Panik Bozuklukları. Kendine hakim ol! Panik bozukluğu olan insanlar ve yakınları için bir bilgilendirme broşürü. Panikbroschüre in türkischer Sprache

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Panik Bozuklukları. Kendine hakim ol! Panik bozukluğu olan insanlar ve yakınları için bir bilgilendirme broşürü. Panikbroschüre in türkischer Sprache"

Transkript

1 Panik Bozuklukları Kendine hakim ol! Panik bozukluğu olan insanlar ve yakınları için bir bilgilendirme broşürü Panikbroschüre in türkischer Sprache

2 İçindekiler Önsöz 3 Korku nedir? 4 Korkunun gelişimi Sağlıklı korku patolojik korku Korkuların sınıflandırılması 6 Genel korku bozukluğu Panik bozukluğu Fobik bozukluk Sosyal fobi Korku ile ilgili rakamlar 9 Korkudan korunma 10 Panik nedir? 11 Panik atak belirtileri Nedenler ve tetikleyici unsurlar Belirtileri arttıran kısır döngü Önleyici davranış biçimi Seyir ve prognoz 16 Hangi önlemler alınabilir? 17 Korkunun üstesinden gelmenin altın kuralları İlaç tedavisi ve psikoterapik yöntemler Diğer tedavi yöntemleri Ek 23 Literatür önerileri Kendi kendine yardım grupları 2

3 Önsöz Korku, hepimizde var. Aradaki fark şu soruda yatıyor: Seni korkutan şey nedir? Frank Thiess ( ), Alman esayisti Sayın hasta, korku üzerinde sohbet ederken, hepimiz neden bahsettiğimizi çok iyi biliyor zannederiz. Ancak her birimizin korku kavramı altında neler anladığını derinden sorgulamaya başladığımızda, birimizin korkuyu faydalı bir hayat tecrübesi olarak algılarken, bir diğerimiz için korku olgusunun hayatı kısıtlayan ve insana sıkıntı ve-ren bir bozukluk olduğunu hemen fark edebiliriz. Elinizdeki broşür, korkunun insanı hasta eden yönlerinin de bulunduğu görüşünü savunan insanlara yönelik bir kılavuz özelliğini taşımaktadır. Broşürümüzün amacı, size ve yakınlarınıza hekiminizle yapacağınız görüşmelerinizde kolaylık sağlayacak bilgiler sunabilmektir. Çünkü korku bozukluğundan şikâyetçi olduğunuz durumlarda gerekli olan yardımı, sadece doktorunuzdan temin edebilirsiniz. Korku bozukluğundan dolayı doktora başvurmakla zaafını ortaya koyacağından korkan herkesin, şunu hiçbir zaman göz ardı etmemesi gerekir: Korku bozukluğu da aynı diğer hastalıklar gibi bir hastalık olup, tedavi edilebilmesi için hastanın doktoruna başvurması zorunludur. Unutmayın ki, böyle bir hastalıktan muzdarip olan bir insanın yakın zamanda tekrar kendi ayakları üzerinde durabilmesinin tek yolu, hekim tedavisinden geçmektedir! 3

4 Korku nedir? Korku, hayatta kalabilmenin vazgeçilmez bir unsurudur. Hannah Arendt ( ), Alman ve ABD filozofu Korku olgusunu tek bir cümlede tanımlamak, kuşkusuz çok zordur. Buna rağmen korkuyu, irade ve mantıkla kontrol altına alınamayan, insanın içini daraltan bir yakın tehdit hissi olarak açıklayabilmemiz mümkündür. Tıbbi açıdan bakıldığında korku hemen hemen her vakada soluk beniz, terleme, titreme veya çarpıntı halleri ile birlikte seyreder. Korku hastalıkları ise, korkunun şiddetli bir hali olarak kabul edilir. Korkunun gelişimi Korkumuz, ancak hayatımız sürecinde gelişen bir olgudur. Yani ne ödlek olarak, ne de özellikle cesur ve korkusuz bir insan olarak dünyaya geliriz. Gözle görülür ilk korku reaksiyonlarını, bebeklerin dördüncü ila altıncı ayları arasındaki dönemlerde algılayabilmemiz mümkündür. Çocukların ebeveynlerinden uzun süre uzak kalmalarına katlanmaları, içlerinde bu şahısların bir imajını muhafaza edebildikleri sürece mümkündür. 4

5 Sağlıklı korku patolojik korku Korku, her şeyden önce sağlıklı ve insanın hayatta kalabilmesine yardımcı olan bir duygu halidir. Korku öncelikle, hem kendi kendimiz, hem de çevremizdeki insanlar için sağduyulu ve itinalı olma yetisini kazandırır bize. Nasıl ağrının beden için önemli bir alarm fonksiyonu varsa, korkunun da hayati bir önemi söz konusudur. Örneğin korkmadan ve ağrı hissetmeden ateşe yaklaşabilseydik, hayati tehlike arz edebilecek yanıklara maruz kalmamız çok kolay olurdu. Yani, korkunun da sağlık açısından önemli yönleri vardır kuşkusuz. Bu durumda gerçek korku olarak tabir edilen olgudan bahsedilir: Dışarıdan gelen bir tehlike karşısında insan; bedenen, hissi olarak ve akıl seviyesinde alarma geçirilmektedir. Ancak korku olgusunun nasıl yaşandığını veya algılandığını da herkes bilir. Örneğin bize korku veren duruma başka bir anlam vermek suretiyle: Geceleri evimizde sesler duyduğumuzda, bunu evde bulunan muhtemel soygunculara değil, örneğin evin içinde dolaşan kediye yormaya eğilim gösteririz. Ancak makul bir ölçüde gerçek korku hissine sahip olmak da önemlidir. Bu korkunun dozu, risk taşıyan bir olayda hazırlıksız yakalanmayacak kadar yeterli olmalı, ancak tepki gösteremeyecek kadar da ( korkudan donakalma ) fazla olmamalıdır. İşte gördünüz: hem aşırı korku, hem de korkusuzluk derecesine varan az korku halleri, hastalık özelliklerini taşımaktadır. Aşırı korku halinde mutlaka yardıma ihtiyacınız var demektir, üstelik yaşam kaliteniz de kısıtlanmış olacaktır. Ancak korkusuzluk halinde sosyal açıdan topluma uyumlu ve de başarılı olmanız mümkündür. Korku olgusunun bu her iki türünün de hastalık niteliği taşımasına rağmen, aşırı korku vakasının daha önemli olduğu da bir gerçektir. 5

6 Korkuların sınıflandırılması İnsan, içinde her zaman korkuyu bulabilir. Ancak yeterince derinde aramasını bilmelidir. André Malraux ( ), Roman yazarı, Fransız Kültür Bakanı ve sanat bilimcisi Korkudan korkuya fark vardır. Bundan dolayı korku bozuklukları, tıbbi açıdan üç büyük gruba ayrılmaktadır. Bu sınıflandırmada, her bir korku kategorisinin hasta edici özelliğini vurgulamak için bozukluk kelimesi eklenmiştir. l Korku bozukluğu (genel korku, herhangi bir olguya bağlı olmayan korku) l Panik bozukluğu (veya panik atakları), alan korkusu (agorafobi) ile veya tek başına seyredebilir l Fobik bozukluk (belli bir nesneye ve duruma bağlı olarak) Bütün bu korku hallerinde, normal hal ile hastalık hali arasında kesin bir sınırlama mümkün değildir. Bu itibarla, önce korkunun hangi boyutta olduğu sorusunun irdelenmesi gerekmektedir; örneğin genel olarak nispeten çabuk korku hissine kapılabilen bir kişiliğin hastalık boyutuna ulaşan derecede korkuya kapılıp kapılmadığı sorusu, önemli bir rol oynamaktadır. Örneğin sistematik bir şekilde uçağa binmekten korkan, ancak bunun için mutlaka psikolojik yardıma başvurmayan veya başvurması zorunlu olmayan çok sayıda insan vardır. Diğer insanların huzurunda konuşma korkusunun hangi noktadan sonra hayatı kısıtlayan boyuta ulaştığı ve dolayısıyla profesyonel hekim yardımıyla tedavi edilmesi gerektiği sorusu da, çoğu zaman kolayca kestirilemez. Aynı şekilde, örneğin örümceklerden korkmanın ne derece hastalıklı bir durum olduğunu da bilemeyiz. Konunun daha iyi anlaşılması için öncelikle korku hastalıklarının üç farklı şeklini biraz daha yakından irdeleyelim. 6

7 Genel korku bozukluğu Korku belirtilerinin çoğu günlerde, en az birkaç hafta boyunca devamla ortaya çıktığı hallerde, genel korku bozukluğundan söz edilir. Bu bozukluğu teşhis eden doktorun, teşhisine temel aldığı en önemli belirtiler arasında şu haller de bulunmaktadır: l Kaygılar (gergin his hali, heyecanlı olma, belli bir olguya konsantre olmada zorlanma) l Motorik gerginlik (örneğin titreme, kaslarda gerginlik hissetme, sakin olamama) l Aşırı vejetatif (kontrol dışı) reaksiyonlar (örneğin terleme, baş dönmesi). Panik bozukluğu Doktorunuz tarafından önerilen ilacın panik bozukluğunun tedavisine yönelik olması itibarı ile, bu broşürün Panik nedir? başlığı altında konu daha ayrıntılı bir şekilde işlenmektedir. Fobik bozukluk Fobik bozukluk, daima spesifik bir durum veya obje ile bağlantılı olan bir korku halidir. Objeye bağlı fobi, örneğin 7

8 örümcek, yılan veya ateş gibi belli bir nesneye bağlı olarak ortaya çıkan bir korku halidir. Sosyal fobi Sosyal fobi, fobik bozuklukların bir alt sınıfını oluşturan ve belli bir duruma bağlı olarak yaşanan bir fobi türüdür. Bu fobiden muzdarip hastalar, dışarıda diğer insanlarla konuşmaktan veya karşı cinsten bir insanla buluşmaktan kaçınır ve genel olarak insanlarla temasa geçmekten hoşlanmazlar. Böyle bir durumda ise çoğu zaman yüzünün kızarması, karşısındaki insanın gözünün içine bakmaktan kaçınması, ellerin titremesi vs. gibi belirtiler ortaya çıkar. Kitapçığımızın gelecek sayfalarında korku hastalıklarından bahsederken, çoğu zaman genel olarak geçerli ifadeler kullanılmakta olup, ifade edilen tespitler de korku hastalıklarının bütün ana şekilleri için geçerli olan tespitlerdir. 8

9 Korku ile ilgili rakamlar İnsanlık, hiçbir zaman bugünkü kadar korkmuyordu ve hiçbir zaman bunun için bu kadar fazla nedeni yoktu. Bertrand Russell ( ), İngiliz matematikçisi ve filozofu, 1950 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Hayatımızda korku hastalığına yakalanma ihtimali, % 10 ila 15 arasındadır. ABD de hatta her dört insandan birinin hayatında bir kez korku hastalığından muzdarip olduğu varsayılmaktadır. Genel olarak bakıldığında, genel korku ve alan korkusundan ( Panik nedir başlığı altında işlenecek) muzdarip olan hastalar, çoğunluğu teşkil etmektedirler. Panik bozuklukları, toplu olarak bakıldığında daha ender ortaya çıkan vaka olarak karşımıza çıkmaktadır. Birinci derecede bir akrabası hasta olan bir aile bireyinin de hasta olma olasılığı, genel nüfus için geçerli olan ortalama olasılıktan % 15 ila 20 daha yüksektir. Bu olasılık, tek yumurta ikizlerde ta % 30 sınırlarına kadar varabilmektedir. Bu gözlem ise, bahse konu hastalığın kalıtsal bir yönünün de olduğunu ortaya koymaktadır. Almanya, Avusturya ve İsviçre de korku hastalığından muzdarip olan insanların sayısı 2,5 milyondan fazladır. 9

10 Korkudan korunma Korkaklar için bütün yapraklar hışırdar. Alman atasözü Eğer korkunun önüne geçemiyorsak, o halde korkumuzu kontrol altına almamızı kolaylaştıran ve hatta mümkünse korkudan korunabilmemizi sağlayan olanakları da elde etmek isteriz tabii ki. Bunun içindir ki, bir yandan korku olgusu ile diğer yandan duyarsız dikkatsizlik ile aşırı dikkat arasında sağduyulu bir denge içinde yaşamamıza yarayan çok sayıda korunma olanaklarımız mevcuttur. Örneğin uçağın düşme veya trenin raydan çıkma olasılığını bilinçli olarak göz ardı etmek suretiyle uçağa veya trene binme korkumuzun üstesinden gelmeyi kolayca başarabiliyoruz. Her birimizin bu tür örnekleri yaşadığı kesin. Ancak korku bozukluğu olan bir insanda, bu koruma mekanizmaları artık yeterli olmaz ve sonuçta korku, hastalık derecesine kadar varır. 10

11 Panik nedir? İnsanın korkuları hep aynı kalmaz: korkunun biri gider, diğeri gelir. Plato (M.Ö veya 347), Yunan filozofu Panik bozukluğu, beher panik nöbet veya ataklarından oluşur. Panik nöbetleri, aniden ortaya çıkan aşırı korku halleri olup, genelde sadece birkaç dakika süre ile sınırlıdır. Tıp dilinde bu tür vakalara paroksimal (= nöbet şeklinde) ve epizodik (= bölümler halinde ortaya çıkan) korku da denmektedir. Çoğu zaman, panik atağın ortaya çıktığı yer, panik atakla irtibatlandırılır. Bundan dolayıdır ki, panik atak muzdaripi çoğu insan, bu atakların ortaya çıktığı yerlerden özellikle kaçınırlar. Bu yerler, çoğu zaman birçok insanın küçük bir mekânda bir araya geldiği (sinema, tiyatro, konser salonu, süpermarket ) veya dar (ve geçici olarak kapalı) mekânlardır (asansör, metro, tren, uçak, otobüs ). Diğer yandan, geniş meydanlar veya köprüler de aynı özelliği taşıyan yerler olabilmektedir. Bu olgu, panik bozukluğu olan insanların gitgide daha fazla yerlerden kaçınmalarına ve dolayısıyla yaşam alanlarının önemli ölçüde kısıtlanmasına yol açabilmektedir. Aşırı vakalarda, bu insanların yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı (yani korkudan korktukları için ) artık evden bile dışarı çıkmadıkları gözlemlenebilmektedir. Panik bozuklukları, çoğu zaman alan korkusu (agorafobi) ile birlikte seyretmekte olup, bu fobi, yaygın görüşün aksine sadece dar mekânlarda değil, aşağıda açıklanan hallerde de ortaya çıkabilmektedir: l İnsan kalabalığı l Kamuya açık meydanlarda l Uzun mesafeli veya tek başına çıkılan yolculuklarda 11

12 Panik atak belirtileri Korku olgusu, insanın bedeninde vejetatif sinir sistemi ile aktarılan bir reaksiyona yol açar. Korku hali, çoğu zaman tehdit veya tehlike unsurları içeren durumlarla bağlantılı olduğu için korkunun alarm fonksiyonunu bize gösteren belli başlı belirtilere yol açmaktadır. Aşağıda sıralanan belirtiler, panik bozukluğu olan hastalarda bir panik atağı esnasında sıkça görülen belirtilerdir. Bu belirtilerin tek başına veya kombinasyon halinde ortaya çıkması söz konusu olabilmektedir. l Çarpıntı, nabız hızlanması veya düzensiz nabız l Baş dönmesi, uyuşukluk veya halsizlik hissi l Nefes daralması veya nefes zorluğu l Terleme l Göğüs ağrıları veya göğüste fenalık hissi l Titreme veya sarsılma l Sıcak-soğuk basmaları l Nefes tıkanıklığı veya boğulma hissi l Vücudun belli uzuvlarında karıncalanma veya uyuşma hisleri l Ölüm korkusu l Mide bulantısı veya mide-barsak şikâyetleri l Gerçekdışılık veya benliğini yitirme hisleri l Çıldırma korkusu l Kontrolü kaybetme korkusu Bu belirtilerin sonuçları da çoğu zaman belirtilerden hafif değildir. Bu tür hastaların başvurduğu davranış biçimleri şöyle sıralanabilir: l Önleyici davranış biçimi (izolasyon derecesine varacak kadar sosyal hayattan uzaklaşma) l Kendi kendisini tedavi etme eğilimleri (tablet veya alkol alıp, her şey daha da kolaylaşacak veya her şeye daha rahat katlanabileceğim tutumu) l Uyuşmazlıklar (ailevi ve/veya mesleki türde) l Beklenti anksiyetesi (korkudan korkma) 12

13 Yukarıda sıralanan konular, broşürün gelecek bölümlerinde daha ayrıntılı olarak işlenecektir. Nedenler ve tetikleyici unsurlar Panik bozukluğunun ortaya çıkmasına neden olan unsurların belirlenmesinde, önceleri psikolojik faktörlerin en önemli rolü oynayan faktörler olduğu ve asıl panik atağını tetikleyici unsurun stres durumundan kaynaklandığı varsayılırdı. Ancak günümüzde paniğin ortaya çıkmasına neden olan faktörler konusunda çok daha fazla bilgi elde edilmiş olup, artık biyolojik faktörlerle davranışa bağlı faktörler arasındaki kombinasyonun paniğe yol açtığı düşünülmektedir. Davranış: Davranışımız, doğuştan sonra öğrendiğimiz bir olgudur. Bunu kanıtlayan en ünlü deney, hepimizin bildiği Pavlov un Köpeği deneyidir kuşkusuz. Bu deneyde birbirinden bağımsız iki uyarıcı bir araya getirilmektedir. Kendisine gösterilen etle tamamen doğal bir şekilde uyarılan köpeğin ağzı doğal olarak sulanmıştır. Köpek eti yerken, kendisine bir zil sesi şeklinde ikinci bir uyarıcı daha verilir. Zil uyarıcısı tek başına sunulduğunda, köpekte spesifik bir reaksiyon gözlenmez. Ancak bu iki uyarıcı, yani et ile zil sesi, yeterince sık tekrarlandığında, köpek de bu iki uyarıcı arasında bir irtibatlandırma yapar. Başlangıçta köpek için tamamen anlamsız olan zil uyarıcısı, artık et olmasa da köpeğin ağzını sulandırmaktadır. Yani köpek, zil sesinin aynı zamanda kendisine et verileceği anlamını taşıdığına şartlandırılmıştır. İşte insanlardaki korku reaksiyonu da benzer şekilde ortaya çıkmaktadır. Başlangıçta tamamen anlamsız olan bir durum, insanın beynindeki bir çağrışımla panik atağın tetikleyici unsuru olabilmektedir. Bu durum da, uzun vadeli bakıldığında hastanın bu tetikleyici unsurdan kaçınmaya yönelik önleyici bir davranış biçimi geliştirmesine yol açmaktadır. 13

14 Biyolojik faktörler: Bazı korku hastalıklarının biyolojik olarak kalıtımsal (genetik) faktörlerden de kaynaklandığı varsayılmaktadır. Bu hastalıktan şikâyetçi birden çok aile bireyleri veya ikizleri olan aileler dahilinde yapılan araştırmaların sonuçları da bu varsayımı desteklemektedir. Korku hastalığının gelişen safhalarında çoğu zaman sinirler arası iletim maddelerinin (nörotransmitterler) bozukluğu söz konusu olabilmektedir. Ki bu hastalık vakalarında genelde önerilen ilaçlar da etkilerini bu alanda göstermektedir. Belirtileri arttıran kısır döngü Korku hastalıkları kapsamında genelde belirtileri arttıran bir kısır döngü de söz konusu olup, bu döngü çerçevesinde hastalığın devam etmesi önlenememektedir. Bu olgu, halk arasında yaygın bir deyişle Kedi, kendi kuyruğunu ısırıp duruyor cümlesi ile ifade edilmektedir. Bu örnekle, hastanın belli bir süre sonra nasıl içinden çıkmakta büyük zorluk çektiği bir durumla karşı karşıya kaldığı, açık bir şekilde gözler önüne serilmektedir. Belli bir korkuyu belli bir yer ile irtibatlandıran hasta, bu yerden kaçınma eğilimine girer, ki bu davranış biçimi de sonuçta hastanın kendisini daha güvensiz hissetmesine ve yaşam alanını daha da kısıtlamasına yol açmaktadır. Bu kısır döngüyü aşağıda gösterildiği şekilde tanımlayabiliriz: Korku Güvensizlik Önleyici davranış Geri çekilme İzolasyon Kendi değerini yitirme Büyük bir korku ve güvensizlik içinde olan bir hasta, genelde kendi vücudu ile ilgili kuruntulara kapılma eğilimi de gös- 14

15 terir. Bundan dolayıdır ki, panik bozukluğu olan hastalar, sıklıkla vücutlarında bazı şeylerin normal olmadığı yönünde yanlış yorumlara yönelirler. Bundan dolayı kendi vücutlarını daha yakın bir takibe alan bu hastalar, kendi incelemeleri sonucunda çoğu zaman vücutlarında bazı şeylerin normal olmadığı yönündeki endişelerinin gerçekten teyit edildiğini sanırlar; böyle bir durumda da, terleme, hafif baş dönmesi veya düzensiz kalp atışları gibi tamamen zararsız ve olağan belirtilere çok daha vahim bir yorum getirirler: Bedensel belirtiler Düzensiz kalp atışları, nabız hızlanması, göğüs ağrıları, terleme, nefes şikâyetleri Baş dönmesi, halsizlik hisleri, uyuşukluk, görsel belirtiler, titreme, soluk beniz Nefes darlığı, boğulma hissi, Boğazında düğüm hissetme Uzuvlarda karıncalanma Realitenin sis pedesine bürünmesi ve kendi benliğinin farklı algılanması (gerçekdışılık hissi) Konsantrasyon bozuklukları Düşünceler fırtınası Genel olarak yoğun korku belirtileri Düşünceler fırtınası Kalp krizi geçireceğim Bayılacağım Beynimde bir tümör var Beyin kanaması geçireceğim Boğuluyorum Nefes alamıyorum ve öleceğim Felç olacağım Çok ağır hastayım Kontrolü kaybediyorum Çıldırmak üzereyim Tımarhaneye gitmek zorundayım Bu korku beni öldürecek Önleyici davranış biçimi Korkudan korkmak, yani yeni bir panik ataktan korkmak, tıp dilinde beklenti anksiyetesi olarak tanımlanan bir olgudur. Bu korku hali de büyük bir sorun yaratabilecek özellikte olup, yukarıda sözü edilen önleyici davranış biçiminin muhafaza ve teşvik edilmesine yol açabilir. 15

16 Seyir ve prognoz En güçlü adam bile bazen yatağın altına bakar. Erich Kästner ( ), Alman dram ve çocuk kitapları yazarı Korku hastalıkları, genel olarak yaşları arasında ortaya çıkar. Kadınlar, erkeklere oranla daha sık bu hastalıklara yakalanırlar. Bu tür hastalıkların çoğu zaman kronik olarak seyreden hastalıklar olması itibarı ile, tedaviye başvurmayan hastaları uzun bir eziyetli dönemin beklediği söylenebilir. Maalesef hastaların çoğu, sorunlarını bir hekime açmaktan çoğu zaman doğal olarak utanırlar. Aynı şekilde, hastalığın temelinde organik bir şikâyet arama eğilimi de hastalar arasında yaygın bir olgudur, çünkü organik bir hastalığın, korku hastalığına nazaran daha kolay anlaşılır, elle tutulur bir yanı vardır. Ancak buna karşılık, hastalara yardım edilebilmesi için hastalıklarının nedenleri ve temelinde yatan mekanizmaları konusunda yeteri ölçüde aydınlanmaları vazgeçilmez bir gereksinimdir. Kaldı ki, korku hastalığının yanı sıra diğer bir sorunla da karşılaşan hastaların sayısı, oldukça ciddi miktarda yüksek sayılabilir. Korku hastalığı, çoğu zaman bir depresyonla da seyredebilir ( korku, insanı depresyona sürükler ) veya tablet ve alkol suiistimaline yol açabilir ( bütün bunlara ancak tabletlerle veya alkolle katlanabilirim ). Korku hastalarının genel toplamında bu tür şikâyetleri de olan hasta oranının takriben 1/3 olduğu tahmin edilmektedir. Bu olgunun; hasta ile hekim arasında özel olarak uyarlanan bir tedavi planının (doktor ziyareti ve ayrıntılı danışma ve/veya medikasyon ve/veya psikoterapi) ne denli gerekli olduğunun bir kez daha vurgulanması açısından ele alınması zorunludur. 16

17 Hangi önlemler alınabilir? Korkuyu kabullenmek ve ona katlanabilmek, cesaret gerektiren bir iştir. Hoimar von Ditfurth ( ), Doktor ve yayıncı Korku hastalıklarında yukarıda sözü edilen kısır döngüden etkin bir şekilde çıkılabilmesi için, hastanın da işbirliği ile özel olarak uyarlanmış bir tedavi planının hazırlanması gerekmektedir. Bu bağlamda doktor ziyareti, ayrıntılı danışma ve danışmada hazırlanan tedavi planına riayet edilmesi, son derece önemlidir. Bu hastalıkların tedavisinde iki ana tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Bunlardan biri medikasyon tedavisi olup, diğeri ise psikoterapik tedavi olarak adlandırılmaktadır. Hastaların çoğunda bu iki tedavi yöntemi kombine olarak uygulanmaktadır, zira yukarıda da gördüğümüz gibi korku hastalıkları, muhtelif seviyelerde cereyan eden bir sorun olup, biyolojik faktörlerin yanı sıra davranış biçiminden kaynaklanan faktörler de önemli bir rol oynamaktadır. Korkunun üstesinden gelmenin altın kuralları Öncelikle uymanızı önerdiğimiz birkaç genel kuralı tanıtalım: Korku ve paniğin üstesinden gelmenin 10 altın kuralı 1. Korku hislerinizin ve onlarla birlikte ortaya çıkan bedensel belirtilerin, stres durumunda ortaya çıkan normal vücut reaksiyonlarının abartılı bir şekli olduğunu hiçbir zaman unutmayın. 17

18 2. Bu tür hisler ve vücut reaksiyonları her ne kadar hoş bir olgu değilse de, ne tehlikeli, ne de herhangi bir şekilde zararlıdır. Korkmayın, kötü bir şey olmayacak! 3. Korku durumlarında peki, şimdi ne olacak? ve bunun sonu nereye varacak? gibi düşüncelere kapılıp, daha büyük korkular yaşamanıza kesinlikle izin vermeyin. 4. Sadece çevrenizde olup bitenlere ve vücudunuzda gerçekten nelerin cereyan ettiğine konsantre olun. Düşüncenize göre daha nelerin olabileceğine değil! 5. Beklemeyi bilin ve korkunuzun geldiği gibi gitmesine zaman tanıyın. Korkunuzla mücadele etmeyin ve ondan kaçmayın; korkunuzu kabullenme cesaretini gösterin. 6. Kuruntulu düşüncelerinize yoğunlaşmaktan ( korkudan korkmaktan ) vazgeçtiğinizde, korkunuzun nasıl kendiliğinden azaldığını takip edin. 7. Bu egzersizleri yapmanızdaki amacın, korkuyu önlemek değil, sadece korkuyu kontrol altına almayı öğrenmek olduğunu unutmayın. Bu konuda ilerleme kaydedebilmenizin tek yolu budur. 8. İçinizdeki hedeflerinizi daima gözünüzde canlandırın ve bütün zorluklara rağmen hangi ilerlemeleri kaydettiğinizi gözlemleyin. Bu kez de başarılı olduğunuz takdirde, ne kadar mutlu olacağınızı tasavvur edin. 9. Kendinizi tekrar iyi hissettiğinizde, çevrenize bakının ve bir sonraki adımınızı planlamaya başlayın. 10. Egzersizlere devam edebileceğiniz kanaatinde iseniz, sakin ve soğukkanlı bir şekilde bir sonraki egzersize geçin. (Alıntı: Wittchen et al., Korku, Korku Hastalıkları, Tedavi Olanakları. Harger: Freiburg-Basel, 1995) 18

19 İlaç tedavisi Medikasyon tedavisi olarak da tanımlanan ilaç tedavisinde çoğu zaman şu ilaçlar uygulanır: l Trisiklik antidepresanlar (TCA) l Seçici serotonin geri-alım inhibitörleri (SSRI) l Sakinleştirici ilaçlar (trankizanlar) Diğer hastalıkların seyrinde de olduğu gibi, hekiminiz medikasyon dozajını tamamen sizin ihtiyaçlarınıza uygun olarak ayarlama imkânına sahiptir.ilaçların içerdiği muhtelif maddeler, beyindeki sinirlerin sinyal aktarımını normalize etmek suretiyle etkilerini gösterir. Bu da (tıp dilinde nörotransmitterler diye tanımlanan) belli başlı haberci maddelerin konsantrasyon oranının yükseltilmesiyle olur. Bu şekilde şikâyetlerin iyileştirilmesi sağlanır. Izdırap içinde panik atak geçiren bir hastanın akut tedavisinde, mümkün olduğunca hızlı bir şekilde şikâyetlerinden kurtulabilmesi için her şeyden önce sakinleştirici ilaçlar verilir. Ancak bu hızlı etkinin avantajına karşılık, bu tedavinin bazı tehlikeli sonuçları da söz konusu olabilmektedir. Bu ilaçlarla oldukça hızlı bir iyileşme hisseden hastalar, çareyi hemen bu tür ilaçlarda arama eğilimine girmekte olup, bunların suiistimal ve bağımlılık potansiyeli içerdiği hususunu ise maalesef göz ardı etmektedirler. Bu ilaçların sadece kısa vadeli olarak ve akut tedavi kapsamında kullanılması uygundur. Hastalığın uzun vadeli bir tedavi gerektirmesi hallerinde, diğer iki grubun ilaçları uygulanır. Antidepresanlar grubu, aslında depresyon tedavisi için geliştirilmiş bir ilaç grubudur. Ancak bu ilaçların, hastalık halinde değişkenlik gösteren beyin metabolizmasını korku hastalıkları hallerinde de etkileyebildikleri görülmüştür. 19

20 Tarihsel olarak bakıldığında; klasik antidepresanlar (TCA), belli başlı yan etkileri olan eski bir gruptan ibarettir. Buna karşılık SSRI lerin ise TCA ların daha geliştirilmiş bir türü olduğu özellikle de TCA lardan daha iyi hazmedilebildiği söylenebilir. Panik bozukluklarında SSRI grubu ilaçları, birincil olarak tercih edilen tedavi yöntemidir, zira bu ilaçlar, gerek kanıtlanmış etkileri, gerekse iyi hazmedilme özellikleri itibarı ile başarılı olarak uygulanmış ilaçlardır. Sizin için önemli olan, panik bozukluğu halinde çoğu zaman önerilen ilaçların, ancak birkaç hafta sonra etkilerini bütünü ile gösterdikleri hususunu bilmenizdir. Zira beyindeki metabolizma aktivitelerinin tekrar normal hale gelebilmesi için bu süreye mutlaka ihtiyaç duyulmaktadır. Bundan dolayı ilacın düzenli olarak alınması zorunlu olup, muhtemelen ilk günlerde pozitif bir etki göstermediğinden dolayı zamanından önce ve hekime başvurmadan ilaca ara verilmemelidir. Hastalığınızın en az altı ay süreyle uzun vadeli bir tedaviye tabi tutulması gerektiğini dikkate almanız zorunludur. Bağımlılık yapma gibi bir özelliği olmayan antidepresanları uzun süre almanızda bir sakınca yoktur. 20

21 Psikoterapik tedavi yöntemleri Davranış biçimlerinden kaynaklanan faktörler yukarıda da açıklandığı üzere korku hastalıklarının gelişmesinde önemli bir rol oynayıp, bu hastalıkların nedeni ve tetikleyici unsuru olarak da görülmektedir. Bundan dolayı korku hastalıklarının psikoterapik yöntemlerle de tedavi edilmesi mümkündür. Bu bağlamda muhtelif tedavi yöntemleri mevcuttur: l Bilinçaltı psikolojisine yönelik metotlar: Bu metotlar, korku belirtilerinin uyuşmazlıklardan kaynaklandığı görüşünü temel alır. Bundan dolayı, bu uyuşmazlıkların gün ışığına çıkarılması ve çözümlenmesi ve bunların bilinçaltındaki oluşma nedenlerinin irdelenmesi ön planda tutulur. l Bilişsel davranışçı terapi: Bu terapi metodu, korku hastalıklarının öğrenme süreçleri sonucunda meydana geldiğinden yola çıkar. Bundan dolayı, uygulanan tedavide davranış biçimlerinde ve yaşam koşullarında değişiklik yapılması (öğrenme suretiyle) gerektiği ilkesinden hareket edilir. l Hümanist-Varoluşçu psikoterapi yöntemi: Bu yöntem, hastanın kendi kendisini iyileştirme yeteneğine sahip olduğu ilkesinden yola çıkan ve kişiliğinin geliştirilmesini destekleyen bir dizi metotları içerir. l Sistematik psikoterapi: Bu tedavide kişisel bir sorundan yola çıkılmayıp, korku hastalığının eksik bir iletişimden (örneğin hayat arkadaşlıklarında veya aile içinde) kaynaklandığı varsayılır. 21

22 Yukarıda sıraladığımız tedavi yöntemleri, en sık uygulanan psikoterapi metotlarıdır. Ancak her tedavi yöntemi için kaçınılmaz bir gereksinim, hastanın hekim ve terapisti ile işbirliği içerisinde bulunması ve tekrar sağlığına kavuşabilmesi için mevcut olan bütün güçlerini seferber etme iradesine sahip olmasıdır. Diğer tedavi yöntemleri Korku hastalığınızın iyileşmesine aktif bir katkıda bulunabilmek için bundan başka olanaklara ihtiyaç duymanız halinde, etkin bir şekilde uygulayabileceğiniz bir dizi tedavi yöntemi daha mevcuttur. Örneğin progresif kas gevşetme, otojen egzersiz ve Uzakdoğu kültüründen gelen Yoga, Çi Gong ve Thai Çi gibi diğer yöntemleri içeren çok sayıda gevşeme teknikleri mevcuttur. Bilindiği üzere, panik atakların meydana gelmesinde stresin önemli bir rol oynaması itibarı ile stresi kontrol altına alma teknikleri de öğrenebilirsiniz. Bu bağlamda, kendi deneyimlerinizi diğer insanlarla paylaşmanıza olanak sağlayan kendi kendine yardım gruplarını ister kendi bölgenizde, ister uzak bölgelerde bulabilirsiniz. Korku hastalıklarında yukarıda da açıkladığımız üzere hem biyolojik, hem de davranış biçiminden kaynaklanan faktörler rol oynamaktadır. Bundan dolayı, yine sözü edilen iki büyük tedavi yönteminin, yani ilaç tedavisi ile psikoterapik yöntemin, kombine olarak uygulanmasını çoğu hastalar için önerebiliriz. Kendisi için özel olarak hazırlanan (ve özel olarak uyarlanan) tedavi planına riayet eden hasta, korku hastalığının iyileşmesi ve dolayısıyla hayatında yeni bir hakimiyet ve istikrar kazanabilmesi için büyük bir adım atmış sayılır. 22

23 Ek Literatür önerileri Angstfrei leben. Das erfolgreiche Selbsthilfeprogramm gegen Stress und Panik. Yazar: Lucinda Bassett Cep kitabı 259 sayfa Beltz, ISBN: Wenn plötzlich die Angst kommt Yazar: Roger Baker Brockhaus Ciltsiz 176 sayfa Haan (2004), ISBN: Bammel, Panik, Gänsehaut. Die Angst vor den anderen. Yazarlar: Christophe André ve Patrick Légeron Ciltsiz 240 sayfa Aufbau Tb, ISBN: Angst bewältigen. Selbsthilfe bei Panik und Agoraphobie. Yazar: Sigrun Schmidt-Traub Ciltsiz 159 sayfa Springer-Verlag, Berlin/Heidelberg, ISBN: ,80 e 9,90 e 8,50 e 19,94 e 23

24 Die Angst aus heiterem Himmel. 9,00 e Panikattacken und wie man sie überwinden kann. Yazarlar: Christine Brasch ve Inga-Maria Richberg Özel cilt 287 sayfa Goldmann, ISBN: Angst, Panik und Phobien. Ein Selbsthilfe-Programm. Yazar: Reneau Z. Peurifoy Ciltsiz Huber, Bern ISBN: ,90 e Kendi kendine yardım grupları Korku bozuklukları ve panik hastalıkları konusunda kendi kendine yardım gruplarını (SHG) birçok büyük şehirde bulabilirsiniz. 24

25 İlk başvurabileceğiniz yerler olarak, bütün büyük şehirlerde faaliyet gösteren ve kısmen büyük Hastalık Kasaları ile Resmi Sağlık Daireleri ile kooperasyon içerisinde işletilen Kontakt- und Informationsstellen für Selbsthilfegruppen (KISS Kendi Kendine Yardım Grupları Temas ve Bilgilendirme Merkezleri) adlı merkezler bulabilirsiniz. Bu merkezlerin adres ve telefon numaralarını şehrinizin telefon rehberlerinden temin edebilirsiniz. Birkaç adres arasından sizin için seçtiklerimiz: DASH (Deutsche Angst-Selbsthilfe) ve MASH (Münchner Angst-Selbsthilfe) Bayerstr. 77 a München Tel.: 089/ und 089/ AGORAPHOBIE e.v. Taunusstr Berlin Telefon 030/ Soziale Angst Selbsthilfe Sosyal fobi ve çekingenlikten muzdarip insanlara yardım amaçlı web sitesi 25

26 Notlar 26

27 27

28 /2012 Lundbeck GmbH Karnapp Hamburg Telefon: 040/ Telefax: 040/ Neue Anschrift ab 1. Juni 2012 Ericusspitze Hamburg

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ?

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Olgu 1 32 yaşında, kadın Sınıf öğretmeni Evli Bir kızı var Yakınması Toplu taşıma

Detaylı

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri 1 Aşağıda zaman zaman herkeste olabilecek yakınmaların ve sorunların bir listesi vardır. Lütfen her birini dikkatle okuyunuz. Sonra bu durumun bu gün de dâhil olmak üzere son üç ay içerisinde sizi ne ölçüde

Detaylı

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI HAZIRLAYAN MUHAMMED PAMUK DİĞER DÖKÜMANLARIMIZI REHBERLİK İÇİN YAPILMIŞ YAZILIMLARIMIZI GÖRMEK İÇİN FACEBOOK GRUBUMUZA BEKLERİZ. LİNK: https://www.facebook.com/groups/teknorehbe

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav?

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Uzm Psk. Nuray ÖZBEN AVŞAR ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Çocuklar hızla büyüyor, çocukluk dönemini bitirip ilk erişkinlik olan ergenlik dönemine adımlarını atıyorlar. Ergenlik çağında fiziksel

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu)

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ DÜŞÜK KAN ŞEKERİNİN BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Tedavi planınız kan şekerinizi hedef değerler arasında tutmada daha etkili hale geldikçe, arada sırada hipoglisemi (düşük

Detaylı

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Yük. Hem. Gül Şav Özaydemir Danışman Hemşire EUKAM E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi ABD XIX. Ege Onkoloji Günleri 6-7 Nisan 2015 İzmir «Kanserle mücadele

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

Çocuklardaki Fobik Tepkiler ve EMDR Nur Dinçer*, Şeniz Pamuk**, Olcay Güner**

Çocuklardaki Fobik Tepkiler ve EMDR Nur Dinçer*, Şeniz Pamuk**, Olcay Güner** 1 Çocuklardaki Fobik Tepkiler ve EMDR Nur Dinçer*, Şeniz Pamuk**, Olcay Güner** Özet Özgül fobi, net olarak görülebilen belirli nesne veya mekanlardan, belirgin (göze çarpan şekilde) ve sürekli olarak

Detaylı

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU!

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU! Risk Faktörleri BİRECİK RAM Tedavi İçin Psikolojik sorunları olan ya da herhangi bir madde bağımlılığı bulunan ebeveynin çocukları daha büyük risk altındadırlar. Madde kullanan ve tedavi olmak isteyen,

Detaylı

Sınav ve Sınav Kaygısı

Sınav ve Sınav Kaygısı Sınav ve Sınav Kaygısı Gündem Sınav Nedir? Sınavla kaygının ilişkisi nedir? Sınav Kaygısının belirtileri nelerdir Sınav Kaygısının olası nedenleri nelerdir? Bu nedenler nasıl kotrol edilebilir Sınav anında

Detaylı

Panik Bozukluk/Panik Atak nedir? Evli erkeler daha az panik atak yaşar. Eğitim düzeyi yüksek erkeklerde daha fazla görülüyor

Panik Bozukluk/Panik Atak nedir? Evli erkeler daha az panik atak yaşar. Eğitim düzeyi yüksek erkeklerde daha fazla görülüyor Panik Bozukluk/Panik Atak nedir? Evli erkeler daha az panik atak yaşar Eğitim düzeyi yüksek erkeklerde daha fazla görülüyor Panik Atak yaşayan erkekler erken boşalıyor Başaramama korkusu ve stres panik

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Sosyal fobi, bireyin sosyal ortamlarda herhangi bir eylem yaparken utanç duyacağı duruma düşeceğini düşünerek nedensiz kızarma,

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

PANĠK BOZUKLUĞU. Hastalar ve yakınları için rehber. Türkiye Psikiyatri Derneği Anksiyete Bozuklukları Bilimsel ÇalıĢma Birimi

PANĠK BOZUKLUĞU. Hastalar ve yakınları için rehber. Türkiye Psikiyatri Derneği Anksiyete Bozuklukları Bilimsel ÇalıĢma Birimi PANĠK ATAĞI NEDĠR? PANĠK BOZUKLUĞU Hastalar ve yakınları için rehber Türkiye Psikiyatri Derneği Anksiyete Bozuklukları Bilimsel ÇalıĢma Birimi Temel özelliği, aniden ortaya çıkan ve zaman zaman tekrarlayan,

Detaylı

Anksiyete bozukluğu nedir?

Anksiyete bozukluğu nedir? Anksiyete bozukluğu nedir? Anksiyete her insan tarafından zaman zaman yaşanan korkuya benzer bir duygudur. Kişi bunu sanki kötü birşey olacakmış gibi nedeni belirsiz bir sıkıntı, bir endişe duygusu olarak

Detaylı

UÇUŞ KORKUSUNUN SEBEPLERİ. Kontrolü kaybetme korkusu. Kaçıp kurtulmanın mümkün olmadığı yerde panik atak geçirme korkusu.

UÇUŞ KORKUSUNUN SEBEPLERİ. Kontrolü kaybetme korkusu. Kaçıp kurtulmanın mümkün olmadığı yerde panik atak geçirme korkusu. Bir hafta sonra bayram; kimileri bayramı evinde kutlarken bazıları da bu süreyi tatil yapmak ya da uzak şehirlerdeki akraba ziyaretleri için kullanacak. Hem sürenin kısalığı hem de böyle günlerde yolların

Detaylı

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler

SINAV KAYGISI. Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir? * Fiziksel Belirtiler SINAV KAYGISI Kaygı, stresli bir durum karşısında hepimizin yaşadığı uyarılmışlık halidir. Ancak kaygının belli bir miktarda yaşanmasının olumlu işlevleri de vardır. Bir miktar kaygı günlük hayatta bizi

Detaylı

Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen

Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen Kaygı, strese verilen normal bir tepkidir. Korku ve kaygılarla ortaya çıkan sıkıntı, gerginlik ve huzursuzluk küçük

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp

Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp Bölüm 18 Evde Astım Takibi Dr. Ömer AYTEN ve Dr. Gülhan AYHAN Astım hastalığı kronik bir hastalık olması nedeniyle tedavisi de uzun süreli olmaktadır. Kalp yetmezliği hastalığı, yüksek tansiyon hastalığı,

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI se Li ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI SINAV KAYGISI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2015 KAYGI; Kaygı, kişinin bir uyaranla karşı karşıya kaldığında yaşadığı bedensel, duygusal ve zihinsel

Detaylı

GÖREVLENDIRME KARARLARI

GÖREVLENDIRME KARARLARI Portal Adres GÖREVLENDIRME KARARLARI : www.hakimiyet.com İçeriği : Gündem Tarih : 21.01.2015 : http://www.hakimiyet.com/genel/gorevlendirme-kararlari-h783915.html 1/3 GÖREVLENDIRME KARARLARI 2/3 GÖREVLENDIRME

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

CEP TELEFONUNUN ZARARLARI VE ALINABİLECEK TEDBİRLER

CEP TELEFONUNUN ZARARLARI VE ALINABİLECEK TEDBİRLER CEP TELEFONUNUN ZARARLARI VE ALINABİLECEK TEDBİRLER Nobel ödül sahibi Onkolog Devra Davis: Cep telefonunun zararları konusunda Küresel bir alarm durumu ilan edilmeli. Bir bilim adamı olarak, 6 yıl öncesine

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI Yrd. Doç.Dr. Vesile ŞENOL Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Böl. Bşk Paramedik Program Koordinatörü E.Ü. H.B.S.H.M.Y.O 1 Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Beynin normal

Detaylı

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Dr. Mecit ÇALIŞKAN HNH Psikiyatri İdari ve Eğitim Sorumlusu Kanser hastaları tanı, tedavi ve hastalığın ileri evrelerde çeşitli ve değişik, ruhsal

Detaylı

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY)

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) EĞİTİM MODÜLÜ I Kodlama İlkeleri 1 21-23 Haziran 2012 ANKARA UKAY KAPSAMI Ulusal Kaza Yaralanma

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

YABANI ÖZGÜRLÜK. Adres. : http://www.arcaajans.com/haber/guncel/yabani-ozgurluk/307185/ 1/2

YABANI ÖZGÜRLÜK. Adres. : http://www.arcaajans.com/haber/guncel/yabani-ozgurluk/307185/ 1/2 Portal Adres YABANI ÖZGÜRLÜK : www.arcaajans.com İçeriği : Gündem Tarih : 16.07.2014 : http://www.arcaajans.com/haber/guncel/yabani-ozgurluk/307185/ 1/2 YABANI ÖZGÜRLÜK 2/2 Portal Adres HIKÂYELI ILAHILER

Detaylı

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de Erken Bo alma (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü www.späterkommen.de Erken bo alma sorununuz var ml test edin Erken boşalma riskinizi, aşağıdaki uzman kişilerce hazırlanmış sorulara

Detaylı

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU A R A Ş. G Ö R. Z E Y N E P K I R I K K A L E L İ Gebelik dönemi fizyolojik olduğu kadar kalıcı psikolojik değişikliklere de neden olmaktadır. Anne karnında gelişen

Detaylı

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir??

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir?? Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem Sıklığı?? Klinik seyir?? Çocuğun ilk travmatik yaşam olayı emzirme bağlanma olumsuz sağlık koşulları yetersiz bakım Doğum Değişim İyi anne olabilecek

Detaylı

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ Bu kitapçık Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Beyin Görüntüleme ve Elektrofizyoloji Birimi tarafından hazırlanmıştır. Şubat 2010 1 DEPRESYON

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5 Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama (2011-2013) Danışman: Pfizer Konuşmacı: Pfizer

Detaylı

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR?

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? SELDA TÜRKMEN le EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? EFT, orijinal İngilizce isminin baş harflerinin kısaltmasıdır; "Emotional Freedom Techniques". İnsanda huzursuzluk yaratan bütün kötü duygulardan

Detaylı

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri

DONUK OMUZ. Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri Ağrıyı Hafifletme ve Esnekliği Sağlama Yöntemleri DONUK OMUZ Omzunuzda geçmeyen bir ağrı ve sertlik hissediyormusunuz? Eğer bu tarz bir şikayetiniz varsa, donuk omuz sorunuyla karşı karşıya olabilirsiniz

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MS Hasta Okulu 28.05.2013 Multipl skleroz (MS) hastalığını basitçe, merkezi sinir sistemine

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Diş hekimlerinde Bel Ağrısından Korunma

Diş hekimlerinde Bel Ağrısından Korunma Diş hekimlerinde Bel Ağrısından Korunma Hastalığın en güzel ilacı, o hastalıktan korunmanın çarelerini öğrenmektir. HİPOKRAT Bu sunumun amacı; bel ağrısından korunmak için doğru oturuş, doğru çalışma ve

Detaylı

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi

Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların düzeltilmesi Bölüm 17 Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Astım Tedavisinde Yapılan Yanlışlar Dr. Gülhan AYHAN ve Dr. Ömer AYTEN Astım tedavisinde yaygın olarak yapılan yanlışlar vardır. Bu doğru bilinen yanlışların

Detaylı

İçerik. Duygunun Tanımı Bileşenleri Sınıflandırması Duyguların ifadesi Duygular ve psikosomatik bozukluklar Duygusal Zeka testi

İçerik. Duygunun Tanımı Bileşenleri Sınıflandırması Duyguların ifadesi Duygular ve psikosomatik bozukluklar Duygusal Zeka testi DUYGULAR İçerik Duygunun Tanımı Bileşenleri Sınıflandırması Duyguların ifadesi Duygular ve psikosomatik bozukluklar Duygusal Zeka testi Duygu Nedir? Kişiye göre deneyimleme Öznel ifade biçimi Karmaşık

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR İÇİNDEKİLER TENS TERAPİ NEDİR... 1 TENSİN VÜCUDA UYGULANMASI, TENS İÇİN ELEKTRODLARIN YERLEŞTİRİLMESİ... 2 TENS TERAPİNİN ETKİLİ OLDUĞU HASTALIKLAR... 3 TENS

Detaylı

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir!

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! On5yirmi5.com Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! Mevsim değişimlerinde geniz akıntısı, burnunuzda tıkanıklılık ve bağ ağrılarınızdan şikayetiniz varsa, üst solunum yolu enfeksiyonlarınız 10

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI VİTA B 250/250/1 mg enterik kaplı tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir enterik kaplı tablet 250 mg B 1 vitamini, 250 mg B 6 vitamini ve 1 mg B 12 vitamini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması Amaç ve İçerik Projenin temel amacı şehrin farklı bölgelerinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü nün yönlendirmesi ile gürültü

Detaylı

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI GÜRÜLTÜ = HOŞA GİTMEYEN SES GÜRÜLTÜNÜN SÜRESİ ŞİDDETİ ZAMANI TÜRÜ GÜRÜLTÜ FİZYOLOJİK TEPKİLER RUHSAL TEPKİLER FİZYOLOJİK TEPKİLER ANĠ GÜRÜLTÜDE KAS GERĠLMELERĠ BAġ DÖNMESĠ YORGUNLUK ĠġĠTME KAYIPLARI METOBALĠZMA

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Kilo alma karışık mekanizmaların sonucudur. Genetik, fizyolojik, çevresel ve davranışsal öğelerin bir karışımıdır. Sanıldığının aksine, psikolojik sorunların aşırı kiloya neden olmadığı, tam tersine aşırı

Detaylı

CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik

CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik Ciprofloxacin, bazen menengokok hastalığına yakalanan kimselerle teması olan kişilere verilen bir antibiyotiktir.

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan ilaç dışında- kullanabilecekleri güvenilir bir antibiyotik

Detaylı

FMV ÖZEL AYAZAĞA IġIK LĠSESĠ

FMV ÖZEL AYAZAĞA IġIK LĠSESĠ FMV ÖZEL AYAZAĞA IġIK LĠSESĠ MADDE BAĞIMLILIĞI NEDĠR? "Madde" kötüye kullanım ve bağımlılığa yol açabilecek, değişik yollarla alınabilen, duygudurum, algılama, biliş ve diğer beyin işlevlerinde değişiklik

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ:

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: Bu anket durumunuz hakkında bilgi edinmede bize yardımcı olacaktır. Bu anket sorununuza uygun yaklaşımda yardımcı olacaktır. Cevaplarınız gizli tutulacaktır. Lütfen

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35)

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35) Psikolojiye Giriş Web adresi Bu Senin Beynin! Ders 2 2 Değerlendirme Arasınav (%30) Diğer şeyler Bağlantıya geçme Final (%35) Haftalık okuma raporları (%15) Nasıl iyi yapılır Kitap inceleme (%20) Deneye

Detaylı

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR?

Obsidyen ile sağlıklı kalın. OBSİDYEN TAŞI NEDİR? HAKKIMIZDA Makro Grup A.Ş. bünyesinde yer alan Obsidyen Maden ve Mermercilik LTD. ŞTİ., 2002 yılında madencilik, değerli ve yarı değerli taş işleme alanlarında faaliyet göstermek üzere İstanbul da kurulmuştur.

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

Visuo-Motor Egzersiz ve Rehabilitasyon Cihazı

Visuo-Motor Egzersiz ve Rehabilitasyon Cihazı Visuo-Motor Egzersiz ve Rehabilitasyon Cihazı (Visuo-Motor Training Device) 2014 Proje Yarışması 2. lik Ödülü www.cogniboard.net CogniBoard Nedir? CogniBoard, görsel, gross motor ve nörokognitif görevlere

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman YAS SÜREÇLERİ NİLÜFER ARDA ÖMER PAMUK Önemli bir kayıp yaşayan kişi, hayatını yeniden

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Subkutan spesifik immünoterapi

Subkutan spesifik immünoterapi Subkutan spesifik immünoterapi Hasta için bir bilgi Spesifik immünoterapi Doktorunuzun yaptığı alerji testleri, sizde (veya çocuğunuzda) alerji olduğunu göstermiştir. Gözde kaşınma veya sulanma (= konjunktivitis),

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Rahim ağzı kanseri araştırması

Rahim ağzı kanseri araştırması Rahim ağzı kanseri araştırması 2015 Bevolkingsonderzoek Neden halk taraması yapılır? Her yıl yaklaşık 700 kadın rahim ağzı kanseri olur. Rahim ağzı kanseri en çok 30 ile 60 yaşları arasında görülür. Bu

Detaylı

MULTİPL SKLEROZ (MS)

MULTİPL SKLEROZ (MS) MULTİPL SKLEROZ (MS) Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

I- YAZILI ONAM (RIZA):

I- YAZILI ONAM (RIZA): HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ ELEKTROFİZYOLOJİK ÇALIŞMA VE KALP RİTİM BOZUKLUKLARININ KATETER ABLASYON YÖNTEMİ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:.....

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

DAVRANIŞ ODAKLI İŞ GÜVENLİĞİ. Daha Güvenli İş Yerleri İçin Davranışların Şekillendirilmesi

DAVRANIŞ ODAKLI İŞ GÜVENLİĞİ. Daha Güvenli İş Yerleri İçin Davranışların Şekillendirilmesi Adana, Ekim 2013 DAVRANIŞ ODAKLI İŞ GÜVENLİĞİ Daha Güvenli İş Yerleri İçin Davranışların Şekillendirilmesi Konu Başlıkları; 1. Davranış nedir? 2. Davranış odaklı iş güvenliği tam olarak ne yapar? 3. Gözlem

Detaylı

2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI PSİKOLOJİ DERSİ 10. SINIFLAR I. DÖNEM II. ORTAK YAZILI SINAVI

2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI PSİKOLOJİ DERSİ 10. SINIFLAR I. DÖNEM II. ORTAK YAZILI SINAVI Adı: 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI A GRUBU AAA ADI SOYADI: SINIFI: NO: 08.01.2011 AAA Soyadı: PSİKOLOJİ DERSİ 10. SINIFLAR PUAN 2010 2011 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI.11.A SINIFI SOSYOLOJİ DERSİ 1.DÖNEM 2.YAZILI

Detaylı