Birinci Basamakta Sık Karşılaşılan Sorunlara Bütüncül Yaklaşım Gastrointestinal Sorunlar (reflü, ishal, kabızlık)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Birinci Basamakta Sık Karşılaşılan Sorunlara Bütüncül Yaklaşım Gastrointestinal Sorunlar (reflü, ishal, kabızlık)"

Transkript

1 Birinci Basamakta Sık Karşılaşılan Sorunlara Bütüncül Yaklaşım Gastrointestinal Sorunlar (reflü, ishal, kabızlık) Doç. Dr. Perran Boran Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Sosyal Pediatri Bilim Dalı

2 Sunum Planı Gastroözofageal reflü Tanım, epidemiyoloji Klinik bulgular Ayırıcı tanı İleri tetkik Tedavi Uygulamada en sık yapılan hatalar Ne zaman konsültasyon isteyelim? Kabızlık İshal

3 Tanım Gastroözofageal reflü (GÖR) Fizyolojik bir durum Alt özofagus sfinkterinin geçici gevşemeleri sırasında mide içeriğinin esofagusa girmesi

4 Epidemiyoloji Sağlıklı, büyümesi yaşına uygun bebeklerin %40 ile 70 inin kustuğu bilinmekte Sıklık: 4. ay en tepe noktası aylık olduklarında %95 inde kendiliğinden geçer

5 GÖRH GÖR ün klinik bulguları varsa (bebeklerde aşırı ağlama, besleme sırasında huzursuzluk, yay gibi arkaya eğilme, daha büyük çocuklarda yanma) ve/veya komplikasyon (özofajit, hematemez, büyüme gelişme geriliği, ALTE) oluşturduğunda Yaygınlık %10-20 Riskli grup: Nörolojik bozukluk (epilepsi, CP) Konjenital esofajial anomali (onarılmış esof atrezisi) Kronik solunum bozuklukları (BPD, Interst fibroz, KF) Hiatal herni Obesite Ailede şiddetli GERH veya Barret özofagus veya özofajial adenokarsinom öyküsü

6 Klinik Bulgular Sütçocuğu Beslenmeyi red Tekrarlayan kusma Yetersiz kilo alımı Huzursuzluk Uyku bozukluğu Solunum bulguları (öksürük, hışıltı) Büyük Çocuk Karın ağrısı/yanma Tekrarlayan kusma Disfaji Astım Tekrarlayan pnömoni Diğer: (kronik öksürük, kalın ses, boğaz ağrısı, larenjit, dental erozyon)

7 Ayırıcı Tanı GÖR dışında kusmaya neden olan durumların dışlanması

8 Ayırıcı Tanı Enfeksiyonlar: menenjit, sepsis, AOM, İYE Obstrüksiyon: Pilor stenozu, malrotasyon GİS: Eozinofilik özofajit, peptik ülser, akalazia, gastroenterit, safra yolları hastalığı, pankreatit, Çölyak hastalığı, Chron hastalığı Metabolik/Endokrin: Galaktozemi, fruktoz intoleransı, üre siklus defektleri, DKA Toksik: Kurşun Nörolojik: Hidrosefali, shunt disfonksiyonu, subdural hematom, intrakranial kanama, tümör, migren Allerjik : Protein intoleransı Solunumsal: Pnömoni Renal: Obstrüktif üropati, renal yetmezlik Kardiak: Konjestif kalp yetmezliği, Diğer: Gebelik, madde ve alkol kullanımı, kendi kendini kusturma

9 Tetkik Genellikle iyi bir öykü ve fizik muayene yeterlidir İleri tetkik: tedaviye yanıtsızsa, komplikasyonlar gelişmişse veya başka bir tanı düşünülüyorsa

10 İleri Tetkik Baryumlu grafi veya USG, persistan projektil kusma varsa (anatomik obstrüksiyon: malrotasyon, duodenal web, pilor stenozu) yanlış pozitiflik oranı yüksek, reflü şiddetini veya mukoza inflamasyonunu göstermez) Sintigrafi Mide boşalımını gösterir, asidik ve nonasidik reflüyü gösterir. Aspirasyonu 1 saat filmlerde gösterir standardize değil ve yaşa özgün değerler yok duyarlılığı %15-59 (%76, %69-89), özgünlüğü % (%90)

11 İleri Tetkik Endoskopi (erosiv özofajit, eosinofilik özofajit, Crohn ayırıcı tanısında) Bulgular çok şiddetli ise (anemi veya büyüme gelişme geriliği), tedaviye yanıtsız, kronik kusma, özellikle bulgu, reflü ilişkisi (öksürük, tekrarlayan pnömoni), hematemez 6-9 ay altında çok nadir Esofajial ph/impedans (kanıta dayalı pediatrik değerler yok) konzervatif tedaviye rağmen huzursuzluğu devam eden, kusması olan 18 ay üzeri çocuklarda veya GERH belirti ve bulguları olan ALTE olgularında duyarlılığı %93 (86-97), özgünlük %97 (93-97), duyarlılık bebeklerde süte bağlı düşer

12 Tedavi Konzervatif yaklaşım Besleme hacmini azaltıp sıklığını arttırmak, besleme pozisyonu (sırtüstü ve oturur pozisyon önerilmez), büyük çocuklarda diyet Annenin diyetinin modifiye edilmesi (2-4 haftalık), formüla değişikliği (hidrolize mama, yoğunlaştırılmış, NEK!!!), Farmakolojik tedavi Tamponlayıcı ajanlar Asit salgısını baskılayan ajanlar (H2RAs, PPI) Mide boşalımını ve motilitesini arttıran ajanlar (önerilmemekte) *Yüzey etkili ajanlar (aljinat, sukralfat) önerilmemekte

13 Pozisyon önerileri kanıta dayalı mı? Cochrane 2004, yatağın kaldırılmasının GÖR ü azalttığı yönünde bir sonuca varılamadığı belirtilmiştir (ph mont göre). Cochrane 2009, 5 çalışma pozisyon: yatak başının kaldırılması anlamlı değil Vandenplas ve ark, Multicare AR-Bed, sırtüstü 40 derecede, 3 hafta-3 ay arası günde 4 kereden fazla 2 haftadan uzun süredir reflüsü olan 30 bebekte kullanmış ve 1 hafta sonra reflü indeksinde anlamlı azalma Bebeklerin beslenme sonrası uyku veya araba koltuğu dışında prone pozisyonda tutulması.

14 Koyulaştırılmış mamalar, besinler kanıta dayalı mı? Cochrane 2002: randomize kontrollü çalışmalarla desteklenmiş kanıt yok Cochrane 2004: 8 randomize kontrollü çalışmada 1 ay-2 yaş arası regürjitasyon şiddeti ve sıklığını kısa dönemde azaltabilir, ph mont etki yok NASPGHAN: reflü indeks puanlarını iyileştirmez, kusma atak sayısını azaltır ESPGHAN: sadece regürjitasyona bağlı büyüme geriliği olan seçilmiş bebeklerde, uygun ilaç tedavisiyle birlikte gözetim altında kullanılması Pediatrics: regürjitasyonu azalttığı (günde 0,6 atak), kilo artışına yol açtığı, en uzun reflü atak süresini kısaltır, reflü indeksini azaltmaz

15 Annenin eliminasyon diyeti Bebeğin formül mama değişikliği İnek sütü alerjisine bağlı kusma ve reflü: Anne sütüyle beslenen bebekte annenin diyetinden inek sütü proteinin (süt ve süt ürünlerinin) çıkarılması, 2-4 hafta içerisinde bulgular azalır, diyete tekrar eklenmesiyle bulguların geri gelmesi tanıyı destekler. Emzirmenin kesilmesi hiçbir vakada önerilmez Kusmanın 4 haftayı bulduğu, egzema ve/veya hışıltının eşlik ettiği formüla ile beslenen bebeklerde tam hidrolize veya aminoasit bazlı formülalara geçilmesi düşünülebilir

16 İlaç Tedavisi Prokinetik ajanların reflüyü azalttığı çalışmalarda gösterilememiştir (cisapride, domperidone, bethanecol, metoclopromide) Aljinat (Gaviscon) ve sukralfat gibi yüzey ajanları yanma bulgusu olduğunda aralıklı kullanılabilir, kronik kullanımda önerilmez, emilebilir içerikleri dolayısıyla çocuklarda dikkatli kullanılmalıdır. H2RA: taşiflaksi veya tolerans GÖRH için tipik bulguları olan büyük çocuk ve ergenlerde ampirik PPİ tedavisi 4 haftaya kadar Bir yaş üzeri çocuklarda PPI (klinik ve endoskopik bulgulara göre) kullanılabilir

17 Uygulamada en sık yapılan hatalar Bebeklerde reflü ataklarının çoğu asidik değil. Ailelerin de zorlamasıyla bir şey yapmış olmak için ilaç reçete edilmekte <1 yaş, PPI kullanımında yılları arasında >7 kat artış Bir çalışmada bebeklerin %50 sinin, <4 ay PPI kullandığı görülmüş Astımı veya hışıltısı olan hastalarda ampirik PPİ kullanılmakta: destekleyen yeterli kanıt yoktur.

18 Ne zaman konsültasyon isteyelim? Bebeklerde konzervatif yaklaşıma yanıt vermeyen olgularda, Farklı bir tanı düşünülüyorsa, 2-4 haftalık PPİ tedavisine rağmen yanma şikayeti devam eden veya tekrarlayan ergenlerde

19 REGÜRJİTASYON Diğer durumları düşün HAYIR Yaş>3 hafta ve <12 ay 2 regürj/gün 3 hafta HAYIR Tartı alımı ve boy uzama yetersiz mi? EVET HAYIR EVET Aynı zamanda şu bulgular var mı? Bulantı veya kusma? Huzursuzluk/ağlama Huysuzluk? Yay gibi arkaya eğilme (Sandifer) Öksürük nöbetleri? Büyüme gelişme geriliği? EVET HAYIR Fizyolojik regürjitasyon Ebeveynleri ikna et, gerekliyse AR mama Çocuk sağlığı izlemine al GER, İSPA, eozinofilik ezofajit, anotomik bozukluklar Tanı sonrası tedavi Çocuk gastroenteroloji kons düşün Değerlendir Besleme sıklığı Emzirme veya biberonla besleme tekniği Emzik kullanımı Besleme tekniğiyle ilgili sorun var mı? Regürjitasyon düzeldi mi? Tekniği düzelt EVET HAYIR EVET HAYIR Hemogram, BK, Çölyak tarama, Üst GİS grafi? Yarı hidrolize formül mamaları düşün? Her çocuk sağlığı izleminde değerlendir GER, İSPA, eozinofilik ezofajit, anotomik bozukluklar açısından tekrar değerlendir Çocuk gastroenteroloji kons düşün EVET HAYIR EVET Regürjitasyon düzeldi mi? Deri ve solunum bulguları da eşlik ediyorsa tam hidrolize mamaya geçmeyi düşün Regürjitasyon düzeldi mi? HAYIR

20

21 Konstipasyon Tanım-Epidemiyoloji Çocuklarda yaygınlık % Genel pediatri poliklinik başvurularının %3 ü Haftada üç defadan az dışkılama ve/veya dışkı kıvamının sert olması ve isteğe bağlı dışkı tutma olarak tanımlanır. Her gün dışkılamaya rağmen sert ve ağrılı dışkı yapan çocuklar da kabız olarak değerlendirilmelidir.

22 Çocukluk çağında farklı konstipasyon tanımları NASPGHAN: İki hafta veya daha uzun süreyle zorlu veya seyrek gayta çıkışı Roma III (1-3 yaş): En az 1 ay süreyle, 4 yaş üzerinde 2 ay süreyle aşağıdakilerden en az ikisinin bulunması Haftada 2 veya daha az dışkılama Tuvalet eğitimi sonrasında haftada en az 1 kez dışkı kaçırma Dışkı tutma davranışı öyküsü Ağrılı veya sert kıvamlı barsak hareketleri öyküsü Rektumda büyük fekal kitle bulunması Tuvaleti tıkıyacak kadar geniş çaplı dışkılama öyküsü Boston Çalışma Grubu: Dışkı sıklığından bağımsız olarak aşağıdakilerden herhangi birinin olması Sert, çakıl benzeri veya silindirik çatlak dışkı Ikınma veya ağrılı dışkılama Tuvaleti tıkıyacak kadar geniş çaplı dışkılama veya bebek annesini emmiyorsa haftada 3 kereden az dışkılama Kronik konstipasyon (bulguların en az 2 haftadır olması) tekrarlayan karın ağrısı, enurezis, yapısal olmayan İYE, veya soiling ile gelebilir. Çocuklar tam dışkılayamama hissiyle gelebilirler.

23 Konstipasyon 4 ayın altındaki bebeklerde gayta çıkışı beslenme şeklinden etkilenir Sağlıklı anne sütüyle beslenen bebeklerde gayta çıkışı günde 8-10 kere olabileceği gibi haftada bir bile olabilir. AS ile beslenen bebeklerde sert gayta bebeklerin %1.1 inde görülürken, formüla ile beslenenlerin %9.2 sinde görülür

24 Konstipasyon Aile kabızlık ile neyi kastediyor? Ne kadar süredir kabız? Doğumdan sonraki ilk saat içerisinde gayta çıkışı oldu mu? Gayta kıvamı, şekli nasıl? Defekasyon ağrılı mı? Dışkıda kan var mı? Karın ağrısı veya karın ağrısını bir bulgu eşlik ediyor mu? Fekal soiling (altını kirletme) var mı?

25 Klinik Bulgular Sert dışkılama sonrası dışkı tutma, rektal distansiyon ve fekal inkontinans Abdominal distansiyon Tekrarlayan karın ağrısı Azalmış gıda alımı Kusma İdrar inkontinansı İYE Depresyon Prolapsus Fissür Hemoroid Van Ginkel ve ark çalışmasında konstipasyonu olan çocukların %30 unun bulgularının birçok komplikasyonla birlikte püberte sonrasında da devam ettiği ileri sürülmüştür.

26 Ayırıcı Tanı Anatomik malformasyonlar: anal stenoz, pelvik kitle.. Metabolik ve GİS: Hipotiroidi, hiperkalsemi, hipokalemi, kistik fibroz, DI, Çölyak hastalığı Nöropatik: Spinal kord boz, NF, Gerilmiş kord sendromu İntestinal sinir veya kas boz: Hirschprung hastalığı, intestinal nöronal displazi, viseral myopati Anormal karın kası: Prune Belly, Down sendr Bağ dokusu hastalıkları: SLE, Skleroderma İlaçlar: opiat, fenobarbital,antiasid, antikolinerjik, antidepresan Diğer: Kurşun zehirlenmesi,d vitamin entoks, botulizm, inek sütü protein intoleransı

27 Tetkik Anatomik veya organik neden riski bebek ne kadar küçüksek o kadar yüksek, ancak her yaş grubunda en sık fonksiyonel kabızlık görülmekte Rektal muayeneyi de içeren iyi bir fizik muayene ve öykü ile organik nedenler çoğu zaman dışlanabilir. Rutin tetkik nadiren gereklidir. Ağrı, büyüme gelişme geriliği, aralıklı ishal, batın distansiyonu eşlik ediyorsa tetkik edilir Ayırıcı tanı: Öykü, fizik muayene (rektal muayeneyi içeren) TFT, elektrolit, TİT, çölyak antikorları NASPGHAN <1 yaş konstipasyonu olan tüm çocuklarda GGK

28 Tedavi Ailenin eğitimi (sabırlı olmak) Tuvalet eğitimi (her yemek sonrası 5-10 dak tuvalette oturma, ödüllendirme) Beslenme: Anne sütü Kuru erik, armut, elma suyu Tam tahıl, meyve ve sebze içeren dengeli bir diyet Egzersiz AAP: >1 yaş 0,5 g/kg lif önermekte ancak literatür bu konuda yetersiz Sıvı alımının arttırılması?

29 Tedavi Dışkının boşaltılması (PEG, mineral yağ, gliserin, fosfat enema,) İdame tedavisi (6-24 ay, yakın izlem) 2013 Cochrane derlemesinde PEG, laktuloz, likit parafin ve magnezyuma göre daha etkin bulunmuş Probiyotikler: Diğer osmotik laksatiflerle birlikte kullanımının ek bir yarar sağlamadığı

30 Dışkının boşaltılması Oral yolla boşaltma Polietilen glikol elektrolitli: Movicol saşe ped 6,9 gr/saşe, 30 saşe/kutu Bir yaş altı kullanım kısıtlı (0.5-1 gr/kg) Mineral yağı (likit parafin) 3 ml/kg*2/gün: Sokol 15 ml/ölç Bir yaş altı kullanılmaz Laktüloz 2 ml/kg*2/gün (1-3 ml/kg/gün) Magnezyum hidroksit Rektal boşaltma Gliserin suposituvarlar Fosfat enema (sodyum-fosfat lavman fleet enema ped) (<2 yaş önerilmez)

31 Uygulamada en sık yapılan hatalar Laktülozun sabit dozda kısa süreli kullanımı İdame tedavinin kısa tutulması Aile eğitimi verilmemesi ve davranış değişikliği oluşturulmaması Dışkı kaçırma durumlarında kabızlığın düşünülmemesi

32 Ne zaman konsültasyon isteyelim? Tedavi başarısız olduğunda, organik bir hastalık şüphesi varsa veya kabızlığın yönetimi ile ilgili hekim kendini yetersiz hissediyorsa

33 İshal Dışkı kıvamında azalma (gevşek veya sıvı) ve/veya sıklığında artış ( 3) Her yıl 10.8 milyon çocuk 5. yaş doğumgününü göremeden kaybediliyor, toplam bebek ölümlerinin %70 ini oluşturuyor

34 Yatış gerektiren veya tıbbi değerlendirme geren durumlar Ailenin dehidratasyonla uyumlu bulgular ifade etmesi Mental durum değişikliği Prematür doğum, kronik medikal durum veya eşlik eden hastalık Altı ayın altında veya 8 kg altında olma Üç ayın altında ateş 38, veya 3-36 ay arasında ateş 39 Gaytada kan görme Sık ve yüksek volümlü ishal Sürekli kusma, ağır dehidratasyon, düşmeyen ateş Oral alımın olmaması 48 saat içerisinde klinikte düzelme olmaması, şiddetlenmesi ve genel durumun bozulması belirtilerin Son 12 saat içerisinde idrar çıkışının olmaması

35 Tetkik Rutin dışkı kültürü önerilmez Gayta kültürü: akut kanlı ishal Elektrolit: Tüm ağır dehidratasyonu olan veya hikaye ve fizik muaye bulgularının sadece ishal ile açıklanamadığı orta dehidratasyonu olan hastalarda intravenöz sıvı tedavisi başlanan hastalarda hiper/hiponatremi sıvı tedavisinin verilme hızını etkileyeceğinden başlangıç ve sıvı tedavisi sırasında

36 Tedavide amaç Dehidratasyonu önlemek Dehidratasyonu tedavi etmek-ors <2 yaş: ml, >2 yaş ml her gayta çıkışı sonrası Malnutrisyonu önlemek İshal süresini ve şiddetini azaltmak ve ileride olabilecek ishal ataklarını önlemek

37 İshal diyeti var mı? Yaşına uygun beslemeye devam edilmesi Orta-ağır dehidratasyonu olanlarda ise AS beslenenler dışında hızla dehidratasyonun düzeltilmesi, sonrasında (2-4 saat içerisinde) beslenmeye devam edilmesi Az miktarda sık beslenme önerilir Formül süt ile beslenen bebeklerde laktoz içermeyen formül süte geçiş önerilmemektedir. Yüksek şekerli içecekler dışında kısıtlama yoktur

38 İshal de adjuvan tedavi Çinko DSÖ/UNICEF önerisi: 2004 den beri 5 yaş altı çocuklara önerilmekte Destek Çinko Tedavisi (takip eden 3 ay içerisinde ishal ataklarını engelliyor): >6 ay: 20 mg/gün gün 10 mg/gün gün

39 İshal-çinko The Cochrane Collaboration Oral zinc for treating diarrhea in children, 2013: Akut ishalde hastane yatış veya ölümleri engellediğinde dair kanıt çok düşük >6 ay bebeklerde ishal süresini 10 saat azaltıyor (düşük kanıt) ve yedinci güne kadar uzanan ishalli çocuk sayısını azaltıyor (orta kanıt). Orta dereceli malnutrisyonu olanlarda etki daha belirgin <6 ay etkisi yok, hatta arttırıyor? Ciddi yan etkisi yok, kusmaya neden oluyor Sonuç: Çinko eksikliği veya orta dereceli malnutrisyon yaygınlığı yüksek ülkelerde, >6 ay çocuklarda fayda sağlayabilir, <6 ay kanıt yetersiz Maliyet etkinliği????

40 Akut ishalde olası adjuvan tedaviler 2008 de ESPGHAN ve ESPID: Çocuklarda genellikle gerekmez Antimotilite ilaçları (loperamid, opiat agonisti, ach salgısını baskılar, aynı zamanda salgıyı da baskılar): 12 yaş çocuk ve erişkinlerde akut ishalde ve erişkin kronik ishal ancak AAP ve DSÖ çocuklarda kullanımını önermemekte Antisekretuar ilaçlar (racecadotril, aktif metaboliti thiorphan) Probiotikler: Saccharomyces cerevisiae (boulardi), Lactobacillus GG Adsorbanlar (diosmectite)

41 İshal-Probiyotik ESPGHAN ve ESPID önerisi: Probiyotik: Akut ishalin şiddeti ve süresini azaltır (yaklaşık 1 gün). Cochrane: süreyi 25 saat kısaltmakta, ishalin dört gün ve üzerine uzama riskini %59 azalttığı, ikinci gün gayta sayısını azaltma konusunda etkin ve güvenilir, hangi probiyotik?? AAP, akut ishalde rutin probiyotik kullanımını desteklememekte Viral AGE ler de etkinlikleri daha iyi, erken dönemde verilmeli, etkileri doza bağlıdır (>10 10 CFU) Lactobacillus GG (ATCC 53103) Lactobacillus Casei Saccharomyces cerevisiae (boulardi) Lactobacillus reuteri

42 İshal-antimikrobiyal ilaçlar Antimikrobiyal ajanlar: Shigella, EPEC, ETEC, EIEC Camplobacter jejuni Salmonella: <3 ay, malinite, kronik GİS hastalığı, hemoglobinopati, HIV ve diğer immun sistemin baskılandığı durumlarda tifo harici salmonellaya bağlı dizenteri İnvaziv intestinal amibiazis Semptomatik giardia (anorexi, kilo kaybı, persistan diare, büyüme gelişme geriliği)

43 Antiemetik AAP akut ishalde antiemetik kullanımını rutin Önermemekte ancak Tek doz Ondansetron (4-11 yaş:4 mg, >11 yaş 8 mg) Dimenhydrinate kısıtlı kanıt Granisetron kısıtlı kanıt Deksamethazon, metochlopromid kanıt hiç yok

44 Korunma İlk 6 ay sadece anne sütünün desteklenmesi Güvenli su tüketimi El yıkama Gıda güvenliği Rotavirus aşısı

45 Sonuç GER: Büyüme gelişmesi normal bir bebekte, uyarıcı bulgular yoksa, iyi bir öykü ve fizik muayene ile ileri tetkik bile gerekmeyebilir, %95 i bir yaşında kendiliğinden geçer İlk bir yaşta GER için ilaç tedavisi olguların sadece %5 inde ileri tetkik ile tanı konulan olgularda gerekebilir Kabızlık: Anatomik veya organik neden riski bebek ne kadar küçükse o kadar yüksektir, ancak her yaş grubunda en sık fonksiyonel kabızlık görülmektedir İshal: İshal de antibiyotik tedavisi gerektiren durumlar çok nadirdir

46 Kaynaklar 1. Vandenplas Y, Castrellon PG, Benitez CV, Palacios J, Jaen D, Ribeiro H, Shek LPİ, Lee BW, Alarcon P. Practical algorithms for managing common gastrointestinal symptoms in infants. Nutrition 2013; 29: Hassall E. Over-prescription of acid-suppressing medications in infants: How it came about, why it is wrong and what to do about it. J Ped 2011; Lightdale JR, Gremse DA. Gastroesophageal reflux: Management Guidance for the Pediatrician. Pediatrics 2013; 131: e Pol RJ, Smits MJ, Venmans L, et al. Diagnostic accuracy of tests in pediatric gastroesophageal reflux disease. J Pediatr 2013; 162:

47 Kaynaklar 5. Lech MP, Urbanska M, Szajewska H. Lactobacillus GG and smectite versus LGG alone for acute gastroenteritis: a double blind, randomized controlled trial. Eur J Pediatr 2013; 172: Stewart ML, Schroder NM. Dietary treatments for childhood constipation: efficacy of fiber and whole grains. Nutrition Reviews 2013; 71(2): Faure C. Role of antidiarrheal drugs as adjunctive therapies for acute diarrhea in children. Int J Ped 2013; Lazzerini M, Ronfani L. Oral zinc for treating diarrhea in children. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013;1.

48 Kaynaklar 9. WGO global guideline acute diarrhea. J Clin Gastroenterol 2013; 47(1): Carter B, Fedorowicz Z. Antiemetic treatment for acute gastroenteritis in children: an updated Cochrane systematic review with meta-analysis and mixed treatment comparison in a Bayesian framework. BMJ Open 2012; 2:e Blackmer AB, Farrington EA. Constipation in the pediatric patient: an overview and pharmacologic considerations. J Pediatr Health Care 2010; 24:

49 Kaynaklar 12. Elbl B, Birkenfeld B, Walecka A, et al. Upper gastrointestinal tract scintigraphy and ultrasonography in diagnosis of gastroesophageal reflux in children. Pol J Radiol 2011; 76(1): Sherman PM, Hassall E, Fagundes-Neto U, et al. A global, evidence based consensus on the definition of gastroesophageal reflux disease in the pediatric population. Am J Gastroenterol 2009; 104: Pediatric Gastroesophageal reflux clinical practice guidelines: Joint recommendations of the NASPGHAN and the ESPGHAN. JPGN 2009; 49:

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı 7 y, ~ 1 yıldır karın ağrısı Göbek çevresinde Haftada

Detaylı

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr

Akut Karın Ağrısı. Emin Ünüvar. İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. eminu@istanbul.edu.tr Akut Karın Ağrısı Emin Ünüvar İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı eminu@istanbul.edu.tr 28.07. Acil ve Yoğun Bakım Kongresi 1 AKUT Karın ağrısı Çocuklarda karın ağrısı

Detaylı

Çocukta Kusma ve İshal

Çocukta Kusma ve İshal Tanım Çocukta Kusma ve İshal Dr. Hasan Kaya Acil Tıp AD Akut gastroenterit 24 saat içinde 3 ten fazla ya da anne sütü ile beslenen bebeklerde her zamankinden daha sık ve daha sulu dışkılamadır. Yenidoğan

Detaylı

Normal? alanlar 2 kez dışkılar.

Normal? alanlar 2 kez dışkılar. Çocuklarda kabızlık Dr. Yeşim Öztürk Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenterolojisi BD, Çocuk Metabolizma Hastalıkları Ünitesi, İzmir Normal? Yenidoğan: İlk dışkı çıkışı: Term yenidoğanlarda

Detaylı

Kabızlık (Konstipasyon) Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK

Kabızlık (Konstipasyon) Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK Kabızlık (Konstipasyon) Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK Tanım: Rome-II Tanı Kriterleri Son 6 ay içerisinde en az 3 ay (aralıklı veya sürekli) aşağıdaki semptomlardan 2 veya daha fazlasının olmasıdır. **Haftada 2

Detaylı

Doç. Dr. Sinan Sarı. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bölümü

Doç. Dr. Sinan Sarı. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bölümü Doç. Dr. Sinan Sarı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bölümü KAZA 5% KONJ. ANOMALİ 7% DİĞER 16% HIV 2% İSHAL 10% KIZAMIK 1% SITMA 7% PNÖMONİ 19% YD SEPSİSİ 6% PREMATURİTE 17% DOĞUM

Detaylı

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım

Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım Birinci Basamakta Hasta Çocuğa Yaklaşım 1 Çocuk Sağlığında Eşitsizlikler (DSÖ verileri 1999) Yılda 10 milyon çocuk 5. yaşlarını kutlayamadan ölmektedir 2020 e kadar aynı Geri kalmış-gelişmekte olan ülkelerde

Detaylı

Gastroenteroloji. Fonksiyonel karın ağrısı özellikleri. Organik nedenler ekarte edilmiştir. Genelde 4-18 yaş arası. Normal fizik muayene

Gastroenteroloji. Fonksiyonel karın ağrısı özellikleri. Organik nedenler ekarte edilmiştir. Genelde 4-18 yaş arası. Normal fizik muayene Fonksiyonel karın ağrısı özellikleri Organik nedenler ekarte edilmiştir Gastroenteroloji Genelde 4-18 yaş arası Normal fizik muayene Gaitada gizli kan negatif Uyarıcı belirti ve bulgular yok 1 2 Kronik

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 İmmün sistemin gelişimini, fonksiyonlarını veya her ikisini de etkileyen 130 farklı bozukluğu tanımlamaktadır. o Notarangelo L et al, J Allergy Clin Immunol 2010 Primer immün yetmezlik sıklığı o Genel

Detaylı

KONSTİPASYON (KABIZLIK)

KONSTİPASYON (KABIZLIK) KONSTİPASYON (KABIZLIK) Hazırlayan Doç. Dr. Sabire Yurtsever Mersin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi KONSTİPASYON (KABIZLIK) NEDİR? Konstipasyon, dışkının kuru ve sert olması, barsak boşaltımının

Detaylı

13.15-14.00 Yenidoğanda respiratuvar distres R. ÖRS 14.15-15.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS 15.15-16.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS

13.15-14.00 Yenidoğanda respiratuvar distres R. ÖRS 14.15-15.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS 15.15-16.00 Yenidoğan muayenesi R. ÖRS ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI 1. GÜN 08.15-09.00 Pediatri stajı hakkında bilgilendirme R. ÖRS 09.15-10.00 Hasta dosyası hazırlama H.YAVUZ 10.15-11.00 Hikaye alma H.YAVUZ 11.15-12.00 Fizik muayene H.TOKGÖZ

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

Prof. Dr. Tanju ÖZKA Uludað Üniversitesi Týp Fakültesi Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý Pediatrik Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalý, Bursa Çocuk gastroenteroloji polikliniklerine

Detaylı

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR?

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki

Detaylı

Anti-regürjitasyon. - Regürjitasyon bebeklikte çok sık görülür - Zamanla iyileşme göstersede, aileler doktorlara mutlaka danışır

Anti-regürjitasyon. - Regürjitasyon bebeklikte çok sık görülür - Zamanla iyileşme göstersede, aileler doktorlara mutlaka danışır Regürjitasyon Anti-regürjitasyon - Regürjitasyon bebeklikte çok sık görülür - Zamanla iyileşme göstersede, aileler doktorlara mutlaka danışır Anti-regürjitasyon - Danone Bebek Beslenmesinde regürjitasyon

Detaylı

Gebelikte akut hemoroid ve anal fissür ün tedavi yöntemi nasıl olmalı? Dr. Korhan Taviloğlu İstanbul

Gebelikte akut hemoroid ve anal fissür ün tedavi yöntemi nasıl olmalı? Dr. Korhan Taviloğlu İstanbul Gebelikte akut hemoroid ve anal fissür ün tedavi yöntemi nasıl olmalı? Dr. Korhan Taviloğlu İstanbul 1 Gebelikte anal sorunlar için predispozan faktörler Gebelik öncesinde perianal hastalık anamnezi Gebelik

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Akut İshal. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi İzmir 2007

Akut İshal. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi İzmir 2007 Akut İshal Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi İzmir 2007 Akut ishal tanımı Yirmi dört saatte üçten fazla sulu dışkılama Anne

Detaylı

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ

Kronik Pankreatit. Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Kronik Pankreatit Prof. Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ Tanım Pankreasın endokrin ve ekzokrin yapılarının hasarı, fibröz doku gelişimi ile karakterize inflamatuvar bir olay Olay histolojik

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

Sunum planı. Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet

Sunum planı. Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet Sunum planı Epidemiyoloji Tanım Sınıflama Değerlendirme Tedavi Özet En sık hekime başvuru nedeni Okul çağındaki çocuklarda %35-40 viral enfeksiyonlar sonrası 10 gün %10 çocukta 25 günü geçer. Neye öksürük

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. Ürünün İsmi. EUCARBON tablet. 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi. Etkin maddeler: KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. Ürünün İsmi EUCARBON tablet 2. Kalitatif ve Kantitatif Bileşimi Etkin maddeler: Bir tablette; 180,0 mg bitkisel kömür, 50,0 mg kükürt, 105,0 mg senne (sinameki) yaprağı tozu ve 25,0

Detaylı

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ

EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ EVDE BAKIM GEREKTİREN PEDİATRİK HASTALARDA BESLENME DESTEĞİ Dr. Mehmet GÜNDÜZ Ankara Çocuk Sağlığı Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Beslenme&Metabolizma Ünitesi Sağlık

Detaylı

Fonksiyonel Konstipasyon

Fonksiyonel Konstipasyon Fonksiyonel Konstipasyon Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi, 2007, İZMİR Çocukluk Çağında Fonksiyonel Gastrointestinal

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

AKUT ENFEKSİYÖZ İSHAL VE ANTİBİYOTİK İLİŞKİLİ İSHALDE PROBİYOTİKLER. Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 2. PUADER Kongresi 3 Mayıs 2013, Antalya

AKUT ENFEKSİYÖZ İSHAL VE ANTİBİYOTİK İLİŞKİLİ İSHALDE PROBİYOTİKLER. Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 2. PUADER Kongresi 3 Mayıs 2013, Antalya AKUT ENFEKSİYÖZ İSHAL VE ANTİBİYOTİK İLİŞKİLİ İSHALDE PROBİYOTİKLER Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 2. PUADER Kongresi 3 Mayıs 2013, Antalya INTESTINAL MICROBIOTA Duncan SH, Flint HJ. Maturitas (2013), http://dx.doi.org/10.1016/j.maturitas.2013.02.004

Detaylı

BEBEKLİK ÇAĞI FONKSİYONEL GASTROİNTESTİNAL SİSTEM HASTALIKLARI VE YÖNETİMİ

BEBEKLİK ÇAĞI FONKSİYONEL GASTROİNTESTİNAL SİSTEM HASTALIKLARI VE YÖNETİMİ BEBEKLİK ÇAĞI FONKSİYONEL GASTROİNTESTİNAL SİSTEM HASTALIKLARI VE YÖNETİMİ Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı Bebeklik Çağı Fonksiyonel Gastrointestinal

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı

İnfantil Kolik. Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı İnfantil Kolik Dr. Sevtap Güney Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sosyal Pediatri Bilim Dalı Sunu Planı Tanım Sıklık Neden olur? Ne zaman geçer? Neden önemli?

Detaylı

Süt Çocuğu Beslenmesindeki Sorunlar. Prof. Dr. Saadet Arsan Ankara Üniversitesi arsan@medicine.ankara.edu.tr

Süt Çocuğu Beslenmesindeki Sorunlar. Prof. Dr. Saadet Arsan Ankara Üniversitesi arsan@medicine.ankara.edu.tr Süt Çocuğu Beslenmesindeki Sorunlar Prof. Dr. Saadet Arsan Ankara Üniversitesi arsan@medicine.ankara.edu.tr Alt başlıklar: Emzirememe İnfantil Kolik Kusmalar Kabızlık Yeşil kaka/kanlı kaka Yemeyen bebek

Detaylı

TAMAMLAYICI BESLENME Prof.Dr Sevin Altınkaynak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

TAMAMLAYICI BESLENME Prof.Dr Sevin Altınkaynak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı TAMAMLAYICI BESLENME Prof.Dr Sevin Altınkaynak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı 1 / 29 Tanım Tamamlayıcı beslenme DSÖ tamamlayıcı beslenmeyi; 6. aydan sonra anne sütü yanında diğer Sadece anne

Detaylı

FEBRİL NÖBETLER. Doç Dr. Sema Saltık

FEBRİL NÖBETLER. Doç Dr. Sema Saltık FEBRİL NÖBETLER Doç Dr. Sema Saltık FEBRİL NÖBETLER (FN)- TANIM FEBRİL NÖBET (FN): 6 ay- 5 yaş arası çocuklarda, santral sinir sistemi enfeksiyonu veya başka bir etken bulunmaması koşuluyla ateşle birlikte

Detaylı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 Ameliyat Yapılmadan İlgilendiği Konular: Sıvı ve Elektrolit tedavisi Şok Yanık tedavisi 2 Travma Hastaları Kesici karın travmaları: Karın bölgesini içine alan kurşunlanma,

Detaylı

Ercefuryl Oral Süspansiyon

Ercefuryl Oral Süspansiyon Ercefuryl Oral Süspansiyon FORMÜLÜ Bir ölçekte (5 ml): Nifuroksazid 200 mg (Nipajin M, şeker, alkol ve portakal aroması içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri: Bir nitrofuran türevi

Detaylı

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid (Basur) Nedir? Sindirim sisteminin giriş kapısını ağız ve dişler, çıkış kapısını ise anal kanal ve anüs oluşturur. İstemli olarak sağlanan dışkı ve gaz çıkışının kontrolü; hemoroitlerin de bir parçası olduğu bu anal

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2011 2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 4. SINIF DERS PROGRAMI

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2011 2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 4. SINIF DERS PROGRAMI ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2011 2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 4. SINIF DERS PROGRAMI TARİHLER 05/09/2011 24/10/2011 01/11/2011 14/11/2011 02/01/2012 09/01/2012 16/01/2012 30/01/2012 19/03/2012

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

SDÜ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı DÖNEM-IV, GRUP 3 PEDİATRİ STAJ PROGRAMI 17.02.2014-18.04.2014

SDÜ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılı DÖNEM-IV, GRUP 3 PEDİATRİ STAJ PROGRAMI 17.02.2014-18.04.2014 SDÜ TIP FAKÜLTESİ 20-204 Eğitim-Öğretim Yılı DÖNEM-IV, GRUP PEDİATRİ STAJ PROGRAMI 7.02.204-8.04.204 GÖREVLİ ÖĞRETİM ÜYELERİ Prof. Dr. Ahmet Rıfat ÖRMECİ Prof. Dr. Ali AYATA Prof. Dr. Mustafa AKÇAM Prof.

Detaylı

Tiroid dışı hastalıklarda düşük T3, yüksek rt3, normal T4 ve normal TSH izlenir.

Tiroid dışı hastalıklarda düşük T3, yüksek rt3, normal T4 ve normal TSH izlenir. TİROİD HORMON SENTEZİ Dishormonogenezis Hasta ötroid? Şiddetli açlıkta, kronik hastalıkta, akut hastalıkta, cerrahi esnasında ve sonrasında T4--- T3 azalır Propiltiourasil, kortikosteroid, amiodaron propnalol

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Sayı : B100AÇS0120000/2600-9216/3238 Konu : Gebelerde Demir Destek Programı Uygulaması 29.09.2005 GENELGE 2005/147 Gebelikte meydana

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. OSMOLAK 667 mg/ml solüsyon Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. OSMOLAK 667 mg/ml solüsyon Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI OSMOLAK 667 mg/ml solüsyon Ağızdan alınır. Etkin madde: 1000 ml sulu çözeltide 667 gram laktüloz Yardımcı maddeler: OSMOLAK hiçbir yardımcı madde içermemektedir, ancak, üretiminde ortaya

Detaylı

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati : Terminoloji Tip A Akut karaciğer yetmezliği ile birlikte Tip B Porto-sistemik Bypass ile birlikte (intrensek hepatosellüler yetmezlik

Detaylı

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı SUNU PLANI Örnek olgu

Detaylı

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU

MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU MULTİVİTAMİN PREPARATI KULLANIMINA İKİNCİL GELİŞEN D VİTAMİNİ İNTOKSİKASYONU: 3 OLGU SUNUMU Ahmet Anık, Gönül Çatlı, Ayhan Abacı, Ceyhun Dizdarer, Ece Böber 1 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk

Detaylı

1000 ml sulu çözeltide 667 gram laktüloz

1000 ml sulu çözeltide 667 gram laktüloz Duphalac 670 mg/ml şurup Ağız yolundan uygulanır. Etkin madde: 1000 ml sulu çözeltide 667 gram laktüloz Yardımcı Maddeler: Duphalac Şurup hiçbir yardımcı madde içermemektedir. Duphalac Şurup, laktuloz

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI FUSİNAT 500 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Bir film kaplı tablet 500 mg sodyum fusidat içerir. Yardımcı maddeler: Mikrokristal selüloz PH 200, krospovidon, laktoz anhidrat,

Detaylı

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi 1967: 18.07.2013 2 Tarihçe 1967 Acute Respiratory Distress in Adults 1971 Adult Respiratory Distress

Detaylı

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi.

ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU. Tıbbi Özgeçmiş. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK CİNSEL İSTİSMARI MUAYENE FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Muayeneyi Yapanın Adı- Soyadı: Uzmanlığı:

Detaylı

KUSAN ÇOCUK. Dr. Erhun Kasırga Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı

KUSAN ÇOCUK. Dr. Erhun Kasırga Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı KUSAN ÇOCUK Dr. Erhun Kasırga Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı Kusma Kusma farklı hastalıklarda görülen bir semptomdur. Yüksek Higher kortikal cortical merkezler

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Kusmaya Genel Yaklaşım. Dr. Ayşen Aydoğan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Kusmaya Genel Yaklaşım. Dr. Ayşen Aydoğan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kusmaya Genel Yaklaşım Dr. Ayşen Aydoğan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi 6.5 aylık erkek Olgu 1 gün süren, günde 20 e varan safrasız kusmalarla 1 kg kaybetme yakınmasıyla

Detaylı

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Tularemi Tedavi Rehberi 2009. Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Tularemi Tedavi Rehberi 2009 Doç. Dr. Oğuz KARABAY Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği 1 Rehber nasıl hazırlandı? Güncel kaynaklar 5 rehber, İnternet

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MULTANZİM Draje Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. MULTANZİM Draje Ağızdan alınır. MULTANZİM Draje Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 300 mg pankreatin (en az 8000 FIP ünitesi lipaz; en az 9000 FIP ünitesi amilaz; en az 500 FIP ünitesi proteaz) ve 50 mg safra disperti (%

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Çocuklarda Bagısıklık Sisteminin Desteklenmesi

Çocuklarda Bagısıklık Sisteminin Desteklenmesi Yalnız Degilsiniz Bizler Yanınızdayız Çocuklarda Bagısıklık Sisteminin Desteklenmesi Prof Dr Metehan Özen Probiyotik Çalışmaları 2010 yılı ilk 3 ay Toplam 251 makale Avrupa 119 makale ile önde ABD (23)

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA

EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA EVDE BAKIM HİZMET DENEYİMLERİ:KAMUDA Doç. Dr. Pemra C.ÜNALAN Ast. Dr. Özge Doğan Marmara Üniversitesi Pendik EAH Evde Sağlık Birimi EVDE SAĞLIKTA HASTA TAKİBİ... Evde sağlık hizmeti alan hastaların ayaktan

Detaylı

Gastoözofageal Reflü Hastalığı: Tanı ve Tedavi Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK

Gastoözofageal Reflü Hastalığı: Tanı ve Tedavi Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK Gastoözofageal Reflü Hastalığı: Tanı ve Tedavi Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH) Montreal de yapılan konsensus toplantısında aşağıdaki şekilde sınıflandırılmıştır. GÖRH; mide

Detaylı

AKUT GRAFT VERSUS HOST HASTALIĞI. Hemş.Birsel Küçükersan

AKUT GRAFT VERSUS HOST HASTALIĞI. Hemş.Birsel Küçükersan AKUT GRAFT VERSUS HOST HASTALIĞI Hemş.Birsel Küçükersan Graft vs Host Hastalığı (GVHH) Vericinin T lenfositlerinin alıcıyı yabancı olarak görmesi ve alıcının dokularına karşı reaksiyon göstermesi Allojenik

Detaylı

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI

SAFRA KESESİ HASTALIKLARI SAFRA KESESİ HASTALIKLARI Oktay Eray EPİDEMİYOLOJİ Sıklıkla safra kesesi ve kanalındaki tıkanıklıklara bağlıdır. Safra kesesi taşları oldukça yaygın ve çoğu semptomsuzdur. Yılda %2 si, 10 yılda %15 i semptomatik

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. * Etkin madde: 4000 1U (1201.2 gg)a vitamini, 1.6 mg Bi vitamini, 1.8 mg B2 vitamini, 2.6 mg Bö vitamini, 4 gg B]2 vitamini, 100 mg C vitamini, 500IUD2 vitamini, 15 mg E vitamini,200 gg B8 vitamini, 10

Detaylı

KİMLİK BİLGİLERİ. ÇOCUK SAĞLIĞI ve HASTALIKLARI ANABİLİM DALI HASTA DEĞERLENDİRME FORMU. Doktorun Adı, Soyadı: Cinsiyeti: Kadın Erkek

KİMLİK BİLGİLERİ. ÇOCUK SAĞLIĞI ve HASTALIKLARI ANABİLİM DALI HASTA DEĞERLENDİRME FORMU. Doktorun Adı, Soyadı: Cinsiyeti: Kadın Erkek Tarih:../ /.. Adı Soyadı: KİMLİK BİLGİLERİ Doktorun Adı, Soyadı: Hasta ID No: Doğum Tarihi (gün/ay/yıl):.../.../... Yaşı:. Anne Adı: Cinsiyeti: Kadın Erkek Baba Adı: Sosyal Güvence: GSS Ücretli Özel Sağlık

Detaylı

KANITLARIN KATEGORİSİ

KANITLARIN KATEGORİSİ EPOS 2007 AMAÇLAR VE HEDEFLER Rinosinüzit, topluma büyük bir mali yük oluşturan, önemli ve gittikçe artan bir sağlık sorunudur. Bu el kitabı, rinosinüzitin tanısı ve tedavisi hakkında kanıta dayalı öneriler

Detaylı

ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI. Dr. Mesci&Uzunlulu

ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI. Dr. Mesci&Uzunlulu ENTERAL BESLENME KILAVUZLARI Dr. Mesci&Uzunlulu KAYNAKLAR Klinik Enteral Parenteral Beslenme Derneği (KEPAN) Amerikan Parenteral ve Enteral Nütrisyon (ASPEN) Avrupa Parenteral ve Enteral Nütrisyon (ESPEN)

Detaylı

Hemoroidal Hastalık, Anal Fissür, Kist Dermoid. Prof.Dr.Tayfun Karahasanoğlu

Hemoroidal Hastalık, Anal Fissür, Kist Dermoid. Prof.Dr.Tayfun Karahasanoğlu Hemoroidal Hastalık, Anal Fissür, Kist Dermoid Prof.Dr.Tayfun Karahasanoğlu 2006 Hemoroidal Hastalık Hemoroidal hastalık Eski Mısır, Yunan, Hindu, İbrani medeniyetlerinde İncil de sıkça adı geçmektedir

Detaylı

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD

Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş. Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD Postoperatif Noninfeksiyoz Ateş Dr.Dilek ARMAN GÜTF Enfeksiyon Hastalıkları AD GT, 62 y, kadın Nüks tiroid papiller CA Kitle eksizyonu (özefagus ve trake den sıyırılarak) + Sağ fonksiyonel; sol radikal

Detaylı

SIK RASTLANAN HASTALIKLAR-1

SIK RASTLANAN HASTALIKLAR-1 SIK RASTLANAN HASTALIKLAR-1 HEMOROİD - BASUR HAZIRLAYAN: OP. DR. ŞABAN BEYAZPINAR ANA SAYFAYA DÖN 1 GİRİŞ Sağlıklı bir toplum olmak. Sağlıklı karar vermeyi sağlamak ve yanlış yapmamak. Bilgilerimizin doğruluğunu

Detaylı

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü

İçerik AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI. Testler. Öykü ve fizik muayene. Öykü 1 2 AKUT APANDİSİT TANISINDA TESTLERİN DEĞERİ VE KULLANIMI İçerik Karın ağrısı olan hastanın akut apandisit olup olmadığını değerlendirmede kullandığımız testlerin değerliliği kullanımları tartışılacaktır

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ANALFİ S S ÜR TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİSİ DERNEĞİ MAKATTA ÇATLAK (Anal Fissür) BU NASIL BİR HASTALIKTIR? Makatta çatlak, (tıp dilinde anal fissür denir) makat

Detaylı

Kanser hastalarında pek çok neden ishale sebep olabilir. Özet olarak bu nedenler şöyledir;

Kanser hastalarında pek çok neden ishale sebep olabilir. Özet olarak bu nedenler şöyledir; İSHAL Kanser hastalarında pek çok neden ishale sebep olabilir. Özet olarak bu nedenler şöyledir; Kanserin Tipi Karsinoid sendrom Kolon kanseri Lenfoma Medüller tiroid kanseri Pankreas kanseri, özellikle

Detaylı

Kusan Çocuk. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi

Kusan Çocuk. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Kusan Çocuk Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Kusma refleksi Vestibuler nukleus (VIII. kranial sinir) Gastrointestinal sistem

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları

ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları ANTİFUNGAL TEDAVİ: PRE-EMPTİF Mİ EMPİRİK Mİ? Prof. Dr. Ayper SOMER İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik İnfeksiyon Hastalıkları Ankara, 28 Şubat 2010 PEDİATRİDE İNVAZİF MANTAR İNFEKSİYONU İÇİN RİSK GRUPLARI

Detaylı

KOLONOSKOPİK TARAMA VE KOLONOSKOPİ

KOLONOSKOPİK TARAMA VE KOLONOSKOPİ KOLONOSKOPİK TARAMA VE KOLONOSKOPİ KOLONOSKOPİ HAKKINDA ÖZET BİR REHBER OP. DR. ŞABAN BEYAZPINAR GENEL CERRAHİ UZMANI www.cerrahiklinik.com BU SUNUMDA KULLANILAN VERİLER, 2004 YILINDA YAPILAN DÜNYA CERRAHLAR

Detaylı

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Genel Bilgiler: Tularemi olgu

Detaylı

NEONATOLOJİDE YENİLİKLER. Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği

NEONATOLOJİDE YENİLİKLER. Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği NEONATOLOJİDE YENİLİKLER Doç. Dr. Esra Arun ÖZER Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniği Preterm bebeklerde NEK in önlenmesinde probiyotikler Meta-analiz Probiyotiklerin etkileri GIS in

Detaylı

ENTERAL BESLENME PROTOKOLÜ

ENTERAL BESLENME PROTOKOLÜ Hazırlama: 2001 Son güncelleme: 06/2011 Sayfa 1 / 6 Hazırlayan(lar): Özlem Tüfekçi, Yeliz Çağan, Pınar Gençpınar, Nur Arslan, Tolga F. Köroğlu ENTERAL BESLENME PROTOKOLÜ Yoğun bakım hastalarında enteral

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ÜLS ERA Tİ FKOLİ T TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİSİ DERNEĞİ ÜLSERATİF KOLİT NEDİR? Ülseratif kolit, kalın bağırsağın içini örten tabakanın iltihabıdır. Rektal kanama,

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Dr. İsmail Yaşar AVCI GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Dr. İsmail Yaşar AVCI GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı KLİNİK BELİRTİ ve BULGULAR KOLERA Dr. İsmail Yaşar AVCI GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1 Koleranın temel kliniği yoğun ishal ve kusma ile seyreden ve sonucunda gelişen

Detaylı