Psikososyal Riskierin Prematüre Yenidoğan ve Ailesi Üzerine Etkileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Psikososyal Riskierin Prematüre Yenidoğan ve Ailesi Üzerine Etkileri"

Transkript

1 DERLEME CİLT: 42 YIL : 2011 SAY!: 2 Psikososyal Riskierin Prematüre Yenidoğan ve Ailesi Üzerine Etkileri Tuğba Karaaslan' Zeynep Eras, Gülsüm Atay Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Gelişimsel Pediatri Ünitesi, Ankara Adres: Dr. Zeynep Eras. T.C.S.B.Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Tel: Cep: Fax: ÖZET: Bir bebeğin gelişimi, kolay/aştırıcı veya zorlayıcı biyolojik ve çevresel unsurların etkileşimi ile belirlenir. Özellikle gelişimsel sorunlar açısından yüksek riskli premature bebeklerde gelişimi izleyecek, koruyacak, destekleyecek ve gereğinde sağaltacak olan ekibin öncelikle bilmesi gereken nokta sadece çocuğa, onun yapısına bakarak değil, aileyi, yakın çevreyi ve toplumun getireceği olanakları değerlendirerek gelişimi değerlendirmesi gerektiğidir. Anlamlı bir izleme yapabilmek için çocuğun gelişimini etkileyen koruyucu ve zorlayıcı unsurların anlaşılması büyük önem taşır. Anahtar kelime/er: prematurite, gelişim, psikososyal riskler Doğum haftası 3 7. haftanın son gününden önce olan bebeklere prematüre yenidoğan denilmektedir (1). Genel olarak doğum haftası 32 haftadan küçük ve doğum ağırlığı 1500 g'dan düşük prematüre yenidoğanlar "yüksek riskli" olarak kabııl edilmekte, gerek sorunlan gerekse tedavileri açısından çok özellikli bir grubu oluşturmaktavebu konuda uzmanlaşmış bir ekip ve üniteye gereksinim göstermektedirler (2,3). Prematüre Bebeklerin Gelişimini Etkileyen Etmenler Bir bebeğin doğum öncesi dönemden erişkin yaşa kadar gelişimini açıklayabilen kurarn "çok eksenli" kurarn (transactional theory) olarak bilinmektedir. Bu kurama göre bir bebeğin gelişimi, kolaylaştıncı veya zorlayıcı biyolojik ve çevresel unsurların etkileşimi ile belirlenir ( 4 ). Gelişimi izleyecek, koruyacak, destekleyecek ve gereğinde sağaltacak olan ekibin öncelikle bilmesi gereken nokta sadece çocuğa, onun yapısına bakarak değil, aileyi, yakın çevreyi ve toplumun getireceği olanaklan değerlendirerek gelişimi değerlendirmesi SUMMARY: The Effects of Psychosocial Risks on the Premature Infant and Family An infant s development is determined by the interraction of facilitating or challenging biological and environmental factors. The team who will follow the development, protect and support the premature infant need to know the importance of evaluating the opportunities bringing by the family, environment and the society. In order to do a good developmental follow-up, it is important to understand the protective and coercive elements in the child' life. Key words: prematurity, development, psychosocial risks gerektiğidir. Çocuğa, aileye ve çevreye ait gelişimi kolaylaştıncı ve zorlayıcı etmenlerden bazılan tablo 1 ve tablo 2'de sunıılmuştur (5). Yapılan çalışmalar zorlayıcı unsurlar (risk faktörleri) arttıkça gelişimin normalden sapması veya gecikmesinin çok daha olası olduğunu göstermektedir. Sameroffve Rosenblum tarafindan yapılan çalışmada; annenin daha önce geçirmiş olduğu ruhsal hastalığı, annelikle ilişkili yüksek kaygı düzeyi, bebeklik döneminde anne ve bebek arasında sınırlı etkileşim, annenin düşük eğitim düzeyi, tek ebeveynlilik, kalabalık aile gibi sosyal riskler arttıkça, IQ puanlannın düştüğünü belirlenmiştir ( 6). Prematüre bebekler ve aileler açısından yukanda sıralanan zorlayıcıların yanı sıra, bebeğe ve aileye ait ek zorlayıcılar ya da riskler olabilmektedir. Bebeğe ait riskler; intrauterin ortamdan sonra yoğun bakım ortamına uyum sağlama, ağır medikal sorunlar, ağrılı, rahatsız edici girişimler, anne ile birlikte kahnmadığı durumlarda şefkatli bakımdan yoksun olma şeklinde sıralanabilir (7). -81-

2 CİLT: 42 YIL: 2011 SAY!: 2 Tablo 1: Çocuğun Gelişimini Destekleyen "Kolaylaştıncı Etmenler" ÇOCUK AİLE ÇEVRE * Ailesi tarafından istenerek Besin, barınak, giysi, sağlık gibi teınel gereksininıleri karşılar, Aileye destek verir (annelik-babalık izni, dünyaya gelir. güvenli korunaklı bir ortam sağlar. maddi destek, eğitim olanaklan gibi). * Bedensel sağlığı ve beslenme Çocuğundan hoşlanır, ona bağlılık hisseder, onu yatıştırabilir, Özel gereksinimleri olan ailelere destek durrunu iyidir. duygusal destek, rahatlama sağlar. sağlar (yakıt, besin, özel eğitim v.b.). * Beslenme, uyku, dışkılama * Kişiler ve dünya ile ilgilenınesini sağlayacak uygun uyaranlar * Çocuk ve erişkin için eğitim olanaklan düzeni iyidir. sunar. sağlar. * Dokunma, görme, duyına, tat, koku Çocuğun ilişki kurmaya yönelik davraruşlanna cevap verir, Kazalar, şiddet, çevre kirliliği gibi alma duyulannın uygun destekler. tehlikelerden yoksun ortam sağlar. uyanlmasından hoşlanır. * Çocuğun verdiği ipuçlarını anlayabilir, bunlara ve onun * Kaliteli belediye hizmetleri sağlar. * Sakinleşip çevresi ile ilgilenebilir. gereksinimlerine uygun yarut verir. Yüksek kalitede, ulaşılabilir sağlık * Ailesinin kayıtsız şartsız sevgisini * Araştıncılığı, merakı, gelişen bağırnsızlığı destekler, çocuğa hizmeti sağlar. hisseder. seçme hakkı verir. * Yüksek kalitede, ulaşılabilir çocuk * Ailesinin ve başkalannın ilgisine Bedensel ve ruhsal açıdan sağlıklıdır. bakımı olanaklan sağlar. yarut verir. Anne-baba arasında güçlü ilişki vardır, birbirlerini destekler, Sağlıklı, güvenli konutlaşma sağlar. * Olumlu, neşeli, dost mizacı vardır. çocuğun bakımını paylaşırlar. *Ana-babalık eğitimi sağlar. * Ailesine bağlannuştır, güvenir, sıcak Akraba ve dostlarından destek alabilirler. Komşuluğu, destek örgütlerini korur, ilişkiler içindedir. * Çocukla konuşur, konuşmayı destekler. geliştirir. * Bedensel faaliyetlere canlılıkla katılır. * Eğitime değer verir. * Olumlu etnik ve kültürel ortam yaratır. * Sosyal beceriler kazarunaktadır. Çocuğa özel zaman ayırır. * Dikkatini yoğıınlaştırabilir. * Çocuğu över, onunla övünür. * Koyulan sınırlan kabul edebilir. * Çocukla ilişkileri, beklentilerinde tııtarlıdır, * Merak eder, soru sorar. uygun disiplin yöntenıleri kullanır. * Bağımsızlığa doğru adınılar atınaktadır. * Çocuğun sağlık, gelişimi hakkında bilgilidir. * Gelişimsel basamaklan zamarunda Gelişirnin ilerlemesi için yardımcı olur. kat eder. Anne-baba iyi birer rol modeli oluştıırur. * Kardeşler çocukla ilgilidir. Tablo 2: Çocuğun Gelişimini Tehlikeye Sokabilen "Zorlayıcı Etmenler" ya da "Risk Faktörleri" ÇOCUK AİLE ÇEVRE Erken doğum, düşük doğum ağırlığı. * Yoksulluk,geçim sıkıntısı, işsizlik. * Yoksulluk, iş olanaklarının azlığı. * Beslenme, uyku sorunları. * İçe dönük, çocukla birlikte olamayan ebeveyn. *Yetersiz, sağlık koşullan uygun olınayan * Aşırı ağlama, huzursuzluk, "zor bebek". * Çocuğun verdiği ipuçlarının anlaşılınaması, yanlış anlaşılınası, konut. Enfeksiyonlar, akut ve kronik hastalıklar. duyarsız olunması. * Ortamda trafik, çevre kirliliği, ses, şiddet * Kabızlık, ishal. Çocuğa çok az ya da aşırı uyaran verilınesi. gibi tehlikeler. * Büyüme geriliği, kilo alamama. * Depresyon, başka ruhsal hastalığı olan anne-baba veya yakın * Sağlık hizmetlerine ulaşamama, gereğince Denıir eksikliği aneınisi. aile bireyleri. yararlaruunama. * Davranış sorunlan. Eşler arası geçirnsizlik. *Yetersiz belediye hizmetleri. * Duygusal sorunlar. *Madde bağımlılığı (alkol, uyuştıırucu, sigara). *Yetersiz çocuk ve erişkin eğitimi Dil sorunlan. *Aile içi şiddet (sözel, bedensel, cinsel). olanakları. * ilişki kurma sorunları, otizm. Ailede sağlık sorunu. * Özel gereksinimi olan ailelerin destekten * Bedensel engel Aile geçiş dönenıleri (doğum, taşınma, boşanma, tekrar yoksun olınası (özel eğitim, rehabilitasyon, Gelişirnde gecikmeler. evlenıne, hapis, ölüm). maddi destek). Uygun olınayan çocuk bakıcısılbakıını. Çocuk sağlığı ve gelişimi konusunda bilgisizlik. * Kırsal bölgede maddi ve sosyal destekten uzak kalma. * Sıklıkla evden uzaklaşan anne-baba. * Kaliteli çocuk bakını/bakıcı olanaklannın Anne-babalık konusunda beceriksizlik, kendine güvenmeme. Yenidoğan ve kardeşlerin bakımında akraba ve dostların desteğinin olınaması. Aşırı engelleyici, karışıcı geniş aile. * Aşırı katı, engelleyen, eleştiren veya aşırı koruyan anne-baba. * Çocuğu kabul edememe, ilınıal, örseleme. olınaması. *!rkçılık, ayırımcılık. Aileye ait riskler ise; istenmeyen veya plansız gebelik, aşın istenen - kıymetli gebelik, annenin yaşının genç/yaşlı olması, annenin bedensel sağlık sorunları, çoğul gebelik, çok sayıda ve sık gebelik, iziemi olmayan gebelik, bebekle ilgili sorunlar (örn: düşük tehdidi), bebeği kaybetme korkusu, sağlıklı doğmasını hayal ettikleri bebeklerini "kaybetmenin" yası, kaygısız geçen bir anın olmaması, yaşatma içgüdüsünün doruğunda yaşatmayı yabancıya teslim, bağlanıp bağlanmama, yaşayacağına güvenip güvenmeme, yaşamasını isteyip istememe gibi karmaşık duygu ve düşünceler, bebeğine evde bakarnama kaygısı, bebeğin tıbbi gereksinimlerini yeterince karşılayamama kaygısı, annenin gebeliğini başarı ile -82-

3 CİLT: 42 YIL: 2011 SAY!: 2 tamamlayamadığını düşünmesi, kendisini suçlaması şeklinde olabilmektedir (8). Psikososyal Riskierin Yenidoğan ve Ailesi Üzerine Etkileri Bebekler, özellikle yenidoğan döneminde yoğun bir öğrenme potansiyeline sahiptirler. Bu potansiyelin gelişmesi için bebeklerin uyarıcı bir çevreye ihtiyaçlan vardır (9). Buna karşın, risk grubunda olduğu belirlenen bebeklere, gelişimlerinde gecikme olma ihtimali düşünülerek daha yoğun ve daha ciddi bir uyaran desteği sağlanmalıdır ( 10). 1. Anne-Baba-Bebek Etkileşimi Araştırmalar, bebeğin ilk deneyimlerinin doğumdan önce başladığını, fetusun çeşitli duyumsal ve hareket deneyimler yaşadığını ve beyin gelişimi ile algısal öğrenmenin bu deneyimleri etkilediğini bilimsel olarak kanıtlamışlardır. (1 1 ). Doğumdan önce başlayan bu öğrenme süreci, doğumdan sonra, annebaba ve bebeğin bakımı ile ilgilenen diğer kişilerin bebekle iletişim kurmasıyla devam etmektedir. Bu iletişimde bebeğin öğrenmesini destekleyen uyaranlar ve bebeğe duyulan sevgi çok önemlidir (12).Bebeğin anne-babasına ve bakımıyla ilgilenen diğer kişilere güçlü ve güven1i bir bağlılık geliştirmesi, onu daha sonra yaşayabileceği stres ve travmalara karşı koruyucudur. Yapılan araştırmalar, erken dönem bakımı ve çocuğun daha sonraki gelişimi arasında güçlü bir bağlantı olduğunu ve özellikle yaşamlarının birinci yılında ihtiyaçlarının anlaşıldığı ve karşılandığı tutarlı bir bakım alan bebeklerin güçlü sosyal beceriler geliştirdiklerini göstermektedir (ll).prematüre bebeklerde biyolojik riske ek olarak, birtakım cihaziara bağlanarak uzun süre hastanede kalma gibi anne-baba-çocuk etkileşimine engel olan çevresel etmenler, gelişimi ciddi anlamda etkilemektedir (13). Prematüre bebeklerde, başetme ve uyum sağlama becerileri, sağlık sorunlan olmayan çocuklara göre daha sınırlı olabilmekte ve bakımlarını üstlenen kişiler ile etkileşimleri kolayca zarar görebilmektedir (14). Bu bebekler biyolojik riskleri dolayısıyla zamanında ve beklenen doğum haftasında doğan bebeklere göre daha fazla sosyal riske maruz kalabilmektedirler (12). Ayrıca yapılan gözlemler prematüre bebeklerin zamanında doğan bebeklere göre kendileri ile ilgilenen kişilere dikkat etme, karşılıklı ses çıkarma, gülümseme ve yüz yüze etkileşime girme açısından daha az zaman harcadıklarını da göstermiştir (15). Bunlara ek olarak prematüre bebeklerin anne-babalarının, zamanında doğmuş bebeklerin anne-babalarına göre bebekleri ile daha az ilgilendikleridir. Bebeklerini kendilerinden uzakta kucakladıkları, bebekleri ile daha az konuştukları ve yüz yüze iletişim için daha az girişimde bulundukları belirtilmiştir. Anne bebeğin yaşama tutunup tutunamayacağı konusunda ümit ve ümitsizlik arasında gidip geldikçe yeni doğmuş bebeğine bağlanmaktan korkabilmektedir ( 16). 2. Depresyon ve Anne-Çocuk Üzerine Etkileri Bebeğin gelişimini zorlayıcı etmenlerden olan annede depresyon gibi ruhsal sorunların varlığı anne ile bebek arasındaki bağlanma sürecinin zedelenmesine ve gelişimin olumsuz yönde etkilenmesine neden olabilmektedir (17). Planlanmamış gebelik, ilk gebelik, genç anne yaşı, gebelik dönemi sağlık sorunları, annede kronik fiziksel hastalık, perinatal kayıplar, infertilite, düşük, küretaj gibi jinekolojik sorunlar, sosyoekonomik zorluklar, evlilik sorun1an, ayrılma-boşanma, anneyi destekleyen kişilerin yeterli olmaması doğum sonrasında depresyon riskini arttıran etmenler arasındadır. Bunlara ek olarak doğum komplikasyonları, prematüre doğum, doğumdan sonra bebeği emzirememe, bebeğin yenidoğan döneminde hastane yatışı ve bebeğin huzursuz olması da depresyon riskini artırmaktadır (18). Bebek sahibi oldukları ilk bir yıl içinde annelerde depresyon görülme sıklığı, %12-47 olarak bildirilmektedir (19). Ülkemizde kendini bildirim ölçekleri ile yapılan çalışmalarda doğum sonrası depresyonun görülme sıklığının %15-40 arasında değiştiği görülmektedir (20,21). Doğum sonrası depresyon, hem anne hem de bebeğin sağlığı ve bakımında yetersizliklere neden olan, özellikle süt çocukluğu ve erken çocukluk döneminde, bilişsel, sosyal, dil gelişimi arnnlarında ve davranışsal gelişirnde olumsuz etkilere neden olan bir durumdur (17). Depresyonu olan -83-

4 CİLT: 42 YIL: 2011 SAY!: 2 annelerde, üzgün ve yorgun görünüm, isteksizlik, ınimiksiz konuşma, donuk yüz ifadesi, düşük aktivite düzeyi, bebekle az ilgilenme, yüzüne az bakma, bebeğin aktivitelerini izlememe, bebeği başıboş bırakma ya da aşırı müdahalede bulunma ve bebeğin davranışlarını olumsuz algılama davranışları görülmektedir. Annelerin bebeklerinin sorumluluklarını almakta zorlandıklan, onların isteklerine yanıt vermeyi başaramadıklarından suçluluk ve öfke yaşadıkları belirtilmektedir (16). Depresyonu olan annelecin bebeklerinin ise; daha az göz teması kurdukları, daha az ses çıkardıkları, daha az hareket ettikleri, daha huysuz ve gergin oldukları görülmüştür. Bebekler bu durumla baş etmede ve davranışlarını düzenlernede zorlanmaktadırlar (17,18,22). Süreç içerisinde, bebekler aşırı ağlama, beslenme ve uyku problemleri, malnütrisyon, gelişme geriliği, duygusal ve bilişsel gelişme geriliği, hastaneye başvuru ve yatış sıklığında artış ve ihmal-istismar boyutuna varan olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalabilmektedirler (19). 3. Bakım Verenin Bebek Gelişimi Bilgisi Çocukların gelişim basarnaklarına ne zaman ulaştıkları ve farklı yaşlarda onlara ne gibi uyaranlar verilmesi gerektiği konusunda annelerin bilgileri, onların çocuklarından beklentilerini ve sundukları olanakları etkilemekte, bu süreç de gelişimi etkilemektedir. Ertem ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmada, 0-3 yaş grubunda çocuklan olan 1055 annenin gelişimle ilgili bilgi ve tutumlan değerlendirilmiş ve annelerin gelişim konusunda bilgi düzeylerinin yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (23). Altı ay ile beş yaş arasmda bebekleri olan anneler ile yapılan bir araştırmada, çocuk gelişimi konusunda bilgili olan annelecin bebekleriyle daha uygun iletişim kurdukları, bebeklerinin gelişimlerini destekleyecek bedensel, sözel uyaranları ve oyunları uygun zamanda, uygun yoğunlukta ve çeşitlilikte sağlayabildikleri gösterilmiştir (24). Başka araştırmalarda ise, annelecin çocuk gelişimi konusundaki bilgilerinin, bebeklerinin davranışlarını yorumlayabilmelerini ve onların gereksinimlerini anlayabilmelerini kolaylaştırdığı saptanmıştır (25). Annelerin çocuk gelişimi ve gelişimin desteklenmesi konularmdaki bilgi ve tutumlannın anne yaşı, eğitim düzeyi, bulundukları sosyoekonomik ve kültürel yapı ile yakından ilişkili olduğunu gösteren araştırmalar bulunmaktadır (26). SONUÇ Günümüzde çok düşük doğum ağırlıklı bebeklerin yaşatılma başansı yalnızca yaşama oranlan ile değil, erken ve uzun dönemde yaşam kalitelerini yansıtan nörolojik ve gelişimsel durumları kapsammda değerlendirilmektedir. Bu riskli bebeklerin belirli aralıklarla değerlendirilmesi, gelişimsel sorun saptanan çocukların ve ailelerinin en uygun hizmetlere en erken dönemde yönlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu süreçte prematüre doğan bebeklerin gelişimini izleyecek, koruyacak, destekleyecek ve gereğinde sağaltacak olan ekibin sadece çocuğun yapısını, biyolojik risklerini değil; ailesini, yakın çevresini ve toplumun getireceği olanakları da değerlendirmesi gerekmektedir. Bu sayede, biyolojik riskierin yanı sıra psikososyal riskleri olan çocukların ve ailelerinin belirlenmesi mümkün olabilecek ve bu çifte tehlikenin etkileri azaltılabilecektir. KAYNAKLAR 1. Arsan S: Prematüre Yenidoğan ve Sorunları. (Ed Şükrü Cin). Çocuk Sağlığı ve Hastalıklar 2004, ANTIP A.Ş. Yayınları. 2. Bucher H, Killer C, Ochsner Y, Vaihinger S, Fauchere J: Growth, devetopmental milestones and health problems in the first two years in very preterm infants compared with term infants. EuropeanJournal ofpediatrics 2002;161(3), Ergenekon E: Küçük ve Erken Yenidoğana Yaklaşım. Saadet Arsan (editör). Temel Yenidoğan Sağlığı. Ankara: Çocuk Hastalıkları Araştırma Valifı Yayını, 2005: Sameroff A.J: Environmental cantext of child development. Journal ofpediatrics 1986; 109 (1), Ertem İ, Gök C: Gelişimin Değerlendirilmesi, İzlenmesi, Desteklenmesi. İlgi ÖztürkErtem (editör). Gelişimsel Pediatri. Ankara: Çocuk Hastalıkları Araştırma Valifı, 2005:

5 CİLT: 42 YIL: 2011 SAY!: 2 6. Sameroff AJ, Rosenblum KL: Psychosocial constraints on the development of resilience. Annals New YorkAcademy ofsciences 2006; 1094, Salt A, D 'Amore J, Ahluwalia A, Seward S, Kaptoge S, Halliday J, Dorlin Mw. Outcome at 2 years for very low birthweight infants in a geographical population: Risk factors, cost, and impact of congenital anomalies. Early Human Development 2003;82 (2), Ertem İ, Bayhan A, Bayram, Ö: Prematüre Bebeklerin Gelişimlerinin İzlenmesi ve Desteklenmesi. İlgi Ertem (editör). Gelişimsel Pediatri. Ankara: Çocuk Hastalıkları Araştırma Vakfı Yayını, 2005,s Williams P, Piamjariyakul U, Williams A, Hornboonherm P, Meena P, Channukool N et al: Thai mothers and children and the home observation for measurement of the environment (HOME): Pilot study. Int J Nurs Stud. 2003;40(3), O. Ritchie SK: Primary care of the premature infants discharges from the neonatal intensive care unit. Am. J. Maternal/Child Nurs. 2002;27, ll. Shore R: Rethinking the Brain: New Insights into Early Development. Families and Work Institute, New York, Bucher H, Killer C, Ochsner Y, Vaihinger S, Fauchere J: Growth, devetopmental milestones and health problems in the first two years in very preterm infants compared with term infants. EuropeanJournal ofpediatrics 2002;161(3), Holditch-Davis D, Miles MS: Mothers' stories about their experiences in the neonatal intensive care unit. Neonatal Network 2000;19 (3), Marret S, Ancel PY, Marpeau L, et al. Neonatal and 5-year outcomes after birth at weeks of gestation. Obstet Gynecol 2007; ll 0: Feldman R, Eidelman AL Sirota L, Weller A: Comparison of skin-to-skin (Kangaroo) and traditional care: Parenting outcomes and preterm infant development. Pediatrics 2002;110(1): Aagaard H, Hall EO: Mothers' experiences of having a preterm infant in the neonatal care unit: a meta-synthesis. Journal of Pediatric Nursing 2008;23(3), Chaudron LH: Postpartum depression: What pediatricians need to know. Pediatrics in Review 2003;24(5): Cooper P J, Tomlinson M, Swartz L, Woolgar M, Murray L, Molteno C: Post-partum depression and the mother-infant relationship ina South African peri-urban settlement. The British Journal of Psychiatry 1999;175, Olson A, Kemper K, Kelleher K et al: Primary care pediatricians' rol es and perceived responsibilities in the identification and management ofmaternal depression. Pediatrics 2002;110 (6), İnandı T, Elçi OM, Öztürk A, E gri M, Polat A, Sahin TK: Risk factors for depression in postnatal first year, in eastern Turkey. International Journal of Epidemiology 2002; 31: Ekuklu G, Tokuç B, Eskiocak M, Berberoğlu U, Saltık A. Prevalence of postpartum depression in Edirne, Turkey, and related factors. The Journal ofreproductive Medicine 2004;49(11): Hart S, Field T, del Vale C, Pelaez NM Depressed mothers 'interactions with the ir one year old infants. Infant Behav Dev. 1998;21, Ertem İÖ, Atay G, Gümüş D, Bayhan A, Bingöler B, Gök C, Özbaş S, Haznedaroğlu D, Işıkli S: Mothers' knowledge of young child development in a devetoping country. Child: Care, Health and Development 2007;33 (6), Tamis-LeMonda CS, Chen LA: Mothers' knowledge about children s play and language development: Short-term stability and interrelations. Devetopmental Psychology 1998 ;34(1), Damast AM, Tamis-LeMonda CS, Bornstein MH: Mother-child play: Sequential interactions and the relation between maternal beliefs and behaviours. Child Development 1996;67, Bornstein MH, Cote LR: Who is sitting across from me?. Immigrant mothers' knowledge of parenting and children s development. Pediatrics 2004;114 (5), e

6

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUK ÇAĞI GELİŞİM ÖZELLİKLERİNE GENEL BİR BAKIŞ

ERKEN ÇOCUKLUK ÇAĞI GELİŞİM ÖZELLİKLERİNE GENEL BİR BAKIŞ ERKEN ÇOCUKLUK ÇAĞI GELİŞİM ÖZELLİKLERİNE GENEL BİR BAKIŞ Psk.Dr. A.Şebnem Soysal GÜTF Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Bu heykelin fotoğrafına baktığınızda iki yaşındaki bir çocuğun gelişimi

Detaylı

ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANELERİNDE GELİŞİMSEL PEDİATRİ ÜNİTELERİ

ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANELERİNDE GELİŞİMSEL PEDİATRİ ÜNİTELERİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANELERİNDE GELİŞİMSEL PEDİATRİ ÜNİTELERİ Prof. Dr. İlgi Ertem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Gelişimsel

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

1960-1980 Enfeksiyon taşıma riski Bebeklerin izolasyonu. 1980-1990 Teknolojik destek ve tedavi Nörogelişimsel sorunlar

1960-1980 Enfeksiyon taşıma riski Bebeklerin izolasyonu. 1980-1990 Teknolojik destek ve tedavi Nörogelişimsel sorunlar 1960-1970 Prematüre bebeklere yönelik sağlık hizmetinin düzenlenmesi YYBÜ 1960-1980 Enfeksiyon taşıma riski Bebeklerin izolasyonu 1980-1990 Teknolojik destek ve tedavi Nörogelişimsel sorunlar 1985-1990

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

Deepa Grover Erken Dönem Çocuk Gelişimi Bölge Danışmanı UNICEF ODA/BDT Bölge Ofisi. Küçük Çocuğun İyi Olma Hali ve Kaliteli Erken Dönem Eğitim

Deepa Grover Erken Dönem Çocuk Gelişimi Bölge Danışmanı UNICEF ODA/BDT Bölge Ofisi. Küçük Çocuğun İyi Olma Hali ve Kaliteli Erken Dönem Eğitim Deepa Grover Erken Dönem Çocuk Gelişimi Bölge Danışmanı UNICEF ODA/BDT Bölge Ofisi Küçük Çocuğun İyi Olma Hali ve Kaliteli Erken Dönem Eğitim KALİTE: Sistemin Yapı Taşları ve Sorular Yapı Taşları Kaliteyle

Detaylı

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri MADDE BAĞIMLILIĞI BAĞIMLILIK Bağımlılık, bireyin kendi ruhsal ve bedensel sağlığına

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü, Ankara, Türkiye

Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü, Ankara, Türkiye KARAASLAN B.T. ve ark. 200 Özgün Araştırma Original Article Jinekoloji - Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi The Journal of Gynecology - Obstetrics and Neonatology Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Prematüre

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir??

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir?? Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem Sıklığı?? Klinik seyir?? Çocuğun ilk travmatik yaşam olayı emzirme bağlanma olumsuz sağlık koşulları yetersiz bakım Doğum Değişim İyi anne olabilecek

Detaylı

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU A R A Ş. G Ö R. Z E Y N E P K I R I K K A L E L İ Gebelik dönemi fizyolojik olduğu kadar kalıcı psikolojik değişikliklere de neden olmaktadır. Anne karnında gelişen

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

Dünyada Çocuk Sağlığı Politikaları / hedefleri. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10 Mayıs 2011

Dünyada Çocuk Sağlığı Politikaları / hedefleri. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10 Mayıs 2011 Dünyada Çocuk Sağlığı Politikaları / hedefleri Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10 Mayıs 2011 1 DÜNYA DAKİ ÇOCUKLARIN SAĞLIĞININ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR 1946 BM ye bağlı UNICEF kuruldu.

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

TABURCULUK SONRASI REHOSPİTALİZASYON VE NEDENLERİ..Dr. Ömer ERDEVE

TABURCULUK SONRASI REHOSPİTALİZASYON VE NEDENLERİ..Dr. Ömer ERDEVE TABURCULUK SONRASI REHOSPİTALİZASYON VE NEDENLERİ.Dr. Ömer ERDEVE Rehospitalizasyon - TANIM Kim? Ne kadar süre boyunca? Hangi düzey ünite? Maliyet? Mortalite ve morbidite üzerine etkisi? Rehospitalizasyon

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not III Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Kişilik Gelişimi Kişilik Nedir? *Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici,

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir.

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Konuşma gecikmesi Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Aylara göre konuşmanın normal gelişimi: 2. ay mırıldanma, yabancılara

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

ANNELERİN BEBEKLERİNİN KIRILGANLIĞI İLE ALGILARININ EK GIDAYA GEÇİŞ DÖNEMİNE ETKİSİ

ANNELERİN BEBEKLERİNİN KIRILGANLIĞI İLE ALGILARININ EK GIDAYA GEÇİŞ DÖNEMİNE ETKİSİ ANNELERİN BEBEKLERİNİN KIRILGANLIĞI İLE ALGILARININ EK GIDAYA GEÇİŞ DÖNEMİNE ETKİSİ Ayfer Akyağcı, Alper Bülbül, Hande Erdoğan, Brian Roy Ives, Nuh Can Koçak, Mustafa Taşdemir Danışman: Prof. Dr. Aylin

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 BÖLÜM 1 GELİŞİM PSİKOLOJİSİNDE KURAMLAR VE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Çare SERTELİN MERCAN I.

Detaylı

Obezite ve Yeme Alışkanlıklarının Psikolojik Temelleri

Obezite ve Yeme Alışkanlıklarının Psikolojik Temelleri Obezite ve Yeme Alışkanlıklarının Psikolojik Temelleri Prof. Dr. Yıldız Akvardar Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Neden besleniyoruz? Ruhsal gelişimde Oral Dönem (0-1 yaş) Bebeğin doyurulması,

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Geç-dönem Bozukluklar Depresyon Kaygı Bozuklukları Yeme Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nörogelişimsel Bozukluklar Otizm Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD 58. Türkiye Milli Pediatri Kongresi 25 Ekim 2014 TANIM Otizm Spektrum

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Yüksek Riskli Yenidoğanların Uzun Dönem Sonuçları. Doç. Dr. Ş. Suna OĞUZ Zekai Tahir Burak Kadın Sağ. EAH Yenidoğan Kliniği

Yüksek Riskli Yenidoğanların Uzun Dönem Sonuçları. Doç. Dr. Ş. Suna OĞUZ Zekai Tahir Burak Kadın Sağ. EAH Yenidoğan Kliniği Yüksek Riskli Yenidoğanların Uzun Dönem Sonuçları Doç. Dr. Ş. Suna OĞUZ Zekai Tahir Burak Kadın Sağ. EAH Yenidoğan Kliniği Sunum planı Yüksek riskli yenidoğan bebeklerin Prematüre bebekler Hipoksik iskemik

Detaylı

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER Prof. Dr. İbrahim H. DİKEN Arş. Gör. Seçil ÇELİK Arş. Gör. Gözde TOMRİS Anadolu Üniversitesi Erken Özel Eğitim Hizmetleri Erken Özel Eğitim

Detaylı

YENİDOĞAN ÖLÜMLERİ VE PREMATÜRİTE. Doç. Dr. Ahmet Yağmur Baş Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EAH Yenidoğan Kliniği

YENİDOĞAN ÖLÜMLERİ VE PREMATÜRİTE. Doç. Dr. Ahmet Yağmur Baş Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EAH Yenidoğan Kliniği YENİDOĞAN ÖLÜMLERİ VE PREMATÜRİTE Doç. Dr. Ahmet Yağmur Baş Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları EAH Yenidoğan Kliniği YENİDOĞAN SAĞLIĞI Yenidoğan dönemi; doğumdan bir aya kadar olan süreyi (ilk 28 gün)

Detaylı

ZEÖ/İEÖ217 ERKEN ÇOCUKLUKTA ÖZEL EĞİTİM 1. ÜNİTE: EÇÖZE YE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR. 2. MODÜL: EÇÖZE: Kuramsal Temeller

ZEÖ/İEÖ217 ERKEN ÇOCUKLUKTA ÖZEL EĞİTİM 1. ÜNİTE: EÇÖZE YE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR. 2. MODÜL: EÇÖZE: Kuramsal Temeller ZEÖ/İEÖ217 ERKEN ÇOCUKLUKTA ÖZEL EĞİTİM 1. ÜNİTE: EÇÖZE YE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR 2. MODÜL: EÇÖZE: Kuramsal Temeller Doç. Dr. İbrahim H. Diken Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN)

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN) GÜLÇİN KARADENİZ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ E-Posta Adresi Telefon (İş) : 2166261050-2244 Faks : 2166281113 Adres : : gulcinkaradeniz@maltepe.edu.tr Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Detaylı

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte,

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, Dünyada her bir dakikada 380 kadın gebe kalmakta, 190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, 40 kadın sağlıksız düşük yapmaktadır.

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER Nilüfer Güzoğlu, H. Gözde Kanmaz, Dilek Dilli, Nurdan Uras, Ömer Erdeve, Uğur Dilmen İlk tüp bebeğin 1978 de doğumundan bu yana IVF

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesi

Çocukluk Çağı Obezitesi Çocukluk Çağı Obezitesi Prof. Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü hozcebe@hacettepe.edu.tr Çocuklarda Obezite Son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmesi Gelişmiş

Detaylı

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu. Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.tr Uzmanlık Alanları İletişim, dil gelişimi ve sosyal etkileşim

Detaylı

GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009

GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR. Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009 GÜÇ KOŞULLAR ALTINDAKİ ÇOCUKLAR Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD Mart 2009 1 Amaç: Bu dersi sonunda dönem III öğrencileri güç koşullar altındaki çocukların korunmasına yönelik müdahaleler konusunda bilgi

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Sosyal fobi, bireyin sosyal ortamlarda herhangi bir eylem yaparken utanç duyacağı duruma düşeceğini düşünerek nedensiz kızarma,

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

Zeynep Eras, Özlem Konukseven, Fuat Emre Canpolat, Çiğdem Topçu, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Özlem Konukseven, Fuat Emre Canpolat, Çiğdem Topçu, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Özlem Konukseven, Fuat Emre Canpolat, Çiğdem Topçu, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi GİRİŞ ÇDDA / preterm doğum

Detaylı

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ Bu kitapçık Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Beyin Görüntüleme ve Elektrofizyoloji Birimi tarafından hazırlanmıştır. Şubat 2010 1 DEPRESYON

Detaylı

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi

30.12.2014. Anne Sütünün Önemi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi. Anne Sütünün Önemi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) ANNE SÜTÜNÜN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ Slayt No: 22 Bebeğin bağışıklık sisteminin gelişimini kolaylaştırır. Bebekte kulak enfeksiyonları

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DOÇ.DR. ZEHRA ALTINAY SINIF YONETIMI Bu derste, Sınıf ortamı ve grup etkileşimi Grup türleri Grup ve lider Liderlik türleri Grup içi etkileşimin hedefleri

Detaylı

Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi SBF Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Program Yeterlilikleri TYYÇ Yaşam Bilimleri Temel Alanı Yeterlilikleri

Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi SBF Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Program Yeterlilikleri TYYÇ Yaşam Bilimleri Temel Alanı Yeterlilikleri Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi SBF Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Program Yeterlilikleri TYYÇ Yaşam Bilimleri Temel Alanı Yeterlilikleri 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 BİLGİ (Kurumsal ve Olgusal)

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI

BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI İLETİŞİM BİLGİLERİ Adres: Seyhan Mh. 556/6 Sk. No:4 D:8 Buket Apt. Akıncılar Buca-İzmir Telefon: 0555 453 63 05 E-mail: besteozguven@gmail.com KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yeri ve Tarihi:

Detaylı

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni İş Hijyenisti tanımı Psikososyal riskler Yüklenme Yorgunluk Stres Monotoni

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zeynep Çatay Çalışkan 2. Doğum Tarihi: 18 Şubat 1975 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Ayfer Ayan(1) Cemile Aksoy(2) Hande Edizkan Budak(3) 1 Acıbadem Bursa Hastanesi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 2 Acıbadem Bursa Hastanesi, Eğitim ve

Detaylı

Turaşlı K. N.. (2012), Intercultural Approach in Early Childhood Education, Journal Of Education And Future,, ıssue:1 p. 37-47, ISSN 2146-8249

Turaşlı K. N.. (2012), Intercultural Approach in Early Childhood Education, Journal Of Education And Future,, ıssue:1 p. 37-47, ISSN 2146-8249 Nalan Kuru Turaşlı Tel: +90 5326671867 e-mail: nalanturasli@gmail.com 2000 yılında Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Okul Öncesi Öğretmenliği Programı nda yüksek lisans, 2006 yılında yine

Detaylı

EBEVEYNLİK BECERİLERİ

EBEVEYNLİK BECERİLERİ EBEVEYNLİK BECERİLERİ Doç. Dr. Koray KARABEKİROĞLU 21.Ekim.2010, ANTALYA www.cocukhayat.com 1 SUNUM İÇERİĞİ Anne-baba olmak Ebeveynlik tutumları Türkiye de ebeveynler Özel durumlar Ebeveyn-doktor ilişkisi

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Okulöncesi eğitim çevresini merak eden, öğrenmeye ve düşünmeye güdülenmiş çocuğun bu özelliklerini yönetme, teşvik etme ve geliştirme gibi çok önemli bir görevi üstlenmiştir.

Detaylı

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER Fiziksel Gelişimin Değerlendirilmesi Boy Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri Kiloya İlişkin Persentil Eğrileri Baş Çevresi Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri

Detaylı

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yıl: 11 Cilt: 5 Sayı: 19 Ekim-Kasım-Aralık 2009 Anne Yaşı Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yrd. Doç. Dr. Saadet YAZICI* Yrd. Doç. Dr. Gülümser DOLGUN* Öz Amaç: Çalışmanın amacı, anne

Detaylı

Yok bir şey. Ne kadar sürede geleceğini merak ettim! HUZURSUZ BEBEK

Yok bir şey. Ne kadar sürede geleceğini merak ettim! HUZURSUZ BEBEK Yok bir şey. Ne kadar sürede geleceğini merak ettim! HUZURSUZ BEBEK Doç.Dr.Meda KONDOLOT Erciyes Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Sosyal Pediatri Bölümü Sunum planı 1 2 3 4 Fizyolojik özellikler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. :Sema Bayraktar. :Öğretim Görevlisi. :Sbayraktar@bezmialem.edu.tr. Derece Alan Üniversite Yıl. Fen Bilimleri. Hemşirelik

ÖZGEÇMİŞ. :Sema Bayraktar. :Öğretim Görevlisi. :Sbayraktar@bezmialem.edu.tr. Derece Alan Üniversite Yıl. Fen Bilimleri. Hemşirelik ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı 2.Ünvanı :Sema Bayraktar :Öğretim Görevlisi 3.Üniversite/Fakülte/Departman :Bezmialem Vakıf Üniversitesi/ Sağlık Bilimleri Fakültesi/ Hemşirelik Bölümü 4.Bölümü 5.İletişim :Çocuk

Detaylı

BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ

BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenin kötüye kullanımını üç ana başlıkta ele

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMĠNDE GELĠġĠMĠN YAġAM BOYU ETKĠLERĠ

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMĠNDE GELĠġĠMĠN YAġAM BOYU ETKĠLERĠ ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMĠNDE GELĠġĠMĠN YAġAM BOYU ETKĠLERĠ Prof.Dr. Ġlgi Ertem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD GeliĢimsel Pediatri Ünitesi SUNUM PLANI Erken çocuklukta geliģim

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatış deneyiminin aile ve prematüre bebek üzerine etkileri

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatış deneyiminin aile ve prematüre bebek üzerine etkileri Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2008; 51: 104-109 Derleme Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatış deneyiminin aile ve prematüre bebek üzerine etkileri Ömer Erdeve 1, Begüm Atasay 2, Saadet Arsan 3,

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* ARAŞTIRMA KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Fatma GÜDÜCÜ TÜFEKCİ** Aynur YILDIZ*** Alınış Tarihi:10.07.2009 Kabul Tarihi:28.10.2009

Detaylı

Gözde Cingiz, Melike Yardımcı, Doğanay Yıldız, Resul Bircan, Kutay Bahadır, Ögr. Gör. Elif Durukan

Gözde Cingiz, Melike Yardımcı, Doğanay Yıldız, Resul Bircan, Kutay Bahadır, Ögr. Gör. Elif Durukan ANKARA ĠLĠNDE ÇALIġMAKTA OLAN ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEKĠMLERĠNĠN ANNELERDE DOĞUM SONRASI GELĠġEN DEPRESYON KONUSUNDAKĠ BĠLGĠ DÜZEYĠ, TUTUM VE UYGULAMALARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Gözde Cingiz, Melike

Detaylı

0-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN GELİŞİM TAKİPLERİ PROGRAMI

0-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN GELİŞİM TAKİPLERİ PROGRAMI 11-1 Mayıs 1, H.Ü. Kültür Merkezi, Ankara 12 Mayıs 1, Salı, Sözel Bildiriler XIV, 11-1 Yeşil Mayıs Salon, 1, Saat: Poster 17. - Bildiri 18.1 PS7 SS - YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN GELİŞİM TAKİPLERİ PROGRAMI Rabia

Detaylı

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ

YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI. Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIKLI YAŞAMI DESTEKLEME PROGRAMI Dr. Metin SABUNCU YALOVA BELEDİYESİ SAĞLIK İŞLERİ MÜDÜRÜ Dünyada 13.5 milyon koroner kalp hastası var. Yılda 1.5 milyon insan kalp krizi geçiriyor.

Detaylı

KİMLİK BİLGİLERİ. ÇOCUK SAĞLIĞI ve HASTALIKLARI ANABİLİM DALI HASTA DEĞERLENDİRME FORMU. Doktorun Adı, Soyadı: Cinsiyeti: Kadın Erkek

KİMLİK BİLGİLERİ. ÇOCUK SAĞLIĞI ve HASTALIKLARI ANABİLİM DALI HASTA DEĞERLENDİRME FORMU. Doktorun Adı, Soyadı: Cinsiyeti: Kadın Erkek Tarih:../ /.. Adı Soyadı: KİMLİK BİLGİLERİ Doktorun Adı, Soyadı: Hasta ID No: Doğum Tarihi (gün/ay/yıl):.../.../... Yaşı:. Anne Adı: Cinsiyeti: Kadın Erkek Baba Adı: Sosyal Güvence: GSS Ücretli Özel Sağlık

Detaylı

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul dönemi 6-19 yaşlar arasını kapsar, iki dönemdir erken okul yaşı ve prepubesans kızlarda

Detaylı

TC KİMLİK NO 1-Adı ve Soyadı. 2-Cinsiyeti. 2-Doğum yeri ve tarihi

TC KİMLİK NO 1-Adı ve Soyadı. 2-Cinsiyeti. 2-Doğum yeri ve tarihi TED MERSİN ÖZEL ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ÖĞRENCİ TANIMA ANKETİ ÇOCUĞUN TC KİMLİK NO : 2-Cinsiyeti 3-Doğum yeri ve tarihi 4-Geldiği okul 5-Okula geliş nedeni 6-Velinin Adı-Soyadı ve Yakınlık

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) ÇOCUK HASTALIKLARINDA BES305 5.Güz 2 2 0 5

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) ÇOCUK HASTALIKLARINDA BES305 5.Güz 2 2 0 5 ÇOCUK HASTALIKLARINDA BESLENME Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar ÇOCUK HASTALIKLARINDA BES305 5.Güz 2 2 0 5 BESLENME Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve öğretme

Detaylı

Hamileliğe başlangıç koşulları

Hamileliğe başlangıç koşulları Zeka aslında tek bir kavram değildir. Zekayı oluşturan alt yeteneklere bakıldığında bu yeteneklerin doğuştan getirilen yeteneklerin yanı sıra sonradan kazanılmış, gerek çocuğun kendi çabasıyla edindiği,

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu na göre 2008 yılı sonu itibariyle evlatt edindirilen

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ?

ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ? ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ? Cerrahi Servisler İnsanlar duyuları aracılığı ile dış dünyayı algılar, ruhsal, zihinsel, sosyal gelişimini sağlar. Duyulardan birinin eksikliği, algılamanın bütünlüğünü

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER Nisan 2013 ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLER: ÜSTÜN YETENEKLİLER İbrahim AKAR Hacettepe Üniversitesi ÜY Tanımları ve ÜY Çocukların Özellikleri ÜY Nasıl Fark Edilir ve Nasıl Tanılanır? ÜY lerin Eğitimi Sonuç

Detaylı

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması Itır Aktürk, Sena Bahadıroğlu, S. Gayenur Büyükberber, Sümeyye Gürbüz Danışman: Prof. Dr. Filiz F. (Bilgin) Yanık ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak OYUN VE ÇOCUK Oyun oynamak çocukluk çağına özgü psikolojik, fizyolojik ve sosyal içerikli bir olgudur. Oyun hem zihinsel gelişimin aynası olan hem sosyal becerilerin öğrenildiği hem de duygusal boşalımın

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı