OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU OBSTRUCTIVE SLEEP-APNEA SYNDROME

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU OBSTRUCTIVE SLEEP-APNEA SYNDROME"

Transkript

1 OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU OBSTRUCTIVE SLEEP-APNEA SYNDROME Arzu MİRİCİ Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Erzurum Özet Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUSA), apne, horlama, gün boyu uyku hali ve uykusuzluk hissi ile karakterize bir sendromdur. Başta pulmoner ve kardiovasküler sistem olmak üzere tüm sistemler etkilendiğinden,kompleks bir klinik tablo oluşturur. Toplumda yaygın olarak rastlandığından, özellikle motorlu taşıt sürücüleri açısından risk oluşturarak trafik kazalarında artışa neden olur. Tanısal yaklaşımda en geçerli yol, polisomnografidir. Tedavisinde hastanın özelliklerine göre bazı farmakolojik ajanlar, cerrahi yöntemler ve nasal devamlı pozitif hava yolu basıncı tedavisi uygulanabilir. Anahtar kelime: Uyku-apne Summary Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) is characterized with apnea, hoarsiness, daytime sleepiness and sleepless. This syndrome have been complex clinical features since all the systems were affected, mainly pulmonary and cardiovascular systems. It has been occured the risks especially for drivers and resulted in unexpected traffical accidents. Gold standart in diagnosis is polysomnography. Some pharmacological agents, surgical methods and nasal continuous positive airway pressure (n-cpap) could be used for therapy. Key word: Sleep-apnea AÜTD 2000; MJAU 2000;

2 86 AÜTD 2000 Obstrüktif Uyku-apnesi nedir? Eski yunancada soluk alamama anlamına gelen apne,10 sn ya da daha fazla süreyle ağız ve burundan hava akımının kesilmesi olarak tanımlanır. Uyku sırasında gelişen apneye uyku-apnesi denir. Apne obstrüktif, santral ve mikst olmak üzere üç tipte incelenir. Solunum hareketleri olmasına rağmen ağız ve burundan hava akımının olmadığı tip obstrüktif, hem solunum hareketlerinin, hem de hava akımının olmadığı santral ve baştan santral başlayan ancak solunum hareketlerinin gelişmesine rağmen hava akımı gelişmeyen şekli ise mikst apne olarak tanımlanır. Olguların %90-95 ini obstrüktif apneler oluşturur. Bu nedenle uyku-apnesi deyimi çoğunlukla obstrüktif uyku-apnesini ifade etmek için kullanılır. Hipopne ise hava akımında en az 10 sn süreyle %50 azalma, oksijen satürasyonunda %3 düşme ve arousal (nörolojik uyanma) gelişimi olarak tanımlanmaktadır (1-5). Uyku bozuklukları sınıflaması açısından Obstrüktif Uyku-apne Sendromu (), dissomniaların intrensek bozukluklar alt grubunda yer alır (Tablo-1). American Sleep Disorders Association (ASDA) tarafından için minimal kriterler belirlenmiştir. diğer sistem hastalıkları ve diğer uyku bozuklukları ile birlikte olabilir. Bunlar aşırı uyku hali veya uykusuzluk hali, uyku sırasında sık solunum tıkanması atakları ve bazı ortak özellikler (gürültülü horlama, sabah başağrısı, uyandığında ağız kuruluğu ve çocuklarda inspirasyonda interkostal aralıkların içeri çekilmesi) dir. Polisomnografik özellikler ise, bir saat boyunca 10 sn den daha uzun 5 ya da daha fazla obstrüktif apne periodu ve yandaş kriterlerden birinden (apnelerle ilişkili sık arousallar, bradi/taşikardi, apne epizodlarıyla ilişkili oksijen desatürasyonu, Multiple Sleep Latency Test (MSLT) sırasında 10 dakikadan az ortalama uyku latensi oluşur. Bugün, 'ın basit bir horlama ile başlayıp obesite-hipoventilasyon sendromuna kadar giden fizyopatolojik süreç olduğu tümüyle kabul gören görüştür (1,5). Uyku Fizyolojisi Uyku insan hayatının yaklaşık üçte birini almaktadır. Uyku-uyanıklık siklusunun yaş ile değişim gösterdiği, yenidoğan bir bebeğin günde saat uyumasına karşılık, erişkinde bu sürenin ortalama 6.5 saate düştüğü bilinmektedir. Yaşlandıkça uykunun ritmisitesi de bozulmakta, gece uyanmaları ve uyku bozuklukları daha sık görülmektedir (6). Uyku fizyolojisinin anlaşılması elektroansefalografi (EEG) ve polisomnografik çalışmalarla mümkün olmuştur. Buna göre uyku iki alternatif mekanizma ve toplam 5 evreden oluşmaktadır. REM (Rapid Eye Movement) uykusu olarak adlandırılan aktif uyku döneminde, vucüt gevşer, hızlı göz hereketleri ve hızlı beyin dalgaları gözlenir. Kişinin REM uykusu sırasında uyandırılması kolaydır. Bu dönem adrenerjik kontrol altındadır ve hakim mediatör norepinefrindir. Non-REM uykusu olarak adlandırılan dönem ise serotoninerjik kontrol altında olup dört evreye ayrılır. Birinci evreden dördüncüye doğru gidildikçe uyku derinleşir. Üçüncü ve dördüncü evrede kişinin uyandırılması oldukça güçtür ve tam uyanıklık haline gelmesi 5 dakika alabilir. Normal sağlıklı bir bireyin gecelik uykusu boyunca bu fazlar 4-6 kez ardısıra tekrar eder. Kişi uykuya ilk daldığında non-rem uykusunun ilk dört fazı geçilerek REM uykusuna başlanır. İlk non-rem uykusu dakika sürer. Ve bunun büyük bölümü evre 3-4 de geçer.gece boyunca REM uykusunun süresi giderek azalır ve evre 3-4 kısalır. Sabaha karşı uyku ağırlıklı olarak REM ve evre 2 non-rem den oluşur. Aynı şekilde yaş ilerledikçe 3. ve4. evre kısalır. Genel olarak bakıldığında uyku retiküler aktive edici sistem üzerinden kortikal aktivasyonla ilişkilidir. Non- REM de bu sistemin inhibe olmasıyla korteks suprese olur. REM fazında sistem yeniden aktive olur, ancak duyusal ve motor fonksiyonlar uyanıklık haline göre göreli olarak daha azdır (1,6). Tablo 1. Uyku Bozuklukları Sınıflaması A.İntrensek uyku bozuklukları Psikofizyolojik insomnia Uyku halinin algılanamaması İdyopatik insomnia Narkolepsi Rekürren hipersomnia Posttravmatik hipersomnia İdyopatik hipersomnia Obstrüktif uyku apne sendromu Santral uyku apne sendromu Santral alveolar hipoventilasyon sendromu Periodik ekstremite hareketi bozukluğu Huzursuz bacak sendromu B.Ekstrensek uyku bozuklukları C.Sirkadyen uyku ritm bozuklukları Uyku ve Uyanıklıkta Solunum Normal bir sahışta solunumun amacı alveolararterial gaz dengesini sağlamak, organizmanın ihtiyacı olan oksijeni temin etmek ve dokularda oluşan karbondioksidin atılmasını sağlamaktır. Solunum kontrolü, periferden merkeze uyarıları ileten reseptörler, solunum merkezi ve merkezden perifere

3 AÜTD 2000 Tablo 2. Uyku Sırasında Gelişen Solunum Değişiklikleri 87 Fonksiyon Non REM evresi REM* evresi alveolar ventilasyon azalmış değişken arterial PaCO2 4-6 mm Hg düşer değişken arterial PaO2 4-8 mm Hg düşer değişken solunum paterni evre1-2 periodik düzensiz evre3-4 düzenli diafragma. kontraksiyonu değişmez değişmez interkostal kontraksiyon CO2 ye yanıt hipoksiye yanıt akciğer afferent yanıtı solunum kası afferent yanıtı *REM: Rapid Eye Movement uyarıları taşıyan yollar ile düzenlenir. Karotis arteri ve aort üzerinde bulunan periferik kemoreseptörler yardımıyla arteriyel kandaki O 2 ve CO 2 düzeyine göre solunum merkezleri uyarılmaktadır. Ayrıca, akciğerde bulunan 3 ayrı tip reseptör solunum merkezini uyarır. Solunum merkezi, beyin sapında bulunan iki bölümden oluşur. Bunlar pnömotaksik ve apnöstik merkezdir. Bu merkezler solunumun otonomik kontrolünü sağlar. Solunumun istemli kontrolünü sağlayan korteksle karşılıklı etkileşim halinde çalışırlar. Solunum merkezinin emirleri dorsal ve ventral nöronlardan spinal kord aracılığıyla üst solunum yolu kaslarına, interkostal ve abdominal kaslara iletilir. Uykuda ise serebral kan akımının azalması, bazal metabolizma hızının azalması ve uyarılma eşiklerinde değişiklik nedeniyle solunum etkilenir. Serebral kan akımının azalması santral kemoreseptör yanıtını azaltmaktadır. Benzer şekilde üst solunum yolunu açık tutacak kasların uyarılma eşiklerindeki değişiklikler de solunumun ritm ve derinliğinde değişmeye yol açarlar. Uyku sırasında göğüs ve karın kaslarındaki genel tonüs düşüklüğü ve hava yolu direncinde artma solunumu değiştiren diğer faktörlerdir (Tablo-2 )(6). Bütün bu değişiklikler, uykuda üst solunum yolunun kapanma eğilimini artırmaktadır. Obstrüktif uyku apnesi bulunan şahıslarda bu eğilimin çeşitli organik ve refleks nedenlerle daha da arttığı sanılmaktadır. Üst solunum yolunun genişliğini azaltan ve kapanma eğilimini artıran faktörler riskini artırmaktadır. Yaş, erkek cinsiyet, obesite, zenci ırk en belirgin risk faktörleri arasındadır. Ayrıca brakisefali, kısa boyun gibi bazı ırk ve genetik faktörlerin de riski artırdığı gösterilmiştir (1). Sigara, alkol ve sedatif ilaç kullanımı gerek hava yolu inflamasyonunun artırmak gerekse nöromüsküler aktiviteyi etkilemek suretiyle uyku apnesine yol açmaktadır (1). Solunum sistemi ve diğer sistem hastalıklarından bir çoğu da için risk faktörü sayılmaktadır (Tablo-3). da Klinik Yakınmaların gece ve gündüz yakınmaları olarak ayrılması mümkündür. Gündüz yakınmaları gün boyu uykuya eğilimli olma (hipersomnolans) halidir. Bu yakınmanın şiddeti ve boyutu kişiden kişiye değişir. Bunun dışında gündüz yakınmaları azalmış entelektüel etkinlik, hafıza bozuklukları, irritabilite, otomatik davranışlarla birlikte olan konfüzyon epizodlarıdır. Bu durum bilişsel bozukluklar nedeniyle toplumsal ve mesleki problemler oluşmasına trafik ve iş kazalarının meydana gelmesine yol açabilir. Hastaların bir bölümünde ortaya çıkan sabah başağrısı, muhtemelen CO 2 retansiyonuna bağlı gelişmekte ve kronik akciğer hastalığı bulunan olgularda bu semptom daha belirgin olmaktadır. Gece yakınmaları; horlama ve apne olup, hastadan çok onunla aynı yatak odasını paylaşan kişinin yakınmasıdır. Bu nedenle horlama, tıpta başkasının doktora gittiği tek semptom olarak bilinir. Hastalar semptomun çoğu kere farkında değildir ve/veya reddetme eğilimindedir. Apnelerde aynı şekilde ancak hastanın yatak odası partneri tarafından tanımlanır. lı olguların %70 inde horlama görülmekte, %30 u ise horlamamaktadır. Öte yandan her horlayanda değildir. Erkeklerde, şişmanlarda ve yaşlılarda değişen oranlarda horlama görülebilmektedir. Bu horlamalar genellikle basit habitüel horlama tarzında olup nın gürültülü horlamasından ayrılmalıdır. nın diğer semptomları ile beraber olması tanı koydurucu olabilir. Çoçuklarda genellikle hastalık hipertrofik tonsillere bağlı mekanik obstrüksiyon nedeniyle oluştuğundan tablo daha farklı bir biçimde ortaya çıkabilir. Horlama ve apne yanında yutma ve konuşma bozukluğu yakınmalarına da sık rastlanır (7,8). da Fizik Muayene lı hastaların genellikle, obes, kısa boylu, kısa boyunlu ve hipertansif oldukları gözlenir.

4 88 AÜTD 2000 Tablo 3. İçin Risk Faktörü Olabilen Hastalıklar sistem hastalıklar üst solunum yolu hipertrofik tonsiller, adenoid vegetasyon, septum deviasyonu, allerjik rinit, nazal polip, makroglossi, retro/mikrognati, larinks hastalıkları alt solunum sistemi restriktif ve obstrüktif akciğer hastalıkları endokrin sistem diabetes mellitus, akromegali, hipotiroidi, obesite kardiovasküler sistem aterosklerotik kalp hastalıkları, hipertansiyon, kalp yetmezliği, aritmi gastrointestinal sistem gastroözefageal reflü kollagen doku RA,SLE sinir sistemi nöropatiler, primer kas hastalıkları, spinal hastalıklar, myastenia gravis psikiyatrik hastalıklar depresyon, psikoz diğer narkolepsi,insomnia RA: Romatoid artrit, SLE:Sistemik lupus eritematosus şüphesi olan olguların tamamında KBB muayenesi ile üst solunum yolu patolojisi araştırılmalıdır. Büyümüş bir tiroid bezi ya da üst solunum yolu tıkanmasına neden olabilecek bir patoloji yönünden hasta dikkatle incelenmelidir. Hipotiroidili olgularda da sık görülmektedir. İlerlemiş olgularda cor pulmonale bulgularına rastlanabilir. Bu nedenle KOAH öyküsü vermeyen kişilerde cor pulmonale bulguları varsa da hatırlanmalıdır (1-5). da Tanı Tanı ancak polisomnografik çalışmalarla konulabilir. Uyku sırasında, bireyin uyku evrelerini ve bazı fizyolojik parametrelerin saptanmasını amaçlayan bu çalışmalarda elektroensefalogram (EEG), elektrookülogram (EOG), submental elektromiyogram (EMG), nazal ve oral hava akımı, solunum hareketleri, oksijen satürasyonu, elektrokardiografi (EKG), tibialis anterior kası üzerinde EMG, uyuma pozisyonu kayıtları yapılır. dışında gündüzleri uyku eğilimine yol açan periodik hareket bozukluğu sendromu ve narkolepsinin ayırıcı tanısının yapılması gerekir (1-5). nın Epidemiyolojisi A.B.D. de prevalansının %1-5 olduğu ve bunun diabet ya da astıma benzer bir oran olduğu bildirilmektedir (1). Ülkemizde ise nın %1-2 lik bir prevalansa sahip olduğu sanılmaktadır (1-5,9). luların sağlıklı bireylere göre 5 kat daha fazla trafik kazası yaptığı ya da kıl payı kurtulduğu gösterilmiştir. lu sürücülerin daha fazla sürücü hatası yaptıkları bildirilmiş ve kamyon sürücülerinin önemli bir çoğunluğunun semptomatik olduğu, yaklaşık yarısının ise orta ya da ağır derecede 'a sahip olduğu gösterilmiştir (2,4).Bu nedenle bazı ülkelerde ağır vasıta ehliyeti almadan önce adayların açısından değerlendirilmesi önerilmektedir. Ülkemizde de son yıllarda artarak, adeta bir terör unsuru haline gelen trafik kazalarının nedenleri arasında bu hastalığın yeri olabileceği düşünülmelidir. Ülkemizdeki durumu yansıtmak açısından; Anabilim Dalımız tarafından Erzurum da semptom prevalansını saptamak amacıyla yapılan bir anket çalışmasının sonuçlarından bahsetmek yerinde olacaktır. 892 si erkek, 497 si kadın ve yaşları arasında toplam 1389 kişiye demografik bilgiler yanında; semptomlarını (horlama,apne,aşırı uyku hali ve yetersiz bölünmüş uyku ) ve diğer sistem hastalıklarını sorgulayan sorular sorulmuş ve aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir. Horlama erkeklerde %42.5, kadınlarda %26.4 oranında görülürken, bu oran 50 yaş üstünde % 54.9 a, Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 28 den büyük olgularda ise %47.2 ye yükseldiği saptanmıştır. Apne, erkeklerin %9.6 sında, kadınların %11.8 inde 50 yaşın üstünde olanların %22.3 ünde ve VKİ 28 in üstünde olanların ise %20.4 ünde tanımlanmıştır. nın üç kardinal semptomu olan horlama, apne ve hipersomnolans için kümülatif prevalans erkeklerde %4.6, kadınlarda %4.0, 50 yaş üstünde %8.8, VKİ 28 den büyük olanlarda ise %8.7 olarak saptanmıştır. da Tedavi nun tedavisi şu ana başlıklar altında incelenebilir. ile Birlikte Bulunabilen Hastalıkların Tedavisi: lu hastanın tedavisine başlamadan önce hastanın yaşı, yaşam biçimi ve mesleği hakkında ayrıntılı bilgi edinilmelidir. Üst solunum yolunun özellikleri ve hastanın psikolojik yapısı tedavinin başarısını belirleyecek faktörlerin başında yer almaktadır. Üst solunum yolunda varolan belirgin bir patolojinin cerrahi olarak düzeltilmesi bazen semptomların tamamen ortadan kalkmasına neden olabilir. Ancak bu tür tedaviler için hasta seçimi özenle yapılmalıdır. ile birlikte olabilecek kardiyolojik ve

5 AÜTD nörolojik hastalıkların sebep mi sonuç mu olduğu dikkatle araştırılmalıdır. Aynı şekilde endokrin patolojiler içinde dikkatli fizik muayene ve gerekli laboratuar testler ihmal edilmemelidir. Çünkü, bu hastalıklar düzeltilmediği sürece tam tedavi mümkün olamaz (1-5). Risk Faktörlerinin Düzeltilmesi: Obesite, sigara, sedatif, alkol kullanımı ve uyuma pozisyonu gibi Obesitenin diet ve bariatrik cerrahi yöntemlerle giderilmesi şarttır. Zayıflayan hastaların önemli bir bölümünde yakınmalarda azalma olmaktadır. Ancak bu hastaların genellikle tekrar kilo aldıkları bildirilmiştir. Sırtüstü pozisyonun bazı kişilerde uyku sırasında horlama ve apne periodlarının ortaya çıkmasını kolaylaştırdığı bu nedenle sırt üstü yatmayı engelleyen yöntemlerin yaralı olabileceği bilinmektedir. Medikal Tedavi (İlaçla tedavi): Apne ataklarının ortadan kaldırılması amacıyla protriptilin, medroksiprogesteron asetat, asetazolamid, almitrin bismesilat, L-triptofan, clonidin kullanılmaktadır. Ancak, bunların hiç biri kesin tedavi sağlamadığı gibi, ilaçlar yan etkileri nedeniyle çoğunluğu yaşlı olan hasta grubunda güvenle kullanılamamaktadır (1-5,10). Mekanik Ventilasyon: Bugün tedavisinde en geçerli yaklaşım N-CPAP (nasal continue positive airway pressure-burundan devamlı pozitif hava yolu basıncı) ile mekanik ventilasyon uygulanmasıdır. Elbette belirgin nazal obstrüksiyon ve benzeri üst solunum yolu patolojisi olanlarda bu tedavinin yeri olmadığı gibi, başarılı olabilmesi de mümkün değildir. Nasal-CPAP tedavisinin başarılı olamamasının diğer nedenleri de cihazın çıkardığı gürültü nedeniyle uyuyamama ve nasal maske nedeniyle panik reaksiyondur (1-5,10-14). Cerrahi Tedavi: Belirgin bir KBB patolojisi dışında, da temel patoloji üst hava yolu kollapsı ve buna bağlı hava pasajının daralmasıdır. Bunun nedeni, havayolundaki mekanik obstrüksiyon, farinks kaslarındaki hipotonisite, intrafaringeal negatif basıncın artmasıdır. Bu amaçla birtakım yöntemler kullanılmaktadır. Bunlar; sırasıyla nasal düzeltme ameliyatları, uvulopalatofaringoplasti (UPPP), mandibula ilerletme ameliyatları, geniotüberkül ve anterior ilerletme ameliyatları, maksiller, mandibular ve hiyoid ilerletme ameliyatları, hyoid ekspansiyonu, trakeotomidir. En popüler cerrahi düzeltme UPPP yöntemidir. Ancak bu yöntemin medikal tedavi ve N- CPAP ta başarısızlık halinde kullanılması gereği vurgulanmaktadır. Uygulandığı olgularda %50 civarında başarı oranı bildirilmektedir (1-5,15-16). nın Sonuçları Hemodinamik Bozukluklar Normal kişilerde uyku sırasında sistemik basınç düşerken, lu kişilerde hem sistemik hem de pulmoner arter basınçları yükselir. Bu artışın daha çok REM uykusunda olması, sempatik nöral tonus artışına bağlanmaktadır (1). Apnenin başlangıcında, pulmoner arter basıncı venöz dönüş, kalp hızı ve kardiak outputtaki azalmaya bağlı olarak azalır. Daha sonra hipoksik vazokonstrüksiyon refleksine bağlı olarak artar. Apnenin düzelmesiyle kalp hızında, kardiak outputtaki artma ve hipoksemi nedeniyle aniden yükselir. Pulmoner arter basıncındaki artış sonunda klinik olarak cor pulmonale ye yol açmaktadır. Pulmoner hipertansiyon, OUA'nin en çarpıcı ve ölümcül sonucunu oluşturur. Bu nedenle hastalığın bu sonuçlar gelişmeden saptanması ve bozukluğun düzeltilmesi çok önemlidir (2). Kardiak Aritmiler lu hastalarda kardiak aritmilerin sık görüldüğü ve bunların sinüs bradikardisi, sinüs arresti, II.derece blok, atrial aritmi, prematüre ventriküler kontraksiyon ve ventriküler taşikardi şeklinde olabileceği bildirilmektedir (17,18). Psikiatrik Sorunlar Hastalar yeterince uyuyamamaktan dolayı kronik bir yorgunluk hissederler. Ayrıca içinde bulundukları durumu doktorlarına ve çevrelerindeki diğer kişilere iyi ifade edememekten dolayı depresyona eğilimli oldukları bildirilmiştir. Olguların çoğunda tanı konulduğu sırada değişik derecelerde affeksiyonda küntleşme ve bilişsel bozukluklar saptanmıştır. Bu bozuklukların tamamına yakını tedaviden sonra düzelmekte ya da kaybolmaktadır. Depresyon ile beraberliği yorgun, uyku kalitesi bozuk, verilen görevi yerine getiremeyen, karar verme yeteneği kısıtlı, hayatlarından memnun olmayan, huzursuz ve umutsuz bir kişilik sergilenmesine yolaçar lu olgularda panik ataklar da sık görülmektedir. Bu nedenle özellikle geceleri gelen panik atakların ayırıcı tanısında unutulmamalıdır. lu olguların düşünme, algılama, bellek, iletişim, dikkat ve yeni bilgi edinme özelliklerinde bozukluk olduğu, bu bozukluklar nedeniyle hastaların bireysel işlerini yürütemedikleri, işlerini kaybettikleri, başarılı ve mutlu bir evlilik birliğini yürütmek için gerekli sosyal ilişkiyi kuramadıklarından

6 90 AÜTD 2000 dolayı normal popülasyona göre bu grupta boşanmaların daha sık görüldüğü bildirilmiştir. Yüksek rakımda hipoksemiden dolayı karar verme yeteneğinin azaldığı, hafızanın yavaşladığı ve kompleks işlerin daha zor yapıldığı bilinmektedir. da uyku bölünmesi, uyku eksikliği ve nokturnal hipokseminin benzer mekanizmalarla yüksek rakımda ortaya çıkan bozukluklara benzeyen semptomlara neden olduğu sanılmaktadır. Bilişsel bozukluk testlerinin lu olgularda büyük oranda pozitif sonuç verdiği, yine aynı hasta grubunda konuşma bozukluklarının saptandığı bildirilmiştir. Ancak, konuşma bozukluklarının üst solunum yolundaki anatomik fizyolojik bozukluklarla da ilişkili olabileceği unutulmamalıdır (1-5). Kaynaklar 1. Köktürk O. Uykuda solunum bozuklukları;tarihçe,tanımlar,hastalık spektrumu ve boyutu.tüberküloz ve Toraks Dergisi.1998;46/2: Strohl KP, Redline S. Recognition of obstructive sleep apnea. Am J Respir Crit Care Med. 1996;154: Barış İ, Şahin A. Uykuya bağlı solunum bozuklukları. In: Barış İ (ed) Solunum Hastalıklarında Temel Yaklaşım.Kent Matbaa. Ankara : Barış İ, Şahin A. Uyku testi. In:Barış İ. (ed) Solunum Hastalıklarında Temel Yaklaşım.Kent Matbaa. Ankara:1995: Numanoğlu N, Acıcan T, Ur Ö. Uyku apnesi sendromu. In:Numanoğlu N(ed) Solunum Sistemi ve Hastalıkları. Antıp. Ankara:1997: Fraser PS,Pare JAB, Fraser RG,Pare PD,Genereux CP. Diagnosis of Diseases of the Chest Philadelphia: W.B. Saunders, 1990; ; Zucconi M, Webwe G, Castronovo V. Sleep and upper airway obstruction in children with achondroplasia. J Pediatr1996;129: Jacobs N, Gray RF,Todd NW. Upper airway obstruction in children with Down syndrome. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1996;122: Davies RJO, Stradling JR. The epidemiology of sleep apnea.thorax 1996;51 (suppl 2): Series F, Marc I. Effects of protryptiline on snoring characteristic. Chest1993;104: Tescler H, Berthon-Jones M, Thompson AB, Henkel A, Henry J, Konetzko N.Automated contunious positive airway pressure titration for obstructive sleep apnea syndrome. Am J Respir Care Med 1996;154: Lin CC. Effects of nasal CPAP on ventilatory drive in normocapnic and hypercapnic patients with obstructive sleep apnea syndrome. Eur Res J 1994;7: Barbe F, Salva MAQ, de Lattre J. Long term effects of nasal intermitent positive pressure ventilation on pulmonary function and sleep architecture in patients with neuromuscular diseases. Chest 1996;110: Piper AJ, Sullivan CE. Effects of long term nocturnal nasal ventilation on spontanous breathing during sleep in neuromuscular and chest wall disorders. Eur Res J 1996;9: Schmitz JP, Bitonti DA, Lemke RR. Hyoid myotomi and suspension for obstructive sleep apnea syndrome. J Oral Maxillofac Surg 1996;54: Ingrams DR, Spraggs PDR, Pringle MB, Croft CB. CO2 Laser palatoplasty; early results. J Laryn Otol. 1996;110: Gulleminault C, Connolly SJ, Winkle RA. Cardiac arytmia and condition disturbances during sleep in 400 patients with sleep apnea syndrome. Am J Cardiol 1983;52: Hoffstein V, Mateica S. Cardiac arytmia, snoring and sleep apnea. Chest 1994;106:

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

Tüm Uyku Teknologları Derneği. Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu.? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:.

Tüm Uyku Teknologları Derneği. Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu.? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:. Tüm Uyku Teknologları Derneği Uyku laboratuarı Akretidasyon Formu Tarih: A) ÇALIŞANLAR 1. Uyku laboratuarının Adı:? Adres:? Telefon:.? Faks:..? E-posta:.? Web Sayfası:. 2. Uyku laboratuarı Yönetimi:? Uyku

Detaylı

Titrasyonda hangisi tercih edilmeli? CPAP mı? APAP mı?

Titrasyonda hangisi tercih edilmeli? CPAP mı? APAP mı? Titrasyonda hangisi tercih edilmeli? CPAP mı? APAP mı? Dr. Selma FIRAT GÜVEN Atatürk Göğüs Hasalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara CPAP Yüksek devirli bir jeneratör Basıncı

Detaylı

Tarihçe, CPAP Cihazının Teknik Özellikleri ve Aksesuarları. Dr. Hikmet Fırat SB Dışkapı Y.B Eğitim & Araştırma Hastanesi Uyku Bozuklukları Merkezi

Tarihçe, CPAP Cihazının Teknik Özellikleri ve Aksesuarları. Dr. Hikmet Fırat SB Dışkapı Y.B Eğitim & Araştırma Hastanesi Uyku Bozuklukları Merkezi Uykuda Solunum Bozukluklarında Pozitif Havayolu Basınç (PAP) Tedavisi Tarihçe, CPAP Cihazının Teknik Özellikleri ve Aksesuarları Dr. Hikmet Fırat SB Dışkapı Y.B Eğitim & Araştırma Hastanesi Uyku Bozuklukları

Detaylı

HORLAMA VE TIKAYICI UYKU APNESĠ HASTALIĞI. Prof. Dr. Ali Vefa YÜCETÜRK Celal Bayar Ün. Tıp Fak. KBB AD Öğretim Üyesi

HORLAMA VE TIKAYICI UYKU APNESĠ HASTALIĞI. Prof. Dr. Ali Vefa YÜCETÜRK Celal Bayar Ün. Tıp Fak. KBB AD Öğretim Üyesi HORLAMA VE TIKAYICI UYKU APNESĠ HASTALIĞI Prof. Dr. Ali Vefa YÜCETÜRK Celal Bayar Ün. Tıp Fak. KBB AD Öğretim Üyesi TANIM Horlama ve buna eşlik eden solunum düzensizlikleri ile karakterize klinik tablolardır.

Detaylı

Uyku Bozuklukları Sınıflaması ve Ayırıcı Tanısı

Uyku Bozuklukları Sınıflaması ve Ayırıcı Tanısı Uykuda Solunum Bozuklukları Dizisi: 10 Uyku Bozuklukları Sınıflaması ve Ayırıcı Tanısı Oğuz KÖKTÜRK* * Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ANKARA Dizinin daha önceki bölümlerinde

Detaylı

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Uyku tanımı Uyku Fizyolojisi (uyku evreleri) Sirkadiyen ritim Uyku yoksunluğu İdeal uyku Uyku ile ilgili bazı hastalıklar

Detaylı

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları E. Sevil Akkurt, Özlem D. Birben, Şerife S. Bozbaş, Elif Küpeli, Serdar Demirtaşoğlu,

Detaylı

Obstrüktif Uyku Apnesi Olan Hastalarda Hastalık Şiddetinin Uyku Algılaması Üzerine Etkisi

Obstrüktif Uyku Apnesi Olan Hastalarda Hastalık Şiddetinin Uyku Algılaması Üzerine Etkisi Obstrüktif Uyku Apnesi Olan Hastalarda Hastalık Şiddetinin Uyku Algılaması Üzerine Etkisi Burak Arpacı, Pınar Koç, Mustafa Çağrı Öcalan, Elif Sungur, B. Yüsra Şirin Danışman: Doç. Dr. Şerife Savaş Bozbaş

Detaylı

DİYABET VE UYKU BOZUKLUKLARI

DİYABET VE UYKU BOZUKLUKLARI DİYABET VE UYKU BOZUKLUKLARI Prof. Dr. Yusuf ÖZKAN F.Ü. Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı, ELAZIĞ 49. Diyabet Kongresi, 18 Nisan 2013, ANTALYA Sunu planı Diyabet

Detaylı

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com CPAP TEDAVİSİ Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi www.uykubozuklugu.com UZUN DÖNEMDE Hipertansiyon Felç Aritmiler İnfarktüs KISA DÖNEMDE Yaşam Kalitesinde kötüleşme

Detaylı

OBEZİTE-HİPOVENTİLASYON SENDROMU

OBEZİTE-HİPOVENTİLASYON SENDROMU OBEZİTE-HİPOVENTİLASYON SENDROMU Dr. Gökhan Kırbaş Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Merkezi TORAKS DERNEĞİ UYKU BOZUKLUKLARI ÇALIŞMA GRUBU MERKEZİ KURSLAR

Detaylı

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu

BİLİNÇ. Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu BİLİNÇ Doç. Dr.Lütfullah Beşiroğlu 1 Tanım Belirli bir anda aktif olan düşünce, duygu, algı ve anıların tümüne olan FARKINDALIK hali. İzlenimlerimiz ve eylemlerimiz üzerinde bilgi sahibi olmak Farkındalık

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Nöroloji Epilepsi ve Uyku Bozuklukları Birimi

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Nöroloji Epilepsi ve Uyku Bozuklukları Birimi CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Nöroloji Epilepsi ve Uyku Bozuklukları Birimi Teknisyen : Evren SÖNMEZIŞIK CPAP OSAS tedavisinde birinci seçenektir.

Detaylı

A) Solunumsal uyku hastalıklarında NĐMV cihazları verilme ilkeleri;

A) Solunumsal uyku hastalıklarında NĐMV cihazları verilme ilkeleri; 20.4.15. Non-invaziv mekanik ventilasyon cihazları (NĐMV) A) Solunumsal uyku hastalıklarında NĐMV cihazları verilme ilkeleri; 1. NĐMV cihazı verilecek hastalıklar; Uluslararası uyku bozuklukları sınıflamasına

Detaylı

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI Dr. Oya İTİL 1. Obstrüktif Uyku Apne Sendromu ( OSAS) 2. Santral Uyku Apne Sendromu ( CSAS) 3. Üst Solunum Yolu Rezistans Sendromu ( UARS) 4. Obezite Hipoventilasyon Sendromu

Detaylı

Uykuda Solunum ve Kardiyovasküler Sistemlerdeki değişiklikler. Prof. Dr. Turan Acıcan AÜTF Göğüs Hastalıkları ABD

Uykuda Solunum ve Kardiyovasküler Sistemlerdeki değişiklikler. Prof. Dr. Turan Acıcan AÜTF Göğüs Hastalıkları ABD Uykuda Solunum ve Kardiyovasküler Sistemlerdeki değişiklikler Prof. Dr. Turan Acıcan AÜTF Göğüs Hastalıkları ABD Uykuda Kardiyovasküler fizyoloji; Santral ve Otonomik Regülasyon Santral sinir sistemi(sss)

Detaylı

UAS da Oto CPAP Titrasyonu

UAS da Oto CPAP Titrasyonu TUTD 14.Ulusal Uyku Tıbbı Kongresi 2. Ulusal Uyku Tıbbı Teknisyenliği Kongresi 6-10 Ekim 2013 Hilton Otel-Bodrum UAS da Oto CPAP Titrasyonu Doç.Dr.Sadık Ardıç Acıbadem Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM uyku iliģkili parasomniler; REM uyku davranıģ bozukluğu Tekrarlayan izole uyku paralizisi Kabus bozukluğu REM UYKU DAVRANIġ BOZUKLUĞU

Detaylı

Uykuda Solunumsal Skorlama; Geçmişten -------Günümüze. Dr. Hikmet Fırat

Uykuda Solunumsal Skorlama; Geçmişten -------Günümüze. Dr. Hikmet Fırat Uykuda Solunumsal Skorlama; Geçmişten -------Günümüze Dr. Hikmet Fırat SB Yıldırım Beyazıt Dışkapı Eğit. ve Araş. Hastanesi Göğüs Hastalıkları ve Tbc Kliniği & Uyku Bozuklukları Tanı - Tedavi Merkezi SKORLAMA

Detaylı

Otomatik CPAP ların (APAP) Teknik Özellikleri ve Tedavi Endikasyonları

Otomatik CPAP ların (APAP) Teknik Özellikleri ve Tedavi Endikasyonları Otomatik CPAP ların (APAP) Teknik Özellikleri ve Tedavi Endikasyonları Dr. Selma FIRAT GÜVEN Atatürk Göğüs Hasalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara CPAP (Continious Positive

Detaylı

PROF. DR. TÜLİN TANER

PROF. DR. TÜLİN TANER Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları PROF. DR. TÜLİN TANER Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti AnaBilim Dalı TTD Okulu Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu Ankara 26 27 Mart

Detaylı

HORLAMA VE UYKU APNELERİ

HORLAMA VE UYKU APNELERİ HORLAMA VE UYKU APNELERİ Uyku fizyolojisi: Normal bir erişkinin uyku ihtiyacı 7.5-8.5 saat civarındadır. Bu süreyi belirleyen bazı faktörler mevcuttur. Kişinin genetik yapısı, sirkadyen ritm çalar saat

Detaylı

TEDAVİ ENDİKASYONLARI. Doç.Dr. Remzi ALTIN

TEDAVİ ENDİKASYONLARI. Doç.Dr. Remzi ALTIN Uykuya Bağlı Hipoventilasyon ve Hipoksemik Sendromlar TEDAVİ ENDİKASYONLARI Doç.Dr. Remzi ALTIN Karaelmas Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku sırasında meydana gelen gaz değişimlerine paralel

Detaylı

Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar

Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar Çocuklarda Uyku ve İlgili Sorunlar Doç. Dr. Osman Sabuncuoğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocukluk ve Uyku elele gider Anne baba ve hekimler

Detaylı

Türk Uyku Tıbbı Derneği. Akreditasyon Başvuru Formu

Türk Uyku Tıbbı Derneği. Akreditasyon Başvuru Formu Türk Uyku Tıbbı Derneği Avrupa Uyku Araştırmaları Birliği Tarafından Avrupa Uyku Tıbbı Merkezleri için Belirlenmiş Akreditasyon Başvuru Formu Tarih: A. ÇALIŞANLAR: 1. Uyku Tıbbı Merkezinin Adı: a. Adres:

Detaylı

Hakkari İl Merkezi Kamu Çalışanları Arasında Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Semptom Prevalansı

Hakkari İl Merkezi Kamu Çalışanları Arasında Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Semptom Prevalansı T A D Hakkari İl Merkezi Kamu Çalışanları Arasında Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Semptom Prevalansı Symptom Prevalence of Obstructive Sleep Apnea Syndrome in State Employees in Hakkari Hüseyin Günizi Hakkari

Detaylı

Ses Kısıklığı Nedenleri:

Ses Kısıklığı Nedenleri: Sesin oluşumunda temel olarak üç sistem rol oynamaktadır. Bu sistemlerden birincisi jeneratör sistemdir. Jeneratör sistem basınçlı hava çıkışını sağlayan akciğerler tarafından oluşturulur. İkincisi vibratuar

Detaylı

TUTD Teknisyen Sertifikasyon Kursu Solunumsal Skorlama. Dr. Ahmet U. Demir

TUTD Teknisyen Sertifikasyon Kursu Solunumsal Skorlama. Dr. Ahmet U. Demir TUTD Teknisyen Sertifikasyon Kursu Solunumsal Skorlama Dr. Ahmet U. Demir Plan Solunum, ventilasyon, oksijen saturasyonu Solunum olayları, kurallar ve örnekler Çocuklarda solunum olayları, kurallar Kanın

Detaylı

SANTRAL UYKU APNE SENDROMU. Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay A.Ü.T.F Göğüs Hastalıkları AD

SANTRAL UYKU APNE SENDROMU. Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay A.Ü.T.F Göğüs Hastalıkları AD SANTRAL UYKU APNE SENDROMU Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay A.Ü.T.F Göğüs Hastalıkları AD Santral Uyku Apne Sendromu Tanım Patofizyoloji Epidemiyoloji Sınıflama* Klinik özellikler ve sonuçları Tanısal değerlendirme

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Sibel KÜÇÜK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakımın Amacı Progresyonu önlemek,

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

Narkolepsi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi

Narkolepsi..Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Narkolepsi Doç.Dr.Dr.Zerrin.Zerrin Pelin Pendik Devlet Hastanesi Uyku Bozuklukları Birimi Klasik Tanım Gündüz z aşıa şırı uykululuk Katapleksi Uyku paralizisi Hipnogojik halüsinasyonlar Genişletilmi letilmiş

Detaylı

UYKU APNE SENDROMUNUN KLİNİĞİ -Olgunun Değerlendirilmesi- Dr. Özen KAÇMAZ BAŞOĞLU 21 Mart 2009, Ankara TTD Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu

UYKU APNE SENDROMUNUN KLİNİĞİ -Olgunun Değerlendirilmesi- Dr. Özen KAÇMAZ BAŞOĞLU 21 Mart 2009, Ankara TTD Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu UYKU APNE SENDROMUNUN KLİNİĞİ -Olgunun Değerlendirilmesi- Dr. Özen KAÇMAZ BAŞOĞLU 21 Mart 2009, Ankara TTD Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu 1 Sunum Planı OSAS tanım-prevalansı Klinik tanı - Risk faktörleri

Detaylı

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARININ DİĞER POZİTİF HAVA YOLU BASINÇ (PAP) TEDAVİLERİ

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARININ DİĞER POZİTİF HAVA YOLU BASINÇ (PAP) TEDAVİLERİ UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARININ DİĞER POZİTİF HAVA YOLU BASINÇ (PAP) TEDAVİLERİ Dr. Zeynep Zeren Uçar İzmir Göğüs Hastalıkları Hastanesi UYKUDA SOLUNUM BOZUKLULARI OUAS SUAS CSS UHHS Obstrüktif Uyku Apne

Detaylı

Solunumsal Çabaya Bağlı Arousal (=Respiratory Effort Related Arousal =RERA)

Solunumsal Çabaya Bağlı Arousal (=Respiratory Effort Related Arousal =RERA) BASİT HORLAMA TANI VE TEDAVİSİ ÜST SOLUNUM YOLU REZİSTANS SENDROMU (UARS) TANI VE TEDAVİSİ Dr. Remzi Altın BASİT HORLAMA TANI VE TEDAVİSİ Erişkin insanların yaklaşık 50'i horlar. Horlama, erkeklerde ve

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

CPAP KABULÜNDE-UYUMUNDA SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ

CPAP KABULÜNDE-UYUMUNDA SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ CPAP KABULÜNDE-UYUMUNDA SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ Doç. Dr. Mehmet Ünlü Afyon Kocatepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları AD. Nazal CPAP Normalde üst hava yollarını açık tutan güçler arasındaki

Detaylı

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara

Genel Önlemler. Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara Genel Önlemler Dr. Bülent Çiftçi Sanatoryum Hastanesi Keçiören-Ankara OSAS tedavisinde altın standart tedavi yöntemi PAP tedavisidir. Yaşam tarzı değişikliği Obezite Alkol Sigara Egzersiz(aşırı yorgunluk!!!)

Detaylı

Çocukluk Çağı Obstrüktif Uyku Apne Sendromu TANI. Yrd. Doç. Dr. Ceyda Erel KIRIŞOĞLU, ABSM Acıbadem Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD

Çocukluk Çağı Obstrüktif Uyku Apne Sendromu TANI. Yrd. Doç. Dr. Ceyda Erel KIRIŞOĞLU, ABSM Acıbadem Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD Çocukluk Çağı Obstrüktif Uyku Apne Sendromu TANI Yrd. Doç. Dr. Ceyda Erel KIRIŞOĞLU, ABSM Acıbadem Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Uyku sırasında havayolunun kısmi darlığı

Detaylı

Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller

Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörofizyoloji Bilim Dalı Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Uyku Bozuklukları

Detaylı

Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uyku Bozukluklarına Bağlı Oluşan Metabolik ve Kronik Hastalıklar Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU OSAS ve kardiyovasküler hastalıklar OSAS ve serebrovasküler hastalıklar OSAS ve hipertansiyon OSAS ve şeker metabolizması

Detaylı

Uyku Hastalıklarında PAP Tedavisi. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Uyku Hastalıklarında PAP Tedavisi. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uyku Hastalıklarında PAP Tedavisi Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Bursa Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi UZUN DÖNEMDE Hipertansiyon Felç Aritmiler İnfarktüs KISA DÖNEMDE Yaşam Kalitesinde kötüleşme

Detaylı

Uyku Bozuklukları Merkezi

Uyku Bozuklukları Merkezi Uyku Bozuklukları Merkezi BR.HLİ.060 Uyku Nedir ve Neden Önemlidir? Uyku; gündüz yıpranan bedenimizin gündelik hayata ara vererek; gece boyunca biyolojik ve kimyasal işlevleri sayesinde, fiziksel ve zihinsel

Detaylı

ÇOCUKLARDA NONİNVAZİV VENTİLASYON. Prof Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA NONİNVAZİV VENTİLASYON. Prof Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı ÇOCUKLARDA NONİNVAZİV VENTİLASYON Prof Dr.Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Ventilasyonun değisik modları Basıncın verilme yolu İnvaziv Noninvaziv Pozitif Negatif

Detaylı

Dr. Oya İtil DEÜTF Uyku Bozuklukları ve Epilepsi Merkezi Göğüs Hastalıkları AD- İZMİR

Dr. Oya İtil DEÜTF Uyku Bozuklukları ve Epilepsi Merkezi Göğüs Hastalıkları AD- İZMİR Dr. Oya İtil DEÜTF Uyku Bozuklukları ve Epilepsi Merkezi Göğüs Hastalıkları AD- İZMİR Kardiyovasküler sistem regülasyonu Lokal Refleks Santral regülasyon Otonom sinir sistemi Sempatik Parasempatik Kalp:

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Santral Uyku Apne Sendromu

Santral Uyku Apne Sendromu Santral Uyku Apne Sendromu Dr.Levent Karasulu Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uyku Laboratuarı Santral Uyku Apne Sendromu (SUAS) Uyku sırasında soluk hava akımı

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Santral (merkezi) sinir sistemi

Santral (merkezi) sinir sistemi Santral (merkezi) sinir sistemi 1 2 Beyin birçok dokunun kontrollerini üstlenmiştir. Çalışması hakkında hala yeterli veri edinemediğimiz beyin, hafıza ve karar verme organı olarak kabul edilir. Sadece

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Doç. Dr. Tansu ULUKAVAK ÇİFTÇİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D.

Doç. Dr. Tansu ULUKAVAK ÇİFTÇİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D. Uykuda kayıt teknikleri: polisomnografi, portabl teknikler, laboratuvar standartları Doç. Dr. Tansu ULUKAVAK ÇİFTÇİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D. Polisomnografi: Tanım Uyku sırasında

Detaylı

UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi. Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi. Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı UYKU APNE SENDROMU KLİNİĞİ Olgunun Değerlendirilmesi Doç. Dr. Ahmet URSAVAŞ Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sunum Planı Anamnez Semptomlar Risk faktörleri Fizik muayene

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2

Prof. Dr. Demir Budak Dekan. Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 2 DERS KURULU YÜRÜTME KURULU DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ:

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Sivas il merkezi sağlık çalışanlarında obstrüktif uyku apne-hipopne sendromu semptom prevalansı

Sivas il merkezi sağlık çalışanlarında obstrüktif uyku apne-hipopne sendromu semptom prevalansı Sivas il merkezi sağlık çalışanlarında obstrüktif uyku apne-hipopne sendromu semptom prevalansı Ömer Tamer DOĞAN 1, Serdar BERK 2, Sefa Levent ÖZŞAHİN 1, Sülhattin ARSLAN 1, Hasan DÜZENLİ 3, İbrahim AKKURT

Detaylı

Uykuda Solunumsal Olayların Skorlanması-Tanımlar

Uykuda Solunumsal Olayların Skorlanması-Tanımlar Uykuda Solunumsal Olayların Skorlanması-Tanımlar Doç. Dr. Mehmet Ünlü Afyon Kocatepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları AD. Uykuda solunum bozuklukları Uyku sırasında solunum şeklinde patolojik

Detaylı

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI Dr. Oğuz Köktürk Uyku sağlıklı bir yaşam için mutlak gerekli bir olgudur.yaşamımızın üçte birini uykuda geçirmemize rağmen bu konuda bildiklerimiz yakın zamana kadar bir sır

Detaylı

Yeni Uyku Bozuklukları Sınıflaması (ICSD-3) Uykuda Solunum Bozukluklarında Neler Değişti?

Yeni Uyku Bozuklukları Sınıflaması (ICSD-3) Uykuda Solunum Bozukluklarında Neler Değişti? Derleme Review 139 Yeni Uyku Bozuklukları Sınıflaması (ICSD-3) Uykuda Solunum Bozukluklarında Neler Değişti? New Classification of Sleep Disorders (ICSD-3) What Has Changed in Sleep Breathing Disorders?

Detaylı

CPAP ve BİPAP modları, cihaz özellikleri ve ekipmanları. Doç.Dr.Sedat Öktem Medipol Üniversite'si Tıp Fak. Çocuk Göğüs Hast. BD

CPAP ve BİPAP modları, cihaz özellikleri ve ekipmanları. Doç.Dr.Sedat Öktem Medipol Üniversite'si Tıp Fak. Çocuk Göğüs Hast. BD CPAP ve BİPAP modları, cihaz özellikleri ve ekipmanları Doç.Dr.Sedat Öktem Medipol Üniversite'si Tıp Fak. Çocuk Göğüs Hast. BD Ventilasyonun değisik modları Basıncın verilme yolu İnvaziv Noninvaziv Pozitif

Detaylı

SANTRAL UYKU APNESİ Dr.A.Levent Karasulu GİRİŞ: Uyku sırasında nefesin kesilmesi üst hava yolunda bir obstrüksiyon (obstrüktif apne), solunum çabası kaybı (santral apne) veya her ikisinin de beraber görülmesinden

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

DENİZLİ İL MERKEZİ OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU SEMPTOM PREVALANSI

DENİZLİ İL MERKEZİ OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU SEMPTOM PREVALANSI T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI DENİZLİ İL MERKEZİ OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU SEMPTOM PREVALANSI UZMANLIK TEZİ DR.BAHATTİN POLAT DOÇ.DR. SİBEL ÖZKURT DENİZLİ-2007

Detaylı

BIPAP Cihaz Özellikleri ve Endikasyonları. Doç. Dr Remzi Altın ZKÜ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

BIPAP Cihaz Özellikleri ve Endikasyonları. Doç. Dr Remzi Altın ZKÜ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı BIPAP Cihaz Özellikleri ve Endikasyonları Doç. Dr Remzi Altın ZKÜ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı BIPAP Bilevel Positive Airway Pressure (İki Seviyeli Pozitif Havayolu Basıncı) Uyku apne sendromu nedeniyle

Detaylı

OSAS IN FARKLI TİPLERİNDE TANI KRİTERLERİ VE TEDAVİ ALGORİTMASI

OSAS IN FARKLI TİPLERİNDE TANI KRİTERLERİ VE TEDAVİ ALGORİTMASI OSAS IN FARKLI TİPLERİNDE TANI KRİTERLERİ VE TEDAVİ ALGORİTMASI 36 Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS); uluslararası uyku bozuklukları sınıflamasında (ICSD-2); 2. ana başlık olan uykuda solunum bozukluklarının

Detaylı

PAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Oğuz O. kları Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Merkezi

PAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Oğuz O. kları Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Merkezi PAP TEDAVİSİ Sorunlar ve Çözümleri Prof. Dr. Oğuz O KÖKTK KTÜRK Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Merkezi SLEEP APNEA SYNDROME SLEEP APNEA SYNDROME

Detaylı

UYKU HASTASINA KLİNİK YAKLAŞIM. Dr.Burcu Oktay Mardin Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği

UYKU HASTASINA KLİNİK YAKLAŞIM. Dr.Burcu Oktay Mardin Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği UYKU HASTASINA KLİNİK YAKLAŞIM Dr.Burcu Oktay Mardin Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği Uyku ile ilişkili yakınmalar genel popülasyonda oldukça yaygındır. 7 kişiden 1 i kronik uyku problemi Uykusuzluk

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI)

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Yüksek irtifa fizyolojisi İrtifa (metre) Atm.P (mmhg) At.PO 2 (mmhg) P A CO 2 (mmhg) P A O 2 (mmhg) Art.O 2

Detaylı

Santral Uyku Apne Sendromu (SUAS) Dr. Ahmet Uğur Demir

Santral Uyku Apne Sendromu (SUAS) Dr. Ahmet Uğur Demir Santral Uyku Apne Sendromu (SUAS) Dr. Ahmet Uğur Demir 1. SUA tanımı nedir? 10 soruda SUAS Santral apne Ha B T Uyku sırasında üst havayolunda tıkanıklık olmadan tekrarlayan apne tablosu Obstrüktif apne

Detaylı

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI. Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD İZMİR

UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI. Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD İZMİR UYKUDA SOLUNUM BOZUKLUKLARI Dr. Oya İTİL DEÜTF Göğüs Hastalıkları AD İZMİR Uyku, organizmanın çevreyle iletişiminin, çeşitli uyaranlarla geri döndürülebilir biçimde, geçici, kısmi ve periyodik olarak kesilmesidir.

Detaylı

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu İlişkili Hastalıklar ve Ayırıcı Tanı

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu İlişkili Hastalıklar ve Ayırıcı Tanı Uykuda Solunum Bozuklukları Dizisi: 11 Obstrüktif Uyku Apne Sendromu İlişkili Hastalıklar ve Ayırıcı Tanı Oğuz KÖKTÜRK*, Tansu ULUKAVAK ÇİFTÇİ* * Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Solunumsal Yoğun Bakım Ünitesinde Uykuda Solunum Bozuklukları Görülmesi

Solunumsal Yoğun Bakım Ünitesinde Uykuda Solunum Bozuklukları Görülmesi Klinik Çalışma Solunumsal Yoğun Bakım Ünitesinde Uykuda Solunum Bozuklukları Görülmesi Özen KAÇMAZ BAŞOĞLU*, Meltem MİDİLLİ*, M. Sezai TAŞBAKAN*, Alev GÜRGÜN*, Feza BACAKOĞLU* * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi,

Detaylı

Hızlı göz hareketleri ile ilişkili obstrüktif uyku apne sendromu: Antropometrik ve

Hızlı göz hareketleri ile ilişkili obstrüktif uyku apne sendromu: Antropometrik ve KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2012; 60(1): 13-19 Geliş Tarihi/Received: 10/06/2011 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 10/11/2011 Hızlı göz hareketleri ile ilişkili obstrüktif uyku apne sendromu:

Detaylı

Sendromu (OUAS) Sonuçlar. ları. Uz.Dr. Banu Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD

Sendromu (OUAS) Sonuçlar. ları. Uz.Dr. Banu Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) Sonuçlar ları Uz.Dr. Banu Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD OUAS OUAS; Uyku da tekrarlayan Üst Solunum Yolu obstrüksiyonları (+), eşlik eden Artmış solunum çabası,

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİNDE TEMEL KAVRAMLAR ÖĞRENİM HEDEFLERİ SFT parametrelerini tanımlayabilmeli, SFT ölçümünün doğru yapılıp yapılmadığını açıklayabilmeli, SFT sonuçlarını yorumlayarak olası tanıyı

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

TIKANMAYA BAĞLI UYKU APNESİ HASTALARI VE BASİT HORLAYANLARDA HORLAMA SESLERİNİN SPEKTRAL ZARF ANALİZİ

TIKANMAYA BAĞLI UYKU APNESİ HASTALARI VE BASİT HORLAYANLARDA HORLAMA SESLERİNİN SPEKTRAL ZARF ANALİZİ TIKANMAYA BAĞLI UYKU APNESİ HASTALARI VE BASİT HORLAYANLARDA HORLAMA SESLERİNİN SPEKTRAL ZARF ANALİZİ Mustafa Çavuşoğlu Mustafa Kamaşak Osman Eroğul Tolga Çiloğlu Yeşim Serinağaoğlu Hakan Birkent SİU 2007

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF.

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU Hasta Kitapçığı PROF.DR ARZU YAĞIZ ON POLİOMYELİT (ÇOCUK FELCİ) NEDİR? Poliomyelit, çocukluk çağında görülen

Detaylı

OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMU TEDAVİSİNDE POZİTİF HAVAYOLU BASINCI TEDAVİSİ Dr. Bülent Çiftçi Pozitif havayolu basıncı (Positive Airway Pressure = PAP) tedavisi Obstrüktif uyku apne sendromu tedavisinde

Detaylı

Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları. Haluk İşeri. Ankara Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı

Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları. Haluk İşeri. Ankara Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları Haluk İşeri Ankara Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı OSAS Tanı ve Tedavi Yöntemleri Ankara 2007 Habitüel horlama, populasyonun % 25 i Rice

Detaylı

Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) uyku sırasında üst hava yolundaki tıkanıklıklar

Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) uyku sırasında üst hava yolundaki tıkanıklıklar DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2007; 38:177-193 Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) ve obezite Ahmet U ur Demir 1 1 Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara

Detaylı

POLISOMNOGRAFIi; polisomnografide kaydedilen parametreler,kullanılan elektrodlar,filtreler ve diğer standardlar, kayıt protokolleri. Dr.

POLISOMNOGRAFIi; polisomnografide kaydedilen parametreler,kullanılan elektrodlar,filtreler ve diğer standardlar, kayıt protokolleri. Dr. POLISOMNOGRAFIi; polisomnografide kaydedilen parametreler,kullanılan elektrodlar,filtreler ve diğer standardlar, kayıt protokolleri Dr.Gülfem YURTERİ Polisomnografi PSG: Uykuda, aynı anda elde edilen çok

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMLU HASTALARIN EŞLERİNDE YAŞAM KALİTESİ, ANKSİYETE VE DEPRESYONUN DEĞERLENDİRİLMESİ

OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMLU HASTALARIN EŞLERİNDE YAŞAM KALİTESİ, ANKSİYETE VE DEPRESYONUN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Prof. Dr. Osman Nuri Hatipoğlu OBSTRÜKTİF UYKU APNE SENDROMLU HASTALARIN EŞLERİNDE YAŞAM KALİTESİ, ANKSİYETE VE DEPRESYONUN

Detaylı

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Epidemiyoloji Memnun edici seksüel performansa izin verecek yeterli ereksiyonu sağlamak ve devam ettirmedeki kalıcı yetersizlik Hem etkilenen kişiler hem de onların partner ve ailelerinin

Detaylı

Taksi Sürücülerinde Gündüz Aşırı Uyku Hali ile Trafik Kazaları Arasındaki İlişki

Taksi Sürücülerinde Gündüz Aşırı Uyku Hali ile Trafik Kazaları Arasındaki İlişki Taksi Sürücülerinde Gündüz Aşırı Uyku Hali ile Trafik Kazaları Arasındaki İlişki Banu ERİŞ GÜLBAY*, Turan ACICAN*, Ruşina DOĞAN*, Ayşe BAÇÇIOĞLU*, Emine GÜLLÜ*, Gülseren KARADAĞ* * Ankara Üniversitesi

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

Noninvaziv Mekanik Ventilasyonda Cihaz ve Maske Seçimi Mod ve Ayarlar

Noninvaziv Mekanik Ventilasyonda Cihaz ve Maske Seçimi Mod ve Ayarlar Noninvaziv Mekanik Ventilasyonda Cihaz ve Maske Seçimi Mod ve Ayarlar Dr.Kürșat Uzun Selçuk Ü. Meram Tıp F. Göğüs Hastalıkları AD Yoğun Bakım Bilim Dalı SEVGİDE GÜNEŞ GİBİ OL Solunum yetmezliğinde NIV

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Horlama ve Obstrüktif Uyku Apnesi Editör / Prof. Dr. Cemal Cingi 44 Yazar kat l m yla 16.5 x 23.5 cm, XIV+434 Sayfa 162 Resim ve fiekil, 25 Tablo ISBN 978-975-8882-23-6 Deomed,

Detaylı

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

DAVRANIŞSAL KİLO KONTROLÜ VE PSİKOLOJİK FAKTÖRLER - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Kilo alma karışık mekanizmaların sonucudur. Genetik, fizyolojik, çevresel ve davranışsal öğelerin bir karışımıdır. Sanıldığının aksine, psikolojik sorunların aşırı kiloya neden olmadığı, tam tersine aşırı

Detaylı

Uyku insan vücudunun vazgeçemeyeceği ihtiyaçlarından biridir. Sağlıklı bir yaşam için düzenli uyku şart.

Uyku insan vücudunun vazgeçemeyeceği ihtiyaçlarından biridir. Sağlıklı bir yaşam için düzenli uyku şart. Uyku insan vücudunun vazgeçemeyeceği ihtiyaçlarından biridir. Sağlıklı bir yaşam için düzenli uyku şart. Geçmiş uyku düzeninizi sürdürememeye başladıysanız, uykuya dalamıyor, gece sık sık uyanıyor, sabah

Detaylı