkatini Toplayamama, Popüler Olmama ve İçe Dönük Olma boyutlarındaki yüksek puanlar, sosyal yönlerden yalnızlığa ve çeşitli uyarıcılardan (sosyal, fiziksel) yoksun bir ev ortamına ilişkin ipuçları verebilir. 5. ÖGF, ilkokullarda bulunan Ruhsal Dosyaları, tamamlayıcı bir araç olarak kullanılabilir. Halen ilkokullarımızda öğrencilere ilişkin ayrıntılı bilgi edinme amacıyla Ruhsal Dosyalar kullanılmaktadır. Bu dosyalar genelde açık uçlu somlardan oluşmakta ve öğretmenden öğrenciye ilişkin çok uzun ve detaylı bilgileri, uzun bir zaman dilimi içinde yazmaları istenmektedir. ÖGF, öğrencilerin çok çeşitli alanlarına ilişkin bilgi vermesi ve çok kısa bir sürede doldurulabilmesi özellikleriyle Ruhsal Dosyaları tamamlayabilecek bir araçtır. 6. ÖGF, gerektiği zaman klinik değerlendirmeleri kolaylaştırmak amacıyla kullanılabilir. Herhangi bir nedenle Çocuk Psikiyatrisi kliniklerine, rehberlik ve

32 araştırma merkezlerine başvuran öğrencilerin klinik değerlendirmelerinin önemli bir bölümü olarak, öğrencinin okul ve öğretmenlerinden bilgi alınması yaygın bir uygulamadır. ÖGF'nin en yaygın ve önemli kullanım alanlarından birinin de bu olabileceği düşünülmektedir. Böyle bir form öğretmenin gözlemlerinin çok boyutlu ve ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmesini sağlar. Ayrıca çocuğun klinik değerlendirilmesine de bir temel oluşturacağı düşünülmektedir. 7. ÖGF, çocuğun davranışlarında değişiklik olup olmadığını belirlemek amacıyla uzman kişiler tarafından kullanılabilir. Belirli aralıklarla uygulanan yetenek ve başarı testleri, çocuğun akademik becerilerinde farklılık olup olmadığını gösteren ölçüler verir. ÖGF'nin uygulanmasında elde edilen puanlar da diğer testler gibi elimize bazı ölçüler verecektir. Bu puanlara bakılarak çocuğun davranışlarında, uygulanan program sonucu değişme olup olmadığı, değişmeyen problem davranışlarının belirlenmesi konularında yardımcı olabileceği düşünülmektedir. 8. ÖGF farklı özelliklere sahip çocuklara uygulanan değişik programların değerlendirilmesi ve değiştirilmesi amacıyla kullanılabilir. Farklı eğitim programlarına (özel sınıf, kaynaştırma programı vb.) devam eden çocuklar için belli aralıklarla öğretmen tarafından doldurulan ÖGF'lerde farklılık görülmemesi, uygulanan okul programının tekrar gözden geçirilmesi için ipuçları verebilir. Böylece bu tür programlardan yararlanan çocukların ay gibi aralıklarla değerlendirilmeleri ile programların etkisi de incelenebilir. Bunların yanısıra ÖGF, farklı programların birbirleriyle veya bir programa katılan ve katılmayan çocukların karşılaştırılması konulu araştırmalarda bir araç olarak kullanılabilir. Ancak ölçeğin tam amacına ulaşabilmesi için, uygulanan programın ölçekte yer alan problem davranışları değiştirmeyi veya azaltmayı hedeflemesi gerekmektedir. 9. ÖGF, farklı özellikleri olan çocukları tanılama ve sınıflamada yardımcı araç olarak kullanılabilir. Öğrenme güçlüğü olan, üstün zekalı veya zihinsel yetersiz çocukların tamlanması ve sınıflandırılmaları için belirli değerlendirmelerin yapılması gerekmektedir. Bu sınıflamalar çocuğun katılacağı eğitim programını belirlemede temel olmaktadır. Ancak çeşitli sınıflamalar arasında farklılıklar olması nedeniyle, çocuğun katılacağı eğitim programlarının belirlenmesinde zaman zaman güçlükler çıkmaktadır. Zeka ve yetenek testleri genellikle eğitim programlarını belirlemede (öğrenme güçlüğü olanlar, üstün zekalı ve zihinsel yetersiz çocuklar için) temel olarak ele alınmaktadır. Oysa bu testler her zaman çocuk hakkında yeterli bilgiyi verememektedir. Bazı çocuklar hiçbir kategoriye sokulama- 33

33 makta, örneğin; öğrenme güçlüğü olan bir çocuğun aynı zamanda duygusal ve sosyal problemleri de olabilmektedir. Özellikle sınırda olan çocukların tanılarında ve eğitim programlarını belirlemede testlere dayalı sınıflamalar yetersiz olabilmektedir. Bu yüzden çocuğun durumunu açıklayıcı daha ayrıntılı bilgiye gereksinim vardır. ÖGF'nin, yukarıdaki amaçlar doğrultusunda kullanıldığında öğrencilerin çeşitli durum larda tanınm asında etkili olacağı düşünülmektedir. Sonuç olarak, Öğretmen Gözlem Formu'nun Türkiye'ye uyarlamasını ve 7-12 yaş erkek çocukları için standardizasyonunu yapan yazarlar, öğrencilerin çeşitli davranışlarının okul ortamında öğretmenlerince daha sistemli ve standardize bir biçimde gözlenmesine katkıda bulunmayı amaçlamışlardır. ÖGF'nin bu yönde yararlı olması ve bu bölümde belirtildiği gibi çeşitli amaçlarla değişik alanlarda kullanılması beklenmektedir. 34

34 KAYNAKÇA Abromovvitz, M., Achenbach, T.M. Achenbach, T.M.ve Achenbach, T.M.ve Biehler, R.F. ve Edelbrock, C.S. ve Goyette, C.H., Harshbarger, T.R. Imamoğlu, F.O. ve Nie, N.H., Stegun, I A. (1968). Handbook of Mathematical Functions. Washington, D.C.: National Bureau of Standards. (1978). "The Child Behavior Profile: 1. Boys aged 6-11". Jo u rn a l o f C o n sultin g and C linical P sychology, 46, Edelbrock, C.S. (1979). "The Child Behavior Profile: II. Boys aged and girls aged 6-11 and 12-16". Journal of Consulting and C linical P sychology, 47, Edelbrock, C.S. (1986). Manual fo r the Teacher's Report Form and Teacher Version of the Child Behavior Profile. Burlington: University of Vermont. Snovvman, J. (1985). Psychology Applied to Teaching. Boston: Houghton Mifflin Co. Achenbach, T.M. (1984). "The Teacher Version of the Child Behavior Profile: I. Boys Aged 6-11". Journal of C onsulting and C linical Psychology, 52, Conners, C.K. ve Ulrich, R.F. (1978). "Normative Data on Revised Conners Parent and Teacher Rating Scales " Jo urna l of A bnorm al P sychology, 6, (1971). Introductory S tatistics: A Decision Map. New York: The Macmillan Company. Imamoğlu, V. (1981). Children, Parent and Houses: A Developmental Study of Children vvithin their Social and Physical Environments, (SRG 10). Nato Science Com m ittee Year Book, 1978 and Brussels: Nato Scientific Affairs Division. Hull, C.M., Jenkins, J.G., Steinbrenner, K. ve Bent, D.H. (1975). S ta tistica l Package for the Social Sciences. New York: McGravv - Hill. 35

35 Ek I ÖGF ÇOCUK DAVRANIŞLARI DERECELEME ÖLÇEĞİ -ÖĞRETMEN UÖZLÖ1 FORMU ÖĞRENCİNİN ADI,SOYADI OKULU YAŞI CİNSİYETİ 0 Trkek O BABANIN İŞİ SINIFI FOkMU DOLDURAN ÖĞRETMENİN ADI,SOYADI ANNENİN İŞİ TARİH Tuıauyla tnsin olaaaanıada her soruyu»u&kün olduğunca ta* cevap vertteye.çaliaın. I. Bu öğrenciyi ne kadar sorandır tanıyorsunuz? II. Bu öğrenciyi ne kaiar iyi tanıyorsunuz? O Çok iyi ö îyl O İyi değil III. Bu öğrenci hl* aınıltakaldı «ıt O Hayır O Bilmiyoru» O Evet - ne türlü ve ne zaman? IV. Şu andaki okul başarıai 'dersleri sıralayıp^ıygun'sütunu İşaretleyim Ders Sınıf düzeyinin çok alcında Sihif düzeyinin altında Sınıf düzeyinde Sınıf düzeyinin üstünde Sınıf düzeyiniı çok üstünde 1. O 0 0 C O o Ü o o o 0 0 V-/ 'w cyedit Ü n e! Copyright byf.m.achenbaeh Repröduced by permisslon Y a z a r ı n ı n i z n i i l e F ü s u n Akkök, P e t e k A ş k a r ve B ü l b i n S u c u o ğ l u t a r a f ı n d a n T ü r k ç e y e u y a r l a n m ı ş t ı r. U y a r l a m a ç a l ı ş m a s ı T ü r k E ğ i t i m D e r n e ğ i ' n c e A r a l ı k A r a l ı k t a r i h l e r i a r a s ı n d a d e s t e k l e n m i ş t i r. T ü r k i y e ' d e T e l i f h a k k ı T ü r k E ğ i t i m D e r n e ğ i ' n e aittir. Formun birinci sayfası

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME SÜRECİ

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME SÜRECİ EĞİTSEL SÜRECİ EĞİTSEL NEDİR? Özel Eğitimde Değerlendirme, genel olarak çocukla ilgili sorunların (Akademik, davranışsal ya da fiziksel) belirlenip incelenmesi ve bireyle ilgili eğitimsel kararlar alınması

Detaylı

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR I. Öğretimde Ölçme ve Değerlendirmenin Gerekliliği... 2 II. Ölçme Kavramı... 3 1. Tanımı ve Unsurları... 3 2. Aşamaları... 3 2.1. Ölçülecek

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARINA GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARINA GEÇİŞ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARINA GEÇİŞ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel ortaöğretim

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ SAĞLIK MESLEK LİSELERİ REHBERLİK HİZMETLERİ YÖNERGESİ 1. BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ ÜSTÜN YETENEKLĠLER EĞĠTĠM UYGULAMA VE

KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ ÜSTÜN YETENEKLĠLER EĞĠTĠM UYGULAMA VE KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ ÜSTÜN YETENEKLĠLER EĞĠTĠM UYGULAMA VE ARAġTIRMA MERKEZĠ ÖĞRENCĠ TANILAMA SÜRECĠ BĠLGĠLENDĠRME KILAVUZU ( 2014 2015 Eğitim-Öğretim Yılı Öğrenci Tanılaması Ġçin ) Karabük Üniversitesi

Detaylı

TUTUKLU VE HÜKÜMLÜ ÇOCUKLAR İÇİN YAPILMIŞ İKİ ARAŞTIRMANIN VERİLERİNİN YENİDEN ANALİZİ

TUTUKLU VE HÜKÜMLÜ ÇOCUKLAR İÇİN YAPILMIŞ İKİ ARAŞTIRMANIN VERİLERİNİN YENİDEN ANALİZİ TUTUKLU VE HÜKÜMLÜ ÇOCUKLAR İÇİN YAPILMIŞ İKİ ARAŞTIRMANIN VERİLERİNİN YENİDEN ANALİZİ Bu rapor T.C. Adalet Bakanlığı ve UNICEF tarafından yürütülen Etkin Hükümlü Yönetimi projesi kapsamında Kültegin Ögel

Detaylı

TC KİMLİK NO 1-Adı ve Soyadı. 2-Cinsiyeti. 2-Doğum yeri ve tarihi

TC KİMLİK NO 1-Adı ve Soyadı. 2-Cinsiyeti. 2-Doğum yeri ve tarihi TED MERSİN ÖZEL ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ÖĞRENCİ TANIMA ANKETİ ÇOCUĞUN TC KİMLİK NO : 2-Cinsiyeti 3-Doğum yeri ve tarihi 4-Geldiği okul 5-Okula geliş nedeni 6-Velinin Adı-Soyadı ve Yakınlık

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE MESLEK BİLGİSİ BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU ve Prof. Dr. Durmuş Ali ÖZÇELİK Eğitim, geçerli öğrenmeleri oluşturma

Detaylı

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06. 2009 EĞİTİM İŞ EĞİTİM VE BİLİM İŞGÖRENLERİ SENDİKASI ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.2009 ARAŞTIRMANIN AMACI Araştırmanın

Detaylı

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER BEBEKLİK DÖNEMİNDE (0 3 YAŞ) ERKEN TANI İÇİN KRİTİK DÖNEMLER Bebeklik dönemi, gelişimin en hızlı ilerlediği dönemdir. Çevrelerine

Detaylı

KOD 1 DAVRANIŞ MR (48-72 AY) xxxxxxx DAVRANIŞ VE UYUM RAPORU. "Sorun, sorun olmadan çözümlenmelidir."

KOD 1 DAVRANIŞ MR (48-72 AY) xxxxxxx DAVRANIŞ VE UYUM RAPORU. Sorun, sorun olmadan çözümlenmelidir. KOD 1 DAVRANIŞ MR (48-72 AY) DAVRANIŞ VE UYUM RAPORU "Sorun, sorun olmadan çözümlenmelidir." KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Tarihi Cinsiyet Okulun Adı Sınıf İl İlçe Uygulama Tarihi Formu Dolduran 8.6.2011 ERKEK

Detaylı

Yüksek lisans ve Doktora Tez Konusu. Bilgisayar var mı?

Yüksek lisans ve Doktora Tez Konusu. Bilgisayar var mı? T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI İLK VE ORTAÖĞRETİM OKULLARI İÇİN REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YILSONU ÇALIŞMA RAPORU Okulunuzda rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında yürütülen

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti Politika Notu 09/2 20.03.2009 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI Mehmet Alper Dinçer 1 ve Gökçe Uysal Kolaşin 2 Yönetici Özeti OECD, 2000 den beri üç senede bir OECD ülkeleri ve diğer katılımcı

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ön Koşul Dersi bulunmamaktadır.

DERS BİLGİLERİ. Ön Koşul Dersi bulunmamaktadır. DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Yabancı Dil Öğr. Ölçme ve Değerlendirme YDI402 8.Yarıyıl 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Ön Koşul Dersi bulunmamaktadır. Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İLKÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME İLE İLGİLİ BÖLÜMLER DÖRDÜNCÜ KISIM

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İLKÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME İLE İLGİLİ BÖLÜMLER DÖRDÜNCÜ KISIM MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İLKÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME İLE İLGİLİ BÖLÜMLER DÖRDÜNCÜ KISIM Öğrenci Başarısının Değerlendirilmesi BİRİNCİ BÖLÜM Ölçme ve Değerlendirmenin Genel Esasları

Detaylı

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Yaşa bağlı organizmadaki değişimleri inceler Çocuk psikolojisi Ergen Psikolojisi Yetişkin Psikolojisi Deneysel Psikoloji Temel psikolojik süreçler

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1.Sonuçlar Öğretmenlerin eleştirel düşünme becerisini öğrencilere

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU Formun Amacı: Bu form çocuğun sağlık durumu, psikomotor gelişimi, özbakım gelişimi, sosyal duygusal gelişimi ve davranışsal özelliklerine ilişkin bireysel gereksinimleri

Detaylı

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ A. DİL BİLEŞENLERİ VE DİL EDİNİMİ BİLGİSİ A.1. İngilizceyi sözlü ve yazılı iletişimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A.2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaşımlarını ve stratejilerini bilme A.3.

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ İÇİNDEKİLER ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 1 Çağdaş Anlayışa Göre Eğitim...3 Eğitimin Amaçları...3 İşlevi....4 Okulun Yapısı...4 Öğrenci Kişilik Hizmetleri (Ö.K.H.)....5

Detaylı

Çocukların Olumsuz Duyguları ile Baş Etme Ölçeğinin Psikometrik Çalışması

Çocukların Olumsuz Duyguları ile Baş Etme Ölçeğinin Psikometrik Çalışması Çocukların Olumsuz Duyguları ile Baş Etme Ölçeğinin Psikometrik Çalışması Yrd. Doç. Dr. Feyza Çorapçı Boğaziçi Üniversitesi, Psikoloji Bölümü Yrd. Doç. Dr. Bilge Yağmurlu Koç Üniversitesi, Psikoloji Bölümü

Detaylı

Bekar Evli Boşanmış Eşi ölmüş Diğer. İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Fakülte Yüksek Lisans

Bekar Evli Boşanmış Eşi ölmüş Diğer. İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Fakülte Yüksek Lisans Form no : Tarih : Bu anket hastalığınızı daha iyi anlayabilmek ve sizlere daha yararlı olabilmek için düzenlenmiştir. Lütfen olabildiğince nesnel (objektif) yanıtlamaya özen gösterin. Ankete kimliğinizi

Detaylı

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu İÇERİK Rehberlik Birimi Tanıtımı Gelişim Dönemleri ve Okula Uyum Süreçleri Öğrencilerimizin; Zihinsel, bedensel, sosyal ve

Detaylı

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ A. DĠL BĠLEġENLERĠ VE DĠL EDĠNĠMĠ BĠLGĠSĠ A1. Ġngilizceyi sözlü ve yazılı iletiģimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaģımlarını ve stratejilerini bilme Bu alan,

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI KREŞ VE ANAOKULLARI ÖĞRENCİ TANIMA FORMU ÖĞRENCİNİN AİLE BİLGİLERİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI KREŞ VE ANAOKULLARI ÖĞRENCİ TANIMA FORMU ÖĞRENCİNİN AİLE BİLGİLERİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI KREŞ VE ANAOKULLARI ÖĞRENCİ TANIMA FORMU Adı-Soyadı :... Cinsiyeti :... Doğum Yeri / Tarihi :... TC Kimlik No: :... Fotoğraf ÖĞRENCİNİN AİLE

Detaylı

MESLEĞİN GENEL TANITIMI

MESLEĞİN GENEL TANITIMI MESLEK TANITIMLARI HUKUK MESLEĞİN GENEL TANITIMI Bu bölümde toplumda bireylerin birbirleri ve devletle veya devletlerin birbirleriyle ilişkilerini düzenleyen yasaların uygulanması sırasında ortaya çıkan

Detaylı

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması WINTER Template Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması Doç.Dr.Serhat ODLUYURT Arş.Gör. Melih ÇATTIK Anadolu Üniversitesi Engelliler

Detaylı

T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ. Bağıl Değerlendirme Sistemi

T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ. Bağıl Değerlendirme Sistemi T.C. KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ Bağıl Değerlendirme Sistemi Bağıl Değerlendirme Sistemi Üniversitemizde 2013-2014 eğitim öğretim yılından itibaren birimlerde yapılan seviye tespit sınavları ile yabancı dil

Detaylı

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME İSTEĞİ FORMU (İlköğretim Okulları )

EĞİTSEL DEĞERLENDİRME İSTEĞİ FORMU (İlköğretim Okulları ) EĞİTSEL DEĞERLENDİRME İSTEĞİ FORMU (İlköğretim Okulları ) T.C Millli Eğitim Bakanlığı....İlköğretim Okulu Müdürlüğü Sayı:.. Konu: Eğitsel Değerlendirme İsteği././20.... REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜNE

Detaylı

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. ANKET SONUÇLARI Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. Bu anket, çoğunluğu Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere toplam 130 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 3. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Mesleki Gelişim Programı Bu faaliyeti başarı ile

Detaylı

Çocuğunuz ne kadar zeki?

Çocuğunuz ne kadar zeki? On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki

Detaylı

Proje Ekibi. Hacettepe Üniversitesi Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler. Amaç 02.02.2015

Proje Ekibi. Hacettepe Üniversitesi Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler. Amaç 02.02.2015 Proje Ekibi Hacettepe Üniversitesi lerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Hacettepe Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Uygulama ve Araştırma Merkezi (PDRMER) Senato Bilgilendirme Toplantısı

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Programlarında Başarı Notunun Değerlendirilmesine Dair Senato Tarafından Belirlenen Usul ve Esaslar

Karadeniz Teknik Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Programlarında Başarı Notunun Değerlendirilmesine Dair Senato Tarafından Belirlenen Usul ve Esaslar Karadeniz Teknik Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Programlarında Başarı Notunun Değerlendirilmesine Dair Senato Tarafından Belirlenen Usul ve Esaslar Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Ön Lisans ve Lisans

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

Sınav ve Başarı Değerlendirme Yönergesi

Sınav ve Başarı Değerlendirme Yönergesi Sınav ve Başarı Değerlendirme Yönergesi BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Akdeniz Üniversitesine bağlı fakülte, yüksekokul, konservatuar ve meslek yüksekokullarında

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

Zorbalık Türleri Nelerdir?

Zorbalık Türleri Nelerdir? Zorbalık Türleri Nelerdir? Fiziksel İlişkisel Sözel Siber Siber Zorbalık elektronik iletişim araçları yoluyla tehdit etmek ve kötü sözler içeren mesajlar göndermek internet ortamında dedikodu yapmak ya

Detaylı

Veri Toplama Teknikleri

Veri Toplama Teknikleri A. Gözlem Yoluyla Veri Toplama Teknikleri B. Soruşturma Yoluyla Nicel Veri Toplama Teknikleri Yazılı Soruşturma Tekniği Anket, Başarı Testi Yapılandırılmış Gözlem Önceden hazırlanmış göstergeler ve semboller

Detaylı

Tam Öğrenme Kuramı -2-

Tam Öğrenme Kuramı -2- Tam Öğrenme Modeli Tam Öğrenme Kuramı Okulda öğrenme (Tam öğrenme) kuramı, başarıyı normal dağılım eğrisinden üçgen dağılıma götüren ya da okuldaki % 20 oranındaki beklendik başarıyı % 75 ile % 90'a hatta

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

Antalya, 2015 FEP. Katılımcı Anket. Sonuçları

Antalya, 2015 FEP. Katılımcı Anket. Sonuçları FEP Katılımcı Anket Sonuçları Antalya, 2015 w Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) Formatör Eğitim Programı (FEP) Uygulama Değerlendirme Raporu (Yönetici Özeti) Antalya da 10.11.2014 ile

Detaylı

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir.

Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir iş değildir. Etkili sonuçlar alabilmek için belli bir süre gereklidir. Rehberlik Servisinin Ve Rehberliğin Tanıtılması Rehberlik Nedir? Rehberlik; eğitimde bir hizmet alanı olarak demokratik ortam içinde öğrencinin bedensel, zihinsel ve sosyal bütün kapasitelerini en ileri

Detaylı

EK 1 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Örneği

EK 1 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Örneği EK 1 Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Örneği Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Kimlik Bilgileri Öğrencinin: Annenin Babanın Adı-Soyadı: Zeynep İNCİ Doğum : 13.03.2002 Yaşı: 6 Özür Türü Birinci: Hafif

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

ÖZEL GEREKSĠNĠMLĠ BĠREYLER. FUNDA ACARLAR Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü

ÖZEL GEREKSĠNĠMLĠ BĠREYLER. FUNDA ACARLAR Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü ÖZEL GEREKSĠNĠMLĠ BĠREYLER FUNDA ACARLAR Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Yetersizlik, iģlevsellik ve sağlık bileģenlerinin sınıflandırılması Vücut yapıları ve iģlevleri

Detaylı

İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT ORTAOKULU EKİM 2015

İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT ORTAOKULU EKİM 2015 İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT ORTAOKULU EKİM 2015 TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ İçindekiler TEOG Modelinin Amaçları TEOG Modelinin Uygulanması TEOG Modelinde

Detaylı

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ

ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ÖZLÜCE ORTAOKULU 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI PROJESİ İNEBOLU GENELİ ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİ OKUMA ALIŞKANLIĞI ANKETİ ALTAN YILMAZ ÖZLÜCE ORTAOKULU TÜRKÇE ÖĞRETMENİ MÜRÜVVET ÖZTÜRK

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Soru Öğrencilerin derse katılım düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen 16 soruluk bir test için öğrencilerin ilk 8 ve son 8 soruluk yarılardan aldıkları puanlar arasındaki

Detaylı

SSK ANKARA HASTANESİ ÇOCUK PSİKİYATRİ SERVİSİNE BAŞVURAN 9-14 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN BENLİK KAVRAMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

SSK ANKARA HASTANESİ ÇOCUK PSİKİYATRİ SERVİSİNE BAŞVURAN 9-14 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN BENLİK KAVRAMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Kriz Dergisi 2(1): 240-246 SSK ANKARA HASTANESİ ÇOCUK PSİKİYATRİ SERVİSİNE BAŞVURAN 9-14 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN BENLİK KAVRAMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Asiye ÇELİK* GİRİŞ Kişinin

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI:

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BEP HAZIRLAMA TARİHİ: Öğrencinin şu anki performans düzeyi: Dil ve anlatımı başarır. Sözcükte anlam bilgisini kavramaz. Kendini basitçe

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI Ali ŞENLİK DOĞUM TARİHİ 15/11/2006 YAŞI 5 KİMLİK BİLGİLERİ ANNE BABA ADI- SOYADI Züleyha Rıza DOĞUM TARİHİ 12/05/1971 10/03/1970 MESLEĞİ Ev hanımı

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU Sevgili U.Ü.Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Programı Öğrencileri, Aralık,2013 Uludağ Üniversitesi

Detaylı

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ 3-6 yaş arasını kapsayan ve okul öncesi dönem adını verdiğimiz süreç çocukların gelişimi açısından oldukça önemlidir. Okul öncesi dönem çocukta büyümenin ve gelişimin en hızlı

Detaylı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bünyesinde yapılan ve/ya ODTÜ çalışanları/öğrencileri tarafından yürütülen ve insan katılımcılardan

Detaylı

2011-2012 ÖĞRETĠM YILI KAYIT FORMU

2011-2012 ÖĞRETĠM YILI KAYIT FORMU 0 2011-2012 ÖĞRETĠM YILI KAYIT FORMU GELĠġĠM KOLEJĠ Ġ.A.O.S.B ÇOCUKEVĠ MÜDÜRLÜĞÜ ne Çiğli Ġzmir AĢağıda adı geçen çocuğumun 2011-2012 öğretim yılında okulunuzda eğitim-öğretime devam etmesi için gereken

Detaylı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı 920 Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı Nazan Doğruer, Eastern Mediterranean University, Famagusta, North Cyprus, nazan.dogruer@emu.edu.tr İpek Meneviş, Eastern Mediterranean University, Famagusta,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ölçme ve Değerlendirme MB302 6 3+0 3 3

DERS BİLGİLERİ. Ölçme ve Değerlendirme MB302 6 3+0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Ölçme ve Değerlendirme MB302 6 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Bu dersin ön koşulu ya da eş koşulu bulunmamaktadır. Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

REHBER ÖĞRETMEN (PSİKOLOJİK DANIŞMAN)

REHBER ÖĞRETMEN (PSİKOLOJİK DANIŞMAN) TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilerin ilgi, yetenek ve kişilik özelliklerini gerçekçi ve ayrıntılı olarak tanımalarına, kendilerine açık eğitim, meslek ve iş olanakları hakkında

Detaylı

OKULÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS PROGRAMI OKUL DENEYİMİ DERSİ DANIŞMAN UYGULAMA YÖNERGESİ

OKULÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS PROGRAMI OKUL DENEYİMİ DERSİ DANIŞMAN UYGULAMA YÖNERGESİ OKULÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ LİSANS PROGRAMI OKUL DENEYİMİ DERSİ DANIŞMAN UYGULAMA YÖNERGESİ Sayın danışman; Milli Eğitim Bakanlığı Okulöncesi Eğitim Programı yenilenerek 2013-2014 öğretim yılından itibaren

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ DANIŞMANLIĞI YÖNERGESİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ DANIŞMANLIĞI YÖNERGESİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİ DANIŞMANLIĞI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı; İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi ndeki tüm fakülte ve yüksekokullarda öğrenim görmekte olan öğrencilere

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015 TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ SİSTEMİ 2015 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5-6 YAŞ SİSTEM TANITIM TOPLANTISI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞTE YENİ SİSTEM Milli Eğitim Bakanlığı 2013-2014 öğretim

Detaylı

<>GRETMEN ADAYLARıNIN ÖGRETMENLİK SERTİFİKAsI DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARı

<>GRETMEN ADAYLARıNIN ÖGRETMENLİK SERTİFİKAsI DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARı Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 11: 99-104 [19951 GRETMEN ADAYLARıNIN ÖGRETMENLİK SERTİFİKAsI DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARı Münire Erden. ABSTRACf: The purjx)se of this study is to detennine

Detaylı

1. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç. Dr. F. Betül Kurnaz. betulkurnaz@karabuk.edu.tr

1. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç. Dr. F. Betül Kurnaz. betulkurnaz@karabuk.edu.tr 1. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Yrd. Doç. Dr. F. Betül Kurnaz betulkurnaz@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İçindekiler ye Giriş... 3 de

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ AN INVESTIGATION OF SCIENCE TEACHERS INTERPERSONAL SELF-EFFICACY BELIEFS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Detaylı

Memnuniyet Anketleri Uygulama Rehberi

Memnuniyet Anketleri Uygulama Rehberi Memnuniyet Anketleri Uygulama Rehberi Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlıkta Kalite ve Akreditasyon Daire Başkanlığı 2012 ÖNSÖZ Sağlık kurumlarının temel hedeflerinden biri olan memnuniyetin artırılması

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 4 Mesleki Gelişim Programı 2. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Bu faaliyeti başarı

Detaylı

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu na göre 2008 yılı sonu itibariyle evlatt edindirilen

Detaylı

Yaşam Değerleri Envanterinin Faktör Yapısı ve Güvenirliği. Prof. Dr. Hasan BACANLI Doç. Dr. Feride BACANLI

Yaşam Değerleri Envanterinin Faktör Yapısı ve Güvenirliği. Prof. Dr. Hasan BACANLI Doç. Dr. Feride BACANLI Yaşam Değerleri Envanterinin Faktör Yapısı ve Güvenirliği Prof. Dr. Hasan BACANLI Doç. Dr. Feride BACANLI Rokeach İnsanların sahip oldukları değerler uzun zamandır psikolog ve sosyologların ilgisini çekmiştir.

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu)

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel)

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel) EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ Anket Uygulama Yöntemi Kurumlar, yüzyüze, internet, telefon, posta yolu gibi yöntemler ile anket uygulayabilirler. Anket Uygulanmayacak Kişiler 16 yaşından küçükler

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI BABA ve ÇOCUK PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2013 Tarihsel Süreç İçinde Baba Olma Kavramı Sosyo-ekonomik ve bilimsel gelişmeler, geleneksel aile

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE GENEL KÜLTÜR BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "GENEL KÜLTÜR" BAKIMINDAN FEN EDEBİYAT FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU Eğitim, toplumsal yapının en temel sistemlerinden biridir ve diğer toplumsal

Detaylı

FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ BAĞIL DEĞERLENDĠRME SĠSTEMĠ YÖNERGESĠ

FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ BAĞIL DEĞERLENDĠRME SĠSTEMĠ YÖNERGESĠ FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ BAĞIL DEĞERLENDĠRME SĠSTEMĠ YÖNERGESĠ Bağıl Değerlendirme Sistemi (BDS), yurt içi ve yurt dışında bulunan üniversitelerin çoğunda kabul gören bir sistem olup, öğrencinin başarısının

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Konaklama İşletmeciliği Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER Prof. Dr. İbrahim H. DİKEN Arş. Gör. Seçil ÇELİK Arş. Gör. Gözde TOMRİS Anadolu Üniversitesi Erken Özel Eğitim Hizmetleri Erken Özel Eğitim

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

2009 2010 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT FEN LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ

2009 2010 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT FEN LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ 2009 2010 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT FEN LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ SINIF GEÇME VE SINAV YÖNETMELİĞİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR 2009 2010 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL

Detaylı

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ

UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ TMMOB Makina Mühendisleri Odası I. Ulusal Uçak Havacılık ve Uzay Mühendisliği Kurultayı 12 Mayıs 2001 Eskişehir-Türkiye UÇAK,HAVACILIK,UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİNİN DURUM DEĞERLENDİRMESİ Mehmet Nazım

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

FMV ÖZEL ERENKÖY IŞIK İLKÖĞRETİM OKULU 5. SINIFA HAZIRLIK

FMV ÖZEL ERENKÖY IŞIK İLKÖĞRETİM OKULU 5. SINIFA HAZIRLIK FMV ÖZEL ERENKÖY IŞIK İLKÖĞRETİM OKULU 5. SINIFA HAZIRLIK 1 BU YIL OKUTULACAK DERSLER Bu yıl haftada; 6 saat, Türkçe 3 saat, Sosyal Bilgiler 3 saat, Fen ve Teknoloji 4 saat, Matematik 2 saat, Din Kültürü

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM

İÇİNDEKİLER ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM İÇİNDEKİLER ÜNİTE 1 ÖZEL EĞİTİME GEREKSİNİMİ OLAN ÖĞRENCİLER VE ÖZEL EĞİTİM GİRİŞ...1 ÖZEL EĞİTİMİN İLKELERİ...3 YETERSİZLİĞİN NEDENLERİ...4 Doğum Öncesinde Oluşan Nedenler... 4 Doğum Anında Oluşan Nedenler...

Detaylı

DİL VE KONUŞMA GÜÇLÜĞÜ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU

DİL VE KONUŞMA GÜÇLÜĞÜ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU T.C Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü DİL VE KONUŞMA GÜÇLÜĞÜ OLAN BİREYLER İÇİN PERFORMANS BELİRLEME FORMU 2009 PROGRAMDA YER ALAN MODÜLLER VE SÜRELERİ

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı