Direkt Yabancı Sermaye Yatırımları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Direkt Yabancı Sermaye Yatırımları"

Transkript

1 Direkt Yabancı Sermaye Yatırımları Prof.Dr. F.Nuray ALTUĞ Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. İktisat Bölümü, İktisat Politikası Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yeterli yerel sermayeden yoksun ülkelerin sermaye birikimi yüksek ülkelerdeki yatırımcıları kendi ülkelerindeki direkt yabancı sermaye yatırımlarına yöneltmek amacıyla, kimi zaman inanılması bile güç ''Yabancı Sermayeyi Teşvik Tedbirleri'' aldıkları ve rekabet güçlerini arttırma çabası içinde oldukları görülmektedir. Rekabet bu teşvikler yönünden komşu ülkeler arasında daha da serttir (Romanya -Bulgaristan; Romanya -Yunanistan; SSCB'den kopan ülkeler v.b.). Kısa süreli fon akımının daha bir globalleştiği dünya da, ekonomik gücünü, gerektiğinde derhal politik güce dönüştüren Uluslararası Sermaye Şirketlerinin; kısa ya da uzun süreli tüm sermaye (fon) operasyonları kuramsal ve kurumsal çerçevede yoğun ilgi görmektedir. Yabancı sermaye, bir ülkenin karşılığını ödemeksizin veya daha sonra ödemek kaydıyla dış ülkelerden sağladığı iktisadi kaynaklardır (1). Yabancı özel sermaye, ülkeye gelen yabancı sermayenin o ülkenin devletine değil vatandaşlarına ait olduğunu gösterir (2). Özel yabancı sermaye; doğrudan yabancı sermaye yatırımları (direkt yatırımlar) ve portföy yatırımları olarak ikiye ayrılır (3). Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, sermaye ile birlikte sermayeye eklenen karlar, makine -teçhizat, Iisans - patent, teknik bilgi (know how) gibi hizmetler şeklindedir. Yabancı firmaların diğer ülkelerde karlı alanlarda firma kurmaları veya mevcut bir firmayı satın almaları şeklinde gerçekleşmekte ve yatırımın yönetim ve denetimi yabancıların elinde bulunmaktadır. Portföy yatırımları ise sermaye sahiplerinin faiz geliri ve temettü elde etmek için menkul kıymetlere yatırım yapmalarıdır. Bu nedenle de daha yüksek faiz geliri ve temettü veren alanlara sermaye hareketi olacaktır. Direkt yatırımlar portföy yatırımlarından farklı olarak, ülkelerarası sermaye transferinin piyasa işlemi olmaksızın bir ülkeden diğerine aktarılması şeklindedir. Başka ülkelerde yatırım yapmayı uyaran faktör genellikle portföy yatırımları gibi yani yüksek gelir sağlamak, lehte vergi İndirimleri gibi yüksek kazançları elde etmek ve riski farklılaştırmak, bölmektir. Uluslararası olarak güçlü firmalar hem ihracatı ve dış üretimleri, satış kolaylıkları kadar ulusal firmalardan karlılıklarındaki farklılaşmanın çok az olmasıyla da ayrılırlar (4). Ulusal sınırları aşan şirketler, bir veya daha fazla ülkede; fabrikalar, maden ocakları, plantasyon alanları ve satış ofisleri gibi varlıklarını kendileri kontrol eden teşebbüslerdir (5). Ekonomilerde, özellikle az gelişmiş ekonomilerde dünya kaynaklarının maksimum etkinlikte ve minimum israfta kullanımını olası hale getirirler. Bu şirketlerin yükselişi, uluslararası mal ve faktör piyasalarında, özellikle bilgi piyasasındaki çarpıklıkların sonucudur. Ticareti yapılmayan teknoloji ve ticareti engelleyen devlet ekonomik politikalarının sonucu olarak daha büyük uluslararası uzmanlaşma ortaya çıkmaktadır, ve uluslararası karşılaştırmalı avantajlarda daha büyük patlamaya neden olacaktır. Bu nedenle ulusal sınırlan aşan bu şirketler, dünya refahını arttırıcı -iyileştirici olarak çalışırlar. Diğer taraftan ulusal sınırları aşan bu şirketlerin en önemli özelliği az gelişmiş ülkelere emperyalist sızma, bağımlılığı arttırma, bağımlı gelişme sürecini derinleştirmeleridir. Bu potansiyel çatışma içinde ulusal sınırları aşan şirketlerin çok yönlü anlaşmalar ve organizasyonları, umulan ekonomik yararlar doğrultusunda, ulusal devletin uluslararası ürün yapısını iyileştirme doğrultusunda kullanarak arttıracağı umut edilir. Diğer bir deyişle direkt yabancı sermaye yatırımlarının mülkiyetlerinin ve teknolojilerinin kontrolünde sermayeleri ve pazarlama becerileriyle kalkınma çabalarına eşsiz katkı yapabilecekleri umulur. Bunun yanında hızlı gelişmenin bir çok temel konu ve pozisyonda politik

