SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ MİSYONLARINI GERÇEKLEŞTİRMEDE İNSAN KAYNAKLARININ ROLÜNÜN GÖNÜLLÜ YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ MİSYONLARINI GERÇEKLEŞTİRMEDE İNSAN KAYNAKLARININ ROLÜNÜN GÖNÜLLÜ YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ MİSYONLARINI GERÇEKLEŞTİRMEDE İNSAN KAYNAKLARININ ROLÜNÜN GÖNÜLLÜ YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ Doktora Tezi Nezih Metin ÖZMUTAF Tez Danışmanı Prof. Dr. Ali AKDEMİR ISPARTA, 2007

2 ii

3 iii ÖZET SİVİL TOPLUM KURULUŞLARININ MİSYONLARINI GERÇEKLEŞTİRMEDE İNSAN KAYNAKLARININ ROLÜNÜN GÖNÜLLÜ YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ Nezih Metin ÖZMUTAF Süleyman Demirel Üniversitesi, İşletme Yönetimi Doktora Tezi, 453 sayfa, Danışman: Prof. Dr. Ali AKDEMİR 2007 Bu tezin amacı, STK larda gönüllü yönetimi yaklaşımları bağlamında insan kaynaklarının rolünün, STK ların misyonlarını gerçekleştirmedeki etkilerini araştırmaktır. Çalışmanın temel çıkış noktası, STK ların misyonlarını insan kaynakları yönetimi çerçevesinde gönüllü yönetimi yaklaşımlarına bakış açılarını ve bu çerçevede gerçekleştirip gerçekleştirmediklerini ortaya koymaktır. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde; İlk olarak Dünya ve Türkiye de sivil toplum ve STK ların kavramsal boyutu ve tarihsel gelişimi; ikinci olarak STK larda yönetim ve organizasyon boyutu; üçüncü olarak STK larda gönüllülük ve gönüllülük yönetimi; son olarak da STK misyonları sınıflandırılarak incelenmiştir. Çalışmanın uygulamaya yönelik çerçevesinde ise; kuramsal boyuta uygun bir çerçevede bir anket formu hazırlanmış ve İzmir ilindeki STK larda uygulanmıştır. 365 bireye uygulanan anket verilerine yönelik olarak SPSS yazılımı kullanılarak istatistiksel analizler yapılmıştır. Bu bağlamda, temel olarak tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis H Testi, Student T Testi, Mann-Whithey U Test leri kullanılmıştır. Faktör analizi sonucu 32 soruluk ölçek, yedi temel faktörden oluşan 28 soruluk bir ölçeğe dönüşmüştür. Ortaya çıkan yedi faktör ve içerdikleri ölçek soruları bağımlı değişken; anketi cevaplayan bireylerin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu; yer aldıkları STK nın türü, misyonu, kuruluş yılı, üye sayısı ve görev alanı soruları bağımsız değişken kabul edilmiştir. İstatistiksel analizler bu çerçevede gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre ankete katılan STK ların insan kaynakları çerçevesinde gönüllü yönetimi yaklaşımlarına bakış açılarının büyük oranda teorik alt yapıyı desteklediği belirlenmiştir. Ancak katılımcılar kapsamında, STK larda insan kaynakları çerçevesinde gönüllü yönetimi yaklaşımlarının şu an için uygulamada istenen düzeyde olmamakla birlikte gelecekte daha iyi bir boyutta olacağı gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sivil Toplum, STK, İnsan Kaynakları Yönetimi, Gönüllü Yönetimi

4 iv ABSTRACT THE STUDY OF THE ROLE OF HUMAN SOURCES IN CARRYING OUT THE MISSIONS OF NON-GOVERNMENTAL ORGANIZATIONS IN TERMS OF THE VOLUTARY MANAGEMENT APPROACHES Nezih Metin ÖZMUTAF Unıversıty of Süleyman Demirel, Department of Business Management Ph.D, 453 Pages, 2007 Supervising Professor: Prof. Dr. Ali AKDEMİR The purpose of this thesis is to study the effects of the role of human sources in carrying out the missions of NGOs in terms of the voluntary management aproaches.the basic starting point of the study is to clarify the missions of NGOs and the views related to the volutary management aproaches within the human sorces management. In the theoretical point of the study, firstly, the conceptual point and historical development of NGOs and civil society in the world and in Turkey; secondly the level of management and organization in NGOs; thirdly the voluntary and management of voluntary, and lastly by classifying, the missions of NGOs was studied. In terms of the study aming at application, on the other hand, a questionnaire form was prepared in accordance with theoretical point and applied in NGOs of Izmir. According to the data of questionnaire applied on 365 individuals, statistical analysis were made by using SPSS software. At this point, basically defining statisticals, Factor Analysis, Oneway Analysis of Variance, Test of Kruskal Wallis H, Test of Student T, and Test of Mann-Whitney U were used. As a result of the factor analysis, the scale with 32 questions turned into a scale with 28 questions formed of 7 basic factors. The 7 factors which were found out and the scale questions that they contain were accepted as factor variable and the age, sex, marıtal and educational status of the attendants in the questionaire, and the questions about their type of NGOs, its mission, foundation date, number of members, mission area were considered as factor independent. The statistical analysis were made in this frame. According to the results of the statistical analysis, it was determined that the views of NGOs in the questionaire regarding the voluntary management approaches supported the theorical infrastructure on a large scale. However, on the part of the attendants it was observed that the voluntary management approaches in NGOs in the frame of human sources are not at the desired level in practice now, but it will be at a better level in the future. Keywords: Civil Society, NGO, Management of Human Sources, Voluntary Management

5 v İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER.. KISALTMALAR DİZİNİ. ŞEKİLLER DİZİNİ... ÇİZELGELER DİZİNİ.. Sayfa v vii viii xv GİRİŞ 1.1.Çalışmanın Konusu Çalışmanın Amacı Çalışmanın Önemi Sınırlılıklar Çalışmanın İçeriği... 3 BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL TEMELLER 2.1.Sivil Toplumun Kimliksel ve Kavramsal Temelleri Sivil Toplum Kavramının Kimliksel Gelişimi Klasik Boyutta Yaklaşım Modern Boyutta Yaklaşım Güncel ve Postmodern Boyutta Yaklaşım ve Sivil Toplum Kuruluşları Türkiye de Sivil Toplum Selçuklu ve Osmanlı Dönemi Cumhuriyet Dönemi Tek Parti Dönemi ( ) Çok Partili Dönem ( ) Sonrası Dönem Ekonomi ve Siyasal Kültür Bağlamında Yaklaşım STK lar Bağlamında Yaklaşım Sivil Toplum İle İlişkili Güncel Kavramlar Kamusal Alan ve Sivil İnisiyatif Demokrasi ve Örgütlenme Küreselleşme, Yerelleşme ve İletişim Teknolojileri. 45

6 vi 2.2.Sivil Toplum Kuruluşları STK Kavramı: Tanımı, Nitelikleri ve Sağladığı Faydalar STK ların Gelişimi STK ların İsimsel Orijini STK ların Kuruluş Şekilleri: Hukuksal Yapı ve Örgütlenme Gönüllülük Temelinde Yapılanmalar Dernekler Vakıflar Diğer Gönüllü Gruplar Kamu Kurumu Temelinde Yapılanmalar Sendikalar ve Konfederasyonlar Odalar ve Borsa Diğerleri STK ların Paydaşları ve Etkileşimleri STK lar ve Devlet ve Devletle Etkileşimlerine Göre Kategorize Edilmeleri STK lar ve Özel Sektör Uluslararası Örgütler Diğer STK lar 77 İKİNCİ BÖLÜM STK LARIN YÖNETİM ve ORGANİZASYONU 3.1.STK larda Yönetim Misyon Vizyon Örgüt Kültürü Genel Olarak Örgüt Yapısı Değerler Politika ve Stratejiler STK lar ve Güncel Yönetim Yaklaşımları STK lar ve Stratejik Yönetim STK lar ve Toplam Kalite Yönetimi (TKY) STK lar ve Kıyaslama. 107

7 vii 3.3. STK lar ve İletişim İletişim Kavramı STK larda İletişimin Önemi STK larda İletişimin Boyutları İçsel İletişim Dışsal İletişim STK larda İletişim Teknolojilerinin Kullanımı STK lar ve Klasik İletişim Araçları STK lar ve Bilgi Teknolojilerinin İletişimsel Kullanımı STK larda İletişimi Olumsuz Etkileyebilecek Faktörler Bireysel Faktörler Fiziksel Faktörler Sembole Yönelik Faktörler Zaman Faktörü STK larda Finansal Alt Yapı Unsurları Üye Ödenekleri ve Materyal Yardımı Bağışlar ve Proje Desteği Yayınlar Eğitim Faaliyetleri ve Sosyal Faaliyetler STK larda Hizmet Sunum Süreci Proje Planlaması ve Hedef Kitle Projenin Uygulanması ve Değerlendirme STK larda Rasyonel Dönüşüm Süreci Kurumsallaşmadaki Yetersizlikler Profesyonelleşmedeki Yetersizlikler Finansal Yetersizlikler 150 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM STK LARDA GÖNÜLLÜLÜK VE GÖNÜLLÜ YÖNETİMİ 4.1.Gönüllük Kavramı Gönüllülüğün Boyutları ve Gönüllü Olmaya İten Faktörler Bireysel Gönüllülük Kurumsal Gönüllülük STK larda Gönüllüğün Önemi Gönüllü Yönetimi Süreci 158

8 viii Planlama Misyon ve Vizyon Tanımı Örgütsel Değerlendirme Gönüllü Programı Geliştirme Gönüllü Pozisyonlarını Yazılı Olarak Tanımlama Gönüllü Kazanma STK nın İmajı Gönüllü Kazanma Stratejileri Mesaj Yaratma Gönüllü Bulma Kanalları Gönüllüleri Tarama Gönüllülerle İletişim Kurma Eğitim Oryantasyon Rutin Eğitim Yöneltme / Yönetme Supervisor Liderlik ve Motivasyon Sağlıklı İletişim Katılımcılık ve Yetkilendirme Ekip Çalışması Stres Yönetimi Sürekli Eğitim ve Gelişme Gönüllüleri Tanıma Değerlendirme Değerlendirmeyi Planlama Veri Toplama ve Analiz Raporlama. 199

9 ix DÖRDÜNCÜ BÖLÜM STK LARIN MİSYONLARI 5.1. STK lar ve Misyon STK ların Genel Misyonları Dönüşüm Misyonu Demokrasi ve Katılımcılığı Geliştirme Misyonu Sürgürülebilir Kalkınma Misyonu Etik Faktörlere Saygılı Olma Misyonu Paydaş Olma Misyonu Yasal Çerçevede Faaliyet Gösterme Misyonu STK ların Faaliyet Alanına Yönelik Misyonları İnsan Haklarının Geliştirilmesine Yönelik Misyonlar Eğitim ve Öğretime Yönelik Misyonlar Sağlık Alanı Misyonları Mesleki Misyonlar Yardım Misyonları Kültür ve Sanat Misyonları Spor Alanına Yönelik Misyonlar Çevreye Yönelik Misyonlar Tarım ve Hayvancılığa Yönelik Misyonlar Bilgi Teknolojilerine Yönelik Misyonlar STK ları Güçlendirme, Rehberlik ve Danışmanlık Misyonları Diğer Misyonlar STK larda Gönüllü Misyonları Bilgi Aktarımı Misyonu Deneyim Aktarımı Misyonu Yeteneklerin Kullanımı Misyonu Fiziksel Aktivite Kullanımı Misyonu Finansal Destek Misyonu BEŞİNCİ BÖLÜM ARAŞTIRMA YÖNTEMİ-TEKNİKLERİ VE VERİ KAYNAKLARI 6.1.Araştırma Yöntemi-Teknikleri Veri Kaynakları

10 x ALTINCI BÖLÜM ARAŞTIRMA BULGULARI VE DEĞERLENDİRME 7.1.Araştırma Bulguları Bireysel ve Kurumsal Sorulara Yönelik Bulgular Ölçeğe Yönelik Bulgular Ölçekte Yer Alan Sorulara Yönelik Bulgular Ölçeğe Yönelik Faktör Analizi Bulguları Faktörler Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Yöneltme / Yönetme Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Planlama Faktörü Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Değerlendirme Faktörü Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Misyon ve Gönüllülük Faktörü Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Gönüllü Kazanma I Faktörü Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Gönüllü Kazanma II Faktörü Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktörü Kapsamında Bireysel Boyuta Yönelik Bulgular Faktörler Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular Yöneltme / Yönetme Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular Planlama Faktörü Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular Değerlendirme Faktörü Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular Misyon ve Gönüllülük Faktörü Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular Gönüllü Kazanma I Faktörü Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular Gönüllü Kazanma II Faktörü Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular

11 xi Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktörü Kapsamında Kurumsal Boyuta Yönelik Bulgular Faktörler Kapsamında Yönetim Alanı ve Diğer Alana Yönelik Bulgular. 7.2.Araştırma Bulgularının Değerlendirilmesi Bireysel ve Kurumsal Yapıya Yönelik Tanımlayıcı Bilgilerin Değerlendirilmesi Ölçeğin ve Ölçeğe Verilen Yanıtların Değerlendirilmesi Faktör Analizi Sonucu Oluşan Yapının Değerlendirilmesi Faktörler ve Bireysel Boyuta Yönelik Değerlendirme Faktörler ve Kurumsal Boyuta Yönelik Değerlendirme Faktörler Kapsamında Yönetim Görev Alanı ile Diğer Görev Alanına Yönelik Değerlendirme YEDİNCİ BÖLÜM SONUÇ VE ÖNERİLER SONUÇ VE ÖNERİLER. KAYNAKÇA EK1 ÖZGEÇMİŞ

12 xii KISALTMALAR DİZİNİ AB ANOVA ATO BM Bşk. Bşk. Y. De. Diğ. KMO Koo. Mes. O. Sek. Sen. STGP STK S.y. Sor. T.S.O. TOBB Ty. Va. Avrupa Birliği Multivariate Analysis Of Variance Ankara Ticaret Odası Birleşmiş Milletler Başkan Başkan Yardımcısı Dernek Diğer Kaiser Meyer Olkin Kooperatif Meslek Odası Sekreter Sendika Sivil Toplum Geliştirme Programı Sivil Toplum Kuruluşları Sayfa Yok Sorumlusu Ticaret ve Sanayi Odası Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Tarih Yok Vakıf

13 xiii ŞEKİLLER Sayfa No Şekil 1.1. Basit Bir Sivil Toplum Modeli.. 70 Şekil 1.2. Küçük Devletli Toplum. 71 Şekil 1.3. Devletin Devleti. 71 Şekil 2.1. Stratejik Planlama Süreci 97 Şekil 2.2. Stratejik Planlamada Yaklaşımında Temel Safhalar.. 98 Şekil 2.3. STK lar İçin Ayrıntılı Stratejik Planlama.. 99 Şekil 2.4. STK larda Deming Döngüsü Bağlamında Kıyaslanama Süreci 108 Şekil 2.5. Basit İki Yönlü İletişim Süreci Şekil 3.1. Gönüllü Yönetimi (Çemberi) Süreci Şekil 3.2. Gönüllü Yönetimi Süreci 159 Şekil 3.3. Bir Organizasyonda Sosyalizasyon Süreci. 178 Şekil 3.4. Organizasyonlarda Bireysel Motivasyonu Etkileyen Faktörler. 182 Şekil 3.5. Performans ve Kabiliyet, Motivasyon, Çevresel Koşullar Arasındaki İlişki 183 Şekil 3.6. Bir Bilgi Süreçleme Ağında Bir Sinir Merkezi Olarak Yönetici 185 Şekil 4.1. Sürdürülebilir Kalkınma Prizması. 206 Şekil 4.2. Gelecek Nesillerin Yaşam Kalitesini Geliştirme Şekil 5.1. Araştırmanın Kavramsal Modeli 245 Şekil 6.1. Yaş Grupları Grafiği Şekil 6.2. Cinsiyet Dağılımı 253 Şekil 6.3. Cinsiyete Göre Yaş Grupları Şekil 6.4. Medeni Durum Dağılımı 254 Şekil 6.5. Eğitim Durumu Şekil 6.6. Ankete Katılan Bireylerin STK Türüne Göre Dağılımı 257

14 xiv Şekil 6.7. STK Türü ve Cinsiyet Dağılımı Şekil 6.8. Ankete Katılan Bireylerin STK ların Temel (Faaliyet Misyonu) Misyon Alanlarına Göre Dağılımı Şekil 6.9. Temel Misyon Alanları ve Cinsiyet 260 Şekil Şekil Ankete Katılan Bireylerin STK ların Kuruluş Yıllarına Göre Dağılımı Ankete Katılan Bireylerin Yer Aldıkları STK lardaki Üye Sayılarına Göre Dağılımı Şekil Görev Alanı Dağılımı. 263 Şekil Görev Alanının Cinsiyete Göre Dağılımı Şekil STK Türü ve Görev Alanı Şekil Misyona Göre Görev Alanları Şekil STK nın Kuruluş Yıllları ve Görev Alanları Şekil STK ların Üye Sayıları ve Görev Alanları. 268 Şekil Ölçekte Yer Alan Soruların Aritmetik Ortalamalarına Yönelik Çizelge Şekil Öz Değerlerin Nisbi Değerleri 283 Şekil Faktör Analizi Öncesi ve Sonrası Boyutlar 378 Şekil Faktör Analizi Sonucu Oluşan Faktörler ve Alt Soru Grupları I 379 Şekil Faktör Analizi Sonucu Oluşan Faktörler ve Alt Soru Grupları II Şekil Faktörler ve Bireysel Boyutlar Şekil Faktörler ve Kurumsal Boyutlar 390 Şekil Faktörler ve Yönetim Alanı ile Diğer Alan 401 Şekil Gönüllü Gayretini Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişki

15 xv ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge Atatürk Devrimleri. 26 Çizelge 2.2. Sivil Toplum Aktörlerinin Tipleri.. 53 Çizelge 2.1. STK larda Örgütsel Yapı Unsurları 89 Çizelge 3.1. Gönüllü Pozisyonlarını Tanımlamaya Yönelik Çalışma Sayfası Çizelge 3.2. Farklı Koşullarda Liderlik Performansı. 180 Çizelge 5.1. Ölçekte Yer Alan Planlama ve Gönüllü Kazanmaya Yönelik Sorular Çizelge 5.2. Ölçekte Yer Alan Eğitim, Yöneltme / Yönetme ve Değerlendirmeye Yönelik Sorular. Çizelge 6.1. Yaş Grupları 251 Çizelge 6.2. Cinsiyet Dağılımı 252 Çizelge 6.3. Cinsiyete Göre Yaş Grupları Çizelge 6.4. Medeni Durum Dağılımı 254 Çizelge 6.5. Yaş Değişkeni Kapsamında Medeni Durum, Görev Alanı ve Cinsiyet.. Çizelge 6.6. Eğitim Durumu Çizelge 6.7. Yaş Kapsamında Medeni Durum, Görev Alanı, Cinsiyet ve Eğitim Durumu.. Çizelge 6.8. Ankete Katılan Bireylerin STK Türüne Göre Dağılımı. Çizelge 6.9. STK Türü ve Cinsiyet Dağılımı. 257 Çizelge Ankete Katılan Bireylerin STK ların Temel (Faaliyet Misyonu) Misyon Alanlarına Göre Dağılımı. Çizelge Temel Misyon Alanı ve Cinsiyet Dağılımı 259 Çizelge Çizelge Ankete Katılan Bireylerin STK ların Kuruluş Yıllarına Göre Dağılımı. Ankete Katılan Bireylerin Yer Aldıkları STK lardaki Üye Sayılarına Göre Dağılımı. Çizelge Ankete Katılan Bireylerin Görev Alanı Dağılımı Çizelge Görev Alanının Cinsiyete Göre Dağılımı Çizelge STK Türüne Göre Görev Alanı Dağılımı Çizelge STK Misyonuna Göre Görev Alanı Dağılımları 265 Çizelge STK Kuruluş Yılına Göre Görev Alanı Dağılımı Çizelge STK ların Üye Sayısı ve Görev Alanı Dağılımı 267 Çizelge Ölçekte Yer Alan Sorulara Yönelik Tanımlayıcı İstatistikler 269 Sayfa No

16 xvi Çizelge Ölçekte Yer Alan Sorulara Yönelik Tanımlayıcı İstatistikler Çizelge Likert Ölçeği Bağlamında n Sayıları ve Yüzdeler (I) Çizelge Likert Ölçeği Bağlamında n Sayıları ve Yüzdeler (II). 273 Çizelge Likert Ölçeği Bağlamında n Sayıları ve Yüzdeler (III) 274 Çizelge Ölçekte Yer Alan Soruların İstatistiksel Olarak Sınanması (I). 276 Çizelge Ölçekte Yer Alan Soruların İstatistiksel Olarak Sınanması (II) Çizelge KMO ve Barlett Testi Sonuçları Çizelge Ortak Varyans Değeri (I). 281 Çizelge Ortak Varyans Değeri (II) 282 Çizelge Toplam Varyansla İlgili Açıklama 283 Çizelge Döndürülmüş Bileşen Matrisi Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Yöneltme / Yönetme Olarak İsimlendirilen Faktör I ve Tanımlayıcı İstatistikler Planlama Olarak İsimlendirilen Faktör II ve Tanımlayıcı İstatistikler Değerlendirme Olarak İsimlendirilen Faktör III ve Tanımlayıcı İstatistikler Misyon ve Gönüllülük Olarak İsimlendirilen Faktör IV ve Tanımlayıcı İstatistikler Gönüllü Kazanma I Olarak İsimlendirilen Faktör V ve Tanımlayıcı İstatistikler Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Gönüllü Kazanma II Olarak İsimlendirilen Faktör VI ve Tanımlayıcı İstatistikler Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Olarak İsimlendirilen Faktör VII ve Tanımlayıcı İstatistikler Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Yaş Değişkeni.. Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Cinsiyet Değişkeni.. Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Medeni Durum Değişkeni. Yöneltme/Yönetme Faktöründeki Sorular ve Eğitim Durumu Değişkeni Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve Yaş Değişkeni Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve Cinsiyet Değişkeni 295

17 xvii Çizelge Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve Medeni Durum Değişkeni.. Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve Eğitim Durumu Değişkeni. Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Yaş Değişkeni. 298 Çizelge Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Cinsiyet Değişkeni.. Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Medeni Durum Değişkeni Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge 6.55: Çizelge 6.56: Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Eğitim Durumu Değişkeni.. Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve Yaş Değişkeni. Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve Cinsiyet Değişkeni.. Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve Medeni Durum Değişkeni. Misyon ve gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve Eğitim Durumu Değişkeni Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve Yaş Değişkeni.. Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve Cinsiyet Değişkeni.. Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve Medeni Durum Değişkeni.. Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve Eğitim Durumu Değişkeni Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve Yaş Değişkeni.. Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve Cinsiyet Değişkeni.. Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve Medeni Durum Değişkeni.. Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve Eğitim Durumu Değişkeni Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve Yaş Değişkeni

18 xviii Çizelge Çizelge Çizelge Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve Cinsiyet Değişkeni... Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve Medeni Durum Değişkeni Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve Eğitim Durumu Değişkeni Çizelge Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Türü. 317 Çizelge Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Misyonu. 318 Çizelge Çizelge Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Kuruluş Yılı.. Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Üye Sayısı Çizelge Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanı Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Türü Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Misyonu Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Kuruluş Yılı Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Üye Sayısı Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanı Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Türü 330 Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Misyonu Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Kuruluş Yılı 332 Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Üye Sayısı. 333 Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanı 334 Çizelge Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Türü. 336 Çizelge Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Misyonu 337 Çizelge Çizelge Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Kuruluş Yılı. Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Üye Sayısı

19 xix Çizelge Misyon ve gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanı. 339 Çizelge Gönüllü kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Türü. 341 Çizelge Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Misyonu 342 Çizelge Çizelge Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Kuruluş Yılı. Gönüllü Kaznama I Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Üye Sayısı Çizelge Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanı Çizelge Gönüllü kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Türü 346 Çizelge Çizelge Çizelge Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Misyonu Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Kuruluş Yılı.. Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Üye Sayısı Çizelge Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanı 350 Çizelge Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Türü. 351 Çizelge Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK Misyonu.. Çizelge Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Kuruluş Yılı.. Çizelge Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve STK nın Üye Sayısı. Çizelge Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanı Çizelge Yöneltme/Yönetme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanları. Çizelge Planlama Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanları Çizelge Değerlendirme Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanları

20 xx Çizelge Misyon ve Gönüllülük Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanları. Çizelge Gönüllü Kazanma I Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanları Çizelge Gönüllü Kazanma II Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Alanları. Çizelge Gönüllü Eğitimi ve Uyumlaştırma Faktöründe Yer Alan Sorular ve Görev Çizelge Faktör Analizi Çıkarılan Sorular ve Görev Alanları. 363

21 1 GİRİŞ 1.1.Çalışmanın Konusu Sivil toplum kuruluşları (STK), günümüz toplumlarında, kamusal alanda, devlet ve özel sektörden bağımsız ancak devlet, özel sektörün paydaşı olarak onların ve içinden çıktıkları toplumun, onun ötesinde tüm insanlığın daha iyi konuma gelmesinde aktif rol oynayan; aktif vatandaşlık kapsamında özgür bir biçimde örgütlenen; demokratikleşme ve katılımcılığı, kamuya fayda sağlamayı, kar amacı gütmemeyi, şeffaflığı, etik faktörlere ve değerlere saygıyı, yasalara saygılı olmayı ancak onları çağdaş normlara göre iyileştirmeyi, siyasete dolaylı şekilde yön vermeyi bağımsız bir şekilde sağlayan sivil toplumun ete kemiğe bürünmüş şekli olan çağdaş yapılanmalardır. Diğer taraftan STK lar, yukarıda özet bir şekilde ortaya konulmaya çalışan pek çok işlevi temel olarak gönüllülük çerçevesinde gerçekleştirme eğiliminde olan /olması gereken kuruluşlardır. Diğer bir deyişle, STK ların kuruluş ve üye olma süreçlerinde bir bakıma zorunluluk bile olsa yukarıda ortaya konan işlevlerin sağlıklı bir şekilde hayata geçirilmesi ancak gönüllülük mantığı çerçevesinde olabilecektir. Dolayısıyla STK nın yapılanması hangi tür bir örgütlenme şekli olursa olsun eğer resmi olarak nitelenen kesimlerle vatandaşlar arasında bir köprü vazifesi görüyor ve onun haklarını en iyi şekilde savunma eğilimine giriyora bu kuruluşun gönüllüğüden şüphe edilemeyecektir. Ancak örgütlenme biçimlerinin getirdiği kendi dokularından kaynaklanan gönüllülüğü anlayış biçimleri farklılık gösterebilecektir. Bu bağlamda, bu çalışmanın konusu da gönüllüğün yönetim süreçlerine en üst düzeyde yansıdığı / yansıması gerektiği STK ların ve kapsamındaki insan kaynaklarının gönüllü yönetimi bakış açısıyla onların misyonlarını gerçekleştirmelerini araştırmaya yöneliktir. Bu nedenle çalışmanın ismi Sivil Toplum Kuruluşlarının Misyonlarını Geçekleştirmede İnsan Kaynaklarının Rolünün Gönüllü Yönetimi Yaklaşımları Bağlamında İncelenmesi olarak düzenlenmiştir.

22 2 1.2.Çalışmanın Amacı Bu çalışmanın amacı; STK larda gönüllü yönetimi yaklaşımları bağlamında insan kaynaklarının rolünün, STK ların misyonlarını gerçekleştirmesine yönelik etkilerini araştırmaktır. 1.3.Çalışmanın Önemi Bir taraftan insan eliyle yıkılan pek çok yaşam ve yaşam mekanı, bir taraftan yine STK lar sayesinde insan eliyle ayağa kaldırılmaya ve iyi durumda olanlar ise yine STK lar sayesinde daha iyiye götürülmeye çalışılmaktadır. Bu bağlamda bir dereceye kadar çeşitli güçlerce önemsenmemeye çalışılan STK lar, bir dereceden sonra aynı güçler tarafından önemseme durumunda kalmaktadır. Bu nedenle gerek dünya genelinde ve gerekse Türkiye özelinde devletin / devletlerin ve özel sektörün yetersiz kaldığı pek çok alanda yapıcı faaliyetler gösteren STK ların 2000 li yıllarla birlikte sorunlara nüfuz etme ve onları çözme güçleri git gide artmaktadır. STK ların dünya ve ülkemiz genelinde artan önemi ve yaygınlığı onların son yıllarda daha fazla incelenmesine vesile olmaktadır. Kuşkusuz STK gibi böylesine ucu bucağı belirsiz bir dünyanın kapsamında yapılacak çalışma konusu ve biçimi se adeta sınırsızlaşmaktır. Ülkemizde sivil toplum alanında ve kısmen de STK lar bazında yapılmış çok değerli çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmaların genelinde çoğunlukla sivil toplum perspektifinde devlet, özel sektör, kamusal alan, özel alan, tarihsel gelişim, STK ların hukuksal yönleri, STK lar hakkında istatistiksel bilgiler gibi konulara yer verilmektedir. Bu çalışmayı diğerlerinden farklı kılan temel mantık ise, STK lara yönetim bilimi perspektifinde yaklaşılmış olmasıdır. Hangi tür örgütlenme şekli olusa olsun onun yönetim bilimi prensip ve süreçlerinden ayrılması olanaksızdır. Bu nedenle, STK ların da yönetim bilimi perspektifinde belirli yönetim ilke ve tekniklerine göre yönetildikleri / yönetilmeleri gerekliliği batı dünyasında uzun yıllardır yapılan çalışmalardan da esinlenilerek bu çalışmada ortaya konulmaya çalışılmıştır. STK lar ve yönetim denildiğinde insan kaynağı bağlamında çok önemli bir yer tutan yönetim biçimi ise, gönüllülük yönetimi olarak nitelenmektedir. Diğer bir

23 3 deyişle, gönüllülük STK larda tüm yönetim süreçlerine nüfuz eden bir yapıdadır. Bu bağlamda STK larda gönüllülüğün yönetimi büyük önem arz etmektedir. Diğer taraftan STK lar misyonlarını gerçekleştirme çabası içinde örgütlenen kuruluşlardır. Bir STK nın kuruluş fikrinin doğuşu bir misyonla başlamakta, STK nın kuruluşundan sonra ve gelişmesinin tüm aşamalarında da misyonu ile devam etmektedir. Hatta başarısız bir STK nın misyonunu istenilen düzeyde başamadığından dolayı fesh edildiğini de yönetim bağlamında dile getirmek olasıdır. Sonuç olarak STK lar gönüllülük yönetimini başarıyla gerçekleştirdiklerinde misyonlarını da o oranda başarılı gerçekleştirme olananağına sahip olmuş olurlar. Bu çalışmanın Türkiye boyutunda önemi gönüllüğün misyonlarla olan bu bağlantısının amprik bir yaklaşımla bütünleştirilmesidir. Diğer bir deyişle bu çalışmada sadece gönüllüğün misyonları gerçekleştirmeye olan etkileri kapsamlı bir teorik çerçevede ortaya konulmamıştır; yanı sıra teori ile ortaya konulan geniş perspektifin Türk STK ları bağlamında uygulama ile ne oranda örtüştüğü ileri istatistiksel analiz teknikleri kullanılarak belirlenmiştir Çalışmanın Sınırlılıkları Çalışmanın uygulama boyutu büyük şehir olması nedeniyle Türkiye yi iyi temsil edecek bir bakış açısı içinde İzmir ilinde yer alan STK lar kapsamında ön görülmüştür. İzmir il merkezinde bulunan STK ların evreni oluşturduğu kabul edilmiş ve bilimsel bir çerçevede belirli bir hata payı ile örneklem hacmi hesaplanarak o örnekleme ulaşılması yeterli olarak görülmüştür Çalışmanın İçeriği Çalışma iki temel boyutta tasarlanmıştır. Birinci boyutta sivil toplum ve STK lar bazında genel olarak literatür bilgisi; ikinci boyutta ise, STK larda yönetim bilimi perspektifinde bakış açısı yer almaktadır. Çalışmanın birinci boyutu olan sivil toplum ve STK lar bazındaki literatür bilgisi birinci bölüm olan kavramsal temeller bölümünde yer almaktadır. Bu bölümde gerek dünya genelinde ve gerekse Türkiye özelinde sivil toplumun tanımlanması,

24 4 boyutları, tarihsel gelişim süreci; sivil toplumla ilgili güncel kavramlara; STK lar ile ilgli olarak kavramsal çerçeveye, STK ların dünya ve ülkemizdeki isimlendiriliş şekillerine, STK ların sınıflandırılmasına ve STK ların paydaşları ile olan etkileşimi gibi konularda geniş bir şekilde teorik bilgiye yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci boyutunda ise, STK lara yönetim bilimi perspektifinde bir bakış açıyla yaklaşılmıştır. Bu bağlamda, ikinci bölümde STK ların yönetim ve oganizasyonu, üçüncü bölümde STK larda yönetim ve gönüllü yönetimi, dördüncü bölümde STK ların misyonları, beşinci bölümde STK ların misyonlarını gerçekleştirmede insan kaynaklarının rolünün gönüllü yönetimi yaklaşımları bağlamında incelenmesine yönelik araştırma yöntemi-teknikleri ve veri kaynakları, altıncı bölümde ise, araştırma bulguları ve değerlendirilmesi yer almaktadır. İkinci bölüm olan STK ların yönetimi bölümünde: STK larda yönetim kapsamında misyon, vizyon, örgüt kültürü konularına; STK ların güncel yönetim yaklaşımları bağlamında incelenmesine, STK larda iletişim konusuna, STK larda finanasal alt yapı unsurlarına, STK larda hizmet sunum sürecine ve STK larda rasyonel dönüşüm sürecine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm olan STK larda yönetim ve gönüllü yönetimi süreci bölümünde: gönüllülük kavramı, gönüllülüğün boyutları ve bireyleri / kurumları gönüllü olmaya iten sebepler, STK larda gönüllülüğün önemi, gönüllü yönetim süreci konularına yer verilmiştir. Dördüncü bölüm olan STK ların misyonları bölümünde: STK larda misyon, STK ların genel misyoları, STK ların faaliyet alanına yönelik misyonları ve STK ların gönüllü misyonlarına yer verilmiştir. Beşinci bölüm olan STK ların misyonlarını gerçekleştirmede insan kaynaklarının rolünün gönüllü yönetimi yaklaşımları bağlamında incelenmesine yönelik araştırma yöntemi-teknikleri ve veri kaynakları bölümünde: Çalışmanın uygulama boyutuna yönelik olarak araştrımanın yöntemi ve teknikleri kapsamında araştırmanın amacı, yapıldığı yer ve zaman, evren ve örneklem, kavramsal model ve bağımlı ve bağımsız değişkenlere yer verilmiştir. Veri kaynakları bölümünde ise, anket ve uygulmasının nasıl yapıldığı açıklanmıştır.

25 5 Atıncı bölüm olan araştırma bulguları ve değerlendirilmesi bölümünde ise: araştırmada kullanılan ve orijinal bir şekilde oluşturulan anketle elde edilen verilerin istatistiksel analizi sonucu elde edilen bulgulara ve onların değerlendirilmesine yer verilmiştir. Yedinci ve son bölümde ise, araştırma ile ilgili olarak sonuç ve önerilere yer verilmiştir.

26 6 BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL TEMELLER 2.1.Sivil Toplumun Kimliksel ve Kavramsal Temelleri Sivil toplum, geçmişten günümüze ve içinde bulunduğumuz zaman sürecinden geleceğe doğru sürekli bir değişim ve gelişim içinde, dünya genelinde ve Türk toplumunda benzer ve farklı anlamlarla ilişkilendirilen, özellikle güncel yaşamın son trendlerinden yoğun bir biçimde etkilenen çok boyutlu bir gerçekliktir. Bu nedenle, bu bölümde sivil toplum, tarihsel dönüşüm perspektifi, tarihsel ve güncel bağlamda Türk toplumu, yoğun olarak etkileşim içinde bulunduğu öne çıkan güncel kavram/süreçlerle ortaya konulmuştur Sivil Toplum Kavramının Kimliksel Gelişimi Sivil toplum kavramı farklı zaman süreçlerinde, farklı toplumlarda farklı düşünürler tarafından değişik anlamları içerecek bir çerçevesizlikte ya da flu bir sınırlama içinde sentezlenebilmektedir. Diğer bir deyişle, sivil toplum kavramını açıklarken tek bir genel kabul görür tanımlama yapmak yerine, tarihsel perspektif içinde ve belirli düşünürlerin ortaya koydukları düşünceler çerçevesinde dönüşümsel bir sürecin ürünü olarak sivil toplum kavramına yaklaşmak daha rasyonel bir yönelim olacaktır. Bu yaklaşım içinde, canlı bir organizma gibi fiziksel ve mental olarak sürekli bir süreçsel değişimi yaşayan sivil toplumun sınırlanamayan sınırlarına da geçişken ve dönüşümsel bir soyut çerçeve çizilebilecektir. Sivil toplumun, yukarıda sözü edilen mentalite kapsamında dönüşümsel yapısı içinde açıklanabilmesi için, klasik, modern, güncel ve postmodern boyutta yaklaşım; konuya hem geçmişten geleceğe, hem de özelden genele doğru konsantire bir derinliği getirecektir.

27 Klasik Boyutta Yaklaşım Sivil toplum kavramı batı eksenli bir klasik yaklaşım tarzıyla Aristo (İ.Ö ) ve Çiçeron (İ.Ö ) referans gösterilerek ortaya konulmaktadır. Gerek Aristo, gerekse Çiçeron, sivil toplum terimini, hiçbir politik (siyasal) toplumu kastetmeden, devleti politik toplumla birbirinin yerine geçebilir (interchangeably) bir düşünsel çerçevede tanımlamışlardır (Karlson, 2002: 76-77). Eski Yunan çağının en büyük filozofu Aristo, sekiz başlık altında toplanabilen (mantık, fizik, metafizik, biyoloji, psikoloji, ahlak, siyaset bilimi ve söz sanatı) bir ansiklopedi oluşturmuştur. Bugün, onun sivil topluma yönelik düşünceleri, siyaset bilimi altında yer alan Politika adlı eserinden alıntı yapılarak ortaya konulmaktadır (Eroğul, 1981: 98, 99). Aristo, günümüzdeki özel alan kavramıyla tamamen ilgisiz bir çerçevede, kamuya ait kurallar koyan kurallı yönetilen bir topluma atıfta bulunarak politike koinonia (politik topluluk/toplum, politik düzen) şeklinde ifade etmiştir. Aristo, bu tanımı içinde medenileşme ya da uygarlaşma (civilized) fikirlerinin yanı sıra, özgüreşit haklara sahip bir etik boyuta da vurgu yapmıştır. Burada bir sivil toplum üyeliği, diğer vatandaşlar için zararlı eylemlerle uğraşmaksızın ve kanunlara uygun davranma zorunluluğunda -devletin üyesi- bir vatandaş olmaktı (Karlson, 2002: 99; Kaldor, 2003: 6). Aristo, politike koinonia yı, etiğe önem veren bir çizgide, gerçek dostluk (friendship) şeklinde ifade ettiği kamusal dostluk (civic friedship) çerçevesinde ortaya koymuştur. Kamusal dostluk, erdeme, paylaşmaya, ortak amaçlara ve yarara koşmaya yarayan dostluktur. Sonuç olarak bu dostluk diğerlerinin de iyiliğini amaçlar. O, bu bağlamda diğer dostlukları ise, bireylerin birbirlerine faydalı olmalarını sağlayan dostluk (iş arkadaşlığı, politik yandaşlık gibi) ve birbirinden hoşnut olmadan kurulan dostluk (oyun, içki, dedikodu gibi) şeklinde belirtmiştir (Sarıbay, 2003: 15-19). Ayrıca, politike koinonia örgütlenme yetisine sahip homojen bir topluluğu (köylü toplulukların da dahil olduğu) içine alan bir Site Devleti ni de belirtiyordu (Doğan, 2002: 10-11). Bu bağlamda Aristo toplumu, bütüncül temelde, parçaların

28 8 bütüne zorunlu bağlantılı olduğu bir organizma şeklinde betimlemiştir (Bozkurt, 2004:5). Çiçeron ise, politika koinonia şeklindeki ifadeyi Latince ye societas civilis (sivil toplum) şeklinde çevirerek, Aristo ile benzer bir şekilde, o süreçteki sivil toplumu, sivil kanunlar tarafından yönetilen bir kent/şehir toplumu olarak ifade etmiştir (Tosun, 2001: 30, Kaldor, 2003: 6, 7). Çiçeron a göre, insandaki en büyük değer ya da erdem devlete yararlı olmaktır. Devlet hukukla birlikte doğanın eseridir. İnsanlar devleti ve hukuku akıllarıyla anlayabilirler. Bu bağlamda Çiçeron, özgürlük ve otorite arasındaki dengeyi sağlayabilen bir krallıktan yana bir tutum sergilemiştir (Korkmaz, 2002: 3). Köken olarak Yunan ve Roma felsefesinin ürünü olan yukarıdaki açıklamalar ışığında, sivil toplumun klasik boyuttaki tanımı kapsamında, sivil toplumla devletin bire bir örtüştüğü, diğer bir değişle ayrımlaşmadığı sonucuna varılabilir. Dolayısıyla klasik boyutta, devletin karşısında ya da paydaşı olan özel bir sivil toplum alanı mevcut değildir. Hume nin özgürlük sivil toplumun mükemmelleşmesidir, ancak yine de otoriteyi tam da bu toplumun var olabilmesinin esası olarak anlamak gerekmektedir görüşü bunu açık bir dille ortaya koymaktadır. On sekizinci yüzyıla kadar, bu düşünce çerçevesinde olduğu gibi, tüm siyasi düşünürler sivil toplum terimini mensuplarını kendi yasalarının nüfusu altına sokan, böylelikle de barışçı düzeni ve yönetimi sağlama bağlayan bir siyasal birliktelik tipi bağlamında kullanmışladır (Keane, 1994: 47-48) Modern Boyutta Yaklaşım Modern boyutta sivil toplum kavramı genel olarak, bireyleri sosyal bir anlaşma yapmak için bir araya getiren ve bu anlaşma sonucu, yasaları olan bir yönetim içinde ve o yasalara uyan bir devletin varlığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda sivil toplum ve devlet arasında bir farklılık doğmuştur. Devlet ya da hükümet (state ya da government) ve sivil toplum artık iki ayrı boyut olarak algılanmaya başlanmıştır. Burada sivil toplum devletle çelişmez, ancak despotik yönetimle çelişir. Bu bağlamda, sivil batı anlayışı da zaten, siyasi güçlerin

29 9 sultasından kurtulabilme temelinde bir hürriyet anlayışı ile örtüşmektedir (Kaldor, 2003: 7; Keane, 1994: 54-59; Mardin, 1992: 13-16, Yorgancı, 2000). Modern boyutta sivil toplum kavramının yeniden doğuşu, on yedi ve on sekizinci yüzyılla birlikte iki temel görüş çatısı altında belirlenmiştir. Birinci görüş sosyal bir anlaşma fikri ve bireysel haklar teorisi kapsamında toplumsal (sosyal) sözleşme kavramı çerçevesindeki teoridir. Toplumsal sözleşme teorisinin önde gelen düşünürleri Hobbes, Locke, Pain ve Roussea olarak belirtilebilir. İkinci görüş ise, çatışmacı teori çerçevesinde gerçekleşmiştir. Bu teorinin önde gelen düşünürleri Hegel, Marks ve Gramsci olarak sayılabilir (Abay, t.y.: 273, Arslantürk ve Amman, 2001: ). Doğa durumunda yaşarken bir sözleşme (toplum sözleşmesi) ile doğa durumundan kurtulup uygarlık durumuna geçildiğini varsayan sivil toplumun toplum sözleşmesi teorilerine dayanan düşüncesi on sekizinci yüzyılda ortaya çıkmıştır. Doğa hali, bireyin ilkel yaşam pozisyonunda ve doğasına uyan davranışları sergileyen bir varlık olarak algılar. Doğa hali toplumsal bağlamların tamamını yok sayarken, çelişkili bir şekilde gelecekte oluşturulacak olan ideal bireysel ilişkileri ortaya koyan ve kuralları olan bir tavrı sergiler. Daha açık bir ifadeyle, sözleşme (kontrat) kuramına göre, insanlar doğa durumunda barbarlık koşulunda yaşarlarken, kendi aralarında yapmış oldukları bir anlaşma (sözleşme) ile güvenliklerinin sağlanması için haklarının tamamını ya da bazı haklarını ortak bir otoriteye devretmiş ve uygarlık durumuna geçmişlerdir. Burada, ilk tasarım mutlak hüküm sahibinin devlet olduğu, ikinci tasarımda ise, devletin de barbar konuma geçebileceği perspektifinden iki katlı bir sözleşmenin (ilk adımda uygar toplum, ikinci adımda siyasal toplumu oluşturmak) yapılması savunulmuştur (Güneş ve Güneş, 2003: 119; Arthusser, 1987: 13; Mejuyev, 1987: 45, Tunçay, 2006). Thomas Hobbes ( ), sivil toplumla siyasal toplumu aynı anlamda kullanmıştır. O devlet ve toplumu ayrı düşünmeye yönelten realitenin/koşulların döneminde daha oluşmamasından dolayı, tek bir sözleşme çerçevesinde devleti ve toplumu ayırmadan bütün olarak düşünme yolunu seçmiştir (Doğan, 2002: 59, Abay, t.y.: 273).

30 10 John Locke ( ), mutlak egemen bir güç olarak algılanan devleti liberal özgürlükler (sınıf brujuvazisini destekleyici olarak) bağlamında, siyasal ve toplumsal dönüşümü içine alan bir çerçevede devleti sivil toplum içine katarak devleti sınırlandırmış, bireysel mülkiyet öncelikli ve belirli sivil hakları kapsayan bir mentaliteyi ortaya koymuştur (Başkaya, ty. : sy.; Karlson, 2002: 76; Ebenstein, 2001: 225). Thomas Pain ( ), Locke dan ilham alarak sivil toplumda bireysel özgürlük ve doğal toplumculuğu ele almıştır. En olumlu gerekliliğin devlet değil, sivil toplum olduğunu savunmuştur (Karlson, 2002: 76). Jean Jack Rousseau ( ), doğa, sivil toplum ve politik toplum üçlemesi içinde, genel bir irade kapsamında, bireysel iradenin yok olacağı dolayısıyla siyasal toplum (devlet) ve sivil toplumun ortaya çıkacağını vurgulamıştır (Abay, t.y.: ; Başkaya, ty. : sy.) Çatışmacı teori, devleti ve sivil toplumu ayrımlaştıran düşünce yapısını ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda, kimi düşünürler devleti sivil topluma egemen kılarken, kimileri de tam zıttı bir düşünsel yönelim çerçevesinde konuya yaklaşmışlardır. G. W. F. Hegel ( ), bireyselciliğin hakim olduğu liberal bir görüşü ortaya koymuştur. Hegel, toplumu aile, sivil toplum ve devlet şeklinde üç ana boyutta ayrımlaştırdı. Ona göre sivil toplum (Bürgliche Gesellschaft), devletten bağımsız diğer bir deyişle piyasa toplumuna has ekonomik ilişkilerin bulunduğu, bu ekonomik ilişkilerde çeşitli toplumsal çıkar gruplarının (bu gruplar özel ya da birbirleriyle bağlantılı olabilir) yer aldığı ve bir hukuk düzeni içinde yaşayan bir yapıyı ortaya koymaktadır. Piyasa koşullarında ya da pazarda sosyo-ekonomik gereklilikler belirli rekabet ve çatışmayı beraberinde getirmektedir. Hegel e göre devlet ya da siyasal toplum (siyasal devlet), sözü edilen rekabetçi ve çatışmacı sivil toplum ortamındaki adaleti, eşitliği, evrensel değerleri, geneli kapsayan kamu menfaatlerini korumak ve geliştirmekle yükümlüdür. Hegel mentalitisinde, devlet özel alanı ve sivil toplumu bir çerçeve içinde kuşatır. Ona göre sivil toplum, aile ile devlet arasında yer alan bir farklılaşmanın aşamasını (a stage of difference) ifade eder. Hegel e göre bir bireyin özgürlüğü ise, onun sadece ekonomik özgürlüğü değil, aynı zamanda kurumsal yaşam ve yasa bilinci aracılığıyla daha fazla üniversal

31 11 özgürlük beklentisinin yanı sıra etik bir yapıyı kapsar (Şaylan, 1995: sy.; Azaklı, 1996: 52-57; Tosun, 2001: 38, Karlson, 2002: 77; Peddle, 2002: sy.). Karl Marx ( ), Hegel in görüşüne geniş bir şekilde adapte olmuştur. Ancak, Marx a göre devlet ve sivil toplum tamamen ayrıdır. Diğer bir deyişle, ona göre devlet sivil toplumu kuşatan yarı Tanrısal bir yapı değildir, toplumu düzenleme ve toplumdaki çatışmaları uzlaştırma işlevi üstlenmez. Aksine, devleti sivil toplumun bir aracı olarak ortaya koymaktadır. Marx a göre toplum üretim araçları ve üretim ilişkileri ni kapsayan alt yapı ve kültür, din, dil, devlet, örf, adet gibi unsurları kapsayan üst yapıdan oluşmaktadır ve maddi yaşam çerçevesinde olan alt yapı üst yapıyı belirler. Diğer bir ifadeyle, insanların maddi yaşamları bilinçlerini belirlemektedir. Ona göre, gerek önceki toplumlarda gerekse feodalizm sisteminin içinden çıkan çağdaş brujuva cemiyetinde olsun çatışmaların tamamı sınıf çatışması şeklinde ortaya çıkıştır. Marx a göre, onun döneminde bu çatışmalar daha da karmaşık ve güçlü hale gelerek, toplumda birbirine karşı duran iki sınıfı Burujuvazi ve Proleterya ortaya çıkarmıştır. O, burujuvazinin bütün hürriyetleri vicdansız ve bencil ticaret hürriyeti ile değiştiren yaklaşımını, brujuvaziye karşı olan diğer sınıflar içinde yer alan ve gerçek bir devrimci sınıf ve zincirinden başka kaybedecek bir şeyi kalmadığında (zenginin daha zenginleştiği ya da fakirin daha fakirleştiği bir ortamı kast ederek) eyleme geçecek olan proleterya sınıfı ile ortadan kaldırmayı ve yeni bir oluşumu meydana getirme görüşünü savunmaktadır. Diğer bir deyişle, Marx görüşünü, -çağdaş devlete göre eleştirisel olan- sivil toplum ve devlet arasındaki gergin durumun gelecekte sınıf toplumunun sivil toplumda kayboluşu ve her nasılsa politik alanda birleşmesi olarak ortaya koymaktadır. (Savran, 1987: sy.; Karlson, 2002: 77; Arslantürk ve Amman, 2001: 91-95, Bozkurt, 2004: 36-38). Antonio Gramsci ( ), İtalya da hapis yaşamı çerçevesindeki hayatında, düşüncelerini hem Hegel, hem de Marx dan etkilemiş bir boyutta ortaya koymuştur. O, Hegel gibi devleti sivil toplumu kapsayıcı şekilde ifade etmiştir. Ancak, Hegel gibi devleti total çıkarları savunan bir baki kurumdan farklı olarak üretim, kültürel ve siyasal hegemonyayı elinde bulunduran bir grubun çıkarını savunur şeklinde ifade etmiştir. Devlet hegemonyayı korumak için sert davranabilirken, sivil toplum hegemonyanın ikna boyutu içinde yer almaktadır. Ayrıca Gramsci, sivil toplumu da sadece ekonomik bir çıkar alanı değil, Hegel gibi

32 12 hukuksal ve etik öğeleri içeren bir alan olarak ifade etmiştir. Ona göre, sivil toplum devletin kapladığı politik toplumu içine alıp onu kendi yönünde dönüştüreceği ve bunun da entelektüeller vasıtasıyla yapılacağını varsaymaktadır (Çaha, 2000: ; Doğan, 2002: ; Belge, t.y.: sy., Arslan, 2001: 56-57). Yukarıda klasik ve modern boyutta ortaya konulan devlet ve sivil toplum ilişkisinin çağdaş anlamda yapısal çerçevesini oluşturan yaklaşımın, tüm düşünürlerin fikirlerinden etkilenmekle birlikte, temelde Hegel in yapmış olduğu aile, sivil toplum ve devlet ayrıştırmasından itibaren başladığı söylenebilir. Bu bağlamda Marx, Hegel in boyutuna sınıfsallığı, Gramsci ise, yoğun sivil toplum düşüncesini eklemlemiştir. Diğer taraftan, gerek toplumsal sözleşme kapsamında, gerekse çatışmacı teori kapsamında yer alan düşünürler, sivil toplumu ortaya koyarken devletin konumunu esas almışlardır. Diğer bir ifadeyle, kimi düşünürler devleti mutlak hakim (transandantal, aşkın, tek hakim, kimseye hesap vermeyen), kimileri yarı mutlak hakim ve kimileri de sivil toplumun güçlenmesi bağlamında ve devlet açısından da devletin konumunu çağdaş realite anlamında yükselten bir enstriman (rasyonel bir mentalitede; liberal boyutlu, demokratik, çeşitliliğe açık, çoğulcu, özerkliğe önem veren, insan haklarına saygılı) olarak algılamışlardır. Bu bağlamda, ikinci görüş çağdaş yaklaşıma daha yakın gözükmektedir Güncel ve Postmodern Boyutta Yaklaşım ve Sivil Toplum Kuruluşları İnsanlık tarihi makro bir bakış açısıyla incelendiğinde birbirine dönüşerek öne çıkan ve dönüşmeye devam etmekte olan üç safha belirlenebilir. Alvin Toffler, bu safhaları, birbirini iten ve birbiri içine geçen özelliğe sahip bir nitelikte olan dalga lar şeklinde nitelendirmiştir. Birinci dalga içinde, insanlığın bilinen on bin yıllık tarihi ve bu süreçteki ağırlıklı olarak toprak ve tarıma yönelik yaşantıyı, ikinci dalga toplumu ve iş süreçlerini tümüyle değiştiren ve sanayi devrimi ile başlayan, bir taraftan önceki binlerce yıllık sürece göre olağan üstü gelişmelerin yaşandığı bir taraftan zenginle-fakir arasındaki uçurumun gittikçe arttığı son üç yüzyılı ve üçüncü dalga ise, bir yandan teknolojinin çok hızlı geliştiği ve bilginin (bilgi toplumunun) öne çıktığı, iletişimin son derece arttığı, ulusal devletin rolünün dönüştüğü ve

33 13 demokrasinin sürekli geliştiği, üretici ve tüketici arasındaki bağlantının arttığı, bir yandan da yine zenginle-fakir arasındaki uçurumun artmaya devam ettiği ama fırsatları da içinde bulunduran yaşanmakta olan safhadır (Toffler, 1981: ). Yukarıda sözü edilen sürecin son üç yüz küsur yılı içinde yaşanan önemli olaylar arasında Fransız İhtilali (1789), Sanayi Devrimi özellikle de onun başlangıcı olan buhar motorunun keşfi (1712), elektriğin aktif kullanımı (1831), dünyanın ilk programlanabilir bilgisayarı ENİAC ın (Electronic Numerical Integrator and Calculator, ) yaratılması, iki büyük dünya savaşı, Sovyetler Birliğinin dağılması ve Berlin Duvarı nın yıkılışıyla dünyanın tek kutuplu hale gelmesi, bilgisayar ve iletişim teknolojilerinde 1980 lerden buyana önceki dönemlere göre görülmemiş biçimde yaşanan çok hızlı ilerleme bunların getirisi olan ekonomik ve ticari, devlet (hükümet) ya da politik, toplumsal, sosyal, bireysel, kültürel, terör, teknolojik ve iletişim, e-devlet, e-ticaret, e-eğitim gibi süreçlerde yaşanan küreselleşme yönelimli değişim göze çarpmaktadır (Koray, 1998: 5; Barutçugil, 2002: 20-21; Beito vd., 2005: 1-4, Oktay vd., t.y.: s.y.). Tarih ya da zaman yukarıda sözü edilen süreçle birlikte daha konsantire yaşanır hale gelirken sivil toplum, devlet ve bireye yönelik dönüşümler de bu süreçte artan bir ivmelenme yaşamaktadır. Ortaya konulan sürekli dönüşüm süreci içinde, sivil toplum bağlamında önemli değişimler 1960 yılların sonlarından itibaren çağdaş anlamda daha belirgin bir yapıya kovuşmaya başlamıştır (Çaha, 2000; 74). Mary Kaldor (2003: 8) sivil toplumun çağdaş kullanımında aktivist (etkinci), neo-liberal ve post modern sivil toplumu üç farklı versyonunu ortaya koymaktadır. i. Aktivist (Etkinci) sivil toplum versyonu: 1970 ve 1980 lerde Latin Amerika ve Doğu Avrupa da ortaya çıkan aktivist (etkinci) versyonudur. Bu terim ve Doğu Avrupa daki totaliter komünist rejim ve Latin Amerika da otoriter devlet ve askeri diktatörlük bağlamında özerk kamu alanı yaratmak için bir topluluk olmaksızın eş zamanlı olarak ortaya çıkmıştır. Latin Amerika da entelektüeller hem Gramsci nin fikirleri ve hem de liberal teoloji fikirlerinden etkilenmiştir (Howell ve Perace, 2001: s.y.; Levis, 2001: s.y., alıntılayan Kaldor, 2003: 8). Doğu Avrupa da rejime karşı Parague sıçrayışı başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Devletle uğraşma yerine, devlet ve toplum

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SİVİL TOPLUM VE İLGİLİ KAVRAMLAR İKİNCİ BÖLÜM SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI (STK) EĞİTİMİ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SİVİL TOPLUM VE İLGİLİ KAVRAMLAR İKİNCİ BÖLÜM SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI (STK) EĞİTİMİ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SİVİL TOPLUM VE İLGİLİ KAVRAMLAR I. SİVİL TOPLUM (ST)... 1 2.SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI (S T K )...2 3.YÖNETİŞİM ( İYİ YÖNETİŞİM )... 3 4..ŞEFFAFLIK...4 5. HESAP VEREBİLİRLİK...5

Detaylı

İçindekiler I. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN İLİŞKİLERİ

İçindekiler I. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN İLİŞKİLERİ İçindekiler I. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN İLİŞKİLERİ A. İNSAN İLİŞKİLERİNDE GELİŞMELER... 1 B. ÖRGÜTLERDE İNSAN İLİŞKİLERİ... 4 1. İnsan İlişkilerinin Amacı... 9 2. İnsan İlişkilerinde Temel İlkeler... 9 3.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM VE SU Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM Prof.Dr.Fuat KEYMAN a göre 21.yüzyıla damgasını vuracak en önemli kavramlardan biri "Dostluk, arkadaşlık

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders)

Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı (5 Zorunlu Ders+ 6 Seçmeli Ders) Eğitim Yönetimi ve Denetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersin Kodu Dersin Adı T U/L Kredi ECTS EYD-504 Eğitim

Detaylı

YÖNETİM VE ORGANİZASYON

YÖNETİM VE ORGANİZASYON Dr. Polat TUNÇER YÖNETİM VE ORGANİZASYON Beta Yay n No : 2803 İşletme Ekonomi Dizisi : 552 1. Baskı Aralık 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-825 - 7 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI

T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI T.C. ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FELSEFE-DĠN BĠLĠMLERĠ (DĠN EĞĠTĠMĠ) ANABĠLĠM DALI ORTAÖĞRETĠM DĠN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BĠLGĠSĠ ÖĞRETĠM PROGRAMLARINDA ÖĞRENCĠ KAZANIMLARININ GERÇEKLEġME DÜZEYLERĠ

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI İçindekiler Koçluk Mini MBA... Motivasyon Toplantı Yönetimi Zaman Yönetimi ve Stratejik Önceliklendirme... Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Koçluk K im le r k a t ı

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Şekiller Listesi... xvi Tablolar Listesi... xvii. Birinci Bölüm İŞLETMECİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR. Yrd. Doç. Dr.

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Şekiller Listesi... xvi Tablolar Listesi... xvii. Birinci Bölüm İŞLETMECİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR. Yrd. Doç. Dr. İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Şekiller Listesi... xvi Tablolar Listesi... xvii Birinci Bölüm İŞLETMECİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR Yrd. Doç. Dr. Onur KÖPRÜLÜ Giriş... 1 1.1. Güdü, İhtiyaçlar ve Maslow un İhtiyaçlar

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Sefa USTA 2. Doğum Tarihi : 12/03/1981 3. Ünvanı : Yrd.Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi İnönü Üniversitesi 2003 Y.Lisans Kamu Yönetimi

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ Doktora Uzmanlık Alanı MLY898 3 3 + 0 6 Bilimsel araştırmarda ve yayınlama süreçlerinde etik ilkeler. Tez yazım kuralları,

Detaylı

T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ÇORUM İLİNDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE STRATEJİK YÖNETİMİN YERİ, ÖNEMİ VE GELİŞTİRİLMESİ; BİR İŞLETME ÖRNEĞİ Ahmet ÖLÇER

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM YENİLİK / YENİLİKÇİLİK: KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM YENİLİK / YENİLİKÇİLİK: KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE iv İÇİNDEKİLER ÖZET... ii ABSTRACT... iii İÇİNDEKİLER... iv ŞEKİLLER DİZİNİ... ix ÇİZELGELER DİZİNİ... x KISALTMALAR DİZİNİ... xii GİRİŞ GİRİŞ... 1 Çalışmanın Amacı... 6 Çalışmanın Önemi... 6 Çalışmanın

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: HALKLA İLİŞKİLERLE İLGİLİ KAVRAMSAL ÇERÇEVE... 1 KISIM I:

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: HALKLA İLİŞKİLERLE İLGİLİ KAVRAMSAL ÇERÇEVE... 1 KISIM I: İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: HALKLA İLİŞKİLERLE İLGİLİ KAVRAMSAL ÇERÇEVE... 1 KISIM I: Halkla İlişkiler ve İmaj Mühendisliği Kavramı... 2 1. Halkla İlişkilerin Tanımı... 3 2. Halkla İlişkiler Kavramının

Detaylı

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35

İçİ İç ndek ndek ler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 2. Yeni Ekonomi...19 3. Küreselleşme ve Değişim...35 İçindekiler Birinci Kısım GİRİŞ 1. Dijital Devrim...3 Küreselleşme... 4 Fütüristlerin Görüşleri... 7 Bilgi Toplumu... 8 Kağıtsız Fabrikalar... 9 Tek Kişilik Şirketler...10 Küresel Üretici...11 Küresel

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...1 I. Konunun Önemi...1 II. Çalışan Kavramının

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK

MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ BÖLÜM I İŞSİZLİK MUKAYESELİ HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA İŞSİZLİK SİGORTASI İÇİNDEKİLER ÖZET ABSTRACT İÇİNDEKİLER KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ GİRİŞ v vii ix xvii xviii xx xxi BÖLÜM I İŞSİZLİK A. İŞSİZLİĞİN TANIMI

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii

Prof. Dr. Recep ŞAHİNGÖZ Bozok Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Yozgat/2013. viii SUNU Zaman, sınır ve mesafe kavramlarının ortadan kalktığı, bir hızlı değişim ve akışın olduğu, metaforların sürekli değiştiği, farklılık ve rekabetin önemli olduğu yeni bir bin yılın içerisindeyiz. Eğitim

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Avrupa Birliği Politikaları POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Sağlık Kurumları İşletmeciliği Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (İ.Ö) Programı Ders İçerikleri

Sağlık Kurumları İşletmeciliği Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (İ.Ö) Programı Ders İçerikleri Sağlık Kurumları İşletmeciliği Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (İ.Ö) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Sağlık Kurumları İşletmeciliği SKI701 1 3 + 0 8 İşletme ile ilgili temel

Detaylı

Doç.Dr. Levent Eraslan. Eğitimin Sivil Hali...

Doç.Dr. Levent Eraslan. Eğitimin Sivil Hali... Doç.Dr. Levent Eraslan Eğitimin Sivil Hali... Yayın No : 3222 İşletme-Ekonomi Dizisi : 707 2. Baskı - Nisan 2015 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-316 - 6 Copyright Bu kitabın Türkiye deki yayın hakları BETA

Detaylı

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi Deutsches Rotes Kreuz Kreisverband Berlin-City e. V. BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi BACIM projesinin tanıtımı BACIM Berlin-City ev Alman Kızıl

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...XII I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER A. YEREL YÖNETİMLER...3 İl Özel İdareleri...3 Belediyeler...3... Köy İdareleri...4 Mahalle Muhtarlıkları...4 Yerel Yönetim

Detaylı

YÖNETİM VE ORGANİZASYON TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

YÖNETİM VE ORGANİZASYON TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÖNETİM VE ORGANİZASYON TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anabilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon PROGRAMIN TANIMI: Kamu ve özel sektör sistemi içerisindeki problemleri ve ihtiyaçları analiz edebilecek, yorumlayacak,

Detaylı

UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü. Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı

UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü. Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı 31 Ekim - 1 Kasım 2014, Antalya UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü Günümüz toplumlarında

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

DERS PROFİLİ. Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5

DERS PROFİLİ. Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

2 İNSAN KAYNAKLARI PLANLANMASI

2 İNSAN KAYNAKLARI PLANLANMASI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR11 1.1. İnsan Kaynakları 12 1.1.1. Tanımı 12 1.1.2. Kapsamı 13 1.2. İnsan Kaynakları Yönetiminin Tarihçesi 14 1.2.1. Klasik Kuram 14 1.2.2.İnsani İlişkiler

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

KENTSEL TASARIM ve KATILIM

KENTSEL TASARIM ve KATILIM KENTSEL TASARIM ve KATILIM Kentsel Tasarım Kamusal Mekan Kamusal Mekan Olarak Yeşil Alan Katılım OET Ya sonra? Kentsel Tasarım Kentsel tasarım, çağdaş yaşama hizmet eden yapılar ve kamusal mekan arasında

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU EK-4 Dersin Kodu ve Adı: Örgütsel Psikoloji ve Endüstriyel İlişkiler Bölüm / Anabilim Dalı : İşletme Tezsiz YL 3 Yarıyıl Teorik Uygulama

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

Bölüm 2 Kariyer Gelişimi Kuramlarını Anlama ve Uygulama 42

Bölüm 2 Kariyer Gelişimi Kuramlarını Anlama ve Uygulama 42 Bölüm 1 Kariyer Gelişimi Müdahalelerine Giriş 1 Zaman Boyunca Çalışmanın/İşin Anlamı 8 Çalışma ile Kendine Değer Verme Arasındaki Bağ 11 Sistematik Olarak Kariyer Gelişimi Müdahaleleri Sağlama 14 Kavramların

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI BİLİMSEL HAZIRLIK GÜZ YARIYILI DERSLERİ EGB501 Program Geliştirmeye Giriş

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

TOPLAM 18 0 0 8 30 TOPLAM 18 0 0 18 30

TOPLAM 18 0 0 8 30 TOPLAM 18 0 0 18 30 BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ BANDIRMA İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ 0-0 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI D.Kodu.Sınıf l.yarıyıl Ktg. T U L K AKTS D.Kodu.Sınıf ll.yarıyıl Ktg. T U L K AKTS

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ LİSANS DERS PROGRAMI (II.Öğretim) 101 İktisada Giriş I 2 0 2 4 102 İktisada Giriş II 2 0 2 4 103 Genel Muhasebe I 2 0 2 4 104 Genel Muhasebe II 2 0 2 4 105

Detaylı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Misyon: Evrensel Etik İlkelerin Türkiye de toplumun her kesiminde benimsenmesi ve uygulanmasına önderlik etmek

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

MURAT EĞİTİM KURUMLARI

MURAT EĞİTİM KURUMLARI 2013 KPSS de Testlerin Kapsamları Değişti ÖSYM tarafından yapılan açıklamaya göre 2013 KPSS de uygulanacak testlerin içeriğinde bir takım değişiklikler yapıldı. Bu değişikler başta Genel Yetenek - Genel

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ Dersin Öğrenme Çıktıları ve Yeterlilikleri Dersin Hedefi Dersin Amacı ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. ANABİLİM DALI DERS TANITIM FORMU Dersin Adı TR ENG Cumhuriyet Dönemi Kültür ve Eğitim

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO501 Eğitimde Program Geliştirme 3 0 3 8

Detaylı

TABLO-1 KPSS DE UYGULANACAK TESTLERİN KAPSAMLARI Yaklaşık Ağırlığı Genel Yetenek

TABLO-1 KPSS DE UYGULANACAK TESTLERİN KAPSAMLARI Yaklaşık Ağırlığı Genel Yetenek TABLO-1 KPSS DE UYGULANACAK TESTLERİN KAPSAMLARI Yaklaşık Ağırlığı Genel Yetenek Yaklaşık Ağırlığı 1) Sözel Bölüm %50 2) Sayısal Bölüm %50 Sözel akıl yürütme (muhakeme) becerilerini, dil bilgisi ve yazım

Detaylı

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM Bilgi, Ekonomi ve Kültür Prof. Dr. Veysel BOZKURT İstanbul Üniversitesi EKİN 2012 ÖNSÖZ ii Endüstriyel dönüşümün toplumsal sonuçlarını en iyi anlatan yazarlardan

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 7 Bilimsel Araştırma Süreci* 1. Gözlem Araştırma alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Siyasette Orta Doğu POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

KIRGIZİSTAN TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAMCILIK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI BİRİNCİ YIL

KIRGIZİSTAN TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ HALKLA İLİŞKİLER VE REKLAMCILIK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YIL KODU BİRİNCİ YARIYIL BES - 105 Beden Eğitimi ve Spor 0 2 0 GZT - 101 Temel Gazetecilik 3 0 3 GZT - 105 Yazılı ve Sözlü Anlatım 2 2 3 HİL - 107 İşletme Bilimine Giriş 3 0 3 HİL - 111 Sosyal

Detaylı

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

12. MĐSYON 13. VĐZYON

12. MĐSYON 13. VĐZYON 12. MĐSYON Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi nin misyonu, evrensel ölçütleri kendisine temel alan, beraberinde ulusal değerlere sahip çıkan, çağdaş tıp bilgi birikimine sahip, koruyucu hekimlik ilkelerini

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Giriş... 1. Birinci Bölüm ÖRGÜTSEL PSİKOLOJİYE GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Giriş... 1. Birinci Bölüm ÖRGÜTSEL PSİKOLOJİYE GİRİŞ İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Giriş... 1 Birinci Bölüm ÖRGÜTSEL PSİKOLOJİYE GİRİŞ A-ÖRGÜTSEL YAPI VE PSİKOLOJİK TASARIMI... 9 1. İş ve Çalışmanın Psikolojisi... 10 2. Çalışmanın Doğası... 13 3. Çalışma Koşulları

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, DEĞERLER, VİZYON MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM ÖRGÜT YÖNETİMİ VE YÖNETİMDE SORUN ÇÖZME

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM ÖRGÜT YÖNETİMİ VE YÖNETİMDE SORUN ÇÖZME İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM ÖRGÜT YÖNETİMİ VE YÖNETİMDE SORUN ÇÖZME A. YÖNETİM, YÖNETİCİLİK VE LİDERLİK... 3 1.Yönetim Kavramı... 3 1.1. Yönetim Sürecinin Özellikleri... 4 1.2. Örgütlerde Yönetim Düzeyleri...

Detaylı

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER

T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER T.C. YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ MİSYON, VİZYON, DEĞERLER MİSYON Eğitim, sağlık hizmeti ve araştırmada yenilik ve mükemmelliği teşvik ederek, ulus ve ötesinde, sağlığı korumak ve geliştirmektir.

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi.

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi. Dr. İbrahim Bozacı Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi GİRİŞİMCİLİK Örnekler ve İş Planı Rehberli İş Fikri Küçük İşletme Pazarlama Aile İşletmeleri İnsan Kaynakları Hedef Kitle

Detaylı

TABLO-1 KPSS DE UYGULANACAK TESTLERİN KAPSAMLARI Yaklaşık Ağırlığı Genel Yetenek

TABLO-1 KPSS DE UYGULANACAK TESTLERİN KAPSAMLARI Yaklaşık Ağırlığı Genel Yetenek TABLO-1 KPSS DE UYGULANACAK TESTLERİN KAPSAMLARI Yaklaşık Ağırlığı Genel Yetenek Yaklaşık Ağırlığı 1) Sözel Bölüm 0 2) Sayısal Bölüm 0 Sözel akıl yürütme (muhakeme) becerilerini, dil bilgisi ve yazım kurallarını

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 DEĞİŞİM OLGUSU 1.1. Değişim ve Önemi...5 1.2. Değişimin Tanımı...7 1.3. Değişimin Benzer Kavramlarla İlişkisi...10 1.4. Değişimin Nedenleri...12 1.5. Değişimin Çeşitleri...21 1.6. Değişimin

Detaylı