SiMİTSONİT CEVHERİNİN BORİK ASİT ÇÖZELTİLERİNDEKİ ÇÖZÜNME KİNETİĞİ. / /

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SiMİTSONİT CEVHERİNİN BORİK ASİT ÇÖZELTİLERİNDEKİ ÇÖZÜNME KİNETİĞİ. yabali@yahoo.com / ramazangumus47@yahoo.com.tr / salihbayca@gmail."

Transkript

1 SiMİTSONİT CEVHERİNİN BORİK ASİT ÇÖZELTİLERİNDEKİ ÇÖZÜNME KİNETİĞİ *Yüksel ABALI, *Ramazan GÜMÜŞ, **Salih Uğur BAYÇA * Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü, MANİSA ** Celal Bayar Üniversitesi Soma Meslek Yüksek Okulu Maden Programı, Soma - MANİSA / / ÖZET Bu çalışmada, simitsonit (ZnCO 3 ) cevherinin borik asit çözeltisi içerisindeki çözünme kinetiği; sıcaklık, katı/sıvı oranı, asit konsantrasyonu, partikül boyutu ve karıştırma hızı parametreleri kullanılarak incelenmiştir. Çözünme oranı üzerine en etkili parametrenin katı/sıvı oranı, sıcaklık ve asit konsantrasyonu olduğu, karıştırma hızının etkili olmadığı görülmüştür. Çözünme reaksiyonunun yalancı 2. derece mertebeye uyduğu ve reaksiyonun kinetik denkleminin X(1-X) -1 = 2,6x1 9-8,6/T şeklinde olduğu düşünülmüştür. 1/1 katı-sıvı oranı, 6 C sıcaklık, 2 µm tanecik boyutu, 7 rpm karıştırma hızı ve.9 M lık borik asit konsantrasyonu parametreleri kullanılarak en yüksek dönüşümde çinko borat elde edildiği tespit edilmiş olup reaksiyona ait aktivasyon enerjisi 67 kj/mol olarak hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Çinko borat, Simitsonit, Borik asit, Çözünme kinetiği, 1.GİRİŞ Çinko, yerkabuğunda oldukça bol bulunan elementlerden biri olup yerkabuğunun %,13 ünü oluşturduğu tahmin edilmektedir. Genel olarak sülfürlü, ender olarak da oksitli ve silikatlı olarak bulunur. Doğada çinko metalinin üretildiği en önemli mineral sfalerittir. Sülfürlü cevherler, çinko ve bileşiklerinin elde edildiği temel kaynaklardan olmasına rağmen, bu cevherlerin tükenmesinin yanısıra işlenmeleri esnasında kükürt emisyonları oluşturmaları nedeniyle diğer çinko içeren cevherlerde cazip hale gelmiştir. Smithsonite (ZnCO 3 ), willemiyte (Zn 2 SiO 4 ), hydrozincite (2ZnCO 3 3Zn(OH) 2 ), zincite (ZnO) ve hemimorphite (Zn 2 SiO 3 H 2 O) gibi oksitli cevherler sülfürlü cevherlere alternatif olan diğer önemli çinko içeren cevherlerdir. Türkiye de Kayseri, Niğde, Adana, Konya ve Malatya yörelerinde önemli miktarlarda oksitli cevherlere rastlanmaktadır (Anonim 2; Kirk ve Othmer 1952; Zhao ve Stanforth 2). Simitsonit, ZnCO 3 kimyasal formülünde olup, hegzagonal hemiedri sistemde kristalleşmektedir. Genellikle yumrulu, böbreğimsi veya damlataşlarını andıran agregalar şeklinde bulunmaktadır. Önemli çinko minerali olan simitsonit, kalamin, hidrozinkit, kalsit, dolomit gibi minerallerle birlikte bulunmaktadır. Renksiz, beyaz sarımsı kahverengi, yeşilimsi, mavimsi renklerde bulunmakta olup, sertliği 5, özgül ağırlığı ise 4,3 tür. Dilinimli, gevrek cam cilalı ve yarı saydam görünüştedir. Bileşiminde % 52 çinko ile önemli miktarda demir ve mangan bulunmaktadır. Üfleçle ergimez, sıcak asitte çözünür, kömür üzerinde ısıtıldığında beyaz bir iz bırakmaktadır. Simitsonit, sfaleritin bozuşmasından ileri gelen çinko sülfat eriyiğinin, kalker veya dolomiti ornatması yolu ile oluşmaktadır. Kuzey İspanya, İngiltere, ABD ve Türkiye de önemli simitsonit yataklarına rastlanmaktadır. Simitsonitin borik asit çözeltilerinde çözündürülmesi sonucu elde edilen çinko borat başta alev geciktiriciler olmak üzere birçok alanda kullanılmaktadır. Simitsonit (çinkokarbonat) cevheri ve bazı diğer cevherlerin çözündürülmesi üzerine yapılmış çalışmalar aşağıdaki gibi verilebilir:

2 Ju et. all, amonyum klorür çözeltisinde simitsonit (çinko karbonat) cevherinin çözünme kinetiğini incelemiştir. Çinkonun çözünme hızı üzerine amonyum klorür konsantrasyonunun, reaksiyon sıcaklığının, cevher partikül boyutunun ve karıştırma hızının etkisini araştırmıştır. Elde edilen sonuçlar yaklaşık olarak % 91,2 çinko liçinginin 9 o C reaksiyon sıcaklığı, 24 dakikalık reaksiyon süresi, 5 mol/l amonyum klorür konsantrasyonu, 1:1 g/ml sabit katı/sıvı oranı ve µm lik partikül boyutu ile başarıldığını göstermiştir. Çözünme prosesinin yüzey kimyasal reaksiyon kontrollu olduğu ve aktivasyon enerjisinin 21,3 kj/mol olarak hesaplandığı belirlenmiştir (Ju et al. 25). Simitsonit cevheri kullanılarak yapılan başka bir çalışmada ise, alkali işlemle çinko tozu üretim prosesi incelenmiştir. Liçing işlemi ile liçing reaktifi olarak 5M NaOH kullanılarak 95 o C nin üzerindeki bir sıcaklıkta cevherden alüminyumun %1 dan daha az bir kısmının, çinko ve kurşunun %85 den fazlasının liç edilebileceği bulunmuştur. Fe, Ca gibi safsızlıkların çözünmesi ihmal edilebilecek düzeyde kalmıştır. Kurşunun liçingi ise liçing sistemine NaCl ilavesi ile önemli düzeyde artırılmıştır. Liç çözeltisinde bulunan kurşun sodyum sülfürün ilavesi ile ayrılmıştır. Kurşunsuz çözelti daha sonra paslanmaz çelik elektrotlar kullanılarak metalik çinkonun elektrolizi için kullanılmıştır. Çalışmada %99,5 den daha yüksek bir saflıkta Zn tozu elde edilmiştir (Zhao ve Stanforth 2). Başka bir çalışmada yüksek saflıktaki çinko karbonat hidroksit ve çinko karbonat konsantresinin kalsinasyon kinetiği incelenmiştir. Her iki materyalin kalsinasyon davranışının büzülen çekirdek modeline uyduğu belirlenmiştir. Aktivasyon enerjisi çinko karbonat hidroksitin kalsinasyonu için 88,7kJ/mol, çinko karbonatın kalsinasyonu için 97,3 kj/mol olarak bulunmuştur (Nobari ve Halali 26). Liu et al. (24), azot atmosferinde bazik çinko karbonatın termal bozunmasını incelemiştir. Bozunma işlemi yaklaşık olarak 22 o C de başlamaktadır. Örneğin boyutundaki artışın reaksiyon sıcaklığını artırdığı ve aktivasyon enerjisini azalttığı belirlenmiştir. 5,1 ve 3 mg lık örneklerin aktivasyon enerjileri sırasıyla 319,17± 22,75, 241,86 ±21,6 ve 238,66 ± 19,86 kj/mol olarak bulunmuştur. Lee vd., atıksu ile işlem görmüş çamurdan çinko, bakır, kadmiyum ve kromu uzaklaştırmak ve geri kazanmak için ağır metal ekstraksiyon kinetiklerini iki farklı reaktif nitrik asit ve sitrik asit kullanarak, sabit bir karıştırma hızında (15 d/dak) ve sabit bir katı/sıvı oranı (1g/L) ile, (,2-,1 N) asit konsantrasyonlarını değiştirerek, nitrik asitte o C sitrik asitte o C sıcaklıklarında ve değişik çamur partikül boyutlarında incelenmiştir. Deneysel ve modelleme sonuçları metal ekstraksiyon hızının asit konsantrasyonu ve sıcaklık ile arttığını ancak artan partikül boyutu ile azaldığını ve nitrik asitin çamurdan ağır metalleri ekstrakte etmek için sitrik asite göre çok daha etkili olduğu bulunmuştur (Lee et al. 25). Abdel-Aal (2), tarafından düşük kalitedeki çinko silikat cevherinin sülfürik asitle çözünme kinetiği üzerine partikül boyutu, reaksiyon sıcaklığı, ve asit konsantrasyonunun etkisi incelenmiştir. %94 lük çinko liçingi mesh tane boyutu, 7 o C reaksiyon sıcaklığı, %1 luk sülfürik asit konsantrasyonu, 18 dakikalık reaksiyon süresi ve 1:2 g/ml lik sabit katı/sıvı oranı ile elde edilmiştir. Liçing kinetiğinin ürün tabakası içinden difüzyon kontrollü ve aktivasyon enerjisinin de 3,2 kcal/mol olduğu bulunmuştur. Başka bir çalışmada iki farklı çinko karbonat hidroksit örneğinin 4 o C ye kadar termal bozunması incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar çinko karbonat hidroksitin bozunmasının yaklaşık olarak 15 o C de başladığını ve bozunma hızının 2 o C den daha yüksek sıcaklıklarda önemli olduğunu göstermiştir o C sıcaklık aralığında bu iki örnek için aktivasyon enerjileri 132 ve 153 kj/mol olarak bulunmuştur (Kanari et al. 24). Benzer bir çalışmada karbonatlı bir başka mineral olan mağnezitin sitrik asit çözeltilerinde çözündürülmesi incelenmiş, reaksiyon modelinin kimyasal reaksiyon kontrollü olduğu tespit edilmiştir. Bu reaksiyon için aktivasyon enerjisi ise, 59,79 kjmol -1 olarak bulunmuştur (Demir 23). Karbonatlı bir diğer mineral olan kalsitin organik bir asit olan asetik asit çözeltilerinde ki çözünürlüğü, geniş bir ph aralığında döner bir disk kullanılarak incelenmiş ve çözünmenin reaktanların yüzeye taşınımı, oluşan ürünlerin yüzeyden taşınımı ve yüzeyde kimyasal reaksiyon kontrolü ile gerçekleştiği tespit edilmiştir. 2,9 un altındaki ph değerlerinde, çözünme hem reaktanların hem de ürünlerin taşınımından etkilenirken, 3,7 nin üzerindeki ph değerlerinde ise yüzey reaksiyon kinetiği ile kontrol edildiği bulunmuştur (Fredd et al.1998). Abalı vd., (2) Ürdün fosfat kayasının nitrik asit çözeltilerindeki çözünme kinetiğini incelemiştir. Reaksiyonun akışkan filminden difüzyonla kontrol edildiği ve çözünme reaksiyonuna ait aktivasyon enerjisi - 1 dk için 9.96 kj/mol, 1-4 dk için 4.4 kj/mol olarak bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı; ZnCO 3 bileşimindeki simitsonit cevherinden çinkoborat üretimi dikkate alınarak, simitsonitin borik asit çözeltilerindeki çözünme kinetiğini incelemektir.

3 2. DENEYSEL Çalışmada, Hakkari yöresinden elde edilen simitsonit cevheri kullanılmıştır. Cevher, çeneli bir kırıcıda kırıldıktan sonra öğütücüde öğütülerek, sallantılı eleklerde 2 µm, 355 µm, 5 µm, 1 µm ve 125 µm tane boyutlarında fraksiyonlara ayrılmıştır. Cevherden alınan numunenin bileşimi Manisa Tarım İl Müdürlüğünde kullanılan ICP cihazı ile tayin edilmiştir. Kullanılan simitsonit cevherinin kimyasal analiz sonuçları Çizelge 1 de verilmektedir. Cevhere ait X-ray difraktoğramı Şekil.1 de verilmiştir Çizelge 1. Simitsonit cevherinin kimyasal bileşimi Bileşen Bileşim,% Bileşen Bileşim,% Na 2 O,11 ZnO 37,74 MgO,2 ZrO 2,7 Al 2 O 3,9 Cd,3 SiO 2,7 Ba,5 P 2 O 5,9 Ta 2 O 5,31 SO 3,12 WO 3,38 CaO,32 PbO 19,46 MnO,43 Bi,2 Fe 2 O 3 2,5 Diğer 2,37 Kızdırma kaybı (85 ºC de) 35,5 Çözündürme işlemleri, atmosfer basıncında SELECTA Digiterm 2 marka sabit sıcaklık sirkülatörü ve Heidolph RZR 251 marka mekanik karıştırıcı ile donatılmış iki boyunlu 25 ml lik bir cam reaktörde gerçekleştirilmiştir. Reaksiyon esnasında meydana gelebilecek buharlaşmaları önlemek için geri soğutucu kullanılmıştır. İçerisinde borik asit çözeltisi bulunan reaksiyon ortamının sıcaklığı termal dengeye geldikten sonra önceden belirlenmiş miktardaki simitsonit cevheri, reaktöre beslenerek reaksiyon başlatılmıştır. Reaksiyon sonunda karışım mavi bant süzgeç kağıdından hızlı bir şekilde süzülmüş ve süzüntüde Zn +2 tayini yapılmıştır. Çizelge 2. Çözme işlemlerinde seçilen parametre ve değerleri Tane boyutu(µm) 2 ; 5; 1; Reaksiyon süresi (dk) 1, 2, 3, 45, 6 Karıştırma hızı(rpm) 1, 3, 5, 7, 9 Sıcaklık( o C) 26, 3, 35, 4, 6 Asit konsantrasyonu (M),1,,3,,5,,7,,9 Katı-sıvı oranı (gml -1 ),25/5,,5/5, 1,/5, 5,/5

4 C ounts Zn 4 Si 2 O 7 ( O H ) 2 (H 2 O ) Fe 2 O 3 Zn 5 ( O H ) 6 ( C O 3 PbCO 3 Zn ( C O) 3 Zn 5 ( O H ) 6 ( C O 3 ) 2 Zn 5 ( O H ) 6 ( C O 3 ) Position [ 2Theta] (Copper (Cu)) 3.SONUÇ VE TARTIŞMA Simitsonitin sulu ortamda borik asit ile çözünmesi aşağıdaki genel reaksiyona göre meydana gelmektedir: xznco 3 + yh 3 B 3 zznoyb 2 O 3.tH 2 O + xco 2 dır Bu çalışmada ham simitsonit ile borik asit arasında aşağıdaki reaksiyona göre çinko borat oluştuğu tahmin edilmektedir: 2ZnCO H 3 B 3 2ZnO3B 2 O 3.9H 2 O + 2CO 2 Tane Boyutunun Etkisi Simitsonit cevherinin çözünme hızı üzerine tane boyutunun etkisi, 2 µm, 5 µm ve 1 µm lik parçacık boyutlarında incelenmiştir. Çözünme hızı üzerine tane boyutunun etkisi Şekil 2 de verilmiştir. Bu verilere göre; tane boyutu küçüldükçe dönüşüm yüzdesi artmaktadır. Tane boyutunun küçülmesi ile toplam yüzey alanı artmaktadır. Yüzey alanı arttıkça buna bağlı olarak birim çözücü başına düşen çözünme yüzeyi de artmaktadır. Dolayısıyla tane boyutunun küçülmesi ile dönüşüm yüzdesinin artması beklenen bir sonuçtur. Sabit parametreler: Karıştırma hızı: 7 Rpm Katı-sıvı oranı:,5 /5 g.ml -1 Asit Konsantrasyonu:,9 M Sıcaklık: 4 o C 1 8 Xzn(%) µm 5µm 1µm Süre (Dk) Şekil 2. Çözünme hızı üzerine tane boyutunun etkisi

5 Karıştırma Hızının Etkisi Simitsonit cevherinin çözünme hızı üzerine karıştırma hızının etkisi 1 rpm, 3 rpm, 5 rpm 7 rpm ve 9 rpm lik hızlarda incelenmiştir. Çözünme hızı üzerine karıştırma hızının etkisi elde edilen sonuçlar Şekil 3 de verilmiştir. Karıştırma ile tanecik etrafında reaksiyon esnasında oluşabilecek film tabakası kırılabilir veya birim zamanda katının reaktif ile temasının artması sonucu çözünme hızında artış beklenebilir. Ancak, elde edilen sonuçlardan görüldüğü gibi, tam süspansiyonun sağlandığı karıştırma hızlarında karıştırma hızının artması dönüşüm yüzdesini ihmal edilebilecek kadar az artırmıştır. Ayrıca, hiç karıştırmanın olmadığı durumda da belli bir düzeyde çözünme olduğu tespit edilmiştir. Sabit parametreler: Tane boyutu: 2 µm Katı-sıvı oranı:,5/5 g.ml -1 Asit Konsantrasyonu:,9 M Sıcaklık: 4 o C Xzn ( %) Rpm 3 Rpm 5 Rpm 7 Rpm 9 Rpm Süre (dk) Şekil 3. Simitsonitin çözünme hızı üzerine karıştırma hızının etkisi Asit Konsantrasyonunun Etkisi Simitsonit cevherinin çözünme hızı üzerine asit konsantrasyonunun etkisi,,1 M,,3 M,,5 M,,7 M ve,9 M lık konsantrasyon değerlerinde incelenmiştir. Çözünme hızı üzerine asit konsantrasyonunun etkisi elde edilen sonuçlar Şekil 4 de verilmiştir. Elde edilen sonuçlardan görüleceği gibi,,9 M değerine kadar asit konsantrasyonu arttıkça çözünme artmakta ancak bu değerden sonra borikasit reaksiyon şartlarında kristallenme meydana getirdiğinden daha derişik bir konsantrasyonda çalışılamamıştır. Fakat sıcaklığı arttırdığımızda çözünmede bir azalma görülmüştür. Bu azalma şuna bağlanabilir. Konsantrasyon arttıkça, çözmede etkin olan H+ iyonu konsantrasyonu artmakta ve dolayısıyla çözünme de artmaktadır. Belli bir konsantrasyon değerinden sonra çözeltideki H+ iyonlarının hareket kabiliyeti azalmakta ve tanecik çevresinde çok hızlı reaksiyon vererek doygunluk değerine ulaşılmaktadır. Bu durum katı çevresinde zor çözünen bir film tabakası meydana getirmekte ve dolayısıyla çözünme hızı azalmaktadır (Imamutdinova 1967; Demir 23). Ayrıca, asit konsantrasyonunun artması, ortamda çözücü olarak bulunan su miktarının azalması anlamına gelmektedir ki, bu durumda çözünürlüğe olumsuz etki yapabilmektedir. Sabit parametreler: Karıştırma hızı:7 rpm Katı-sıvı oranı:,5/5 g.ml - 1 Tane boyutu:2 µm Sıcaklık: 4 o C 1 8 X zn (%) 6 4 2,2,4,6,8 1 Borik Asit Konsantrasyonu (M) Şekil.4.Simitsonitin çözünme hızı üzerine asit konsantrasyonunun etkisi (,1-1 M)

6 Katı Sıvı oranın çözünürlük üzerine etkisi Simitsonit cevherinin çözünme hızı üzerine katı sıvı oaranın etkisi,,25/5, (g/ml),5/5 (g/ml), 1,/5 (g/ml) ve 5,/5 (g/ml) lik oranların katı- sıvı oranları incelenmiştir. Çözünme hızı üzerine katı- sıvı oranın etkisi ve elde edilen sonuçlar Şekil 5 de verilmiştir. Sonuçlarda az olan miktarın yani,25/5 g/ml. nin çözünürlüğü daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu amaçla etkin parametreler seçilerek sıcaklık üzerine katı sıvı oranın etkisi incelenmiştir. Sabit parametreler: Karıştırma hızı: 7 rpm Tane boyutu:2 µm Sıcaklık: 4 o C Asit Konsantrasyonu:,9 M X zn (% ) Süre (dakika ),25/5 (g/ml),5/5 (g/ml) 1,/5 (g/ml) 5,/5 (g/ml) Reaksiyon Sıcaklığının Etkisi Şekil 5.Simitsonitin çözünme hızı üzerine katı- sıvı oranın etkisi Simitsonit cevherinin çözünme hızı üzerine sıcaklığın etkisi 26 o C, 3 o C, 35 o C, 4 o C, ve 6 o C lik sıcaklık değerlerinde incelenmiştir. Çözünme hızı üzerine sıcaklığın etkisi Ek 1. kısmında verilmiştir. Reaksiyon ortamında sıcaklığın artması, taneciklerin kinetik enerjisini ve dolayısıyla çarpışma hızlarını ve böylece çözücü ile olan etkileşimini artıracağından çözünmede artacaktır. Sabit parametreler: Karıştırma hızı: 7 rpm Katı-sıvı oranı:,5/5 g.ml -1 Tane boyutu: 2 µm Asit Konsantrasyonu:,9 M X Zn (%) Simitsonit cevherinin Borikasit içerisnde Çinkoborat oluşumunun sıcaklığa göre değişim grafiği Süre (dakika) 26 C 3 C 35 C 4 C 6 C Şekil 6. Simitsonitin çözünme hızı üzerine sıcaklığın etkisi Kinetik çalışmanın incelenmesi sırasında, ürün olarak çinko borat oluşmuştur. Elde edilen ürüne ait XRD Grafiği şekil 7 de verilmiştir. Burada görülmüştür ki ürün olarak 9 moleküllü değil 7 moleküllü su oluşmuştur. Bunun sebebi kurutma işleminin açık ve direkt ısıtması sonucu yapıdaki su moleküllerinin uzaklaşmasıdır.

7 Counts 3 15 ZnB4O7 1 5 ZnB 4 O Position [ 2Theta] (Copper (Cu)) Sekil 7. ürün olarak elde edilen çinkoboratın XRD grafiği Bunun yanında aşağıdaki SEM analizleri görüntülenmiştir Şekil 8. Ürün olark elde edilen çinkoboratın SEM fotoğrafı (2 µm ) (Tane boyutu: 2 µm, Sıcaklık:4 o C, Asit konsantrasyonu:,9 M, Karıştırma Hızı:7 rpm ).

8 Şekil 9. Ürün olark elde edilen çinkoboratın SEM fotoğrafı (5 µm ) (Tane boyutu: 2 µm, Sıcaklık:4 o C, Asit konsantrasyonu:,9 M, Karıştırma Hızı:7rpm ) Şekil 1. Ürün olark elde edilen çinkoboratın SEM fotoğrafı (2 µm ) (Tane boyutu: 2 µm, Sıcaklık:4 o C, Asit konsantrasyonu:,9 M, Karıştırma Hızı:7rpm

9 Şekil 11. Ürün olark elde edilen çinkoboratın SEM fotoğrafı (1 µm ) (Tane boyutu: 2 µm, Sıcaklık:4 o C, Asit konsantrasyonu:,9 M, Karıştırma Hızı:7rpm) Şekil 12. Ürün olark elde edilen çinkoboratın SEM fotoğrafı (1 µm ) (Tane boyutu: 2 µm, Sıcaklık:4 o C, Asit konsantrasyonu:,9 M, Karıştırma Hızı:7rpm

10 Reaksiyon sonucu elde edilen ürünün kimyasal analizi aşağıda verilmiştir: Çizelge 4. Ürüne ait kimyasal analizi Bileşen % miktar Bileşen % miktar Na,8% Na 2 O,11% Mg,5% MgO,8% Al,1% Al 2 O 3,2% Si,9% SiO 2,18% S,4% SO 3,1% Ca,1% CaO,1% Mn,3% MnO,4% Fe,1% Fe 2 O 3,1% Zn 11,95% ZnO 12,74% Pb,11% PbO,22% C 5,12% B 28,32% Diğer 1,14% Simitsonit cevherinin borik asitte çözünme kinetiğinin incelenmesi, elde edilen deneysel veriler kullanılarak yapılmıştır. Simitsonit (çinko karbonat) cevherinin yapılan deneylerin sonuçları göz önünde tutulduğunda yalancı homojen 2.derece mertebe reaksiyon modeline uyduğu görülmüştür(r=,9976). 2. mertebe reaksiyonlara ait integre hız ifadesi eşitlik (1) de verilmiştir. kt =X (1-X) -1 (1) 26 6 o C aralığında t ye karşı çizilen X/(1-X) (Şekil 13) grafiğinde, her bir grafiğin bir doğru verdiği görülmektedir. X / (1-X) C 3 C 26 C 4 C 6 C Süre (dk) Şekil 13.Değişik reaksiyon sıcaklıklarında zamana karşı X/(1-X) grafiği

11 Şekil 13 deki doğruların eğimlerinden k hız sabitleri elde edilir.arhenius denklemi.aşağıdaki gibidir: k = k -E/RT (2) ln k =ln k - RT E (3) Her bir sıcaklık değeri için lnk ya karşı (1/T) grafiği çizilmiş olup (Şekil.14), bu grafiğin eğiminden simitsonit cevherinin borik asitteki çözünme reaksiyonuna ait aktivasyon enerjisi (Ea), 67 kj/mol olarak hesaplanmıştır. 1/T (1/K),275,28,285,29,295,3,35,31,315 -,5-1 -1,5 y = -858,5x + 21,711 ln k -2-2,5-3 -3,5-4 Şekil 14. 1/T ye karşı ln k grafiği Eşitlik (1) deki k değeri yerine konduğunda aşağıdaki denklem elde edilmektedir X(1-X) -1 = k -E/RT. t (4) Hesaplanan k değeri eşitlik (4) de yerine konur ve Ea=67 kj/mol ve R=8.314 kj/mol K değerleri yerine yazılırsa aşağıdaki gibi bir denklem elde edilir: X(1-X) -1 = 2,6x /T. t (5) Simitsonit, sülfürlü cevherlere alternatif olan diğer önemli çinko içeren cevherlerdendir. Yapılan literatür araştırmalarına göre, ülkemizde önemli simitsonit (çinko karbonat) yataklarına rastlanmaktadır. Simitsonit, bileşiminde önemli miktarda çinko içermektedir. Bilindiği gibi çinko, en çok kullanılan ve her geçen gün kullanım oranı artan dayanıklı bir metaldir. İnşaat, altyapı, makine-ekipman, ulaşım, akümülatör, pil, ilaç, boya, kozmetik sanayinde kullanılan teknik ve ekonomik değere sahip olan çinko metali ve çinko bileşiklerinin yüksek oranda çinko içeriğine sahip simitsonit (çinko karbonat) cevherinden elde edilebilmesi, ayrıca son yıllarda gelişmekte olan alev geciktiriciler sektöründe başta olmak üzere tarım alanlarında gübre olarak da kullanılmakta olan çinko boratın alternatif bir yöntemle üretimine ışık tutması amacıyla, böyle bir çalışmaya ihtiyaç duyulmuş ve çözücü olarak borik asit kullanılmıştır. Çözünme prosesi sonunda ürün olarak çinko borat oluşmuştur. Elde edilen çinko borat kristalleri kurutulduktan sonra XRD ve XRF analizleri yapılmıştır. XRD analizinde 9 moleküllü değil de 7 moleküllü kristal suyu olan Çinko tetraborat oluştuğu görülmüştür. Gelişmekte olan ülkelerde, yeraltı kaynaklarının değerlendirilmesi ekonomik kalkınma açısından çok önemlidir. Özellikle Türkiye gibi zengin yeraltı kaynaklarına sahip ülkelerde bu daha da ön plana çıkmaktadır. Hammadde belli bir işleme prosesinden geçtikten sonra elde edilen ürün ve yan ürünlerin değeri hammaddeye göre çok daha yüksek olmaktadır. Dolayısıyla pasif durumda bulunan maden yataklarının değerlendirilmesi ile ülke ekonomisinin daha da güçleneceği düşünülmektedir. Aynı zamanda dünyadaki artan metal ve metalik bileşikler ihtiyacı, madenlerin değerlendirilmesi için yoğun çalışmaların yapılmasına neden olmaktadır.

12 KAYNAKLAR Anonim Türkiye Sektörü Araştırması, Magnezyum, Manyezit ve Magnezyum Bileşikleri, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, Kimya 2, Ankara. Anonim Türkiye Manyezit Envanteri, Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü Yayınları, No:186,Ankara. Anonim 2., 8.Beş Yıllık Kalkınma Planı Demirdışı Metaller Sanayi Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara. Abalı Y, Ekmekçioğlu H., 2 Dissolution kinetics of jordanian phosphate rock in nitric acid solution, Selçuk üniversitesi fen-edebiyat fakültesi dergisi, 17, Abdel-Aal, E.A., 2. Kinetics of sulfuric acid leaching of low-grade zinc silicate ore. Hydrometallurgy, 55, Aydoğan, S., Aras, A., Canbazoğlu, M., 25. Dissolution kinetics of sphalerite in acidic ferric chloride leaching. Chemical Engineering Journal, 114, Aydoğan, S., 26. Dissolution kinetics of sphalerite with hydrogen peroxide in sulphuric acid medium. Chemical Engineering Journal, 123, Atabek, B., 25. Ham ve kalsine manyezit cevherinin glukonik asit çözeltilerinde çözünme kinetiği ve optimizasyonu. Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum. Demir, M., Demirci, Ş., Usanmaz, A., 21. Analitik ve Sınai Kimya Laboratuvarı, M.E.B. Devlet Kitapları Ostim Mesleki Eğitim Merkezi,Ankara. Demir, M., Demirci, Ş., Usanmaz, A., 21. Analitik ve Sınai Kimya Laboratuvarı, M.E.B. Devlet Kitapları Ostim Mesleki Eğitim Merkezi,Ankara. Dvorak, P., Jandova, J., 25. Hydrometallurgical recovery of zinc from hot dip galvanizing ash. Hydrometallurgy, 77, Elgersma, F., Kamst, G.F., Witkamp, G.J., Rosmalen G.M., Acidic dissolution of zinc ferrite. Hydrometallurgy, 29, Faid, F., Contamine, F., Wilhelm,A. M., Delmas, H., Comparasion of ultrasound effects in different reactors at 2 khz. Ultrasonic Sonochemistry, 5 (3), Faid, F., Romdhane, M., Gourdun, C., Wilhelm,A. M., Delmas, H., Acomparative study of local sensors of power ultrasound effects electrochemical, thermoelectrical and chemical probes. Ultrasonics Sonochemistry,5 (2), Fredd, C.N. and Fogler, H.S., The kinetics of calcite dissolution in acetic acid solutions. Chem.Eng.Sci., 53, Ju, S., Motang, T., Shenghai, Y., Yingnian, L., 25. Dissolution kinetics of smithsonite ore in ammonium chloride solution. Hydrometallurgy, 8, Kanari, N., Mishra, D., Gaballah, I., Dupre, B., 24. Thermal decomposition of zinc carbonate hydroxide. Thermochimica Acta, 41, Kirk Othmer, Encyclopedia of Chemical Technology, Wiley Interscience Publication, John Wiley and Sons, Third Edition, volume 4, p.16, volume 1, (1981). Kirk, E.R., and Othmer, D.F., Encylopedia of chemical technology, vol.15, Interscience, New York, p.229. Lee, H.I., Wang, Yi-J., Chern, Jia-M., 25. Extraction kinetics of heavy metal-containing sludge. Journal of Hazardous Materials, B123, Nobari, A.H and Halali, M.,26. An investigation on the calcination kinetics of zinc carbonate hydroxide and Calsimin zinc carbonate concentrate. Chemical Engineering Journal, 121, Weisener, C.G., Smart, R.St.C., Gerson, A.R., 23. Kinetics and mechanisms of the leaching of low Fe sphalerite. Geochimica et Cosmochimica Acta, 67, Weisener, Christopher.G., Smart, Roger.St.C., Gerson, Andrea.R., 24. A comparison of the kinetics and mechanism of acid leaching of sphalerite containing low and high concentrations of iron. Int.J.Miner.Process, 74, Zhao,Y., Stanforth, R.,2. Production of Zn powder by alkaline treatment of smithsonite Zn-Pb ores. Hydrometallurgy, 56,

MANYEZİT CEVHERİNİN LAKTİK ASİT ÇÖZELTİLERİNDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜK KİNETİĞİ

MANYEZİT CEVHERİNİN LAKTİK ASİT ÇÖZELTİLERİNDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜK KİNETİĞİ MANYEZİT CEVHERİNİN LAKTİK ASİT ÇÖZELTİLERİNDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜK KİNETİĞİ F.BAKAN, O. LAÇİN, H.SARAÇ, B. BAYRAK Atatürk Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 25240, Erzurum ÖZET Manyezit cevheri. magnezyum

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi A-Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik Anadolu University Journal of Science and Technology A- Applied Sciences and Engineering Cilt: 16 Sayı: 2-2015 Sayfa:

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 4 Metaller, Aluminyum ve Çinko Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Al Aluminium 13 Aluminyum 2 İnşaat ve Yapı Ulaşım ve Taşımacılık; Otomotiv Ulaşım ve Taşımacılık;

Detaylı

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron)

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) BİRİM: LAB.: DENEY FİYAT LİSTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMY Kimya DENEY KODU DENEY ADI BİRİM FİYAT MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) 0,00 MDN.KMY.0002 Kimyasal analiz

Detaylı

RM26 KOLEMANİTİN CO 2 VE SO 2 İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU

RM26 KOLEMANİTİN CO 2 VE SO 2 İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir RM6 KOLEMANİTİN CO VE SO İLE DOYURULMUŞ SULU ÇÖZELTİLERDEKİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN OPTİMİZASYONU ZAFER EKİNCİ, ENES ŞAYAN,

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun

BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun BARTIN ÜNİVERSİTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME LABORATUVARI-I DERSİ OKSİTLİ BAKIR CEVHERİNİN LİÇİ DENEYİ DENEYİN AMACI: Uygun bir reaktif kullanarak oksitli bakır cevherindeki bakırı

Detaylı

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU ÖZET HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, İbrahim H. KARAKAŞ b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Bakır Rafinasyon Curufu Flotasyon Atıklarındaki Bakırın Geri Kazanımı

Bakır Rafinasyon Curufu Flotasyon Atıklarındaki Bakırın Geri Kazanımı 200 Bakır Rafinasyon Curufu Flotasyon Atıklarındaki Bakırın Geri Kazanımı * Murat Çakır, 1 Muhammet Kartal, 2 Harun Gül, 1 Ebru Taşkın, 1 Mehmet Uysal, 3 A.Osman Aydın, 1 Ahmet Alp 1 Sakarya Üniversitesi,

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

KARBONATLI MANGAN CEVHERİNİN İZOTERMAL OLMAYAN DEKOMPOZİSYON KİNETİĞİ THE NON-ISOTHERMAL KINETICS OF DECOMPOSITION OF MANGANESE CARBONATE ORE

KARBONATLI MANGAN CEVHERİNİN İZOTERMAL OLMAYAN DEKOMPOZİSYON KİNETİĞİ THE NON-ISOTHERMAL KINETICS OF DECOMPOSITION OF MANGANESE CARBONATE ORE SAÜ. Fen Bilimleri Dergisi, 16. Cilt, 1. Sayı, s. 1-5, 2012 20.01.2011 İlk Gönderim 29.01.2012 Kabul Edildi Karbonatlı Mangan Cevherinin İzotermal Olmayan Dekompozisyon Kinetiği F. APAYDIN KARBONATLI MANGAN

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Ankara Teknoloji Geliştirme Bölgesi, 1605 Cadde, Dilek Binası BİLKENT 06800 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 444 50 57 Faks : 0 312 265 09 06

Detaylı

SrSO 4 IN KARBONATLI ORTAMDA ÇÖZÜNDÜRÜLMESİ. LEACHING OF SrSO 4 IN CARBONATE MEDIA. Mert ZORAĞA a, * ve Cem KAHRUMAN a a, * Özet. Abstract. 1.

SrSO 4 IN KARBONATLI ORTAMDA ÇÖZÜNDÜRÜLMESİ. LEACHING OF SrSO 4 IN CARBONATE MEDIA. Mert ZORAĞA a, * ve Cem KAHRUMAN a a, * Özet. Abstract. 1. 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye SrSO 4 IN KARBONATLI ORTAMDA ÇÖZÜNDÜRÜLMESİ LEACHING OF SrSO 4 IN CARBONATE MEDIA Mert ZORAĞA a, * ve Cem KAHRUMAN

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

ÇD30. SENTETİK SULU CuSO 4 ÇÖZELTİLERİNDEN ÇEVREL TUZU ÇÖKTÜRMENİN İSTATİSTİKSEL OPTİMİZASYONU

ÇD30. SENTETİK SULU CuSO 4 ÇÖZELTİLERİNDEN ÇEVREL TUZU ÇÖKTÜRMENİN İSTATİSTİKSEL OPTİMİZASYONU Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir ÇD0 SENTETİK SULU CuSO ÇÖZELTİLERİNDEN ÇEVREL TUZU ÇÖKTÜRMENİN İSTATİSTİKSEL OPTİMİZASYONU T.Çalban, S.Çolak,

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Organize Sanayi Bölgesi 1. Bulvar No: 18 İstasyon 47100 MARDİN / TÜRKİYE Tel : 0 482 215 30 01 Faks : 0 482 215 30 09 E-Posta : info@martest.com.tr

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Araştırma Makalesi/Research Article BaCl 2 -Ba(H 2 PO 2 ) 2 -H 2 O Üçlü

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

CEVHERLERİN LİÇİ VE LİÇ ÇÖZELTİLERİNDEN METALLERİN ELEKTRO-REDÜKSİYONLA KAZANIMI. Prof.Dr. Ahmet ALP& Yrd.Doç.Dr. Ediz ERCENK

CEVHERLERİN LİÇİ VE LİÇ ÇÖZELTİLERİNDEN METALLERİN ELEKTRO-REDÜKSİYONLA KAZANIMI. Prof.Dr. Ahmet ALP& Yrd.Doç.Dr. Ediz ERCENK DENEY NO 9 CEVHERLERİN LİÇİ VE LİÇ ÇÖZELTİLERİNDEN METALLERİN ELEKTRO-REDÜKSİYONLA KAZANIMI Prof.Dr. Ahmet ALP& Yrd.Doç.Dr. Ediz ERCENK Deney aşamaları Tahmini süre (dak) 1) Ön bilgi kısa sınavı 20 2)

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarının Adres : Davutpaşa Kampüsü Esenler 34210 İSTANBUL / TÜRKİYE Akreditasyon No: Tel Faks E-Posta Website : 0212 383 45 51 : 0212 383 45 57 : kimfkl@yildiz.edu.tr

Detaylı

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI Duygu ÖZTAN a, Y. Mert SÖNMEZ a, Duygu UYSAL a, Özkan Murat DOĞAN a, Ufuk GÜNDÜZ ZAFER a, Mustafa ÖZDİNGİŞ b, Selahaddin ANAÇ b, Bekir Zühtü UYSAL a,* a Gazi Üniversitesi,

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi REVİZYON GÜNCELLEME DOKÜMAN NO YAYIN L27 01.01.2008 13.01.2014-06 08.05.2014 1/8 GÜNCELLEŞTİRMEYİ GERÇEKLEŞTİREN (İSİM / İMZA / TARİH) : DENEYLERİ A01 İri agregaların parçalanmaya karşı direnci Los Angeles

Detaylı

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Maden Müh. Bölümü e-posta: zenkilic@cu.edu.tr PCC (ÇKK) NEDİR? PCC (Precipitated Calcium Carbonate), çöktürülmüş

Detaylı

1. Ulusal Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ,

1. Ulusal Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ, Sempozyumu 17-20 Kasım 2011, Tekirdağ, ENDOKRİN BOZUCU DİMETİL FİTALATIN ELEKTROKOAGÜLASYON VE ELEKTROKOAGÜLASYON/FENTON PROSESLERİ İLE ARITIMI Burçin Coşkun, Tuğba ÖlmezHancı, Işık Kabdaşlı ve Olcay Tünay

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

ALUMİNYUMUN YÜZEYİNDEKİ OKSİT TABAKASININ SÜLFÜRİK ASİT ANODIZING YÖNTEMİYLE GELİŞTİRİLMESİ*

ALUMİNYUMUN YÜZEYİNDEKİ OKSİT TABAKASININ SÜLFÜRİK ASİT ANODIZING YÖNTEMİYLE GELİŞTİRİLMESİ* ALUMİNYUMUN YÜZEYİNDEKİ OKSİT TABAKASININ SÜLFÜRİK ASİT ANODIZING YÖNTEMİYLE GELİŞTİRİLMESİ* The Development of Alumina Formed on Aluminium Using Sulphuric Acid Anodizing Technique Suzan KONUKLU Kimya

Detaylı

SEMENTASYON DENEYİ 1. DENEYİN AMACI

SEMENTASYON DENEYİ 1. DENEYİN AMACI SEMENTASYON DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Sementasyonun oluşabilmesi için gerekli olan standart potansiyeller arasındaki farkların Cu 2+ -Fe iyon - metal çifti için incelenmesi, sementasyon olayının örneklenmesi

Detaylı

ISIDAÇ 40. yapı kimyasalları. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. yapı kimyasalları. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! ISIDAÇ 40 yapı kimyasalları Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa ISDAÇ 40 Kalsiyum Alüminat Çimentosu Yapı Kimyasalları Uygulamaları www.cimsa.com.tr ISIDAÇ 40, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından,

Detaylı

2014 YILINDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER

2014 YILINDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER NDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER SIRA NO TARİFENİN NEV'İ KARAR NO KARAR TARİHİ SAYFA NO 1 ANADOLU YAKASI PARK VE BAHÇELER MÜDÜRLÜĞÜ 1 Ağaç Budama Bedeli 1.1 Ağaç Budama Ücreti 2 Ağaç Kesim

Detaylı

Çözünürlük kuralları

Çözünürlük kuralları Çözünürlük kuralları Bütün amonyum, bileşikleri suda çok çözünürler. Alkali metal (Grup IA) bileşikleri suda çok çözünürler. Klorür (Cl ), bromür (Br ) ve iyodür (I ) bileşikleri suda çok çözünürler, ancak

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI

FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ 3. SINIF EKSTRAKTİF METALURJİ DERSİ VİZE SINAV SORULARI CEVAP ANAHTARI ---------------------------------------Boşluk Doldurma Soru

Detaylı

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune Sayfa 1 / 10 Laboratuvar Birimi : İnşaat Mühendisliği Laboratuvarı 1 Beton Basınç Dayanımı Beton Pres Test Cihazı 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune TS EN 12390-3

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; NUMUNE ALMA T.C. Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/5 SU, ATIK SU 1 ph Elektrokimyasal Metot TS 3263 ISO 10523 İletkenlik Elektriksel İletkenlik Tayini TS 9748 EN 27888 Çözünmüş

Detaylı

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi

Hidroklorik asit ve sodyum hidroksitin reaksiyonundan yemek tuzu ve su meydana gelir. Bu kimyasal olayın denklemi KİMYASAL DENKLEMLER İki ya da daha fazla maddenin birbirleri ile etkileşerek kendi özelliklerini kaybedip yeni özelliklerde bir takım ürünler meydana getirmesine kimyasal olay, bunların formüllerle gösterilmesine

Detaylı

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ

5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ 5. ÇÖZÜNÜRLÜK DENGESİ Birçok tuz suda çok az çözünür. Tuzların sudaki çözünürlüğünden faydalanarak çökelek oluşumu kontrol edilebilir ve çökme olayı karışımları ayırmak için kullanılabilir. Çözünürlük

Detaylı

KOROZYON. Teorik Bilgi

KOROZYON. Teorik Bilgi KOROZYON Korozyon, metalik malzemelerin içinde bulundukları ortamla reaksiyona girmeleri sonucu, dışardan enerji vermeye gerek olmadan, doğal olarak meydan gelen olaydır. Metallerin büyük bir kısmı su

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

Toplamda İki yüzü aşkın analiz parametresi ve bünyesindeki dört laboratuvarımız ile, Sıvı katı yakıtta kalite kontrol ve şimdi de çevre laboratuvarı

Toplamda İki yüzü aşkın analiz parametresi ve bünyesindeki dört laboratuvarımız ile, Sıvı katı yakıtta kalite kontrol ve şimdi de çevre laboratuvarı Toplamda İki yüzü aşkın analiz parametresi ve bünyesindeki dört laboratuvarımız ile, Sıvı katı yakıtta kalite kontrol ve şimdi de çevre laboratuvarı ile size özel çözümlerimiz ile, Kalite kontrol sektöründe

Detaylı

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Üçlü Sistemler - 1 Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Günümüzde yapı kimyasalları sektöründe doğan farklı ihtiyaçlar için (yüksek sıcaklık, erken mukavemet, hızlı priz, çatlaksız yapı) farklı çözümler

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Deney Laboratuvarı Adresi : Adnan Menderes Mah. Aydın Blv. No:43 09010 AYDIN / TÜRKİYE Tel : 0 256 211 24 04 Faks : 0 256 211 22 04 E-Posta : megagidalab@gmail.com

Detaylı

TİCARİ BOR MİNERALLERİ

TİCARİ BOR MİNERALLERİ TİCARİ BOR MİNERALLERİ Esma CARUS, Sinem ARIĞ Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 55139 Kurupelit-Samsun e.carus19@hotmail.com.tr, sinem.arq@hotmail.com Bu çalışmada

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Ek-9A T.C. ÇED İzin ve Denetim lüğü Kapsam : Su, Atık Su, Atık, Gürültü, Numune Alma Düzenleme Tarihi : 12.05.2015 Laboratuvar Adı : Gümüşsu A.Ş. Çevre Laboratuvarı Adres : Zafer Mah. Değirmen Cad. No:41

Detaylı

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! karo Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa Kalsiyum Alüminat Karo Uygulamaları www.cimsa.com.tr, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından, TS EN 14647 standardına uygun olarak üretilen Kalsiyum Alüminat

Detaylı

KAYSERİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KAYSERİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KAYSERİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Kayseri ili, Orta Anadolu Bölgesinde gelişmiş sanayisi ile önemli bir yöremizdir. Genel Müdürlüğümüzün il ve yakın çevresinde yaptığı çalışmalar sonucunda çok sayıda

Detaylı

www.salina.com.tr kumaşınızdaki boyanın her zerresi,bizim için önemlidir. tekstilde de salina süper rafine tuz

www.salina.com.tr kumaşınızdaki boyanın her zerresi,bizim için önemlidir. tekstilde de salina süper rafine tuz kumaşınızdaki boyanın her zerresi,bizim için önemlidir. salina tekstilde de www.salina.com.tr süper rafine tuz TEKSTİL CILIĞINA ÖZEL SALİNA SUPER RAFİNE TUZ Salina tekstil tuzu,içerisinde bulunan alkali

Detaylı

ELEKTRONİK ATIKLARDAN BAZI METALLERİN GERİ KAZANIMI

ELEKTRONİK ATIKLARDAN BAZI METALLERİN GERİ KAZANIMI ELEKTRONİK ATIKLARDAN BAZI METALLERİN GERİ KAZANIMI H.MADENOĞLU, T.GÜNGÖREN, M.SERT, S.ERDEM, L.BALLİCE, M.YÜKSEL, M.SAĞLAM Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 35100 Bornova/İzmir

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; evresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/5 ATIK SU (1) ph Elektrokimyasal Metot SM 4500- H + İletkenlik Laboratuvar ve Saha Metodu SM 2510 B özünmüş Oksijen, Oksijen Doygunluğu Membran

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

ÇİNKO EKSTRAKSİYON ARTIĞINDAN ARDIŞIK OLARAK UYGULANAN SÜLFÜRİK ASİT KAVURMASI-SU LİÇİ VE NaCl LİÇİ YÖNTEMLERİYLE ÇİNKO VE KURŞUNUN GERİ KAZANILMASI

ÇİNKO EKSTRAKSİYON ARTIĞINDAN ARDIŞIK OLARAK UYGULANAN SÜLFÜRİK ASİT KAVURMASI-SU LİÇİ VE NaCl LİÇİ YÖNTEMLERİYLE ÇİNKO VE KURŞUNUN GERİ KAZANILMASI ÇİNKO EKSTRAKSİYON ARTIĞINDAN ARDIŞIK OLARAK UYGULANAN SÜLFÜRİK ASİT KAVURMASI-SU LİÇİ VE NaCl LİÇİ YÖNTEMLERİYLE ÇİNKO VE KURŞUNUN GERİ KAZANILMASI M.Deniz TURAN*, H.Soner ALTUNDOĞAN**, Fikret TÜMEN**

Detaylı

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ

KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ KALSİYUM, MAGNEZYUM VE SERTLİK TAYİNİ Bir suyun sertliği içindeki başlıca çözünmüş kalsiyum veya magnezyum tuzlarından ileri gelip, suyun sabunu çökeltme kapasitesidir. Sabun, suda özellikle her zaman

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w)

ÇÖZELTİLERDE YÜZDELİK İFADELER. Ağırlıkça yüzde (% w/w) ÇÖZELTİ HAZIRLAMA İki veya daha çok maddenin çıplak gözle veya optik araçlarla yan yana fark edilememesi ve mekanik yollarla ayrılamaması sonucu oluşturdukları karışıma çözelti adı verilir. Anorganik kimyada,

Detaylı

MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ

MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ Malzeme ve su analizleri yaş yöntemle ve enstrümental analizle yapılır. Malzeme Analizleri 20652001 Demir bazlı malzeme analizleri(i) 708 Karbon çeliği Karbon(C), Kükürt(S),

Detaylı

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ

EAG 04. KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ EAG 04 KCl ÇÖZELTİSİNİN METASTABİL BÖLGE GENİŞLİĞİNİN KNO 3 KATKISI VARLIĞINDA ULTRASONİK SENSÖRLE ÖLÇÜLEBİLİRLİLİĞİNİN İNCELENMESİ A.A.Ceyhan, A.N.Bulutcu İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalürji

Detaylı

HEDEF VE DAVRANIŞLAR:

HEDEF VE DAVRANIŞLAR: HEDEF VE DAVRANIŞLAR: 1) Çözünürlük konusuna giriş yapılır ve günlük hayattan örnekler vererek anlaşılmasının sağlanır. 2) Çözünürlüğe etki eden faktörlerin anlatılır ve örneklerle pekiştirilir. 3) Çözünürlüğe

Detaylı

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi,

- Bioanalytic; Biyokimya otoanalizörleri için test kitleri üretimi, Testonic kitleri Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından üretilmektedir. Colin Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Colin; Tekstil yardımcı kimyasalları üretimi http://www.colin.com.tr - Vilso; Endüstriyel

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir Çizelge 1 Numunelerin sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Kabın tipi Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği Alüminyum P C Muhafaza tekniği 100 Nitrik asit ile ph 1-2 ndirilmelidir

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYASAL ANALİZ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYASAL ANALİZ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYASAL ANALİZ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 CİHAZLAR Laboratuvar Etüvü (Memmert)... 3 Desikatör... 3 Analitik Terazi

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik.

Hazır Kit(HACH)-DPD pp. Metot /Spektrofotometrik. 1-HAVUZ SUYU İ S.B. 15.12.2011 ve 28143 sayı ile yayımlanan " Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik " Renk Tortu Bulanıklık

Detaylı

BAKIRI GİDERİLMİŞ ANOD ÇAMURUNDAN KURŞUNUN LİÇİNGİ

BAKIRI GİDERİLMİŞ ANOD ÇAMURUNDAN KURŞUNUN LİÇİNGİ BAKIRI GİDERİLMİŞ ANOD ÇAMURUNDAN KURŞUNUN LİÇİNGİ ÖZET Sabri ÇOLAK, Dilara TOKKAN Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 2520, Erzurum. scolak@atauni.edu.tr, dtokkan@yahoo.com

Detaylı

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi

DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI. Genel Bilgi DENEY I ÇÖZELTİ KONSANTRASYONLARI Genel Bilgi 1. Çözelti İki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışıma çözelti denir. Diğer bir deyişle, bir maddenin

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 YILI ANALİZ LABORATUVARI FİYAT LİSTESİ A. NUMUNE ALMA/ÖRNEKLEME A.1.Emisyon Kapsamında Numune Alma/Örnekleme Uçucu Organik

Detaylı

Akımsız Nikel. Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir"

Akımsız Nikel. Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir Akımsız Nikel Eğitimi Akımsız Nikel Çözeltideki tuzları kullanarak herhangi bir elektrik akım kaynağı kullanılmadan nikel alaşımı kaplayabilen bir prosestir" Akımsız Nikel Anahtar Özellikler Brenner &

Detaylı

Eczacıbaşı Topluluğu

Eczacıbaşı Topluluğu Eczacıbaşı Topluluğu Eczacıbaşı Topluluğu toplam 41 kuruluşu, 12.115 çalışanı ve 2013 sonu itibariyle 6,7 milyar TL cirosu ile Türkiye nin önde gelen sanayi toplulukları arasında yer almaktadır. Eczacıbaşı

Detaylı

KALSİNE ULEKSİT İN AMONYUM KLORÜR ÇÖZELTİLERİ İÇİNDE ÇÖZÜNÜRLEŞTİRİLMESİ KİNETİĞİ

KALSİNE ULEKSİT İN AMONYUM KLORÜR ÇÖZELTİLERİ İÇİNDE ÇÖZÜNÜRLEŞTİRİLMESİ KİNETİĞİ KALSİNE ULEKSİT İN AMONYUM KLORÜR ÇÖZELTİLERİ İÇİNDE ÇÖZÜNÜRLEŞTİRİLMESİ KİNETİĞİ Gamze TEKİN alıkesir Üniversitesi Fen ilimleri Enstitüsü 10100 alıkesir/türkiye e-mail: gamtekin@isnet.net.tr ÖZET Ülkemiz

Detaylı

YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI

YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI YAYGIN KULLANILAN TUZLARIN ÖZELLİKLERİ VE KULLANIM ALANLARI Sodyum Klorür Kimyasal formülü: NaCI Özel adı: Yemek tuzu (Sofra tuzu) Özellikleri: Kimyada sodyum klorür ismiyle bilinen beyaz kristal yapılı

Detaylı

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

Geliş (received) 10 Şubat (November) 2011; Kabul (accepted) 01 Nisan (April) 2011 ÖZET

Geliş (received) 10 Şubat (November) 2011; Kabul (accepted) 01 Nisan (April) 2011 ÖZET Madencilik, Cilt 50, Sayı 1, Sayfa 43-53, Mart 2011 Vol.50, No.1, pp 43-53, March 2011 LİÇ PROSESİNDE KULLANIM AMACIYLA KALSİNE ULEKSİT HAZIRLANMASI Preparation of Calcined Ulexite for Use in the Leaching

Detaylı

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ U. OLGUN, Ö. ÖZYILDIRIM, V. SEVİNÇ Sakarya Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Mithatpaşa, 54, Sakarya ÖZET Ayçiçek yağı üretim tesislerinden

Detaylı

RM25. KALSİYUM SÜLFAT KRİSTALİZASYONUNA Cr(III) ve Cr(VI) İYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

RM25. KALSİYUM SÜLFAT KRİSTALİZASYONUNA Cr(III) ve Cr(VI) İYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, -8 Eylül, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir RM KALSİYUM SÜLFAT KRİSTALİZASYONUNA Cr(III) ve Cr(VI) İYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ Burcu AVCI, Sibel-Titiz SARGUT,

Detaylı

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara

PEG-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI. Gazi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Maltepe, Ankara PE-FOSFAT-SU SİTEMLERİNDE PROTEİN DAĞILIMI E.DİLAN ve U.ÜNDÜZ azi Üniversitesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 06570, Mepe, Ankara 1.ÖZET Model protein olarak seçilen Bovine

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

P-B / QAL Çevre Laboratuvarı Grubu. 01.03.2012, Mercedes-Benz Türk Werk Istanbul

P-B / QAL Çevre Laboratuvarı Grubu. 01.03.2012, Mercedes-Benz Türk Werk Istanbul P-B / QAL Çevre Laboratuvarı Grubu 01.03.2012, Mercedes-Benz Türk Werk Istanbul Çevre Laboratuvarı İçindekiler Atık Su Analizleri 1. ph Ölçümü 2. Mikrodalga ile Parçalama 3. Askıda Katı Madde Tayini 4.

Detaylı

AFŞİN / ELBİSTAN TERMİK SANTRALİ UÇUCU KÜLLERİNDEN ÇÖKTÜRÜLMÜŞ KALSİYUM KARBONAT (CaCO 3 ) KAZANIM KOŞULLARININ ARAŞTIRILMASI*

AFŞİN / ELBİSTAN TERMİK SANTRALİ UÇUCU KÜLLERİNDEN ÇÖKTÜRÜLMÜŞ KALSİYUM KARBONAT (CaCO 3 ) KAZANIM KOŞULLARININ ARAŞTIRILMASI* Ç.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü Yıl:28 Cilt:17-5 AFŞİN / ELBİSTAN TERMİK SANTRALİ UÇUCU KÜLLERİNDEN ÇÖKTÜRÜLMÜŞ KALSİYUM KARBONAT (CaCO 3 ) KAZANIM KOŞULLARININ ARAŞTIRILMASI* The Investigation Of Recovery

Detaylı

, %0 A1 2. ve %99.01 MgO içeren temiz ürünler elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar cesaret verici olarak değerlendirilmiştir.

, %0 A1 2. ve %99.01 MgO içeren temiz ürünler elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar cesaret verici olarak değerlendirilmiştir. 5 Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, 13-14 Mayıs 2004, Izmir, Türkiye Artık Manyezit Tozundan Yüksek Saflıkta Sinter Magnezya Üretimi N Erdoğan Belde A Ş, Kütahya M. Kaya Osmangazi Ünı., Teknoloji Araştırma

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 5 Metaller, Bakır ve Magnezyum Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı Cu Copper 29 Bakır 2 Dünyada madenden bakır üretimi, Milyon ton Yıl Dünyada madenden bakır

Detaylı

Adsorpsiyon. Selçuk Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı II DENEYİN AMACI

Adsorpsiyon. Selçuk Üniversitesi. Mühendislik Fakültesi. Kimya Mühendisliği Bölümü. Kimya Mühendisliği Laboratuvarı II DENEYİN AMACI Selçuk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Kimya Mühendisliği Laboratuvarı II Adsorpsiyon DENEYİN AMACI Çalışmanın amacı katı adsorbent ile çözeltiden adsorbsiyonun denge ve hız

Detaylı

Zamantı Havzası Oksitli Çinko Cevherlerinin Değerlendirilmesinde Waelz Projesi

Zamantı Havzası Oksitli Çinko Cevherlerinin Değerlendirilmesinde Waelz Projesi Zamantı Havzası Oksitli Çinko Cevherlerinin Değerlendirilmesinde Waelz Projesi Erdoğan Yiğit' OKSİTLİ ÇİNKO CEVHERLERİ DEYİMİ VE MEVZUBAHİS MİNERALLER : Rotasyonu kolay olan Sfalerit (ZnS) haricindeki

Detaylı

SODYUM BOR HİDRÜR ÜRETİMİ VE DOĞRUDAN SODYUM BOR HİDRÜRLÜ YAKIT PİLİ ÜRETİMİ VE ENTEGRASYONU. Erk İNGER. Mustafa TIRIS. Zeynep ÖZDEMİR.

SODYUM BOR HİDRÜR ÜRETİMİ VE DOĞRUDAN SODYUM BOR HİDRÜRLÜ YAKIT PİLİ ÜRETİMİ VE ENTEGRASYONU. Erk İNGER. Mustafa TIRIS. Zeynep ÖZDEMİR. SODYUM BOR HİDRÜR ÜRETİMİ VE DOĞRUDAN SODYUM BOR HİDRÜRLÜ YAKIT PİLİ ÜRETİMİ VE ENTEGRASYONU Zeynep ÖZDEMİR Erk İNGER İbrahim YAŞAR Tahsin BAHAR Mustafa TIRIS Fatma Gül Boyacı SAN Ulusal Bor Araştırma

Detaylı

ÜZÜM ÇEKİRDEĞİ YAĞININ BASINÇLI ÇÖZÜCÜ EKSTRAKSİYONU VE EKSTRAKSİYON PARAMETRELERİNİN CEVAP YÜZEY YÖNTEMİ İLE OPTİMİZASYONU

ÜZÜM ÇEKİRDEĞİ YAĞININ BASINÇLI ÇÖZÜCÜ EKSTRAKSİYONU VE EKSTRAKSİYON PARAMETRELERİNİN CEVAP YÜZEY YÖNTEMİ İLE OPTİMİZASYONU ÜZÜM ÇEKİRDEĞİ YAĞININ BASINÇLI ÇÖZÜCÜ EKSTRAKSİYONU VE EKSTRAKSİYON PARAMETRELERİNİN CEVAP YÜZEY YÖNTEMİ İLE OPTİMİZASYONU Emir Zafer HOŞGÜN, Berrin BOZAN* Anadolu Üniversitesi, Mühendislik mimarlık Fakültesi,

Detaylı

Üzerinde kontrollü kopya kaşesi bulunmayan basılı kopyalar kontrolsüz dokümandır.

Üzerinde kontrollü kopya kaşesi bulunmayan basılı kopyalar kontrolsüz dokümandır. . /. /2015 Sayın....Üniversitesi MKÜ MARGEM bünyesinde bulunan cihaz ve analiz yöntemleri için EK te belirtilmiştir. Saygılarımla. MARGEM Md. Sayfa: 1 / 9 TOPRAK ANALİZLERİ ph Analizi Toprak 30 50 g İletkenlik

Detaylı

YÖNETMELİK. %19,7 N Azot toplam azot olarak ifade edilir. Kalsiyum nitrat(kireç nitratı) eklenmişse maksimum nitrat azotu muhtevası: %2,2

YÖNETMELİK. %19,7 N Azot toplam azot olarak ifade edilir. Kalsiyum nitrat(kireç nitratı) eklenmişse maksimum nitrat azotu muhtevası: %2,2 9 Mart 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28228 YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TARIMDA KULLANILAN KĠMYEVĠ GÜBRELERE DAĠR YÖNETMELĠKTE DEĞĠġĠKLĠK YAPILMASINA DAĠR YÖNETMELĠK MADDE 1 18/3/2004

Detaylı

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler

DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ. Genel Bilgiler DENEY 2 GRĐGNARD REAKSĐYONU ile TRĐFENĐLMETHANOL SENTEZĐ Genel Bilgiler 1900 yılında Fransız kimyacı Victor Grignard organomagnezyum halojenürleri keşfetti. Grignard 1912 yılında Nobel ödülü aldı ve bu

Detaylı

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi

Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Biyolojik Besi Maddesi Gideren Atıksu Arıtma Tesisi Geri Devir Çamurunda Farklı Dezentegrasyon Uygulamalarının İncelenmesi Nevin Yağcı, Işıl Akpınar İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Çevre

Detaylı