nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi"

Transkript

1 Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Gastrointestinal Sistem Hastal klar Sempozyumu Ocak 2001, stanbul, s Sürekli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi Prof. Dr. brahim Yurdakul Etyolojisi tam olarak bilinmeyen, non-spesifik, kronik iltihabi barsak hastal klar ; kolitis ülseroza ve Crohn hastal n n tedavisi, hastal n aktivasyon durumuna göre aktif hastal n tedavisi ve idame tedavisi fleklinde ayr l r. Kolitis ülserozada aktif hastal k; hafif-orta aktiviteli veya orta-fliddetli aktiviteli olabildi i gibi, fliddetli-fulminan seyirli de olabilir. Ayr ca tutulan kolon segmentine göre distal kolitin ve yayg n (extensive) kolitin tedavisi farkl özellikler gösterir. Distal kolit; proktit ve sol kolon kolitini ifade eder (Tablo 1). Crohn hastal nda da buna benzer bir ay r m tedavide kolayl k sa lar. Hafif-orta aktiviteli, fliddetli aktiviteli, perianal veya fistül oluflumu ile seyreden hastal n tedavisi yan nda idame tedavisi ayr ayr ele al nacakt r (Tablo 2). Kronik barsak hastal klar n n tedavisinde kullan lan ilaçlar, aminosalisilatlar, kortikosteroidler, immunomodulatorlar, antibiyotiklerdir. Ayr ca nutrisyonel ve destekleyici tedaviler yan nda etkisi henüz kan tlanamam fl biyolojik ve araflt rma düzeyindeki tedavi modelleri de vard r. AM NOSAL S LAT PREPARATLARI Lokal (topical) veya oral yol ile kullan l r (Tablo 3 ve 4). Sulfalasalazine, 5 amino salicylic acid (5-ASA) ve sulfapyridine nin bir azo ba ile birleflerek meydana getirdi i bilefliktir. Kolon bakterileri azo ba n parçalayarak 5- ASA n n serbest kalmas n sa larlar. 5-ASA mukozadan emilmez ve bu flekilde kolonda intraluminal, lokal tedavi edici etkisini gösterir. Hafif-orta ve ortafliddetli aktiviteli kolitis ülserozada ve Crohn hastal nda 2-4 g/gün ve hatta 6 g/gün verilebilir. Dozun art fl ile ilac n tedavi edici etkisi de artar. Fakat doza ba l toksik etkiler (bafla r s, bulant -kusma, abdominal s k nt ) sulfapyridine nin etkisine ba l olarak meydana gelebilir. Hipersensitivite reaksiyonlar (döküntü, atefl, aplastik anemi, pankreatit, lupus takine benzer döküntü, nefrotoksisite, hepatitis, agranulositozis ve otoimmun hemolizis) ise doza ba l de ildir. Sulfalazine sperm morfoloji ve say s nda de ifliklik yaparak reversbl infertiliteye sebep olabilir. Ayr ca folik asit absorpsiyonunu bozabilece- i için birlikte 1-2 mg/gün folik asit verilmesi tavsiye edilir. 207

2 brahim Yurdakul Tablo 1. Kolitis ülserozan n medikal tedavisi Aktif Hastal k Hafif-orta aktiviteli hastal k Distal kolit - Sulfasalazin veya 5-ASA (oral veya topikal)* - Topikal kortikosteroid** Yayg n kolit (extensive colitis) - Sulfasalazin veya oral 5-ASA Orta-fliddetli aktiviteli hastal k Distal kolit - Topikal veya oral 5-ASA - Topikal kortikosteroid** - Prednison Yayg n kolit - Prednison fiiddetli-fulminan hastal k Distal veya yayg n kolit - ntravenöz kortikosteroidler - ntravenöz siklosporin*** dame Tedavisi Distal kolit - Sulfasalazin veya 5-ASA (oral veya topikal)* - Azathioprine veya 6-MP**** Yayg n kolit - Sulfasalazin veya oral 5-ASA - Azathioprine veya 6-MP**** * Topikal 5-ASA yaln z bafl na veya bir oral 5-ASA veya sulfasalazin ile birlikte kullan labilir. ** Topikal kortikosteroidler yaln z bafl na veya bir oral 5-ASA veya sulfasalazin ile birlikte kullan labilir. *** ntravenöz kortikosteroidlere cevap vermeyen ülseratif kolitli hastalarda intravenöz siklosporin veya total kolektomi düflünülmelidir. **** Azathioprine ve 6-MP, steroide direnç gösteren veya steroide ba ml hastalara kullan l r. (Gastroenterol Clin North Am, June 2000) 5-ASA preparatlar ise oral yoldan verildi inde çok h zl bir flekilde emilerek kana geçer ve bu sebeple barsak lümeni içinde etkili olabilecek bir konsantrasyona eriflemezler. Absorpsiyonu önlemek için çeflitli formulasyonlar gelifltirilmifltir (Tablo 4). Supozituvar ve lavman flekilleri rektuma, sadece lavman flekilleri ise rektum, sigmoid, sol kolon ve bazen kolonun sol köflesine kadar ç karak etki edebilirler. Oral 5-ASA preparatlar n n barsaktan h zl absorpsiyonunu önlemek ve barsakta kalarak etki göstermesini sa lamak için farkl yöntemler uygulan- 208

3 nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi Tablo 2. Crohn hastal n n medikal tedavisi Aktif Hastal k Hafif-orta aktiviteli hastal k Sulfasalazin veya oral 5-ASA* Metronidazol Prednison** Azathioprine veya 6-MP*** nfliximab (Anti TNFα) fiiddetli aktiviteli hastal k Prednison ntravenöz kortikosteroid Total parenteral nutrisyon veya elemental diyet nfliximab ntravenöz siklosporin**** Perianal veya fistül ile seyreden hastal k Metronidazol veya alternatif antibiyotik Azathioprine veya 6-MP nfliximab ntravenöz siklosporin**** dame Tedavisi***** Sulfasalazine veya 5-ASA Metronidazol Azathioprine veya 6-MP * Verilecek preparat aktif mukozal inflamasyonun bulundu u hedefe yönelik olmal d r. ** Prednison aminosalisilatlar n maksimal dozlarda etkili olmad hallerde verilmelidir. *** Azathioprine ve 6-MP steroide direnç gösteren veya steroide ba ml hastalara kullan l r. **** Siklosporin parenteral kortikosteroidlere cevap vermeyen hastalar ile birlikte fliddetli perianal veya fistül ile seyreden hastal kta verilir. ***** dame tedavisindeki ilaçlar postoperatif reküransta da kullan l r. (Gastroenterol Clin North Am, June 2000) Tablo 3. Lavman veya supozituvar aminosalisilat preparatlar (5-ASA) Preparat Etkisi Etki Yeri Dozu Mesalamine (supozituvar) Mesalamine (lavman) Do rudan mukozaya Do rudan mukozaya Rektum Rektum ve sol kolon Günde bir veya iki defa 500 mg Yatmadan evvel 60 ml içinde 4 g kal c lavman Rowasa ve Salofalk supozituvar 250 mg, lavman 60 ml içinde 4 g ve lavman 60 ml içinde 2 g 209

4 brahim Yurdakul Tablo 4. Oral aminosalisilat preparatlar Preparat Sulfasalazine (Salazopyrin) (Azulfidine) Jenerik Sulfapyridine + 5-ASA Formulasyon Tablet Etki Yeri Kolon Dozu (Bölünmüfl Dozlar Halinde) 4-6 g/gün 5-ASA Preparatlar 1-Mesalamine (Asacol) (Pentasa) 5-ASA 5-ASA (Claversal, salofalk) 5-ASA Eudregit-S kapl Ethylcellulose Granülleri Eudragit-L kapl Distal ileum, kolon Proksimal jejunumdan rektuma kadar leum, kolon 2,4-4 g/gün 3-4 g/gün 3-4 g/gün 2-Balsalazide (Colazide) 5-ASA + 4- amino benzoyl ß alanin Kapsül Kolon 6,75 g/gün 3-Olsalazine (Dipentum) 5-ASA dimer Jelatin kapsül Kolon 1,5-3 g/gün Sulfasalazine nin 500 mg, mesalamine in (Asacol 400 mg, Pentasa 250 mg, Salofalk 250 mg, Dipentum 250 mg) tablet flekilleri vard r. (Gastroenterol Clin North Am, June 2000) m flt r. 5-ASA y azo ba ile tafl y c bir moleküle ba lay p (balsalazide) veya 2 molekül 5-ASA y azo ba ile dimer fleklinde birlefltirerek (olsalazine) kolona kadar bozulmadan tafl mak mümkün olmaktad r. Bunun yan s ra semipermeabl ethylcellulose membranlar ile kaplay p ilac n %35 inin ince barsakta ve %65 inin kolonda devaml sal nmas n sa layarak (Pentasa) veya Eudragit L veya S ile kaplay p PH 6 veya 7 üzerindeki bir ortamda yani terminal ileum ve kolonda kontrollü bir flekilde çözünmesini sa layarak (Asacol, Claversal, Salofalk) mukozaya etki etmesi mümkün k l nm flt r. KORT KOSTERO DLER Kolitis ülserozan n ve Crohn hastal n n aktif döneminde kullan lan di er bir ilaç kortikosteroid preparatlar d r. Aktif dönem d fl nda, remisyonda olan kolitis ülseroza ve Crohn hastal n n alevlenmesini önlemek için yap lan idame tedavisinde kullan lmamaktad r. Bu preparatlar n idame tedavisinde etkisiz oldu u bildirilmifltir. Birçok yan etkisinin olmas kullan m n s n rlamaktad r. Topikal (lokal) olarak kullan lan steroidler distal kolitte oldukça etkilidir. Hydrocortisone preparatlar (Cortenema) hem kal c lavman (retention enemas) hem de köpük fleklinde (Cortifoam, Proctofoam-HC) kullan lmaktad r. Köpük fleklinde olanlar rektum, lavman fleklinde olanlar rektum sigmoid ve 210

5 nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi sol kolonda etkili olurlar. Rektumdan önemli bir miktarda emilerek sistemik dolafl ma geçti i için uzun süre kullan m nda adrenal in supresyonuna sebep olabilir. Bu sebeple çabuk absorbe olmayan, yan etkileri az, steroidler (Budesonide, Tixocortol pivalate, Fluticasone) kronik iltihabi barsak hastal klar nda ve özellikle distal kolitis ülserozada kullan lmaya bafllanm flt r (Budenofalk supozituvar-lavman). Ayr ca ileumdan kontrollü bir flekilde sal nan budesonide preparatlar, günde 9 mg oral dozda, aktif Crohn hastal n n tedavisinde baflar l sonuçlar vermektedir (Budenofalk tablet, 3 mg). Oral kortikosteroidler, orta-fliddetli aktiviteli kolitis ülserozada ve hafif-orta aktiviteli ve fliddetli aktiviteli Crohn hastal nda kullan lmaktad r. fiiddetli-fulminan ülseratif kolitte ve fliddetli Crohn hastal nda intravenöz ajanlar tercih edilir. Semptomlar düzelmeye bafllay ncaya kadar yüksek dozda uygulanan steroid preparatlar daha sonra tedricen azalt l r. E er bu preparatlar yan etkilerinden korkularak düflük dozlarda verilir ise klinik cevap yeterli olmayacakt r. Baz hastalarda steroid dozu azalt ld nda, hastal n aktivitesi tekrar fliddetlenir. Bu hastalara steroide ba ml (steroid-dependent) hastalar denir. Birçok hastada sabah verilen tek doz steroid, bölünmüfl dozlar halinde verilen steroidler kadar etkilidir. Steroid preparatlar, direne edilmemifl abseleri olan, semptomlar sitriktür ve fibrotik nedenlerle oluflmufl hastalara kullan lmaz. Yüksek steroid dozlar, haftalar içinde tedricen azalt larak tedaviye son verilir. MMUNOMODULATORLAR mmunomodulator ilaçlar lenfositlerin aktivasyonunu, proliferayonunu ve baz mekanizmalar bloke ederek etkilerini gösterir. Bu grup ilaçlar içinde azathioprine (AZT), 6 mercaptopurine (6-MP), methotrexate (MTX), cyclosporine (CSA) ve di erleri vard r. Azathioprine ve onun metaboliti olan 6-MP s k kullan lmaktad r. fiimdiye kadar elde edilen klinik tecrübeler oldukça fazlad r. Her iki ilaç aktif Crohn hastal n n tedavisinde ve remisyonunun devam nda etkilidir mg/kg/gün 6-MP, mg/kg/gün azathioprine ile tedaviye bafllan r, fakat etkili bir klinik cevab n al nmas için en az 3 ay gerekir. Bu ilaçlar aktif hastal steroide cevap vermeyen (refractory) hastalarda veya steroide ba ml olan (corticosteroid-dependent) hastalarda kullan l r. Bu sebeple ilk önce steroid tedavisi yap lan hastalara ilave edilen 6-MP veya azathioprine in etkisi 3-4 ay içinde görüldükten sonra steroid dozu yavafl yavafl azalt larak kesilir. 6-MP veya azathioprine remisyon meydana getirebilirse devaml olarak birkaç y l kullan labilir. Her iki ilac n yan etkilerinin bulunuflu kullan - m n s n rlamaktad r. Lökopeni, pankreatit ve artm fl lenfoma riski göz önünde tutulmal d r. mmunomodulator ilaçlar kolitis ülserozan n tedavisinde Crohn hastal - na göre daha az rol oynarlar. 6-MP ve azathioprine, steroidlerle yeterli cevap al namayan, kortikosteroide ba ml veya refrakter hastalarda Crohn hastal - 211

6 brahim Yurdakul ndaki gibi kullan l r. lac n etkisinin çok geç bafllamas ülseratif kolit gibi bir hastal kta tedaviyi geciktirdi i için istenmeyen bir durumdur. Di er bir immunomodulator ilaç cyclosporine dir. ntravenöz cyclosporine; yukar da bahsedilen ilaçlar ile tedaviye cevap vermeyen ve art k total kolektominin kaç n lmaz oldu u düflünülen, fliddetli-fulminan gidiflli kolitis ülserozal hastalarda son bir gayret ile hastay kolektomiden kurtarabilmek için 4 mg/kg/gün dozda devaml infüzyon fleklinde verilmektedir. Bu flekilde 1-2 hafta tedaviye devam edilen kolitis ülserozal hastalarda daha sonra 3 ay süre ile oral cyclosporine e geçilmektedir. Bu süre içinde 6-MP veya azathioprine de birlikte verilmektedir. 3 ay sonra cyclosporine kesilir, di erleri birkaç sene devaml kullan l r. Uzun süreli immunomodulator ilaç kullan m na karar vermek çok zordur. Çünkü küratif tedavi olan kolektomi daha çok tercih edilmektedir. Cyclosporine kronik aktif Crohn hastal nda mg/kg/gün oral olarak verildi inde iyi cevap al nd bildirilmifltir. fiiddetli seyreden Crohn hastal nda ve tedaviye dirençli fistülleri olan hastalarda 4 mg/kg/gün intravenöz verildi inde de etkisinin nispeten iyi oldu u öne sürülmektedir. Methotrexate ise oral yol ile verildi inde kronik aktif Crohn hastalar nda haftada 15 mg ile klinik iyileflme veya günlük steroid dozunda azaltmay sa larken aktif hastal veya fistülleri olan hastalarda 25 mg/hafta intramuskuler veya subkutan yol ile verildi inde klinik olarak remisyon sa lamaktad r. ANT B YOT KLER Kronik iltihabi barsak hastal nda mikrobiyal ajanlar, mukozadaki immün ve iltihabi olaylar uyaranlar olarak kabul edilmifl ve bu nedenle tedavilerinde antibiyotikler s kl kla kullan lm flt r. Aflikâr sepsis d fl nda antibiyotiklerin kolitis ülserozan n tedavisindeki rolleri fazla de ildir. Fulminan kolit veya toksik megakolon hallerinde intravenöz antibiyotikler kullan l r. Kolitis ülserozal hastalar n kolektomi ve ileal pouch-anal anastomozlar ndan sonra meydana gelen pouchitis metranidazol veya siprofloksasin ile tedaviye iyi cevap verir. Crohn hastal n n tedavisinde immüno supresiv özelli e sahip oldu u düflünülen metranidazol çok s k kullan l r. Hafif-orta aktiviteli Crohn hastal nda 20 mg/kg/gün dozda metranidazol un, sulfasalazine ile ayn etkiyi gösterdi i ileri sürülmüfltür. Perianal Crohn hastal nda da etkisi güçlüdür. Metranidazolun ileal rezeksiyonu gereksiz k ld veya ileal rezeksiyondan sonra rekürrensi önledi i görülmüfltür. Bulant, kusma, a zda metalik tat gibi yan etkileri vard r. Periferal nöropati uzun süreli kullan mlarda ortaya ç - kar. Crohn hastal nda Siprofloksasin alternatif olarak kullan lmaktad r. Etkisinin mesalamine efl de erde oldu u ileri sürülmektedir. Perianal hastal kta ve fistüllerde tek bafl na veya metranidazolle birlikte çok etkilidir. 212

7 nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi NÜTR SYONEL TEDAV LER Diyetteki intraluminal antijenlerin kronik iltihabi barsak hastal nda mukozal immün cevab n önemli bir uyar c s olmas nedeni ile Crohn ve kolitis ülserozada kolitte nutrisyonel tedaviye önem verilmifltir. Aktif dönemdeki Crohn hastalar total enteral ve total parenteral beslenme yan nda barsak istirahatinden çok faydalan rlar. Barsak istirahati ve total parenteral beslenme ile kortikosteroidlere efl de erde bir etki elde edilerek aktif hastal ktan remisyona geçifl sa lan r. Aktif Crohn hastal nda elemental veya peptid ihtiva eden preparatlar ile yap lan enteral beslenme kortikosteroidler ve total parenteral beslenme kadar etkilidir. Fakat bu tedaviler remisyonun devam nda pek etkili de ildir. TPN ve elemental enteral diyetler barsak lümenindeki antijen yükünü azaltarak mukoza iltihab n söndürür. Kolitis ülserozada ise elemental diyet veya total parenteral beslenme ile etkili bir flekilde tedavi edilemez. Kolitis ülserozada kolitte k sa-zincirli ya asidlerinin topikal uygulanmas n n tedavide etkili oldu u söylenmektedir. Ayr ca hastalar n yo un fiberli g dalardan kaç nmalar - n n faydal olabilece i ileri sürülmektedir. DESTEKLEY C TEDAV A r, ishal ve genel durum bozuklu unun tedavisi mukozal iltihab n düzeltilmesi kadar önemlidir. Diphenoxylate, atropine, loperamide obstrüksiyon ve toksisitenin olmad hafif ve orta aktiviteli kronik iltihabî barsak hastal - nda ishallerin tedavisinde faydal d r. Antikolinerjik ilaçlar (tincture of belladonne, clidinium, propantheline bromide, dicyclomine hydrochloride) kramplar, a r y ve rektal defekasyon hissini azalt r. Antidiyareik ve antispasmodik ilaçlar birlikte kullan labilir. Antidepressan ilaçlar faydal olabilir. Kronik iltihabi barsak hastal nda fliddetli formlarda bu ilaçlar n hiçbiri kullan lmaz. Toksik megakolona sebep olabilirler. Crohn hastalar nda barsak rezeksiyonundan sonra, barsak boyunun k salmas na ba l ishal fliddetlenir. 100 cm - den daha az yap lan ileal rezeksiyonlarda safra tuzlar n n malabsorpsiyonu cholestyramine veya alternatif safra tuzu sekestranlar na cevap verir. Daha uzun rezeksiyonlar steatoreye sebep olduklar için diyetteki ya çok aza indirilir. Hastalar n ço unda kemik mineral dansitesi düflüktür. Kortikosteroid tedaviside buna di er bir sebeptir. Kalsiyum ve vitamin D tavsiye edilir. Demir ve vit B12 eksi i giderilir. KOL T S ÜLSEROZADA MED KAL TEDAV Hafif-Orta Aktiviteli Hastal n Tedavisi Aktif proktitte lavman veya supozituvar fleklinde kullan lan 5-ASA preparatlar ile lavman veya köpük fleklinde kullan lan kortikosteroidler ayn derecede etkilidir. Gece yatmadan evvel 60 ml kal c lavman içinde 1-4 g mesalazine, bir veya iki defa 500 mg/gün supozituvar fleklinde mesalazine (Salofalk, 213

8 brahim Yurdakul Rowasa lavman ve supozituvar) ile çok iyi sonuçlar al nmaktad r. E er hasta iyi cevap verirse lavman ve fitillerin s kl azalt l r. Gün afl r ve hatta üç günde bir uygulanarak iki-üç hafta daha devam edilir. Kortikosteroidler ile de ayn flekilde cevap al nabilir. Kortikosteroidlerin kal c lavman veya köpük fleklindeki preparatlar ndan evvelce bahsedilmiflti. Hydrocortisone mg, prednisolone mg, betamethasone 5 mg lavmanlar gece yatmadan evvel tek doz halinde kullan larak 2-3 haftada remisyon sa lan r. Kortikosteroidlerin yan etkilerini minimuma indirmek için güç absorbe olan hydrocortisone köpük ve prednisolone metasulphobenzoate yan nda karaci erde parçaland - için sistemik yan etkileri daha az olan betamethasone dipropionate ve tixocortol pivalate gibi rektal yol ile kullan lan kortikosteroid preparatlar vard r. Ayn özelliklere sahip budenoside in 2 mg dozu prednisone un mg na eflittir. 10 mg/gün lavman fleklinde kolon için haz rlanm fl formulasyonlar kullan lmaktad r. E er gerek görülür ise oral 5-ASA veya sulfalalazine tedaviye ilave edilebilir. Distal kolitin tedavisi: Lavman fleklindeki 5-ASA veya kortikosteroid preparatlar kullan l r. Splenik fleksuraya kadar olan kolon, lavman ile tedavi edilebilir. Oral 5-ASA veya sulfasalazine tedaviye muhakkak ilave edilir. Sulfasalazine 2 defa 500 mg/gün gibi küçük dozlarda bafllan r ve birkaç gün içinde 3-4 g ve hatta 6 g/gün doza kadar ç k l r. Oral 5-ASA preparatlar n n aktif hastal kta kullan lan tür ve dozlar ndan evvelce bahsedilmiflti (Tablo 4). Aminosalisilat preparatlar ile 3-4 haftada cevap al nabilmektedir. Daha sonra idame tedavisine geçilir. Yayg n (extensive) kolitin tedavisi: Hafif-orta aktiviteli kolitlerde yine sulfasalazine veya oral 5-ASA ile ayn dozlarda yap lmaktad r. Son araflt rmalar balsalazide in kolitis ülserozada mesalamine den daha etkili ve daha iyi tolere edildi ini göstermifltir g/gün balsalazide çok fazla say da hastada ortalama 10 gün içinde semptomatik ve daha sonra da komplet ve uzun süreli remisyon sa lam flt r. Yan etkilerinin çok az ve olsalazine den daha üstün oldu u gösterilmifltir. Orta fiiddetli Aktiviteli Hastal n Tedavisi Distal kolit önce topikal 5-ASA ile ve netice al namaz ise ek olarak oral 5- ASA preparatlar ile tedavi edilir. Alternatif olarak topikal kortikosteroidler ve ek olarak 5-ASA preparatlar verilebilir. Amaca ulafl lamaz ise oral prednisone a geçilir. Yayg n (extensive) kolit: Bafllang çta sulfasalazine veya oral 5-ASA preparatlar n kullanmay önerenler varsa da semptomlar n bir an önce kaybolmas istendi i için genellikle tedaviye oral kortikosteroidler ile bafllan lmaktad r. Semptomlar tamamen kaybolup hasta remisyona girdi inde steroid dozu bir veya iki haftada bir 5 veya 10 mg a indirilerek kesilir. dame tedavisine sulfasalazine veya oral 5-ASA preparatlar ile devam edilir. Gerçekten de klinik 214

9 nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi tebrübelerimize göre sulfasalazine ve oral 5-ASA formulasyonu kortikosteroidlere göre daha az etkili olup semptomlar n gerilemesi daha yavafl olmaktad r. 40 mg/gün steroid, 20 mg/gün doza göre daha etkili, 60 mg/gün doz ise biraz daha etkili olmakla beraber yan etkilerin ortaya ç kmas na sebep olmaktad r. 40 mg/gün prednisolone veya eflde er methylprednisolone ideal doz olarak kabul edilebilir. Bazen kortikosteroid ve aminosalisilatlar n birlikte kullan lmas önerilmektedir. Hasta steroide cevap vermez ise veya steroid dozu azalt ld nda semptomlar n tekrar ortaya ç kma ihtimali var ise aminosalisilatlar, kortikosteroidlerin yerini alacak ve zaman kayb önlenmifl olacakt r. Steroidler intravenöz olarak da kullan labilir. Bütün bunlardan bir netice al - namad nda immunomodulator ilaçlar denenebilir. fiiddetli-fulminan Kolitte Tedavi fiiddetli ve tedaviye cevap vermeyen çok say da ishal, afl r kan kayb, atefl, lökositoz, taflikardi, hipoalbuminemi ve yüksek sedimentasyon h z ile karekterize olan distal veya yayg n (extensive) kolitte toksik megakolon en büyük tehlikedir. Antikolinerjik ve antispazmodik ilaçlar ile antidiyarek ilaçlar megakolonu presipite ederler. Yatak istirahati, intravenöz s v lar ile hidrasyonun sa lanmas, kortikosteroidlerin intravenöz devaml perfüzyonu gibi önlemler al n r. Total parenteral nütrisyon, malnütrisyonu olan hastalar için gereklidir. Hydrocortisone 300 mg/gün, prednisolon mg/gün, methyl prednisolon mg/gün intravenöz verilir. ACTH µ/gün uygulanabilir. Sistemik infeksiyonun bulgu ve belirtilerini gösteren hastalardan kan kültürleri ile bakteri identifikasyonuna gidilir. Genifl spektrumlu antibiyotikler ampisilin, metranidazol veya bir aminoglikozid parenteral verilir. A zdan g da kesilir. Nazogastrik sonda ileusa veya kolon dilatasyonuna do ru giden hastalara yutturulur gün içine tedaviye cevap vermeyen hastalara kolektomi veya son bir gayret ile intravenöz cyclosporine 4 mg/kg/gün devaml infüzyon fleklinde verilebilir. 7 gün içinde cevap al n r ise tedaviye bu ilaç ile oral 8 mg/kg/gün dozda devam edilir. Aksi taktirde total kolektomi uygulan r. TEDAV YE D RENÇL (REFRAKTER) KOL T 4-6 hafta içinde hiçbir tedaviye cevap vermeyen hastalar, tedaviye dirençli kabul edilir. Refrakter distal kolitlerde topikal 5-ASA ve kortikosteroidleri tek bir lavman içinde beraberce vermenin daha iyi neticeler verdi ini ileri süren klinisyenler vard r. Cyclosporin lavmanlar n n etkisi tart flmal d r. Nicotine tartrate liquid 3 mg/gün 1 hafta, takiben 6 mg/gün 3 hafta verilmifl olup denemeler devam etmektedir. %2 lik lidocaine gel veya ropivacaine gibi lokal anesteziklerin rektal etkisi tart flmal d r. Refrakter yayg n kolitlerde immunosupressive lerin verilmesi veya kolektomi en mant kl yoldur mg/kg/gün 6-MP veya mg/gün azathioprine devam etmekte olan kortikosteroid tedaviye ilave edilir. Her iki ilaç 3-4 ay 215

10 brahim Yurdakul birlikte verilir. Daha sonra kortikosteroidler tedricen azalt l r. 6-MP veya azathioprine ile iyi cevap al n r ise tedaviye 1-3 sene daha devam edilir. Yoksa kolektomi kaç n lmazd r. KOL T S ÜLSEROZANIN DAME TEDAV S Ço u kolitis ülseroza hastas idame tedavisine adayd r. Kolayca tedavi edilen ve hafif bir aktivasyon gösteren hastalarda bu süre 1 senedir. Aktivasyonu zor kontrol alt na al nan veya çok s k tekrarlayan hastalarda idame tedavisi hayat boyu sürmelidir. Sulfasalazine in idame dozu 2 g/gün olup 4 g/gün e kadar ç kabilir. Mesalamin in g/gün, Asacol un 2.4 g/gün, olsalazine in 1 g/gün dür. Azathioprine mg/gün verilebilir. Kortikosteroidler kullan lmamal d r. GEBELERDE TEDAV Kortikosteroidlerin, sulfasalazine ve hatta azathioprine in emniyetle kullan labilece i belirtilmektedir. Gebe olan han mlarda idame tedavisinin durdurulmas na gerek yoktur. Gebelikte hastal k aktive olur ise remisyon sa lamak için agressif bir tedavi uygulanabilir. CROHN HASTALI ININ MED KAL TEDAV S Ülseratif kolit ile mukayese edildi inde, Crohn hastal n n tedavisi, çok farkl anatomik yerleflim gösterdi i, de iflik klinik tablolar ile karfl m za ç kt -, fistül, apse, sitriktür ve perforasyon gibi gastrointestinal komplikasyonlar seyredebildi i için çok daha zordur. Hafif-orta Aktivite Gösteren Kolonik veya leokolik Hastal kta Tedavi Sulfasalazine veya oral 5-ASA formulasyonu en mant kl yaklafl md r. Doz ve tedavi flemas hafif ve orta aktiviteli kolitis ülserozadaki gibidir. 5-ASA preparatlar ndan Pentasa proksimal jejunumdan rektuma kadar kontrollü bir flekilde sal nd için tercih edilmektedir. Di er 5-ASA preparatlar Salofalk, Claversal ve Asacol distal ileum ve kolonda çözünmektedir. Bu preparatlara bir alternatif olarak metranidazol oral yol ile mg/kg/gün dozda verilebilir. Aminosalisilatlara ve metranidazole cevap vermeyen ileal, ileokolik ve kolonun Crohn hastal nda oral prednison tercih edilmelidir. Prednisona cevap, aminosalisilatlara göre çok daha h zl d r. Dikkat edilmesi gereken husus kortikosteroidlere geçilmeden önce abdominal a r, atefl, lökositozu olan hastalara bilgisayarl bat n tomografisi çekerek abse mevcudiyeti ekarte edilmelidir. Kortikosteroidler ile remisyon sa lanan hastalarda doz mesela günde 40 mg - dan 1-2 haftada bir 5-10 mg düflülerek günde 20 mg a indirilir. E er bir 5-ASA preparat alm yor ise bu tür bir preparata geçilirken bu defa kortikosteroid dozu daha yavafl bir flekilde günde bir 5 mg düflülerek kesilir. E er bu s - rada hastal kta bir alevlenme meydana gelirse doz yeniden yükseltilir. Bu noktada en uygun yaklafl m immunomodulatorlara geçmektir. 6-MP veya 216

11 nflamatuar Barsak Hastal klar n n T bbi Tedavisi azathioprine ile tedaviye bafllan rken kortikosteroidler en az 3-4 ay kadar daha kullan l r ve daha sonra doz giderek düflülür ve kesilir. mmunomodulatorlar birkaç sene devaml kullan l r. E er bir sitriktür veya fokal bir tutulum var ise cerrahi giriflim düflünülebilir. fiiddetli Aktivite Gösteren Crohn Hastal nda Tedavi Yüksek aktiviteli kolitis ülseroza gibi tedavi edilir. Hasta hospitalize edilir. A zdan hiçbir flekilde g da verilmez. ntravenöz s v lar ile rehidrate edilir. Parenteral kortikosteroidler verilir. Parenteral kortikosteroidlere cevap al nd - nda yüksek doz oral kortikosteroidlere geçilir (prednison, mg/gün). Hastal n aktivitesini kontrol alt na almak için uzun süre, yüksek dozda kortikosteroid gereken, yan etkilerin görüldü ü veya kortikosteroidlere hiç cevap vermeyen hastalarda immunomodulator ilaçlara geçilir. mmün sistemi bask layan bu ilaçlar, birçok hastada, klinik remisyonun temini için gerekli olan steroid dozlar n n azalt lmas nda da faydalar büyüktür (steroid sparing effect). 6-MP veya azathioprine 50 mg/gün ile bafllan r ve doz giderek art r - larak 2 mg/kg/gün maksimum doza ç k l r. Klinik cevap görülünceye kadar kortikosteroidler ve immunomodulatorlar 3-6 ay kadar birlikte kullan l rlar. Daha sonra steroid dozu tedricen azalt l r. 1 hafta içinde parenteral kortikosteroidlere cevap al namayan hastalarda cerrahi giriflim düflünülmelidir. Malnutrisyonu olan hastalarda total parenteral nutrisyon tedavisi uygulanmal d r. Cyclosporine in kronik aktif Crohn hastalar nda mg/gün dozda kullan labilece i bildirilmifltir. Infliximab 100 mg/flakon (Remicade, Centocor, Malvern) bir anti TNF α preparat d r. Henüz araflt rma safhas nda bir preparatt r. Crohn hastal n n tüm flekillerinde ve özellikle perianal hastal kta ve fistüllerin tedavisinde kullan lmaya bafllanm flt r. Tek bir doz, 5 mg/kg, serum fizyolojik içinde verildi inde kronik aktif Crohn hastal nda 4 hafta sonra klinik düzelme saptanm flt r. Yar ömrü 10 gün oldu u için 2-4 hafta ara ile 3 defa.v. verildi inde remisyon k sa sürede sa lanmaktad r. Perianal hastal kta ve fistüllerin tedavisinde genel olarak haftalarda toplam 3 infüzyon 5 mg/kg dozda uygulan r. Remisyonun devam ise ayn dozda fakat 8 hafta ara ile yap lan 4.V. perfüzyon ile sa lan r. Tacrolimus (FK 506) bir makrolid antibiyotik olup güçlü bir immünosüpressif etkiye sahiptir. nce barsa n Crohn hastal nda ve fistüllerin tedavisinde denenmektedir. Perianal Hastal k ve Fistüllü Crohn Hastalar ndatedavi Tedaviye metranidazol veya alternatif bir antibiyotik ile bafllan r. Azathioprine veya 6-MP, infliximab, intravenöz cyclosporine yukar da belirtilen dozlarda kullan larak fistüllerin kapanmas na çal fl l r. 217

12 brahim Yurdakul CROHN HASTALI ININ DAME TEDAV S Kolitis ülserozadan farkl de ildir. Remisyon sa land ktan sonra pentasa 2 g/gün 3 ay içinde kullan l rsa remisyonu 2 sene devam ettirmektedir. Sulfasalazine; 2-4 g/gün, 1-2 sene, 5-ASA; g/gün, 2 sene, azathioprine; mg/kg/gün, 6 ay- 2 sene kullan labilir. Ayr ca postoperatif rekurrens in önlenmesinde de yukar daki ilaçlar yan nda bir klinik çal flmada metranidazol mg/kg dozda 2-3 sene kullan lm fl ve baflar l olmufltur. KAYNAKLAR 1. Stein RB, Hanauer SB. Medical therapy for inflammatory bowel disease. Gastroenterol Clin North Am. 1999; 28: Sands BE. Novel therapies for inflammatory bowel disease. Gastroenterol Clin North Am 1999; 28: Michetti P, Peppercorn MA. Medical therapy of specific clinical presentatinos. Gastroenterol Clin North Am 1999; 28: Kornbluth A, Salamon P, Sachar DB. Crohn s Disease. Gastrointestinal Disease de. Ed. Sleisenger MH, Fordtran JS, 5. Bask, Philadelphia, WB Saunders, 1993; Jewell DP. Ulcerative Colitis. Gastrointestinal Disease de. Ed. Sleisenger MH, Fordtran JS, 5. Bask, Philadelphia, WB Saunders, 1993; Stenson WF. Inflammatory Bowel Disease. Cecil Textbook of Medicine de. Ed. Goldman L, Bennet JC, 21. Bask, Philadelphia, WB Saunders, 2000;

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

BELKIS ÜNSAL İBH Okulu 2012 Antalya

BELKIS ÜNSAL İBH Okulu 2012 Antalya İndüksiyondan İdameye Hafif-Orta Aktiviteli Ülseratif Kolit BELKIS ÜNSAL İBH Okulu 2012 Antalya Hastanın tedavi öncesi değerlendirilmesi Ülseratif kolitli (ÜK) hastalarda tedavi başlangıcında veya tedavi

Detaylı

Olgu Sunumu Crohn Hastalığı. Prof. Dr. Orhan ÖZGÜR KTÜ Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD Trabzon 1

Olgu Sunumu Crohn Hastalığı. Prof. Dr. Orhan ÖZGÜR KTÜ Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD Trabzon 1 Olgu Sunumu Crohn Hastalığı Prof. Dr. Orhan ÖZGÜR KTÜ Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD Trabzon 1 F.Ş. 46 2/12/2007 Karın ağrısı Yaklaşık 5 yıl önce dış merkezde Ülseratif Kolit tanısı konulan hasta polikliniğimize

Detaylı

ÜLSERAT F KOL TTE LAÇ TEDAV S

ÜLSERAT F KOL TTE LAÇ TEDAV S 101 ÜLSERAT F KOL TTE LAÇ TEDAV S Dr. Belk s Ünsal zmir Atatürk E itim ve Araflt rma Hastanesi Gastroenteroloji Klini i, zmir Ülseratif kolitli (ÜK) hastalarda medikal tedaviye bafllamadan veya tedavi

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

REFRAKTER İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALIĞI : Nasıl Yönetelim? Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ

REFRAKTER İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALIĞI : Nasıl Yönetelim? Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ REFRAKTER İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALIĞI : Nasıl Yönetelim? Prof.Dr.Ömer ŞENTÜRK KOÜ Gastroenteroloji, KOCAELİ İBH Hastasına Yaklaşım Önceki Yaklaşım Remisyonun sağlanması Sağlanan remisyonun sürdürülmesi

Detaylı

Ülseratif kolitte tedavi yaklaşımı

Ülseratif kolitte tedavi yaklaşımı Ülseratif kolitte tedavi yaklaşımı Prof. Dr. Ömer ŞENTÜRK (Not: Bu yazı yayına hazırlanmakta olan İnflamatuvar Barsak Hastalıkları adlı kitabın bir bölümünde yazılan yazıyı içermektedir) Ülseratif kolitli

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALIĞINDA KLİNİK GİDİŞ

İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALIĞINDA KLİNİK GİDİŞ İNFLAMATUVAR BARSAK HASTALIĞINDA KLİNİK GİDİŞ Prof.Dr.Ahmet Dobrucalı Istanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,Gastroenteroloji Bilim Dalı Bu yazıda idyopatik inflamatuar barsak hastalıklarının

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI AMBREKS PEDİATRİK şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 solüsyonu, metil paraben, propil paraben,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. SPRAMAX 1.5 M.I.U film kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her kaplanmış tablet; 1.500.000 IU Spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Hidroksipropil selüloz, Prejelatinize Mısır Nişastası,

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORMU Film tablet Beyaz ile beyazımsı renkte, yuvarlak, konkav film tabletlerdir.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 3. FARMASÖTİK FORMU Film tablet Beyaz ile beyazımsı renkte, yuvarlak, konkav film tabletlerdir. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MENOCTYL 40 mg Film Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Otilonyum bromür 40 mg Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat 28 mg Yardımcı maddeler

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

KULLANMA TALİMATI FERICOSE

KULLANMA TALİMATI FERICOSE KULLANMA TALİMATI FERICOSE 100mg/5ml İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul Damar içine uygulanır. Etkin madde: 5 ml lik her bir ampul, 100 mg (20 mg/ml) elementer demire eşdeğer 2700 mg demir hidroksit

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. KULLANMA TALİMATI KONTİL çiğneme tableti Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 725 mg (250 mg baza eşdeğer) Pirantel pamoat içerir. Yardımcı maddeler: Sodyum siklamat, povidon K-30, sukroz,

Detaylı

HAF F T CAR ARAÇ LAST KLER ÜRÜN KATALO U

HAF F T CAR ARAÇ LAST KLER ÜRÜN KATALO U KONTROLSÜZ GÜÇ, GÜÇ DE LD R www.pirelli.com.tr HAF F T CAR ARAÇ LAST KLER ÜRÜN KATALO U 2008 Hafif ticari araç geliflimi Hafif ticari araç kategorisi çok genifl yelpazedeki araçlar kapsamaktad r: Ticari

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI Ülseratif Kolit & Crohn Hastalığı Merkezi www.baskent-ank.edu.tr Crohn hastalığı nedir? Crohn hastalığı sindirim sistemini oluşturan ağız, yemek

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Çocukluk çağında Inflamatuvar Barsak Hastalıkları. Doç.Dr. Yeşim ÖZTÜRK Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Mayıs 2005

Çocukluk çağında Inflamatuvar Barsak Hastalıkları. Doç.Dr. Yeşim ÖZTÜRK Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Mayıs 2005 Çocukluk çağında Inflamatuvar Barsak Hastalıkları Doç.Dr. Yeşim ÖZTÜRK Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Mayıs 2005 İnflamatuvar barsak hastalığı (IBD): Crohn Hastalığı Ülseratif

Detaylı

Hamilelik. www.ibhd.org.tr. Hamilelik. s k sorulan sorular ve yan tlar. nflamatuvar. Barsak Hastal. nflamatuvar. Barsak Hastal klar Derne i

Hamilelik. www.ibhd.org.tr. Hamilelik. s k sorulan sorular ve yan tlar. nflamatuvar. Barsak Hastal. nflamatuvar. Barsak Hastal klar Derne i ve s k sorulan sorular ve yan tlar Barsak Hastal klar Derne i www.ibhd.org.tr ÖNSÖZ Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı sıklıkla genç yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Aile kurmayı planlayan bu genç hastalar,

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ

TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ DERNEĞİ TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ÜLS ERA Tİ FKOLİ T TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİSİ DERNEĞİ ÜLSERATİF KOLİT NEDİR? Ülseratif kolit, kalın bağırsağın içini örten tabakanın iltihabıdır. Rektal kanama,

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

İBH OKULU 2012. Prof. Dr. Orhan Sezgin Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD

İBH OKULU 2012. Prof. Dr. Orhan Sezgin Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD İBH OKULU 2012 Prof. Dr. Orhan Sezgin Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji BD Olgu MAM, 46 y, erkek, Mersinli 7-Nisan-2008 15 gündür devam eden kanlı-mukuslu ishal şikayetiyle geldi 20-30

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LOCODERM %0.1 merhem Haricen uygulanır. Etkin madde: 1 g merhem 1 mg hidrokortizon-17-butirat içerir. Yardımcı maddeler: Plastibaz. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- (1) Bu Kılavuz, kozmetik ürünlerde bulunması muhtemel ağır metal safsızlıklarına ve bu safsızlıkların

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 1 GÜVENLİ ANNELİK GİRİŞİMİ Yüksek maternal mortalite ve morbiditeyi azaltmak için, 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi

Detaylı

Juvenil Dermatomiyozit

Juvenil Dermatomiyozit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Juvenil Dermatomiyozit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Çocuklarda, erişkinlere göre farklı mıdır? Yetişkin kişilerde dermatomiyozit altta yatan kanserlere

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TİSİNON 10 mg kapsül Ağızdan alınır. Her kapsül; Etkin madde: 10 mg nitisinon Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta ve opak beyaz gövde / opak lacivert kapak No:3 sert jelatin kapsül

Detaylı

nflamatuar Barsak Hastal klar : Etyopatogenez, Semptomatoloji, Tan ve Komplikasyonlar

nflamatuar Barsak Hastal klar : Etyopatogenez, Semptomatoloji, Tan ve Komplikasyonlar Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Gastrointestinal Sistem Hastal klar Sempozyumu 11-12 Ocak 2001, stanbul, s. 199-206 Sürekli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. PRENT Film Kaplı Tablet. Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALİMATI. PRENT Film Kaplı Tablet. Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALİMATI PRENT Film Kaplı Tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Asebutolol Yardımcı maddeler: Selüloz, mısır nişastası, povidon 25, magnezyum stearat, hipromelloz, makrogol, kuru nane esansı,

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ ÜLSERATİF KOLİT HASTALIĞI HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI Ülseratif Kolit & Crohn Hastalığı Merkezi www.baskent-ank.edu.tr Ülseratif kolit nedir?

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. ENDOFALK klasik toz saşe Ağızdan alınır.

KULLANMA TALĐMATI. ENDOFALK klasik toz saşe Ağızdan alınır. KULLANMA TALĐMATI ENDOFALK klasik toz saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir saşe etkin madde olarak 0.185 g potasyum klorür, 1.4 g sodyum klorür, 0.715 g sodyum bikarbonat ve 52.5 g makrogol 3350 içerir.

Detaylı

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi

YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME. Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi YENĠDOĞANDA TOTAL PARENTERAL BESLENME Dr.Esin Koç Gazi Üniversitesi Oral alamayan bebeklerimizi nasıl besliyoruz? Yenidoğan ünitelerinin beslenme politikalarında farklılıklar var Erken 1970 ler TPN YYBÜ

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Kolonoskopi. Kalın bağırsak iç yüzey incelemesi. Kolonoskopi için randevu

Kolonoskopi. Kalın bağırsak iç yüzey incelemesi. Kolonoskopi için randevu Kolonoskopi Kalın bağırsak iç yüzey incelemesi Kolonoskopi için randevu Tarih:... Saat:... Randevu için geldiğinizi... bölümüne bildirin. Kan sulandırıcı ilaçlar Çıkma/durma tarihi:... Sizi tedavi eden

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM

KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI. LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM 1. BEŞERĐ TIBBĐ ÜRÜNÜN ADI KISA ÜRÜN BĐLGĐSĐ LACDIGEST 2250 u/tab Çiğneme Tableti 2. KALĐTATĐF VE KANTĐTATĐF BĐLEŞĐM Etkin madde: Her bir çiğneme tableti 2250 ünite tilaktaz içerir. Yardımcı maddeler:

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Mikroskopik Kolit. Dr. Taylan KAV. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. İç Hastalıkları ABD Gastroenteroloji Bilim Dalı. Ankara

Mikroskopik Kolit. Dr. Taylan KAV. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. İç Hastalıkları ABD Gastroenteroloji Bilim Dalı. Ankara Mikroskopik Kolit Dr. Taylan KAV Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Gastroenteroloji Bilim Dalı Ankara Mikroskobik kolit (MK) kronik sulu ishalin sık görülen nedenlerinden biridir.

Detaylı

ACT 300 mg/3ml (%10) Solüsyon içeren ampul FORMÜLÜ FARMAKOLOJĠK ÖZELLĠKLERĠ

ACT 300 mg/3ml (%10) Solüsyon içeren ampul FORMÜLÜ FARMAKOLOJĠK ÖZELLĠKLERĠ ACT 300 mg/3ml (%10) Solüsyon içeren ampul FORMÜLÜ Her bir ampul (3ml); Asetilsistein 300 mg içerir. Diğer maddeler: Disodyum edetat 3 mg. Sodyum hidroksit 73 mg ve Enjeksiyonluk su k.m. 3 ml FARMAKOLOJĠK

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK

NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMAL EKMEK ANKARA HALK EKMEK NORMALEKMEK ekmek k vam nda sofralar n gözdesi Normal ekmek; un, su, tuz, maya ve gerekli durumlarda katk maddesi ilave edilerek üretilmektedir. nsan beslenmesi aç s ndan

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

Kılavuz Çekmek. Üretim Yöntemleri 15

Kılavuz Çekmek. Üretim Yöntemleri 15 Kılavuz Çekmek Kılavuz çekme işlemlerinde kullanılan takımlar genellikle Yüksek Hız Çeliklerinden (HSS) yapılırlar. Bununla birlikte son zamanlarda kaplamalı(tin) kılavuz takımları da üretilmeye başlanmıştır.

Detaylı

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü UYGULAMA VİDEOSU LİTERATÜR GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ SUPRATHEL Geçici Deri Eşdeğeri İle Yenilikçi Yanık ve Yara Tedavisi

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Yazar: Prof. Dr. Rasim ENAR Kardiyoloji ABD 2007 Servier laç n Türk Hekimlerine Arma an d r 2007 NOBEL TIP K TABEVLER KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Editör: Prof. Dr. Rasim ENAR

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır.

KULLANMA TALĐMATI. CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. KULLANMA TALĐMATI CALCIUM PICKEN %10 Ampul Damar ve kas içine uygulanır. Etkin madde: Her bir ampul 225 mg kalsiyum glukonat monohidrat ve 572 mg kalsiyum levülinat dihidrat içerir. Yardımcı madde (ler):

Detaylı

LOPERMİD 2 mg TABLET 1.3.1 Kısa Ürün Bilgileri, Etiketleme ve Hasta Kullanma Talimatı Temmuz 2007 KISA ÜRÜN BİLGİSİ

LOPERMİD 2 mg TABLET 1.3.1 Kısa Ürün Bilgileri, Etiketleme ve Hasta Kullanma Talimatı Temmuz 2007 KISA ÜRÜN BİLGİSİ KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI Lopermid 2 mg Tablet 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Her bir tablet 2 mg Loperamid hidroklorür içerir. Tüm yardımcı maddeler için bkz. 6.1. 3. FARMASÖTİK

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

Crohn hastalığının medikal tedavisi

Crohn hastalığının medikal tedavisi Crohn hastalığının medikal tedavisi Prof.Dr.Ahmet Dobrucalı Crohn hastalığı gastrointestinal sistemin ağızdan anüse kadar hemen her kısmını etkileyebilen ve neden olduğu komplikasyonlarla yaşam kalitesini

Detaylı

KuLLANMA TALİMATI. ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır.

KuLLANMA TALİMATI. ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır. KuLLANMA TALİMATI ROVAMYCINE 3 MIU film kaplı tablet Oral yoldan kullanılır. Etkin madde: Her bir tablet 3 000 000 IU spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Snowflake 12019 Maizena, Hidroksipropil Selüloz,

Detaylı

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16

Seramik. nerelerde kullan l r. Konutlar. alfabesi 16 Seramik in alfabesi 16 Seramik nerelerde kullan l r Konutlar Banyo, tuvalet ve mutfaklar. Islak alanlar dedi imiz bu mekanlar n hem zemininde, hem de duvarlar nda seramik kullan l r. Bu noktada Türkiye

Detaylı

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Kimdir? Alkoller Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD HİPOKRAT MÖ. 460-370 Doktor ne demektir? La. Öğretmen. Doktor, 1000 yıl önce, ilk üniversitelerin ortaya çıkmasıyla birlikte, akademik bir unvan

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

Ülseratif kolit (ÜK) kolonda mukozal inflamasyona yol

Ülseratif kolit (ÜK) kolonda mukozal inflamasyona yol güncel gastroenteroloji 13/1 Ülseratif Kolitin Klasik Tedavisine Genel Bakış ve Anti-TNF Ajanların Rolü Müge ÜZERK, Hülya ÇETİNKAYA Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Gastroenteroloji Bilim Dalı, Ankara

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

İNTRAVEZİKAL (MESANE İÇİNE) BACİLLUS CALMETTE GUERİN (BCG) İMMÜNOTERAPİSİ. Soyadı:... Doğum tarihi: Protokol No:... Baba adı: Ana adı:..

İNTRAVEZİKAL (MESANE İÇİNE) BACİLLUS CALMETTE GUERİN (BCG) İMMÜNOTERAPİSİ. Soyadı:... Doğum tarihi: Protokol No:... Baba adı: Ana adı:.. İNTRAVEZİKAL (MESANE İÇİNE) BACİLLUS CALMETTE GUERİN (BCG) İMMÜNOTERAPİSİ Hastanın Adı, Soyadı:.... Doğum tarihi: Protokol No:..... Baba adı: Ana adı:.. Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi Hastanıza yapılan endoskopik

Detaylı

RADYASYONA BAĞLI GEÇ BARSAK TOKSİSİTESİ VE TEDAVİSİ

RADYASYONA BAĞLI GEÇ BARSAK TOKSİSİTESİ VE TEDAVİSİ RADYASYONA BAĞLI GEÇ BARSAK TOKSİSİTESİ VE TEDAVİSİ Dr. MERİÇ ŞENGÖZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabiim Dalı İstanbul UKK KURSU 20 Nisan 2005, Antalya BAŞLIKLAR GENEL BİLGİLER,

Detaylı

B-6 Yün Elastik Dirseklik

B-6 Yün Elastik Dirseklik B-6 Yün Elastik Dirseklik Elastik kumafltan yap lan dirsekli in tak ld bölgeyi s cak tutarak tedaviye yard mc olmas sa lan r. Dirseklik vücut ölçülerine uyum sa layacak flekilde 5 de iflik ölçüde imal

Detaylı

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Maksat, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Maksat MADDE 1 (1) Bu Tebliğin maksadı, küçük yerleşim yerlerinde son kullanıcıya ulaşan

Detaylı

KULLANMA TALİMATI SOMATOSTATİN EUMEDICA 250 µg i.v. İnfüzyon için Liyofilize Toz içeren Flakon Damardan uygulanır. Etkin madde: Her flakonda etkin madde olarak, 250 µg somatostatine eşdeğer miktarda hidratlanmış

Detaylı

INFLAMATUAR BARSAK HASTALIĞINDA ANEMİYE YAKLAŞIM

INFLAMATUAR BARSAK HASTALIĞINDA ANEMİYE YAKLAŞIM INFLAMATUAR BARSAK HASTALIĞINDA ANEMİYE YAKLAŞIM ANEMİ Kırmızı kan hücrelerin esas ölçümlerinde azalma Hemoglobin konsantrasyonu Hematokrit Eritrosit sayısı WHO Anemi tanımlaması (Hb; 1 g/dl = 0.6206 mmol/l)

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Çocuk ve Tüberküloz (Verem)

Çocuk ve Tüberküloz (Verem) TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuk ve Tüberküloz (Verem) Pediyatrik Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Türk Toraks Derne i yay n d r Türk Toraks Derne

Detaylı

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir?

Şeker Hastalığı Nedir? Neden Önemlidir? Aile Hekimliği Sürekli Mesleki Gelişim Programı Hayatınız boyunca öngöremediğiniz ve hayat kalitenizi düşürecek pek çok sorun yaşayabilirsiniz. Şeker hastalığı(kısa olarak Diyabet diyebiliriz) ve obezite

Detaylı

Bipolar afektif bozukluk nedir?

Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluk nedir? Bipolar afektif bozukluğu pek çok kişi farklı şekillerde yaşar. Bazıları şiddetli mutsuzluk ve sadece hafif taşkınlık atakları deneyimlerken, diğerleri son derece şiddetli

Detaylı

ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL

ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 3 ERGENL K ve BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ergenlik ve Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 3 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa

Detaylı

Çölyak Sprue; Non Tropikal Sprue; Glüten Enteropatisi,

Çölyak Sprue; Non Tropikal Sprue; Glüten Enteropatisi, ÇÖLYAK HASTALIĞI Çölyak Sprue; Non Tropikal Sprue; Glüten Enteropatisi, Çölyak hastalığı sindirim sisteminin otoimmün hastalığıdır. Buğday, arpa gibi tahılların içinde bulunan GLÜTEN maddesine karşı ortaya

Detaylı