anışmanlığı Binnur YEŞİLYAPRAK Editör

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "anışmanlığı Binnur YEŞİLYAPRAK Editör"

Transkript

1 M K esleki ariyer R D ehberlik ve anışmanlığı Kuramdan Uygulamaya Binnur YEŞİLYAPRAK Editör 2. Baskı

2 Editör: Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak MESLEKİ REHBERLİK VE KARİYER DANIŞMANLIĞI: Kuramdan Uygulamaya ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. Ltd. Şti ye aittir. Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı, mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik, kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz, dağıtılamaz. Bu kitap T.C. Kültür Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz. 1. Baskı: Eylül Baskı: Şubat 2012 Türkçe Redaksiyon: Rabia Türktan Dizgi-Grafik Tasarım: Didem Kestek Kapak Tasarımı: Gürsel Avcı Baskı: Cantekin Matbaası (Ankara ) Yayıncı Sertifika No: Matbaa Sertifika No: YAYINEVİ adakale sokak 4/1 yenişehir-ankara tel: (pbx) belgeç: gsm: e-ileti: DAĞITIM sağlık sokak 17/a yenişehir-ankara tel: belgeç: gsm: e-ileti: YAZIŞMA P.K yenişehir-ankara internet:

3 Kitabımızı, meslek yaşamımızda hep daha iyi olmak için bizleri motive eden ve esin kaynağımız olan ÖĞRENCİLERİMİZE ithaf ediyoruz Editör ve yazar grubu

4 KİTAP İLE İLGİLİ WEB SİTESİ Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya kitabını destekleyici bağlantılı kaynak ve materyallere aşağıdaki web adreslerinden ulaşılabilir. Web Konularla ilgili materyallere (uygulama ve etkinlikler, vaka örnekleri, ölçekler vb.) ulaşmak için web sitemizi ziyaret ediniz.

5 İkinci Baskı İçin Birkaç SÖZ 2011 Eylül ayı sonunda büyük bir heyecan ile okuyucu ile buluşan kitabımızın ilk baskısı 4 ay içinde tükendi. ''Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı" kitabımızı büyük bir ilgi ile karşılayan PDR alanındaki akademisyenlerimize, öğrencilerimize ve meslektaşlarımıza yürekten teşekkürler. Övgü dolu dönütler bizler için çok anlamlı ve teşvik edici muhteşem bir ÖDÜL oldu! Kısa sürede hazırladığımız bu baskıda, kitap gözden geçirilip bazı küçük düzeltmeler ve eklemeler yapıldı. İlk sayfalara "Kitaptan yararlanma kılavuzu" ile son sayfalara "Dizin" eklendi. Kitabımızın 2. baskısını kariyer yolculuğunu daha iyi anlamak ve biçimlendirmek isteyen tüm bireylere, bu işi öğreten ve öğrenenlere yararlı olması dileğiyle sunuyoruz. Sevgi ve saygı ile... Şubat 2012 Ankara Editör Binnur YEŞİLYAPRAK

6

7 ÖNSÖZ Yaşamak şakaya gelmez, Büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın Bir sincap gibi mesela, Yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden, Yani bütün işin gücün yaşamak olacak Yaşamı ciddiye alan herkes için iş/meslek en önemli yaşam rolüdür, çünkü Freud un belirttiği gibi İş, bireyin gerçekle bağlantısıdır. Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı kitabı, bireyin yaşamının merkezinde yer alan çalışan rolü ile oluşturduğu kariyer sürecini açıklamayı, yönlendirmeyi ve geliştirmeyi hedefleyen tüm bireylerin, özellikle bu süreci desteklemeyi öğreten akademisyenlerin ve uygulayıcıların ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri, tutum ve anlayışları kazandırmak amacıyla hazırlandı. Mesleki Rehberlik/Kariyer Danışmanlığı alanında güçlü bir kadro ile hazırlanan bu kaynak, öncelikle Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik alanındaki; lisans öğrencileri için bir DERS KİTABI, alan uygulamacıları için bir YARDIMCI KİTAP, yüksek lisans/doktora öğrencileri için bir KAYNAK KİTAP, ve alanla ilgili herkes için temel bir BAŞVURU KİTABI olmaya adaydır. Kitabın kapsamı oluştur ulurken ilgili derslerin YÖK kur tanımları yanı sıra üstteki amaçlanan nitelikler esas alınmıştır. Bu düşünce ile oluşturulan kitap, mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı alanındaki kuram ve uygulamaları birlikte sunma amacındadır. Kitabın içeriği ve sunuş biçimi oluşturulurken derslerin amacı, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri ve hedeflenen yeterlikler göz önünde bulundurulmuştur. Kitabın tasarımında şu noktalar esas alınmıştır: *Kitabın kapsamı bu alanda çalışacak olanların taşıması gereken yeterlikler dikkate alınarak kuramsal ve uygulamaya dönük konularla bütünlük ve aşamalılık içinde oluşturulmuştur. *Konuların açıklanmasında; soyut, karmaşık, anlaşılması güç ayrıntılar yerine somut, açık ve anlaşılır bir dil ve sunum biçimi tercih edilmiş, dikkat çekici, özetleyici ve açıklayıcı tablo, grafik ve şekillere yer verilmiştir.

8 *Bölümlerin başında konunun ana hatlarına ve kazanımlara yer verilmiş, genel bir yapılandırmanın yapıldığı giriş ten sonra bilgiler genelden özele doğru sunulmuş, ilgili yerlere dikkat çekme ve tartışma soru ve örnekleri konulmuştur. *Her bölümde ilgili kuramsal bilgilerin yanı sıra uygulama ve etkinlik örneklerine önemli bir yer verilmiştir. ABD'de geliştirilen kuramlar ile bu konularda Türkiye deki ilgili programlar, ölçekler, ilgili tezler, uygulamalar ile bütünleştirilerek gerekli bağlantılar kurulmuştur. *Konuların kapsamı, öğrencilerin sorgulayıcı, irdeleyici, değerlendirici olmalarını teşvik edici şekilde sunulmuş, farklı görüş ve düşünceleri tartışmalarını sağlamak amaçlanmıştır. Kitabın bu alanla ilgilenenler için ufuk açıcı bir işlevi olması beklenmektedir. *Kitabın içerik ve biçimsel tasarımı bütünlük, tekrar, çağrışım, merak, uygulama, araştırma, motivasyon vb. öğrenme ilke ve süreçlerini esas alarak yapılandırılmıştır. *Kitap, ilgili bir web sitesi ile desteklenmiştir. Özellikle kitaptan yararlanan akademisyenler, öğrenciler ve uygulayıcılara, kitapta yer alan konu ve uygulamalarda, bu site çok zengin materyaller ve kaynaklar sunarak destek olabilecektir. Yukarıda sıralanan özellikleri ile sizlerle buluşan bu kitap ve bağlantılı web sitemiz, kuşkusuz ki yaşayan bir organizma gibi sizinle etkileşim sürecinde, sizden gelecek geri bildirimler ekseninde büyüyüp gelişecektir. Bu konudaki öneri ve katkılarınız özenle değerlendirilecektir. Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı kitabının; yaşamayı, yaptığı işi ve kendini önemseyen herkese zengin yaşantılar sağlaması umut ve dileğiyle Binnur Yeşilyaprak Editör

9 Teşekkür "Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya kitabı, doktora tezimden sonra akademik çalışmalarım arasında bende heyecan ve coşku yaratan bir çalışma oldu diyebilirim öğretim yılında, yedinci yıl iznimi kullanarak Amerika da geçirdiğim dört mevsim boyunca yaptığım tüm çalışmaları, yaşadığım tüm duyguları, 30 yıllık kariyerimin bana verdiği donanımı, yaşantı zenginliğini bu kitapla size aktarabilecek miyim bilemiyorum. Ancak ben bu kitabın oluşma sürecinde çok zenginleştirici deneyimler yaşadım. Kariyer kuramlarının ışığında kendi kariyerimin ve yaşamımın bir değerlendirmesini yaptım. Sonunda, yaşamımda böyle bir fırsata sahip olduğum için ne kadar şanslı olduğumu düşündüm. Bu nedenle öncelikle bana bu fırsatı hazırlayan Ankara Üniversitesi rektörlüğüne, Eğitim Bilimleri Fakültesi dekanlığına ve yokluğumda benim yürüttüğüm görevleri de yüklenen bölüm arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Kuşkusuz, kitabın ortaya çıkması, Penn State Üniversitesinde birlikte çalışma şansı yakaladığım, Kariyer Danışmanlığı alanında çok ünlü iki seçkin profesör, Dr. Edwin L. Herr ve Dr. Spencer G. Niles ın bana verdikleri esinler ve destek ile gerçekleşti. Özellikle Dr. Niles e beni konuk öğretim üyesi olarak davet ettiği, sürekli desteklediği ve bu kitaba da kendi modeli ile katkıda bulunarak bizi onurlandırdığı için teşekkürlerimi sunuyorum. Onların yanı sıra, alandaki birikimleri ve çalışmaları ile bu kitabın bölüm yazarlığını kabul eden (hepsi de benden daha genç) meslektaşlarımın katkı ve çabaları, benim bu alanda önemli bir ortak ürün ortaya koyma hayalimi gerçekleştirmemi sağladı. Bu alanda yaptıkları ve yapacakları çalışmalar ile Türkiye de mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı alanını geliştirecek olan bölüm yazarlarına çok teşekkür ediyorum. Kariyerimde her zaman desteklerini gördüğüm aileme ve tüm çalışmalarımda destek ve katkılarını alçak gönüllülükle sunan arkadaşım Dr. A. Millioğulları na yürekten teşekkürler. Kuşkusuz ki kariyer gelişimi çocuklukta başlayan ve ömür boyu devam eden bir süreç. İşte bu süreçte olumlu yönlendirmeleri ile beni etkileyen üç önemli ismi saygı ve sevgiyle anmak istiyorum; İlkokul öğretmenim Yücel Yılmaz, hocam Meliha Kavak ve danışmanım Prof. Dr. İ. Ethem Özgüven Kuşkusuz bu girişim bir kitap yazma yanı sıra, bu alandaki çalışmalar için bir kılavuz olma, web sitesi ile birlikte alanda önemli gelişmelere öncülük etme, yeni uygulamaları teşvik etme ve etkileyebilme amacı ve umudu taşımaktadır. Bu konuda düşündüklerimi yaşama geçirmek için her isteğimi koşulsuz kabul eden Pegem Akademi Yayıncılığın değerli elemanlarına teşekkür ediyorum. Ve elbette, şu anda bu satırları okuyan siz değerli meslektaşlarıma ve öğrencilerime (çünkü sizlerle etkileşime dayalı bu akademik ortamdan beslenerek üretiyorum), uygulayıcılar ile tüm okuyuculara binlerce teşekkürler Saygılarımla, Şubat 2012, ANKARA Binnur Yeşilyaprak, Editör

10 Bölümler ve Yazarlar Bölüm 1. Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş Binnur Yeşilyaprak Ankara Üniversitesi Bölüm 2. Kariyer Gelişim Sürecini Etkileyen Faktörler Metin Pişkin Ankara Üniversitesi Bölüm 3. Özellik-Faktör Uyumlu Kuramlar Feride Bacanlı Gazi Üniversitesi Bölüm 4. Psikodinamik Yaklaşımlar Oya Yerin Güneri Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bölüm 5. Gelişimsel Yaklaşımlar Diğdem Müge Siyez Dokuz Eylül Üniversitesi Bölüm 6. Sosyal-Bilişsel Yaklaşımlar Ragıp Özyürek Ege Üniversitesi Bölüm 7. Yeni Yaklaşım ve Modeller Fidan Korkut Owen ve Spencer G. Niles Hacettepe Üniversitesi - Penn State Üniversitesi Bölüm 8. Kariyer Danışmanlığı Süreci Seher Aydemir Sevim Ankara Üniversitesi Bölüm 9. Kariyer Eğitim Programları Zeynep Hamamcı Gaziantep Üniversitesi Bölüm 10. Kariyer Danışmanlığında Değerlendirme Alim Kaya İnönü Üniversitesi

11 Kitaptan Yararlanma Kılavuzu: Kitabımızı farklı amaçlar ile kullanabilecek öğretim elemanları, lisans ve lisansüstü öğrenciler ile alan uygulayıcılarının bu kaynaktan daha çok yararlanmaları için aşağıdaki açıklamalar bir kılavuz işlevi görebilir: Kitapta 10 bölüm, 2 bölüm arası ve 10 adet Ek bulunmaktadır. Kapsam Okuyucuya bölüm kapsamında yer alan bilgilerin nasıl bir düzenlemeyle sunulacağını göstermekte ve öğrenmeye hazır oluşu sorgulamaktadır. İçindekiler Öğrencilerin ulaşması beklenen hedefleri tanımlayarak ünite sonunda bir değerlendirme yapmayı sağlamaktadır. Kazanımlar Kapsama ilişkin genel bir görüş kazandırma ve bilişsel bir çerçeve oluşturarak öğrenmeyi yapılandırmayı kolaylaştırmaktadır. Giriş Açıklanan konularla ilgili olarak öğrenilenlerin pekiştirilmesi, motivasyonun artırılması amacıyla yer verilmiş ve öğrencinin aktif katılımı amaçlanmıştır. Uygulama Konularla ilgili olarak verilen somut durumlar anlaşılmayı kolaylaştırıcı olarak hazırlanmıştır. Örnek

12 Öğrencilerin konuyla ilgili beyin jimnastiği yapabilmesi, böylece dikkati sürdürme ve kavrama düzeyini artırma hedeflenmiştir. Kuramlara ilişkin bilgiler, kuram kapsamında yapılan araştırmalar, geliştirilen ölçekler ve yapılan uygulamalar ile birlikte sunulmuştur. Tartışma Kitap kapsamında yer verilen her kuramın alana katkısı ve sınırlılıkları, kurama ilişkin yapılan değerlendirmeler ile birlikte sunularak öğrencilerin "Sorgulayıcı, İrdeleyici" olmalarını teşvik etmek amaçlanmıştır. Yurtdışı literatür kadar alanda Türkiye'deki literatürü kapsayıcı olması, farklı görüş ve düşünceleri içermesi, eski ve yeni paradigmaların karşılaştırmalı olarak sunulması hedeflenmiştir. (Web) Bu kitabın kuşkusuz ki en önemli ve en ayırd edici özelliği kendine ait bir web sitesine sahip olmasıdır. Konular içinde okuyucu, daha geniş bilgi ve uygulama örnekleri için web sitesine yönlendirilmektedir. Web Her bölümün sonunda genel bir değerlendirme yapılarak önemli noktalar vurgulanmıştır. Sonuç Konuların sunulmasında yararlanılan kaynaklar, metin içinde referans numarası sistemiyle bölüm sonlarında yer almıştır. Kaynakça

13 İÇİNDEKİLER Önsöz... v Teşekkür... vii Bölümler ve Yazarları... ix İçindekiler... xii 1. Bölüm Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş GİRİŞ... 2 İnsan Yaşamında Çalışmanın Anlam ve Önemi... 3 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığının Dili: Temel Kavramlar... 5 Mesleki Rehberlik (Vocational Guidance) ve Kariyer Danışmanlığı (Career Counseling): Kavramsal Değişim... 7 Kariyer Danışmanlığı... 8 Kariyer Danışmanlığı: Mitler ve Gerçekler... 9 Kariyer Danışmanı Ne Yapar?...11 Kariyer Danışmanlığı ve Psikolojik Danışma...14 Kariyer Danışmanlığı Yeterlikleri...17 TARİHSEL BIR YOLCULUK...19 ABD'de Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Hizmetlerinin Gelişimi...19 Başlangıç ve Köşe Taşları...19 Tarihsel ve Güncel Olarak Türkiye de Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Hizmetleri: Amerika dan Avrupa ya Adımlar...22 Başlangıç Dönemi: Öncü Adımlar ( )...22 Arayış Dönemi: Kararsız Adımlar ( )...23 Gelişme Dönemi : Sistematik Adımlar ( )...25 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Alanında Paradigma Değişimi...31 Globalleşmenin Yarattığı Yeni Eğilimler ve Sonuçları...32 Paradigma Değişiminin Kariyer Danışmanları Açısından Doğurguları...36 SONUÇ...38 Kaynakça...39

14 2. Bölüm Kariyer Gelişim Sürecini Etkileyen Faktörler GİRİŞ...44 KARİYER GELİŞİM SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER...44 Psikolojik Faktörler...45 Yetenek...45 Yetenek Alanları...47 Zihinsel Yetenekler...49 Çoklu Zekâ...50 İlgi...53 Kişilik Özellikleri...54 Geniş ve Dar Kapsamlı Kişilik Ölçümleri ve Kariyerle İlişkisi...55 Beş Faktör Kişilik Modeli...56 İçe dönük ve Dışa dönük Kişilik Yapısı...57 Meslek Değerleri...58 Kariyer Danışmanlığında Değerlerin Önemi...59 Meslek Değerlerinin Sınıflandırılması...60 Sosyolojik Faktörler...62 Aile...62 Sosyoekonomik Düzey...65 Cinsiyet...66 Ekonomik ve Politik Faktörler...71 SONUÇ...73 Kaynakça...74 Bölüm Arası MESLEKİ REHBERLİK ve KARİYER DANIŞMANLIĞI ALANINDAKİ KURAMLARA GİRİŞ...79 Kuramlar Ne İşe Yarar?...80 Kariyer Kuramları: Gerçekler, Metaforlar ve Tartışmalar...81 Kuramlar Nasıl Sınıflandırılır?...83 Kuramlar Nasıl Değerlendirilir?...84 Kuramlar Uygulamaya Nasıl Yansır?...86 Kaynakça...87 xviii Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

15 3. Bölüm Özellik-Faktör Uyumlu Kuramlar GİRİŞ...90 ÖZELLİK VE ETMEN KURAMI...90 Özellik ve Etmen Kuramı nın Gelişimi...91 Temel Kavramları ve Varsayımları...92 Kariyer Danışma Süreci...93 Özellik ve Etmen Kuramının Değerlendirilmesi...97 İŞ UYUMU KURAMI...98 Temel Kavramları ve Varsayımları...98 Kariyer Danışma Süreci Danışmada Kullanılan Yöntem ve Teknikler İş Uyumu Kuramının Değerlendirilmesi HOLLAND IN TİPOLOJİ KURAMI Holland ın Tiplerinin Gelişimi Kuramının Temel Varsayımları ve Kavramları Holland ın Tipleri ve Özellikleri Gerçekçi Çevre Gerçekçi Kişilik Tipi Araştırmacı Çevre Araştırmacı Kişilik Tipi Sanatçı Çevre Sanatçı Kişilik Tipi Sosyal Çevre Sosyal Kişilik Tipi Girişimci Çevre Girişimci Kişilik Tipi Geleneksel Çevre Geleneksel Kişilik Tipi Tiplerin Kombinasyonları Kariyer Danışma Süreci Holland ın Tipoloji Kuramının Değerlendirilmesi SONUÇ Kaynakça Ek.1 Holland'ın Kuramı ile ilgili bir UYGULAMA : Altıgen Bahçe Etkinliği İçindekiler xix

16 4. Bölüm Psikodinamik Yaklaşımlar GİRİŞ PSİKANALİTİK YAKLAŞIM Psikanalitik Yaklaşımda Meslek Seçimi Psikanalitik Yaklaşımda Kariyer Danışmanlığı Süreci Sonuç ve Değerlendirme ADLERİN YAKLAŞIMI Temel Kavramlar Aile Bütünlüğü (Family Constellation) Doğum Sırası (Birth Order) Yaşam Tarzı (Life Style) İlk Çocukluk Anıları (Early Recollections) Sosyal İlgi (Social Interest) Adler Yaklaşımında Kariyer Danışmanlığı Süreci Sonuç ve Değerlendirme ROE NUN YAKLAŞIMI Erken Çocukluk Döneminde Aile İçi Deneyimler I. İnsanlara yönelik meslekler II. İnsanlara yönelik olmayan meslekler Sonuç ve Değerlendirme MYERS BRİGGS TİP TEORİSİ Temel Kavramları İçe dönüklük (Introversion) ve Dışa dönüklük (Extroversion) Algılama (Perceiving) ve Yargılama (Judging) Myers Briggs Tipolojisinin Kariyer Danışmanlığında Kullanımı Sonuç ve Değerlendirme SONUÇ Kaynakça xx Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

17 5. Bölüm Gelişimsel Yaklaşımlar GİRİŞ GİNZBERG ve ARKADAŞLARININ MESLEKİ GELİŞİM KURAMI Fantezi (Hayal) Dönemi Deneme Dönemi Gerçekçi Dönem Ginzberg in Gelişim Kuramının Psikolojik Danışma Sürecinde Kullanımı İlgili Araştırmalar ve Kuramın Değerlendirilmesi SUPER IN YAŞAM BOYU-YAŞAM ALANI YAKLAŞIMI Super in Varsayımları ve Temel Kavramları Benlik Kavramı Yaşam Boyu-Yaşam Alanı Kariyer Olgunluğu Kariyer Örüntüleri Super in Kariyer Danışmanlığı Süreci Çocukların Kariyer Gelişimi: Super in Modeli İlgili Araştırmalar ve Kuramın Değerlendirilmesi GOTTFREDSON UN DARALTMA-UZLAŞMA KURAMI Gelişimsel Süreçler ve Temel Kavramlar Bilişsel Büyüme Öz Yaratım (Self-Creation) Daraltma Uzlaşma Psikolojik Danışma Süreci İlgili Araştırmalar SONUÇ Kaynakça İçindekiler xxi

18 6. Bölüm Sosyal-Bilişsel Yaklaşımlar GİRİŞ KARİYER DANIŞMANLIĞINDA SOSYAL ÖĞRENME KURAMI Kariyer Kararı Vermede Sosyal Öğrenme Kuramı Kariyer Danışmanlığında Öğrenme Kuramı Kariyer Danışmasının Hedefi ve Kariyer Danışmanlarının Rolleri Kariyer Danışmanlığı Süreci, Müdahale Yöntemleri ve Uygulamalar Karar Verme, Problem Çözme, Hedef /Amaç Belirlemeyle İlgili Etkinlikler Kariyer İnançlarıyla İlgili Etkinlik Değerlendirme SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER KURAMI Kuramın Geçmişi Genel Kuramsal Kavram ve Sayıltılar SBKK nın Çevresel Etkilere İlişkin Görüşleri Sosyal Ortam Etkileri Kariyer engelleri ve kariyer destekleri Kariyer Gelişimi ile İlgili Denenceler ve Günlük Yaşamdan Örnekler İlgi gelişimiyle ilgili denenceler Yetenek ya da geçmişteki performans, değerler ve ilgilerle ilgili denenceler Hedefler ve performansla ilgili denenceler Çevresel değişkenlerin doğrudan ve dolaylı biçimlendirici etkileriyle ilgili denenceler Ülkemizdeki Araştırmalar Uygulamalar Risk Grubundaki Gençlere Yönelik Öneriler SBKK ve Kariyer Danışması Seçim ve Başarıya Ulaşmak için Engellerin Aşılması Değerlendirme BİLGİ İŞLEME YAKLAŞIMI Kariyer Danışma Süreci Değerlendirme SONUÇ Kaynakça xxii Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

19 7. Bölüm Yeni Yaklaşım ve Modeller GİRİŞ KARİYER DANIŞMANLIĞINDA POST MODERN YAKLAŞIMLAR Brown un Değer Temelli Kariyer Yaklaşımı Bireyin Kendi Hikâyesini Oluşturması Yaklaşımı Brott un Hikâyelendirme Yaklaşımı Yaşam Düzenleme Psikolojik Danışmanlığı KURAMLARI BİRLEŞTiRMEYE DOĞRU YÖNELİŞ Sistemler Kuramı Çerçeve Çalışması (SKÇÇ) Kariyer Yapılandırma Kuramı KARİYER DANIŞMANLIĞINDA BAZI YENİ MODELLER Amundson ve Arkadaşlarının Teker Modeli Kariyer Yelkenlisi Modeli Kariyer Akışı: Umut Odaklı Kariyer Gelişimi Modeli Kariyer Akışı Kariyer Akışı için Kuramsal Temeller: Umut Odaklı Kariyer Gelişimi Modeli (UOKGM) Kariyer Kuramlarının Durumu: Bir Değerlendirme SONUÇ Kaynakça Bölüm Arası KARİYER DANIŞMANLIĞI ALANINDAKİ KURAMLARA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME Kariyer Gelişim Kuramlarının Uygulamada Kullanılması Kuramlara Kısa Bir Bakış Kuramlar mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığında ne zaman ve nasıl işe yarar? Kaynakça İçindekiler xxiii

20 8. Bölüm Kariyer Danışmanlığı Süreci GİRİŞ Kariyer Danışmanlığı Süreci ve Özellikleri Kariyer Danışmanlığı Modelleri Crites in Kariyer Danışmanlığı Modeli Yost ve Corbishley in Sekiz Evreli Modeli İsaacson ve Brown ın Kariyer Danışmanlığı Modeli Egan ın 3 Aşamalı Modelini Temel Alan Uygulamalar Kariyer Danışmanlığı Teknikleri Alıştırmalar Kuvvet-Alan Analizi Meslek Bilgisi Akılcı olmayan İnançları Tartışma/Sorgulama Bilişsel Tartışma İmgelemsel Tartışma Akılcı olmayan İnançların Duyarsızlaştırılması Müdahalesi Olumlu Kendilik Konuşması Metafor Kullanma Model Olma ve Davranışın Prova Edilmesi Mesleki-Q-Gram Öykü Anlatma Kötümser ve iyimser yanım Yönlendirilmiş Fantazi Yaşam-Kariyer Değerlendirmesi Kariyer Müdahalelerinin Etkileri SONUÇ Kaynakça xxiv Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

21 9. Bölüm Kariyer Eğitim Programları GİRİŞ Kariyer Eğitimi Programları Kapsamlı Rehberlik Programları İçerisinde Kariyer Eğitimi Uygulamaları Kariyer Eğitimi Programlarının Geliştirilme Süreci Kariyer Eğitimi Programının Hedef Grubunu Belirleme Hedef Grubun Eğitim İhtiyaçlarını Belirleme Kariyer Eğitim Programının Amaçlarını Belirleme İlköğretim Birinci Kademe Kariyer Eğitim Programlarının Amacı İlköğretim İkinci Kademe-Kariyer Eğitiminin Amacı Lisede Kariyer Eğitim Programlarının Amacı Programın Hangi Yöntemle Sunulacağına Karar Verme Kariyer Eğitim Programının İçeriğini Yapılandırma Kariyer Eğitim Programını Uygulama İlköğretim Birinci Kademede Nasıl Uygulanmalı? İlköğretim İkinci Kademede Nasıl Uygulanmalı? Lisede Kariyer Eğitimi Programları Nasıl Uygulanmalıdır? Kariyer Eğitimi Programını Değerlendirme Örnek Kariyer Eğitimi Programları Eğitim ve Kariyer Araştırma Programı Gerçek Oyun (Real Game) Kaynakça Ek 1. Ülkemizde Uygulanan KGRP'da Yer Alan Kariyer Kazanım Örnekleri Ek 2. İlköğretim Ders Programlarında Yer Alan Kariyer Kazanımlarından Örnekler Ek 3. Kariyer Eğitimi Öğrenci İhtiyaç Analizi Form Örneği ( sınıflar için) Ek 4. Kariyer Eğitim Programları İle İlgili Kaynaklar Listesi Ek 5. Lise İçin Kariyer Planlama Etkinlik Örneği Ek 6. Kariyer Eğitimi Öğrenci Değerlendirme Formu Örneği ( sınıflar için) İçindekiler xxv

22 10. Bölüm Kariyer Danışmanlığında Değerlendirme GİRİŞ Psikolojik Ölçme Araçları Test ve Envanterlerin Psikometrik ve Pratik Nitelikleri Değerlendirmede Amaçlar Değerlendirme Yaklaşımları Klinik Değerlendirme Formal (Nicel-Standart-Objektif) Değerlendirme Yeteneklerin Değerlendirilmesi ve Yetenek Testleri Yetenek Testleri Açısından Türkiye deki Durum İlgilerin Ölçülmesi ve İlgi Envanterleri İlgilerin Ölçülmesi ve İlgi Envanterleri Açısından Türkiye deki Durum Meslek Değerlerinin Ölçülmesi ve Değer Ölçekleri Meslek Değerlerinin Ölçülmesi ve Değer Ölçekleri Açısından Türkiye deki Durum Kişiliğin Ölçülmesi ve Kişilik Ölçekleri Diagnostik (Teşhis/Tanılayıcı) Testler İnformal (Nitel) Değerlendirme Kontrol Listeleri (Checklists) ve İnformal Derecelendirme Ölçekleri (Informal Rating Scale) Kart Sıralama Kariyer Soy Ağacı (Genogram) Kariyer Stili Değerlendirmesi (Career Style Assessment) Değerlendirmede Bilgisayar Teknolojilerinin Kullanımı Bilgisayar Destekli Mesleki Rehberlik Sistemleri (BDMRS) Türkiye de Bilgisayar Destekli Mesleki Rehberlik Sistemleri İş Yaşamı ve Mesleklerin Değerlendirilmesi Mesleklerin Sınıflandırılması Meslek İnceleme Mesleki Bilgi Kaynakları Türkiye de Meslek Danışmanlığı Alanında Kurumsal Gelişmeler Kaynakça xxvi Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

23 Ekler Ek A Kariyer Danışmanlığı Yeterlikleri ve Performans Göstergeleri Ek B Kariyer Danışmanları İçin Etik İlkeler Ek C Amerikan Okul Danışmanları Derneğinin (ASCA) Ulusal Modeli: Öğrenciler İçin Kariyer Gelişimi Standartları Şekiller Listesi Şekil 2.1 BECERİ = Potansiyel Kapasite + İlgi Düzeyi + Çevresel Olanaklar...46 Şekil 3.1 Holland ın Tipleri Arasındaki İlişkiler Şekil 5.1 Yaşam-Kariyer Gökkuşağı Şekil 5.2 Super ın Yaşam Dönemleri ve Alt Basamakları Şekil 5. 3 Su Kemeri Modeli: Kariyer Belirleyicileri Şekil 5. 4 Kariyer Olgunluğunun Boyutları Şekil 5. 5 Çocukların Kariyer Gelişim Modeli Şekil 5. 6 Gottfredson un Gelişimsel Kuramı Şekil 5. 7 Gottfredson un Daraltma Sürecinin Dört Aşaması Şekil 5. 8 Mesleklerin Bilişsel Haritası ile İlgili Örnekler Şekil 6. 1 SBKT sindeki kavramların birbirleriyle ilişkileri Şekil 6. 2 Karar Piramidi Şekil 6. 3 İASDU Döngüsü Şekil 6. 4 Karar Modeli Şekil 6. 5 Kariyer Danışmanlığı Süreci Uygulama Adımları Şekil 7. 1 Sistemler Kuramı Çerçeve Çalışması Şekil 7. 2 Kariyer Uyumluluğu Yapısının Boyutları ve İgili Gelişimsel Görevler Şekil 7. 3 Amundson ve arkadaşlarının Kariyer Tekeri Modeli (2005) Şekil 7. 4 Kariyer Yelkenlisi Modeli Şekil 7. 5 Kariyer Akışı Yeterlilikleri: Umut Odaklı Kariyer Gelişimi Modeli Şekil Ölçme Araçlarının Sahip Olması Gereken Özellikler Şekil Değerlendirme Yaklaşımlarının Sınıflandırılması Şekil Yeteneklerin Sınıflandırılması Şekil Kariyer Soy Ağacı Şekil O*Net'in İçeriğine İlişkin Model İçindekiler xxvii

24 Tablolar Listesi Tablo 1.1 Kariyer Danışmanlığı Odaklarının Sürekliliği ve Danışman Rolleri...16 Tablo 1. 2 İş/Meslek Yapısı ve Meslek Sahibi Olma Anlayışındaki Değişimler...35 Tablo 1. 3 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Hizmetleri Anlayışındaki Değişme...36 Tablo 2. 1 Mesleki Seçim ve Kariyer Gelişimi Yaklaşımlarını Sınıflama...84 Tablo 3. 1 Holland ın Tipolojisine Göre Tipler, Anahtar Sözcükler ve Meslekler Tablo 5. 1 Ginzberg ve ark. Gelişim Kuramındaki Dönemler ve Alt Basamakları Tablo 5. 2 Super ın Yaşam Dönemleri ve Alt Basamakları Tablo 5. 3 Super ın Mesleki Gelişim Görevleri Tablo 6. 1 Kariyer İnançları Envanterinden Örnek Maddeler Tablo 6. 2 Ülkemizdeki Eğitim ve Sınav Sistemine Özgü Kariyer İnançlarıyla İlgili Tartışma İfadeleri Tablo 6. 3 Sosyal Bilişsel Kuramın Anahtar Kavramları: Bilişsel-Birey Değişkenleri Tablo 6. 4 SBKK nın İkinci Düzey Kavramları: Birey Dışı Ortama Özgü Değişkenler Tablo 7. 1 Danışanlar, Danışma Süreci Yapısı ve Kariyer Kuramları Arasındaki Etkileşimler Tablo 7. 2 Kuramlara Kısa Bir Bakış: Temel Önermeleri, Anahtar Kavramları ve Sonuçları Tablo 7. 3 Kariyer Danışmanlığı Alanındaki Temel Yaklaşımların İstihdam Çağındaki Gençlere Olası Katkılarına İlişkin Örnekler Tablo GATB, ASVAB ve DAT ın Alt Testleri Tablo Genel Mesleki Tema Ölçekleri ve Temel İlgi Ölçekleri Tablo KDE nin Ölçtüğü Yetenek, İlgi ve Mesleki Değer Alanları İle Alt Ölçeklerin İç Tutarlık ve Kararlılık Katsayıları Tablo ABKÖ nin Ölçtüğü İlgi Yetenek ve İlgi Alanları İle Madde Sayıları Tablo Meslek Değeri ve 21 İhtiyaç ve Örnek Maddeler Tablo SWVI-R nin Ölçtüğü Meslek Değerleri, Örnek Maddeler ve Güvenirlik Katsayıları.434 Tablo PF nin Ölçtüğü Kişilik Faktörleri ve Soru Sayıları Tablo MBS de Ölçülen İlgi, Yetenek ve Mesleki Değer Alanları ve İç Tutarlık Katsayıları İçindekiler xxix

25 1. Bölüm MESLEKİ REHBERLİK ve KARİYER DANIŞMANLIĞINA GİRİŞ İçindekiler Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak Giriş İnsan Yaşamında Çalışmanın Anlam ve Önemi Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığının Dili: Temel Kavramlar Kariyer Danışmanlığı: Mitler ve Gerçekler Kariyer Danışmanlığı ve Psikolojik Danışma Kariyer Danışmanlığı Yeterlikleri Tarihsel Bir Yolculuk: ABD'de Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Hizmetlerinin Gelişimi Tarihsel ve Güncel Olarak Türkiye de Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Hizmetleri: Amerika dan Avrupa ya Adımlar Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı Alanında Paradigma Değişimi Kazanımlar 1. Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı alanındaki kavramlar bilgisi 2. Kariyer danışmanlığı yeterlilikleri,rol ve görevlerini kavrama 3. Tarihsel süreç içinde mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı hizmetlerini değerlendirebilme 4. Meslek ve iş dünyasındaki paradigma değişimlerinin nedenleri ve kariyer danışmanlığı açısından sonuçlarını kavrama 5. Kariyer danışmanlığına yönelik olumlu ve geçerli tutumlar geliştirme

26 GİRİŞ Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı, psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin çıkış noktasını ve bu alanın gelişiminin temel taşlarını oluşturur. Böyle olması da bir bakıma doğaldır, çünkü bireyin yaşam içindeki konumunu, kendini ve yaşamını anlamlandırması büyük ölçüde işiyle/mesleği ile biçimlenir. Eğitim kademesinin hangi aşamasında görevli olursa olsun, psikolojik danışmanlardan beklenen en önemli işlev, öğrencilerin gelecek meslek ve kariyerlerine yönelik seçimler, kararlar ve hazırlıklarda yardımcı olmasıdır. Üstelik değişen çalışma koşulları ve yaşam gerçeklerine bağlı olarak artık bu işlev sadece öğrenciler için değil, her yaş grubundan yetişkinler için de önemli bir ihtiyaç hâline gelmiştir. İşte bu bölümde bu alana yönelik bilgi ve beceriler kazanmanıza temel oluşturacak genel ve gerekli açıklamalar, kavramlar ve anlayışlar üzerinde durulmuştur. Bu alanı doğru algılamanızı sağlayacak temel yaklaşımı edinmeniz için mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı alanındaki kavramlar, bu alandaki hizmetlerin niteliği, tarihsel süreç içindeki paradigma değişimi, bugünkü durum, kariyer danışmanlığı yeterlikleri ve rolleri açıklanmıştır. Bu bölümdeki bilgiler, 21. yüzyılda bu rolü oynayacak aday psikolojik danışmanlar olarak mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı alanına giriş yapmanız ve kendinizi bu konuda geliştirmeniz için genel bir perspektif sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. İlgili açıklamalar ile bu alana yönelik uygun ve doğru bir tutum geliştirmenize yardımcı olacak bir zemin oluşturmanız amaçlanmıştır. Bölüm içinde yer verilen tartışma ve uygulamalar, mitler ve gerçekler sizin profesyonel kariyer danışmanlığı rolünü benimsemeye ne kadar hazır olduğunuzu değerlendirmeniz için önemli ip uçları sağlayacaktır. UYGULAMA En az üç kişiye yaptığınız işin/mesleğin sizin için anlamı nedir? sorusunu yöneltiniz. Yanıtları farklı mı?, Bu farklılık neden kaynaklanabilir? Aynı mesleği sürdüren üç kişiye aynı soruyu yöneltiniz. Yanıtlar farklı mı?, Neden?Uygulamayı sürdürerek aynı mesleği yapan aynı cinsiyet ve yaş grubundaki üç kişiye aynı soruyu yönelttiğinizde yine farklı sonuçlar alabilirsiniz. Nedenlerini tartışınız. 2 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

27 İnsan Yaşamında Çalışmanın Anlam ve Önemi Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak Eğitim, bireyin tüm olarak gelişmesi ve yaşamdaki bütün rollerini en iyi şekilde yerine getirmesi için gerekli olan nitelikleri kazandırmaya yönelik bir süreçtir. Bu süreç içinde birey yaşamdaki 3 farklı konumu açısından ele alınıp yetiştirilmeye çalışılır: Birey olarak insan Sosyal bir varlık olarak insan Meslek elemanı olarak insan Ülkelerin kalkınmasında bireylere, üretken ve gelişmeye açık nitelikleri kazandırmayı amaçlayan çağdaş eğitim anlayışı, bireyin kendi potansiyelini maksimum düzeyde ortaya koyabileceği en uygun mesleki seçimleri yapması ve kariyer gelişimini sürdürmesine önem verir. İşte, eğitim sürecinde bireye bu alanda yapılan hizmetler Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı kapsamında yer alır. Bireyin, mesleki yönelişleri, tercihleri, seçimleri ve kariyer gelişimi sürecinde yer alan bazı mesleki gelişim görevleri, genel olarak eğitim süreci içinde gerçekleşir. Ancak, eğitimi bitirenler, yetiştikleri alanda iş bulabileceği gibi, mesleğini icra edeceği bir iş olanağı bulamayabilir. Mesleğini değiştirebilir, farklı bir alana uyarlayabilir. İşsiz kalabilir, yeni beceriler geliştirip iş arayabilir. Emekli olduktan sonra başka alana yönelebilir Böylece mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı hizmetleri, sadece okulda değil, yaşam boyu sürer. Toplum yaşamında hepimiz bir meslek sahibi olma, bir iş yapma ve etkin olma ihtiyacı içindeyiz. Çünkü insan ile yaşam arasındaki en kuvvetli bağ, iş tir. Freud a göre, iş, bireyin gerçekle bağlantısı dır. Tarih boyunca iş in anlamı değişse de, yaşam içindeki önemli yeri ve bireyin yaşamını etkileme gücü pek değişmemiştir. İş, yaşamın merkezine konur genellikle. Bireyin yaptığı iş/meslek, onun kimliğini oluşturan ve onu tanımlayan en önemli ögedir. 1 Çünkü yaptığımız iş, yaşamdaki diğer rollerimizi ve yaşam içindeki tüm konumumuzu etkiler. Yaptığımız iş, düşüncelerimize ve yaşamımıza belli bir biçim verir. Bireyin sosyal statüsünü belirleyen en önemli kriter işidir. "Nasıl bir ortamda çalışacağız, kimlerle ilişki kuracağız, nasıl bir yaşam tarzımız olacak, ne kadar tatil yapacağız?" gibi soruların yanıtları işimizle bağlantılıdır. Bu nedenledir ki yeni tanıştığımız kişiye ilk sorduğumuz soru; Ne iş yapıyorsunuz/ mesleğiniz nedir? olur genellikle. Meslek, en genel tanımıyla bir kimsenin hayatını kazanmak için yaptığı, kuralları toplumca belirlenmiş ve belli bir eğitimle kazanılan bilgi ve becerilere dayalı etkinlikler bütünü şeklinde ifade edilebilir. 2 Meslek, kazanç elde etmek amacı ile yürütülen etkinlikler bütünü olarak tanımlanmışsa da, sadece para kazanma aracı değildir. Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş 3

28 Çünkü insanlara; Elinize yaşamınızı sağlayacak bir para geçse yine de çalışmak ister misiniz? sorusunu yönelttiğimizde % i evet yanıtı vermektedir. Çünkü biz sadece para kazanmak için meslek sahibi olmayız. Bir meslek edinmenin temelinde para kazanarak fizyolojik ihtiyaçları karşılamanın dışında sosyal ve psikolojik ihtiyaçların doyumu söz konusudur. 3 Büyük ruh hekimi S. Freud bunu şöyle dile getirir: Sağlıklı insan sevebilen ve çalışabilen kişidir Meslek ve iş sahibi olmanın temelinde psiko-sosyal bazı etmenler yer alır: Nelerdir bunlar? İnsanın doğuştan getirdiği yetenekleri, potansiyeli, gizil güçleri vardır. Biz yaşam içinde bunları ortaya koyma, kullanma ve geliştirmek isteriz. İşte sahip olduğumuz bu yetenekleri kullanma ve geliştirme olanağı sağlayacak alan, meslek alanlarıdır, işimizdir. Biz çalışırken aynı zamanda bu yetenekleri ifade etme, güçlerimizi artırma fırsatı elde ederiz. Böylece birey varoluşunun anlamını yakalar. Sahip olduğu yetileri, güçleri kullanarak doyuma ulaşır. Kendini, bir iş yaptığı, üretken olduğu için de daha değerli ve önemli görür. Böylece kendine saygısı ve güveni gelişir. Toplum içinde yararlı olma, hizmet verme yoluyla toplumsal saygınlık kazanma söz konusudur. Meslek etkinlikleri içinde biz başkalarıyla etkileşimde bulunuruz, belli rol ve görevler yoluyla sosyal kimliğimizi kazanırız. O hâlde çalışmanın temelinde bireyin çok yönlü psikososyal ihtiyaçlarının karşılanması söz konusudur. İşte bireyin fizyolojik, psikolojik ve toplumsal ihtiyaçlarını karşılamada en önemli araç durumunda olan meslek/iş, yaşama anlam veren ve yaşam doyumunu etkileyen en önemli değişkendir. 1 Amerika da çalışanlar arasında yapılan geniş kapsamlı bir araştırmada yaşam kalitesine en fazla etki eden değişkenler şöyle sıralanmıştır: 4 Erkekler için 1. sırada, iş doyumu; 2. sırada, aile ilişkileri; 3. sırada para Kadınlar için ise, önce aile ilişkileri, sonra iş doyumu.. TARTIŞMA Yaşamak için mi çalışılır? Çalışmak için mi yaşanır? Her iki yaklaşımın da olumlu ve olumsuz yanları neler olabilir? Tartışınız. Çevrenizde tanıdıklarınız içinden bu iki farklı çalışma anlayışına örnek verebileceğiniz kişiler var mı? 4 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

29 Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığının Dili: Temel Kavramlar Meslek ve kariyer kavramları, danışma alanında olduğu kadar iş dünyasında, günlük yaşamda pek çok alanda karşımıza çıkan ve hemen herkesin kullandığı kelimelerdir. Ancak genellikle kavramlara verilen anlamlar, kullanan kişiye veya kullanılan ortama/bağlama göre değişebilmektedir. Profesyonel anlamda, bu alanda çalışan uzmanlar arasında bile bazı kavramlar farklı anlamlarda kullanılabilmektedir. Akademisyenler ile iş yaşamında uygulamanın içinde olanlar ya da ilgili bürokratlar arasında, hatta bu farklı grupların kendi içlerinde, zaman zaman anlaşmazlıklar çıkar kavramlar üzerinde ve bu konudaki toplantılarda hep şu nokta vurgulanır: Önce terminolojide ortaklık sağlayalım! Elbette, bu gerekli ama sağlanması pek de kolay olmayan bir husustur. Gerçek şu ki, bu alanın geliştiği ABD'de bile bu alandaki kavramlar üzerinde evrensel bir uzlaşma sağlanamamıştır. 5 Evet, umarız bizler, bu alanla ilgili on bir akademisyen bu kitapta bunu başarabilir ve sizin belleğinize kavramları doğru ve uygun şekilde yerleştirebiliriz. * Meslek (Occupation): Bir kimsenin hayatını kazanmak için yaptığı, diğer insanlara yararlı bir hizmet ya da ürün sağlamaya yönelik olan, kuralları toplumca belirlenmiş ve belli bir eğitimle kazanılan bilgi ve becerilere dayalı etkinlikler bütünüdür. 2 Aşağıdakilerden hangileri bir meslek elemanı olarak kabul edilir? Neden? Tartışınız. Doktor Yankesici Ayakkabıcı Öğretmen Aşçı Ev hanımı Uzmanlara göre, bazı uğraşlar/etkinlikler/işlerin MESLEK sayılabilmesi için (onu meslek yapan) bazı genel özellikleri taşıması gerekir: 6, 7 1. Bir meslek, toplumda kaçınılmaz olan bir gereksinimi karşılar. İnsanların ihtiyaçları açısından gerekli hizmetler sunar. * Gerçekçi olalım, imkânsızı isteyelim! Che Guevara Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş 5

30 2. Meslek, bireyin sadece kendi doyumu için değil aynı zamanda başkalarının yararı için de yapılan bir uğraştır. 3. Meslek, sistemli bir eğitimle kazanılmış özel bilgi ve becerilere dayalıdır. O mesleği icra edebilmek için gerekli bilgi, beceri ve tutumları kazanmış olmak gerekir. 4. Meslekler, araştırma, tecrübe ve deneylerle geliştirilerek zamanla kendine özgü teknik ve yöntemlere sahip olurlar. 5. Mesleğe alınacakları seçerken ve yetiştirirken belli bir standartlar takımının uygulanması gereklidir. 6. Mesleklerin toplumca kabul edilmiş etik (ahlaki) değerleri ve ilkeleri vardır. 7. Mesleğin yasal olarak (hukuken) tanınması, onu oluşturan iş gruplarının adları ve tanımlarının belirginlik kazanmış olması beklenir. TARTIŞMA Yukarıdaki ölçütlere göre ülkemizde Kariyer Danışmanlığı nın ve Psikolojik Danışmanlık ın birer meslek olup olmadığını tartışınız İş (Job): Belli bir meslek alanında sürdürülen benzer etkinlikler grubudur. Özel bir çalışma alanındaki görevleri tanımlar. İş, mesleki bilgi ve becerilerin uygulamaya konmasıdır. Mesleği icra ederken yapılan görev ve aktivitelerdir. Meslek, benzer karekterdeki işlerin oluşturduğu daha geniş bir çalışma kategorisini betimler. Örnek: - Öğretmenlik bir meslektir. - Öğretmen, mesleğini icra ederken hangi görevleri yapar? - Ders planı hazırlar, öğrenme yaşantıları düzenler ve gerçekleştirir, sınav ve değerlendirme yapar, nöbet tutar.. vb. görevleri iş olarak niteleriz. Diğer bir ifade ile mesleğin nerede, nasıl icra edildiği iş olarak nitelenir. Örnek: - Mesleğiniz nedir? - Doktorluk (MESLEK) - Nerede çalışıyorsunuz? - Cebeci Hastanesi Başhekimi olarak görev yapıyorum. (İŞ) 6 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

31 Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak TARTIŞMA İşi olan herkesin bir mesleği var mıdır? Mesleği olan herkesin bir işi var mıdır? Kariyer (Career): Kariyer kavramı; bir ömür boyu yaşanan olaylar dizisi, bireyin meslek ve diğer yaşam rollerinin birbirini etkilemesi ve izlemesi sonucu oluşan genel örüntü ve gelişim çizgisinde, özellikle iş ve mesleğe ilişkin rollerinde ilerleme, duraklama ve gerilemeleri de içeren bir süreçtir. 1, 8 Bu açıklamadan anlaşılacağı gibi kariyer; bir kimsenin yaşamının herhangi bir anında sahip olduğu tüm yaşam rollerinin gerektirdiği etkinliklerin bileşimidir ve bu roller bireyin çalışan olarak üstlendiği rolleri de kapsar. Kariyer, yaşam boyu devam eden bir süreçtir, bir meslek seçmekle veya mesleğe girmekle tamamlanmaz. Çünkü, kariyer kavramı meslek öncesi-meslek icrası-meslek sonrası görevleri olduğu kadar, boş zaman faaliyetlerini, toplumda üstlenilen diğer rolleri ve bütün bu rolleri oynarken bireyin kendine özgü uyumunu ve gelişimini ifade eden bir kavramdır. Bu alanın uzmanlarından Super in tanımına göre kariyer yaşamı yapılandıran olaylar dizgesi ni ifade eder. 5 Meslek, seçilir; kariyer, oluşturulur! Birey kariyer gelişimi içinde çeşitli kararlar verir, seçimler yapar, kendi özellik ve koşulları içinde yaşamda mesleki rolleri ve diğer rollerini kendine özgü bir tarzda sürdürerek kariyerini oluşturur. Kariyer, bireye hazır sunulan ve seçilen bir alternatif değil, yaratılan/yapılan bir şeydir; onu birey kendisi oluşturur. O hâlde meslek seçiminden söz edebiliriz ancak kariyerimiz, seçimlerimizin ötesinde bizim sorumlulukla yarattığımız- biçimlendirdiğimiz bir süreçtir. Biz onu sürdürürsek, çaba harcarsak oluşturabiliriz. 4 Mesleki Rehberlik (Vocational Guidance) ve Kariyer Danışmanlığı (Career Counseling): Kavramsal Değişim Bu alandaki hizmetlerin nasıl başlayıp nasıl devam ettiği ve günümüze değin yaşanan değişimler, bu bölümde yer alan tarihçede açıklanmıştır. Bu hizmetlere ilişkin ilk yayınlanan kaynakta (1909) Frank Parsons Mesleki Rehberlik kavramını kullanmış ve bu hizmetleri gençlere kendi kapasitelerine uygun meslek seçmeleri için yapılan yardımlar olarak tanımlamıştı. 1 Daha sonra 1913 te bu alanda hizmet vermek için kurulan dernek de Ulusal Mesleki Rehberlik Derneği olarak adlandırılmıştı. Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş 7

32 Mesleki rehberlikten kariyer danışmanlığına geçiş, bir paradigma değişimi olarak görülebilir. Amerika da ve dünyada yaşanan değişimlere bağlı olarak bu alandaki hizmetlerin niteliği ile birlikte kavramlar da değişmiştir. Bu alandaki dergi ve kitap isimleri de 20. yüzyılın son çeyreğinde büyük ölçüde bu değişimi yansıtmaktadır. Amerika da 1913 te kurulan derneğin ismi 1985 te Ulusal Kariyer Gelişimi Derneği (NCDA) olmuştur. Bu bağlamda, mesleki rehberlik kavramı da bireyin mesleki seçim yapma ve mesleki kararlar vermesine yardım tanımı; kariyer danışmanlığı ile yaşam boyu kariyer gelişimine yardım süreci olarak değişmiştir. Ülkemizde bu hizmetler, ABD'ye göre oldukça geride olduğu için kavram değişimi süreci de henüz tamamlanmamıştır. Bu kitapta mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı kavramlarının her ikisini birlikte kullanmak tercih edilmiştir. Genellikle, rehberlik kavramı danışmadan daha geniş kapsamlı olarak kabul edilir ve danışma hizmetleri onun içinde yer alır. Bu anlamda, kariyer danışmanlığı da, mesleki rehberlik hizmetleri içinde yer alan bir yardım şekli olarak kabul edilir. 1, 8 Bu iki kavramın kullanılmasında bir diğer farklılık ise kullanılan alan/bağlam ile ilgilidir. Eğitimciler genellikle mesleki rehberlik kavramını kullanmayı tercih ederken iş yaşamında kariyer danışmanlığı kavramının kullanıldığı dikkat çeker. Kariyer Danışmanlığı Kariyer (psikolojik) danışmanlığı, danışan birey veya grupla kariyer gelişimi ile ilgili sorunlarda (örneğin, meslek seçimi, karar verme, iş stresi, iş arama vb.) profesyonel bir danışmanın yürüttüğü formal bir ilişki biçimini (psikolojik danışma sürecini) ifade eder. 1 Tipik olarak kariyer danışmanları, danışanları ile iyi bir ilişki oluşturduktan sonra, onun durumunu değerlendirir, danışmanın amaçlarını belirler ve onun kariyer gelişimini olumlu etkileyebilecek müdahale yöntemlerini uygular, ondaki değişimleri değerlendirir ve bu değerlendirme sonucu danışmaya devam eder veya sonlandırır. 8, 9 Kuşkusuz kariyer danışmanlığı süreci, danışmanın benimsediği kuramsal yaklaşım ve modellere göre farklı biçimlerde yapılandırılır ve uygulanır. Bu kitabın 3-7. bölümleri kapsamında farklı kariyer danışmanlığı kuram ve modellerinden söz edilecektir. Her ne kadar kullanılan yardım stratejileri ve teknikler değişse de, bu sürecin temel amacı: danışanın kariyer gelişimi sürecini destekleme ve bu süreçte yaşadığı sorunlara çözüm arama dır. 8 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

33 Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak Amerikan Ulusal Kariyer Gelişimi Derneği (NCDA), kariyer danışmanlığını şöyle tanımlamıştır: Bireylerin mesleklere, kariyerlere, kariyer rollerine ve sorumluluklarına, kariyer kararları verme ve kariyer planlama, serbest zaman aktiviteleri planlama, kariyer yolları ve diğer kariyer gelişim aktiviteleri (örneğin, öz geçmiş yazma, iş görüşmesi, iş arama teknikleri) gibi onların kariyerleri ile ilgili çatışma ve sorunlara yönelik bireysel veya grupla sürdürülen danışma sürecidir. 1 Kariyer Danışmanlığı: Mitler ve Gerçekler Yukarıdaki tanımları inceledikten sonra, daha önceki mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığına ilişkin algılarınızı gözden geçirin; bu tanımlara ne kadar uyuyor? Yoksa siz de genellikle bu alandaki mitlere mi inanıyordunuz? Aşağıda yer alan mitler, bu alanda epeyce kabul görmüş yanlış inançları özetlemektedir: Kariyer danışmanları, ellerinde var olan standart testlerle bireylere seçeceği uygun mesleği söylerler. 2. Mesleki rol kararı, yaşamdaki diğer rollerden ayrı olarak ele alınır. 3. Kariyer danışmanları, kişisel sorunlarla ilgilenmezler. 4. Kariyer danışmanlığı yapmak için bu alana özgü, özel uzmanlık yeterlikleri gerekmez. 5. Kariyer danışmanı, danışanın içinde bulunduğu kültürel çevre ve koşulları ile ilgilenmezler. 6. Kariyer danışmanlığı, sadece kariyer kararı verileceği zaman yapılan bir yardımdır. 7. Bu yardım kariyer kararı verildiğinde sona erer. TARTIŞMA Yukarıdaki mitler, ABD'de dâhil olmak üzere bu hizmetlere ilişkin pek çok ülkede varlığını sürdürmektedir. Bu mitler bizim ülkemiz için ne kadar geçerlik taşıyor? Bu mitlere kimler inanıyor? Bu mitler neden ve nasıl oluşuyor? Yukarıda sıralanan mitler kuşkusuz bizim ülkemizde de geçerli, üstelik üç tane daha eklenebilir: Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş 9

34 8. Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı ile işsizlik problemine çözüm bulunabilir. 9. Bu hizmetler ile üniversite önündeki yığılmalar ortadan kaldırılabilir. 10. Bireyin yetenek ve ilgilerini ne kadar küçükken saptarsak, uygun mesleğe yönelmesi o kadar isabetli olur. Yukarıda yer alan mitlerin (yanlış algılar, geçerli olmayan ön kabuller) yayılmasında; kariyer danışmanlığı rolünü sorumsuzca oynayan, yeterli bilgi, beceri ve tutumlara sahip olmayan danışmanların ya da bu alanda yetişmeden bu görevi yürütenlerin önemli bir etkisi olmuştur kuşkusuz. Bunun yanı sıra, kariyer kararları ve kariyer yönetimi gibi yaşamsal önemli bir sorumluluğun yükünü danışmana yükleyip ondan aşırı beklentilere giren danışanların etkisi olduğu söylenebilir. Kariyer danışmanlığı rolünü üstlenmeye aday bir psikolojik danışman olarak bu inançlara katıldığınız ve paylaştığınız sürece iyi bir kariyer danışmanı olamazsınız. Neden? Evet, doğru, genellikle kariyer danışmanlığı yardımı almak isteyenler, size bir test uygulayıp hangi meslekte başarılı olacaklarını söylemeniz isteğiyle gelebilir. Ancak, öncelikle sizin böyle bir test olmadığına inanmanız gerek çünkü uzmanlar henüz böyle bir test olmadığını söylüyor. 1, 9, 10 Kariyer danışmanları, ellerinde var olan testleri/envanterleri danışanların kendi ilgi, yetenek ve değerleri konusunda farkındalıklarını artırmak amacıyla kullanırlar. Bunların çoğu self-report dediğimiz kişinin kendi algısına dayanır. Bu algının ne kadar gerçeği yansıttığı, bireyin kendisine ilişkin doğru ve gerçekçi bir algı ve kabul geliştirmiş olmasına bağlıdır. Elde edilen bilgiler kariyer kararları almada yol gösterici ve fikir verici olabilir, ancak bir meslekte başarılı olmak pek çok başka faktörün etkileşimine bağlıdır. Çünkü mesleki roller, yaşamdaki diğer rollerle bağlantılıdır. Onu soyutlayıp ele alamayız ve bireyin kişisel sorunları, içinde yaşadığı çevre ve kültürel koşullarla etkileşim içinde biçimlenir. Dolayısıyla Test ver ve söyle! inancı sadece bir mittir. Kariyer danışmanlığı, daha önce de açıklandığı gibi, yaşam boyu bireyin kariyer gelişimini destekleyici bir hizmet olarak sürer, sadece meslek seçimi kararı ile sınırlı ve izole bir yardım hizmeti değildir. Bu hizmeti yürütmek bu alanda özel yeterliklere sahip olmayı gerektirir. İzleyen kısımlarda bunlar üzerinde durulacaktır. Çünkü, kariyer danışmanlığı profesyonel bir hizmetdir ve kendine özgü bilgi, beceri ve tutumlar gerektirir. Sekiz ve dokuz numaralı mitler, genellikle bürokratların kamuoyunu yanıltmak için yarattığı savunmalardır. Bu hizmetler, sihirli değnek değildir. İşlevlerinin üstünde beklentiler yüklemek, hizmetin etkinliğini artırmak yerine azaltır. 10 Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı: Kuramdan Uygulamaya

35 Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak En son söz edilen durum ise, sadece özel ve üstün yetenekliler (% 2-3) için söz konusu olabilir. Ancak genellikle biz normaller için ilgi ve yeteneklerin ortaya çıkıp kararlı hâle gelmesi yaşlarını bulur. Bireyin büyüme-olgunlaşma, kendine ilişkin farkındalığını artırma ve çevresindeki seçenekleri tanıma süreci içinde uygun kararlar alma olasılığı biçimlenir. Sonuç olarak, mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı alanında yeterlikler kazanmaya ve bu sorumluluğu üstlenmeye hazır olmak için mitler ile gerçeklerin yer değiştirmesi gerekir. Hazır mısınız? Kariyer Danışmanı Ne Yapar? İş yaşamındaki hızlı değişmeler ve iş dünyasındaki hareketlilik, küreselleşme ve ekonomik krizin yarattığı sorunlar sadece gençlerin değil, yetişkinlerin, emeklilerin, işi olan ama değiştirmek isteyenlerin, ek iş arayanların, ev kadınlarının vb. farklı grupların da kariyer danışmanlığı hizmetlerine gereksinim duymalarına yol açmıştır. Danışmanlar, değişik yollarla danışanlarına kariyer desteği sunarlar. Örneğin, bir lisede çalışan okul psikolojik danışmanı, öğrencilerine kendilerini gerçekçi biçimde değerlendirmeleri, meslek ve iş alanları ile ilgili bilgi toplamaları, geleceklerine yönelik eğitim alanı seçmeleri, karar verme stratejilerini öğrenmeleri vb. konularda gerek duydukları yardımları sağlamayı hedefler. Ayrıca danışmanlar, işe/mesleğe yönelik kararların bireyin tüm yaşamını nasıl etkileyebileceğini fark etmelerini sağlamaya çalışırlar. Ayrıca, bireylerin kişisel doyumlarına yönelik gerçekçi beklentiler geliştirmelerine yardımcı olurlar. 21. yüzyılda bir kariyer danışmanı, öğrencilerinin/danışanlarının kendi kariyer gelişimlerini etkili bir şekilde yönetmeleri için onların aşağıdaki bilgi ve becerileri kazanmalarına yardımcı olur: 8 * Karar verme yaklaşım ve stratejilerini nasıl kullanacağını öğrenmek, * Yaşam rollerinin kendisi için önem ve değerini fark etmek ve bu rollerin yaşamda kendini ifade biçimi olarak anlamını araştırmak, * Yaşamdaki belirsizlik, değişim ve geçişlerle başa çıkabilmek, * Kendi ilgileri, değerleri, tutumları ve motivasyonuna yönelik farkındalık düzeylerini artırmak, * Mesleki ve kariyer farkındalığını geliştirmek ve sürdürmek, * Mesleklerle ilgili gerekli bilgi ve becerilerin nasıl geliştirileceğini öğrenmek, * Yaşam boyu öğrenme fırsatlarına erişmek ve bu fırsatları sürdürmek, * İş arama becerileri kazanmak ve etkili kullanmak, Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığına Giriş 11

anışmanlığı Binnur YEŞİLYAPRAK Editör

anışmanlığı Binnur YEŞİLYAPRAK Editör M K esleki ariyer R D ehberlik ve anışmanlığı Kuramdan Uygulamaya Binnur YEŞİLYAPRAK Editör 3. Baskı Editör: Prof. Dr. Binnur Yeşilyaprak MESLEKİ REHBERLİK VE KARİYER DANIŞMANLIĞI: Kuramdan Uygulamaya

Detaylı

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ

22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ 22. Baskı İçin... TEŞEKKÜR ve BİRKAÇ SÖZ Eğitimde Rehberlik Hizmetleri kitabına gösterilen ilgi, akademik yaşamımda bana psikolojik doyumların en büyüğünü yaşattı. 2000 yılının Eylül ayında umut ve heyecanla

Detaylı

Bölüm 2 Kariyer Gelişimi Kuramlarını Anlama ve Uygulama 42

Bölüm 2 Kariyer Gelişimi Kuramlarını Anlama ve Uygulama 42 Bölüm 1 Kariyer Gelişimi Müdahalelerine Giriş 1 Zaman Boyunca Çalışmanın/İşin Anlamı 8 Çalışma ile Kendine Değer Verme Arasındaki Bağ 11 Sistematik Olarak Kariyer Gelişimi Müdahaleleri Sağlama 14 Kavramların

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı

MEB YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Bakanlığı MEB 2013 YURT DIŞINDA GÖREVLENDİRİLECEK ÖĞRETMENLERİN MESLEKİ YETERLİLİK SINAVLARINA HAZIRLIK EL KİTABI Türkçe Sosyal Bilimler Mesleki Bilgi Genel Kültür EN SON YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERLE

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK..

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ.... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. 11 Rehberliğin Amacı... 13 Psikolojik Danışma Ve Rehberlik

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1... 1 MESLEK DANIŞMANLIĞI HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1... 1 MESLEK DANIŞMANLIĞI HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1... 1 MESLEK DANIŞMANLIĞI HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ... 1 Meslek Seçimine Yardım Hizmetlerinin Gelişimi... 3 Meslek seçiminin dinamiğini açıklama girişimleri... 5 Avrupa Ülkelerinde Meslek

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ İÇİNDEKİLER ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 1 Çağdaş Anlayışa Göre Eğitim...3 Eğitimin Amaçları...3 İşlevi....4 Okulun Yapısı...4 Öğrenci Kişilik Hizmetleri (Ö.K.H.)....5

Detaylı

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK

İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem. Dr. Ramazan YANIK B l şsel Yetenekler n İç Denet m Başarısı Üzer ndek Önem Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Bilişsel Yeteneklerin İç Denetim Başarısı Üzerindeki Önemi ISBN 978-605-364-507-8 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu

Detaylı

Dünyada Ana D l Öğret m

Dünyada Ana D l Öğret m Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI

Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ. Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI Doç. Dr. ALİ ERYILMAZ Bireyle Psikolojik Danışmada Sık Karşılaşılan PSİKOLOJİK SORUNLARA MÜDAHALE VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTABI ISBN 978-605-318-260-3 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN

psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN psikolojik danışma ve rehberlik Editör: Gürhan CAN Ersin Altıntaş Mücahit Dilekmen Sabahattin Çam Hikmet Yazıcı Yaşar Özbay İbrahim Yıldırım Ömer Üre Alim Kaya Asım Çivitçi Sibel Türküm 13. Baskı Editör:

Detaylı

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7

Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 7. Baskı Doç. Dr. Şeref TAN ÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ISBN 978-605-0022-24-7 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2012, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI

İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Editör: Fatma Alisinanoğlu 2. Baskı İLKÖĞRETİME HAZIRLIK ve İLKÖĞRETİM PROGRAMLARI Özlem Şimşek - Gülhan Güven - Gözde İnal Berrin Dinç - Saide Özbey - Barış Çaycı Emre Ünal - D. Neslihan Bay Editör: Prof.

Detaylı

Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi Trabzon Rehberlik ve Araştırma Merkezi Süleyman SÜRÜL Rehberlik Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri Bölüm Başkanı Trabzon 2013 Nelerden Bahsedeceğiz *Rehberlik Nedir? *Rehberlikte Hizmet Alanları *Mesleki

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL ETÜTLER ISBN 978-605-364-446-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2013, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları

Detaylı

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça

Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 10 Özgün Parça Özgün Makamsal Parçalar Piyano İçin Hazırlanmış 0 Özgün Parça Mehmet Serkan UMUZDAŞ Yrd. Doç. Dr. Mehmet Serkan UMUZDAŞ ÖZGÜN MAKAMSAL PARÇALAR ISBN 978-60-6-60-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

İÇİNDEKİLER KISIM 1 KARİYER DANIŞMANLIĞINA GİRİŞ

İÇİNDEKİLER KISIM 1 KARİYER DANIŞMANLIĞINA GİRİŞ İÇİNDEKİLER KISIM 1 KARİYER DANIŞMANLIĞINA GİRİŞ Bölüm 1: KARİYER DANIŞMANLIĞI: TEMEL KAVRAMLAR, BİLGİLER VE SÜREÇLER...3 KARİYER DANIŞMANLIĞI... 5 KARİYER DANIŞMANLIĞI İLE KARİYER REHBERLİĞİ ARASINDAKİ

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not V Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Bireyi Tanıma ve Tanıma Teknikleri *Kendilerine özgü birer varlık olan bireyler, gerek doğuştan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent.

ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Doğum Tarihi: Ünvanı: Öğrenim Durumu: Akademik Ünvanlar : öğretim görevlisi öğretim görevlisi dr. yardımcı doçent. ÖZGEÇMİŞ Adı - Soyadı: Serpil ALPTEKİN Doğum Tarihi: 24-11-1974 Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Özel Eğitim, Zihinsel Gazi Üniversitesi, Gazi (1992-1996) Engellilerin

Detaylı

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü

kpss Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü kpss 2014 Yeni sorularla yeni sınav sistemine göre hazırlanmıştır. öğretim ilke ve yöntemleri 20 deneme tamamı çözümlü Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 20 DENEME ISBN- 978-605-364-663-1

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM DANIŞMANLIĞIN TANIMI VE TARİHÇESİ 2. BÖLÜM DANIŞMANLARIN İŞLEVLERİ VE ÇALIŞMA ALANLARI

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM DANIŞMANLIĞIN TANIMI VE TARİHÇESİ 2. BÖLÜM DANIŞMANLARIN İŞLEVLERİ VE ÇALIŞMA ALANLARI İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM DANIŞMANLIĞIN TANIMI VE TARİHÇESİ I. DANIŞMANLIĞIN TANIMI VE TARİHÇESİNE GİRİŞ... 3 A. Danışmanlığın Tanımı... 4 B. Rehberliğin Tanımı... 4 C. Psikoterapinin Tanımı... 5 D. Danışmanlık...

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM LİDERLİK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır.

KPSS 2015 EĞİTİM BİLİMLERİ ÖĞRETİM İLKE YÖNTEMLERİ. Tamamı Çözümlü DENEME. Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. EĞİTİM BİLİMLERİ KPSS 2015 Birincilerin Tercihi ÖĞRETİM İLKE ve YÖNTEMLERİ Tamamı Çözümlü 20 DENEME Soruları yakalayan komisyon tarafından hazırlanmıştır. Komisyon KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ TAMAMI

Detaylı

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü

Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Şener Büyüköztürk Ömay Çokluk Nilgün Köklü Gözden Geçirilmiş 15. Prof. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Doç. Dr. Ömay Çokluk Prof. Dr. Nilgün Köklü Sosyal Bilimler İçin İSTATİSTİK ISBN 978-975-6802-33-5 Kitap içeriğinin

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-318-010-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2015, Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Rehberlik MB 403 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

Öğretmen Adayları İçin. kpss. Eğitim Bilimleri. Soru Bankası. Öğretim Yöntem ve Teknikleri. 2009 da 74. Özgün Yeni SORU YAKALADI

Öğretmen Adayları İçin. kpss. Eğitim Bilimleri. Soru Bankası. Öğretim Yöntem ve Teknikleri. 2009 da 74. Özgün Yeni SORU YAKALADI Öğretmen Adayları İçin kpss Eğitim Bilimleri Soru Bankası Öğretim Yöntem ve Teknikleri 2009 da 74 SORU YAKALADI Özgün Yeni Komisyon KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ ISBN

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI TEMEL SEKRETERLİK HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI TEMEL SEKRETERLİK HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK ALANI TEMEL SEKRETERLİK HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı

Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının Ülke Notlarının Değerlendirilmesine İlişkin Akademisyenlerin Algısı Dr. Ramazan YANIK Dr. Ramazan YANIK Kredi Derecelendirme (Rating) Kuruluşlarının Ülke Notlarının

Detaylı

İçindekiler. xiii. vii

İçindekiler. xiii. vii Ön söz 1 Danışmaya davet 1 Giriş 1 Anlatı yaklaşımı 3 Bundan konuşmak için bir zemin ayırmak 5 Danışmanlık becerilerini öğrenmek 8 Sonuçlar 10 Okuma önerileri 10 2 Örtük danışmanlık modeli 11 Giriş 11

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ WEB TASARIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik

İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik İlk ve Ortaöğretimde Gelişimsel Rehberlik Binnur Yeşilyaprak Prof. Dr. Binnur YEŞİLYAPRAK İLK ve ORTAÖĞRETİMDE GELİŞİMSEL REHBERLİK ISBN 978-605-318-006-7 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır.

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır. K. K. T. C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM ORTAK HİZMETLER DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ PSİKOLOJİK DANIŞMA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA ŞUBESİ 2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ GRAFİK VE ANİMASYON TABANLI WEB SAYFASI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ GRAFİK VE ANİMASYON TABANLI WEB SAYFASI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ GRAFİK VE ANİMASYON TABANLI WEB SAYFASI HAZIRLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde

Detaylı

Bir şey değişir, herşey değişir. KOÇLUK HİZMETLERİMİZ.! Hizmet Kataloğu / MART www.martgeldi.com

Bir şey değişir, herşey değişir. KOÇLUK HİZMETLERİMİZ.! Hizmet Kataloğu / MART www.martgeldi.com KOÇLUK HİZMETLERİMİZ Hizmet Kataloğu / MART www.martgeldi.com Gelişim Koçluğu Gelişim Koçluğu, bireyin isteği doğrultusunda, mevcut durumundan arzu ettiği duruma gerçekçi hedeflerle ulaşmasını sağlayan

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

İçindekiler. Sayfa. vii

İçindekiler. Sayfa. vii İçindekiler Sayfa Bölüm 1. Genel Bakış. 1 Temel Kavramlar.. 1 Eğitim... 3 Öğrenme.. 5 Öğretim. 6 Yetiştirme. 7 Öğretim Tasarımı Süreci... 8 Öğretim Tasarımını Tanımlama Çabaları.. 12 Öğretim Tasarımının

Detaylı

ÖĞRETMENLER İÇİN YARATICI DRAMA

ÖĞRETMENLER İÇİN YARATICI DRAMA ÖĞRETMENLER İÇİN YARATICI DRAMA ETKİN ÖĞRENCİ REHBER ÖĞRETMEN AKADEMİK BAŞARI ARS TRAINING OLARAK AMACIMIZ; MİLLİ EĞİTİM MÜFREDATINA UYGUN OLARAK GELİŞTİRİLEN YARATICI DRAMA PROGRAMINI, UYGUN ÖĞRENME YAŞANTILARI

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR I. Öğretimde Ölçme ve Değerlendirmenin Gerekliliği... 2 II. Ölçme Kavramı... 3 1. Tanımı ve Unsurları... 3 2. Aşamaları... 3 2.1. Ölçülecek

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ SERAMİK(HAMUR) ÇİÇEK YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ SERAMİK(HAMUR) ÇİÇEK YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ SERAMİK(HAMUR) ÇİÇEK YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin değişim

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ A. DİL BİLEŞENLERİ VE DİL EDİNİMİ BİLGİSİ A.1. İngilizceyi sözlü ve yazılı iletişimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A.2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaşımlarını ve stratejilerini bilme A.3.

Detaylı

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme

KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ. gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program geliştirme kpss 2014 Yeni sorularla son sınav sistemine göre hazırlanmıştır. ezberbozan ezberletmezöğretir! KPSS EĞİTİM BİLİMLERİ SORU BANKASI gelişim psikolojisi öğrenme psikolojisi rehberlik ve özel eğitim program

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO501 Eğitimde Program Geliştirme 3 0 3 8

Detaylı

ÖN SÖZ I ÖN SÖZ II ÖN SÖZ II BÖLÜM: ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK

ÖN SÖZ I ÖN SÖZ II ÖN SÖZ II BÖLÜM: ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ I... iii ÖN SÖZ II...iv ÖN SÖZ II...vi 1. BÖLÜM: ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK...1 ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ...2 KİŞİLİK HİZMETLERİNİN UZMANLIK MESLEĞİ OLMA NİTELİKLERİ...3

Detaylı

GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ CİLT BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ CİLT BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GÜZELLİK VE SAÇ BAKIM HİZMETLERİ CİLT BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

YİYECEK VE İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YİYECEK VE İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü YİYECEK VE İÇECEK HİZMETLERİ SERVİS MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II Adı 1 1 PSY101 ye Giriş-I Açıklaması 6 3 ki temel konulara giriş niteliğinde bir derstir. İşlenecek konulara araştırma teknikleri, davranışın biyolojik kökenleri, algı, hafıza, dil, insan gelişimi, vb.

Detaylı

HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ CENAZE HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ CENAZE HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ CENAZE HİZMETLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIŞ GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIŞ GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü PAZARLAMA VE PERAKENDE SATIŞ GÖREVLİSİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ

Detaylı

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ÖRME VE DÜĞÜMLÜ TAKI YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ÖRME VE DÜĞÜMLÜ TAKI YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü EL SANATLARI TEKNOLOJİSİ ÖRME VE DÜĞÜMLÜ TAKI YAPMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA 1 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq SERVİSİ

wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq SERVİSİ ORTAKÖY ANADOLU LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ 2012 ORTAKÖY ANADOLU LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ Rehberlik, bireye kendini anlaması, çevredeki olanakları tanıması ve doğru

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA TEKNİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

GRAFİK VE FOTOĞRAF BİLGİSAYAR DESTEKLİ REKLAM VE TASARIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GRAFİK VE FOTOĞRAF BİLGİSAYAR DESTEKLİ REKLAM VE TASARIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GRAFİK VE FOTOĞRAF BİLGİSAYAR DESTEKLİ REKLAM VE TASARIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 4 Mesleki Gelişim Programı 2. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Bu faaliyeti başarı

Detaylı

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM ETKİLİ VE HIZLI OKUMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM ETKİLİ VE HIZLI OKUMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü KİŞİSEL GELİŞİM VE EĞİTİM ETKİLİ VE HIZLI OKUMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2012 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

AHŞAP TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ PROJE ÇİZİMİ (AUTOCAD) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

AHŞAP TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ PROJE ÇİZİMİ (AUTOCAD) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü AHŞAP TEKNOLOJİSİ BİLGİSAYAR DESTEKLİ PROJE ÇİZİMİ (AUTOCAD) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

THOMAS KİŞİLİK ENVANTERİ

THOMAS KİŞİLİK ENVANTERİ THOMAS KİŞİLİK ENVANTERİ Ceki Benalkabes / Satış Direktörü Thomas Türkiye 1.KONU İŞE ALIM SÜRECİ SORU Kişilik envanterleri gerekli mi? SORU Kişilik envanterleri gerekli mi? Yanıt evet et ise neden? SORU

Detaylı

Tam Öğrenme Kuramı -2-

Tam Öğrenme Kuramı -2- Tam Öğrenme Modeli Tam Öğrenme Kuramı Okulda öğrenme (Tam öğrenme) kuramı, başarıyı normal dağılım eğrisinden üçgen dağılıma götüren ya da okuldaki % 20 oranındaki beklendik başarıyı % 75 ile % 90'a hatta

Detaylı

YIL BOYU REHBERLİK FAALİYETLERİ

YIL BOYU REHBERLİK FAALİYETLERİ YIL BOYU REHBERLİK FAALİYETLERİ Öğrenci profilini belirlemek amacıyla 1.sınıfa başlayacak öğrencilerimize metropolitan (okul olgunluğu) testleri uygulandı. 1. Sınıf velilerine hoş geldiniz söyleşisi yapıldı.

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ İLK YARDIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ İLK YARDIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ İLK YARDIM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN GİYSİLERİ ARTİSTİK ÇİZİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN GİYSİLERİ ARTİSTİK ÇİZİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ KADIN GİYSİLERİ ARTİSTİK ÇİZİM MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ORMANCILIK AĞAÇ KESME VE BOYLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya olması

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BÜRO YÖNETİMİ BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN Yakın Geçmiş... 1990 Eğitimi Geliştirme Projesi Dünya Bankası nın desteği - ÖME 1997 8 Yıllık Kesintisiz Eğitim 2000 Temel Eğitime

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili PSİKOLOJİYE GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( )

Detaylı

SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ ÖN ÜFLEMECİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ ÖN ÜFLEMECİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü SERAMİK VE CAM TEKNOLOJİSİ ÖN ÜFLEMECİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2008 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

İstanbul Üniversitesi

İstanbul Üniversitesi ULUSAL VE ULUSLARARASI BOYUTLARI İLE DOKTORA EGITIMI ÇALIŞTAYI ÇALIŞMA OTURUMU 1: Ulusal ve Uluslararasi Baglamda Doktora Egitimi Prof. Dr. Mustafa Özen (Başkan) Prof. Dr. Deniz Değer Ulutaş Prof. Dr.

Detaylı

Çocuğunuz ne kadar zeki?

Çocuğunuz ne kadar zeki? On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör

EĞİTİM BİLİMİNE. Editör Editör Prof. Dr. Firdevs Güneş Prof. Dr. Firdevs Güneş Doç. Dr. Çetin Semerci Yrd. Doç. Dr. Aysun Nüket Elçi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Derya Işık Yrd. Doç. Dr. Cemal Tosun Yrd. Doç. Dr. Cengiz Özmen Yrd Doç.

Detaylı

Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığında Paradigma Değişimi ve Türkiye Açısından Sonuçlar: Geçmişten Geleceğe Yönelik Bir Değerlendirme

Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığında Paradigma Değişimi ve Türkiye Açısından Sonuçlar: Geçmişten Geleceğe Yönelik Bir Değerlendirme Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Educational Sciences: Theory & Practice - 12(1) Kış/Winter 97-118 2012 Eğitim Danışmanlığı ve Araştırmaları İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. www.edam.com.tr/kuyeb

Detaylı

Makine Mühendisliği Bölümü

Makine Mühendisliği Bölümü Makine Mühendisliği Bölümü Neden Makine Mühendisliği Teknolojiyi kullanan, teknoloji üreten ve teknolojiye yön veren, toplum yararına bilimsel bilgi sağlayan günümüz ve yarınların problemlerine çözüm arayan

Detaylı

GAZETECİLİK DİJİTAL FOTOĞRAFÇILIK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GAZETECİLİK DİJİTAL FOTOĞRAFÇILIK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü GAZETECİLİK DİJİTAL FOTOĞRAFÇILIK MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2011 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı karşıya

Detaylı

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme

Detaylı