2 ekonomide; bağımsız ekonomik ve politik birim olarak gelişmekte olan ekonomilerin gelişme sürecinde, hem ulusal hem de uluslararası düzeyinde ve pozisyonunda, sınıf formasyonunda, sınıf çatışmalarında derin problemler yaratacağına dikkat çekilmektedir. Bazı yorumcular ulus devletin tedrici ölümü olduğunu ve gerçek global ekonominin gelişmesi olduğunu belirtmektedirler. Direkt yabancı yatırımcılar yönünden üzerinde durulması gereken soru, niçin ulusun vatandaşlarının direkt yabancı sermaye yatırımlarını kabul etmek yerine diğer uluslardan borçlanarak reel yatırımları kendilerinin yapmadıklarıdır. Çok büyük şirketler olan direkt yabancı sermaye, genellikle monopolistik ve oligopolistik piyasalarda, üstün üretim bilgisi ve yönetim becerisiyle, kolaylıkla ve karlı şekilde diğer ülkelerden direkt kontrolle yönetilmektedir. Özel üretim tekniklerine sahip yabancı sermaye, diğer ülke üreticilerine Iisans vermektense, ticari gizlerini, patentleri, sürekli kalite ve hizmet üzerindeki tam kontrolü sürdürebilmeyi ister. Genellikle çok çabuk değişen ileri teknoloji monopollerinde çalıştıklarından yabancı sermayenin diğer ülke üreticileriyle lisans anlaşmalarına girmeyi arzu etmesi, çok hızlı yenileşme nedeniyle mantıklı da olmamaktadır. Bu durum IBM, Xerox, Gillette, Toyota ve daha bir çok yabancı direkt yatırımlar için geçerlidir (6). Ulusal ülke borçlanarak reel yatırımları kendi yapmayı; yönetim becerisindeki yetersizliği, kolaylıkla ve karlı şekilde bu yatırımları yönetemeyeceği için seçmemektedir. Direkt yabancı sermaye yatırımları gittiği ülkeye teşebbüs, teknoloji, risk taşıma ve organizasyon aktarımı, işletmecilik becerisi ve know how ile birlikte rekabet faktörü de götürmektedir (7). Direkt yabancı sermaye yatırımları için diğer önemli bir neden hammadde gereksiniminin kontrolünü elde etmek ve bu yolla mümkün olduğunca düşük maliyette kesintisiz arzı sağlayabilmektir. Gelişmekte olan ekonomilerde ve bazı mineral zengini gelişmiş ekonomilerdeki direkt yabancı sermaye yatırımlarının çoğu bu şekildedir. Bu şekilde Amerikan direkt yatırımları Kanada, Jamaika, Venezuella, Avustralya ve diğer ekonomilerde kendi madenlerine sahipken bazı yabancılar da Amerika'da bazı kömür madenlerine sahiptir. Uluslararası ticarete empoze edil.en tarifeler ve tarife dışı engeller gibi diğer bazı sınırlamalardan sakınmak veya hükümetlerin direkt yabancı yatırımları teşvik etmek için sağladıkları sübvansiyon avantajlarını elde etmek, direkt yabancı sermaye yatırımlarını uyaran nedenlerdir. Amerikan firmaları tarafından Avrupa Birliği ülkelerine yapılan büyük ölçekli yatırımlar ile gelişmekte olan ekonomilerde imalat sektörlerine yapılan yatırımlar bu nedenle yapılan yatırımlardır (8). Direkt yabancı sermaye yatırımlarını uyaran diğer bir neden, kardan hisse almak için yabancı oligopolistik piyasalara girmek ya da gelecekteki rekabetlerinden sakınmak ve olası İhracat kayıplarından sakınmak için ümit vadeden firmayı almak suretiyle gerçekleştirilen direkt yabancı sermaye yatırımlarıdır. II. Dünya Savaşı sonrası oluşan uluslararası telefon ve veri aktarımı gibi iletişimde ve jet taşımacılığı gibi taşımacılıkta yaşanan çok hızlı gelişmeler direkt yabancı sermaye yatırımlarının yönetim merkezinin, dünya üzerindeki şubelerinin operasyonları üzerinde direkt kontrole izin vermiş ve teşvik unsuru olmuştur. Dünya üzerinde yabancı direkt yatırımların bölgesel dağılımı; coğrafi yakınlığa.veya tesis edilmiş ticaret ilişkilerine dayanmaktadır. Örneğin ABD'nin direkt yabancı sermaye yatırımları Bangladeş, Pakistan, Filipinler, Suudi Arabistan ve Latin Amerika iken Avrupa Birliği direkt yatırımları daha çok Afrika ' da Gana, Morokko, Latin Amerika ' da Brezilya, Asya'da Hindistan, Sri Lanka ve Vietnam, Doğu Avrupa'da eski komünist ülkelere ve Japon direkt sermaye yatırımları ise Güney Kore, Singapur, Tayvan ve Tayland'adır (9).

3 Tablo 1 Belli İş Kollarında Ulusal Sınırları Aşan Büyük Şirketlerin 1985 Yılı İtibariyle Başlıca İş Alanlarında Dağılımları İş Alanları Sayı Toplam Satış % (Milyar ABD $) Maden Petrol ve Gaz Yiyecek, İçecek, Tütün Kağıt, Baskı Kimyasal Temel Metaller Makine Teçhizat Motorlu Araçlar Diğerleri TOPLAM Kaynak Colman David -Fred Nixon, age, p.346. Ulusal tasarruflar, yatırım talebi potansiyeline göre yetersiz olduğunda veya ulusal tasarruflar yeterli de olsa yatırım malları İthalatı için döviz yetersizliği nedeniyle dış tasarruflara olan gereksinim direkt yabancı sermaye yatırımları, dış yardımlar veya dış borçlanmaya gidilmesine yol açar ( 10). Gelişmekte olan ekonomilerin kalkındırmayı hızlandıracak aşamaya geçmeleri için itişe ihtiyaçları olduğu genel kabul görmüştür. Rostow, ülkelerin kalkış aşamasında yatırımlarının gayri safi milli hasılalarının % 10'u veya daha fazla olmasının önemi üzerinde durmuştur (11). Gelişmekte olan ekonomilerin karşılaştığı iki açık; tasarruf ve döviz açığından hangisi sınırlayıcı etken ise kalkınma oranı ona bağlıdır (12). Bu nedenle dış yabancı sermaye, gelişmekte olan ekonomilerin kalkınmasında önemli rol oynar. Dış yatırımlar, sermaye birikiminde gelir ve kapasite arttırıcı iç yatırımlar gibi görev yapar, ülke içi İstihdam düzeyinin yükselmesine neden olurlar.karların ana ülkeye transferi ise alıcı ülke ulusal gelirini ve ödemeler dengesini olumsuz etkileyecektir. Ulusal sınırları aşan şirketler kapitalist sistemin ürettiği çok güçlü ekonomik kurumlardır. Ve güçleri genellikle ölçeklerinin sonucudur. Ulusal sınırları aşan şirketler büyük oranda deniz aşırı piyasalara direkt yabancı sermaye yatırımı olarak gitmektedir. Direkt yabancı sermayelerle ilgili bu veriler bize global ekonominin büyümesiyle ilgili bilgi de sağlamaktadır. Özel Yabancı Sermaye Yatırımlarının Gelişim Yabancı yatırımlar uluslararası ekonominin 1. Dünya Savaşı ' na kadar olan döneminde önemli rol oynamışlardır. Bu yatırımların büyük kısmı portföy tipidir. 1914'lerde uluslararası sermayenin % 50'sinden fazlasını Büyük Britanya yatırımları oluşturmaktadır. Bu dönemde Büyük Britanya yatırımlarının % 90'ı portfôy tipidir (13). Bu yatırımlar faiz farklılıklarına dayanır.ingiltere bu dönemde iç yatırımlarını aşan tasarruf fazlasına sahiptir. Genç, büyüyen ekonomiler sermaye yatırımları için yüksek gelir alanları oluşturmuşlardır. Diğer iki büyük ödünç veren ülke Fransa ve Almanya için de durum İngiltere gibidir. ABD yatırımcılarının farklı ve dinamik yapısı, faiz farklılıkları dışındaki yatırımlara yönelmelerine neden olmuştur. 1. Dünya Savaşı''dan önce de ABD'nin sermaye İhracında hakim unsur direkt yatırımlardır. İki dünya savaşı arası dönemde portföy yatırımlarının önemi azalmıştır. Yerine, gün geçtikçe büyüyen öneme sahip direkt yatırımlar, devlet yardımları ve ödünçler önem kazanmıştır.

4 Direkt yatırımlarda en önemli rolü oynayan ekonomi ABD'dir. ABD'nin direkt yatırımlar içinde büyüyen hissesi gelişmiş ülkelere gitmiştir. Bu yatırımlar Avrupa'da AET ülkelerine ve daha çok Kanada'ya yapılmıştır. 1958'e kadar Batı Avrupa, özellikle AET ülkeleri, ABD'nin direkt yatırımlarının alıcısı olmuşlardır. Kanada, tabii nedenlerle ABD direkt yatırımlarının en büyük alıcısıdır. Kanada pazarı, Amerika geniş pazarının eklentisi görünümündedir. ABD'nin direkt yatırımlarını, kredi değerliliği yüksek büyük şirketler yapmaktadır. Avrupa'daki ABD yatırımlarının ancak % 10'u Amerikan sermayesi ile finanse edilmiştir. Direkt yatırımların mahalli piyasalardan borçlanılarak oluşturulduğu ya da daha önce gerçekleştirilmiş yatırımların karlarıyla direkt yatırımlara gidildiği görülmektedir. ABD en büyük direkt yatırımcı olmakla birlikte, ABD'nin yatırım yaptığı Batı Avrupa ülkeleri de ABD'e yatırım yapmışlardır. 1964'te ABD direkt yatırımları, AET ülkelerinde 807 milyar dolar ve aynı yıllarda AET ülkelerinin ABD'de yaptığı yatırımlar 165 milyar dolardır yılları arasında görülen sermaye hareketleri tek yanlı transferler, bağış unsuru taşıyan ödünçler 38 milyar dolar civarında hesaplanmaktadır. Ülkeler arası ve uluslar arası kuruluşlar aracılığıyla ödünçler toplam 25, 7 milyar dolar, ABD direkt özel yatırımları (tekrar yatırılan karları da içermektedir.) toplam olarak 12,6 milyar dolar kadar olduğu hesaplanmaktadır. Savaş sonrası sermaye ihraç hacminin 1920'lerdeki sermaye akımı hacminden yüksek olduğu şüphe götürmemekle birlikte karşılaştırmada bulunmak sağlıklı değildir (14). Özel sermaye akımının coğrafi dağılımından sadece ABD'ninkiler bilinmektedir dönemi boyunca, ABD'nin direkt sermaye ihracının % 38'i Kanada'ya, % 17'si Batı Avrupa'ya, geri kalanının % 25'i Latin Amerika'ya, diğer ABD direkt yatırımları ise Ortadoğu'ya yapılmıştır. Başlıca yatırımlar petrol alanlarına, imalat sanayisine gitmiştir. Britanya direkt yatırımları l. Dünya Savaşı başlangıcında milli gelirinin dörtte biri olarak tahmin edilmektedir. Ve ilk yatırımları Avrupa'da İspanya, Portekiz ve Yunanistan'da yapılmış, bunları Güney Amerika maden yataklarına yatırımlar izlemiştir yıllarında İngiltere'nin en çok yatırım yaptığı ülkeler, Avustralya, Brezilya, diğer Güney Amerika ülkeleri, Hindistan, ABD'dir. Daha sonraları Arjantin, Güney Afrika ve Kanada yabancı yatırım sahaları olmuştur (15) dönemi içinde OECD ülkelerinden az gelişmiş ülkelere doğru olan sermaye akımı içinde toplam özel yatırımların payı % 43, dönemi İçinde % 35, 1966 yılında toplam özel yatırımların toplam akım içinde payı % 35 olmuştur (16) ve 1970'lerde gelişmekte olan ülkelerde net direkt yabancı yatırımlar yükselmiştir. Direkt yatırım akımı 1960'ların başında ortalama 2 milyar dolar yükselme göstermiş, bu ortalama döneminde 13 milyar dolar düzeyine çıkmıştır 'te ilk petrol şoku, ticari banka ödünçlerinin hızla genişlemesine neden olmuş ve direkt yatırımların önemini nisbi olarak azaltmıştır. Özellikle petrol ihraç etmeyen ülkeler geniş cari işlem açıklarını dış ödünçlerle finanse etmişlerdir.1973 'te direkt yabancı yatırım akımı, petrol ihraç etmeyen gelişmekte olan ülkelerin rezerv birikiminin ve cari zararlarının % 20'sini finanse etmiş, daha sonraki yıllarda bu oran % 12 civarında olmuştur. Bu akım girişi reel rakamlarla 1 0,5 milyar dolar civarındadır, fakat 1982 durgunluğunda ve 1983 'te azalma göstermiştir (17). Finansman bileşimindeki kaymanın sonucu olarak bu ülkelerin borçlanmalarının yapısında önemli değişme görülmekte, petrol ihraç etmeyen ülkelerin toplam dış borçlanmaları içinde direkt yatırımların 1973 'te % 26,5 'tan 1983 'te % 17'ye düştüğü, özel finansal kuruluşlardan sağlanan kamu ve kamu garantili borçların payının ise % 10'dan % 25'e yükseldiği görülmektedir. Genel yapı tek tek ülke deneyimleri çeşitliliğini maskelemektedir. Bu direkt yatırımlara yönelik çevre ve politikaların farklılığının sonucudur. Bu yatırımların çoğu geniş iç pazarlara, ulusal iç kaynak zenginliğine veya ihracata yönelik üretimde önemli gelişmeye sahip birkaç küçük ülkede yoğunlaşmıştır. ABD, gelişmekte olan ülkelerdeki direkt özel yatırımların başlıca kaynağıdır. Son yıllarda İngiltere ve Fransa ile birlikte

5 nisbi önemi azalırken Almanya ve Japonya'dan direkt yatırım akımı hızla yükselmiştir (18). Bununla birlikte 1982'de ABD yatırımlarının toplam yatırımların yarısı olduğu hesaplanmıştır. Tablo 2 Seçilmiş Ülke Gruplarında Direkt Yabancı Yatırımlar Ortalama Yıllık Akım Değeri Milyar $ Akım Payları % Olarak Ülke Grupları Sanayileşmiş Ülkeler Gelişmekte Olan Ülkeler Latin Amerika ve Karayip Afrika Asya Ortadoğu Diğerleri TOPLAM Kaynak: IBRD, agk,p.126 Direkt yatırımların getiri alımı düzensiz bir gelişme göstermektedir. Gelişmekte olan ekonomilerden direkt yatırımlardan toplam net temettü (kar payı) ve net faiz ödemeleri 1973'te 9,5 milyar dolardan 1981'de 26,5 milyar dolara yükseldiği fakat 1983'te 18 milyar dolardan az olduğu görülür. Dünya durgunluğunun sonucu olarak kar hızla düşmüştür dönemindeki yükselme petrol ihraç eden ülkelerden kaynaklanmaktadır. Daha sonraki düşme, düşük petrol fiyatlarının yansıması ve bazı petrol ihracatçısı ülkelerin ekonomik zayıflığından kaynaklanmaktadır. Tablo 2' den görüleceği gibi döneminde toplam direkt yabancı yatırımlar içinde sanayileşmiş ülkelere giden yabancı sermaye % 79'Iuk paya sahipken döneminde bu oran % 63' düşmüştür. Tablo 3 ABD'de Yabancı Direkt Sermaye Yatırımları(Yatırımcı Ülkelerin Ödeme Dengesi Girişi-Milyar $) Bütün Ülkeler İngiltere Japonya Hollanda Kanada Almanya İsviçre Toplam (0.9) (1.0) Kaynak: Mc Culloch, age, p.261 Aynı dönemde gelişmekte olan ülkelere giden yatırımlar % 18'den % 27'ye yükselmiş, direkt yabancı yatırımlar 6,6 milyar dolardan % 49,4 milyar dolara yükselmiştir. Son zamanlarda teknolojide ve iş yaşamında meydana gelen değişiklikler yatırım stratejilerinin de gözden geçirilmesine neden olmuştur. Geçmiş son yıllarda ABD'nin gelişmekte olan ülkelerde imalat sanayi direkt yatırımları istikrarlı bir şekilde yükselmiş, son zamanlarda yılık toplam 3 milyar dolar civarına ulaşmıştır. Bu rakam

6 gelişmiş ekonomilerden gelişmekte olan ekonomilere giden sermaye akımının ortalama % 22'si civarındadır. Ve bu yatırımlar ağırlıklı olarak (% 60) Latin Amerika'ya, Doğu Asya'ya (% 30) gitmektedir. Diğer ülkelerdeki imalat sanayi alanlarına giden yabancı sermaye direkt yatırımları; 1 derece ithal ikamesi uygulayan ülkelerde yerel piyasalar için üretim yapan alanlara, 2. derece ithalat platformları olarak ifade edilen alanlara giden olmak üzere ayrılmaktadır. İlkine örnek olarak Meksika, Brezilya, Arjantin'de kurulan motorlu araçlar ve teçhizat firmaları, ikincisine ise Tayland ve Malezya ' da kurulan elektronik parçaları imalatı gösterilebilir. İkincisi genellikle ucuz, vasıfsız fakat eğitilebilir yoğun emeğin bulunduğu direkt yabancı sermaye alıcısı ülkelerdir. Bununla birlikte indirilen korumacılık ve uluslararası rekabete açılma ve yeni teknolojilerin endüstriyel ülke emek verimliliğini arttırması, direkt emek maliyetlerinin sağladığı avantajların taşımacılık maliyetiyle kaybolması, gelişmekte olan ekonomiler imalat sanayilerinde direkt yabancı sermaye yatırımları stratejisinin tekrar gözden geçirilmesine neden olmuştur (19). Tablo 4 Bölgelere ve Seçilmiş Ülkelere Göre Direkt Yabancı Sermaye Yatırımlarının 1980,1990,1995 Yıllan İtibariyle Giriş ve Çıkışları (Milyar $) ÇIKIŞ GİRİŞ Gelişmiş Ülkeler $ ABD* İngiltere Japonya Almanya Fransa Hollanda Kanada Gelişmekte Olan Ülkeler Asya Çin Singapur Endonezya Malezya Latin Amerika Meksika Brezilya Afrika Merkezi/Doğu Avrupa DÜNYA Kaynak: UNCTAO, Dünya Yatırım Raporu,1996.

7 ABD'de yapılan yabancı sermaye yatırımları da dönemine oranla döneminde beş kat yükselmiş, yabancı firmalar Amerikalıların günlük yaşamının ayrılmaz parçası haline gelmişlerdir. Direkt yatırımların ABD'ye hızla girişi, yabancıların Amerikan iş sektörünün en azından % 10'unun mülkiyetine sahip olmalarıyla sonuçlanmıştır (20). Amerikalı yatırımcılar uzun yıllar için uluslararası finansal piyasalarda hem borç verici hem alıcı olarak hakim durumdadırlar. Fakat ABD direkt yatırımlarında motivasyon çok daha farklı bir özellik gösterir. Amprik çalışmalar İmalat sanayi direkt yatırım aktivitelerinde araştırma -geliştirme(r&d) harcamalarının ve reklam harcamalarının rekabet avantajı yarattığını göstermektedir. Bu nedenle firmalar yabancı ortamda karlı şekilde çalışabilmektedir. Yukarıdaki Tablo 4 seçilmiş bölge ve yıllara göre yapılan direkt yatırımları göstermektedir yılı için ABD, en büyük direkt yabancı sermaye yatırımcısı ve alıcısı ülke olarak görülmektedir. ABD'yi; İngiltere, Japonya, Almanya ve Fransa, Hollanda ile Kanada izlemektedir.yabancı direkt sermaye alıcıları olarak ABD'yi İngiltere, Fransa, Kanada, Almanya ve Hollanda ile Japonya izlemektedir yılı itibariyle gelişen ülkelerden sermaye çıkışı gelişmiş ülkelerden 12 defa küçük ve direkt yabancı sermaye girişleri dörtte bir küçüktür. Bütün gelişen ülkelere yabancı direkt sermaye giriş dağılımının üçte ikisinin Asya'ya ve en büyük hissenin Çin'e, üçte birinin Latin Amerika'ya gittiği görülmekte, en küçük hisse ise Afrika ve Merkezi / Doğu Avrupa'ya girmektedir. İki yönlü direkt yabancı sermaye yatırım akımını; diğer bazı endüstriler diğer ekonomilerde çok daha etkin iken bir ekonomide de bazı endüstrilerin diğerlerine göre daha gelişmiş olması ile açıklamak mümkündür. Japonya'da otomobil endüstrisinin çok gelişmiş olmasıyla ABD'de Kompüter endüstrisinin çok gelişmiş olması örnek olarak gösterilebilir. Direkt yabancı sermaye yatırımları bir çok ülkede varlığa sahip, şubeleri üzerinde etkin kontrol uygulayan ve servet çıkarı ile yönetim politikalarını belirleyen kuruluşlardır. II.Dünya Savaşı sonrası dünya ekonomisinin temel elementlerinden biri olarak görülmekle birlikte çok uzun zaman için varlıkları görülen şirketlerdir. Muscovy Company (1555), The East India Company (1600), The Hudson's Bay Company ve diğer bir çok büyük şirket bir ülkeden daha fazla ekonomide faaliyette bulunmuşlardır (21). Ulusal sınırları aşan şirketlerin hızla yaygınlaşmasında, dünya ekonomisinin entegrasyonunda, global alışveriş piyasalarının yaratılmasında bir grup endüstri ve aktivitede hakimiyete sahip direkt yabancı sermaye yatırımları önemli rol oynamışlardır. Sermaye akımı yatırımcılar için bazı riskler içerir. Yabancı bir adalet sistemine dahil olmak, kredi değerlilikleriyle ilgili gerçekçi bilgiye sahip olamamak, yabancı direkt sermaye yatırımlarına karşı yabancı ülke hükümetinin politik tutumu -politik risk, kamulaştırma olasılığının yüksekliği, vergi ayrımcılığı ile karşı karşıya olmak gibi riskler yanında direkt yatırım yapılan ülkenin parasının depresiye olması ya da devalüe olması gibi oluşumlar paranın geri -ana ülkeye dönmesinde büyük kayıplara neden olduğundan direkt yatırıma giden ülkenin dikkate alması gereken ekonomik risk faktörünü oluşturmaktadır. Direkt yabancı sermaye kaynak ülkeden alıcı ülkeye hareket ettiğinde, beklenti; sermayenin kaynağı ülkede sermayenin emeğe oranla getirisini yükselteceği ve alıcı ülkede sermayenin emeğe oranla getirisinin azalacağıdır. Gelirin dağılımı her iki ülkede etkilenecektir ve niçin her iki ülkede direkt yatırımlarla ilgili çıkarın zıt olduğunu görmek kolay olacaktır. Bu, ABD' de emek sendikalarının son zamanlarda niçin ABD direkt sermaye yatırımlarına karşı olduğunu açıklamaktadır. Bu durum, ABD'de sermayenin getirisine oranla ücretleri azaltma eğilimindedir. Kaynak verici ülkede emeğe oranla sermaye daha az bol hale gelmektedir (Heckscher -Ohlin Analizi). Diğer taraftan yabancı sermaye alıcısı ülkelerdeki sermaye sahipleri de direkt sermaye girişinin, kendi sermayelerinin getirisi ve milli gelirden alacakları pay azalacağı için karşısında olabilmektedirler.

8 1- BulutoğluKenan, 100 Soruda Türkiye'de Yabancı Sermaye, Birinci Baskı, Gerçek Kitabevi, 1970, p Karluk Rıdvan, Türkiye'de Yabancı Sermaye Yatırımları, Ekonomi Yayınları Dizisi, No : 13, İst. 1983, p Bannock Graham -R.E. Baxter -Ray Rees, The Penguin Dictionary of Economics, Great Britain Penguin Books, Second Edition, 1978, p Salvatore Dominic, International Economics -sixth edition, Prentice Hall International, 1998, p Colman David, Fred Nixon, Economics of Change in Less Developed Countries, Third Edition, Harvester Wheatsheaf, 1994.D Salvatore Dominic. age. p Karluk Rıdvan, age, p Salvatore Dominic, age, p Salvatore Dominic, age, p Geniş bilgi için bkz. Altuğ F. Nuray, ''Gelişmekte.Olan Ülkeler Yönünden Dış Borçlanmanın Ekonomik Önemi ve Türkiye'nin Dış Borçlanması'', T.C. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Yayın No ,1986,P Rostow W. W. ''Kendini Besleyen Gelişmeye Götüren Kalkış'' -İktisadi Kalkınma, Seçme Yazılar (çev. D. Demirgil), ODTÜ Yayınları, Kindleberger Charles -Bruce Harrick, Economic Development, Third Edition, Mc Grawhill Kogakusha Ltd. 1977, p Södersten Bo, International Economics, Mc Millian Student Editions, Fletcher and Son Ltd, Norwich 1971 p Awomaviç Dragoslav, Debt Servicing Capacity; Postwar Growth in International Indebtedness, John Hopkins Press, Baltimore 1959, p.l&. 15- Zeytinoğlu Erol, Az Gelişmiş Memleketlerin Kalkınmasında Yabancı Özel Sermaye Yatırımları ve Türkiye, İstanbul 1966, p Sodörsten Bo, age, p Goldsburgh David, ''Foreign Direct Investment in Developing Countries -Trends, Policy and Prospectes'', Finance and Development, March 1985, p IBRD. '' A Brief Chronology of Official Development Flows''. World Economic Development World Development Indicators Published The World Bank, p Miller Robert R., Determinants of US Manufacturing Investment Abroad'' -Intematıonal Economics And International Economic Policy, Second Edition, Mc Graw Hill International Edition D Mc Culloch Rachel, ''Foreign Direct Investment in the United States''- International Economic Policy - Second Edition, Mc Graw Hill Intemational Editionsl995.p Ingram James C. -Robert M Dunn, Jr., International Economics -Third Edition, John Wiley & Sons, Inc, P.234

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI

SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ VE SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA İTHALAT RAKAMLARI ÇERÇEVESİNDE HEDEF PAZAR ÇALIŞMASI ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Seramik sektörünün en

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI. Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARET YAPISI Doç. Dr. İsmet GÖÇER Aydın İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü 1 Ülkeler Niçin Dış Ticaret Yapar? Dış Ticaret Politikası Ödemeler Bilançosunun, cari işlemler hesabında ihracat

Detaylı

BAKANLAR KURULU SUNUMU

BAKANLAR KURULU SUNUMU BAKANLAR KURULU SUNUMU Murat Çetinkaya Başkan 12 Aralık 2016 Ankara Sunum Planı Küresel Gelişmeler İktisadi Faaliyet Dış Denge Parasal ve Finansal Koşullar Enflasyon 2 Genel Değerlendirme Yılın üçüncü

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%)

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%) 2016/17 Global İhracat-Büyüme Tahminleri Kaynak : EDC Export Credit Agency - ÜLKE ANALİZLERİ BÜYÜME ORANLARI ÜLKELERİN YILI BÜYÜME ORANLARI (%) Avrupa Bölgesi; 1,5 % Japonya; 0,50 % Kanada ; 1,30 % Amerika;

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık

Ekonomide Değişim. 15. ÇözümOrtaklığı Platformu. 15 Aralık Ekonomide Değişim www.pwc.com.tr 15. ÇözümOrtaklığı Platformu Temel göstergelerde neler değişti? Ortalama Büyüme, % Milli gelir hesaplama yönteminde revizyon Ekonomik Büyüme Oranları % 12.0 10.0 8.0 6.0

Detaylı

alt pozisyonunda yer alan gri çimento ürünü ise sektörde en çok ihraç edilen üründür.

alt pozisyonunda yer alan gri çimento ürünü ise sektörde en çok ihraç edilen üründür. ÇİMENTO HS No: 2523 Çimentonun ana hammaddeleri; kireçtaşı (kalker), kil ve marn (doğadaki kalker ve kil karışımı kayaca) dır. Ülkemiz söz konusu hammaddeler (özellikle kalker) açısından zengin kaynaklara

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME Niyazi ÖZPEHRİZ FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME 1. Giriş Finansal sistemin işleyişi, ekonomik büyüme üzerinde önemli etkilere sahip olabilmektedir. İyi işleyen bankacılık sistemi ve menkul

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları www.pwc.com Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları İstanbul, Ersun Bayraktaroğlu Türkiye Gayrimenkul Sektör Lideri GYO lar 1995 ten beri hayatımızda Henüz SPK Tebliği yayınlanmadan GYO

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir

Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Tuzaktan çıkmak için sanayisizleşmeyi durdurmak gerekmektedir Ozan Acar 14 Aralık 2012, Ankara Çerçeve 1) Türkiye nin orta gelir tuzağı ve sanayisizleşme

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Medine Atay Ergin 12 Mayıs 05.03.2015 2016, İstanbul Trans-Pasifik Ortaklık Anlaşması 4 Şubat 2016 tarihinde imzalandı.

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2014 AĞUSTOS

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü

Türkiye de Bankacılık Sektörü Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-214 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü Eylül

Türkiye de Bankacılık Sektörü Eylül Türkiye de Bankacılık Sektörü 2012-2016 Eylül Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2010 YIL SONU DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2010 YIL SONU DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR 2010 YIL SONU DEĞERLENDİRME RAPORU (February 2011) 2010 YILINDA TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 8,9 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yıl sonu itibari ile uluslararası

Detaylı

2015 YILI 2015 İLİŞKİLİ TARAF İŞLEMLERİ VE 2016 YILI YAYGIN VE SÜREKLİLİK ARZ EDEN İLİŞKİLİ TARAF İSLEMLERİ ÖNGÖRÜSÜ RAPORU

2015 YILI 2015 İLİŞKİLİ TARAF İŞLEMLERİ VE 2016 YILI YAYGIN VE SÜREKLİLİK ARZ EDEN İLİŞKİLİ TARAF İSLEMLERİ ÖNGÖRÜSÜ RAPORU 2015 YILI 2015 İLİŞKİLİ TARAF İŞLEMLERİ VE 2016 YILI YAYGIN VE SÜREKLİLİK ARZ EDEN İLİŞKİLİ TARAF İSLEMLERİ ÖNGÖRÜSÜ RAPORU Mali ve İdari İşler Müdürlüğü 04.03.2016 Ege Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. A-

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2007-2012 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ SERMAYE PİYASASI KURUMU KONFERANSI 8 MAYIS 2003 1 FİNANSAL SİSTEMİN İŞLEVLERİ I Malların, hizmetlerin

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz.

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Akbank T.A.Ş. B Tipi Franklin Templeton Şemsiye Fonu na Bağlı Yabancı Menkul Kıymetler Alt Fonları Akbank - Franklin Templeton işbirliği ile dünya çapında yatırım fırsatı:

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları

MEYVE SULARI DÜNYA TİCARETİ. Dünya İhracatı. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTP Portakal Suyu (Dondurulmuş) 2009.11 Diğer Portakal Suları 2009.12, 2009.19 Greyfurt Suyu 2009.21, 2009.29 Diğer

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 18 Aralık 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

YÜRÜRLÜKTE BULUNAN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI. ( tarihi İtibariyle) Yayımlandığı Resmi Gazete

YÜRÜRLÜKTE BULUNAN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI. ( tarihi İtibariyle) Yayımlandığı Resmi Gazete YÜRÜRLÜKTE BULUNAN ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI (21.01.2016 tarihi İtibariyle) Taraf Devlet Anlaşmanın İmza Edildiği Tarih Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih No Yürürlük Tarihi Vergiler Açısından

Detaylı

DIŞ TİCARETTE REKABET GÜCÜ ÜRETİM FAKTÖRLERİ İTİBARİYLE DEĞERLENDİRME DR. CAN FUAT GÜRLESEL İSTANBUL, 15 KASIM 2012

DIŞ TİCARETTE REKABET GÜCÜ ÜRETİM FAKTÖRLERİ İTİBARİYLE DEĞERLENDİRME DR. CAN FUAT GÜRLESEL İSTANBUL, 15 KASIM 2012 DIŞ TİCARETTE REKABET GÜCÜ ÜRETİM FAKTÖRLERİ İTİBARİYLE DEĞERLENDİRME DR. CAN FUAT GÜRLESEL İSTANBUL, 15 KASIM 2012 SANAYİ SEKTÖRLERİ LUĞU VE ÜRETİM FAKTÖRÜ İTİBARİYLE SINIFLANDIRMA SINIFI ( LUĞU) SEKTÖRLER

Detaylı

Finansal Krizden Bu Yana Dünya Ticaretinin En Kötü Yılı : 2015

Finansal Krizden Bu Yana Dünya Ticaretinin En Kötü Yılı : 2015 Finansal Krizden Bu Yana Dünya Ticaretinin En Kötü Yılı : 215 The Economist Intelligence Unit, Haziran 216 Küresel ticaret finansal krizden bu yana, 215 te en zayıf yılını yaşadı. Ekonomi Politikaları

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 6 Ay PAGEV

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 6 Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 6 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ : Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin % 70 80 ini ithalatla karşılayan, bu mamullerde

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 15 Haziran 2015, Sayı: 15. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 15 Haziran 2015, Sayı: 15. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 15 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu İnci

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi

EGE BÖLGESĐ SANAYĐ ODASI RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ. Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi RAKAMLARLA TÜRKĐYE VE DÜNYA EKONOMĐSĐ Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi DÜNYANIN EN BÜYÜK 20 EKONOMĐSĐ VE SON 10 YILDA ORTALAMA BÜYÜME ORANLARI (%) ABD Çin Japonya

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 5. HAFTA 1.)MALİ PİYASALARIN ULUSLAR ARASI DÜZEYDE ENTEGRASYONU 1.1.Mali Piyasalarda Yaşanan Entegrasyon: Uluslar arası düzeyde

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım?

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı 2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? 13. Enerji Arenası İstanbul, 8 Eylül 2011 Sayfa 2 Kısaca TEPAV Üç temel disiplinde araştırma kapasitesi

Detaylı

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul Basın Sohbet Toplantısı 14 Temmuz 2009, İstanbul Kuruluş : 7 Ocak 2009 Internet Adresi : www.tuyid.org Posta Adresi : Nispetiye Cad. Levent İşhanı No: 6/2 34330 Levent - İstanbul Telefon : (212) 278 30

Detaylı

Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı

Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı Orta Gelir Tuzağı ve Bankacılık Sektörünün Bunu Aşmadaki Rolü Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı Türkiye 1980 lerden beri orta gelir grubunda yer alıyor... Kişi Başına Milli Gelir Türkiye

Detaylı

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Önlisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü Öğretim Görevlisi Serkan

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

Enerji Özyeterlik Düzeylerinde Kaydedilen Gelişmelerin Bölgeler ile Ülkeler Ayrımında Analizi

Enerji Özyeterlik Düzeylerinde Kaydedilen Gelişmelerin Bölgeler ile Ülkeler Ayrımında Analizi Enerji Özyeterlik Düzeylerinde Kaydedilen Gelişmelerin Bölgeler ile Ülkeler Ayrımında Analizi Nazif Hülâgü SOHTAOĞLU 1 Yusuf CANSIN 2 1 İ.T.Ü. Elektrik-Elektronik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları

GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları GTİP 9401: Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları ŞUBAT 2009 Hazırlayan: Umut GÜR GENEL KOD BİLGİSİ: 9401 GTIP koduna giren alt dallar ve ürünler: 9401 Oturmaya mahsus mobilyalar, aksam-parçaları

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 17 Mart 2015 SUNUM İÇERİĞİ 1. TÜRKİYE EKONOMİSİNİN YURTİÇİNDEN VE YURTDIŞINDAN GENEL GÖRÜNÜMÜ 2. ÜYE MEMNUNİYETİ VE LİDERLİK

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 8 Ay PAGEV

TÜRKİYE. PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 8 Ay PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 2015 / 8 Ay PAGEV YÖNETİCİ ÖZETİ : Türkiye, plastik işleme makineleri ve aksam ve parçaları talebinin % 80 ine yakın kısmını ithalatla karşılayan,

Detaylı

2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Ekiim 2014 2014 YILI EYLÜL AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı