Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklarda Uyku Sorunları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklarda Uyku Sorunları"

Transkript

1 Orijinal makale Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklarda Uyku Sorunları Hatice Yıldırım SARI Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu, İZMİR ÖZET Araştırmanın amacı; zihinsel yetersizliği olan çocukların uyku örüntülerini ve uyku sorunlarını belirlemektir. Araştırma İzmir ilindeki bir Özel Eğitim İlköğretim Okulu nda eğitim gören zihinsel yetersizliği olan 59 çocuğun aileleri ile yürütülmüştür. Veri toplamada iki form kullanılmıştır. Formlardan birincisi çocuk ve aileye ilişkin sosyodemografik bilgileri içermektedir. İkincisi çocuğun uyku alışkanlıkları, uyku süresi, uykusuzluk durumu ve uyku sorunlarını kapsayan 0 sorudan oluşmaktadır. Veriler sayı ve yüzdelik ile açıklanmıştır. Çocukların yaş ortalaması 9, tür (min:2, max:18). Çocukların 25 i (%2,) kız, ü (%57,6) erkektir. Çocukların %9 u anneyle birlikte uykuya dalmakta, %76, ü uykuya dalarken herhangi bir obje gereksinimi duymamakta, %9 u kendi odasında yalnız uyumaktadır. Çocuklarda görülen uyku sorunları arasında karanlıkta uyuyamama, gece uykudan uyanma yer almaktadır. Çocukların hafta içi uyku süreleri ortalama 9,7 saattir (Min:8, Max:16). Hafta sonu uyku süreleri ortalama,2 saattir (Min:8, Max:16). 7 (%62,7) anne çocuğunun yeterli uyuyamadığı için hırçın ve sinirli olduğunu belirtmiştir. Bu araştırmada çocuklarda anneyle birlikte uykuya dalma ve uykuyu sürdürmenin sık olduğu ve küçük yaştaki çocukların uyku sürelerinin yetersiz olduğu ve gündüz uykusuzluk yaşadıkları görülmektedir. Çocuklarda sağlıklı uyku alışkanlıklarının geliştirilmesi için bebeklik döneminden başlayarak ailelere danışmanlık yapılması yararlı olabilir. Anahtar Kelimeler: Zihinsel yetersizlik, uyku sorunları, çocuk ABSTRACT Slip disturbances in children with mental retardation The aim of the study is to determine the sleep patterns and problems of the children with intellectual disability. The research was carried out in a specialized school for intellectual disability in Izmir. Data was collected from the families of 59 children. Two forms were used in collecting data. Of the first child and family demographic form contains information about child and family. The second form was including questions about sleep habits and problems of children. Data was described with numbers and percentages. The study sample included 25 girls and boys. The average age of all children was 9. years. 9% of the children were sleeping with their mothers. At a rate of 76.% of the children did not need any object when fall sleep. 9% of them were sleeping alone in their rooms. Common sleep problems were inability to sleep in the dark and waiking from in the night. Children's average sleep time on weekdays was 9.7 hours (Min: 8, Max: 16), on weekends.2 hours (Min:8, Max:16). 7 children (62.7%) were found grumpy and irritable due to inadequate sleep. In this study, children were observed to sleep with their mothers and sleep time were insufficient in younger children. For the development of healthy sleep habits in children, education should be recommended to families, beginning with infancy. Key Words: Intellectual disability and sleep, sleep problems, sleep and child GİRİŞ Zihinsel yetersizlik tüm etnik ve sosyal gruplarda oluşabilen çocuğun hem bilişsel fonksiyonları hem de günlük davranışlarında görülen yetersizlik durumudur. Zihinsel yetersizlik yeni ve karmaşık bilgileri anlama, yeni becerileri öğrenme yeteneğinin (zekada azalma) ve bağımsız bir yaşamı yönetme becerisinin (sosyal fonksiyonlarda azalma) azaldığı bir durumdur 1. Uyku ise organizmanın çevreyle iletişiminin, değişik şiddette uyaranlarla geri döndürülebilir biçimde, geçici, kısmi ve periyodik olarak kaybolmasıdır 2. İnsanlarda uykuuyanıklık döngüsü, döngüsel ve homeostatik etkenlerle düzenlenmektedir. Zihinsel yetersizliği olan çocuklarda uyku sorunlarının sık yaşandığı bildirilmektedir yaşlar arasında yaygın gelişimsel yetersizliği olan çocukların %5 ünde uyku sorunları belirlenmiştir 7. Özellikle uykuya dalma ve uykuyu sürdürme sorunları zihinsel yetersizliği olan çocuklarda daha sık görülmektedir 5. Gelişimsel yetersizliği olan çocukların uykuya başlama süresinin uzun olduğu, geceleri uykudan sık uyandıkları ve tekrar uykuya dalmakta zorluk çektikleri belirlenmiştir 7. Gece sık uyanan çocuklarda gündüz uykusuzluk ve kısa süreli uyku (şekerleme) görülmektedir. Hollanda da yapılan bir çalışmada ileri düzeyde zihinsel yetersizliği olan, sık ilaç kullanan, epilepsisi, serebral palsisi olan ve yaşı küçük çocukların daha fazla uyku sorunları yaşadığı saptanmıştır 8. Down Sendromlu çocuklarda konjenital hava yolu darlığından dolayı solunum sorunlarına bağlı olarak uyku bozuklukları görülebilmektedir

2 Epilepsisi olan çocuklarda ise gündüz uykusuzluğunun (parasomnia) epilepsisi olmayan gruba göre anlamlı derecede daha sık görüldüğü belirlenmiştir. Özellikle nörolojik yetersizliklerin uyku örüntüsünde bozulmalara neden olduğu bilinmektedir. Yaş, beden kitle indeksi ve zihinsel yetersizlik derecesinin ise uyku sorunlarında minör düzeyde rol oynadığı açıklanmıştır 11. Türkiye de zihinsel yetersizliği olan çocukların uyku örüntülerini ve sorunlarını saptayan çalışmalara ulaşılamamıştır. Türkiye deki durumu incelemek amacıyla bu araştırma planlanmıştır. Araştırmanın amacı; zihinsel yetersizliği olan çocukların uyku örüntülerini ve uyku sorunlarını belirlemektir. MATERYAL VE METOT Araştırma tanımlayıcı türde tasarlanmıştır. Araştırma İzmir ili merkez ilçelerinden birinde yer alan Özel Eğitim İlköğretim Okulu nda yürütülmüştür. Bu okulda eğitim gören toplam öğrenci sayısı 00 dür. Okulda eğitim gören tüm çocukların ailelerine veri toplama formu öğretmenleri aracılığıyla gönderilmiştir. Formların 60 ı aileler tarafından doldurularak geri gönderilmiştir. Formların geri dönüş oranı %20 dir. Bir form eksik bilgiler nedeniyle değerlendirmeye alınmamış, 59 form ile araştırma tamamlanmıştır. Veri toplamada iki form kullanılmıştır. Formlardan birincisi çocuk ve aileye ilişkin sosyodemografik bilgileri içermektedir. Ailelerin sosyo ekonomik durum algıları iyi-orta-kötü olarak derecelendirilerek sorulmuştur. İkinci form çocuğun uyku alışkanlıkları, uyku süresi, uykusuzluk durumu ve uyku sorunlarını kapsayan 0 sorudan oluşmaktadır. Sorular literatüre dayalı olarak hazırlanmıştır Veri toplama formu ailelere uygulanmadan önce anlaşılırlık açısından beş anne ile ön uygulama yapılmış ve gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra uygulanmıştır. Veriler sayı ve yüzdelik ile açıklanmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için Özel Eğitim İlköğretim Okulu Müdürlüğü nden ve araştırmaya katılan ailelerden yazılı izin alınmıştır. Araştırmanın sınırlılıkları: Çocukların bir kısmı ilaç kullanmaktadır ancak annelerden ilaçlar konusunda sağlıklı veri elde edilemediği için kullanılan ilaçların uyku düzenine etkisi değerlendirilememiştir. Araştırmanın örneklemi zihinsel yetersizliği olan çocuklardan oluşmuştur. Karşılaştırma grubunun olmaması araştırmanın sınırlılığıdır. Formların geri dönüş oranı %20 dir. Bu nedenle sosyodemografik değişkenlerle uyku özellikleri arasında istatistiksel anlamlılık analizleri yapılamamıştır. BULGULAR A. Çocuğa İlişkin Tanımlayıcı Özellikler: Araştırmaya katılan çocuklardan ü (%6,8) 2- yaş grubunda, 20 si (%,9) -6 yaş grubunda, 20 si (%,9) 7-12 yaş grubunda, 15 i (%25,) 1-18 yaş grubundadır. Çocukların yaş ortalaması 9, tür (min:2, max:18). Çocukların 25 i (%2,) kız, ü (%57,6) erkektir. Zihinsel yetersizlik yanında çocukların ünde Down sendromu, 6 sında epilepsi, 5 inde serebral palsi, 1 inde fenilketonüri bulunmaktadır. Çocukların 2 ünde (%9) hafif, 27 sinde (%5,8) orta, 9 unda (%15,) ağır düzeyde zihinsel yetersizlik mevcuttur. Çocukların 2 si ilaç kullanmaktadır. Kullanılan ilaçlar arasında; risperdal, seroquel gibi ilaçlar ve vitaminler bulunmaktadır. Bazı anneler kullanılan ilacın ismini bilmediği için ilaç kullanan çocukların hangi ilaçları kullandıkları kesin olarak belirlenememiş ve ilaçların uyku üzerindeki etkisi değerlendirilememiştir. Çocukların üçü tonsil ameliyatı, dördü geniz eti ameliyatı geçirmiştir. Çocukların 8 i nadiren, 16 sı (%27,1) ayda 1- kez boğaz enfeksiyonu geçirmektedir. B. Aileye İlişkin Tanımlayıcı Özellikler: Annelerin 1 ü (%2,7), babaların 7 si (79,7) çalışmaktadır. Sosyo ekonomik durum algısına göre 17 aile (%28,8) ekonomik durumunun düşük, 6 aile (%61) orta, 6 aile (%,2) iyi olduğunu belirtmiştir. Beş ailenin sosyal güvencesi yoktur. Ailelerin 21 i (%5,6) tek çocuk sahibidir. 17 ailede (%28,8) 2 çocuk, 18 ailede (%0,5) üç çocuk, üç ailede (%5,1) dört ve üzeri çocuk bulunmaktadır. Ailelerin altısı (%,2) birden fazla engelli çocuğa sahiptir. C. Çocukların Uyku Alışkanlıkları: Tablo 1 de görüldüğü gibi çocukların %9 u anneyle birlikte uykuya dalmaktadır. Anneyle birlikte uykuya dalan çocukların biri 2- yaş grubunda, 12 si -6 yaş grubunda, sekizi 7-12 yaş grubunda, ikisi 1-18 yaş grubundadır. Sallanarak uykuya dalan çocukların ikisi 2- yaş grubunda, ikisi -6 yaş grubundadır. Kendi başına uykuya dalan çocukların biri 2- yaş grubunda, beşi -6 yaş grubunda, dokuzu 7-12 yaş grubunda, 12 si 1-18 yaş grubundadır. Kendi odasında yalnız uyuyan çocukların beşi -6 yaş grubunda, sekizi 7-12 yaş grubunda, u 1-18 yaş grubundadır. Kardeşiyle aynı odada kendi yatağında uyuyan çocukların ikisi -6 yaş grubunda, beşi 7-12 yaş grubunda, üçü 1-18 yaş grubundadır. Anneyle aynı yatakta uyuyan çocukların üçü 2- yaş grubunda, beşi -6 yaş grubunda, üçü 7-12 yaş grubundadır. Anne babayla aynı yatakta uyuyan çocukların altısı -6 yaş grubunda, biri 7-12 yaş grubundadır. Anne-babayla aynı 152

3 odada kendi yatağında uyuyan çocukların biri 2- yaş grubunda, ikisi -6 yaş grubunda, üçü 7-12 yaş grubunda, ikisi 1-18 yaş grubundadır. Tablo 1. Çocukların Uyku Alışkanlıkları Uyku Alışkanlıkları N % Uykuya Dalma Özelliği Kendi başına Tv izlerken-kalabalıkta Anneyle birlikte Sallanarak ,8 8,5 9,0 6,7 Uykuya Dalarken Herhangi Bir Obje Gereksinimi Uykunun Devam Ettiği Ortam Uyku Pozisyonu Hiçbir zaman Nadiren Bazen Sıklıkla Her zaman , 5,1 5,1,,1 Kendi odasında yalnız Kardeşle aynı odada kendi yatağında Anneyle aynı yatakta Anne-babayla aynı yatakta Anneyle aynı odada kendi yatağında ,0 16,9 18,6 11,9 1,6 Sırt üstü Yüz üstü Yan 26.1 Sırtüstü-yüzüstü-yan D. Uyku Sorunları: Tablo 2 deki uyku sorunlarına ek olarak çocukların sekizinin (%1,6) uykuda nefes almak için çabaladığı, ünün (57,6) ağzı açık uyuduğu, ünün (57,6) uykuda terlediği, unun (%16,9) uykuda kabus gördüğü, birinin (%1,7) uykuda yürüdüğü, 11 inin (%18,6) uykuda konuştuğu, 16 sının (%27,1) uykuda diş gıcırdattığı saptanmıştır. E. Uyku Süresi: Çocukların hafta içi uyku süreleri ortalama 9,7 saattir (Min:8, Max:16). Hafta içi çocukların 19 u (%2,2) da, 11 i (%18,6) da uykuya başlamaktadır (Hafta içi uykuya başlama saatleri saatleri arasındadır). Hafta içi çocukların 22 si (%7,) da, 17 si (%28,8) da uyanmaktadır. (Uyanma saatleri ile. 00 saatleri arasındadır). Hafta sonu uyku süreleri ortalama,2 saattir (Min:8, Max:16). Hafta sonu çocukların 15 i (25,) da, 12 si (%20,) da uykuya başlamaktadır. (Hafta sonu uykuya başlama saatleri 1.00 ile saatleri arasındadır). Hafta sonu çocukların 1 ü (%2,7) da, 11 i (%18,6) da uyanmaktadır (Hafta sonu uyanma saatleri ile saatleri arasındadır). Hafta içi ve hafta sonu günlerde yaş dönemlerine göre çocukların uyku süreleri şu şekildedir: 2- yaş: 8- saat, -6 yaş: 8-16 saat, 7-12 yaş: 8-12 saat, 1-18 yaş:8-16 saat arasında değişmektedir. F. Uykusuzluk: Çocukların 7 sinin (%62,7) yeterli uyuyamadığı için hırçın ve sinirli oldukları (altısı 2- ayda bir, 19 u ayda 1- kez, sekizi ayda üçten fazla, dördü her gün) bildirilmiştir. Çocukların 0 unun (%50,8) sabahları zor uyandığı (beşi 2- ayda bir, 15 i ayda 1- kez, altısı ayda üçten fazla, dördü her gün) bildirilmiştir. Çocukların 20 sinin (%,9) nadiren okulda uyukladığı, 19 unun (%2,2) nadiren oyun oynarken uyukladığı, 26 sının (%,1) nadiren TV seyrederken uyukladığı, 17 sinin (%28,8) nadiren misafirlikte uyukladığı, 12 sinin (%20,) arkadaşlarıyla birlikteyken uyukladığı saptanmıştır. Tablo 2. Çocukların Uyku Sorunları Uyku Sorunları N % Karanlıkta uyuyamama Horlama Gece yatağını ıslatma Uykuda huzursuzluk Gece uykudan uyanma durumu Uykuda nefes durması TARTIŞMA Bulgulara göre çocukların üçü tonsil ameliyatı, dördü geniz eti ameliyatı geçirmiştir. Tonsil hipertrofisi, adenoid vejetasyon ve soğuk algınlığı nedeniyle oluşan inflamasyon hava yolu darlığına yol açarak uyku bozukluğuna neden olmaktadır. Solunum güçlüğü nedeniyle ortaya çıkan uyku 15

4 bozukluklarının erken tanı ve tedavisinin çocukluk döneminde de önemli olduğu bilinmelidir 1. Bulgulara göre çocukların %5,8 i kendi başına uykuya dalarken, %9 u (2-18 yaşları arasında) anneyle birlikte uykuya dalmaktadır. Çocukların %0,5 i (2-12 yaş arasında) anneyle ya da anne ve babayla birlikte uyumaktadır. Uyku-uyanıklık örüntüsünün sağlanması ve olgunlaştırılması, uyku safhalarının organizasyonu, uyku alışkanlıklarının rutinleştirilmesi erken çocukluk döneminde başarılması gereken gelişimsel özelliklerdendir 15. Çocuklukta uyku davranışlarına ilişkin eğilimler fizyolojik/kronobiyolojik, gelişimsel, sosyal/çevresel değişikliklerin etkisiyle ortaya çıkmaktadır 16. Zihinsel yetersizliği olan çocuklarda anneyle birlikte uykuya dalma ve uykuyu sürdürme davranışının nedenleri hem aileden hem de çocuktan kaynaklanabilir. Araştırmalarda zihinsel yetersizliği olan çocuklarda özellikle uykuya dalma ve uykuyu sürdürme sorunlarının sık görüldüğü belirtilmektedir 5,7. Aileler çocuğun uykuya dalmasını kolaylaştırmak amacıyla birlikte uyuyor olabilirler. Diğer taraftan aileler koruyucu kollayıcı tutum nedeniyle de çocukla birlikte uykuya dalıyor ve uykuyu sürdürüyor olabilirler. Bu nedenle yetersizliği olan ve olmayan çocukların uyku örüntülerini belirleyen karşılaştırmalı araştırmalar ve anneyle birlikte uyumanın nedenlerini açığa çıkaracak kalitatif araştırmalar planlanabilir. Tablo 2 de görüldüğü gibi çocukların %52,5 i karanlıkta uyuyamamaktadır. Çocukların %2,7 si haftada 1-2 gün uykuda huzursuzluk yaşamakta, %,1 i haftada 1-2 gün gece uykudan uyanmaktadır. Bunun yanında çocukların ünün (%57,6) ağzı açık uyuduğu, ünün (%57,6) uykuda terlediği, unun (%16,9) uykuda kabus gördüğü, 11 inin (%18,6) uykuda konuştuğu, 16 sının (%27,1) uykuda diş gıcırdattığı saptanmıştır yaşları arasındaki yaygın gelişimsel yetersizliği olan çocuklarla yapılan bir çalışmada çocukların %5 ünde uyku sorunları belirlenmiştir 7. Araştırmalarda çocukların geceleri sık uyandıkları, gece uyandıklarında yeniden uykuya dalmakta güçlük yaşadıkları saptanmıştır,7. Yetersizliği olmayan çocuklarda da okul öncesi dönemde %25-0 oranında uyku sorunları görüldüğü bildirilmiştir 16. Uyku sorunlarına yol açan faktörler ise gelişimsel özellikler olarak açıklanmıştır. Örneğin erken çocukluk döneminde ayrılık anksiyetesi nedeniyle çocuklarda yatma zamanına direnç göstermeyle karşılaşılabilmektedir 16. Zihinsel yetersizliği olan çocuklarda yetersizliği olmayan çocuklara göre uyku sorunlarının daha fazla ya da az olduğunu söyleyebilmek için karşılaştırmalı araştırmalar planlanabilir. Uykunun organizasyonu ve süresi yaşamın ilk beş yılında birçok değişikliğe uğramaktadır 1. Yenidoğanın uykusunun yarısı REM döneminden oluşurken okul çağına doğru bu oran gittikçe düşer 2,15. Erken çocukluk döneminde 2 saatin yaklaşık yarısı uykuda geçerken ergenlik döneminde günlük uyku süresi ortalama 9 saattir 17. Bulgulara göre çocukların 7 si (%62,7) yeterli uyuyamadığı için hırçın ve sinirli olmakta, 0 u (%50,8) sabahları zor uyanmaktadır. Uykusuzluk zihinsel yetersizliği olmayan çocuklarda da sık görülen sorunlardan biridir 16. National Sleep Foundation raporuna göre yaşları arasındaki ergenlerin %5 inin 8 saatten daha az uyuduğu, %28 inin okulda haftada en az bir kez uyuyakaldığı, %1 ünün uyanamadığı için okula geç kaldığı saptanmıştır 18. Zihinsel yetersizliği olan ve olmayan çocuklarda görülen uykusuzluk sorununun benzer olup olmadığının belirlenebilmesi için karşılaştırmalı çalışmalar planlanabilir. Sonuç olarak bu araştırmada çocukların %9 unun anneyle birlikte uykuya daldığı, %0,5 inin (2-12 yaş arasında) anneyle ya da anne ve babayla birlikte uyuduğu saptanmıştır. Çocuklarda karanlıkta uyuyamama, uykuda huzursuzluk, gece uykudan uyanma, uykuda kabus görme, uykuda konuşma, uykuda diş gıcırdatma sorunları görülmektedir. Küçük yaştaki çocukların uyku sürelerinin yetersiz olduğu ve gündüz uykusuzluk yaşadıkları görülmektedir. Bu bulgulardan yola çıkılarak çocukların uyku alışkanlıklarının geliştirilmesini etkileyen aileye ve çocuğa ait faktörlerin belirlenmesi amacıyla niteliksel araştırmalar yapılması, zihinsel yetersizliği olan ve olmayan çocukların uyku örüntülerini karşılaştıran araştırmalar planlanması önerilebilir. Bunun yanında sağlıklı uyku alışkanlıklarının geliştirilmesi için bebeklik döneminden başlayarak ailelere danışmanlık yapılması yararlı olabilir. Ailelere, çocuklar için uyku saati rutinlerinin oluşturulması, yatma zamanlarının düzenlenmesi, yatağa gitme zamanı yaklaştığında sessiz bir ortam yaratılması, yatak odalarının rahat-sessiz-loş-uygun ısıda olmasına özen gösterilmesi gibi konularda açıklamalar yapılması yararlı olacaktır. 15

5 REFERANSLAR 1. Scheepers M, Kerr M, O Hara D, Bainbridge D, Cooper SA, Davis R, et al. Reducing Health Disparity in People with Intellectual Disabilities: A Report from Health Issues Special Interest Research Group of the International Association for the Scientific Study of Intellectual Disabilities. Journal of Policy and Practice in Intellectual Disabilities 2005;2: Kaynak H. Uyku, Uykusuzluk mu? Aşırı Uyku mu?, Doğan Kitap Didden R, Moor JD, Kruit IW. The Effects of Extinction in the Treatment of Sleep Problems with a Child with a Physical Disability. International Journal of Disability, Development and Education 1999;6: Richdale A. A descriptive analysis of sleep behaviour in children with Fragile X'. Journal of Intellectual & Developmental Disability 200;28: Dorris L, Scott N, Zuberi S, Gibson N, Espie C. Sleep problems in children with neurological disorders. Developmental Neurorehabilitation 2008;11: Goodlin-Jones B, Schwichtenberg AJ, Iosif AM, Tang K, Liu J, Anders TF. Six-month persistence of sleep problems in young children with autism, developmental delay, and typical development. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2009; 8: Honomichl RD, Goodlin-Jones BL, Burnham M, Gaylor E, Anders TF. Sleep Patterns of Children with Pervasive Developmental Disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders 2002;2: Diden R, Korzilius H, van Aperlo B, van Overloop C, de Vries M. Sleep problems and daytime problem behaviours in children with intellectual disability. Journal of Intellectual Disability Research 2002;6: Wiggs L. Sleep problems in Children with Developmental Disorders, Journal of the Royal Society of Medicine 2001;9: Maganti R, Hausman N, Koehn M, Sandok E, Glurich I, Mukesh BN. Excessive daytime sleepiness and sleep complaints among children with epilepsy. Epilepsy & Behavior 2006;8: Lindblom N, Heiskala H, Kaski M, Leinonen L, Nevanlinna A, Iivanainen M, et al.. Neurological Impairments And Sleep-Wake Behaviour Among The Mentally Retarded, J Sleep Res 2001;, Ersu R, Arman AR, Save D, Karadag B, Karakoc F, Berkem M, et al. Prevalence of Snoring and Symptoms of Sleep-Disordered Breathing in Primary School Children in İstanbul. CHEST 200;126: Liu X, Hubbard JA, Fabes RA, Adam JB. Sleep Disturbances and Correlates of Children with Autism Spectrum Disorders. Child Psychiatry Hum Dev 2006; 7: Şahin M yaş arası lise öğrencilerinde uyku bozukluğu ve risk faktörlerinin sıklığının belirlenmesi, Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, İstanbul Ward TM, Rankin S, Lee KA. Caring for Children With Sleep Problems. Journal of Pediatric Nursing 2007;22: Türkbay T, Söhmen T. Çocuk ve ergenlerde uyku bozuklukları. Gülhane Tıp Dergisi 2001;: Owens JA, Witmans M. Sleep Problems. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care 200;: National Sleep Foundation. Sleep in America poll 2006.http:// (Erişim tarihi: 27/01/20). Yazışma adresi: Dr. Hatice Yıldırım SARI Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu, İzmir Yazının geldiği tarih : Yayına kabul tarihi :

Zihinsel Yetersiz Bireylerin Sağlık Sorunları

Zihinsel Yetersiz Bireylerin Sağlık Sorunları Derleme/Review Article TAF Prev Med Bull 2010; 9(2):145-150 Zihinsel Yetersiz Bireylerin Sağlık Sorunları [Health Problems of Mentally Disabled Individuals] ÖZET Zihinsel yetersiz bireyler sağlık sorunları

Detaylı

OKUL ÖNCESİ ÇOCUĞUNDA UYKU SORUNLARI VE ÖNERİLER

OKUL ÖNCESİ ÇOCUĞUNDA UYKU SORUNLARI VE ÖNERİLER OKUL ÖNCESİ ÇOCUĞUNDA UYKU SORUNLARI VE ÖNERİLER Uykuyla ilgili sorunlar sadece bebeklik döneminde yaşanmaz.okul öncesi dönemde ki çocuklarda çeşitli uyku sorunu yaşarlar.uykuya dalmada güçlük,gece terörleri

Detaylı

III- BİLİMSEL İLGİ ALANLARI

III- BİLİMSEL İLGİ ALANLARI ÖZGEÇMİŞ I- KİŞİSEL BİLGİLER Adı, Soyadı : Nurgül Akmanoğlu Doğum yeri ve yılı : Sakarya, 07.12.1977 Yabancı dil : İngilizce Yazışma adresi : Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü 26470 Eskişehir,

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar

Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar Doç. Dr. Osman Sabuncuoğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocukluk ve Uyku elele gider Anne baba ve hekimler

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

Bebeklerde Uyku Sorunları. Prof.Dr. Nurdan Evliyaoğlu Çukurova Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sosyal Pediatri Bilim Dalı

Bebeklerde Uyku Sorunları. Prof.Dr. Nurdan Evliyaoğlu Çukurova Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sosyal Pediatri Bilim Dalı Bebeklerde Uyku Sorunları Prof.Dr. Nurdan Evliyaoğlu Çukurova Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sosyal Pediatri Bilim Dalı Sunum planı Normal uyku düzeni Güvenli uyku prensipleri Sık görülen

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Ünal, H., Ortaokul Dönemindeki Kız Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Farklılaşmasının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. 1985. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Nergiz Meltem Güven Email :nergismeltem@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 11.03.1954 Tel : 0535 895 03 29 3. Ünvanı : Profesör 0312 441 39 11 Adres : Hilal Mah. Hollanda Cad. No:20 Daire

Detaylı

3 Yaş Grubu Uğur Böcekleri Sınıfı Şubat Ayı Bülteni

3 Yaş Grubu Uğur Böcekleri Sınıfı Şubat Ayı Bülteni 3 Yaş Grubu Uğur Böcekleri Sınıfı Şubat Ayı Bülteni Sevgili velilerimiz merhaba, Sene sonuna yaklaştığımız ve içinde bulunduğumuz şubat ayında geçmişte öğrenilen temel pozisyonların, duruşların ve figürlerin

Detaylı

Bir İlköğretim Okulunda Öğrenim Gören Çocuklarda Ruhsal Uyum Sorunları

Bir İlköğretim Okulunda Öğrenim Gören Çocuklarda Ruhsal Uyum Sorunları Araştırma/Research Article Kor Hek. 2008; 7(1):47-52 Bir İlköğretim Okulunda Öğrenim Gören Çocuklarda Ruhsal Uyum Sorunları [Mental Adaptation Problems of Children in a Primary School] ÖZET AMAÇ: Bu çalışma,

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu. Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.tr Uzmanlık Alanları İletişim, dil gelişimi ve sosyal etkileşim

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

UYKUSUZ (Uyuma Sorunu Olan) BEBEK

UYKUSUZ (Uyuma Sorunu Olan) BEBEK UYKUSUZ (Uyuma Sorunu Olan) BEBEK Prof.Dr.Elif N.Özmert Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sosyal Pedaitri BD Gelişimsel Pediatri BD Dün gece herkesi kim uykusuz bıraktı

Detaylı

Erken Çocuklukta Müdahale Programı (ETEÇOM) İle İlgili Bilimsel Çalışmaların Be?msel Analizi

Erken Çocuklukta Müdahale Programı (ETEÇOM) İle İlgili Bilimsel Çalışmaların Be?msel Analizi Arş.Gör. D. Merve Tuna, Arş.Gör. Gözde Tomris, Prof.Dr. İbrahim H. Diken Erken Çocuklukta Müdahale Programı (ETEÇOM) İle İlgili Bilimsel Çalışmaların Be?msel Analizi Amaç Bu çalışmanın amacı, Erken Çocuklukta

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEKOKULU GÜZ DÖNEMİ DERS TANITIM FORMU FZR 3035 PEDİATRİK FİZYOTERAPİ I

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEKOKULU GÜZ DÖNEMİ DERS TANITIM FORMU FZR 3035 PEDİATRİK FİZYOTERAPİ I DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEKOKULU GÜZ DÖNEMİ DERS TANITIM FORMU FZR 3035 PEDİATRİK FİZYOTERAPİ I Dersi Veren Birim(ler): Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dersi Alan Birim(ler):

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuç: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT The Evaluation of Mental Workload in Nurses Objective: Method: Findings: Conclusion: ÖZET Amaç: Yapılan bu çalışma ile Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesinde görevli hemşirelerin zihinsel iş yüklerinin değerlendirilmesi ve zihinsel iş yükünün hemşirelerin sosyo-kültürel özelliklerine

Detaylı

UYKU ADLİ TIBBI. Psk. Çiğdem Ünlü Çeber

UYKU ADLİ TIBBI. Psk. Çiğdem Ünlü Çeber UYKU ADLİ TIBBI Psk. Çiğdem Ünlü Çeber Adli Psikoloji Günleri 21-22 Mart 2013 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi 50. Yıl Amfisi ANKARA Uyku nedir? Uyku, organizmanın çevreyle iletişiminin,

Detaylı

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Uyku tanımı Uyku Fizyolojisi (uyku evreleri) Sirkadiyen ritim Uyku yoksunluğu İdeal uyku Uyku ile ilgili bazı hastalıklar

Detaylı

LCD Panelli Etkileşimli Tahtanın Özel Eğitim Uygulama Okullarında Kullanımı

LCD Panelli Etkileşimli Tahtanın Özel Eğitim Uygulama Okullarında Kullanımı LCD Panelli Etkileşimli Tahtanın Özel Eğitim Uygulama Okullarında Kullanımı Ömer ARPACIK *, Engin KURŞUN ** ve Yüksel GÖKTAŞ *** Öz Ülkemizde uygulanmaya başlayan FATİH projesi ile sınıflara etkileşimli

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

Adolesanlarda uyku sorunları ve etkileyen faktörler

Adolesanlarda uyku sorunları ve etkileyen faktörler Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2010; 53: 204-210 Orijinal Makale Adolesanlarda uyku sorunları ve etkileyen faktörler Selda Bülbül 1, Güzide Kurt 2, Erdal Ünlü 2, Erhan Kırlı 2 Kırıkkale Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. : Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü, Eskişehir, 1997. Lise : Atatürk Lisesi, Van, 1993.

ÖZGEÇMİŞ. : Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü, Eskişehir, 1997. Lise : Atatürk Lisesi, Van, 1993. ÖZGEÇMİŞ I- KİŞİSEL BİLGİLER Adı, Soyadı : Onur, Kurt Doğum yeri ve yılı : Eskişehir, 1976 Yabancı dili : İngilizce Yazışma adresi : Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü 26470 Eskişehir

Detaylı

Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi

Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(1):48-53 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Özürlü Çocuk Sağlık Kurulu Raporlarının Değerlendirilmesi Assessment of Disabled Child Health Council Reports

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. : Cevizlik Mah. İzzet Molla Sok. 8/5 Bakırköy / İSTANBUL

ÖZGEÇMİŞ. : Cevizlik Mah. İzzet Molla Sok. 8/5 Bakırköy / İSTANBUL ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Onay Budak İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail : Cevizlik Mah. İzzet Molla Sok. 8/5 Bakırköy / İSTANBUL : 0534 846 46 16 : onaybudak@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 01.01.1987 3.

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

Şanlıurfa İlinde Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Depresyon Durumlarinin Belirlenmesi

Şanlıurfa İlinde Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Depresyon Durumlarinin Belirlenmesi Araştırma Makalesi Şanlıurfa İlinde Engelli Çocuğa Sahip Annelerin Depresyon Durumlarinin Belirlenmesi 1 3 Fügen Özcanarslan, Hülya Karataş, Diler Aydın 1 Determination of The Depression Status Of Mother

Detaylı

Ders Kod Ders Ad T U L K AKTS DİL. HEM155 Psikoloji MAT171 Temel Matematik I TD101 Türk Dili I Seçmeli Ders Grup 1 6

Ders Kod Ders Ad T U L K AKTS DİL. HEM155 Psikoloji MAT171 Temel Matematik I TD101 Türk Dili I Seçmeli Ders Grup 1 6 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SÖKE SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ PROGRAMI 2015/16 ÖĞRETİM PROGRAMI 29.01.2016 1. Yarıyıl ÇGL101 Çocuk Gelişimine Giriş 2 0 0 2 4 ÇGL103 Aile Yaşam Döngüsü ve Aile İçi

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN KÜTÜPHANE KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE GÖRÜŞLERİ*

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN KÜTÜPHANE KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE GÖRÜŞLERİ* C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2, 4 (2) DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN KÜTÜPHANE KULLANIM ÖZELLİKLERİ VE GÖRÜŞLERİ* Samiye METE**, Ayşe BEŞER***, Tangül AYTUR****

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ II-ÖĞRENİM III- BİLİMSEL İLGİ ALANLARI

ÖZGEÇMİŞ II-ÖĞRENİM III- BİLİMSEL İLGİ ALANLARI ÖZGEÇMİŞ I- KİŞİSEL BİLGİLER Adı, Soyadı : Serhat Odluyurt Doğum yeri ve yılı : Kırıkkale, 1977 Yabancı dil : İngilizce Yazışma adresi : Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü 26470 ESKİŞEHİR

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları

vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları vardiyalı çalışma ve uyku bozuklukları Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Uyku-uyanıklık ritmi Sirkadiyen ve homeostatik süreçlerin etkileşimi sonucu uyku ve

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Fadime ÜSTÜNER TOP 2. Doğum Yeri ve Tarihi : Osmaniye 20.06.1977 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl Y. Lisans Sağlık Bilimleri

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

ICDS 3 İnsomnia sınıflaması. Dr. Fuat Özgen

ICDS 3 İnsomnia sınıflaması. Dr. Fuat Özgen ICDS 3 İnsomnia sınıflaması Dr. Fuat Özgen Uykusuzluğun Genel Kriterleri: A. Uykuya başlamada güçlük, uykuya devam ettirmede güçlük ya da çok erken uyanma ya da kronik nitelikte dinlendirici olmayan düşük

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARIN TOPLUMA UYUM SORUNLARININ İNCELENMESİ

İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARIN TOPLUMA UYUM SORUNLARININ İNCELENMESİ İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARIN TOPLUMA UYUM SORUNLARININ Yazgül KÜÇÜK* Kabul Tarihi: 14.7.2005 ÖZET Tanımlayıcı nitelikte planlanan araştırma işitme engelli çocukların toplumsal uyum sorunlarını incelemek ve

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

IV-BİLİMSEL İLGİ ALANLARI Uygulamalı davranış analizi, grup ve tek-denekli bilimsel araştırma yöntemleri, etkinlik temelli öğretim, aile eğitimi

IV-BİLİMSEL İLGİ ALANLARI Uygulamalı davranış analizi, grup ve tek-denekli bilimsel araştırma yöntemleri, etkinlik temelli öğretim, aile eğitimi ÖZGEÇMİŞ I-KİŞİSEL BİLGİLER Adı, Soyadı : Arzu Özen Doğum yeri ve yılı : Bursa, 1968 Bildiği yabancı dil : İngilizce Yazışma adresi : Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü 26470Eskişehir.

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER Fiziksel Gelişimin Değerlendirilmesi Boy Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri Kiloya İlişkin Persentil Eğrileri Baş Çevresi Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri

Detaylı

ÖNSÖZ. beni motive eden tez danışmanım sayın Doç. Dr. Zehra Özçınar a sonsuz

ÖNSÖZ. beni motive eden tez danışmanım sayın Doç. Dr. Zehra Özçınar a sonsuz i ÖNSÖZ Bu çalışma uzun ve zor, ancak bir o kadar da kazançlı bir sürecin ürünüdür. Öncelikle; bilgi ve deneyimleri ile bu süreçte bana yol gösteren, anlayışlı tutumuyla beni motive eden tez danışmanım

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI

FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI Dilara Özer Akdeniz Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu ÖZEL GEREKSİNİMİ OLAN ÇOCUKLAR Bedensel Engel İşitme Engeli Zihinsel Engel

Detaylı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. Cilt: 2. Sayı: 2, 1999 ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı ÖZET Sevinç YAMAN'... ** Nurgül BOLUKBAŞ Çalışma annelerin fitığı olan çocuklarına

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri MADDE BAĞIMLILIĞI BAĞIMLILIK Bağımlılık, bireyin kendi ruhsal ve bedensel sağlığına

Detaylı

Televizyon izlemenin 1-6 yaş çocuk sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik annelerin tutum ve davranışlarının belirlenmesi

Televizyon izlemenin 1-6 yaş çocuk sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik annelerin tutum ve davranışlarının belirlenmesi doi:10.5222/buchd.2014.186 Klinik Araştırma Televizyon izlemenin 1-6 yaş çocuk sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik annelerin tutum ve davranışlarının belirlenmesi Determination of mothers attitudes and

Detaylı

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ)

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ) MUHAMMED AYAZ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ayazmuhammed@yahoo.com Telefon (İş) : 2128672500- Faks : Adres : Öğrenim Durumu Tıpta Uzmanlık 2005-2009 Lisans 1996-2003 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ/DAHİLİ

Detaylı

REHBERLİK SERVİSİMİZDEN VELİLERİMİZE YARIYIL TATİLİ İÇİN ALTIN ÖNERİLER

REHBERLİK SERVİSİMİZDEN VELİLERİMİZE YARIYIL TATİLİ İÇİN ALTIN ÖNERİLER REHBERLİK SERVİSİMİZDEN VELİLERİMİZE YARIYIL TATİLİ İÇİN ALTIN ÖNERİLER Yarı yıl tatili başlarken anne babaları da bir telaş sardı. "2 hafta sürecek tatil boyunca çocuğum derslerinden uzak kalacak mı,

Detaylı

ANKARA ili YAŞ GRUBU

ANKARA ili YAŞ GRUBU Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofspor! Sciences 2005, 16 (1), 19-29 ANKARA ili 11-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARıN FiziKSEL AKTiviTE VE BAZI BESLENME ALıŞKANLıKLARı Dr. savaş KUDAŞ*, Dr. Bülent ÜLKAR**, Dr.Ali

Detaylı

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI Burcu BAYRAK KAHRAMAN* Derya TÜLÜCE* Musa BALİ** Turgay ARINSOY** *Gazi Üniversitesi Sağlık

Detaylı

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA

GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA GECE YATAK ISLATMA-GÜNDÜZ ISLATMA GECE YATAK ISLATMA Gece yatak ıslatma sorunu insanlık tarihinde kayıtları bulunan en eski sağlık problemlerinden biridir. 5 yaşına gelmiş bir çocukta yatak ıslatma normal

Detaylı

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER Prof. Dr. İbrahim H. DİKEN Arş. Gör. Seçil ÇELİK Arş. Gör. Gözde TOMRİS Anadolu Üniversitesi Erken Özel Eğitim Hizmetleri Erken Özel Eğitim

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLAR

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLAR ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLAR 1)ÖZELLİKLERİ 2)KARŞILAŞMA SIKLIĞI 3)TÜRKİYE VE DÜNYADA YAPILAN FAALİYETLER 4)EĞİTİMLERİ 5)AİLEYE VE ÖĞRETMENLERE ÖNERİLER ÖZELLİKLERİ MOTOR GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ZİHİNSEL GELİŞİM

Detaylı

Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji (PSY 319) Ders Detayları

Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji (PSY 319) Ders Detayları Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji (PSY 319) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Kodu Saati Saati Saati Bebeklikten Ergenliğe Gelişimsel Psikopatoloji PSY

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: Latife Utaş Akhan DOĞUM TARİHİ: 28 Aralık 1979 YABANCI DİL: İngilizce ( Aralık 2007 ÜDS: 71.250) Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl lisans

Detaylı

Bebek ve Çocuklarda Boy Ölçümü

Bebek ve Çocuklarda Boy Ölçümü Bebek ve Çocuklarda Boy Ölçümü AMAÇ Bebeğin/ çocuğun boyunun doğru ve uygun teknikle ölçülmesi ve sonucun çocuğun ayına/yaşına göre değerlendirilmesidir. TEMEL İLKELER Bebekte/ çocukta boy ölçümü yapılan

Detaylı

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları

Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Hemşirelik Lisans Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Nuriye Yıldırım Düzce Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü, Türkiye Özet Amaç: Bu araştırma hemşirelik lisans

Detaylı

Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2007; 10: 1

Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2007; 10: 1 ENGELLİ ÇOCUĞA SAHİP EBEVEYNLERİN DEPRESYON DÜZEYİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ* Dilek ERGİN** Nesrin ŞEN*** Nurten ERYILMAZ**** Saadet PEKUSLU**** Melek KAYACI**** Kabul Tarihi:9.11.2005 ÖZET

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ I-KİŞİSEL BİLGİLER

ÖZGEÇMİŞ I-KİŞİSEL BİLGİLER 1 ÖZGEÇMİŞ I-KİŞİSEL BİLGİLER Adı-Soyadı : Yasemin Ergenekon Doğum yeri ve yılı : Beypazarı, 1971 Bildiği yabancı dil : İngilizce Yazışma adresi : Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü 26470

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ UYKU SORUNLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ UYKU SORUNLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ UYKU SORUNLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Serap YURDUSEVER 1, Ayşe Gül TEMİZKAN KIRKAYAK 1, H.Müjgan SİFİL 1, Şengül ÖZDEMİR², Fatma KABAN³, Filiz AKDENİZ³, Tevfik ECDER³,

Detaylı

www.akuademi.net [XV. ULUSAL SU ÜRÜNLERİ SEMPOZYUMU, 01 04 Temmuz 2009, Rize]

www.akuademi.net [XV. ULUSAL SU ÜRÜNLERİ SEMPOZYUMU, 01 04 Temmuz 2009, Rize] ERZURUM İLİNDEKİ TÜKETİCİLERİN SU ÜRÜNLERİ TÜKETİM ALIŞKANLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Pınar OĞUZHAN 1 * Simay ANGİŞ 1 Muhammed ATAMANALP 1 1 Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Anabilim Dalı.

Detaylı

ZĠHĠNSEL ENGELLĠ ÇOCUKLARIN (MENTAL RETARDASYONLU ÇOCUKLARIN) ANNE VE BABALARININ YAġADIĞI GÜÇLÜKLERĠN BELĠRLENMESĠ

ZĠHĠNSEL ENGELLĠ ÇOCUKLARIN (MENTAL RETARDASYONLU ÇOCUKLARIN) ANNE VE BABALARININ YAġADIĞI GÜÇLÜKLERĠN BELĠRLENMESĠ ZĠHĠNSEL ENGELLĠ ÇOCUKLARIN (MENTAL RETARDASYONLU ÇOCUKLARIN) ANNE VE BABALARININ YAġADIĞI GÜÇLÜKLERĠN BELĠRLENMESĠ Diğdem LAFÇI 1, Gürsel ÖZTUNÇ 2, Z. Nazan ALPARSLAN 3 ÖZET Zihinsel yetersizlik, diğer

Detaylı

Asst. Prof. Esma ESGİN GÜNDER

Asst. Prof. Esma ESGİN GÜNDER Asst. Prof. Esma ESGİN GÜNDER Date of Birth / Place E-Mail Adress : 977 / Bandırma : esma.esgin@bayar.edu.tr Education Programme/Department University Year Bachelor Sociology Ege University 000 Master

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ UYGULAMA ANAOKULLARI ÇOCUK BİLGİ FORMU. 2) Az sorunlu ya da çok sorunlu geçtiyse bu sorunların neler olduğunu kısaca yazınız:

ANKARA ÜNİVERSİTESİ UYGULAMA ANAOKULLARI ÇOCUK BİLGİ FORMU. 2) Az sorunlu ya da çok sorunlu geçtiyse bu sorunların neler olduğunu kısaca yazınız: ANKARA ÜNİVERSİTESİ UYGULAMA ANAOKULLARI ÇOCUK BİLGİ FORMU Çocuğun adı, soyadı: Çocuğun doğum tarihi:.../.../... Formun doldurulduğu tarih:.../.../.. DOĞUM ÖNCESİ DÖNEM 1)Çocuğun doğum öncesi dönemi nasıl

Detaylı

Ebe ve Hemşirelerin Zihinsel Engelli Çocuklarla İlgili Bilgileri

Ebe ve Hemşirelerin Zihinsel Engelli Çocuklarla İlgili Bilgileri Araştırma/Research Article Kor Hek. 2008; 7(2):127-132 Ebe ve Hemşirelerin Zihinsel Engelli Çocuklarla İlgili Bilgileri [The Knowledge of Nurses and Midwives Related to Mentally-Handicapped Children] ÖZET

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Aysel TOPAN Doğum Tarihi: 03 Mayıs 1981 Yabancı Dil: İngilizce Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Y. Lisans Hemşirelik Doktora

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ Egemen Ünal*, Reşat Aydın*, Gülnur Tekgöl Uzuner**, Oğuz Osman Erdinç**, Selma Metintaş* *Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Beden Eğitimi Öğretmenliği. Eğitim Yönetimi, Denetimi, Ekonomisi ve Planlaması

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Beden Eğitimi Öğretmenliği. Eğitim Yönetimi, Denetimi, Ekonomisi ve Planlaması ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Deniz Erdağ Doğum Tarihi: 07.06.1979 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Beden Eğitimi ve Spor Yakın Doğu Üniversitesi 2002 Yüksekokulu

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EV YÖNETİMİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ BİLİM DALI OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN

Detaylı

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ

OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ OKUMA ALIŞKANLIKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÜNİVERSİTESİ KALECİK MESLEK YÜKSEKOKULU ÖRNEĞİ Pınar ŞANLIBABA 1, Eda GÜMÜŞ 2 Özet Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarına

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

TEOG Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyinin Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi 1

TEOG Sınavına Hazırlanan Öğrencilerin Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyinin Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi 1 International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES) June 2016 : 2 (1) ISSN : 2548-9373 Doi : Field : Education Psychology Type : Review Article Recieved: 21.03.2016 - Accepted:13.05.2016

Detaylı

Özürlülere Yönelik KPSS ve Diğer Kamu Sınavlarına Hazırlık Kursu

Özürlülere Yönelik KPSS ve Diğer Kamu Sınavlarına Hazırlık Kursu Özürlülere Yönelik KPSS ve Diğer Kamu Sınavlarına Hazırlık Kursu Amaç ve İçerik 1. Özürlü bireylerin akranlarıyla iletişimini güçlendirmek, öğrencilerimizin özürlüler ile ilgili olarak bilinç ve duyarlılık

Detaylı

UYKUNUZU NASIL ALIRDINIZ?

UYKUNUZU NASIL ALIRDINIZ? Değerli Ebeveynler, Hızlı akan yaşam tempomuzun içinde, sizlerle iletişimde olmanın verimli yollarından birinin bültenler olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle, her ay bir makale konusuyla birlikte olacağız.

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı