tecrit yaflayanlar anlat yor nsan gibi, düflünceleriyle birlikte yaflayabilmek için tecrite karfl mücadelede hayat n kaybedenlere...

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "tecrit yaflayanlar anlat yor nsan gibi, düflünceleriyle birlikte yaflayabilmek için tecrite karfl mücadelede hayat n kaybedenlere..."

Transkript

1 Hapishanelerde neler yaflan yor; bilmek hakk n z. TECR TTE ÖLÜM VAR!.. F tipi hapishanelerde tecrit iflkencesi 5. y l nda. 5 Y ld r tutuklu ve hükümlüler hücrelerdeler... Tecrit flkencede bir nin vahiflkence. fletini nsan n anlayabedeninbilmenin de yarayegane lar açyolu, ifltayad l Ailelerin neden m yor, kence y llard r tecriti kald r n ancak görenleölümleri durdurun dedikrin vülerini, bu kitapta çok daha fiziki ve psikolocutlar na net olarak göreceksiniz jik olabakmak, rak y prat yor, a r onlar dinlemektir. a r ama flaflmaz bir Morluklar, ask dan flekilde ve sistemli dolay tutmayan kollar, elektrik ve sigara olarak çökertiyor. Ve yan klar, fliflmifl tes- ölüme kadar götürüyor... flkenceli ölüm tisler ve gözleri... olan tecritin vahfletini Gözler, vücutta görülanlayabilmenizin tek meyen izleri de gösteyolu, bizler için, anrir çünkü. Tecavüzü, latmakt... bafl na dayanm fl silahtan tetik düflürme- Hiçe say lmay ; her yi, insanl ktan ç km fl an tecrit iflkencesine olanlar n elindeki esa- maruz b rak lmay ; insans zl ve bunun retin izlerini gözlerde y k m n anlatt k... bulabilirsiniz. TECR T yaflflaayanlar anlat yor Selami Kurnaz nsan gibi, düflünceleriyle birlikte yaflayabilmek için tecrite karfl mücadelede hayat n kaybedenlere... tecrit yaflayanlar anlat yor Boran Boran

2 TECR T yaflayanlar anlat yor Selami Kurnaz

3 BORAN YAYINEV Hapishaneler dizisi TECR T yaflayanlar anlat yor Selami Kurnaz Birinci Bas m: A ustos 2005 Bask : Ezgi Matbaas Davutpafla Cad. Kaz m Dinçol Sitesi 81 / 229 Topkap / STANBUL Boran Yay nevi: stiklal Cad. Terzi Han No: 378 / 704 Beyo lu / STANBUL ISBN: X 2 yaflayanlar anlat yor

4 Ç NDEK LER Yay nevinin önsözü 7 Girifl 9 yilefltirecekler bizi 13 A- F T P HAP SHANELER F Tipi Hapishanelerde Mimari F Tiplerine lk Girifl ve Jopla Tecavüze Varan Uygulama ve Yapt r mlar 25 Bir Tutuklunun Sald r lara Dair Anlat m "Böyle dilekçe yazamazs n z F Tipi Yaflam 48 B- F T P TECR T N ETK LER Tecritin Fiziksel Etkileri Tecritin Psikolojik Etkileri 67 S.S. simli Tutuklunun Durumu: Hücrede öldürülece ini san yordu 69 A.Y. simli Tutuklunun Durumu: Dünyayla ilgisi koptu 70 T.B. simli Tutuklunun Durumu: Bayg nl k nöbetleri geçiriyordu 74 3 TECR T

5 B.S. simli Tutuklunun Durumu: Sonunda intihara kalk flt 75 G.K. simli Tutuklunun Durumu: Camlar yumruklay p insan hücreye s ar m? diye ba r yordu 77 Z.D. simli Tutuklunun Durumu: Büyük bir bofllu un içerisine düflüyorum" 79 G.C. simli Tutuklunun Durumu: "Beni ç ld rtmak istiyorlar 81 N.K. simli Tutuklunun Durumu: Tuvaletin içinde kafas n duvarlara vurmaya çal fl yordu 83 A.D. simli Tutuklunun Durumu: Kula ma sesler geliyor 85 H. T. A. simli Tutuklunun Durumu: Gaipten sesler duyuyor, seslere ba r yor, küfrediyor Dar Grup Tecriti K sa K sa Anlat mlarla Tecritin Etkileri 132 C- F Z KSEL VE PS KOLOJ K SORUNLAR ANKET Fiziksel Sorunlar Anketi Psikolojik Sorunlar Anketi 142 D- TECR T VE NT HAR 145 Orhan n Psikolojik dengesi yerinde de ildi 146 Volkan' n yan na birisi verilmezse intihar edece ini müdürlere defalarca söyledim 147 E- TECR T VE P fimanlik 150 F- RÖPORTAJLAR 160 fiadi Naci Özbolat le Röportaj 162 Hac Demir le Röportaj 169 Nurettin Erenler le Röportaj 189 Ali Osman Köse le Röportaj 197 Ercan Kartal Tecriti De erlendiriyor yaflayanlar anlat yor

6 G- TECR T N TAR H Maskeli süvari Modern anlamda tecritin ortaya ç k fl 294 H- ÜLKEM ZDE TECR T Osmanl 'da Ceza Sistemi ve Tecrit Cumhuriyet Y llar nda Tecrit 313 Aylarca Süren Gözalt lar ve Tecrit 317 Hücredeki Adal : Mahir 'li Y llar ve Tecrit 331 CIA Ajanlar, Anketler ve rehabilitasyon Eylül Cuntas n n Tecrit Laboratuvar 333 Kafes Özel Tip Hapishaneler Ve Hücreler Politikas nda Birinci Dönem NATO Karar Ve Hücreler Politikas nda kinci Dönem Dört Y ll k Haz rl k Süreci 364 Sonuç yerine TECR T

7 6 yaflayanlar anlat yor

8 Yay nevinin önsözü Aral k 2000 tarihinde gerçeklefltirilen ve tam bir hayas zl k örne i olarak, ad na hayata dönüfl denilen operasyondan bugüne, F tipi hapishaneler Türkiye gerçe- inin bir parças haline geldi. Elbette F tiplerini gündemde tutan; bir mimar yap dan, bir hapishane tipinden çok, bu mimari yap yla bütünleflen politikad r. K saca TECR T kavram yla anlat lageldi bu politika. Tecriti yaflayan tutuklu ve hükümlülerin kendi kalemlerinden okuyaca n z gibi, salt fiziki izolasyonla bitmeyen, bir çok uygulama ile bütünlefltirilen bir tecrittir sözkonusu olan. En özet ifadeyle, sosyal bir varl k olan insan, insan olmas n n özelliklerinden soyundurmaya çal flan bir politika tecrit. Düflüncelerini de ifltirmek, egemen sisteme uyumlu düflünmeye zorlamakt r amac. Bir baflka deyiflle, hücrelere att tutuklu ve hükümlüleri teslim almakt r. Bunun için fiziki, psikolojik, her türlü sald r arac kullan lm flt r bugüne kadar ve halen sürmektedir. flte bu yüzden, tecrite karfl 20 Ekim 2000 tarihinden 7 TECR T

9 bu yana büyük bir direnifl de sürmektedir. Bu direniflte, içeride ve d flar da 120 insan yaflam n yitirdi, 600 e yak - n ise, zorla t bbi müdahale denilen uygulama sonucu sakat b rak ld. Tutuklu ve hükümlüler kitab yay nevimize ulaflt rd klar nda henüz 120. insan hayat n kaybetmemiflti. Bu da, tecritin kald r lmas n n ne kadar elzem bir sorun oldu una yeniden dikkat çeken bir vesile oldu. Halen ölüme giden insanlar var... Kitapta direnifli ortaya ç karan nedenleri de bulacaks - n z. Bu nedenle, d flar da hak ve özgürlükler ad na sürdürülen mücadele; iflçilerin, memurlar n, köylülerin, gençli- in, ayd nlar n mücadelesi tecrite karfl mücadele ile bir bütün olmal d r diyoruz. Tecrit, insan beynini, düflüncelerini hedefleyen korkunç bir iflkencedir. Avrupa ülkeleri baflta olmak üzere, örnekleri çeflitli ülkelerde de karfl m za ç kan tecrit politikas, halklar n emperyalizme, oligarflilere karfl sürdürdü- ü mücadeleyi bo man n bir arac d r. Hapishanelerin güvenli i, ko ufllar n sa l ks zl gibi demagojik gerekçelerle üzeri örtülmek istenen ç plak gerçek budur. Sonuçlar giderek artan tecrit iflkencesine dikkat çekmek için yay nlad m z bu kitap, umar z ki; hak ve özgürlüklerin yaflanabilece i, ba ms z, demokratik bir ülke özlemi duyanlar n, adaletten ve hukuktan yana olanlar n, tüm Türkiye halk n n, hapishanelerde yaflananlar n bir boyutunu görmesini sa lar. Kitab, tecriti d flar dan gözleyenler de il, yaflayanlar yazd. F Tiplerinin hücrelerinde tecritte tutulanlar taraf ndan kollektif olarak haz rland. Anlat mlar, yaflanm fll klar, tan kl klar, günlükler bir araya getirildi. fiimdi sözü onlara, dört duvar aras nda beyinleri yok edilmek istenenlere, 120 yoldafllar n n ac s n yaflayanlara, direnmekten yorulmayanlara b rak yoruz... 8 yaflayanlar anlat yor

10 G R fi Bir iflkencenin vahfletini anlayabilmenin yegane yolu, e er iflkence gören siz de ilseniz veya buna tan kl k edemediyseniz, iflkence görenlerin vücutlar na bakmak, onlar dinlemektir. Vücutlar ndaki morluklar, ask dan dolay tutmayan kollar, elektrik yan klar, sigara yan klar, fliflmifl testisler ve gözleri... Gözleri vücudunda görülmeyen izleri de gösterir çünkü. Tecavüzü, bafl na dayanm fl silahtan tetik düflürmeyi, insanl ktan ç km fl olanlar n elindeki esaretin izlerini gözlerde bulabilirsiniz. Tecrit de bir iflkence. nsan n bedeninde yaralar açm - yor belki, ancak fiziki ve psikolojik olarak y prat yor insan. A r a r ama flaflmaz bir flekilde ve sistemli olarak çökertiyor. Tecritin vahfletini anlayabilmenizin tek yolu, bizler için, anlatmakt... Hiçe say lmay ; her gün, her an tecrit iflkencesine maruz b rak lmay ; insans zl ve bunun y k m n anlat yor bu çal flma. Yapt m z anket ve psikolojik sorunlar yaflayanlar n anlat mlar tecritin y k m n, F tipi duvarlar n ard n görü- 9 TECR T

11 nür k l yor. O bölüm tekrar tekrar okunmal diye düflünüyoruz. "Bat " tarz, yani Amerika ve Avrupa patentli bir iflkence yöntemi tecrit. Çal flmay okuyunca göreceksiniz. Üniversite laboratuvarlar nda, onlarca bilim adam bu göreve koflularak, büyük ödenekler tahsis edilerek gelifltirildi. Tecrit, iflkencenin, üniversite laboratuvarlar nda gelifltirilen en rafine yöntemlerinden biri. Laboratuvarda gerçeklefltirilen bu deneyler lise psikoloji ders kitaplar nda dahi geçiyor. Ancak bu deneylerin ne amaçla ve kimin finansman yla yap ld, deneylere dayan larak "yüksek güvenlikli" hücre hapishaneler infla edildi i yazmaz o kitaplarda elbette. Deneylerin sonuçlar ise hiç bir tart flmaya yer b rakmayacak kesinlikte belirtilmifl; insan etkin olmak zorundad r. Sa l kl bir insan etkin olmaktan al koymak ona verilecek en büyük cezad r. Çal flma içerisinde; ders kitab ndan, ilgili bölümün al nt s n ve tecritin tarihçesini de bulacaks n z. Kitapta da belirtildi i gibi, bir insana verilecek "en büyük ceza" verildi tecrit hücrelerinde tutulanlara. Bizlere... Ve flimdi, emperyalist ülkelerden ithal edilen bu iflkence yöntemini, Türkiye egemenleri Afrika, Asya ülkelerine ihraç ediyor. Afganistan a, Sudan a F Tipi hapishane yapaca z diye övünüyorlar. Tecrit egemenlerin elinde, muhalefete yönelik bask - n n, yoketmenin arac ; halka ise gözda, tehdit... F tipi politikas n n nedenlerini ise röportajlar bölümünde ayr nt lar yla bulacaks n z. F tipinin 4 y ldan fazla süreci boyunca, özel uygulamayla, a rlaflt r lm fl tecrit koflullar nda tutulan tutuklularla mektuplaflarak yap ld bu röportajlar. Yaflad klar n, tecrit politikas n anlatt lar... Çal flmam z elbette daha detayl olabilirdi. Örne in tarihçe bölümü daha ayr nt l ve örneklerle ele al nabilirdi. Ancak F tipi hapishanelerdeki 3 kitap s n rlamas nedeniyle herhangi bir konuda araflt rma yapabilme olana büyük oranda ortadan kalk yor. Anket ve anlat mlar ise 10 yaflayanlar anlat yor

12 di er F tiplerini de kapsayacak flekilde düflünülmüfltü. Bu mümkün olmad. Di er hapishanelerden mektuplarla yollanan bilgilerin neredeyse tamam na iliflkin hapishane idarelerinin mektup okuma komisyonlar taraf ndan imha karar al nd. Bu bölüm mecburen bir hapishaneyle s n rl ele al nd. Tüm eksikliklerine ra men tecriti anlafl l r k labilme yolunda at lm fl bir ad md r bu çal flma. Kimliksizlefltirmeye, hiçe say lmaya, kölelefltirmeye karfl 5. y l nda direnen Özgür Tutsaklar olarak hem ömürlerimizle, ölümsüzlüklerimizle, hem de ürünlerimizle tecriti anlatmaya, ortadan kald r ncaya de in direnmeye devam edece iz. Devrimci olmak, solcu olmak, demokrat olmak bir yana sadece iflkenceye karfl olmak dahi F tiplerine, tecrit hücrelerine karfl ç kmak için yeterlidir. flkenceye karfl - y m diyenlerden, kendisine demokrat, devrimci diyenine kadar her kifli, kurum, örgüt, biz Özgür Tutsaklar n direnifline destek vermelidir. Tecritin ve di er tüm iflkence yöntemlerinin, emperyalizm ve oligarflilerin iktidarlar yla beraber ortadan kalkt bir vatan ve dünya özlemiyle. 11 TECR T

13 12 yaflayanlar anlat yor

14 yilefltirecekler bizi yilefltirecekler bizi! Hastay z hem de çok hasta. Beynimizi virüsüs komünistus, tüm bedenimizi mikrobus devrimcüyus sarm fl. Bulafl c d r bunlar. Bizi bunlardan kurtarmaya, yok e er bizi kurtaramazlarsa toplumu bizden kurtarmaya kararl lar. Öyle adamlar ki; beynimizi bu "virüsten", bedenimizi bu "mikroptan" kurtarabilmek u runa kafataslar m z parçalad lar. Hatta i renç kahkahalar eflli inde yakt lar bedenlerimizi. Yanl fl anlamay n, iyili imiz (!) için hepsi. Hastay z ya, bizi iyilefltirmek, halk n tümden hasta olmas n engellemek için mecburlar buna. Görev onlar nki. Devlet görevi... Yeni haz rlad klar "Ceza ve Tedbirlerin nfaz Hakk nda Kanun nda da bizi iyilefltireceklerini aç kça yazm fllar: "Hürriyeti k s tlay c ve di er tedbirlerin öncelikli amac hükümlünün iyilefltirilmesidir". Yasa tasar s n n özü özeti bu kelime; "iyilefltirme..." Ezenle-ezilenin mücadelesinde, daha adil bir düzen 13 TECR T

15 için mücadele veren, sömürüye, zulme baflkald ranlar hep "hasta", "hastal kl " görülmüfltür zaten. Dinsel ideolojinin hakim oldu u, sömürüye karfl ç k fllar n da do all nda dinsel olarak flekillendi i yüzy llarda bu "hastal n" ad kafirlik, "sapk nl k", "z nd kl k", "bat nilik" vb. idi. Düzen tanr n n düzeni, düzenin yöneticileriyse tanr n n yeryüzündeki gölgeleriydi. Sultan, padiflah, halife, fleyhülislam, papa gibi... Buna ne cüretle karfl ç k l rd! Bu nedenle zindanlarda ak l almaz iflkenceler uyguland. Direnenlerin sapk nl ktan kurtulmalar, yola gelmeleri ve iyileflmeleri için onlara yard mc olundu (!) Tercihlerini özgür iradeleriyle yapabilmeleri için Hallac- Mansur, Nesimi gibi derileri yüzüldü, Pir Sultan gibi zindanlara kapat l p, özgür kalmas "yaflam n n ba fllanmas " için içerisinde "flah" sözü geçmeyen bir dörtlük yazmas n n yeterli olaca söylendi. Elbette tehdit de ildi bu. Hiç tehdit olur mu! Sadece hastal ktan kurtarmaya çal fl yorlard onu! Bedrettin'i ele geçirenler de onun bedeninden kurtulman n yeterli olmayaca na inand klar ndan düflüncelerini mahkum etmek için ç rp nd lar. Yoksa "yarin yana ndan gayr her fleyde, her yerde, hep beraber" mikrobu(!) yay l verirdi. Yüzy llar önce z nd k, kafir diyenler flimdi anarflist, terörist diyorlar. Ferman n yerini yasalar, terör listeleri ald. Beceremediler elbet. Yüzy llard r yaflat l yor "gelecek güzel günler" düflü, "yarin yana ndan gayri" düflüncesi. Hapishanelerin ve tecritin, iyilefltirme politikalar nda hep özel bir yeri olmufltur. Egemenler mahkumlar bir yandan köle, kürek mahkumu olarak kullanarak sömürmüfl, di er yandan düflüncelerinden vazgeçirebilmek için her yöntemi ve arac denemifl. Bu yöntemlerin bafll cas iflkence olmufl elbette. Tecrit ise, egemenlerin yüzy llard r süren hapishaneler deneyiminin, iflkence deneyiminin dam t lm fl hali. Tecritin bir iflkence oldu u ders kitaplar nda dahi yaz - 14 yaflayanlar anlat yor

16 yor dersek flafl ranlar n z olacakt r. Ama öyle. Bak n flu sat rlar bir okul kitab ndan: "Acaba insan yetersiz uyar m içinde b rak l rsa ne olur? Sanki hiç bir uyar c almazsak dinlenecekmifliz, çok rahatlayacakm fl z gibi gelir. Oysa durum bunun tersidir. Kutup araflt rmac lar n n, batan gemilerin günlerce denizde kalan tayfalar n n, savafl esirlerinin duygu, alg ve düflüncelerinde türlü de iflmeler gözlemlenmifltir. Uyar m gereksinimi artm fl: gerçekle gerçek olmayan kar flt rma, sonucunda da ruhsal çöküntü ortaya ç km flt r. 1954'te Mc Gill Üniversitesinde Hebb'a Laboratuvarlar nda Bexton, Heron ve Scott taraf ndan gerçeklefltirilen alg yoksunlu u deneyleriyle uzun süreli monotonluk ve yetersiz uyar lman n insanlarda normal fonksiyonlar n n bozulmas na yol açt kan tlanm flt r. Yetersiz uyar m deneyi hiç bir d fl uyar c n n gelmedi i ve iç uyar c lar n gerektirdi i etkinliklere elveriflli olmayan odalarda yap l r. Deney sonucunda ö rencilerin; - Yap lan zeka testlerinde puanlar n düfltü ü - Alg lama bozukluklar oldu u - San görmeye bafllad klar - Davran fllar nda düzensizlik oldu u saptanm flt r. nsan etkin olmak zorundad r. Sa l kl bir insan etkin olmaktan al koymak ona verilecek en büyük cezad r..." (Milli E itim Bakanl Aç kö retim Lisesi Psikoloji Ders Kitab 1, Sayfa: 17) Oldukça aç k ifade edilmifl de il mi? Psikoloji uzmanlar söylüyor bunu: " nsan etkin olmak zorundad r. Sa l kl bir insan etkin olmaktan al koymak ona verilecek en büyük cezad r." "Yetersiz uyar m", "etkin olmaktan al koymak" gibi tan mlar, kifliyi hücreye kapat p tecrit etmeyi ifade ediyor. Bu konuyla ilgili deneyler, insanlar n d fl dünyayla ba - 15 TECR T

17 lar n en alt seviyeye indiren veya tamamen kesen laboratuvar ortam nda oluflturulmufl hücrelere kapatarak yap l yor. (ABD'de 1950'lerin bafl nda Silent Room ad verilen hücrelerde, Almanya'da ise Hamburg Üniversitesi Klini i'nde 1971'de Camera Siliens (sessiz oda) ad verilen hücrede bu deneyler yap lm flt r.) Bu deneyler sonras nda tecritin kifli üzerinde ne gibi bir tahribata yol açabilece i de tespit edildi. Burada flunu özellikle, üzerine basa basa söylemek laz m. Tecriti uygulayanlar ne yapt klar n, sonuçlar n biliyorlar. Tutuklular tecrit eden devletler onlar politik kimli inden soyundurabilmek için bu "beyaz iflkence"yi uyguluyor. Tecrit, seri cinayetler iflleyenlerin piri say labilecek kar ndeflen Jack dahi k skand rabilecek kadar so ukkanl, planl ve titizlikle uygulanan bir iflkence ve bu iflkence sonucu ifllenen cinayetler demek. 16 yaflayanlar anlat yor

18 6 Haziran 2004 Saat 11:00. Sloganlar m z att k. O s rada arka koridorumuzdaki hücrelerden bir arkadafl revire ç kt. Slogan atarken demirlere as l p yukar çektik kendimizi. Geçerken bir kaç saniye de olsa görebildik arkadafl. Volta att k bir süre. Pencerenin kenar ndaki pet fliflenin içerisine, suya, iki tane uç uç böce i (u ur böce i) düflmüfltü. Onlar ç kar p pencerenin betonunun üzerine b rakt m. Hareketlendiler birden. H zl h zl, telafll bir flekilde pencereye do ru ilerledi ikisi de. Birisi minik daha. Burada flimdiye de in görmedi imiz böcekler var. Hapishane, ilçe merkezinden arabayla 15 dakika kadar uzakta, çay rl k çimenlik bir tepenin üzerine infla edilmifl. Çevrede olan böcekler havaland rmaya da dolufluyorlar. Kimisi dönemlik. Bir varlar bir yoklar. Bir hafta yüzlercesi istila ediyor havaland rmay, sonra yok oluyorlar. Kimileri ise yaz boyunca var. Say lar art yor, azal yor. Çeflit çeflitler ama özellikle ikisinden çok ve sürekli var. Siyah pirinç tanesi gibi ve kahverengi olanla, fasulye tanesi gibi olanlardan... Bunlar n kanatlar var, ama çat y aflabilecek kadar yükselemiyorlar. Çat dan havaland rmaya indiklerinde onlar için de mahpusluk bafll yor. Bir çok kez çat ya ulaflabilmek için havalan yorlar, sonra duvara çarpa çarpa inmek zorunda kal yorlar. Arada bir topluyorum onlar, bir petin içerisine koyup çat ya at yorum. "En az ndan onlar kurtulsun..." diye düflünüyorum. Biliyorum uçuk bir düflünce. Ama mutlu ediyor. Böcekler duvar n kenar na do ru a r ad mlarla ilerleyip orada duvara t rmanmak isterken s rt üstü devriliyorlar. Genellikle de bir daha do rulam yorlar. Kanatlar n yere çarpa çarpa can veriyor bir ço u. Bazen öyle çoklar ki süpürdü ümde küre i dolduruyor cans z bedenleri. Biz düzelttikçe onlar tekrar duvara kadar ilerleyip s rt üstü dönüyorlar. Kendi durumumuzla karfl laflt r yorum bu durumlar n ; onlar da esir yaflamaktansa, tecrit hücrelerinde yaflamaktansa ölümü tercih ediyor diyorum. Israrla s rt üstü dönmeleri bundan. Ya kanatlan p aflacaklar ya da ölecekler. Kararl lar... Penceremin önüne e iliyorum tekrar. Uç uç böce i nin büyük 17 TECR T

19 olan mandal n üzerine t rmanm fl. Minik olan ise yok görünürde. Pete düflmüfl yine. Ç kar yorum. Avucuma al p f s ld - yorum. - Niye suya atl yorsun mini im. Direnmelisin yaflayanlar anlat yor

20 A- F T P HAP SHANELER Her mekan n bir ruhu vard r. Sald rgan, vahfli, gözü dönmüfl, so uk kanl bir katil olabilece i gibi, flefkatli, cana yak n da olabilir mekanlar. Ancak bu ruh dura an de ildir. Hiç bir fleyin dura an olmad gibi... Yaflananlar ve içerisinde yaflayanlarla etkileflim içerisinde de iflir, dönüflür. 12 Eylül'ü düflünün; Mamak yenilgiyle an l r, tutsaklar için "rehabilitasyon merkezi" ifllevi görürken, Metris "bir direnifl oda "d r. 19 Aral k öncesi Bayrampafla'n n, Ümraniye'nin, Çanakkale'nin, Bursa, Bart n, Ceyhan, Çank r 'n n; k sacas biz özgür tutsaklar n oldu u tüm hapishanelerin duvarlar sarmalad bizi; flefkatliydi, cana yak nd. 19 Aral k'ta bizleri korumak için duvarlar n, kap lar n siper etmifl, ranzas yla, dolaplar yla, tüm varl yla direnmiflti. Bizleri ba r ndan söküp alabilmek için duvarlar n delik deflik etmek, bafltan afla yak p y kmak, ifl makinalar yla parçalamak zorunda kalm fllard. Halbuki aç l fl nda flartland r lm flt her mapushane gibi bize karfl. Demirden parmakl klar yla bo az m za sar lmaya, kal n duvarlar n n olanca a rl - yla üzerimize çullanmaya haz rlanm flt. Betonu kan - 19 TECR T

21 m zla, duvarlar sloganlar m zla tan flt ; pankartlar m zdan gülücükler edindi; flehitlerimizin gözleriyle bakar oldu. Direnifllerimizle ehlileflti, bilinçlendi. E tipleri, özel tipler bizleri ehlilefltirece ine kendisi ehlileflince, daha sinsice e ittikleri F tiplerini devreye soktular. fiimdiden metal diflleri, betondan çenesi aras nda onlarca can m z yaflam n yitirdi. Yüzlercesi sakat kald. 24 saat kilitli darac k hücrelerinde, bizleri ç ld rtmay, y ld rmay amaçlayan bir ruhu var buran n. Maskeli süvari Ludwig'in, hastal kl beyin Jan Gross'un, Hikmet Samiler'in evlad o. Ayn hastal kl ruha sahip. Ancak u urlad m z her can m z bir fleyler kopar yor ve yeni fleyler kat yor, bizden bir fleyler F Tipi Hapishanelerde Mimari F tipleri 3 kiflilik 103, 1 kiflilik 64 hücrenin yer ald A, B, B-2 ve C olmak üzere 4 bloktan oluflur. Hücrelerin yan s ra ayr ca tutuklu ve hükümlülerin çocuklar için yap lm fl olan, fakat temizlik, mutfak, yemek da t m nda çal flt r lan adli tutuklular n kald bir de krefl var. 19 Aral k katliam n n y ldönümünden 3 y l sonra, 19 Aral k 2003 tarihinde PKK davas ndan tutuklular n sevkleriyle aç lan 2 No'lu F tipleri ise mimari olarak biraz daha farkl. Bir ek blo u var, yani hücre say s daha fazla. 3 kiflilik hücreler 2 katl. Toplam 25 metrekare. Alt katta küçük bir mutfak tezgah, onun üzerinde duvara vidalarla sabitlenmifl sacdan ufak bir mutfak dolab ve orta yerde plastik bir masa var. Ayr ca banyo ve tuvalet olarak kullan lan 4 metrekare kadar bir bölüm de bu girifl kat nda. Tuvalet tafl ile dufl için kullan lan zemin tafl yan yana, aralar nda bir kar fl bile yok. Üst katta ise yere sabitlenmifl üç demir karyola ve üç elbise dolab var. Üst kat tavan ayn bir tabutun kapa 20 yaflayanlar anlat yor

22 gibi üçgen vaziyettedir. Yata na uzanan bir tutsak tavana bakt nda tabuttaym fl hissine kap l yor. Tek kiflilik hücreler 10 metrekare. Bir yatak, bir masa, bir sandalye, yata n kenar nda bir ad m geniflli inde 6-7 ad m boyutunda bir boflluk ve yine tuvalet ve banyo. Tek kiflilik hücrede tuvalet, banyo d fl nda hücre içinde musluk yok. Mutfak tezgah yok çünkü. Tabak ve benzerini tuvaletteki lavoboda y kamak zorundas n. Hücrelerde iki adet priz var. Biri TV için, bunun hemen yan nda anten için girifl yeri var. Di er priz ise mutfak tezgah n n yan nda, buzdolab için konulmufl. (Siyasi tutsaklar olarak F tiplerine ilk getirildi imiz günden itibaren, hücreleri kabullenmemenin bir ifadesi olarak TV, buzdolab almamak, hatta le en, kova, süpürge gibi "yerleflme" olarak anlafl labilecek hiç bir fleyi kantinden almamak gibi bir tavr m z vard. Direniflin seyri gözetilerek, sonradan temizlik malzemeleri ve k smen de TV al nd. fiu an hücrelerde s n rl say da TV var, buzdolab ise yoktur.) TV'lerde kanal seçimi, merkezi olarak belirlenmektedir. Yani seçenekleri belirleyen idaredir. Zaman zaman baz kanallar yok olabildi i gibi bir film ya da haberleri izlerken aniden yay n kapanabilmektedir. Lambalar içinse 3 kiflilik hücrelerde 4 tane dü me vard r. Üst kat lambas, merdiven lambas, banyo/tuvalet lambas, alt kat lambas. Tek kiflilik hücrelerde ise biri hücrenin, di eri tuvalet/banyonun olmak üzere 2 adet. Ancak hücrenin iç ayd nlatmas hücre d fl ndan da kontrol edilebilmektedir. Kap n n d fl nda, hemen yan taraf nda yer alan dü meden lamba d flar dan da söndürülebilmektedir. Ayr ca iç ayd nlatma ve fifllerin tak ld prizler, iki ayr elektrik sayac na ba l ve ikisinin de flalteri d flar - da mevcut. Yani istendi inde flalter indirilerek lambalar tümden söndürülebilir. Yeni Ceza nfaz Kanunu nda "yat saati" uygulamas var. Buna göre yat saati geldi inde lamban n söndürülmesi bir uygulama olarak gündeme gelebilir. Bu sadece ellerinin alt ndaki bir flalteri indirme- 21 TECR T

23 leri ile mümkün. 3 kiflilik hücrelerin 5 metre eninde 10 metre uzunlu- unda havaland rmas mevcut. Havaland rma duvarlar - n n yüksekli i ise 8 metre. Havaland rma kap s hücrenin içerisinden aç l yor. Tek kiflilik hücrelerin havaland rmalar ise de iflik. Ayn havaland rmaya kap s aç lan 2 ya da 3 tekli hücre olabiliyor. Yani havaland rma aç kken 2 ya da 3 kifli bir arada olunabiliyor. Havaland rma kap lar kapat ld nda ise tekli hücrelerde kal n yor. Ancak hücre gibi, havaland rmas da tek kiflilik olanlar var. Havaland rmas da hücre gibi kutu kadar buralar n. Tekli hücrelerde havaland rma kap s, üçlü hücredekilerin aksine havaland rma taraf ndan aç l yor sonuna do ru havaland rmalar n üzeri jiletli tel örgülerle örtülmeye baflland. Gökyüzünü de art k tel örgülü görüyoruz. Hücrelerin tamam nda duvara monte edilmifl birer hoparlör var. Bu hoparlörden idarenin duyurular yap l yor. Ayr ca idarenin belirledi i 2 kanal radyo dinlenebiliyor. Kanal seçme hakk n yok. dare hangi kanal açarsa onu dinlemek zorundas n. darenin a rl kl olarak açt kanal, düzenli haber program bile olmayan ve pop müzik çalan Süper FM. Hoparlörün ses kontrol dü mesi her ne kadar hücrede olsa da merkezi kontrol idarenin elinde. Sen kapatsan dahi, idare merkezi olarak aç p istedi i duyuruyu yapabilir, istedi i müzi i dinletebilir. F tipleri ilk aç ld aylarda hoparlörden yap lan yüksek sesli ve sürekli poparabesk yay n bir iflkence yöntemi olarak kullan lm flt r. F tiplerinde, hücre içi ve giriflte bulunan baz "oda"lar hariç hemen hemen her yer kameralarla gözetlenmektedir. Tüm koridorlarda koridoru tamamen gözetleyen bir kamera mevcut. Bu kameralar n görüntü alan d fl nda kalan kör noktalar da var. Ve sald r lar genellikle tutsa n bu kör noktalara s k flt r ld yerlerde gerçeklefliyor. Kameralar n ba l oldu u gözetim istasyonlar bloklara aç - lan ana koridorlar n kesiflti i yerde kurulmufl. Görüntülerin ayn zamanda Adalet Bakanl 'ndaki bir merkezden izlendi ine dair söylenti var. 22 yaflayanlar anlat yor

24 F tiplerinde aile görüflü ise yine tecrite dayal. Ziyaret kabinleri de ayn dar koridora bakan ve birbirinden duvarlarla ayr lan kap s z üç kabinden olufluyor. Sadece ayn hücrede kald n insanlarla beraber (tabii e er ziyaretçileri gelmiflse) ziyarete ç k yor ve ayn yere konuyorsun. Ziyaretçiyle arada yaklafl k yar m metrelik çift caml bir bölme var. Ses ulaflm yor. Bunun için telefon ahizesi kullanmak zorundas n. Bu da tüm konuflulanlar n dinlenmesi ve kay t edilmesi demek. Ziyaret s ras nda, ziyaretçilerinin hemen arkas nda bir ya da bir kaç gardiyan ya sandalye at p oturur, ya da volta atar. Ziyaretçinle aras nda demir parmakl klar vard r. F tiplerinde tek kiflilik hücrelerin üstünde, yaklafl k metrekare geniflli inde bir kaç tane ifllik vard r. Çini atölyesi, bak r atölyesi, resim atölyesi bu iflliklerden bir kaç d r. 23 TECR T

25 6 Haziran 2004 Üçümüz de havaland rmaday z. Saat 14:00 sloganlar bafllayacakken mazgal aç ld. Bize duyurmak için kap ya sertçe vurdular birkaç kez. Yan mdaki arkadafla mektup gelmifl. Zarfta deniz kabu u varm fl bir tane. Küçük bir fley. Mektup ka d na yap flt r lm fl. Vermediler. Emanete alm fllar. Gelen ziyaretçisine geri iade edeceklermifl. Mektuplara ilifltirilen çiçekleri, çiçek yapraklar n dahi söküyorlar, yoluyorlar. D flar ya ait hiç bir fleyimiz olmas n, bedenimiz gibi düflüncemiz duvarlar n aras na s k fls n istiyorlar. E ilip sesleniyorum gardiyana: - Midye kabu undan bomba m yap l yormufl? 24 yaflayanlar anlat yor

26 2- F Tiplerine lk Girifl ve Copla Tecavüze Varan Uygulama ve Yapt r mlar F tipindeki uygulamalar ilk zamanlar ve sonras diye ele almak gerekir. Bu ayr m n nedenine gelince; ilk zamanlar idare ve personelde (hepsinde de ilse bile özellikle üst kademedeki personelde ve faflist olanlarda) "bittiniz art k, buralar E tipine benzemez" yaklafl m vard. Öyle ya; yak lm fl, kurflunlanm fl, iflkencelerden geçirilmifl ve hücrelere t k lm flt k. Art k ne derlerse "eyvallah" demeliydik(!) Kafalar ndaki bu havay direne direne da tt k. 19 Aral k Operasyon gününün akflam yd. Bölmeli, darac k bir ringin içerisindeydik. 6 ya da 8 kifli. fiimdi ne kadar kendimi zorlarsam zorlayay m say y tam hat rlayam yorum. O günün geriliminin yaratt bir durum olsa gerek. Baz fleyler siliniyor sanki. Ne kadar s k flmaya çal flsak da olmuyordu. ki kifli ayakta kal yor. Kollar - m z arkadan kelepçeli. Bayrampafla'dan yola ç kmadan önce tart fla tart fla pet flifleye doldurduklar bir suyu alabilmifl ve bir arkadafl n ellerini önden kelepçeletebilmifltik; suyu içebilmek için. Ring F tipinin bahçesine girdi inde, son gelen ringlerden oldu u için saatlerce bekledik. Tek tek indiriyorlard. Kay t ifllemleri dakika sürüyordu. O zaman, bu süre içerisinde ne yap ld n bilmemize imkan yoktu. Bildi- imiz, gördü ümüz dakikada birimizi ald klar yd. Ringin tel örgülü küçük penceresinden bakt m zda; ellerinde coplar yla, kasklar, kalkanlar yla robocop diye an - lan katliamc lar görüyorduk. Bekleyifl bir baflka zulüm. Gözalt nda iflkencede hayk - ranlar duyup da s ran beklemek gibi. Ne kadar sakin olmaya çal fl rsan çal fl, sinirlerin geriliyor. nelim ne olacaksa olsun diyor insan. Küçüklü üm geliyor akl ma. Eve her gün flikayet etmeye gelenler olurdu mutlaka. "Sizin o lan bizim çocu u 25 TECR T

27 dövmüfl... Abimle beraber dayak yiyeceksek e er, abim evimizin karfl s ndaki tepeye kaçar, babam n sinirleri yat fls n diye beklerdi. Bense "nas l olsa daya yiyece iz, niye kaçal m" der, gider babam n önünde haz rolda beklerdim. fiaak flaak... Kulak zar m n birindeki delik o günlerin arma an... nmeden önce elleri önden kelepçeli arkadafl n yard - m yla bofl pet fliflenin içine ifliyoruz bir kaç m z. Bu da bir haz rl k. ndi imizde sald r olursa, belimize alaca m z bir tekme hiç istemedi imiz sonuçlara yol açabilir. Nihayet s ra bizim ringe geliyor. nen her arkadaflla kucaklaflamasak dahi birbirimize sokuluyor, bedenlerimizle vedalafl yoruz. Y llard r ayn mekan paylaflt k. Sadece mekan de il ac lar, açl, direnifli, onuru, sevgiyi... fiimdi ayr lacakt k. Ve belki bir daha birbirimizi hiç göremeyecektik. Ringden her indirilen, kaskl coplu askerlerin oluflturdu u koridordan bir bilinmeyene gidiyordu. Sadece bir ayr l k de- ildi, kelimenin hakk n veren bir vedayd. Sorumlu yoldafl hepimizi tek tek kucaklad. "Art k herkes kendi vicdan yla bafl bafla" dedi. S ra bana geldi inde tüm cesaretimi toplamaya çal flarak ç kt m ringin kap s ndan. Nihayet bekleyifl sona ermiflti. Coplar n postallar na ve ellerindeki kalkanlara vurarak tedirginlik yaratmaya çal flan askerlerin koridorundan geçirdiler. F tipi binas n n büyük kap s ndan içeri girdik. Hemen giriflteki bir odaya soktular. Üst rütbeli askerler, hapishanenin idari personeli oradayd. Bir nevi nab z alma. Bir yandan kay t ifllemleri yap l yor, di er yandan sorular soruyorlard. Bak fllar nda, konuflmalar nda vard, "bitirdik sizi" anlam. Öylesine üsttenciler. Bir baflka odada foto raf çekildi, kamera ile çekim yap ld. Sonra bir baflka odaya ald lar. çeriye askerler dolufltu. - Soyun! - Ne soyunmas? - Arama yapaca z! - Soyunarak arama m olur? 26 yaflayanlar anlat yor

28 - Soyun dedik! - Soyunmuyorum! - Biz soyundurmas n biliriz.... Kollarla bacaklara birer asker yap flt. Bu ifl için özel seçilmifl iri k y m tipler. Çok geçmeden üzerimdekileri s - y r p alm fllard. Arama de il onur k rmak amaçlar. Koridorlardan geçirildim. ki yan mda iki gardiyan... Kap lar aç ld, kap lar kapand. Daha yeni, insan de il, inflaat kokan, çi ve so uk bir yap. Mimariyi henüz bilemedi imiz için labirent gibi geliyor. Son olarak dar bir koridora girdik, hücrelerden birinin önünde durduk, anahtar çevrildi, uzunca kolu g c rt ve gürültüyle afla ya indirildi, sürgüler sert sesler ç kararak çekildi. - Gir! Girdim içeri. Kap ayn seslerle arkamdan kapat l rken, kap n n a z nda öylece durdum bir süre. Gözüm muslu a iliflti. Susam flt m. Çevirdim, ak yordu. Kana kana içtim a z m muslu a dayay p. Üst kata ç kt m sonra. Henüz pofletlerinde olan üç sünger yatak, en adisinden üç battaniye ve tek renk, mavi üç nevresim tak m. Pencerelerden birini açt m, etraf dinledim. Sessizdi. Yataktan tekrar bak nca anlad m yorgunlu umu, uykusuzlu umu. Battaniyelerden birini alt ma ald m, di er ikisini üstüme. Hayat - m n en güzel uykular ndan biriydi o. Direniflin etaplar ndan biri daha bitmiflti. Direnmifl, flehitler vermifl ve olmas gerekti i gibi aln m z n ak yla son sözü söyleyen biz olmufltuk. Giriflte bizleri y ld rabilmek, gözümüzü korkutup, gururumuzu ezebilmek önemliydi onlar için. Bu nedenle soyarak aramayla hem onursuzluk dayat l yor, hem de vahflice sald r yla yüreklerimize korku sal nmak isteniyor. Saç ve sakal kesimi (biz son ringlerdeydik, bu nedenle daha önceki arkadafllar onlar yormufl olacak ki saç ve sakallar m z kesmemifllerdi) gibi uygulamalarla kendimize olan güvenimiz ortadan kald r lmaya çal fl l yor; "bittiniz 27 TECR T

29 ooo lum art k", "buraya kadar" diyerek psikolojik olarak da yükleniyorlard... Seçilen baz yoldafllar m za, F tiplerine giriflte daha vahflice ve afla l k sald r lar yap ld. Daha sonra flehit düflecek olan Ölüm Orucu direniflçisi Osman OSMANA A- O LU da bu yoldafllar m zdan biriydi. Copla tecavüze u rad. Kendi anlat m ndan giriflteki ve daha sonraki sald r - lar okuyal m. Kand ra'n n içine girdim. Büyük bir ba rt, ça rt. - stiklal marfl söyle! - Söylemem! - Ölüm orucunu b rak! - B rakmam! Öyle mi? deyip, iki subay, iki de asker eflli inde bir odaya sokuldum. Burada coplu tecavüze u rad m. Subaylar n yüzlerinde, doktorlar n kulland steril maskelerden vard. Tan nmamak için tak yorlard. Saçlar m da iflkence yaparak kestiler. Sonra içeri ald lar, koridorda tehdit ve dayak devam etti. Bir hücreyi açt lar. Yan mda Serkan Bulut ad nda bir tutuklu. Onunla ayn hücreye att lar. Sabah akflam burada içtima var, dediler. çtima dedikleri fleyin günde iki defa say mlarda dayak atmak anlam na geldi ini ö renmemiz için fazla vakit geçmesi gerekmedi. Sabah say m nda geldiler ve ranzadan afla ya inmemi istediler. Haz rolda durmam isteniyordu, reddettim. Bunun üzerine "müdahale ekibi" ya da "infaz ekibi" ad verilen görevlilerin dayak ve iflkencesi bafllad. Dört ya da befl gün iflkence bu flekilde devam etti. Her sabah ve akflam say mlar nda bütün cezaevine dayak att lar. Ölüm Orucunun 69. günü beni hapishaneden zorla ald lar ve zorla serum ba lad lar. Revirde müdahale bafllad. zmit Devlet Hastanesi'ne kadar devam etti. Beni ranzaya ba lad lar, koluma da serum takt lar. K m ldayamad m bile. Özel bir ambulansla bu flekilde zmit Devlet Has- 28 yaflayanlar anlat yor

30 tanesi'ne götürüldüm. Burada da zorla müdahalede bulundular, Ölüm orucunun 72. günüydü. Bundan sonra bir daha müdahale yap lmad. Üzerime e ilmifl, yüzü yüzüme bir kar fl yaklaflm fl birinin bak fllar yla uyand m. lk akl ma gelen sald r yd. fiaflk nl at p biraz daha dikkatli bak nca tan d m bak fllar n sahibini. Bayrampafla'dan bir siyasiydi o da. Kalkt m, kucaklaflt k. Bir süre sonra kap tekrar aç ld gürültüyle. O lunu da getirmifllerdi. Baba-o ul bir aradayd lar. Biraz konufltuktan sonra etraf dinlemek, ses gelip gelmedi ini, baflkas n duyup duyamayaca m z anlamak için pencereye ç kt k. Uzaklardan bir slogan sesi geldi. Sesi duyan kat ld slogana. Tepe afla yuvarlanan kartopunun ç a dönüflmesi gibi gürül gürül geliyordu ses. Olanca gücümle kat ld m slogana. Yaflas n Ölüm Orucu direniflimiz slogan yd. Dalga dalga yay ld ve yükseldi slogan sesleri. Herkes bir ses bir k v lc m bekliyordu sanki. flte o an anl yor insan bir sesin, bir k v lc m n ne denli önemli olabilece ini. Sonradan bir ring yolculu unda karfl lafl p konufltu um bir arkadafl, F tipinin ilk günleri kafas n n kar fl k oldu unu, kayg lar oldu unu ve bunu yak n hücrelerden ba rarak marfllar söyleyen, di er hücredekilere seslenen bir yoldafl n sesini duyarak aflt n söylemiflti. O ses güç vermifl, sorular na cevap olmufl, kayg lar n silip süpürmüfltü. Slogan sesi kesilince birbirimizin seslerini duyabilece- imizi gördü ümüzden ba rmalar bafllam flt. Ben de kat ld m. - Beeen Parti Cephe'deeen... - Sesimi duyannn Parti Cepheli vaar m? Bir daha tekrarlad m. Çok yak ndan bir ses geldi. Tan d k bir ses... Nas l da çocukça bir sevinç kaplad içimi. Sonra baflka sesler geldi. Herkes pencerelerde dinliyor, ba r yordu. Dalga dalga yay lan o ilk slogan sesinde alt etmifltik biz F tiplerini. 29 TECR T

31 Bizi koparabileceklerini, örgütlülü ü da tabileceklerini sanm fllard. Ama öyle kolay de ildi. O ilk slogan, yüreklere yoldafl s cakl n, direniflin ateflini tafl m flt. Herkes anlam flt. Öyle kolay de ildi hücrelerin tahakkümünü kurmalar. Havaland rma kap lar m z aç lmad bir hafta kadar. Gazete verilmedi, ka t-kalem verilmedi. Dünyayla ba lant m z kopar lm flt. Sadece idarenin merkezi radyosu vard ve onlar da Süper FM'i ayarlam fllard. Durmadan pop müzik çal yorlard. Arada bir haber verirler diye aç - yorduk, bazen de sessizli i da tmak için... Ve bu süre içerisinde Süper FM'den de, o dönem radyoda s kça çalan pop flark lar ndan da i rendim desem yeridir. O flark - lar, 19 Aral k'la, hücrelerle özdeflleflti kafamda. Sonra bir çok yoldafl ayn fleyleri ifade etti. Yani hepimizde ayn duygular b rakt merkezi radyo. Kap lar kapal oldu u süre içerisinde yak n çevremizde yer alan hücrelerde kimler oldu unu pencere konuflmalar ndan ö renmifltik. Marfllar, türküler söylemeye bafllam flt k. Bu durum ilk müdahaleleri de gündeme getirdi. Üst kat penceresinden di er hücrelerle sohbet ederken, ya da türkü-marfl söylerken koridor penceresine gelen gardiyanlar sald rgan bir üslupla laf at yorlard. - Sus! Sus diyorum lan! Bak flimdi gelirim oraya. Kaale alm yor devam ediyorduk. Bir süre sonra bir yarar olmad n, bunu engelleyemeyeceklerini görüp tehdit etmekten vazgeçtiler. Ancak yine de koridorlarda dolafl p zaman zaman içeriyi gözetliyorlard. Maksatlar "gözümüz üzerinizde" hissi vermek, tedirgin etmekti. Havaland rma kap lar aç l nca daha ilk günlerde top keflfedildi ve top at fllar na bafllad k. Daha ring içerisinde F tipine getirilirken "havaland rmaya ç kar l nca birbirimizin havaland rmas na limon içerisine koyaca m z notlar atabiliriz" diye sohbetini de yapm flt k. Havaland rmam za düflen ilk top, sünger yata n d fl ndaki naylon torba katlan p bir iple ba lanarak yap lm flt. Topu atan arkadafl 30 yaflayanlar anlat yor

32 "geliyoor, bak n att m yöne bak n" diye ba r yordu. Ancak sesin nereden geldi ini anlamak çok güç F tiplerinde. lk denemelerimiz hep baflar s z oldu. Ancak, top iflinde çok geçmeden ustalaflt k. Her ne kadar çat ya tak - lanlar olsa da daha iki haftay doldurmadan hapishanenin bir ucundan di er ucuna kadar uzanan top hatt kurduk. Böylece k sa sürede mimariyi tamamen çözdük. Hangi hücrede kimler var ö rendik. Ve daha da önemlisi örgütlülük tekrar kuruldu. Kararlar al n yor herkese ulaflt r l - yordu. Bu kimi zaman, karar n yaz l oldu u küçük not ka tlar n n dolaflt r lmas yla, kimi zaman karar n pencereden seslenerek yak n hücrelere iletilmesiyle oluyordu. Kendili inden ses ulafl m hatt da oluflmufltu. Herkes yan hücredekilere sesleniyor, o yan ndakine... derken karar yay l yordu. - Aaarkadaafllaar heepiimiiz aaçl k grevindeyiiz... Kararlar m z sesli olarak iletirken sesimiz hücre duvarlar na inen balyoz darbeleri gibi olurdu. Öylesine coflkulu, öylesine kararl. Edirne F Tipi'nde Mart ay bafl na kadar kald m. Bu süre içerisinde, say mlarda üst katta olaca z, karar m z nedeniyle her say mda sald r ya u rad k. Üst kata ç kan gardiyanlar aralar na al r tekme tokat merdivenlerden afla ya indirirlerdi. Sald r ya u rayan hücrede kalanlar slogan atard. Slogan seslerinden anlard n z sald r n n flu an hangi hücrede oldu unu ve size ne zaman geleceklerini, lanet bir bekleyifl daha... Say mlarda yaflanan bu sald r lar haricinde yayg n bir sald r olmad, Edirne F tipinde. Kiflilere özel uygulamalar vard. lk kap dövme eylemimizi de bu nedenle yapm flt k. Ercan KARTAL' n havaland rma kap s n (tekli hücrelerde tutuluyordu, aradan 4 y l geçti hâlâ tek tutuluyor) açm yor, ya da geç aç yorlard. Bunu protesto etmek için kap dövmüfltük. Bu ilk aylar, bizim, hücreleri tan y p bu yeni koflullara uygun kendimizi yeniden yaratt m z bir dönemdi. Örgüt- 31 TECR T

33 lülük kuruldu, iflleyifl oturtuldu. Tecritçiler içinse bu aylar beklentilerinin bofla ç kt n gördükleri aylar oldu. "Da tt k", "art k iflleri bitti" derken gözlerinin önünde, kendi kendini yeniden yaratan ete kemi e bürünen bir irade vard. Bu nedenle olsa gerek Mart ay bafl nda Edirne F tipini da tt lar. Temsilcimiz fiadi Naci ÖZBOLAT özel bir uygulama ile Kand ra F tipi'ne götürülürken, 2 ve 3 Mart tarihlerinde 30'ar kiflilik iki ayr grup tutsak Tekirda F Tipi'ne götürüldü. Daha yataklar m zdayken sabaha karfl hücreler bas ld ve sürgün edilecekler aramalardan geçirilerek ringe dolduruldu. Tekirda F tipine giriflte de soyarak onursuz arama dayat ld, sakallar m z k rp l rcas na zorla kesildi. Tekirda F tipindeki uygulamalar daha sald rgand. Bunda tecritçilerin üç aya varan deneyimlerinin de pay olsa gerek. Bizden önce Tekirda 'a, yeni tutuklananlar getirmifllerdi. Say lar az ve hapishanenin çeflitli yerlerine da t lm fl olduklar ndan her hücre kendi içerisinde bir yaflam kurmufltu. Henüz top atmay bilmiyorlard. Sevklerle beraber canland hapishane. Daha bir ay dolmadan bir uçtan di er uca top ilerleyifli sa lanm fl, herkese ulafl lm fl, örgütlü bir karfl durufl örülmüfltü. Bu süreçte bir çok bask ile karfl laflt k. Hapishane personelinin ço unlu u seçmeydi. Müdahale ekibi dedikleri bir ekipleri vard, bir ço u uzun boylu iri yap l yd. O dönem b y k b rakmalar serbestti. Afla do ru sarkan b - y klar vard kimisinin. Giriflte karfl laflt m z soyarak arama ve sakallar kesme sald r lar n ilk olarak say mlarda askeri nizam dayatmas izledi. Edirne'de say m için ilk dönem kap n n el kadar küçük penceresinden bakar, içeriye dahi girmeden giderlerdi. Bu ilk dönem sonras hücre içine girerek say m ald lar. Tekirda 'da ise, kap y aç p içeri giriyorlar ve kap n n hemen karfl s nda haz rolda durmam z, ismimiz okundu unda "burda" dememizi dayat yorlard. Tabii ki kabul etmedik. 32 yaflayanlar anlat yor

34 - S raya girin!! Niye da n k duruyorsunuz? - Niye s raya girelim? - Say m alaca z. - Amac n say msa burada kaç kifli oldu umuzu görüyorsun zaten. - Say m n da bir nizam var! - Ne nizam? - Karfl da haz rolda duracak, isminiz okununca "burda" diyeceksiniz. - O niye? - Nerden bileyim senin kim oldu unu? - Elindeki defterde resmimiz de, ismimiz de var ve buras hücre, üç kifliyiz ve bir yere gitti imiz mi var? - Nizam var nizam! - Biz siyasi tutsa z. Askeri nizam n z dinlemiyoruz. - S raya sokun flunlar! - nsanl k Onuru flkenceyi Yenecek!... Tekme ve yumruklar eflli inde nizami hale getirilmeye çal fl l rd k. Bu sald r lar neredeyse iki hafta devam etti. Bir süre sonra "tamam haz rolda durmay n ama isim okununca 'evet deyin demeye bafllad lar. Sonra bundan da vazgeçtiler. Direnmifl olman n kazan mlar yd bunlar. Süreç içerisinde da n k da olsak ayakta durmay da b - rakt k ve say mlarda oturmaya bafllad k. lk bir-iki gün oturanlar n kollar na girip kald rmay denediler. Ancak daha ilk hücrelerde bu iflin onlar çok u raflt raca n görünce vazgeçtiler ve disiplin cezas vermekle tehdit ettiler. çeriye giren gardiyanlardan biri elinde bir defter, özellikle de bizlere göstere göstere not al yordu. - H mm, demek siz de kalkm yorsunuz!.. ad neydi bunlar n! Bu tehditlerden de sonuç alamay nca say mlarda oturmam z da kabul etmek zorunda kald lar. Ama öyle birdenbire ve kolay olmad. lk dönem "say m nizam "na uy- 33 TECR T

35 durmak için s rayla bütün hücrelerde sald r rlarken bu sald r larla sonuç alamayacaklar n gördüklerinde, bu sefer çeflitli bahanelerle gerginlik yaratmaya ve seçerek sald rmaya bafllad lar. "Say mlarda sigara içmeyeceksin... fiapka takmak yasak... Ayak ayak üstüne atma..." ve daha birçok gerekçeyle gerginlik ç kar yor, baz hücrelere sald rarak tüm tutsak kitlesinde "bize de sald rabilirler" düflüncesi yaratmaya çal fl yorlard. Amaçlar, gergin, korku içinde bir ruh hali yaratmakt. Ancak bunu baflaramad lar. Her sald r lar dalga dalga yay lan slogan sesleri ve kap -pencere dövme eylemiyle cevapland. Sald r ya u rayan yoldafllar m z aras nda ölüm orucu direniflçilerimiz de vard. Onlara sald rarak hepimize gözda vermeye çal fl yorlard. Bu onlar n acizlikleriydi. flte sald r lardan örnekler y l nda idik. Berkan Abatay, 4. Ölüm Orucu Ekibi nde direnifle bafllayal yaklafl k 3 ay olmufltu. Berkan, ben ve bir arkadafl daha üç kifli beraber kal yorduk. Say mlarda ayakta, masan n önünde esas duruflta beklememiz dayat l yor, biz de bu keyfi uygulamay kabul etmiyor, masan n yan taraf nda beraberce oturuyorduk. Sald r n n oldu u gün akflam say m nda kalabal k bir gardiyan kitlesi geldi. Daha içeri girer girmez bizim oturdu umuzu görünce hiç bir fley sormadan do rudan sald rd lar. Berkan' arka taraf m za alm flt k. Vurup çekifltirmeye, bizi sandalyeden kald r p dolab n önüne çekmeye çal fl yorlard. Biz de direnmeye, ayn zamanda " nsanl k Onuru flkenceyi Yenecek" diye slogan atmaya bafllad k. Bu arada 2 gardiyan Berkan'a yöneldi. Berkan' çekifltirmeye, sürüklemeye çal flt lar. Berkan da yerinden kalkm - yordu. Gardiyanlardan biri, "bu ölüm orucunda, onlar kalkmasa da olur" diyor, bir yandan da Berkan n yakas ndan, kolundan tutmufl çekifltiriyor, kald rmaya çal fl - yordu. Berkan ne yap yorsun?" diye gardiyan n kolunu itince, gardiyan iyice üzerine aband. Bir ara ikisi de dengelerini kaybedip yere düfler gibi oldular. O esnada arka tarafta kalan gardiyanlardan biri gelip Berkan' önce çek- 34 yaflayanlar anlat yor

36 meye çal flt, ard ndan da karn na yumruk att. Berkan'a vurunca ortal k kar flt. Biz yerimizden kalkmamak için direniyorduk ama bu olaydan sonra kalk p Berkan' korumaya çal flt k. Gardiyanlar da daha pervas z sald rd lar. Masa, sandalye, eflyalar, her taraf da ld. Berkan' n bafl nda iki gardiyan vard. Baflgardiyan n seslenmesiyle hepsi birden toplan p ç kt lar, hemen kap y kapatt lar. Bu sald r da Berkan' n karn nda ve s rt nda morarmalar, kan toplamalar oldu." Bir baflka örnek: "Hücrede iki ölüm orucu direniflçisiydik. Al nan kararla, o gün say mda aya a kalkmayacakt k. Her tarafta sakin sakin al yorlard say m. fiafl rd k. Ölüm oruççusuyuz diye bize sald rmayacaklar n düflündük, ama öyle olmad. Daha koridordayken seslerini duyduk. Bafllar nda "Çingene" dedi imiz baflgardiyan vard. (Bu iflkenceci, buraya getirildi im gün de, müdüre iflkencecilikteki ustal n göstermek için hünerlerini adamlar yla birlikte benim üzerimde sergilemiflti.) Ses, çingenenin sesiydi: "Bunlar kald r yoruz. Kald r yoruz demenin ne anlama geldi ini anlam flt k, haz rd k. çeri girdiklerinde "Kalk n" dahi demediler. Kap taraf nda s rt m dönük oturuyordum ve masaya yap flm flt m. Boynumdan sar l p kald rmaya çal flt lar. Masa da benimle havaland. Buna çok sinirlendiler, daha da azg nlafl p yumruk ve tekmelerle sald rmaya bafllad lar. lk andan bafllam flt k sloganlarla, yumruklarla, tekmelerle cevap vermeye. Di er direniflçi de ayn durumdayd. Onu da beni de 4-5 gardiyan çevirmiflti. O 80'li günlerdeydi. Ben 30'lu günlerdeydim. Sald - r iki üç dakika sürdü. Onu tuvaletin kap s n n önüne y m fllard, beni de merdivenlerin dibine yak n bir yere... Gözlüklerimiz yerdeydi. Tekme, tokat ayaklar alt nda daya yedik. Giderken de, "alçaklar namussuzlar" diye gönderdik iflkencecileri. Benim kaburgalar mda yedi im tekme nedeniyle fliddetli a r lar vard. Di er arkadafl n da sol kulak arkas nda misket büyüklü ünde bir flifl vard. kimizin de morali iyiydi. Pencereden ba rarak haber ver- 35 TECR T

37 dik arkadafllara, merak etmesinler diye. Daha sonra "neden biz" sorusunu tart flt k. Vard m z sonuç; "siz örgütlü bir flekilde oturur, tav r al rs n z öyle mi? Biz de sizin ölüm orucu direniflçilerinize sald r r z" tehdidiydi. Nitekim ertesi gün de bir baflka hücredeki ölüm orucu direniflçisine sald rm flt iflkenceciler. Suç duyurular yla birlikte sald r - da ald m z yara bereleri tespit ettirmek için revire ç kmak istedik. Ama haftalar sonra revire ç kar ld k ve bu sefer de bir baflka meslekten iflkenceciyle karfl laflt k. Revir doktoru, Bir fleyiniz yok deyip ortak oldu iflkencecilere..." Üçüncü örnek: "Oturarak say m vermeye bafllad m zdan itibaren gardiyanlar n sürekli rahats z edici, provokatif hareketlerine maruz kal yorduk. Mesela, kantinden daha yeni ald - m z çamafl r ipini alm fllard bir say m s ras nda. Nedenini sordu umuzda "ipiniz var" dediler. p dedikleri eski bir atletimizi fleritler halinde y rtarak yapt m z bir fleydi ve bu da slak elbise as nca a rl a dayanam yor, kopuyordu. pi almaya çal flt klar nda tart flt k, alamayacaklar n söyledik. 4-5 gardiyan üzerime at l p beni etkisiz hale getirdiler. "Biz al r z, sen kar flamazs n, nereye baflvuracaksan vur" deyip ipi de al p gittiler. Yine ayn günlerde say mlarda üst kata ç kt klar nda dolaplar m z daha fazla kar flt rmaya, battaniyelerimizi kald r p, öylece da n k b rakmaya bafllam fllard. Bu durumu, ancak onlar gittikten sonra, üst kata ç kt m zda farkediyorduk. Çünkü say m s ras nda bir kiflinin üst katta eflyalar n yan nda olmas gerekirken bunu kabul etmiyorlard. Gerginlik ç kar p gözda verme çabalar çok aç kt. Bir gün say ma oldukça kalabal k geldiler. Bizim hücreye gelene kadar baz hücrelerden slogan sesi gelmiflti. Kendilerince belirledikleri arkadafllar n hücresinde sald r ya bahane olabilecek bir fley bulup sald r yorlard. Bizim hücreye geldiklerinde, zaten küçük olan hücre gardiyan- 36 yaflayanlar anlat yor

38 larla doldu. Üst kata bakt lar, normalin üzerinde oyaland - lar. Alt kata tuvalete, mutfak dolab na bakt lar. Bu arada bir masada kül tablas nda duran sigaray görmüfl, gelip h nçla söndürmüfltü. - Say mda sigara içilmeyece ini bilmiyor musun? - Nereden ç kt bu? Böyle bir fley bilmiyorum. Bir daha da benim sigarama dokunma! Daha sözüm bitmemiflti ki biri gelip yakama yap flt. Bir yandan sarsarak "konuflma ulan konuflma!" diyordu. Müdahale edip elinden kurtulmaya çal fl nca di erleri de sald rd. Slogan atmaya bafllam flt m. "Faflist Bask lar Bizleri Y ld ramaz", sald r art nca da " nsanl k Onuru flkenceyi Yenecek" slogan n att m. Uzun sürmedi sald r lar. Gerginlik yaratm fl, kendilerince hepimize mesajlar n vermifllerdi. Ertesi gün suç duyurusunda bulundum. Sonra da bu suç duyurusu dilekçeme takipsizlik karar verildi. "Soruflturmaya gerek yok" dediler. Bu sald r dan sonra da say mlarda sigara içmeye devam ettim..." Haberleflme toplar m z engelleme çabalar da sald r - lara neden oluyordu. Alt ve üst kat koridor pencerelerinden hücreleri izliyorlar ve havaland rmaya top düfltü ünde ya da çat da tak l olan bir topu iple almaya çal flt - m zda hücreye bask n düzenliyorlard. Kimi zaman bu bask nlar sald r ya dönüflüyordu. Amaçlar, toplar (notlar ) ele geçirmekten ziyade tedirginlik yaratmakt. Bazen de "k smi arama" ad alt nda baz hücreleri bas p arama yap yor, ortal da t yorlard. Bu sald r lar yaklafl k bir sene kadar sürdü. Bu durumun tedirginlik de il, toplu tav r al fllar gelifltirdi ini görünce giderek seyreklefltirdiler, sonra da nadiren yapar oldular. lk aylarda tedirginlik yaratmak, ortam germek için gerekçe haline getirdikleri bir baflka konu da pencereden bakmam zd. Ayn koridorda bulunan üç hücreden, ziyarete ç kanlar birbirini havaland rman n koridora bakan 37 TECR T

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm.

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Yazar Dede ve Torunlar Muzaffer zgü Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Buraya yak n market var m dil, markete gidece iz de?.. diye sordu. Annem kap ya geldi. Selma Han

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu C umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu Çankaya Köflkü nde Cumhurbaflkan smet nönü, 1942 y l nda hergün sabah akflam büyük bir dikkat ve merakla Hitler in Rusya topraklar ndaki ilerlemesini

Detaylı

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI Sayın İlgili; Bu anket çalışması, akılcı ilaç kullanımı konusunda mevcut durumun değerlendirilmesi

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER nternet, her fleyi de ifltirdi Hat rlamak ve zihnimizi kullanmak konusunda, geleneksel yöntemlerimizden h zla uzaklafl yoruz. Be endi imiz bir yeme in tarifini,

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı. Filistin ile yatıp, Gazze ile kalkıyoruz.

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı. Filistin ile yatıp, Gazze ile kalkıyoruz. - Günlük siyaset acının üstünü nasıl örter? - Gazze yi ve Filistin i içselleştirmek yerine farz olarak görenlerin destansı trajik hali - BM Genel Sekreteri, AKP Kadın Kolları ve Hrant Dink Ortak paydası

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

Cemal Amca n n Zarlar

Cemal Amca n n Zarlar Cemal Amca n n Zarlar B aflkomiserlikten emekli alt kat komflumuz Cemal Amca tavlaya çok düflkündü. Emekli olmazdan önce haftasonlar n bahçede tavla oynayarak geçirirdi. Hafta içindeyse haftasonunu iple

Detaylı

19 ARALIK 2011 PAZARTESİ

19 ARALIK 2011 PAZARTESİ DUYGU UYSAL 0852051 19 ARALIK 2011 PAZARTESİ Bugün sabah 9 dan akşam 10 a kadar dışarıda kalacaktım. Bu yüzden evden çıkmadan çok fazla parfüm sıkmıştım. Evden çıkarken ablam bütün evin benim parfümüm

Detaylı

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! SoloTel elero Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309400 Nr. 18 101.5401/0305 çerik Güvenlik

Detaylı

DEPREM ANI 1... 2... 3...

DEPREM ANI 1... 2... 3... DEPREM ANI 1. Afla da plan verilen evin deprem s ras nda tehlikeli ve güvenli yerleriyle ç k fllar n gösteriniz. Güvenli yerleri mavi yuvarlak ile, tehlikeli yerleri k rm z çarp ile ç k fl yollar n da

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin Dünyan n En Zeki nsan Matematikçilere Karfl Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin büyüklü ü oldu. Arabalar, binalar, Coca Cola lar, al flverifl merkezleri, insanlar... Her fley

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Cimcime yemek masasına kurulmuş, ödev yapıyordu.

Cimcime yemek masasına kurulmuş, ödev yapıyordu. Cimcime yemek masasına kurulmuş, ödev yapıyordu. Önündeki deftere, son yazdıklarına baktı ve sayfayı delmeye kararlıymış gibi, bastıra bastıra sildi. Az ötede duran kitabı önüne çekti ve elindeki kurşunkalemi

Detaylı

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları.

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları. HASTA İŞİ İnsanların içlerinde barındırdıkları ve çoğunlukla kaçmaya çalıştıkları bir benlikleri vardır. O benliklerin içinde yaşadıkları olaylar ve onlardan arta kalan üzüntüler barınır, zaten bu yüzdendir

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl

Gazi Osman. Tarih yazan. Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl Evrensel Bak fl Aç s Gürbüz Evren Tarih yazan Gazi Osman Pafla Tarihimizdeki en önemli savunma savafl Çanakkale de verilmifltir. Bu savafltan önce, 187778 deki Osmanl -Rus Savafl s ras nda Türk askerinin yazd

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

GAZİANTEP İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARLARI PROJE YÜRÜTÜCÜLERİ TOPLANTISI

GAZİANTEP İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARLARI PROJE YÜRÜTÜCÜLERİ TOPLANTISI GAZİANTEP İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARLARI PROJE YÜRÜTÜCÜLERİ TOPLANTISI TÜBİTAK 4006 BİLİM FUARI NEDİR? Yarışma ortamı olmadığı için öğrencilerimizin üzerindeki baskı kaldırılarak

Detaylı

Kızlarsivrisi (3070 m) (27-28 Haziran 2015) Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı

Kızlarsivrisi (3070 m) (27-28 Haziran 2015) Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı Kızlarsivrisi (3070 m) (27-28 Haziran 2015) Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı Antalya Toros Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü (TODOSK) tarafından düzenlenen 22. Kızlarsivrisi Yaz Dağcılık Şenliği ne katılmak

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Tavla ve Bilimsel Düflünce

Tavla ve Bilimsel Düflünce Tavla ve Bilimsel Düflünce Y llar önce çok satan bir gazetemiz Türkiye Tavla fiampiyonas düzenlemiflti. Bizde tavlac çok. fl yerlerinde bile tavla oynan r ülkemizde. Bile ine güvenen kat ld flampiyonaya.

Detaylı

Cümlede Anlam İlişkileri

Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

Yalanc n n Hakk ndan Gelmek!

Yalanc n n Hakk ndan Gelmek! Yalanc n n Hakk ndan Gelmek! A c d r söylemesi, bunca ülke gördüm, bunca insan tan d m, ülkemde gördü üm kadar çok yalanc y hiçbir yerde görmedim. Do u ya az gittim, ama Bat da gitmedi im yer kalmad desem

Detaylı

33. BÖLÜM İLK VE SON SORUŞTURMA İNŞAAT SAHİBİNE PARA CEZASI İNŞAATA YIKIM KARARI VE BU KARARIN İPTALİ SUÇLAMA; KARARA İTİRAZ ETMEMEK!

33. BÖLÜM İLK VE SON SORUŞTURMA İNŞAAT SAHİBİNE PARA CEZASI İNŞAATA YIKIM KARARI VE BU KARARIN İPTALİ SUÇLAMA; KARARA İTİRAZ ETMEMEK! 33. BÖLÜM İLK VE SON SORUŞTURMA İNŞAAT SAHİBİNE PARA CEZASI İNŞAATA YIKIM KARARI VE BU KARARIN İPTALİ SUÇLAMA; KARARA İTİRAZ ETMEMEK! ANLAMSIZ BİR TAVIR YARGILANMA GEREĞİ YOK; DOSYA KAPANIYOR 394 395 33.

Detaylı

Dil ve Oyun. Günlük İşlerinizi Yaparken Konuşma ve Oynama

Dil ve Oyun. Günlük İşlerinizi Yaparken Konuşma ve Oynama Dil ve Oyun Günlük İşlerinizi Yaparken Konuşma ve Oynama Biliyor muydunuz? Günlük ev işlerinizi yaparken çocuğunuza konuşmak veya şarkı söylemek çocuğunuzun yeni kelimeler ve alışkanlıklar öğrenmesine

Detaylı

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθηµα : ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙV ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ (70013 Γ) HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK DİNLEYELİM

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları S1: Erasmus kapsamında yapılan projelerle yarışamaya katılınabilir mi? C1: Erasmus kapsamında gidilen yurtdışı üniversitelerdeki

Detaylı

İşletme Gelişimi Atölye Soruları

İşletme Gelişimi Atölye Soruları İşletme Gelişimi Atölye Soruları Şemsettin Akçay Satış Pazarlama ve İnovasyon Mühendisi İşletmenizi Başarıya Götüren 50 Soru! Bir gün küçük kızımız Lara (o zaman 3.5 yaşındaydı): Baba deniz gölgesi nedir,

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Atatürk ün Dünyas Cengiz Önal 64 Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Han mlar, Beyler! stanbul dan geliyorsunuz. Hofl geldiniz. stanbul un fl k ocaklar n temsil eden yüce heyetiniz karfl s

Detaylı

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek 25-29 Ekim 2008 Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek PDF 28 Ekim 2008 Sal Kongrenin perde arkas Çukurova Patoloji Derne i'nin Patoloji Dernekleri Federasyonu ile ortaklafla düzenledi i kongrenin perde

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ÇİÇEK GRUBU 2013-2014 EĞİTİM DÖNEMİ EKİM AYI BÜLTENİ 29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI DÜNYA HAYVANLAR GÜNÜ DÜNYA ÇOCUK GÜNÜ DÜNYA EL YIKAMA GÜNÜ KULELER Atatürk ün hayatını öğrenme Atatürk ün ülkemize kazandırdıkları

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN SOSYAL ŞİDDET Süheyla Nur ERÇİN Özet: Şiddet kavramı, çeşitli düşüncelerden etkilenerek her geçen gün şekillenip gelişiyor. Eskiden şiddet, sadece fiziksel olarak algılanırken günümüzde sözlü şiddet, psikolojik

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA B üyükçekmece deki yeni kampüsünü e itim ve ö retime açan, anas n f, ilkö retim, anadolu ve fen liselerini içeren Ç nar Koleji 32 bin metrekarelik alana kurulu

Detaylı

MAĞARA RESİMLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNDEN BİZE ULAŞTI

MAĞARA RESİMLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNDEN BİZE ULAŞTI MAĞARA RESİMLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNDEN BİZE ULAŞTI İlk insanlar Taş Devri boyunca, çoğu Avrupa da olan mağara resimleri yaptı. Dinsel amaçlı olduğu sanılan resimlerde, hayvan ve insan figürleri vardır.

Detaylı

Turistler art k stanbul u "T kl yorlar"

Turistler art k stanbul u T kl yorlar Turistler art k stanbul u "T kl yorlar" Tanıtım görevlisi bürokratların, turizm acentalarının ve halkla ilişkiler uzmanlarının yıllardır Kafdağı nın ardında sandıkları ve o nedenle yalnızca düşlemekle

Detaylı

Uçun kufllar uçun zmir e do ru

Uçun kufllar uçun zmir e do ru Yazar Dede ve Torunlar Muzaffer zgü Uçun kufllar uçun zmir e do ru Dokuz karga a ac n dallar na konmufl dinleniyorlard. Üç tanesi gözlerini kapam fl, uyuyordu. kisi gagalar n birbirine uzatm fl flakalafl

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

YARIŞÇI Senaryo - Kemal ÇİPE

YARIŞÇI Senaryo - Kemal ÇİPE YARIŞÇI Senaryo - Kemal ÇİPE Hızla gelen bir ambulans görürüz. Sirenleri durmadan çalmaktadır. Hastanenin kapısından içeri girer. Hastane bahçesi / Dış Gün / 01-01 Hızla gelen bir ambulans. Sirenleri çalmaktadır.

Detaylı

Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı. Murat dağı (2312m)

Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı. Murat dağı (2312m) Murat Dağı-Uşak (2312m) (03-04 Ekim 2015) Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı Uşak Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü nün (UDOSK) düzenlediği Murat Dağı etkinliğine katılmak üzere Pınar Doğan ile birlikte

Detaylı

Minti Monti. Kızak Keyfi. Kızak Bir Kış Eğlencesi KIŞIN SOKAK Yeni Yıl Kartı Hazırlayalım Kar Hakkında Neler Biliyorsun?

Minti Monti. Kızak Keyfi. Kızak Bir Kış Eğlencesi KIŞIN SOKAK Yeni Yıl Kartı Hazırlayalım Kar Hakkında Neler Biliyorsun? Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Kış 2014 Sayı:12 ISSN: 2146-281X Kızak Keyfi Kızak Bir Kış Eğlencesi KIŞIN SOKAK Yeni Yıl Kartı Hazırlayalım Kar Hakkında Neler Biliyorsun?

Detaylı

TEKNOLOJİ VE TASARIM

TEKNOLOJİ VE TASARIM TEKNOLOJİ VE TASARIM YAPIM KUŞAĞI SINIFLAR ODAK NOKTALARI 7. SINIF Üretiyoruz 8. SINIF Üretelim Tanıtalım Öğrencinin: Adı Soyadı: Aslı KARTAL Sınıf, No: 7/C, 2729 Yahya KARAKURT Teknoloji ve Tasarım Öğretmeni

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

Büyükşehir Bodrum halkına yeni süreci anlattı

Büyükşehir Bodrum halkına yeni süreci anlattı Büyükşehir Bodrum halkına yeni süreci anlattı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Bodrum da düzenlenen toplantıda yeni süreç ile ilgili büyükşehir daire başkanları tarafından Bodrum halkına

Detaylı

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor Beden Ruh ile Bulufluyor Düzenli bir flekilde Yoga Hareketleri (Asanalar) yapan bir insan sadece her bir kas n esnetip güçlendirmekle kalmaz ayn zamanda daha iyi uyur metabolizmas n gelifltirir ve ideal

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Afrodisyas Ek Müzesi. Yap Tan t m. Mimari Tasar m. : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar

Afrodisyas Ek Müzesi. Yap Tan t m. Mimari Tasar m. : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar EGEM MARLIK 2008/2-65 Yap Tan t m Afrodisyas Ek Müzesi Mimari Tasar m : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar : Eda ERKAN ALTUNBAfi Gülnaz GÜZELO LU Emrah DEM R Statik

Detaylı

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI

ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI ÜN TE III. YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI BU ÜN TEDE NELER Ö RENECE Z? A-YÜZDELER VE MESLEKÎ UYGULAMALARI B-YÜZDE HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI C-FA Z HESAPLARI VE MESLEKÎ UYGULAMALARI D-YÜZDE VE

Detaylı

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler

1.Temel Kavramlar 2. ÆÍlemler 1.Temel Kavramlar Abaküs Nedir... 7 Abaküsün Tarihçesi... 9 Abaküsün Faydaları... 12 Abaküsü Tanıyalım... 13 Abaküste Rakamların Gösterili i... 18 Abaküste Parmak Hareketlerinin Gösterili i... 19 2. lemler

Detaylı

Benzersiz ördekler. sanat

Benzersiz ördekler. sanat sanat Benzersiz ördekler F. Esin ÖZALP esin.ozalp@trt.net.tr Picasso'ya sormufllar: Sanat nedir? Cevaplam fl: Sanat, ne de ildir ki! fiimdi sizlere tan taca m z ressam n sanat anlay fl, iflte tam olarak

Detaylı

SINIF KURALLARI. Amaç: Öğrencilerin sınıf kurallarını öğrenmesi ve uygulaması. Düzey: 1. sınıf ve üstü

SINIF KURALLARI. Amaç: Öğrencilerin sınıf kurallarını öğrenmesi ve uygulaması. Düzey: 1. sınıf ve üstü SINIF KURALLARI Amaç: Öğrencilerin sınıf kurallarını öğrenmesi ve uygulaması Düzey: 1. sınıf ve üstü Materyal : Her öğrenci için bir adet kağıt,kalem, Uygulama2: Sınıf kuralları panosu için fon kağıdı,

Detaylı

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir B irçok yaz mda olas l k sorusu sordum. Bu yaz mda soru sormayaca m, sadece olas l n matematiksel tan m n verece im. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 say lar aras

Detaylı

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km

Yol (km) a) 50 cm 2 m b) 140 km 1040 m c) 8000 m 8 km .2 Uzunluklar Ölçme Kilometre 1. Grafik: Servis Arac n n Ald Yollar 1. Yandaki grafik, okul servis arac n n bir hafta boyunca ald yolu (km) göstermektedir. Grafi e göre afla daki sorular cevaplay n z.

Detaylı

PROJE TEKLİF FORMU. Haydi birlikte harika bir iş çıkartalım.

PROJE TEKLİF FORMU. Haydi birlikte harika bir iş çıkartalım. Projeniz için atezer i seçtiğiniz için teşekkür ederiz. Lütfen bu formun içerisinde projenizle ilgili olan kısımları doldurun, bu projenizi daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır. İyi sonuçlar elde etmek

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

İstek Özel Kemal Atatürk Anaokulu. Kanaryalar Sınıfı

İstek Özel Kemal Atatürk Anaokulu. Kanaryalar Sınıfı Okyanus, Yaşam İçin Gereklidir Ve Doğal Dengesinin Korunması İçin İnsanların Çaba Göstermesi Gereklidir Neler Biliyoruz? İpek A.: Okyanusun mavi ve yeşil su olduğunu biliyorum. Deniz Can K: Yunuslar karaya

Detaylı

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE Ü N T E L E N D R L M fi Y I L L I K P L A N ARAÇ GEREÇLER, YÖNTEM VE Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, proje ve performans formlar, resim kâ - d, boya, sözlük, yaz m k lavuzu Gözlem ve inceleme, tart

Detaylı

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman TABOY HASTA Vitaboy çok kötü bir rüya görüyordu. Rüyas nda karanl k bir yerdeydi. Kimse onun sesini duymuyordu. Yata nda k vran yordu. Birden uyand. Bütün bunlar bir rüyayd. Fakat kendini çok yorgun hissediyordu.

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

İlkadım Birey Tanıma Envanteri

İlkadım Birey Tanıma Envanteri İlkadım Birey Tanıma Envanteri İLKADIM Birey Tanıma Envanteri; Birey tanıma teknikleri kapsamında hazırlanmıştır. İlkokul 3. ve 4. sınıf ve Ortaokul 5.6.7.8.sınıf, ile Lise Haz.9.10.11. ve 12.sınıf aralığındaki

Detaylı

Alt n Öneriler Basit baz önerileri dikkate alarak can ve mal güvenli inizi etkin bir flekilde artt rabilirsiniz.

Alt n Öneriler Basit baz önerileri dikkate alarak can ve mal güvenli inizi etkin bir flekilde artt rabilirsiniz. Alt n Öneriler Basit baz önerileri dikkate alarak can ve mal güvenli inizi etkin bir flekilde artt rabilirsiniz. Gazl cihazlar n za ba lad n z gaz hortumu boyunun maksimum 150cm. olmas na ve hortum ba

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

L A SA A M. Ahmet Mercan

L A SA A M. Ahmet Mercan MAS L A SA A T L A N N A M LA Ahmet Mercan A L B A R A K A T Ü R K Ç O C U K YAY I N L A R I ALBARAKA TÜRK YAYINLARI: 29 ÇOCUK K TAPLARI: 15 Derleyen : Ahmet Mercan Resimleyen : smail Özen Editör : Ekrem

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

BAŞLARKEN Okul öncesi yıllar çocukların örgün eğitime başlamadan önce çok sayıda bilgi, beceri ve tutum kazandığı, hayata hazırlandığı kritik bir dönemdir. Bu yıllarda kazanılan bilgi, beceri ve tutumlar

Detaylı

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D AZ BASINCI ES - 1 1. Balona etki eden toplam bas nç; aç k ava bas nc - na, yüksekli ine ve un a rl na ba l - d r. Bu büyüklükler kald rma kuvvetini etkiledi inden, gerilme kuvvetini de etkiler. areketli

Detaylı

MATEMAT K. BÖLME filem

MATEMAT K. BÖLME filem Do al Say larla Bölme fllemi MATEMAT K BÖLME filem 12 çile i 3 taba a eflit olarak paylaflt rd m zda bir taba a kaç çilek düfler? Tabaklara çilekleri birer birer paylaflt ral m. Üç tabak oldu u için çilekler

Detaylı

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16 Seramik in alfabesi 16 Seramik nerelerde kullan l r Konutlar Banyo, tuvalet ve mutfaklar. Islak alanlar dedi imiz bu mekanlar n hem zemininde, hem de duvarlar nda seramik kullan l r. Bu noktada Türkiye

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Araştırma sonucu Göteborg daki anaokulları ve aile yuvaları ( familjedaghem) faaliyetlerinde kalitenin geliştirilmesinde kullanılacaktır. Soruları ebeveyn veya veli olarak

Detaylı

Stalin in Burnunu Kırmak

Stalin in Burnunu Kırmak Stalin in Burnunu Kırmak 1 2 Stalin in Burnunu Kırmak EUGENE YELCHIN Çeviri: Didem Bayındır Yenici 3 Stalİn İn Burnunu Kırmak Orijinal Adı: Breaking Stalin s Nose Yazan ve Resimleyen: Eugene Yelchin Genel

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

SIVILARI ÖLÇME. Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir.

SIVILARI ÖLÇME. Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir. S v lar Ölçme MATEMAT K SIVILARI ÖLÇME Marketten litreyle al nan ürünlerden baz lar afla da verilmifltir. Baflka hangi ürünleri litreyle al rs n z? S v lar ölçme birimi litredir. Litre = L Arda, evlerindeki

Detaylı

Ekonomik Gündem Bugün tüm piyasaların odağında ABD Tarım-Dışı İstihdam rakamı olacaktır. Fed üyelerinin konuşması ve Dolar daki düşüşün teknik dip noktaları denemesi sonrası bu haftayı Dolar da güçlenme

Detaylı

I. Bölüm. letiflim Kuracak Bir Dil Kullan n

I. Bölüm. letiflim Kuracak Bir Dil Kullan n I. Bölüm letiflim Kuracak Bir Dil Kullan n Tafllar ve sopalar kemiklerimizi k rabilir, ama sözler kalbimizi k rar. -ROBERT FULGHUM 1 Dil üstad William Safire a bir seferinde sormufllar: Özensiz iletiflimin

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor

Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor Kadınları Anlamak Erkeklere Düşüyor Kadınların Yaşam Koçu Tuğba Güneş, kadına şiddetti ortaya çıkaran nedenleri ortadan kaldıracak önlemler alınması gerektiğini söyledi. Kahramanmaraş ın tek yaşam ve wellness

Detaylı

KAR YER GÜNLER PROJES. Murat F DAN

KAR YER GÜNLER PROJES. Murat F DAN KAR YER GÜNLER PROJES Murat F DAN 2012-2013 AYBASTI ANADOLU L SES KAR YER GÜNLER PROJES PROJE SAH OLAN OKUL AYBASTI ANADOLU L SES PROJEN N ADI KAR YER GÜNLER PROJEN N AMACI rencilerin meslekleri her yönüyle

Detaylı

TÜBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ

TÜBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ TÜBİTAK BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ ( FEN ve TEKNOLOJİ FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ ve MATEMATİK ) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYLARI YİBO 5 ( Çalıştay 2011 ) TÜSSİDE / GEBZE 30 Ocak 06 Şubat 2011 GRUP BEN

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı