Te his Gö üs Kanseri. Hayattan Yeniden Tad Almanın Yolları.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Te his Gö üs Kanseri. Hayattan Yeniden Tad Almanın Yolları."

Transkript

1 Te his Gö üs Kanseri. Hayattan Yeniden Tad Almanın Yolları. KANSERE KAR I B RL KTE

2 Yayına Hazırlayanlar Bu bro ürü yayınlayan: GBK Krebsgesellschaft NRW e.v. (Kanser Derne i Kuzey Ren Vestfalya) Witzelstr. 63 D Düsseldorf Fikir, metin ve grafik düzenleme: Margit Liebschner KG, Medizinische und soziale Werbung, Düsseldorf, in Zusammenarbeit mit der Universitäts-Frauenklinik, Düsseldorf Foto raflar: Prof. Heiner Schmitz, Düsseldorf Produktion/Baskı: Plano Druck GmbH, Düsseldorf Übersetzung/Tercümesi Dr. Ali Söylemezo lu, Duisburg Kapak resmi: Heide Dahl, Bulu ma Yeri Heide Dahl ın çe itli resimlerinden seçilmi çiçekler Galerie in der Kupferkanne, Kampen/Sylt, bayan Heide Dahl a dostça yardımları ve resimleri basma izni için te ekkür ediyoruz. Nachdruck im Februar

3 çindekiler Gö üs kanserinin fark edilmesi. Te his usülleri Sayfa 6 Günümüzde kanser tedavisi. Ameliyat Sayfa 8 I ın tedavisi Sayfa 11 Kemoterapi Sayfa 14 Hormon tedavisi Sayfa 16 Do al tedavi usülleri Sayfa 18 Gö sün yeniden biçimlendirilmesi. Danı ma Sayfa 19 Silikonlu biçimlendirme Sayfa 20 Ekspanderli yöntem Sayfa 20 Vücut dokusuyla biçim Sayfa 21 Gö üs ucunun biçimi Sayfa 21 Ümit ve beklentiler Sayfa 22 Gö üs protezleri. Silikon protezler Sayfa 23 lk Bakım Sayfa 24 Uyum Sayfa 24 Konfor ve moda Sayfa 25 Kendi iç huzurunuz. li kiler ve hisler Sayfa 26 aretler ve hedefler Sayfa 26 Kadın olarak öz güven Sayfa 28 Yardımla ma grupları Sayfa 29 Ruhunuza uzman deste i Sayfa 30 Hareketlilik ve huzur. Evde yapılacak idmanlar Sayfa 31 Lenf ödemi. Önleme ve iyile tirme Sayfa 36 Yorulma Sayfa 36 Sıcak ve so uk Sayfa 37 Yaralanmaların önlenmesi Sayfa 37 Genel öneriler Sayfa 38 leriye Bakalım. Sosyal hizmet birimleri Sayfa 40 Ardıl önlemler Sayfa 40 Sosyal yardımlar Sayfa 41 Rehabilitasyon Sayfa 42 Beslenme Sayfa 43 Hamilelik Sayfa 43 A rıların tedavisi Sayfa 44 Notlar Sayfa 45 rtibat adresleri Sayfa 46 Bilgi kaynakları Sayfa 47 3

4 Hayatın sundu u onca Bu bro ürün amacı, size, kendinizi toplayarak gelece e yeniden cesaretle bakmanıza yardımcı olmaktır. Size bir dizi yardım imkanı hakkında bilgi sunarak tıp benim için ne yapabilir, kendimi daha iyi hissetmek için ben ne yapabilirim? sorusuna cevap veriyoruz. Gö üs kanseri her kadın için özel bir problemdir, çünkü bu hastalık kadınların kendilerine olan güvenini de sarsar. Fakat kanserin tedavi edilmesi mümkündür. Ve bir çok kadın bu hastalı ın görülen izlerini kabullenmeyi ba arıyor. Günümüzdeki ameliyat teknikleri, gö sün yerine yapay gö üs yapma ve giyim ku- am imkanlarıyla günlük hayatta kendinizden emin ve ho görünen bir kadın olmanıza yardımcı olabiliyor.

5 güzel eyi dü ünün. Kanser ara tırmaları, tekrar tamamen sa lı ınıza kavu ma ve kendi kendinizi iyi hissetme yönündeki azminizin vücudunuzdaki savunma güçlerini seferber edebildi ini göstermektedir. Kendi kendinize duyaca ınız güven, tedaviden sonraki hayat kalitenizi çokça zaman belirgin bir biçimde yükseltmektedir. Size sunulan yardımları kabul edip yüzünüzü aktif bir ekilde hayata dönmekle ba layın. Bu, insanın kendi kendine anlamlı, eri ilebilir hedefler belirlemesi, kendi yüre indeki ya ama sevgisini geli tirmesi ve hayata ba lılı ı bilinçli olarak araması demektir. Belki de a a ıdaki bilgiler buna bir ba langıç olabilir.

6 Gö üs Kanserinin Fark Edilmesi. De i ik Te his Usülleri ile Berrak Bir Tablo Elde Ediliyor. Kadınların ço unlu u gö üslerinde tehlikeli bir geli menin ortaya çıktı ını, örne in bir dü üm yeri olup olmadı ını anlamak için düzenli aralarla elle yapılan yoklamalar sırasında, veya gö üs cildinde ya da gö üs büyüklü ünde olu an de i iklikleri gözlemleyerek kendileri ke federler. Tümörler yakla- ık 1 cm çapında bir büyüklü e e- ri tiklerinde el ile farkedilebilirler. Ancak olu an her dü üm yeri kötü huylu bir tümör de ildir. Bu kötü cins tümörlerden çok daha sık olarak adet dönemlerine ba lı olarak olu an geçici sertle melere veya iyi huylu kistlere rastlanır. Dü ümler arasında da iyi huylu olanlar vardır, mesela fibromlar. Ancak doktorun, bütün üpheleri derinlemesine ara tırması gerekir. 1 cm çapında küçük bir tümör bile vücuda kötü huylu kanser hücreleri saçabilir. Meseleyi aydınlatmak için atılacak ilk adım gö sün röntgen ile muayenesi, yani mamografidir. Bu yöntemle bugün bilinen kansere yol açabilecek bir dizi olu umları ve bir çok tümörü daha el ile fark edilemezken bulmak mümkündür. Ancak gö üs dokusunun yo unlu una ve tümörün cinsine ba lı olarak mamografi her zaman belirgin bir sonuç vermeyebilir. Bu yüzden, bu tür meseleler ortaya çıktı ında sonografi ile yapılacak muayene mamografi sonuçlarını tamamlar. Sonografi ile bilhassa yo un beze dokuları ve içi sıvı dolu torbacıklar, örne in kistler, iyi incelenebiliyor. Ne yazık ki, bu u- sül kanserin erken te hisinde mamografinin tamamen yerini alabilecek bir yöntem olarak uygun de- ildir. E er her iki muayeneden sonra bir kanser geli imi oldu u varsayılırsa, günümüzde ek olarak yapılacak bir nükleer rezonans mamografisi ile konu aydınlatılabilinir. Ne var ki elle tutulur bir temele dayanan her üpheli durumda kesin te his ancak bir doku örne inin alınmasıyla sa lanabilinir. Bu doku örne i sık sık bir ameliyatın ba langıcında alınıp hızla muayene ediliyor. Doku örne i özel bir yöntemle, yani özel bir i ne ile de alınabiliyor. Alınan dokunun ayrıntılı incelenmesinin sonucuna göre kanser tedavisine karar veriliyor. Fakat, bu görsel sonuç veren muayene yöntemlerinde sizi ne gibi i lemler bekliyor? 6

7 Mamografi muayenesi. Muayene sırasında bu özel röntgen aletinin önünde oturacaksınız. Her iki gö sünüz bir röntgen pla ının üzerine koyulacak ve bir kompresör ile biraz sıkı tırılacak. Bu basınç gö üs bezelerinin yakla- ık aynı kalınlı a getirilerek daha iyi bir resim elde edilmesine yarar. Bu basınç gö sünüze zarar vermez, fakat bazen rahatsız eder. E er canınız fazla acırsa söyleyin. Mamografideki ı ın rizikosu imdiki modern aletlerde önemsiz derecededir. Bu yük son yıllarda ciddi miktarda azaltılmı olup bu yöntemin sa ladı ı fayda ile kıyas kabul etmez. Nükleer rezonans mamografisi. Manyetik alanlarla çalı an bu usül sıradan muayene usüllerinden sayılmaz. Hem masraflıdır, hem de güvenilir sonuç verebilmesi için tecrübeli doktorlara ihtiyaç vardır. Muayene sırasında herhangi bir ı- ın yüküne sebep olmayan boruya benzer bir aletin içine 15 dakikalı- ına uzanmanız gerekmektedir. Sonografi Muayenesi. Bu muayenede biraz karartılmı bir odada sonografi aletinin yanında uzanmı olursunuz. Doktor bir sensor ile yava ça gö üsleri yoklar. Doktorun gördüklerini siz de ekranda seyredebilirsiniz. Geli mi sonografi aletleriyle bezelerin kanallarındaki küçük yapılar bile incelenebilmektedir. Sonografi aletleri yardımıyla doku alma i leminin de problemsiz ve tam istendi i gibi hedeflenerek yapılması mümkün olmaktadır. 7

8 Günümüzde Kanser Tedavisi. Tedavi Mümkün Oldu unca Bireysel ve tinalı Yapılır. Tümörün yeri ve büyüklü ü bir mamografi, sonografi veya ek olarak nükleer rezonans tomografisi ile tesbit edildikten sonra, kanser tedavisi kural olarak bir ameliyatla ba lar. Böylece tümör mümkün oldu u kadar tamamen alınır. Önceden yapılan muayeneler sayesinde doktorlar ço unlukla ameliyatın biçimini ve kapsamını planlayıp hastalarıyla görü ebilirler. Gö üs kanseri ancak yava yava ilerleyen bir hastalıktır. Bu sayede ço unlukla bireysel durumu ve en uygun müdahale biçimini dü ünüp icabında ikinci bir doktora danı mak için yeterince zaman tanınır. Bugün bir çok kadında gö üsü muhafaza edecek biçimde ameliyat etmek mümkün oluyor. Böyle ameliyatlarda yalnızca ur ve çevresindeki sa lıklı doku çemberi alınıyor. Bu tür ameliyatların ba arısı eskiden mecburi olan, bütün gö üs bezinin alındı ı ameliyatların ba arı oranına benzemektedir. Yine de herzaman gö sün tamamen kaybedilmesini önlemek mümkün olmuyor: mesela küçük bir gö üste büyük bir ur oldu unda, birden fazla kanser yuvası varsa veya bir urun yanısıra ilaveten kanserin daha ba ka ba langıç biçimleri bulunmu sa. Kural olarak her gö üs kanseri ameliyatında koltuk altından lenf bezelerini de almak gerekmektedir. Bunun iki sebebi var: Böylece o zamana kadar olu an kanserli hücre yayılmaları ortadan kaldırılmı oluyor. Ayrıca doktorlar lenf bezlerinin ne oranda kanserli hücre hücumuna u radı ına bakarak tümörün yayılma e ilimi, yani vücudun di er bölgelerinde metastaz olu turma e ilimi hakkında bir fikir e- diniyorlar. Tümörün dokusu da ayrıntılı bir biçimde incelenir ki, daha sonraki tedavi bireysel bir biçimde planlanabilsin.

9 Gö sü Muhafaza Eden Ameliyat. Gö sü muhafaza eden ameliyatta mümkün oldu u kadar çok gö üs dokusunun, ve böylece gö- üs biçiminin muhafaza edilmesine çalı ılır. Ancak urun bulundu u yer ve büyüklü ü ameliyatın kapsamı için belirleyicidir. Bazı hallerde, ba tan küçülmü bir gö üs hormonsal etkilerle yeniden eski biçimine ula abilir. Dengelemek amacıyla bir silikon da takılabilir, ancak ı ın tedavisinin deri ve doku ü- zerindeki etkilerini ve kozmetik sonuçlarını dikkate almak gerekir. Büyük gö üslü kadınlar bazen sa lıklı gö sün öbürüne uydurulmasını, yani öbür tarafın küçültülmesini, isterler. Bazı hallerde gö sün biçimi muhafaza edilebilse de gö üs ucunun muhafazası mümkün olmuyor. Hastanın vücudunun ba ka yerlerinden alınan kendi derisiyle, mesela öbür gö sün ucundan bir parçanın aktarılmasıyla veya kasık bölümünden alınacak deri parçalarıyla gö üs ucuna benzer bir ekil yapılabiliyor. Gö üs kısmındaki kesikten ba ka koltuk altı bölümünde de lenf bezlerinin alınabilmesi için ikinci bir kesik gerekiyor. Yara izleri daha sonra hemen hemen tamamen kayboluyor. Bir çok halde ameliyatın ardından bir ı ın tedavisi zorunlu oluyor. Bu emniyet önleminin amacı aynı gö üste bir daha kanser ba göstermesini engellemektir. I ın tedavisiyle ilgili daha fazla bilgi için 11. sayfaya bakınız. Gö sün Bütünüyle Alını ı. Günümüzde gö sün tamamen alınmasına sınırlı radikal mastektomi denmektedir. Bu ameliyat türünde gö üs bezesi ve koltuk altı lenf bezeleri aynı kesi kapsamında alınır. Doktorlar elden geldi ince yara izinin küçük olmasına ve gö- üs bezesinin üzerindeki deriye zarar verilmemesine itina gösterirler ki e er sonradan gö sün yeniden biçimlendirilmesi istenirse, bu i lem için gerekli artlar hazır olsun. Yara nahiyesinin kolayca iyile mesi için ameliyattan sonra üç dört günlü üne gö üs derisinin altına sıvıları emmek üzere hortumlar yerle tirilir. Burada amaç, ameliyattan sonraki kanamaları ve dokularda su toplanmasını engellenmektir. Yara genelde üç ila dört hafta içinde iyile ir. Yara iyile meden önce sütyenin içine bir silikon protez yerle tirmeniz do ru olmaz. 9

10 Bunun yerine içi yumu ak bir malzemeyle doldurulmu pamuklu bir protez, ki buna ilk çare de denir, kullanmanız uygun olur (sayfa 24 e bakınız). Ameliyattan kısa bir süre sonra bir fiziko terapi uzmanı omuzunuz ve kolunuzda ameliyat sonucunda ortaya çıkan hareket kısıtlamalarını gidermek için sizinle çalı acaktır. Ameliyatlı yerdeki cildin gerginli i de zamanla azalır. Tümörün cinsine göre sınıflandırılması bütün tedaviye yön verir. Bugün bütün kanser tedavilerinde tümörün sınıflandırılması için uluslararası kabul görmü olan TNM-Sınıflandırma sistemi kullanılmaktadır. Bu ba lamda ameliyattan önce, ameliyat sırasında ve ameliyattan sonra elde edilen bulgular temel alınmaktadır. Tıp, Staging veya devresel bölünü kavramlarını da kullanmaktadır. TNM u anlama gelmektedir: T = Tümör N = Yerel lenf dü ümleri (Nodes) M = Metastazlar Tümör ile ilgili u sınıflandırmalar vardır: T O = Gö üste tümör bulunamadı T 1 = Birincil tümör, 2 cm den küçük T 2 = Birincil tümör, 2-5 cm büyüklü ünde T 3 = Birincil tümör, 5 cm den büyük T 4 = Tümör gö sün dı cidarına veya cilde ta mı Nodes ile ilgili sınıflandırma: N X = Lenf bezelerinde kanserle me görülmüyor N 0 = Bölgesel lenf bezelerinde kanserle me yok N 1 = Koltuk altı lenf dü ümlerinde metastazlar görülüyor N 2 = N 1 gibi, ancak lenf bezelerindeki kanserle me birbiriyle veya çevreyle ba lı Metastazlar ile ilgili u ayrımlar yapılıyor: M X = Metastaz olup olmadı ına karar verilemiyor M 0 = Yavru urlar klinik olarak tesbit edilemedi M 1 = Uzak metastazlar bulundu 10

11 Bulguların durumuna göre kanser ameliyatla tamamen atlatılmı olabilir. laveten yapılacak bir ı ın tedavisiyle belki de henüz mevcut olabilecek kanser hücreleri, ortaya çıktıkları noktalarda hedefli bir biçimde imha edilir. E er TNM bulguları kanser hücrelerinin vücudun ba ka alanlarına yayılmı olabileceklerine i aret ediyorsa hastahane yavru tümörlerin ortaya çıkı ının engellenmesi için bir kemoterapi veya hormon terapisi tavsiye edecektir. I ın Tedavisi. Zaman Alıp Sinir Bozan Bir Emniyet Tedbiri. Gö sün muhafaza edildi i bir ameliyattan sonra doktorlar aynı gö üste yeniden kanser ba göstermesini önlemek için ameliyatın ardından bir ı ın tedavisi tavsiye e- derler. Ancak bütün gö sün alındı- ı ameliyatlarda da bir ı ın tedavisini zorunlu kılan haller olabilir, mesela e er ur gö üs cidarına yakın bir yerde çıkmı sa. I ın tedavisi çerçevesinde tümör hücrelerinin belki de arta kalmı olabilece i bölge, çevredeki sa lıklı dokuların zarar görmesini büyük ölçüde önleyecek gibi hedefli bir biçimde ı ınlanır. I ınlama yapılırken normal hücreler de iyonla tıran ı ınlardan zarar görür. Ancak bu hücrelerin, kanser hücrelerinin aksine, iyi çalı an bir tamir sistemi oldu undan, sa lıklı hücreler yeniden kendilerini toplarlar. Kanser hücreleri ise ölüp giderler. Günümüzde hastahanelerde ı- ınlama i lemlerinde kullanılan a- letler ve ı ınlama dozları tesbit e- dilmi standartlara uymak zorundadır. I ın dozu uluslararası tecrübelere ve bireysel verilere göre bilgisayarla hesaplanır. Bu yapılırken söz konusu kadının boyu, kilosu, tümörün yayılı biçimi ve kanser sınıflandırılması dikkate alınır. Tesbit edilmi olan ı ın dozu bölüm bölüm, yani dört ila altı haftaya yayılarak verilir. Kural olarak haftada be kere ı ınlama yapılır, hafta sonları serbesttir. Tedavi, a- meliyat yaralarının iyile mesinden sonra, yani yakla ık 3 hafta sonra ba lar. Bölüm bölüm ı ınlama cildi ve dokuları korumaya yöneliktir, fakat ister istemez zaman alır. Aslında ı ınlama i leminin kendisi bir kaç dakika sürer, fakat her gün hastahaneye gitme mecburiyetinin olması bir çok kadın için sıkıntılı olmaktadır. I ınlama merkezlerinde tedavi 11

12 edilen çok sayıda kanser hastası vardır ve bu hastaların bir ço unun vaziyetinin daha a ır oldu u açıkça görülmektedir. Bu ortamda ve bu ortamın insana yaptı ı etkilerin altında cesaretini ve gelece e olan inancını kaybetmemek için kuvvetli olmak gerekir. I ınlama randevularınıza giderken yanınıza, beklerken zamanı daha kolay geçirmenizi sa layacak bir eyler alın: En sevdi iniz kitabı, yeni bir dergiyi, bir walkman veya bir CD-çalar veya bir eli i. En iyisi ise sizin ruh halinizi anlayacak ve size iyimserlik a ılayabilecek birisinin sizinle birlikte gelmesi olurdu. Yan Etkiler ve Vücut Bakımı. Cilt, ı ınlamanın yapıldı ı bölgede, güne ten yanmı gibi kızarır. Cildin bu kısımlarının bütün tedavi süresi boyunca ve tedaviden sonra da daha bir iki hafta yıkanmaması gerekmektedir. Bu, her gün ı ınlanmaya gidi in yanısıra, kadınların ço unu rahatsız eden bir durumdur. Ancak ne yapabilirsiniz ki? Cildin bu sözkonusu kısımlarının günde iki üç kere bebeklere mahsus pudra ile pudralanması gerekir. Pudralamak ve pudrayı almak için kuru pamuk tutamlarından faydalanabilirsiniz. I ınlama için koyulan i aretlerin silinip kaybolmaması lazımdır. Bunun ötesinde vücudun 12

13 üst kısımları için sabun bezi ve belden a a ı kısımlar için ise el du- u veya suya oturarak yıkanma arasında bir seçim yapabilirsiniz. Bazı kadınlar tedavi sırasında yorgunluktan, keyifsizlikten ve i tahsızlıktan ikayet ediyorlar. Sigara ve içki içmemek, sa lıklı bir biçimde beslenmek ve bol bol istirahat etmek faydalı olabilir. Gö sün muhafaza edildi i bir ameliyattan sonra olu an sıvı birikmeleri, yani ödemler yüzünden gö- üste i me ortaya çıkabilir. Bu ise bir gerilim hissine yol açar. I ınlama bu i meyi arttırabilir ve uzunca bir süre devam ettirebilir. A rılar uzun sürerse bu konuyu doktorunuzla konu unuz. Sonradan laçla Yapılan Tedavi. Gö üs ameliyatından sonra kanser hücrelerinin da ılmı olabilece i yönünde i aretler veya ciddi üpheler varsa, doktorlar bir kemoterapi veya bir hormon terapisi tavsiye edeceklerdir. Bu tedavilerin a- macı ba ka organlarda kanser olu masını engellemektir. laçlı tedavinin hangi biçiminin yararlı olabilece i konusunda doktorlar hastanın ki isel durumuna göre karar verirler. Mesela e er gö üsten alınmı tümör hücrelerinde hormonreseptorları tesbit edilebilirse, daha az yan etkisi olan hormon tedavisini tercih ederler. lk tedavide hep, acaba bir metastaz var mı, diye yo un arama yapılır. E er yavru urlar bulunamamı sa, kemoterapi veya hormon tedavisi hep önleyici bir tedbirdir, yani mecburi de ildir. Bu kararı doktorlarınızla, e inizle ve ailenizle birlikte iyice dü ünerek veriniz. Tedavinin olası ba arısını, yan etkilerini ve sizin belki de zor bir dönem olacak bu süreç içinde ihtiyaç duyaca ınız deste i yakınlarınızla birlikte konu up, karar verin. Bir kemoterapinin veya hormon tedavisinin yapılmı olması gelecekte kansersiz bir hayat için teminat anlamına gelmez. Ancak tecrübeler, bu tedavilerin kanserin yeniden ba göstermesini önlemek için bugüne kadar bilinen en iyi araçlar oldu unu göstermektedir. 13

14 Kemoterapi. Kemoterapi çerçevesinde size sitostatika türünden ilaçlar, yani tümör hücrelerinin büyümelerini veya bu hücrelerin bölünüp üremelerini engelleyen ilaçlar verilecektir. Ne var ki tedavi sırasında sa lıklı hücreler de zarar görür ve bunun sonucunda bir dizi yan etkiler ortaya çıkar. Ancak normal hücreler kanserli hücrelere kıyasla daha çabuk kendilerini toplayabilir ve vücudun kendi kendini koruma sistemini yeniden i letebilirler. Kemoterapinin bile imi ve dozajı sizin ihtiyacınıza göre bireysel olarak ayarlanır. Doktorlarınızın ekibindeki yardımcılarından biri bilgisayardır. Bilgisayarın yardımıyla sizin ki isel verilerinize, sizin bulgularınıza ve bugünkü bilimsel bulu lara dayanarak size en uygun reçete hazırlanır. Bunun sonucunda kemoterapinin cinsi ve süresi hastadan hastaya farklıdır. Ayrıca bütün hastaların reaksiyonları da aynı de ildir. Aynı dozda ilacı alanların bir kısmı çok az olumsuz etki hissederken, ötekileri yo un o- lumsuz etkilerle kar ıla ır. Sitostatika denen ilaçlar kural olarak koldan, damardan bir i neyle verilir ve böylece ilaçlar bütün vücutta etkilerini gösterirler. E er tesbit edilmi metastazlar varsa, bazen yalnızca ilgili organın tedavisi de söz konusu olabilir. Bugün kural olarak kemoterapi hastahaneye yatırmadan ve aralıklarla uygulanmaktadır. Yani, sizin mesela bir kaç saatli ine hastahaneye gidip ardından eve dönmeniz biçiminde. Tedavi programı hem ilacın verilece i günleri, hem de dinlenme günlerini düzenler. Tedavinin zaman içinde yayılması ve eve dönme imkânının verilmesi vücutsal ve ruhsal yükü azaltır. Etkisi Sahiden Çok Mu Kötü? Yukarıda belirtti imiz gibi, tamamen aynı tedavi emasının uygulandı ı hallerde bile etkiler çok farklı olabilir. Bir kadın belki de mide bulantısından çok ikayetçi o- lurken bir di erinin hemen hiç böyle bir ikayeti olmayabilir. Bazı kadınların saçları dökülür, bazılarında ise bir seyrelme görülür. Teker teker ele alırsak: 14

15 Mide Bulantısı: Mide iç cidarı sık sık reaksiyon gösterir ve bulantıya yol açar. Bu yan etkinin ilaçlarla önemli ölçüde azaltılması mümkündür. Saçların Dökülmesi: Kemoterapide verilen ve hücreleri hedef alan zehirler bilhassa çabuk bölünerek büyümeyi sa layan hücreleri etkiler. Saç dibi hücreleri bu tür hücrelerdendir. Sonuçta saçlar dökülür. Bu durum zorunlu olarak bütün saçların kaybına yol açmayabilir, fakat bütün saçların dökülmesi de ihtimal dahilindedir. Saçların dökülmesi ço unlukla ba kalarının fark etmeyece i ölçüde kalır. Bir perük takmayı dü ünüyor musunuz? Bu takdirde hastalık sigortanıza masrafların kar ılanması meselesini sorun. Genel olarak bu konuda bir reçeteye ve önceden hazırlanmı bir maliyet hesabına ihtiyacınız olacaktır. Ama belki de apkalar, kasketler veya ba örtüleriyle ba kalarının soru dolu bakı larından korunmayı tercih edersiniz. Bu zor dönem geçicidir. Tedaviden sonra saçlar behemal yeniden çıkar. Eskiden bazı hastahanelerde damardan ilaç verilirken so utucu ba lıklar takılması ( cool caps ) öneriliyordu. Bunların amacı saç dökülmesini frenlemekti. Ancak denemeler ikna edici sonuçlar vermedi ve so u un etkisi ço u kez rahatsızlık verici oldu. tahsızlık: tahsızlık genellikle bazı hastaların muzdarip oldu u mide bulantısıyla ili kilidir. Sükunet içinde günde bir kaç küçük yemek yiyin, en iyisi de sevdi iniz eyleri yiyin. Ancak tatlılarda ve bol ya lılarda miktarı az tutun. E er belli bir koku veya tattan rahatsız olursanız çifte kavrulmu (Zwieback), tost ekme i, pilav, makarna, patates, kuark (Quark), yumurta, elma, muz ve hafif sebzeler gibi fazla belirgin tadı ve kokusu olmayan eyleri tercih edin. Vücudun ç Cidarlarında ltahaplanmalar: Bazen a zın içi de gayet hassasla ır, bunun sonucunda di leri fırçalamak ve yemek yemek tatsızla ır. Ancak her ikisi de büyük önem ta ımaktadır. Yumu ak bir di fırçası, floridli, normal bir di macunu ve bir de a zı çalkalamak için doktorun tavsiye edece i bir 15

16 sıvıyı kullanın. Bu tür sıvıların bazıları fazla yakıcı olabilir. Bir de bir süre için tuzlu ve fazla baharatlı yemekleri yemek listenizden çıkarın. Kanamalar: Kemoterapinin etkisiyle kandaki trombozitlerin azalması sonucunda kolaycacık kanamalar ba gösterebilir. Bu nedenle mümkün oldu u kadar günlük i lerde, mesela makas veya bıçakla çalı ırken, yara-berelerden kaçının. Doktorunuza, aspirin gibi içinde Acetylsalicylsäure olan ilaçları geçici o- larak kullanmaktan vazgeçip geçmeyece inizi danı ın. Genel Olarak Önemli: Kemoterapi sürerken vücudunuzun kendi kendini koruma sistemi zayıflamı olacaktır. Bu nedenle bula ıcı hastalıkları olan insanlardan uzak durun. Mesela grip, insanların toplu olarak bulundu u yerlerde çabuk bula ır. Doktorunuz yan etkiler hakkında kendisine bilgi vermenizi rica e- decektir. Bu bilhassa, ate, titremeyle ba lı ü üme, diyare veya küçük aptesti yaparken yanma gibi etkiler iki günden fazla sürecek olursa önemlidir. Hormon Tedavisi. Bugün artık gö üs tümörlerinin ço unun hormonlardan etkilendi i bilimsel olarak ispat edilmi bulunuyor. Demek ki kanser hücrelerinin büyümesi hormonlar ve anti hormonlar ile yönlendirilebilinir. Doktorlar tümör hücrelerinin reseptör statüsünü inceleyerek hormon tedavisinin ba arı vaad edip etmedi ini isabetle tesbit edebiliyorlar. Bu yoldan vücudu fazla zorlamadan metastazların olu masına kar ı önlem almak mümkündür. Tedavi ço unlukla tamoksifler ile yürütülmektedir. Bu ilacın çok yönlü etkileri vardır. Hem tümörün büyümesini etkiler, hem de bunun ötesinde menopoz yıllarında ortaya çıkan enfarktüs ihtimali ve kemik zayıflaması gibi bazı e ilimleri a- zaltıcı etkisi vardır. Ancak durup dururken sıcak basması gibi menopoz döneminin tipik ikayetleri tamoksif türü ilaçlarla azalmaz. 16

17 Bazı hastalara yumurtalıkların i levinin durdurulması tavsiye edilmektedir. Günümüzde bu genellikle ilaçlarla sa lanmaktadır. Ameliyat nadiren yapılmaktadır. Bu meseleyi dü ünürken hastanın ya ını ve ruhi durumunu da mutlaka dikkate almak gerekir. Kansere kar ı hormon tedavisi çerçevesinde elde edilen bilgiler sıhhatli kadınların menopoz döne mi ikayetlerine kar ı östrogen ve gestagen türü hormonları almaktan korkar hale gelmelerine yol açmamalıdır. Bunların gö üs kanserine yol açmaları rizikosu tedavinin faydalarıyla kıyaslandı ında son derece küçüktür. Ayrıca böyle bir tedavi uygulandı ında kadın doktoru hastalarının sa lık durumunu sürekli denetleyecektir. 17

18 Do al Tedavi Usülleri yile menize Yardımcı Olabilir. Alternatif veya biyolojik kanser tedavisi diye adlandırılan tedavi u- süllerinin hedefi, vücuda özgü savunma güçlerini peki tirmektir. Bunlar, destek veren yöntemler o- larak gittikçe daha fazla itibar görmektedir. Fakat bu usüller bilimsel yollardan sınanmı bilgilere dayanan normal tıbbi kanser tedavisinin yerini tutamazlar. E er ilgili ki i a- meliyatı kabul etmeyerek bütün ümidini tabiatın gücüne ba layacak olursa, ço unlukla hayata kar ı bir karar vermi olacaktır. Harikalar vaad eden kimi tedavi usülleri yalnızca elde avuçta ne varsa bitirmekle kalmıyor, aynı zamanda bütün enerjileri de tüketiyor. Kabul gören do al tedavi usülleri bile her zaman yan etkisiz olmuyor. Bu ba lamda da ilacın dozunun itina ile ayarlanması ve kontrol edilmesi zorunludur. Biyolojik ek tedaviler tümör a- lınıp ı ın tedavisi ve kemoterapi sona erdikten sonra ba lamalıdır. Ba- arıya ula mak için ço unlukla bir dizi tedbir birlikte uygulanmaktadır. Bugün artık bir çok ev doktoru do al tedavi usüllerinin yabancısı de ildir. Doktorunuz sizi bu alanın uzmanlarından birine de yollayabilir veya kendisi doktor kurulu larının veya tıp derneklerinin yardımıyla bu alandaki yeni bulu lar hakkında bilgi edinebilir. Bugün rehabilitasyon klinikleri ve bazı hastahaneler de do al tedavi usüllerini bir imkan olarak sunuyorlar. Tedaviye ba lamadan veya kur programlarına katılmadan önce tedaviyle ilgili tavsiyeler hakkında bilgi edinin ve masrafların hastalık sigortası veya emeklilik sigortası tarafından kar ılanıp kar ılanmayaca ını sorun. Kural olarak doktorun verece i bir yazı ile masrafların kar ılanması için bir dilekçe vermeniz gerekecektir. Bu konuda farklı düzenlemeler vardır. Ancak e er hastalık sigortaları belli tedavilerin masraflarını kar ılıyorlarsa, bunların sınanmı oldu unu ve ba- arı ansı oldu u için parasının ö- dendi ini kabul edebilirsiniz. GBK tarafından yayınlanmı o- lan Alternative Behandlungsmethoden bei Krebs ve Te his Kanser... Peki imdi Ne Olacak? ba lıklı bro ürlerde bu konularda ek bilgiler bulabilirsiniz. Bu ba lamda bu bro ürün son iç sayfasına bakınız. 18

19 Gö sün Yeniden Biçimlendirilmesi. Yeni bir Gö üs çin Atılacak lk Adım Danı maya Ba vurmaktır. Bugün çok az istisnalar dı ında her kadına yeni bir gö üs biçimlendirerek yardımcı olunabiliniyor. Bunun için çe itli teknikler varsa da, her klinik bütün usülleri uygulayabilecek kadar hazırlıklı de ildir. Bu yüzden kararınızı vermeden önce yeterince bilgi toplayarak sizin bireysel ihtiyaçlarınıza uygun danı ma sa layın. Mevcut durumda hangi sonuçların elde edilebilece ini ve sizin bu amaçla ne kadar yük üstlenmeye hazır oldu unuzu dikkate almak gerekir. Genellikle sizin kendi vücudunuzun dokularıyla yapılacak bir yeniden biçimlendirme, gö sün içine silikon yerle tirilerek yeniden biçimlendirilmesine kıyasla daha büyük bir müdaheleyi gerektirir. Ço unlukla daha ilk ameliyattan önce, yeniden biçimlendirme hakkında dü ünmeye ba layabilirsiniz. E er gö sün kurtarılmasının mümkün olmadı ı kesin ise, tümörün alınmasından hemen sonra gö sün yeniden biçimlendirilmesi mümkündür. Ancak bu süratli çözüm bazı nedenlerle sakıncalı olabilir. E er ameliyattan sonra gö üs cidarının ı ınlanması gerekiyorsa veya siz gö sün yeniden biçimlendirilmesini isteyip istemedi iniz veya hangi usülle bir yeniden biçimlendirme istedi iniz hususlarında henüz kararsız iseniz, doktorlar hemen ameliyattan sonra giri ilecek bir yeniden biçimlendirmeyi tavsiye etmeyeceklerdir. Karar verirken acele etmenize lüzum yok. Gö sün alınmasından sonra sükunetle ne istedi inizi dü- ünüp ta ınıp karar verebilirsiniz. Zaten örne in e er bir ı ın tedavisi zorunluysa, 6 aylık bir bekleme süresi tavsiye edilecektir. Bu süre sonunda yaranın kapanı ı bitmi olur ve cildin vaziyeti daha isabetli de- erlendirilebilinir. E er kemoterapi söz konusuysa, vücudun kendini toplaması için yine beklemek yerinde olur. Bazen kadınlar imdilerde sütyenin içine koyulan veya vücudun üstüne yerle tirilen protezleri tamamen yeterli buluyorlar ve gö sün yeniden biçimlendirilmesini istemiyorlar. 19

20 Basit Silikonlu Biçimlendirme. Bu usül ile yeniden biçimlendirme ancak ufak bir ameliyata ihtiyaç gösterir ve hastayı mümkün oldu u kadar az zorlar. Ameliyatlı tarafa bir silikon yerle tirilir ve böylece di er gö üse benzer bir i kinlik sa lanır. Küçük bir yastı a benzetebilece imiz silikon küçük bir kesikle gö üs adalesinin ve bazen de gö üs cidarının cildinin altına yerle tirilir. Gö üs adalesinin üstüne yerle tirildi inde büyüklü ü daha iyi ayarlamak mümkün olur. Ancak bunun için ilk ameliyatta yeterince esnek cildin yerinde bırakılmı olması arttır. Cilt yumu ak bölümünün cidarının fazla ince olmaması gerekir. Ve sarkan bir gö üste kozmetik sonuç ço unlukla memnuniyet verici olmaz. Ekspanderli Silikon Yöntemi. E er ilk ameliyatta yeterince esnek deri muhafaza edilemediyse, yine de silikon yerle tirerek yeniden biçimlendirmek mümkündür. Ekspander yöntemine göre gö üs cildi yava yava çekilerek silikon yastı a uygun hale getirilir. lk adım büyüklü ü ayarlanabilen özel bir silikon yastık olan ekspanderin derinin altına yerle tirilmesidir. Bir supap sayesinde bu yastık adım adım doldurulup i irebilinir. Arzu edilen büyüklü e ula ıldı ında ikinci bir ameliyatla ekspanderin yerine asıl silikon koyulur. Fakat oldu u yerde kalabilen ekspander cinsleri de vardır. Bunlarda yalnızca supabın alınması gerekmektedir. Silikon ile ilgili önemli bir nokta. Günümüzde cildin altına yerle tirilen bütün dolguların ya dı cidarı ya da içindeki dolgu maddesi silikondan olu maktadır. Bu malzeme son yıllarda ba dokularında ortaya çıkan hastalıklarla bir ili kisi var mı diye tartı malara konu oldu. Amerika ve Avrupa da varılmı o- lan bugünkü bilgilere bakarak silikonla ilgili endi eye gerek olmadı- ı söylenebilinir. Kadınların yakla- ık % 5 inde önemli bir komplikasyon ortaya çıkıyor: Kapsüllü fibroz. Bu u demek: Yara kapanırken olu an dokular büyüyerek silikonun etrafında bir kapsül olu turuyor ve bu yoldan biçimini ve yumu aklı ını etkiliyor. Kapsüllü fibroz bazen gö üste ve koltuk altında a rılara yol açabilir. ikayetlerin derecesine göre ameliyat gerekebilir. 20

21 Yerle tirilen silikonların ömrü sınırlıdır. Eskiden bunların yıl sonra de i tirilmesi tavsiye ediliyordu. Yeni silikonlar belki de daha uzun bir süre yerinde kalabilir. Vücudun Kendi Dokusuyla Yeniden Biçimlendirme. Silikon yerle tirilmesi istenmedi i veya büyüyecek deri ve doku alanlarının yerlerinin doldurulması gerekti inde doktorlar yer de i tirme yoluyla biçimleme usülünü ö- neriyorlar. Bu usülde, vücudun kom u bölgelerinden deri, ya dokusu ve adale parçaları alınarak gö- üs bölgesine yerle tiriliyor. Burada bir takım sınırlara dikkat edilmesi gerekir, çünkü doku parçalarının her istenilen büyüklükte oradan oraya nakli mümkün de ildir. Kan dola ımının sa lanması için önemli damarlarla olan ba lantının korunması lazımdır. Doku almaya uygun bölge olarak mesela sırt ve karın gösterilebilinir. Genellikle bilhassa karın bölgesinden istenilen gö üs büyüklü- üne yetecek kadar doku alınabiliniyor. Bu tür ameliyatlar silikon yerle tirilmesinden daha kapsamlı a- meliyatlardır. Avantajı, genellikle kalıcı ve kozmetik açıdan iyi sonuçlar alınmasıdır. Doku parçalarının nakli sonucunda dokuların alındı ı bölgelerde bir süre için a rılar ve/veya hareket kabiliyetinde sınırlamalar ortaya çıkabilir. Fizik terapi ile bu etkiler tedavi edilebilir. Doku nakli sırasında mecburen sinirler kesilir. Kesilen sinirler gö- üste tekrar i levlerini yerine getirmeye ba layamazlar. Demek ki hastanın kendi dokusundan olu turulan gö sün de duyarlılı ı eskisi gibi olamaz. Gö üs Ucunun Yeniden Biçimlendirilmesi. Bir çok kadın, gö sün dolgunlu unun sa lanmasıyla yetiniyor. Di erleri gö üs ucunun da biçimlendirilmesini istiyor. Bugün bu amaçla u teknikler söz konusu olabiliyor: 21

22 Sa lıklı gö üsten gö üs ucunun bir bölümü yeni yapılan gö üse aktarılıyor. Benzer renkli vücut bölümlerinden, mesela kasıklardan deri parçaları gö üse nakledilerek biçimlendiriliyor. Gö üs ucu ve gö üs ucunun çevresi tabii renkleriyle gö sün üstüne dövme yapma yoluyla i leniyor. Yeniden biçimlendirilmi olan hiçbir gö üs ucu do al gö üs ucu gibi duyarlı olamayaca ından cinsel hayatta ancak görünü ü korumaya yarayarak bir rol oynayabilir. Yeniden Biçimlendirilmi Bir Gö üsten Neler Bekliyorsunuz? Mutlaka yeniden biçimlendirmenin tamamlanmasından sonra nasıl gözükece inizi ve neler bekleyebilece inizi merak ediyorsunuzdur. Tecrübeler, kadınların ço- unlu unun kendilerini gö üsleri yeniden biçimlendirildikten sonra daha eksiksiz ve emin hissettiklerini gösteriyor. Ne var ki bütün ümitleri yerine getirmek de mümkün olmuyor. Ça da ameliyat tekni iyle sık sık ola anüstü kosmetik sonuçlar elde edilebiliyor. Mesela dekolte giyinildi inde ço unlukla ameliyat hiç belli olmuyor. Ancak yeniden biçimlendirilmi gö üs bir çok halde görünü açısından tam do al bir gö üs gibi olamıyor. Belki sıhhatli gö üsten biraz farklı duruyor, biraz farklı bir his veriyor, daha az duyarlı oluyor ve ameliyat izleri ta ıyor. E er hastalık kendinize olan güveninizi sarstıysa, gö sün yeniden biçimlendirilmesi kendinize olan güveninizi yerine getirebilir. Ama daha önceden de hayatınızın akı ıyla ve e inizle olan ili kilerinizle ilgili yerine gelmemi arzularınız vardıysa, ameliyat sayesinde sihirli bir de nekle dokunmu gibi bunlara eri meniz mümkün olmayacaktır. Kendinize kar ı dürüst olun. Gö sün alınmasından önce duygu dolu bir yakınlık ve cinsel açıdan tatmin edici bir a k ili kisi var mıydı? Sizi, sizin arzuladı ınız gibi seven veya size layık olan bir erke i henüz bulamadınız mı? Gö sünüzün yeniden biçimlendirilmesine karar verirken mümkün oldu u kadar gerçekçi beklentilerle karar verin. E er hayatınız ve hayatınızdan aldı ınız tad yeniden normal haline dönerse, bütün sıkıntılara de er. Önemli olan sizin memnun olmanızdır. 22

23 Gö üs Protezleri. Bir Gö üs Protezi de Kendinizden Bir Parça Gibi Olabilir. Gö üs protezlerinde son yıllarda öyle bir geli me oldu ki, kadınların ço u bu protezleri ellerine aldıklarında a ıp kalıyor. Silikon maddesi gö üs protezleri için öylesine yumu ak ve mükemmel bir ekilde i leniyor ki, bunlara dokununca insan sahici bir gö üse dokunmu gibi oluyor ve bu protezler tıpkı sahici bir gö üs gibi hareket ediyor. Protezler sütyen veya mayo içinde emin bir ekilde duruyor, vücut gibi ısınıyor ve vücutla birlikte hareket ediyor. Hatta özel durumlar için belli bir süre vücuda ili tirilebilen protezler dahi var. Bazen size daha hastahanede öyle protezler gösterirler ki, haklı olarak korkarsınız. Sık sık sizin ölçülerinize uymayan bir protezi veya pek iyi olmayan bir modeli elinize tutu turuverirler. Bu yüzden hastahaneden çıktıktan sonra uzman dükkanlara giderek iyice bilgi almaya yeterince zaman ayırın. Bugün artık her ihtiyaca ve her büyüklü e uygun silikon protezler var. yi protezler vücuda uygun biçimde olup sütyeni tama- men dolduruyorlar ve vücuda mükemmel intibak ediyorlar. Mesela iki dilimli silikon protezleri var ki, bunlar tam bir harika. Bunların iç tarafı effaf bir jöle gibi ve bu kısım vücutla ikinci bir ciltmi gibi birle iyor. Dı tarafı ise her harekete büyük bir do allıkla katılıyor. Bu protez sahici bir gö üs gibi sallanıyor ve yatarken de gayet do al bir hal alıyor. Protezlerin a ırlı ı da do al gö sün a ırlı ına uyduruldu undan e ri durmaya v.s. yol açmıyor. Ö- zel durumlarda, mesela çok büyük gö üslerde veya lenf ödemi meselesi oldu unda hafif protezler faydalı oluyor. Bunlar % 25 e varan ölçülerde daha hafif olup o- muz bölgesine binen yükü azaltmaya yarıyor. 23

24 Önemli: Ba langıç Dönemi lk Bakım Dönemidir. Öyle hemencecik bir silikon protez seçmenizi isteyenler olursa aldırı etmeyin. lkin ameliyatın yaraları büyük ölçüde kapanmı ve e er söz konusuysa, ı ın tedavisi tamamlanmı olmalıdır. Bu geçi döneminde ilk çare denen çözüm, yani içi pamuk gibi bir maddeyle dolu bir pamuklu protez ile idare edin. Bu protezi hastahanedeki doktorun yazaca ı reçete ile alabilirsiniz. Ancak bu konuyu sorun ve birisinden de bu protezi alıp getirmesini rica edin. Ne yazık ki bir çok kadın bu konuda ne yapaca ını hiç bilemeden hastahaneden taburcu ediliyor. Mükemmel Bir Silikon Elde Etmenin Yolu. Size uygun biçimde bir silikon protezin hazırlanması için bu konuda uzman sa lık gereçleri satan bir dükkandan (Sanitätsfachgeschäft) bir randevu alın. Belki ilkin bir u rayıp bu dükkanda sunulan programlar hakkında bir fikir edinmeniz do ru olur. Bu konuda gayet farklı mamuller sunan imalatçılar var. 24

25 Prova sırasında iyi uyan bir sütyen giymi olmanız gerekir. cabında böyle bir sütyeni orada da bulabilirsiniz. Ve belki de giderken bir fanile götürmeniz faydalı olur. Protezin sütyenin cebini tamamen doldurması gerekir. Üstüne fanileyi giydiniz mi protez ile sa lıklı gö sünüz arasında ne büyüklük ve ne de hizası açısından bir fark görülmemeli. Gö sünüzün her iki tarafını da elinizle avuçlayın. Aslında tabii gö sünüzle protez arasında bir fark hissedilmemesi gerekir. Bu yüzden her protezi iyice avuçlayarak yumu aklı ı ve hareketlili i ile ilgili bir fikir edinin ve di er modellerle arasındaki farkı hissedin. Masrafları Kim Kar ılar? Silikon protez için doktorunuz size bir reçete yazar. Hastalık sigortanıza hangi miktara kadar protez masraflarının kar ılanaca ını sorun. Bazı modellerin fiyatı hastalık sigortasının ödeme sınırını a ar. Genellikle biraz daha konforlu bir çözüm için üstüne para vermeye de er. Protez ta ıyıcısı denen özel sütyeni de reçete ile alabilirsiniz. Artık bu özel sütyenlerin normal sütyenlerden hiç de geri kalmayan modelleri vardır. Güzel Olabilirsiniz, Dans Edebilirsiniz, Yüzebilirsiniz Her eyden Tad Alabilirsiniz. Aradan bir süre zaman geçtikten sonra bu silikon protezi kendinizin bir parçasıymı gibi kabul edeceksiniz, tabii e er mükemmel bir biçimi seçtiyseniz. O zaman protezle spor yapabilir, yüzebilir ve ho unuza giden ekilde giyinebilirsiniz. Bir çok kadın normal protezlerinin yanısıra kendi kendilerine ayrı bir ikramda bulunuyorlar: Vücuda tutturulan ve böylece özel bir hareket serbestli i sa lıyan bir protez. Bunun için yara yerinin tamamen iyile mi olması arttır. Ayrıca cildinizin bu proteze kar ı herhangi bir tepki göstermemesi gerekir. En önemlisi kendi kendinizi rahat hissetmenizdir. Günümüzde sa lık gereçleri satan iyi dükkanlarda (Sanitätsfachgeschäft) öyle çekici sütyen ve mayo programları var ki, protezli olanların hiç bir dile i cevapsız kalmıyor. 25

26 Söz Konusu Olan Sizin ç Huzurunuzdur. Kendinizi Nasıl Hissederseniz Hissedin, çinizi Dökün. Kansere yakalandı ınızı i itince ümitsizli e kapılmak, kederlenmek ve hiddetlenmek çok do- aldır. Üstelik gö sünüzün söz konusu olması bir kadın olarak sizin için büsbütün zordur. Gö sün muhafaza edilebildi i bir ameliyatta bile gözle görülebilen de i iklikler olur ve insanı ruhen de yaralayabilir. Belirsiz bir gelece in yarattı ı huzursuzlu un yanısıra artık sevilmemek, arzu edilmemek, sahici bir kadın olamamak endi esi de sizi tedirgin edebilir. E er üzüntünüzü, korkularınızı, ve gayet do al olan kederlenmeyi içinize atmayıp kabullenirseniz bu sonuçları a manız daha kolay olur. Ba kalarından size katlanmalarını isteme cesaretini gösterin. Bu, içinizden a lamak geldi inde gülmemek, aileniz, arkada larınız ve çevreniz sanki hiç bir ey yokmu gibi davrandıklarında havadan sudan bahsetmemek demektir. Yazık ki enfarktüs veya böbrek rahatsızlı ı gibi hastalıklar hakkında serbestçe konu uluyor, fakat kansere gelince i de i iyor. üphesiz bu tavır farkının sebebi, bir yandan kanserin herkese kendi korkularını hatırlatması, öte yandan da çevremizdekilerin bu meseleyi nasıl ele alacaklarını bilememeleridir. E er konu mak istiyorsanız ve ilk adımı atarsanız belki ötekiler de rol yapmayı bir yana bırakırlar. O zaman anla ıldı ınızı ve hastalıkla ba a çıkmada size yardım edenlerin oldu unu hissederek huzur duyarsınız. Ne var ki, bazı kadınların bunu ba arabilmeleri için belli ölçüde kendi içine kapanmaya veya bir dönem meseleyi yok saymaya da ihtiyaçları olabilir. Doktorlarda, hastahanelerde ve yardımla ma gruplarında, rehabilitasyon kliniklerindeki sosyal görevlilerde, psikolog ve psikoterapistlerde, din görevlilerinde ve kanser danı ma merkezlerinde yardım ve anlayı bulabilirsiniz. Hastalı ınız Olumlu Yönde De i iklikler çin Bir aret Olabilir. Bir çok hasta, kendi kendine, kansere yakalanmasında kendi suçu olup olmadı ını sorar. Kanser türlerinden ancak bir kaçında bilimsel olarak kanıtlanmı ba lantılar vardır, mesela akci er kanseri ile çok sigara içmek gibi. Gö üs kanserinde kalıtımsal etkenler, ayrıca çevresel etkenler, beslenme ve ba ka eyler bir rol oynayabilir. Sık sık 26

27 kansere yakalanmaya e ilimli bir ki ilik ten bahsedilmekteydi, fakat bu yakla ımın bir çok açıdan sorgulanmaya muhtaç oldu u anla ıldı. Sürüp giden ruhi çatı maların ve insanın omuzuna yüklenen a ır manevi yüklerin vücudun kendi kendini savunma gücünü zayıflattı- ı kesindir. Ba ka risk faktörleri de buna eklendi mi vücudumuzun kendi kendini savunma sistemi kanser hücrelerini yok etme gücünü kaybedebiliyor. Tek tük yozla mı hücrelere insan vücudunda sık sık rastlanır, ancak genellikle bunlar bir tümör haline gelmezler. Bu yüzden suçu ne kendinizde, ne de ba kalarında aramayın. Fakat durup bir dü ünün: hayat imdiye kadar size neler verdi, size hangi konularda borçlu kaldı, hayattan bekledi iniz daha neler var? Bir zaman gelir, bu sorular her insan için önem kazanır. Mesela menopoz yıllarında, veya bir bo anmadan veya insanın hayatında ortaya çıkabilecek di er bir önemli de i iklikten sonra. Bu gibi durumlarda da hiç kimse ne kadar ömrü kaldı ını bilemez. Ancak sık sık yeni bir bilinç, bir açıklık ve yük olu turan durum ve davranı ları gözden geçirip de- i tirme cesareti do ar. in tuhafı, böyle anlarda hayatımızın sınırlılı- ını kavramak, insanı korkuyla dondurup bırakan bir his de il de, yeni bir güven ve yeni hedefler için harekete geçiren bir his olarak kar- ımıza çıkar. 27

28 Kendinizi yeniden unu yapmalıyım, bunu yapmalıyım diye bir gerginlik içine atmadan bu tür hedefleri dü ünün. Bu hedefler kendi öz benli iniz için anlamlı ve eri ilebilinir olmalı. Bilhassa da pasifçe oturup belki daha hastalanmadan önce isteyip bekledi iniz yardımları beklemeyin. Kar ınızdaki insanlara yakla arak nelerin sizi sevindirece ini açıkça söyleyin. Sevgi ve yakınlı ı geri çevirmeyip kabullenmeyi de ö renin. Ama siz de bir eyler verin. Sevdiklerinize onların sizin için de erli olduklarını gösterin. Bugün Bir Kadın Olarak De i mi De ilsiniz, Sevilmeye Daha Az Layık De ilsiniz. Aileniz, arkada larınız ve bilhassa da kocanız ve e iniz için hala eskiden oldu unuz kadınsınız. Bir gö sünüzün de i mesi veya eksilmesiyle bir kadın olarak kendinize olan güveniniz ve çekicili iniz eksilmesin. üphesiz e iniz de, tıpkı sizin gibi, vücudunuzun yeni biçimine a- lı acaktır. Mühim olan, sizin kendi tutuklu unuzla onun cesaretini kırmamanızdır. Bu yüzden ameliyatın ve kanser tedavisinin sonuçlarını birbirinizden gizlemeye kalkı mayın. Bugün artık erkeklerin kadınların sandı ı gibi deh ete dü erek veya yüz çevirerek tepki göstermedikleri tesbit edilmi bulunuyor. E inize yara izlerinizi gösterin ve onu da ameliyat yerinin bakımına katılmaya te vik edin. Birbirinize yakın insanlarsınız ve belki de bundan böyle kendinizi birbirinize eskisinden daha da yakın hissedeceksiniz. Daha ok ayacak ve sarılacak koskoca bir vücudunuz oldu unu unutmayın. Belki de birbirinize eskisine kıyasla daha çok itina ve efkatle yakla mak ve birbirinizi yeniden algılamak her ikiniz için de güzel olacaktır. Açık konu alım: Kadınlar sık sık ili kilerinin artık iyi olmamasının veya cinsel yakınlı ın artık istenmemesinin sorumlusu olarak hastalıklarını öne sürerler. Oysa asıl sebep ço unlukla bamba ka bir eydir ve çok gerilerde yatmaktadır. Fakat imdi nihayet öne sürülebilecek bir sebep bulunmu olur. 28

29 Yardımla ma Grupları Ya ama Azmi ve Takım Ruhunu Geli tirebilirler. Gittikçe daha çok sayıda gö üs kanseri tedavisi geçirmi kadın yapılan tedavinin kendi üzerindeki duygusal etkilerini de bilinçli olarak algılamaya çalı ıyor. Böylece yardımla ma gruplarının sayısı artıyor. Bu grupların amacı üzüntüleri anlayıp payla mak, cesaret verip sevinç aktarmak ve insanın kendi kendini sa lı a kavu turma yeteneklerini harekete geçirmektir. Bir çok kadının bunu yapacak bir e i, ailesi veya yakın arkada ı yok veya varsa bile bu deste i verecek durumda de il. E er bu konuda tereddütleriniz varsa veya hep aynı lafları i itmekten korkuyorsanız adım adım yakla ın. Mesela grup ba kanı hanıma telefon edin. Belki onunla konu mak size denemek için bir grup toplantısına katılma yönünde cesaret verir. Aynı hastalıktan muzdarip ba ka kadınlara böyle bir gruba katılıp katılmadıklarını sorabilirsiniz. Kadınların ço u bu gruplar sayesinde kendilerini yalnız hissetmediklerini, grupla birlikte bir çok eyler yaptıklarını, ne eli vakit geçirdiklerini ve e er yeniden korku basarsa, grupta destek bulduklarını söylüyorlar. Ayrıca her grup üyelerine yenilikler ve yeni geli meler hakkında bilgi vermeye gayret e- der. Doktorlar, psikologlar ve hareket tedavisi uzmanları grup toplantılarında sık sık bilgi verirler. Ayrıca gö üs protezleri, korse ve giyim ku amla ilgili danı malar da kural olarak programın bir parçasını olu turur. Grupta iç dünyanızı gizleyerek sanki hiç bir ey olmamı gibi davranmak zorunda de ilsiniz. Gruptaki kadınlar gelece iniz, evlili iniz, mesleki hayatınız ve ba ka konularla ilgili olup sizi üzen dertlerinize anlayı gösterirler. Tecrübeler kadınların bu tür yardımla ma grupları içinde meseleleriyle daha iyi ba a çıkabildiklerini ve hayatlarını daha anlamlı biçimlendirebildiklerini göstermektedir. Onun için kendi kendinize unu sorun: Üzüntü ve korkularımı yenerek gelece e cesaretle bakabilmek için ben ne yapabilirim? Neden kimse benimle ilgilenmiyor? diye hayıflanıp durmak yerine kendili inizden bir eyler yapmanın ne kadar önemli oldu unu kendi kendinize anlatın. Belki de grup sayesinde ba kalarına yardım etme 29

30 e iliminiz de artar. Bu yoldan kendi hayatınızı kendiniz için çok daha tatmin edici hale getirebilirsiniz. Mesela yardımla ma gruplarının üyeleri e er bu yönde bir istek varsa- kansere yakalanmı kadınları daha ilk tedavilerinde hastahanede ziyaret ederler. Siz de böyle bir ziyaret isteyebilirsiniz. rtibat kurabilece iniz adresleri bro ürün son iç sayfasında bulabilirsiniz. Ruhunuz çin Uzman Deste i Bir Zaaf Belirtisi De ildir. Kanser hastalı ı ve bununla ba lı yükler ciddi bir ruhsal bunalıma yol açabilirler. Maalesef bir çok hasta yine de öyle diyor: Benim psikiyatriste ihtiyacım yok, vücudum hasta ama ruhum de il. Bu hata sık sık ki isel olarak büyük zorlanmalara sebep oluyor ki, bu zorlanmalar hem hastanın vücudunun kendini savunma gücünü zayıflatıyor, hem de aile ve arkada lar çevresinde gerginliklere yol açıyor. E er ne yapaca ınızı bilemiyor ve uzman yardımından yararlanmak istiyorsanız bu hastalı ın, korkuların ve çatı maların üstesinden gelmek için kuvvet ve cesaret top- lamak istedi inizin bir göstergesidir. Psikolokların ve psikoterapistlerin görevi, zor anlarda yanınızda olmak ve sizi ümitsizlik hislerinin yuma ında yalnız bırakmamaktır. Bunun için öyle derin bir psikoterapiye ihtiyaç yoktur. Bir dizi görü me saati kararla tırabilirsiniz veya ihtiyaç halinde yine bir randevu isteyebilirsiniz. Masrafların hastalık sigortası tarafından kar ılanması zaman açısından sınırlıdır. lgili düzenlemeleri sorun. Din görevlisi ile konu mak da bir kuvvet kayna ı olabilir. Bu konuda cemaatinizin din görevlisi ile irtibat kurabilirsiniz. 30

31 Hareketlilik ve Huzur. Hedefli dmanlarla Yeniden Kendinizi Toplarsınız. Bir çok hastahanede fizik terapisi uzmanları ameliyattan sonraki ilk günlerde hemen hastalarla ilgilenir. Ameliyatlı tarafta omuz ve kolun hareket kabiliyeti genellikle azalmı olur. Ameliyat edilmi kısımda cilt ve dokular gerilmi olabilir. Bazen de kan dola ımı sistemi dengesini kaybetmi oluyor. Bu nedenle hedefli, canınızı acıtmayacak itinalı idmanlar ba tan itibaren iyile me planının bir parçasını olu turur. Bunu takip eden dönem için ise evde yapaca ınız idmanların nasıl olaca ını gösteren çizelgeler verilecektir. üphesiz bir süre ya tek ba ınıza, ya da bir grup içinde tecrübeli bir fizik terapisi uzmanı tarafından tedavi edilmeniz de tavsiye edilecektir. Günümüzde masrafların ne ölçüde kar ılanabilece ini doktorunuzla veya hastalık sigortanızla konu un. Hareket idmanları omuzunuzu ve kolunuzu tekrar eskisi gibi kullanabilmenize, kasılmaların giderilmesine ve kendinizi yeniden tamamen emin hissetmenize yardımcı olacaktır. Özellikle ameliyatlı taraftaki omuzun yukarı çekilmi bir ekilde tutuldu u ve sakınma duru u diye adlandırılan duru tan kaçınmanız gerekir. Çünkü bu duru gerginliklere, omuz, boyun ve ba a rılarına ve daha sonra belki de sırt a rılarına yol açar. Evde yapaca ınız idmanlarda daima kendi ki isel durumunuzu dikkate almalı ve söz konusu hareketleri canınızı yakacak ekilde yapmamalısınız. E er keyifsiz bir ekilde ve zorlanarak idman yapıyorsanız ve aklınıza yine her eyi tek ba ıma yapmam lazım gibisinden fikirler geliyorsa, bir idman grubuna katılın. Adresleri ö renmek için doktorunuza, hastahanenize veya sa lık gereçlerini satın aldı ınız dükkana sorun. Uzmanların gözetiminde spor veya Feldenkrais ile Tai Chi gibi hareket tedavileri de sizin için yararlı olabilir. A a ıda hastahaneden verilen tavsiyeleri tamamlayacak veya onların yerine geçebilecek bazı idman teklifleri bulacaksınız. Bu idmanlar kol ve omuz bölgesindeki hareketlili inizi, vücut hissinizi ve kendi imkan ve geli melerinizle ilgili algılamalarınızı destekleyecektir. 31

32 dmanları, hafif bir müzik, sıcak bir ı ık veya ho unuza giden ba ka eylerin oldu u sakin bir o- dada yapın ve idman vaktini kendinize ayırdı ınız bir vakit olarak dü- ünün. Ani ve hızlı hareketler yapmayın. Yaptı ınız hareketi ve sizde uyandırdı ı hissi algılamaya çalı ın. Amaç bir yarı ma de il, kendinizi iyi hissetmenizi sa layacak bir eyler yapmaktır. 1. Bir örtü alıp yere, ameliyatsız tarafınızın üzerine (bu bütün idmanlar için geçerlidir) yan yatın. Ba ınızın altına en iyisi katlanmı bir havlu yerle tirin. Dizlerinizi birbirinin üstüne koyun. Kollarınızı öne do ru uzatıp ellerinizi üstüste koyun. imdi yukardaki eli, yani ameliyatlı tarafınızdaki eli, öne do ru uzatın. Bu hareket sırasında vücudunuz da birlikte hareket etsin. Sonra eli tekrar eski yerine koyun. Her iki el yine üstüste gelecek. Bu ileri geri çeki i bir kaç kere tekrarlayın. 2. Yan yatarken a a ıdaki kolu bükün. Üstteki kolun eli omuz hizasında avucu yere do ru dursun. imdi elinizle küçük bir yarım daire biçiminde yeri siler gibi yapın ve aynı 32

Meme kanseri taramasi

Meme kanseri taramasi Meme kanseri taramasi 2015 Bevolkingsonderzoek Neden halk taraması yapılır? BMeme kanseri çok sık görülür. Hollanda da yaklaşık her 8 kadından 1 i hayatında meme kanserine yakalanır. Bu kadınların çoğu

Detaylı

Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler

Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler Metastazlarla yayılmış meme kanseri hastalara ve yakınlarına tavsiyeler Yayılmış meme kanseri memedeki primer tümörde bulunan kanser hücrelerinin vücudun diğer bölümlerine yayılması ve kanser hücrelerinin

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman TABOY HASTA Vitaboy çok kötü bir rüya görüyordu. Rüyas nda karanl k bir yerdeydi. Kimse onun sesini duymuyordu. Yata nda k vran yordu. Birden uyand. Bütün bunlar bir rüyayd. Fakat kendini çok yorgun hissediyordu.

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

MEME KANSERİ Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür.

MEME KANSERİ Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür. MEME KANSERİ { Erken tanı konulduğunda şifa şansı son derece yüksek bir kanser türüdür. Meme Kanserinde Erken Tanı İçin Ne Yapılmalı? 20 yaşından sonra tüm kadınlar ayda bir kez memenin yumuşak olduğu

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz.

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Türkischer Elternratgeber Krupp Çocuğum Krup Oldu! Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Anne babalar için yararlı ipuçları: Bir krupnöbetinde ne yapmalı? Krupa karşı hangi ilaçlar

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır.

Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır. Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır. Testosteron noksanlığının erkekleri en çok ilgilendiren yanı, libido ve potens azalmasıdır. Cinsel arzunun azalması, orgazm hissinin zayıflaması,

Detaylı

İşletme Gelişimi Atölye Soruları

İşletme Gelişimi Atölye Soruları İşletme Gelişimi Atölye Soruları Şemsettin Akçay Satış Pazarlama ve İnovasyon Mühendisi İşletmenizi Başarıya Götüren 50 Soru! Bir gün küçük kızımız Lara (o zaman 3.5 yaşındaydı): Baba deniz gölgesi nedir,

Detaylı

Hastanedeki ben. d Yayınlayan: Mainz Tümör ve Lösemi Hastası Çocuklar Destek Derneği

Hastanedeki ben. d Yayınlayan: Mainz Tümör ve Lösemi Hastası Çocuklar Destek Derneği Hastanedeki ben a Hastanedeki ben b Her hakkı saklıdır. c Bu kitap aittir. d Yayınlayan: Mainz Tümör ve Lösemi Hastası Çocuklar Destek Derneği e Fikir ve resimler: Metinler: Tıbbi danışma: f İçindekiler:

Detaylı

BİLİNÇLİ ELEKTRİK TÜKETİMİ KONULU WEB SAYFASI

BİLİNÇLİ ELEKTRİK TÜKETİMİ KONULU WEB SAYFASI BİLİNÇLİ ELEKTRİK TÜKETİMİ KONULU WEB SAYFASI HAZIRLAYANLAR 4C SINIFINDAN YAĞMUR ÇEVİK KAAN FANUSÇU ÖZGÜR ARDA ÖNDER BEGÜM ÖNSAL EREN ERTAŞ AYŞENAZ İPEK PROJE DANIŞMANI ASLI ÇAKIR 2009 Ç NDEK LER 1. Giri...

Detaylı

Rahim ağzı kanseri araştırması

Rahim ağzı kanseri araştırması Rahim ağzı kanseri araştırması 2015 Bevolkingsonderzoek Neden halk taraması yapılır? Her yıl yaklaşık 700 kadın rahim ağzı kanseri olur. Rahim ağzı kanseri en çok 30 ile 60 yaşları arasında görülür. Bu

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Durumunuz: Bunlar hamile Bir tedavi ihtiyacı veya Bakım geçici hastalık düşmek Çocuğun ve ev

Durumunuz: Bunlar hamile Bir tedavi ihtiyacı veya Bakım geçici hastalık düşmek Çocuğun ve ev Aile ve üst düzey yardım Tarih: Nisan 2016 Durumunuz: Bunlar hamile Bir tedavi ihtiyacı veya Bakım geçici hastalık düşmek Çocuğun ve ev Anne veya baba, çocuk ve ev bakım açarsanız, ortaya çıkar Gerçek

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Meme Kanserlerinin Erken Tan s (te hisi) çin Program

Meme Kanserlerinin Erken Tan s (te hisi) çin Program Meme Kanserlerinin Erken Tan s (te hisi) çin Program Bu yaz ile sizi meme kanserlerinin mamografi tarama (meme filmi) usulü ile erken te hisi için ayd nlatmay ve özel bir programa davet etmeyi amaçlamaktay

Detaylı

Kadın sağlığı konusunda küçük bir rehber

Kadın sağlığı konusunda küçük bir rehber Kadın sağlığı konusunda küçük bir rehber Skåne deki Temel Bakımda bulunan Ebe muayenehaneleri (Barnmorskemottagningarna) NEREYE BAŞ- VURABILIRIM? IKIZLERIM OLUR MU? BENİM İÇİN UYGUN MU? NORMAL MI? KAÇA

Detaylı

ÖZEL EGE LKÖ RET M OKULU DO RULARIN DANSI HAZIRLAYAN: YANKI TURGUT DANI MAN Ö RETMEN: AY EGÜL GÜRKAN

ÖZEL EGE LKÖ RET M OKULU DO RULARIN DANSI HAZIRLAYAN: YANKI TURGUT DANI MAN Ö RETMEN: AY EGÜL GÜRKAN ÖZEL EGE LKÖ RET M OKULU DO RULARIN DANSI HAZIRLAYAN: YANKI TURGUT DANI MAN Ö RETMEN: AY EGÜL GÜRKAN zmir,2009 1 TE EKKÜR Bu projede eme i geçen danı man ö retmenim Ay egül Gürkan a, sunum hazırlamamda

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

Ya! Satarım Bal Satarım Satı" Oyunu Etkinlik Ölçümü Sonuç Raporu. www.satisoyunu.com. Fuad Almeman Proje Ba" Danı"manı Aralık 2009

Ya! Satarım Bal Satarım Satı Oyunu Etkinlik Ölçümü Sonuç Raporu. www.satisoyunu.com. Fuad Almeman Proje Ba Danımanı Aralık 2009 U N I C O N D A N I! M A N L I K G R U B U Ya! Satarım Bal Satarım Satı" Oyunu Etkinlik Ölçümü Sonuç Raporu Fuad Almeman Proje Ba" Danı"manı Aralık 2009 www.satisoyunu.com Muallim Naci Cd. No. 53/2 Ortaköy

Detaylı

50 ila 69 yaş arasındaki

50 ila 69 yaş arasındaki 50 ila 69 yaş arasındaki kadınlar için önemli bilgiler turks Flemenk halkına göğüs kanseri muayenesi Her iki yılda bir mamografi testi yaptırıyoruz Sağlıklı olmak, herkez için önem taşır. Sizin için de!

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK?

Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK? Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK? Yazar: Arif TEMİR* Yaklaşım / Şubat 2013 / Sayı: 242 I- GİRİŞ Bilindiği üzere risk değerlendirmesi

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

B REYSEL EMEKL L K S STEM

B REYSEL EMEKL L K S STEM B REYSEL EMEKL L K S STEM 1 B REYSEL EMEKL L K S STEM NED R? kinci bir emeklilik geliridir, çal rken sahip oldu unuz hayat standatlar n z koruman z, emeklilik döneminde kendi ayaklar n z üzerinde durman

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları.

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları. HASTA İŞİ İnsanların içlerinde barındırdıkları ve çoğunlukla kaçmaya çalıştıkları bir benlikleri vardır. O benliklerin içinde yaşadıkları olaylar ve onlardan arta kalan üzüntüler barınır, zaten bu yüzdendir

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

skandinav mesleki güvenlik ortam anketi

skandinav mesleki güvenlik ortam anketi NOSACQ-50- Turkish skandinav mesleki güvenlik ortam anketi Bu anketin amac bu i yerindeki güvenlikle ilgili görü lerinizi almakt r. Cevaplar n z bilgisayara i lenecek ve güvenilir biçimde tutulacakt r.

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi

For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi www.sifa.edu.tr FUE SAÇ EKİMİ Saç ekimi, çeşitli nedenlerle saç açıklığı ya da seyrekliği oluşmuş alanlara, kişinin kendi saç köklerinin nakledilerek saçsız

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın * belli human papillom virüsleri neden olur TÜM INSANLARIN %80 i hayatları boyunca bunlarla temas eder HPV nedir ve neye yol

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR

ÇINLAMA KONUSUNDA EN SIK RASTLANAN SORULAR KULAK ÇINLAMASININ NEDENİ? Bazı zamanlar kulağımda zil sesi duyuyorum bu normal midir? Tamamiyle değil. Kafa içinde ki bu seslere genel olarak tinnitus denilir ve çok yaygındır. Tinnitus zaman zaman ortaya

Detaylı

Yenilenmiş ve geliştirilmiş anti-aging favori serisi CHRONOLONG.

Yenilenmiş ve geliştirilmiş anti-aging favori serisi CHRONOLONG. КРАСОТА HER YAŞTA В GÜZELLİK! ЛЮБОМ ВОЗРАСТЕ! ПРЕДСТАВЛЯЕМ ВАМ ОБНОВЛЕННУЮ И УСОВЕРШЕНСТВОВАННУЮ СЕРИЮ ЛЮБИМЫХ АНТИВОЗРАСТНЫХ СРЕДСТВ CHRONOLONG Yenilenmiş ve geliştirilmiş anti-aging favori serisi CHRONOLONG.

Detaylı

Gelecekteki dinamizmin temelleri gelenek ve tecrübelerdir.

Gelecekteki dinamizmin temelleri gelenek ve tecrübelerdir. Gelecekteki dinamizmin temelleri gelenek ve tecrübelerdir. Medikal teknoloji alanında iyi tanınmı ve geleneksel olarak aile irketi olan 4. jenerasyon Bay Thomas Butsch tarafından y netilmektedir. Kendisi

Detaylı

TOPLUMDA KAN BAĞIŞI KONUSUNDA YANLIŞ BİLİNENLER. Dr. Kamil AKSOY Antalya Atatürk Devlet Hastanesi

TOPLUMDA KAN BAĞIŞI KONUSUNDA YANLIŞ BİLİNENLER. Dr. Kamil AKSOY Antalya Atatürk Devlet Hastanesi TOPLUMDA KAN BAĞIŞI KONUSUNDA YANLIŞ BİLİNENLER Dr. Kamil AKSOY Antalya Atatürk Devlet Hastanesi Ülkemizdeki kan bağışçı sayısı yeterli değildir. Yanlış inanışlar potansiyel kan bağışını olumsuz etkilemektedir.

Detaylı

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi *Ac badem Üniversitesi 2. Geleneksel Bilgi Güncelleme Sempozyumunda Sunulmu tur 1-BASINÇ YARASI Tan m Evreleri

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

BAĞDAT CADDESİ LEVENT ACARKENT www.dentram.com

BAĞDAT CADDESİ LEVENT ACARKENT www.dentram.com BAĞDAT CADDESİ LEVENT ACARKENT www.dentram.com Yüzünüzü güldüren uzmanlık ve teknoloji DENTRAM Dentram Diş Tedavi Kliniği, 1994 yılında Bağdat Caddesi nde, Ortodonti Uzmanı Dr. Aylin Sezen Yalçın ve Çene

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Beck depresyon ölçeği

Beck depresyon ölçeği Beck depresyon ölçeği Aşağıda gruplar halinde bazı cümleler ve önünde sayılar yazılıdır. Her gruptaki cümleleri dikkatle okuyunuz. BUGÜN DAHİL, GEÇEN HAFTA İÇİNDE kendinizi nasıl hissettiğinizi en iyi

Detaylı

WHO/UNICEF-Initiative

WHO/UNICEF-Initiative WHO/UNICEF-Initiative Babyfreundliches Krankenhaus çünkü başlangıç önemlidir. . Ilk bakışta sevgi Emzirmek hakkında tam destek ve erken danışma Hastane rutinlerindendaha önemli: Güven hissi vermek Doğ

Detaylı

MAMOGRAFİ GÖRÜNTÜLEME

MAMOGRAFİ GÖRÜNTÜLEME Bilgilendirme MAMOGRAFİ GÖRÜNTÜLEME 50 ile 69 yaş arası kadınlar için erken göğüs kanseri teşhisi 1 BANA NEDEN BİR MAMOGRAFİ ÖNERİLİYOR? 50 ile 69 yaşları arasındaysanız, her iki yılda bir göğüs kanserinin

Detaylı

HACC Hizmetlerinden Faydalanan Bir Kißi Olarak Haklarınız ve Sorumluluklarınız

HACC Hizmetlerinden Faydalanan Bir Kißi Olarak Haklarınız ve Sorumluluklarınız HACC Hizmetlerinden Faydalanan Bir Kißi Olarak Haklarınız ve Sorumluluklarınız Turkish Ev ve Toplum Bakım Programı (Home and Community Care - HACC) günlük ißlerini idare etmekte zorlanan ancak kendi evinde

Detaylı

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor

Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Kari m ve eşi Kelly alti sonra çocuk sahi bi olmak i sti yor Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor 1. Karim in eşi Kelly altı ay sonra hamile olmak istiyor Karim in eşi Kelly hamile olmak

Detaylı

Hamileliğin: Bebeğinin hareket etmesini hissetmek

Hamileliğin: Bebeğinin hareket etmesini hissetmek Hamileliğin: Bebeğinin hareket etmesini hissetmek Bebeğini hissetmek güvenilir bir his verir ve önemlidir. Bebeğin hareket ettiğini genelde hamileliğin 16-20 nci haftasından itibaren hissedebilirsin. Bebeğin

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

HASTA BAKIM VE YARDIM GÜNLÜĞÜ

HASTA BAKIM VE YARDIM GÜNLÜĞÜ Gemeinsam Verantwortung tragen für ein generationenund kulturenübergreifendes Zukunftskonzept HASTA BAKIM VE YARDIM GÜNLÜĞÜ Stand Juni 2013 Bakım ve yardım işlemlerinin anlaşılır bir dille anlatımı! ÖNEMLİ

Detaylı

2- Hastalara muayenehaneye ilk defa mı? Sürekli mi? geldikleri sorulduğunda %30 u ilk defa %70 i sürekli geldiklerini bildirmişlerdir (Şekil 2).

2- Hastalara muayenehaneye ilk defa mı? Sürekli mi? geldikleri sorulduğunda %30 u ilk defa %70 i sürekli geldiklerini bildirmişlerdir (Şekil 2). RAPOR Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararını açıklamasından sonra Sağlık Bakanlığı Tam Gün Yasası nı tekrar gündeme aldı. Önce torba yasaya konan daha sonra bazı değişiklikler için torba yasadan ayrılan

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

EVLİLİK ÇEŞİTLERİ FATİH HANOĞLU. Her Türlü Soru ve Önerileriniz İçin bilgi@renstitu.com Adresine Mail Atabilirsiniz. Her Hakkı Saklıdır.

EVLİLİK ÇEŞİTLERİ FATİH HANOĞLU. Her Türlü Soru ve Önerileriniz İçin bilgi@renstitu.com Adresine Mail Atabilirsiniz. Her Hakkı Saklıdır. 1- Tamamlayıcı çift tarzında evlilik: Bu tarz en yaygın olandır. Partnerler birbirlerinin ilişkiye katkılarına saygı duyarlar, her partnerin gücü ve yeterliği vardır, yine her partnerin otonomisi mevcuttur.

Detaylı

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça fazla bulunur. Sadece iskelet kasları toplam a ırlı ın

Detaylı

IPv6 ve UlakNet Geçi planı. Hayrettin BUCAK TÜB TAK - ULAKB M

IPv6 ve UlakNet Geçi planı. Hayrettin BUCAK TÜB TAK - ULAKB M IPv6 ve UlakNet Geçi planı Hayrettin BUCAK TÜB TAK - ULAKB M 20 Yılı A kın Bir Süre Önce IP bundan yakla ık 20 yılı a kın bir süre önce geli tirilmi bir teknolojidir. lk olarak kısıtlı bir ekilde (askeri

Detaylı

Evliliğin Yazısız Kuralları!..

Evliliğin Yazısız Kuralları!.. On5yirmi5.com Evliliğin Yazısız Kuralları!.. Evlilik insan hayatının en önemli dönüm noktası. Peki iyi günde kötü günde evlilik nasıl olmalı? Aklınızdaki bütün sorulara bu röportaj cevap verecek!.. Yayın

Detaylı

ERGENLİK DÖNEMİ Ergenlik dönemindeki gençler için arkadaşlık son derece önemlidir. Yapılan araştırmalarda gençlerin haftada en az 9 saatini arkadaşlarıyla birlikte geçirdikleri ve en büyük

Detaylı

Mutfak Etkinliği. Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Şarkı. Kek yapıyoruz.

Mutfak Etkinliği. Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Şarkı. Kek yapıyoruz. Türkçe Dil Etkinlikleri Sanat Etkinlikleri Oyunlar Şarkı Mutfak Etkinliği Sohbetler Yaşayan değerlerimizden Görevlerimizi Bilmek ile ilgili sohbet ediyorum. Görevlerimizi yerine getirme konulu sohbet ediyorum.

Detaylı

Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri

Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri Gelişim psikolojisi, bireylerin yaşam boyunca geçirdiği bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal

Detaylı

Mebusevleri M. Anıt C. Şafak A. 8/11 06510 Tandoğan Ankara 1

Mebusevleri M. Anıt C. Şafak A. 8/11 06510 Tandoğan Ankara 1 Kod: ISG_TGE_10 GENEL AÇIKLAMA Bu bilgilendirme notu İSG İş Güvenliği Temel Eğitim Seti nin bir parçası olan Isının Vücut Üzerindeki Olumsuz Etkileri konulu eğitim kapsamında hazırlanmıştır. Eğitimin CD

Detaylı

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir.

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. BEYAZ KAN HÜCRELERİ Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. 1 Görevleri nelerdir? Bu hücreler vücudu bulaşıcı hastalıklara ve yabancı maddelere karşı korur.

Detaylı

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri DONUK OMUZ Omzunuzda geçmeyen bir ağrı ve sertlik hissediyormusunuz? Eğer bu tarz bir şikayetiniz varsa, donuk omuz sorunuyla karşı karşıya olabilirsiniz

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

07.10.2013 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

07.10.2013 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ. -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü 07.10.2013 PAZARTESİ İZMİR GÜNDEMİ -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı - Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü Doç. Dr. Hoşnuter: Basit Merdiven Altı Güzellik Merkezlerine Dikkat Yaz aylarında

Detaylı

TABURCUYUZ, YA SONRASI?

TABURCUYUZ, YA SONRASI? TABURCUYUZ, YA SONRASI? Uzm. Hemş. Emel DİLEK Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları ABD Annem, 67 yaşında, Emekli öğretmen, HT hastası, 2002 yılında geçirmiş olduğu beyin ameliyatı sonrası

Detaylı

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR İÇİNDEKİLER TENS TERAPİ NEDİR... 1 TENSİN VÜCUDA UYGULANMASI, TENS İÇİN ELEKTRODLARIN YERLEŞTİRİLMESİ... 2 TENS TERAPİNİN ETKİLİ OLDUĞU HASTALIKLAR... 3 TENS

Detaylı

Prostat kanserine karşı erken teşhis için

Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat Erkeğin hassas noktasi Sayın Erkekler, Almanya da her yıl 40.000 den fazla erkek yeniden prostat kanserinden hastalanıyor. Ancak tüm erkeklerin % 15 ile

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

ÖNEMLİ NOT: 2016 BÜTÇESİ HAZIRLAMA ÇALIŞMASI. NYC Nilgün Yetiş Koçluk ve Danışmanlık. Gözden Geçirme Tarihi:

ÖNEMLİ NOT: 2016 BÜTÇESİ HAZIRLAMA ÇALIŞMASI. NYC Nilgün Yetiş Koçluk ve Danışmanlık. Gözden Geçirme Tarihi: ÖNEMLİ NOT: Bütçe kısıtlamalar için değil, sizi arzu ettiğiniz hayatı yaşamanız ve hedeflerinize ulaşmanız için yapıldığı zaman oldukça anlamlı ve faydalıdır. Bu çalışmayı yıl başında yapmanız ve 3 er

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

Neden grip aşısı için bir davetiye alırsınız?

Neden grip aşısı için bir davetiye alırsınız? 2014 Grip aşısı (Aile) doktorunuz grip aşısı olmanız için size bir davetiye gönderir. Bu broşürde grip aşısı ile ilgili önemli bilgileri okuyabilirsiniz. Grip aşısı olmaya karar verdiniz mi? O zaman grip

Detaylı

Barsak kanseri halk taraması

Barsak kanseri halk taraması Barsak kanseri halk taraması 2015 Neden halk taraması? Barsak kanseri ciddi bir hastalıktır. Her 100 kişiden 4-5 kişi ömürlerinde barsak kanserine yakalanırlar. Her yıl 13.000 insanda barsak kanseri tespit

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

(0216) 330 59 69-342 57 77 - (0505) 582 44 76

(0216) 330 59 69-342 57 77 - (0505) 582 44 76 (0216) 330 59 69-342 57 77 - (0505) 582 44 76 E T M KOÇLU U S nav sistemlerinde yap lan de i ikliklerin s kla mas, hem velilerin hem de ö rencilerin süreç içerisinde emin ad mlarla ilerlemelerini zorla

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri

İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri N E D E N B E YİN M E R K E Zİ? B E YİN Y M E R K E ZİN D E N E LE R Y A PIL IR? Merkezde Nöro -Biliminin en zor ve faydalı teşhis ve tedavi gelişmelerinin tatbiki yanında tedavide

Detaylı

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir?

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Hayatımızın en değerli varlığıdır anneler. O halde onlara verdiğimiz hediyelerinde manevi bir değeri olmalıdır. Anneler için hediyenin maddi değeri değil

Detaylı

Kanser Nedir? KANSER GERÇEĞİ

Kanser Nedir? KANSER GERÇEĞİ KANSER GERÇEĞİ Her dört insandan biri yaşamının bir döneminde kansere yakalanıyor, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre bu gidişatla yalnızca 2020 yılında dünyaya 15 milyon yeni kanser vakası eklenecek.

Detaylı

Diyabet ve göz sorunları

Diyabet ve göz sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 08 Diyabet ve göz sorunları Diyabet

Detaylı