ÇÖZÜCÜLER VE ÇÖZELTİLER. O o C. Donma Noktası. Damıtma. ayrışma işlemi. örnektir. Çözücü. olabilir. sonucu oluşur. Çözünme. hızlandırır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇÖZÜCÜLER VE ÇÖZELTİLER. O o C. Donma Noktası. Damıtma. ayrışma işlemi. örnektir. Çözücü. olabilir. sonucu oluşur. Çözünme. hızlandırır."

Transkript

1 ÜNİTE 5 ÇÖZÜCÜLER VE ÇÖZELTİLER Bulut Bulut Yağış Yağış Su Buharı Su Buharı Su Döngüsü Su Döngüsü Su Su O C 0C 0 Dnma Nktası Damıtma Buz erime nktası Buz 0C 0 Erime Nktası Buharlaştırma Buharlaştırma Alkl örnektir örnektir Damıtma ayrışma işlemi Yğunlaştırma Tuz Yğunlaştırma ayrışma işlemi Su Alkl örnektir Diğer örnektir Çözücüler bileşenlere ayrılabilir Asetn Asetn örnektir Çözücü Çözücü Tuzlu Su Tuzlusuı Su Hetrejen Hetrejen Deniz Deniz Çözünen örnektir örnektir en büyük çözelti en büyük çözelti bileşendir Çözünen snuç luşur bileşenidir Çözünme bileşenidir Çözelti Çözelti örnektir snucu luşur Çözünme labilir labilir örnektir labilir Saf Madde Karışım labilir labilir labilir Karışım Madde Saf Madde labilir Hmjen labilir Madde labilir Tuz tuz Sıcaklık hızlandırır Karıştırma sıcaklık hızlandırır hızlandırır karıştırma hızlandırır Katının küçük tanecikli lması katının küçük tanecikli lması

2 5 Giriş Etkinlikleri Tpraktan yapacağınız maket dere yatağı üzerine bir litre kadar saf suyu dökünüz ve maketin uç tarafına döktüğünüz suyu tplayacak şekilde bir beher yerleştiriniz. Tpladığınız su, saf sudan farklı mıdır? Elde ettiğimiz suyu bir miktar bekletirsek bulanıklığın büyük bir bölümü azalmış lmasına rağmen yine de bir miktar asılı parçacık az da lsa bulanıklık yapacaktır. Az bulanık suya labratuvarınızda bulunan alüminyum klrür tuzundan kyup bekletirseniz ve dekante ederseniz ne gözlemlersiniz? Elde ettiğiniz su içilebilir mi? Gözle göremediğimiz hastalık yapıcı bakteri ve mikrpları yk etmek için ne yapmalıyız? Yukarıdaki srulara verdiğiniz yanıtları fen bilgisi defterinize nt ediniz. Arkadaşlarınızın yanıtları ile karşılaştırıp tartışınız. Tartışmanın snuçlarını da defterinize nt ediniz. Ünite snunda cevaplarınızı kısa bir tartışma ile gözden geçiriniz. Eşit kütleli kesme şeker ve tz şekerin,eşit hacimli sğuk suda ve sıcak suda çözünme zamanlarını ölçünüz böylece çözünme hızına sıcaklığın ve tane büyüklüğünün etkisini bir ilke larak yazınız. Bir buz parçasının belli bir nktasına kuvvet uygularsak ne lur? Neler kullanırsınız? Yaklaşık 20cm uzunluğunda ince bir tel,biraz yapışkan bant, bir şişe ve ağırlık yapması için kaşık gibi şeyler labilir. Nasıl bir yl izlersiniz? Telin uçlarını ikişer tane ağır kaşığa dlayın ve bantlayın. Buz parçasını şişenin ağzından dengeleyin. Teli,kaşıklar şişenin iki yanından eşit larak sallanacak biçimde buzun üzerine yerleştirin. Ne lacağını izleyin. Elde ettiğiniz snuç hangi bilimsel ilke ile açıklanabilir. Yazın, testideki su nrmal şişedeki suya göre daha sğuktur. Nedenini araştırınız. Yazın mermerler silindiğinde kuruyan mermerin yüzeyi silinmeyen mermere göre daha serin lur. Nedenini araştırınız. Yukarıdaki durumların nedenini arkadaşlarınızla tartışınız verdiğiniz yanıtları fen bilgisi defterinize nt ediniz. Ünite snunda cevaplarınızı kısa bir tartışma ile gözden geçiriniz. 60

3 ÇÖZÜCÜ VE ÇÖZELTİLER Çözücüler ve Çözeltiler Denizler, dünyanın en büyük çözeltisidir. Yeryüzünün %70'i denizlerle kaplıdır. Denizlerdeki çözücü sudur. Deniz suyu içme suyu larak kullanılamaz; çünkü deniz suyu içerisinde çözünmüş birçk kimyasal vardır. Denizde yüzerken su yutulduğunda bu durum çk daha iyi anlaşılır. Deniz suyunda bulunan tüm kimyasal maddelere çözünen deriz. Denizlerden her gün çk miktarda su buharlaşmaktadır fakat deniz suyu seviyesi azalmamaktadır. Su buharı yğunlaştıkça yağmur yağar ve buharlaşan su tekrar denize dökülür. Su döngüsünde bu laylar meydana gelir. Şimdi kuduğunuz bu parçayı anlayabildiniz mi? Eğer cevabınız hayır ise hiç üzülmeyin. Beşinci bölümün amacı size çözücü, çözünen, çözelti, buharlaşma, çözünme ve başka diğer kavramları öğretmektir. Beşinci bölümü bitirdiğinizde, bu sayfayı bir kez daha kuyun daha iyi anlayabileceğinizi göreceksiniz. 61

4 5 5.1 A Su ve Su Döngüsü Su, çevremize baktığımızda genellikle sıvı larak görülür. Suyun katı ve gaz halleri de bulunmaktadır. Suyun katı haline buz, gaz haline ise su buharı denir. Su buharı yğunlaşınca çk küçük su damlacıkları luşur. Su buharı görünmezdir Buzun erime nktası 0 C'tır. Bu sıcaklık ayrıca suyun dnma Erime Buharlaşma nktasıdır. Su her sıcaklıkta buharlaşabilir ve kaynama nktası C 'a ulaştığında buharlaşma maksimum lur. Dnma Yğunlaşma Su Döngüsünde erime, dnma, buharlaşma ve yğunlaşma layları etkin bir rl üstlenir. Su döngüsü yeryüzündeki suyun buharlaşıp havaya karışması, bulutları luşturması ve yağış larak yeryüzüne geri dönmesi sürecinde izlediği yldur. Dünyadaki su devamlı larak dönüşüme uğrar. Su döngüsü, içilebilir suyun dğal geri dönüşüm işlemidir; ancak sn yıllarda artan çevre kirliliğinden dlayı içilebilir su kaynakları ldukça azalmıştır. Su Döngüsü Buharlaşma Deniz Erime nktası = Dnma nktası Yğunlaşma Yüzeysel Akıntı Yeraltı Sularının Akışı Yeraltı Suyu Yağmur Kar ve Buz Tprağa Geçiş 1- Aşağıdaki laylar snucunda ne luşur? A) Buz eridiğinde B) Su buharlaştığında C) Su dnduğunda D) buhar yğunlaştığında 2- Erimede katı sıvıya dönüşür. Örnekteki ilişki dikkate alındığında aşağıdaki hal değişimlerinde ne lur? A) dnma B) buharlaşma C) yğunlaşma 3- Su döngüsünde neler lmaktadır. Açıklayınız. Araştır : Oturduğunuz şehre yılda rtalama ne kadar yağmur düşer? Biliyr muydunuz? Dünyamızda yağmurların 3/4'ü denizlere yağmaktadır. Denizlerde yğunlaşan su, buharlaşan sudan daha fazladır. Milynlarca yıl önce dünyamızda su, buhar larak bulunuyrdu. 62

5 Çözücüler ve Çözeltiler 5.1 B- Su ve Buzun Bazı Özelikleri Kışın çk sğuk lduğu günlerde ülkemizde, nadiren de lsa kar yağışı ve dn layı lmaktadır. Buz erirken çevreden ısı alır ve sıcaklık sabit kalır. Su dnduğunda neler lur? 1-Diğer maddelerin aksine su dnduğunda genleşir. 2-Bu genleşmeden dlayı buzun yğunluğu sudan az lur. 3- Safsızlıklar D.N. sını düşürür bu nedenle tuzlu su 0 C'ın altında dnar 4-Buza basınç uygulanınca erir. 5-Su buz lurken sıcaklık sabit kalır. Niçin? Buz pateninin altındaki basınç çk büyük lduğundan buz erir ve gerçekte patenler suda kayar. Alman bilim adamı Gabriel Fahrenheit, buzu çeşitli tuzlarla karıştırarak yaptığı deneylerde bazı tuzların erime nktasını daha fazla düşürdüğünü fark etti. Elde ettiği en düşük sıcaklığı,icat ettiği Fahrenayt termmetresinde sıfır larak kabul etti ve bu 0 sıcaklık -18 C'a eşdeğerdir. Sıcaklık Ölçekleri Su dnduğunda genleşir. Bundan dlayı buzdlabındaki su şişesi kırılır. Genleşmeden dlayı meydana gelen kuvveti bir düşününüz. Buz sudan daha az yğun lduğundan bardağa knmuş buz parçası suda yüzer. Kışın yllara tuz dökülmesinin sebebi buzun erime nktasını düşürüp 0C ın altındaki sıcaklıklarda buzlanmayı önlemektir. Böylece araçların kaymasından dlayı ileri gelebilecek kazalar önlenmiş lur. 1-Buz suya dönüşünce ; A) Hacmi nasıl bir değişim gösterir? B)Yğunluğu değişir mi? Niçin? 2-Bardaktaki buz su üzerinde niçin yüzer? 3-Kışın yllara tuz dökülmesinin sebebini açıklayınız. 5-Karlar eriyinceye kadar patlamış brular fark edilmez. Bunun sebebi nedir? Açıklayınız. Narenciye bahçelerini dn layına karşı krumanın en etkili dğal yöntemi etrafındaki serviler ve kamışlardır, nları kruyalım. Biliyr muydunuz? Suyun hacminin en küçük, yğunluğunun en büyük lduğu sıcaklık +4 C'tır.Bu yüzden kışın dnan göllerde yğun su dibe çöker ve balıklar yaşamlarını sürdürürler. Arabaların radyatörlerine suyun dnmaması için antifriz knur. 63

6 5 5.2 A- Buharlaşma Su buharlaştığında sıvı halden gaz haline dönüşür. Buharlaşma 0 C ve 100 C arasındaki herhangi bir sıcaklıkta labilir. Buharlaşma her zaman için aynı hızda meydana gelmez. Buharlaşma bazen çabuk bazen de yavaş lur. Islak lan herhangi bir nesneyi çabucak kurutmak için; 1-Isıt 2- Kuruması için ser 3-Üzerine hava püskürt Suyu sıvı halden gaz haline dönüştürmek için Isı Enerji'si gereklidir. Su ısıtıldığında yüksek enerjili lduğu için daha çabuk buharlaşır. Su geniş bir yüzeyde, dar bir yüzeye göre daha çabuk buharlaşır. Islak lan çamaşırlar serildiğinde daha klay kurur. Esintili hava luşan buharı anında uzaklaştırır. Islak cisimlerin üzerine hava püskürttüğümüzde nları daha klay kuruturuz. Yüksek sıcaklık, geniş yüzey ve esintili hava buharlaşmayı hızlandıran faktörlerdir. Süt tzu, sütün suyunu buharlaştırarak üretilir. Süt uzun süre buharlaştırılırsa bzulur bundan dlayı buharlaşma çk çabuk lmalıdır. Süt tzu yapımında yüksek sıcaklık, geniş yüzey ve hava püskürtme işlemlerine ihtiyaç duyulur. Süt tzu, püskürtmeli kurutucuda üretilir. Süt çk küçük damlacıklar halinde püskürtülürken aynı anda sıcak hava da püskürtülür böylece sütün suyu anında buharlaşır. Geriye kalan süt tzu ise kurutucunun tabanında tplanır ve paketlenmek üzere devamlı larak alınır. Sıcak Hava Küçük Damlacıklar Halinde Püskürtme Süt Girişi Sıcak Hava Süt Tzu Alınır Püskürtmeli kurutucunun basit şekli 1-Özdeş ısıtıcılarda eşit miktarda su ayrı ayrı buharlaştırma kabına ve deney tüpüne knduğunda, buharlaşma kabındaki su niçin daha çabuk buharlaşır? 2-Denizlerden ve göllerden tuz elde etmek için suyu buharlaştırırken derin ve dar yüzeyli havuzlar mı, yksa sığ ve geniş yüzeyli havuzlar mı tercih edilir? Açıklayınız. 3-Buharlaştırmayı hızlandıran faktörleri dikkate alarak,sizce çamaşır kurutma nasıl bir günde tercih edilmelidir?açıklayınız. Biliyr muydunuz? Üretilirken rtaya çıkan peynir altı suyu süt tzuna dönüştürülmediğinden kanalizasyn brularını çürütür. Yiyecekleri bzan bakteriler susuz rtamda üreyemezler; bu nedenle süt tzu uzun ömürlüdür. 64

7 5.2 B- Suyun Her Damlası Önemlidir. Çözücüler ve Çözeltiler Ülkemizin yazın kurak lması nedeniyle kuru tarım larak adlandırdığımız, yalnız yağmur sularından faydalanılarak yapılan tahıl ekimi yapılamaz. Yazın, nadiren de lsa yağmur yağdığında sıcak, esintili ve kuru hava tprağı hemen kurutur dlayısıyla sebze ve meyve yetiştirme sulama ile mümkündür. Sulama bitkinin ihtiyaç duyduğu ve yağışla karşılanamayan suyun bitkinin kök bölgesine gereken yer ve zamanda verilmesidir. Bu şekilde yapılan tarıma sulu tarım denir. Sulu tarım yapılırken yalnız buharlaşmanın neden lduğu su kaybı çk büyüktür. Buharlaşmanın azaltılması ve suyun bşa harcanmaması için önerilebilecek bazı yöntemler aşağıdadır: Setil Alkl Su Yağmur sularının biriktiği göletlere setil alkl dökülür. Setil alkl göletin yüzeyini çk ince mumlu bir katı tabaka ile kaplar ve altındaki suyun buharlaşmasını önler. Ülkemizde sn yıllarda uygulanan damla sulama sistemi önemli miktarda su tasarrufu sağlıyr. Yeraltı sularının tuzlanmaya başlamasıyla birlikte narenciye bahçelerini sulama sıkıntısı yaşayan Güzelyurt bölgesinde su tasarrufu yönünden önemli bir rahatlama sağladı. Bitkiler su tasarrufu amacıyla yanları açık üzeri naylnla kaplı tünellerde yetiştirilir.güneş ışınları suyun tpraktan buharlaşmasını sağlar. Buharlaşan su tünelin tavanına çarpınca yğunlaşır ve yeniden tprağa düşer. Ağacın kökü çevresine taş yığılarak tprağın kurumasını engelleriz. Taş yığını ayrıca çk az bir miktar su tplanmasına da yardım eder. Geceleyin taşlar çk çabuk sğuduğundan havadaki su buharı taşa çarptığında yğunlaşır ve çk küçük çiğ tanecikleri yapar ve tprağa dğru akar. 1-Sulama nedir? Niçin önemlidir? 2-Setil alkl kullanarak su nasıl tasarruf edilir? Açıklayınız. 3-Evimizde veya çevremizde suyu ülkemiz şartlarını dikkate alarak nasıl tasarruflu kullanmalıyız? Bu knudaki düşüncelerinizi belirtiniz. Yazın, bahçenizi geceleyin sularsanız buharlaşma az lacağından su kaybı azaltılmış lur. Biliyr muydunuz? Dünyada, tarımın yüzde 15'i sulu tarım larak yapılmaktadır. Sulu tarımda elde edilen ürün, susuz tarıma göre yaklaşık iki kat fazladır. Sulu tarımı ilk larak 7000 yıl önce Mısırlılar, Nil nehrinden kanallar açarak uyguladılar. 65

8 5 5.2 C- Buharlaşma Yluyla Sğuma Bir bardak su, içerisinde çk sayıda mlekülün hareket ettiği bir kütledir. Su mleküllerinin enerjisi birbirinden farklı lduğundan hızları da farklıdır. Yüksek enerjili bir su mlekülü yüzeye yakın lduğu zaman suyun yüzeyinden ayrılabilir. Bu laya buharlaşma deriz. Buharlaşma layını gözlemleyemeyiz. Ancak milynlarca yüksek enerjili su mlekülünün suyun yüzeyinden ayrılması snucunda bardaktaki su seviyesinin azaldığını gözlemleyebiliriz. Buharlaşma devam ederken, birçk mlekül çevreden ısı alarak yüksek enerjili duruma geçer ve böylece yüzeyden uzaklaşmak için yeterli hıza ulaşır. Bir sıvı buharlaşınca çevreden Isı Enerji'si alır ve çevreyi serinletir. Yüzdükten veya terledikten snra üzerimizdeki su veya ter kururken vücudumuzun ısısını kullanarak buharlaşır ve kendimizi serinlemiş hissederiz. Buzdlabının çalışması buharlaşan sıvının çevreden ısı alma ilkesine dayanır. Buzdlabının brularında fren vardır; bu madde klayca buharlaşıp yğunlaşabilir. Sıvı Gaz 3- Sıvı fren ince bir vanadan geçirilince. Basınç düşer. 4- Buzdlabının içerisinde basınç düşünce sıvı fren buharlaşarak gaz lur ve ısı buzdlabının içerisinden alınır. Böylece buzdlabı sğur. Mtr 2- Mtrun uyguladığı basınçtan dlayı gaz yğunlaşır. bu lay buzdlabının arkasındaki siyah brularda meydana gelirken çevreye ısı verir. 1- Mtr frenun hareketini sağlar Bir karpuzu rtadan ikiye ayırdıktan snra 3-5 dakika güneşte tutarsak karpuz sğur. 1- Buharlaşma nedir? 2- A) Bir maddenin nasıl sğutulduğunu kısaca anlatınız. B) Bir buzdlabı içerisinde bulunduğu dayı nasıl ısıtır? Açıklayınız. 3- A) Bir gaz sıvıya dönüştüğü zaman çevreye enerji verir mi, yksa çevreden enerji alır mı? B) Bir sıvı gaza dönüştüğü zaman çevreye enerji verir mi, yksa çevreden enerji alır mı? Biliyr muydunuz? Bir gaz yğunlaşınca dışarıya ısı verir. Kerpiç evlerin yazın betn evlere göre daha serin lmasının sebebi saman ve tprağın tuttuğu suyun çk yavaş buharlaşmasıdır. 66

9 5.3 A- Çözünenler, Çözücüler ve Çözeltiler. Çözücüler ve Çözeltiler Bir şeker kristali su içerisine knulunca çözünür. Çözünme layı: - Su mlekülleri şeker kristallerine çarpar. - Kristalin yüzeyindeki şeker mleküllerini kristal yüzeyinden uzaklaştırır. - Su mlekülleri şeker mleküllerinin etrafını sarar ve hmjen bir karışım luşur. Şeker suda çözündüğünden dlayı şekere çözünen, suya çözücü, şekerli suya ise çözelti diyruz. Çözücü su lduğu için sulu çözelti de denilebilir. Çözeltiler bir maddenin diğeri içerisinde hmjen (her tarafında aynı) larak dağılması ile meydana gelir. Çözeltiler tek fazlıdır. Şekerli su çözeltisi meyve kmpstlarında, reçel veya macun yapımında kullanılır. Çözünen + çözen = çözelti şeker + su = şekerli su Sıcaklık, karıştırma ve katının sıvıya temas yüzeyi çözünme hızını artıran faktörlerdir. İki aşçı birbirinden habersiz kadayıf yapmak için bir litre suya 500 gr şeker dökerek şerbet (şekerli su) hazırladı. Şerbetin luşumu hangisinde daha hızlıdır. + Tz şeker + Yüksek ısı + Karıştırma Tz şeker + Yüksek ısı 1- Aşağıdakilerin anlamlarını açıklayınız. A)Çözen B) Çözünen C) Çözelti 2- Denizdeki çözücünün adı nedir? 3- Denizdeki çözünen maddelerden bir tanesinin adını yazınız. 4- Yandaki deneylerde eşit miktarlardaki tuz A,B,C ve D beherlerine aynı anda atıldı. Beherleri çözünme sırasına göre sıralarken açıklamasını da yapınız.. 5- Çayımıza şeker kyunca niçin karıştırırız? Araştır ve bul : Kladaki çözünen maddeler nelerdir? Plastik kaplarda sıcak yiyecek ve içecek tüketmeyelim. 20 C 30 C 40 C Biliyr muydunuz? 50 C Kireç, suda çözünmez deriz ama aslında 100gr. suda 0.1gr. kireç çözünür. Tüm maddeler, çk az da lsa çözünür. Limnata hazırlarken limn suyuna eklenen şeker miktarı yeterli değilse limnata erken bzulur. Şeker/limn suyu = 2/1. 67

10 5 5.3 B- Su Dışındaki Çözücüler Su en önemli çözücüdür çünkü birçk maddeyi çözer. Diğer çözücülere göre su, daha ucuz ve bldur. Su, günlük hayatta çk değişik amaçlar için kullanılır. En fazla su, çamaşır makinelerinde tüketilir. Su birçk lekeyi kendi başına çıkarabilir ayrıca sabun ve deterjanla birlikte hareket ederek etkin bir temizlik sağlar. Sabun ve deterjanla bile bazı lekeleri çıkarmayı başaramayabiliriz.. Bu durumda farklı çözücüler kullanırız. Bir arabanın makinesindeki kirli yağı su ile temizleyemeyiz. Tırnak cilâsını su ile çıkaramayız. 1-Su niçin çk önemli bir çözücüdür? Açıklayınız. 2-Su niçin çamaşırları yıkamada fayda sağlar? 3-Su niçin sakızı pantlndan çıkaramaz? 4-Oje suda niçin çözünmez? 5-Araştır: Kuru temizlemenin çevreye ve insan Sağlığına etkilerini araştırınız. Kuru temizleme gerektirmeyen kıyafetler satın alalım. Yukarıdaki maddeleri çözmesi için suyun dışındaki çözücüleri kullanırız: Benzin yağı çözer dlayısı ile makinistler arabanın makinesini temizlemek için benzin kullanır. Asetn ise jeyi çözer. Asetn tırnakların jeden temizlenmesi için kullanılır. Giyeceklerin üzerinden lekeleri çıkarmak için önce sabunlu su ile yıkamalısınız. Eğer işe yaramıyr ise başka çözücüleri denemelisiniz. Yalnız ne yaptığınızı çk iyi bilmeniz gerekir; çünkü bazı çözücüler el yapımı kumaşları da çözebilir veya sağlığa zarar verebilir. Lekeleri çıkarmak için kuru temizlemeye başvurulur. Kuru temizleme, giyeceklere su kullanmadan yapılan temizleme işidir ancak bu işlem sırasında kullanılan kimyasallar sağlığa ve çevreye çk zararlıdır. Biliminsanlarının kullandığı önemli bir genelleme Benzer, benzeri çözer deyimidir. Kimyasal özellikleri bakımından benzer maddeler birbirini çözebilir. Biliyr muydunuz? Birçk çözücü, alev alabilir; birçğu da zehirlidir. Satılan giyecekler üzerinde nasıl temizleneceği hakkında bilgi vardır. 68

11 5.3 C- Su İçermeyen Çözeltiler Çözücüler ve Çözeltiler Günlük yaşamda birçk su içermeyen çözeltiler de kullanılır. Tentürdiyt bu çözeltilerden bir tanesidir; iyt ve alklden luşur. Tentürdiyt Vernik tahta üzerine çözelti larak sürülür. Çözücüsü lan tiner buharlaştığında geriye kruyucu katı reçine kalır. Tentürdiyt : İlk yardım çantalarında bulunan bir antiseptik çözeltidir. Kesiklere sürüldüğünde mikrpları öldürür. Alkl iydu sudan daha iyi çözdüğünden çözücü larak kullanılır. Çözelti yaralara sürüldüğünde iydu her tarafa yayar. Alkl uçucu lduğundan hemen buharlaşır ve geriye kalan kuru iyt görevini yapar. Çözücüler genellikle çözünenleri daha iyi yaymak için kullanılır. Klnya çeşitli esansların alkldeki çözeltisidir. Klnya cilde sürüldüğünde alkl deride hemen buharlaştığından esansın kkusu çevreye yayılır. 1-İyt yara üzerine niçin katı larak değil de çözelti larak sürülür? Açıklayınız. 2-Kapıları fırça ile byarken niçin byaya arada bir çözücü ilave ederiz? İlave ettiğimiz çözücü nedir? 3-Cildimize parfüm sürdüğümüzde, kkusu çevreye nasıl yayılır? Açıklayınız. Bya, tiner ve tipeks gibi su içermeyen çözeltiler insan sağlığına zararlıdır. Bazı sıvı düzelticiler 'Tipeks' yazı üzerine sürüldükten snra çözücüsü lan triklretan hemen buharlaşır ve geriye düzgün yayılmış beyaz çözüneni kalır. Biliyr muydunuz? 1kg. gül yaprağından 1.2gr. saf esans elde edebilirsiniz. 69

12 5 5.4 A- İçilebilir Su Yağmur suyu ve dağlardaki pekçk kaynaktan gelen su içime uygundur. Aşağılara inildikçe dere ve nehirlerden akan sular baraj, göl ve göletlere tplanmadan önce ; - Akarken bir miktar tprak gibi suya bulanıklık veren asılı birçk parçacığı da beraberinde taşır, - Bakterileri tplar, - Suyun kalitesini etkileyecek lan bir miktar inrganik maddeyi de çözer. Örneğin tarımda kullanılan suni gübreler yağmur suları ile birlikte derelere ve nehirlere taşınır. Oradan da baraj gölü ve göletlerdeki suya karışır ve suyun içilebilir özelliğini bzar. Baraj Suyu SU ARITIMI Üstü Kapalı Dep Kalın Filtre büyük katı parçacıklar süzülür Pmpa Küçük parçacıklar alüminyum klrür gibi ilave edilen kimyasallarla çöktürülür. Kum ve çakıl taşları ile süzme yapılır. Klr ilave edilir. Çeşme Suyu Su Kirliliği nedir? Su Kirliliği, su kaynaklarının kullanılmasını bzacak veya zarar verme derecesinde niteliğini düşürecek şekilde suyun içerisinde rganik, kimyasal ve biyljik herhangi bir maddenin bulunması larak tanımlanır. Suların kalitesine ve kullanımına etki eden önemli özelikler kısaca sıcaklık, renk, bulanıklık, kku, tat ve asılı maddelerdir. Yeraltı sularının kalitesi, içinde bulunan iynların miktarına göre değişir. Yeraltı sularının kalitesini belirleyen önemli bir faktör de tprağın jeljik yapısıdır. 1-Sizce dağlık bölgelerde kaynaklardan akan sular neden derelerden akan sulara göre daha temizdir? 2-İçme suyuna evimize ulaşmadan önce niçin klr ilave edilir? 3-Yüzme havuzlarındaki suya içme suyundan daha fazla klr katılır. Neden? Dünyamızda içilebilir su kaynakları gün geçtikçe azalmaktadır. Dlayısıyla hepimizin çevreyi kirletmemek ve krumak gibi önemli bir görevi vardır. Şişe suyunda bulunan kimyasallar ambalajda yazılıdır. Kimyasalların fayda ve zararlarını tartışınız. Biliyr muydunuz? Dünyada yaklaşık 1,500,000,000 kişi temiz lmayan içme suyu içiyr. 25,000,000 kişi her yıl kirli su içtiğinden dlayı ölüyr. 70

13 5.4 B- Suyu Saflaştıralım Çözücüler ve Çözeltiler Çeşme suyu berrak gözükse de saf değildir. İçerisinde çözünmüş çeşitli kimyasal maddeler vardır. Çeşme suyu saat camı üzerinde buharlaştırıldığı zaman camın üzerinde beyaz katının kaldığını görebilirsiniz. Söz knusu beyaz katı suyun içerisinde çözünmüş kimyasallardır. Basit damıtma ile saf su deniz suyundan elde edilebilir. Damıtma sıvıyı buharlaştırma ve luşan buharı sğutucudan geçirdikten snra yğunlaştırma işlemidir. Ateş Termmetre Sğuk Su Çıkışı Damıtma Cihazı Baln Çeşme Suyu Sğuk Su Girişi Saf Su Damıtmada çk fazla enerji harcanır. Bu yöntem eknmik lmadığından içme suyu elde etmek için genellikle kullanılmaz ancak Suudi Arabistan gibi suyun az, enerjinin bl lduğu ülkelerde kullanılmaktadır. Dünyanın en büyük deniz suyu arıtma tesisi Suudi Arabistan dadır. Ülkenin su ihtiyacının %50'sini karşılıyr. Ülkemizde, köylerde üzümden elde edilen şaraptan, zivaniya yapmak için imbik denilen basit bir damıtma cihazı kullanılır. Gemilerde genellikle damıtma cihazı bulundurulur. Özellikle bazı turistik gezi gemileri tüm içme suyunu bu ylla sağlar. Diğer gemiler ise damıtma cihazını ihtiyaç duyulması durumunda emniyet larak taşırlar. 1973'te dünya yat yarışlarında Chay Blyth ve mürettebatı içme suyu tankının delik lmasından dlayı susuz kalınca düdüklü tencereden kendi basit damıtma cihazını yaptılar. Biliyr muydunuz? 1- Damıtılmış su nedir? 2-Damıtılmış su tamamen tatsız iken deniz suyunda tat vardır. Bu durumun sebebini açıklayınız. 3-Araba aküsü ve ütülerde saf su kullanılır.neden? Uzay mekiğinde hidrjen ve ksijenin yanma reaksiynundan elde edilen enerjinin yanında açığa çıkan saf su, içerisine mineraller katılarak içme suyu larak kullanılır. Saf su elektriği çk az iletir. 71

14 5 5.4 C- Suyu Bilinçli Kullanalım Günümüzde tatlı su kullanımı esas larak üç alanda lmaktadır. Kullanılan suyun %61'i tarımda, %23'ü endüstride ve % 8'i gıda ve knutlarda kullanılmaktadır. Tatlı sular dünyadaki suların %2.78'ini luşturmaktadır, büyük bir kısmını (%2.15) kutuplardaki buzullar teşkil eder. Bu miktarın sadece 0.62'sini tatlı yeraltı suları, % 0.001'ini tatlı su gölleri ve nehirler luşturur. Su genellikle nerelerde kullanılıyr? Evlerimizde kullandığımız suyun. % 55'i çamaşır ve bulaşık yıkamada % 35'e yakını tuvalet ve banyda % 6 sı araba ve bahçe için %3'ü yemek pişirmede % 1'den az bir miktarı ise içme suyu larak kullanılır. Arıtılmış su Evlerimizde kullanılan suyun dışında geriye kalan arıtılmış su, plâstik, petrl, kağıt, çelik gibi sanayilerde kullanılır. Sanayilerdeki suyun büyük bir kısmı sğutma amaçlı kullanılır. Bir tek araba lastiği yapımında 200,000 litre su kullanılır. Bir araba iskeleti yapımında 450,000 litre su kullanılır. Bir tn kağıt imalatında 90,000 litre su kullanılır. Bir litre petrl elde etmek için 70 litre su kullanılır. Suyu, bilinçli larak kullanabilmek için neler yapılabilir? Düşününüz. 1-Bzuk musluklardan ve tuvaletlerden sızan su, evinizdeki tplam su miktarının %5'i kadardır. Su tüketimini azaltmaya, bzuk musluklarınızı ve tuvaletlerinizi tamir ederek başlayabilirsiniz. 2-Evlerinizde sn zamanlarda mda lan hidrfru gerekmedikçe kullanmamalısınız. Bunun yerine musluklara ve duş başlıklarına su akışını azaltan ancak su basıncını artıran yeni sistemler takılmalıdır. 3-Dişlerinizi fırçalarken, traş lurken ya da bulaşık yıkarken açık bıraktığınız musluklar dakikada yaklaşık litre suyu bşa harcamanıza yl açar. 4-Tuvaletlerin pisuarının su alma kapasitesini minimize edecek şekilde ayarlamalıyız. 5-Arabamızı hrtumla yıkamamalıyız. Ülkemizin, özellikle yazın kurak geçmesi ve ülkemizde suyun kıt lmasından dlayı her bireyin, suyu bilinçli kullanması yurttaşlık görevidir. Biliyr muydunuz? Günde rtalama her birey tuvalette 40 litre su harcar. Bir çamaşır makinesi bir yıkamada yaklaşık 180 litre su harcar. 72

15 TEST 5 Çözücüler ve Çözeltiler 1- Madde adı Dnma nktası ( C ) Alkl Su Civa Kurşun Oksijen Tuz Kaynama nktası( C) A) Tablyu kullanarak yukarıdaki maddelerin 20 C'taki hallerini yazınız. B) Tablyu kullanarak maddelerin 120 C'taki hallerini yazınız C'taki buhar aynı sıcaklıktaki sudan daha ciddi yanıklara sebep lur. Neden? Açıklayınız. ( İpucu sıcaklık 100 C 'ın altına düştüğünde buhar ne lur?) 3- Bir katı sıvıya dönüştüğü zaman çevreye enerji verir mi yksa çevreden enerji alır mı?açıklayınız 4- Bir öğrenci gömleğine mürekkep döküyr. Öğrencinin Gömleği nayln kumaştan yapılmıştır. Aşağıdaki tablya bakınız. Sıvı Nayln Mürekkep A Çözünür Çözünür B Çözünmez Çözünmez C D Çözünmez Çözünür Çözünür Çözünmez A) Öğrenci hangi sıvıyı çözücü larak kullanmalıdır? B) Cevabınızı açıklayınız. 5-Aşağıdakilerin hangisinde şeker en çabuk çözünür? 6- A)Bir maddenin farklı çözücülerdeki çözünme miktarı değişir. Örneğin tuzun suda çözünme miktarı, alklden. B) Bir madde farklı sıcaklıklarda farklı miktarlarda çözünebilir. Genellikle sıcak çözücülerde sğuk Çözücülere ranla madde çözünür. 73

16 5 Çklu Zeka Etkinlikleri Aşağıdaki etkinlikte Erimenin ve Çözünmenin ne lduğunu yandaki cümleleri kullanarak açıklayınız. E R İ M E Ç Ö Z Ü N M E LİSTE Suda şeker Tplam kütle azalır Tplam kütle değişmez Tplam kütle artar Isı gerekir Isı gerekli değildir Tek madde içerir İki veya daha fazla madde içerir. Benzer bir diyagramı katılar sıvılar ve gazlar için yapınız Su döngüsünü açıklayan bir hikaye yazın. Hikayenizde bir yağmur damlasına isim verin. Hikayeyi anlatırken havadaki suyun kaynağının ne lduğunu, buharlaşma, yğunlaşma,terleme, nem, yeraltı suyu gibi terimleri kulanınız. Gökyüzünün bulutlarla dlu lduğu bir gün bulutlar kendilerini rüzgara bırakmış gökyüzünde dlaşıyrlardı ve rüzgar yavaş yavaş bulutları sğuk hava kitlesinin içine dğru götürüyrdu. Mutfaktaki dedektif Suda veya diğer çözücülerde n tane maddenin çözünüp çözünmediğini gösteren bir tabl hazırlayın. Madde adı Suda çözünür Suda çözünmez Diğer çözücü adı Lefkşa Türk Belediyesinin işlettiği Hasplat taki atık su arıtma tesisini arkadaşlarınızla ziyaret ediniz. Tesisin ftğrafını çekiniz ve daha snra tesiste yapılan işlemleri bir şema üzerinde gösteriniz. 74

17 Çözücüler ve Çözeltiler Çklu Zeka Etkinlikleri Evinizdeki bir maddeyi çözmek için bir deney tasarlayınız. 1-Srun nedir? 2-Gerekli araç ve gereçler. 3-Uygulanan yöntem. Su döngüsünü kendiniz yapınız. Minyatür bir su döngüsü luşturmak için büyük plastik kap, küçük kap, çk ince plastik film, ve yapıştırıcı bant gerekir. Yukarıdaki malzemeleri kullanarak buharlaşma ve yğunlaşma layları neticesinde küçük kap içerisinde suyun nasıl tplanacağını deneyiniz ve yaptıklarınızı açıklayınız. 4-Dikkat edilmesi gereken nktalar. Erime, dnma, kaynama, buharlaşma, ısıtma, su, yüksek ısı,karıştırma, Alkl, Damıtma gibi sözcüklerden yararlanarak bir müzik klajı luşturun. Ör: Yağdır mevlâm su. Su İşleri Dairesi Müdürlüğüne. Köyümüzde su kıtlığı lduğundan dlayı devamlı larak su sıkıntısı çekiyruz. Bu yüzden köy sakinleri larak köyümüzden geçen dereyatağı üzerinde küçük bir baraj inşaa etmek istiyruz. Barajdaki suyun buharlaşmasının en aza indirecek önerileriniz için size şimdiden teşekkürü bir brç bilirim. Dğa Kurak Susuzköy Su dairesinde çalışan mühendislerden biri de siz lsaydınız ve bu mektup size iletilse idi, gönderilen mektuba yanıtınız ne lurdu? Yanıtlamadan önce; Geniş ve sığ bir baraj mı önerirdiniz? (Kazması klay) Derin ve dar bir baraj yapılmasını mı önerirdiniz? (kazması zr) Yksa, Barajın yüzeyini bir örtü ile örtmeyi mi önerirdiniz? (ldukça pahalı) 75

18 NOTLAR

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

Suyun aşağıdaki özellikleri de çok önemli ve benzersizdir.

Suyun aşağıdaki özellikleri de çok önemli ve benzersizdir. SU VE HAYAT Su yaşamın ana kaynağıdır. Yaşadığımız gezegenin yüzde 70 i suyla kaplıdır. Su fiziksel larak üç halde bulunur, katı, sıvı ve gaz hali. Mlekül yapısı aşağıdaki gibidir, iki hidrjen ve bir ksijen

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

4. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi

4. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi 4. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi KİMYA Maddeyi tanıyalım; Maddenin özellikleri Maddenin halleri Maddenin ölçülebilir özellikleri Maddenin değişimi Isı ve sıcaklık Saf madde ve karışımlar Su ve şeker saf

Detaylı

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler

Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Çevremizdeki Kimyasal Maddeler Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Kimyasal maddeler, çevreyi ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir.

Detaylı

IWE 2015 FUAR SONU RAPORU. İstanbul Su ve Atıksu Arıtma Teknolojileri Fuarı ve Konferansı. www.istanbulwaterexpo.com

IWE 2015 FUAR SONU RAPORU. İstanbul Su ve Atıksu Arıtma Teknolojileri Fuarı ve Konferansı. www.istanbulwaterexpo.com IWE 2015 İstanbul Su ve Atıksu Arıtma Teknljileri Fuarı ve Knferansı FUAR SONU RAPORU www.istanbulwaterexp.cm Akıllı Su Çözümleri IWE Istanbul Water Exp 2015, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanılması,

Detaylı

ĠNSANLAR ĠġLEYEREK MADDEYĠ DEĞĠġTĠREBĠLĠR

ĠNSANLAR ĠġLEYEREK MADDEYĠ DEĞĠġTĠREBĠLĠR MADDENĠN DEĞĠġĠMĠ Maddenin değişimi biçim ya da yapı yönünden gerçekleşebilir. * Basınç,ısı gibi etkenler maddenin değişimine etkili olabilir. * Birbiri içine katılan maddelerle farklı özellikte yeni maddeler

Detaylı

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3.

TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. TEOG DENEME SINAVI Adı Soyadı : Sınıf : No : 1. 3. Bir ekosistemde beslenme ilişkisini gösteren besin zinciri yukarıdaki gibidir. Buna göre 1 ve 2 numaralı canlılar aşağıdakilerden hangileri olabilir?

Detaylı

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS EVDE BİYOTEKNOLOJİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS STERİLİZASYON; BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU STERİLİZASYON

Detaylı

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık Isı * Bir enerji türüdür. * Kalorimetre kabı ile ölçülür. * Birimi kalori (cal) veya Joule (J) dür. * Bir maddeyi oluşturan taneciklerin toplam hareket enerjisidir. Sıcaklık * Enerji değildir. Hissedilen

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

ÖNEMLİ: BAŞLAMADAN ÖNCE

ÖNEMLİ: BAŞLAMADAN ÖNCE ARAY DIŞ TİC VE PAZ AŞ Bakım ve Kullanım Rehberi ÖNEMLİ: BAŞLAMADAN ÖNCE Basınçlı yıkayıcı kullanımı, sadece 1500 psi (inçkare başına düşen pound) altında basınç ve döşemenin 12 inç yukarısında olmak kaydıyla

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Karışımlar Birden fazla maddenin özelliklerini kaybetmeden oluşturdukları topluluğa karışım denir. İçme suyu, gazoz, limonata, meyve suyu, yemekler, salata, süt, ayran, hava, sis, çamur vb. birer

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma B. Hal değişimi A. Bozunma A. ISINMA VE SOĞUMA Maddeler bulundukları ortamlara bağlı olarak sıcak yada soğuk olabilirler. Isının en önemli özelliklerinden

Detaylı

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007

2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:22 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. SORULAR 1. Yukarıdaki şekilde de

Detaylı

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI

SBS MATEMATİK DENEME SINAVI SS MTEMTİK DENEME SINVI 8. SINIF SS MTEMTİK DENEME SINVI. 4.. Güneş ile yut gezegeni arasındaki uzaklık 80000000 km dir. una göre bu uzaklığın bilimsel gösterimi aşağıdakilerden hangisidir? ),8.0 9 km

Detaylı

HEDEF VE DAVRANIŞLAR:

HEDEF VE DAVRANIŞLAR: HEDEF VE DAVRANIŞLAR: 1) Çözünürlük konusuna giriş yapılır ve günlük hayattan örnekler vererek anlaşılmasının sağlanır. 2) Çözünürlüğe etki eden faktörlerin anlatılır ve örneklerle pekiştirilir. 3) Çözünürlüğe

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

Home Comfort Serisi. Nem Alma Hava Temizleme Su Arıtma Merkezi Süpürge

Home Comfort Serisi. Nem Alma Hava Temizleme Su Arıtma Merkezi Süpürge Home Comfort Serisi Nem Alma Hava Temizleme Su Arıtma Merkezi Süpürge Home Comfort Serisi Home Co mfort Yeni Electrolux Home Comfort Serisi ile profesyonel standartlarda, hava kalitesi, ev temizliği, temizlenmiş

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

MODEL RTM960 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

MODEL RTM960 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU BENZİNLİ AĞAÇ TESTERESİ MODEL RTM960 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. FREN KOLU 2. ÇALIŞTIRMA KOLU 3. KARBÜRATÖR FİLTRE KAPAĞI 4. JİGLE KOLU 5. EMNİYET TETİĞİ 6. TUTMA SAPI 7. GAZ TETİĞİ

Detaylı

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR IN SINIFLANDIRILMASI Karışımlar hangi özelliklerine göre sınıflandırılır? Karışımların sınıflandırılmasında belirleyici olan faktörler nelerdir? Farklı maddelerin

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ Sıcaklık düşürüldükçe kinetik enerjileri azalan gaz molekülleri sıvı hale geçer. Sıvı haldeki tanecikler birbirine temas edecek kadar yakın olduğundan aralarındaki çekim kuvvetleri

Detaylı

SU VE SU TÜKETİMİ. Dünyanın yıllık yağış ortalaması 1000 mm olup, Türkiye'nin yıllık yağış ortalaması ise 643 mm. dir.

SU VE SU TÜKETİMİ. Dünyanın yıllık yağış ortalaması 1000 mm olup, Türkiye'nin yıllık yağış ortalaması ise 643 mm. dir. SU VE SU TÜKETİMİ Su canlıların yaşaması için hayati öneme sahiptir. En küçük canlı organizmadan en büyük canlı varlığa kadar, bütün biyolojik yaşamı ve bütün insan faaliyetlerini ayakta tutan sudur. Dünyamızın

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI ÖĞRETĐMDE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ KONU: MADDE KONU ANLATIMLI ÇALIŞMA YAPRAĞI DEĞERLENDĐRME ÇALIŞMA YAPRAĞI ÇÖZÜMLÜ ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir.

Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabette başarılı bir tedavinin temel taşı diyettir. Diyabete ait özel bir diyet yktur. Fakat her diyabetliye özel bir diyet vardır. Diyabetliye uygulanacak diyet; diyabetlinin kilsuna, byuna, yaşına,

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması KARIŞIMLAR Karışımların Ayrılması Günlük yaşamda kullandığımız eşyaların, giydiğimiz kıyafetlerin, yediğimiz yiyeceklerin, içtiğimiz suyun hepsi birer karışımdır. Nehir, göl, baraj sularını doğal haliyle

Detaylı

3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI

3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI 3. SU TASARRUFU SAĞLAMANIN YOLLARI Su tasarrufu sağlamanın yolları üç grup içerisinde değerlendirilir. Birincisi; musluk suyunun yerine yağmur suyu ve arıtılmış su gibi suların kullanımın sağlanması, ikincisi;

Detaylı

SU HALDEN HALE GĠRER

SU HALDEN HALE GĠRER SU HALDEN HALE GĠRER SU DÖNGÜSÜ Yeryüzündeki suyun buharlaģıp havaya karıģması, bulutları oluģturması ve yağıģ olarak yeryüzüne dönmesi sürecinde izlediği yola su döngüsü denir. Su buharı soğuduğunda ise

Detaylı

ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI

ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2015 4.SINIF FEN SORULARI 1. 3. Petrol yer altından çıkarılan doğal bir üründür. I.Dünya nın en sıcak yeridir. II.Dünya nın en kalın katmanıdır. III.Yer kabuğunun altında bulunan katmandır.

Detaylı

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır.

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. GROUP A M S O Fezalar Eğitim Kurumları Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı (23 ŞUBAT 2013, CUMARTESİ) 2 0 1 3 6. SINIF AÇIKLAMALAR Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. Matematik bölümünün

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

SORULAR 6-) ORTAOKULU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 1. DÖNEM FEN BİLİMLERİ 3. YAZILI YOKLAMA SORULARI(5-..)

SORULAR 6-) ORTAOKULU 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 1. DÖNEM FEN BİLİMLERİ 3. YAZILI YOKLAMA SORULARI(5-..) Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları üzerinde işaretleyerek yanıtlayınız?. (100 PUAN) SORULAR 6-) 1-) 2-) Dinamometrelerin ölçüm hassasiyeti içlerinde bulunan sarmal yayın özelliklerine göre değişir. Bu sarmal

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE ISITMA SOĞUTMA SICAK SU SU KAYNAKLI ISI POMPALARI www.canvateenerji.cm ENERJİ SİSTEMLERİ A.Ş. İsmindeki (Can-invate) invasyn ruhu ile hareket eden şirketimiz, 1965 yılından beri

Detaylı

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008

ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBE 2008 ADIM ADIM TEMİZLİK EL YIKAMA AĞIZ VE DİŞ TEMİZLİĞİ VÜCUT TEMİZLİĞİ EL YIKAMA ELLERİMİZİ NİÇİN YIKARIZ? Ellerimizdeki mikropları uzaklaştırmak

Detaylı

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM. ORTAK (MAZERET) SINAVI 11 MAYIS 2014 Saat: 09.00

T.C. 8. SINIF II. DÖNEM. ORTAK (MAZERET) SINAVI 11 MAYIS 2014 Saat: 09.00 T.C. 8. SINIF II. DÖNEM ORTK (MZERET) SINVI 11 MYIS 2014 Saat: 09.00 F 1. Şekilde bir hidranın üremesi gösterilmiştir. 3. hmet, şekilde verilen yaşama ortamındaki canlıları gelişi güzel numaralandırıyor.

Detaylı

YÜZME HAVUZU SAUNA SPA

YÜZME HAVUZU SAUNA SPA YÜZME HAVUZU SAUNA SPA GRANDER SU YAŞATMA TEKNOLOJİSİ GRANDER CİHAZLARI NASIL ÜRETİLİR? Avusturya da Tirol bölgesindeki Alp Dağlarında bir maden sahasından çıkan özel kaynak suyu, Johann Grander in doğayı

Detaylı

MADDE ve ÖZELLİKLERİ

MADDE ve ÖZELLİKLERİ MADDE ve ÖZELLİKLERİ 1 1. Aşağıdaki birimleri arasındaki birim çevirmelerini yapınız. 200 mg =.. cg ; 200 mg =... dg ; 200 mg =...... g 0,4 g =.. kg ; 5 kg =... g ; 5 kg =...... mg t =...... kg ; 8 t =......

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ TEORİ : Organik deneyler sonucunda genellikle elde edilen ürün,

Detaylı

9-4. betonun bakımı (kür) soğuk havalarda beton yapımı. Paki Turgut

9-4. betonun bakımı (kür) soğuk havalarda beton yapımı. Paki Turgut betnun bakımı (kür) sğuk havalarda betn yapımı Paki Turgut 9-4 1 Kaynaklar 1) Turhan Y. Erdğan, Betn 2) İlker Bekir Tpçu, Betn Teknljisi, 26. 3) Hewlett PC, Cement Admixture: uses and applicatins, Cement

Detaylı

ÇEVREYI DIKKATE ALARAK TEMI ZLI K YAPMAK

ÇEVREYI DIKKATE ALARAK TEMI ZLI K YAPMAK Almanya da yıllık olarak yakla sık 220.000 ton ev temizlik ürünleri ve yakla sık 260.000 ton bula sık deterjanı satılmaktadır. Deterjanların hayatın her alanında yaygın bir sekilde kullanılmalarından dolayı

Detaylı

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları

VARANT AKADEMİ. Eğitimin Konusu: Eğitimin Amacı: Kimler İçin Uygundur: Varantın İpuçları Varantın İpuçları VARANT AKADEMİ Eğitimin Knusu: Varantın İpuçları Eğitimin Amacı: Varant fiyatına etki eden parametreleri açıklamak ve en çk merak edilen srulara cevap vermek Kimler İçin Uygundur: Yeni

Detaylı

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ Belli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim içinde bulunan canlılar (biyotik) ile bunların cansız çevrelerinin (abiyotik) oluşturduğu bütüne EKOSİSTEM denir. EKOSİSTEM

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri Ayıklama Eleme Süzme Santrifüjleme 1) Ayıklama Tanecik şekilleri, renkleri veya boyutları farklı olan katı katı karışımları

Detaylı

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA

YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA YAĞMUR SUYU (YAPRAK) FİLTRESİ YAĞMUR SUYU TOPLAMA NASIL ÇALIŞIR? YAĞMUR SUYU NASIL TOPLANIR? Başta çatılar olmak üzere, açık alanlar otoparklar, yollar ve drenaj borularından toplanabilir. NERELERDE KULLANILIR?

Detaylı

9-2. betonun bakımı (kür) buhar kürü. Paki Turgut

9-2. betonun bakımı (kür) buhar kürü. Paki Turgut betnun bakımı (kür) buhar kürü 9-2 Paki Turgut Kaynaklar 1) Turhan Y. Erdğan, Betn 2) İlker Bekir Tpçu, Betn Teknljisi, 2006. 3) Hewlett PC, Cement Admixture: uses and applicatins, Cement Admixture Assciatin

Detaylı

SIVI YALITIM MALZEMELERİ

SIVI YALITIM MALZEMELERİ SIVI YALITIM MALZEMELERİ Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi SIVI YALITIM MALZEMELERİ 1. Bitüm 2. Asfalt 3. Sika 4.

Detaylı

ISI ÜRETEÇLERİNDE KÜKÜRT ve BİLEŞENLERİNİN DAVRANIŞI, ETKİLERİ ve ÖNLEMLERİ

ISI ÜRETEÇLERİNDE KÜKÜRT ve BİLEŞENLERİNİN DAVRANIŞI, ETKİLERİ ve ÖNLEMLERİ ISI ÜRETEÇLERİNDE KÜKÜRT ve BİLEŞENLERİNİN DAVRANIŞI, ETKİLERİ ve ÖNLEMLERİ Yrd. Dç. Dr. Atafcan AVCI - Dç. Dr. Recep YAMANKARADENİZ Uludağ Üniversitesi. Miihendislik-Mimarhk Fakültesi, BURSA ÖZET Bu çalışmada,

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

Atıklarınızı lütfen ayırınız!

Atıklarınızı lütfen ayırınız! Atıklarınızı lütfen ayırınız! Aşağıdaki atıklar çöp konteynerine ait değillerdir. Bunları ayrışmış şekilde biriktirmek için varolan düzenekleri kullanınız! Atık madde ayrışımı = Çevre sağlığı Atık kağıt,

Detaylı

BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle kurak mevsimlerde hidrolojik bakımdan büyük önem taşır.

BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle kurak mevsimlerde hidrolojik bakımdan büyük önem taşır. BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA 3.1. Giriş Atmosferden yeryüzüne düşen yağışın önemli bir kısmı tutma, buharlaşma ve terleme yoluyla, akış haline geçmeden atmosfere geri döner. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle

Detaylı

GREEN SNOW RAİDERS DOĞAL VE SUNİ ÇİM SAHALAR İÇİN KAR VE BUZ ÇÖZÜCÜ SOLÜSYON

GREEN SNOW RAİDERS DOĞAL VE SUNİ ÇİM SAHALAR İÇİN KAR VE BUZ ÇÖZÜCÜ SOLÜSYON GREEN SNOW RAİDERS DOĞAL VE SUNİ ÇİM SAHALAR İÇİN KAR VE BUZ ÇÖZÜCÜ SOLÜSYON DOĞAL VE SUNİ ÇİM SAHALAR ÜZERİNDE BUZ OLUŞUMUNU VE KARIN ZEMİN YÜZEYİNE YAPIŞMASINI ENGELLEYEN KİMYASAL BİR SIVIDIR. Perpa

Detaylı

Isıtma Sistemleri. Binalarda ısıtma sistemleri. o Kullanım alanları o Hacim ısıtması o Kullanma sıcak suyu ısıtması

Isıtma Sistemleri. Binalarda ısıtma sistemleri. o Kullanım alanları o Hacim ısıtması o Kullanma sıcak suyu ısıtması Isıtma Sistemleri Isıtma Sistemleri Binalarda ısıtma sistemleri Kullanım alanları Hacim ısıtması Kullanma sıcak suyu ısıtması Hacim ısıtmasının tek amacı ısıl knfr şartlarının sağlanmasıdır. Bina enerji

Detaylı

ALTEK Akıllı Lojistik ve Taşıt Sistemleri A.Ş.

ALTEK Akıllı Lojistik ve Taşıt Sistemleri A.Ş. YEATZ Buz Önleyici ve Buz Çözücü Solüsyon ALTEK Akıllı Lojistik ve Taşıt Sistemleri A.Ş. Altek Akıllı Lojistik ve Taşıt Sistemleri A.Ş. 1 Buz Önleyici /Çözücü Solüsyon %100 Yerli Türkçe Akıllı Lojistik

Detaylı

Hazırlayanlar: Suzan Baran, Hilal Günay, Fatma Mutlu TOST MAKİNELERİNİN İÇİ NİÇİN SİYAHTIR?

Hazırlayanlar: Suzan Baran, Hilal Günay, Fatma Mutlu TOST MAKİNELERİNİN İÇİ NİÇİN SİYAHTIR? Hazırlayanlar: Suzan Baran, Hilal Günay, Fatma Mutlu TOST MAKİNELERİNİN İÇİ NİÇİN SİYAHTIR? ÖĞRENME ALANI: Madde ve Değişim SINIF: 6. Sınıf ÜNİTE: Madde ve Isı KONU: Isının Yayılma Yolları Kazanımlar:

Detaylı

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 1.1 GİRİŞ Hidrolojinin kelime anlamı su bilimi olup böyle bir bilime ihtiyaç duyulması suyun doğadaki bütün canlıların yaşamını devam ettirebilmesi için gereken çok

Detaylı

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI MADDENİN TANECİKLİ YAPISI ÜNİTE : Maddenin Tanecikli Yapısı Üniteye Giriş Evrendeki tüm maddeler, tüm cisimler kendilerinden çok çok küçük parçacıklardan oluşmuşlardır. Örneğin; çok fırtınalı bir günde

Detaylı

6. Sınıf Fen ve Teknoloji

6. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Maddeyi Oluşturan Tanecikler Maddeler katı, sıvı ya da gaz hâlinde bulunmalarına göre farklı sıkışma ve genleşme özelliği gösterir. Katı iyodu alkolün içerisine atarsak ne olur? Maddelerin sıkışma

Detaylı

MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ. Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır.

MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ. Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır. ÖMER ÇOPUR ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır. Madde: Kimyanın konusunu

Detaylı

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU

SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU SU ve ÇEVRENİN CANLILAR İÇİN UYGUNLUĞU Suyun polaritesinin etkileri Su molekülünün polar olması hidrojen bağlarının oluşmasına neden olur. 2 Su molekülü Oldukça basit yapılıdır. Tekli bağla bağlı olup

Detaylı

ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI

ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI ISPARTA VE ÇEVRESI SU KAYNAKLARININ BELIRLENMESI, DEGERLENDIRILMESI VE KALITESININ KORUNMASI Prof. Dr. Nevzat Özgür & Çalisma Grubu Süleyman Demirel Üniversitesi Jeotermal Enerji, Yeraltisuyu ve Mineral

Detaylı

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır.

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Basıncın derinlikle değişimi Aynı derinlikteki bütün noktalar aynı basınçta y yönünde toplam kuvvet

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Sarkıt Dikit Sütun

MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Sarkıt Dikit Sütun MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Soda tüpleri sarkıt oluşumlarının ilk hallerini gösterirler. İçleri boş ve uzun, genellikle saydam kalsit tüplerinden oluşan soda tüplerinin genişliği, içerisinde bulunan su

Detaylı

VE DEĞERLEND ERLENDĐRMERME. Dersin sorumlusu:đnci. Morgil

VE DEĞERLEND ERLENDĐRMERME. Dersin sorumlusu:đnci. Morgil ÖĞRETĐMDE PLANLAMA VE DEĞERLEND ERLENDĐRMERME Dersin sorumlusu:đnci Morgil KONU:BARDAĞIMDAK IMDAKĐ SU BEN ĐÇMEDEN BĐTTB TTĐ! KĐMYA ĐLE ĐLĐŞKĐLENDĐRME Maddenin hal değiştirmesi hayatın n devamı için in

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

2. Deney Bir Karışımın Bileşenlerini Ayırma, Saflaştırma, ve Belirleme

2. Deney Bir Karışımın Bileşenlerini Ayırma, Saflaştırma, ve Belirleme 2. Deney Bir Karışımın Bileşenlerini Ayırma, Saflaştırma, ve Belirleme Doğal ya da sentetik maddelerin çoğu karışım halindedir. Çoğu saf olarak evlerde kullandığımız kimyasallar bile bir miktar kirlilik

Detaylı

SUDAN TASARRUF EDİN PARADAN TASARRUF EDİN VE ÇEVRENİN KORUNMASINA YARDIMCI OLUN TÜRKÇE

SUDAN TASARRUF EDİN PARADAN TASARRUF EDİN VE ÇEVRENİN KORUNMASINA YARDIMCI OLUN TÜRKÇE SUDAN TASARRUF EDİN PARADAN TASARRUF EDİN VE ÇEVRENİN KORUNMASINA YARDIMCI OLUN TÜRKÇE 1 DAHA MUTLU BİR CÜZDAN VE ÇEVRE İÇİN SUYU AKILLICA KULLANIN Musluğu açtığımızda, çamaşır yıkadığımızda veya duş aldığımızda,

Detaylı

9-3. betonun bakımı (kür) sıcak havalarda beton yapımı. Paki Turgut

9-3. betonun bakımı (kür) sıcak havalarda beton yapımı. Paki Turgut betnun bakımı (kür) sıcak havalarda betn yapımı 9-3 Paki Turgut Kaynaklar 1) Turhan Y. Erdğan, Betn 2) İlker Bekir Tpçu, Betn Teknljisi, 2006. 3) Hewlett PC, Cement Admixture: uses and applicatins, Cement

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ATTERBERG LİMİTLERİ DENEYİ Bşluklardaki suyun varlığı zeminlerin mühendislik davranışını, özellikle de ince taneli zeminlerinkini etkilemektedir. Bir zeminde ne kadar su bulunduğunu (ω) bilmek tek başına

Detaylı

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ HAZIRLAYANLAR: NAZLI KIRCI ESRA N.ÇECE SUPHĐ SEVDĐ HEDEF VE DAVRANIŞLAR. HEDEF 1 : ÇÖZELTĐ VE ÖZELLĐKLERĐNĐ KAVRAYABĐLME DAVRANIŞLAR : 1. Çözünme kavramını

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

HALİL İBRAHİM BULUT DANIŞMAN: DOÇ.DR.HİLMİ NAMLI

HALİL İBRAHİM BULUT DANIŞMAN: DOÇ.DR.HİLMİ NAMLI HALİL İBRAHİM BULUT DANIŞMAN: DOÇ.DR.HİLMİ NAMLI ŞEKER ENDÜSTRİSİ Karbohidratlar,şeker ve nişasta,havadan alınan karbondioksid ve topraktan alınan su kullanılarak larak ve güneg neş enerjisinden yararlanılarak,bitkiler

Detaylı

Evlerde Daha Az Enerji ve Su Tüketmek İçin Yararlı Bilgiler

Evlerde Daha Az Enerji ve Su Tüketmek İçin Yararlı Bilgiler Evlerde Daha Az Enerji ve Su Tüketmek İçin Yararlı Bilgiler Evlerde Daha Az Enerji ve Su Tüketmek İçin Yararlı Bilgiler Evlerimizde elektrik ve suyu verimli olarak kullanmamız mümkündür. Elektrik ve sularımızı

Detaylı

Adı - Soyadı: Bekir Ergül Sınıf: 9-D No: 977 Öğretmeni: Fahrettin Kale

Adı - Soyadı: Bekir Ergül Sınıf: 9-D No: 977 Öğretmeni: Fahrettin Kale Adı - Soyadı: Bekir Ergül Sınıf: 9-D No: 977 Öğretmeni: Fahrettin Kale HACİM Hacim; bir maddenin kapladığı yerdir. Hacim; a. V harfi ile gösterilir. b. Skaler büyüklüktür. c. Maddeler için ayırt edici

Detaylı

Günlük yaşamda su dışında kullanılan çözücülere dikkat çekmek AMAÇ. Kimya Đle Đlişkisi Çözünme Kavramı Polar ve Apolar Çözücüler

Günlük yaşamda su dışında kullanılan çözücülere dikkat çekmek AMAÇ. Kimya Đle Đlişkisi Çözünme Kavramı Polar ve Apolar Çözücüler SU HER ŞEYĐ ÇÖZER MĐ? Günlük yaşamda su dışında kullanılan çözücülere dikkat çekmek AMAÇ Kimya Đle Đlişkisi Çözünme Kavramı Polar ve Apolar Çözücüler DERS SÜRESĐ 2 DERS SAATĐ ÖĞRENCĐYĐ GÜDÜLEME Sorularıyla

Detaylı

Evaporatif Soğutma Nedir?

Evaporatif Soğutma Nedir? Evaporatif soğutma suyun buharlaşmasıyla havadan ısı alması prensibine dayanır. Su buharlaşırken havadan ısı çeker ve havanın soğumasına sebep olur. Havuzdan veya duştan çıktığınızda çevrenizdeki esinti

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 - S A M S U N DAMITMA (DİSTİLASYON) Distilasyon, bir sıvının ısıtılması ve buharlaştırılmasından oluşmaktadır ve buhar bir distilat ürünü oluşturmak için

Detaylı

d = m/v g / cm 3 kg / m 3 m = kütle v = hacim 1cm 3 su + 4 C 1gr d su = 1gr/cm 3 d su = 1000kg/m 3

d = m/v g / cm 3 kg / m 3 m = kütle v = hacim 1cm 3 su + 4 C 1gr d su = 1gr/cm 3 d su = 1000kg/m 3 ÖZKÜTLE Özkütle: bir maddenin birim hacminin kütlesine denir. d ile gösterilir. Özkütleye yoğunluk da denir. Maddenin ayırt edici özelliklerinden biridir. d = m/v g / cm 3 kg / m 3 d = özkütle m = kütle

Detaylı

Sentetik Deterjan ve Sabunun Üretilmesi ve Özellikleri

Sentetik Deterjan ve Sabunun Üretilmesi ve Özellikleri 10. Deney Sentetik Deterjan ve Sabunun Üretilmesi ve Özellikleri Genel Prensipler: Temizleme yeteneğine sahip olan maddelerin tümü deterjan olarak adlandırılırlar. Kullandığımız temizlik maddeleri sabun

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

1. Buzdolabı Kullanımı 6. Ellerin Yıkanması

1. Buzdolabı Kullanımı 6. Ellerin Yıkanması ON DOĞRU MUTFAK UYGULAMASI 1. Buzdolabı Kullanımı 6. Ellerin Yıkanması 2. Donmuş Etlerin Çözündürülmesi 7. Mutfak Bez ve Süngerlerinin Temizliği 3. Etlerin Pişirilmesi 8. Kesme Tahtasının Temizliği 4.

Detaylı

Konveyörlü Tip WTM140

Konveyörlü Tip WTM140 serisi, bulaşık yıkama işleminde yüksek verimlilik, tasarruf ve ergonomi konularında yüksek beklentileri bulunan profesyoneller için üretilir. Ürün serisi bardak yıkama, tezgahaltı, giyotin tip, konveyörlü,

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

Konveyörlü Tip WTCS140 - elektrikli

Konveyörlü Tip WTCS140 - elektrikli Electrolux Bulaşık Yıkama Sistemleri serisi, bulaşık yıkama işleminde yüksek verimlilik, tasarruf ve ergonomi konularında yüksek beklentileri bulunan profesyoneller için üretilir. Ürün serisi bardak yıkama,

Detaylı

Gerçek yaşam, minik minik değişiklikleri hayata geçirmeyi başardığınızda yaşanmaya başlanır. - Leo Tolstoy

Gerçek yaşam, minik minik değişiklikleri hayata geçirmeyi başardığınızda yaşanmaya başlanır. - Leo Tolstoy Gerçek yaşam, minik minik değişiklikleri hayata geçirmeyi başardığınızda yaşanmaya başlanır. - Leo Tolstoy YENİ BİR YIL YENİ BİR SİZ Kendimizde dahil, birçok kişi, yeni bir yıla birçok yeni kararla başlar.

Detaylı

AÇIK ALAN TASARIMI RELAZZO TERAS SİSTEMİ - GÜNLÜK KULLANIM İÇİN TAVSİYELER. www.rehau.com/relazzo Otomotiv Endüstri

AÇIK ALAN TASARIMI RELAZZO TERAS SİSTEMİ - GÜNLÜK KULLANIM İÇİN TAVSİYELER. www.rehau.com/relazzo Otomotiv Endüstri AÇIK ALAN TASARIMI RELAZZO TERAS SİSTEMİ - GÜNLÜK KULLANIM İÇİN TAVSİYELER www.rehau.com/relazzo Yapı Otomotiv Endüstri Değerli müşterilerimiz! Ürünümüzü tercih ettiğiniz için çok teşekkür ederiz! Takip

Detaylı

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ DIŞ PAYDAŞ ANKET FORMU

T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ DIŞ PAYDAŞ ANKET FORMU Sayın Paydaşımız; T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK BÖLÜMÜ DIŞ PAYDAŞ ANKET FORMU Bu anketin amacı, Mezunlarımızın Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümünden

Detaylı

ÖZEL BİLGE ATABEY KOLEJİ REHBERLİK SERVİSİ

ÖZEL BİLGE ATABEY KOLEJİ REHBERLİK SERVİSİ ÖZEL BİLGE ATABEY KOLEJİ REHBERLİK SERVİSİ Srumluluk becerisi nasıl kazandırılır? Çcuklara srumluluk duygusunu kazandırabilmek için, gelişim dönemleri ve özellikleri hakkında bilgi sahibi lmak en önemli

Detaylı

OKYAY01 Çayomat 100 Bardak 13 Litre OKYAY02 Çayomat 200 Bardak 23 Litre OKYAY03 Çayomat 300 Bardak 23 Litre OKYAY04 Çayomat 400 Bardak 36 Litre

OKYAY01 Çayomat 100 Bardak 13 Litre OKYAY02 Çayomat 200 Bardak 23 Litre OKYAY03 Çayomat 300 Bardak 23 Litre OKYAY04 Çayomat 400 Bardak 36 Litre OKYAY SANAYİ ÜRÜNLERİ İMALAT VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. Bostancı Yolu Hattat Sok No: 12 Yukarı Dudullu / İstanbul Tel: 0216 4994550 / Fax: 0216 4994552 Web: www.okyayltd.com.tr E-Mail: okyay@okyayltd.com.tr

Detaylı

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI

ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ÇİMENTO FABRİKALARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK KULLANILACAK ATIK KODLARI ATIK KODU ATIK AÇIKLAMASI 16 01 03 Ömrünü tamamlamış lastikler 08 03 19* Dağıtıcı yağ 08 04 17* Reçine yağı KULLANILMIŞ LASTİKLER

Detaylı