%0.2 Klorheksidin Diglukonat Gargara Kullanımının Oral Flora Üzerine Kısa Dönem Etkileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "%0.2 Klorheksidin Diglukonat Gargara Kullanımının Oral Flora Üzerine Kısa Dönem Etkileri"

Transkript

1 ARAŞTIRMA (Research) Hacettepe Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 32, Sayı: 4, Sayfa: 81-93, 2008 %0.2 Klorheksidin Diglukonat Gargara Kullanımının Oral Flora Üzerine Kısa Dönem Etkileri Short Term Effects of Using 0.2% Chlorhexidine Digluconat on Oral Flora *Dr.Alper AKTAŞ, *Doç.Dr.Bahadır GİRAY, **Dr. Dilek MENEMENLİOĞLU, ***Doç.Dr. Mutlu HAYRAN * Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Anabilim Dalı **Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı ***Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Prevantif Onkoloji Anabilim Dalı ÖZET ABSTRACT Giriş: Antiplak ajanlar arasında altın standart olarak tanımlanan klorheksidinin gargara formu dişhekimliğinde geniş kullanım alanı bulmaktadır. Amaç: Gargara yapımı sonrası oral dokular tarafından retansiyon gösteren klorheksidin daha uzun süre etkili olmaktadır. Cerrahi operasyon öncesi ve sonrasında oral kavitede patojen olabilecek bakterilerin uzaklaştırılması ya da azaltılması başarı oranını yükseltecektir. Materyal metod: 3 gün boyunca günde iki sefer olmak üzere klorheksidin gargara Kullandırılan deneklerden 4 gün boyunca örnek alındı. Alınan örnekler 37 0 C de 48 saat aerobik ortamda etüve edildi. Koloni oluşturan uniteler sayıldı. Elde edilen değerler istatistiksel olarak incelendi. Bulgular: 4 gün boyunca alınan örneklere göre klorheksidin gargara kullanımı sonucu elde edilen bakteri miktarındaki azalma istatistiksel olarak anlamlıydı. Sonuç: Sonuç olarak düzenli klorheksidin gargara kullanımının patojen bakteriler de dahil olmak üzere oral bakteri oranında azalma sağladığı bu durumun da oral kavitede yara iyileşmesine katkı sağlayacağı görüldü. Introduction: Chlorhexidine, which is a gold standard among antiplaque agents, has a wide usage in dentistry. Aim: Retansion by oral tissue after rinsing causes long lasting effect of the chlorhexidine digluconate rinse form. Eliminating or reducing pathogenic microorganisms from the oral cavity increases the success rate of surgery. Material and Methods: Subjects used chlorhexidine rinse form regularly for 3 days, twice a day. Saliva samples were collected for 4 days. Collected samples were incubated in 37 0 C for 48 hours in aerobic condition. Colony forming units were calculated and the results were evaluated statistically. Results: Reduction of bacterial amounts in chlorhexidine rinse group was statistically significant. Conclusion: Using chlorhexidine rinse form regularly causes reduction in the pathogenic microorganisms, which can increase the oral surgery success rate. ANAHTAR KELİMELER klorheksidin diglukonat, gargara, oral flora, oral cerrahi KEYWORDS chlorhexidine digluconate, mouthrinse, oral flora, oral surgery

2 82 GİRİŞ Oral kavite, organizmanın en kompleks, en yoğun ve en çeşitli mikroorganizma popülasyonunu içinde barındıran ve kendine özgü ekosisteme sahip organıdır. Oral flora başta bakteriler olmak üzere çok sayıda mantar, protozoa ve virüsleri içerir 1, 2. Farklı bireylerin aynı bölgelerinde değiştiği gibi, bir bireyin farklı dişlerinden alınan plak örneklerinde de sayısal ve niteliksel değişiklikler göstermektedir 3. Birinci Avrupa Periodontoloji Çalışma Grubu nun sonuç bildirgesine göre mekanik olarak diş temizliği yapılamadığı veya hijyen sağlamada yetersiz kalındığında kimyasal plak kontrolü için kısa ve orta vadede kullanılabilecek en değerli kimyasal ajan klorheksidin ürünleri olarak belirlenmiştir 4.Sekonder ya da nasokomiyal infeksiyonlardan korunmak amacıyla klorheksidinin kullanımı üzerine yapılan çalışmalarda da yine başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Oral cerrahideki başarısının, büyük oranda plak kontrolüne bağlı olduğunu savunan araştırmacılar da klorheksidinin etkin bir antiseptik olduğu konusunda hemfikirdirler 5, 6. Erişkin ağzında bulunan mikroorganizmalar iyimser bir tahminle 300 cinsi kapsar. Dışkı florası ise cinsi içerir. Bu durum, ağız dokularının zengin bir bakteri topluluğuna yer verdiğini ortaya çıkartmaktadır. Her bir cinsin üyesi ve bir o kadar da varyantı olduğu düşünülürse ağızdaki bakteri çeşitliliği onbinlerle ifade edilebilir. Bazı yazarlara göre her bakteriyi ağız florasından izole etmek mümkündür 1, 2, 3. Bakteriler fenotipik ve genotipik olarak sınıflandırılırlar. Genotipik sınıflandırma bakteri DNA sının tanımlanması yöntemine dayanır daha güvenilir bir yöntemdir. Fenotipik olarak bakteriler, morfolojilerine göre (örn: kok, basil), hücre duvarının boyanmasına göre (Gram pozitif, Gram negatif), kültür edilebilme özelliklerine göre (aerobik, anaerobik ve fakültatif anaerobik), biyokimyasal reaksiyonlarına göre (şeker fermentasyon özelliği; sakkarolitik ve asakkarolitik vb.) göre ve antijenik özelliklerine göre tanımlanabilmektedir 2. Fenotipik sınıflandırma amacıyla, gram boyama testi, katalaz testi, oksidaz testi kullanılabilir 7, 8. Materyal Metod Araştırma, 2 farklı 10 arlı grup oluşturacak şekilde gönüllü 20 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Denekler; çalışma başlamasından 2 ay öncesine kadar antibiyotik kullanmamış olan, kortikosteroit kullanmıyor olan, ortodontik braket ya da hareketli protetik restorasyonu bulunmayan, ağzında çürük diş ya da periodontal kökenli sorunu olmayan, minimum 24 sağlıklı dişe sahip klorheksidine karşı alerji hikayesi bulunmayan sağlıklı bireyler arasından seçildi. Araştırmadan çıkarılma kriterleri ise; herhangi bir nedenden dolayı antibiyotik kullanmak zorunda kalması, herhangi bir nedenden dolayı kortikosteroit kullanmak zorunda kalması, klorheksidine karşı alerji reaksiyonu gelişmesi, denek olarak çalışmaya uyum göstermemesi yönünde belirlendi. Seçilen gönüllülere, Tıbbi, Cerrahi ve İlaç Araştırmaları Etik Kurul undan alınan onam okutuldu ve onayları alındı. Denekler; dişlerini diş macunu kullanmadan fırçalamaları, naneli gıdalar, sakız gibi tükürük akışını arttıran maddeleri 3 gün boyunca kullanmamaları, tükürük örneği alınmadan en az 10 dakika önce herhangi bir şey yememeleri ve içmemeleri konusunda uyarıldı. Deneklere, %0.2 klorheksidin diglukonat gargarayı ve içeriğini bilmedikleri %0.9 izotonik sodyum klorür içeren plasebo gargarayı üç gün boyunca sabah ve gece yatarken 15mlx2 şeklinde, ağızlarında bir süre tutarak ve tükürdükten sonra su ile ağızlarını çalkalamadan kullanmaları tarif edildi. Sabahları örnek alındıktan sonra gargarayı kullanmaları ayrıca hatırlatıldı. Kullanılan gargara miktarının içerdiği etken madde günde toplam 60 (30x2) mg klorheksidin diglukonattı. (Şekil 1) Örneklerin alınması: Deneklerden örnekler, alınan miktarda standardizasyonu sağlamak

3 lk örne in al nmas 1. gün. kinci örne in al nmas 2.gün Üçüncü örne in al nmas 3. gün Dördüncü örne in al nmas gün lk örne in al nmas 1. gün. ekil 1 kinci örne in al nmas 2.gün Üçüncü örne in al nmas 3. gün Dördüncü örne in al nmas 4. gün ekil 1 ŞEKİL 1 Örneklerin alınış zamanı amacıyla ve hazır steril olarak kullanma imkanı nedeniyle Periopaper Strips (Oraflow Inc.) yardımıyla alındı. Örnekler, hem sağ hem de sol 3. molar diş bölgesine yakın olacak şekilde forniks vestibülüm mukozasına temas ettirilerek 5 sn boyunca tükürük emdirmek şeklinde alındı ve içinde 1 ml %0.9 izotonik sodyum klorür bulunan mikrosantrifüj tüpleri içine dekontamine olarak yerleştirildi (Resim 1). Deneklerden birinci gün gargara uygulanmadan örnek alındı. Daha sonra deneklere gargara yapmaları söylendi. Takip eden 2 gün boyunca deneklerden önce örnekler alındı ve daha sonra gargara yapmalarına izin verildi. Araştırmanın 4. gününde sabah son örnek alındı ve ilgili gruptan örnek toplanmasına son verildi Mikrobiyolojik çalışma: Periopaper ile alınan tükürük örnekleri 1 ml serum fizyolojik içeren mikrosantrifüj tüpleri içine yerleştirildi ve en kısa sürede mikrobiyoloji laboratuvarına iletildi. Mikrosantrifüj tüpleri 1 dakika süre ile vortekslenerek içeriğin homojenize olması sağlandı. Otomatik pipet yardımıyla, 100ml alınarak %5 lik koyun kanlı agar plaklarına (Metis Biyoteknoloji ve Dış Tic Ltd Şti.) damlatıldı. Örnek, drigaski özesi yardımıyla tüm plağın yüzeyine homojen ekil 2 olarak Tükürük yayıldı. örne inin Hazırlanan al nmas ilk örnekten alınan 100ml lik ikinci örnek ise daha önce hazırlanan 900ml lik ikinci ependorfa aktarıldı ve örneğin 10 kat daha sulandırılması sağlandı ve aynı şekilde ekim gerçekleştirildi. Böylece birinci örneğe göre 10 kat sulandırılmış ikinci bir örnek elde edildi. (Resim 2) ekil 2 Tükürük örne inin al nmas RESİM 1 Tükürük örneğinin alınması Bu plaklar, 48 saat 37 0 C de normal atmosferik şartlarda inkübe edildi. Üreyen mikroorganizmalar değerlendirildi. Koloni oluşturan üniteler sayılırken aynı örneğe ait iki plak da değerlendirildi. Bakteri kolonileri, koloni morfolojileri, hemoliz özellikleri, gram boyama, katalaz ve oksidaz testleri kullanılarak cins düzeyinde tanımlandı. (Resim 3) Elde edilen koloni oluşturan ünite sayılarından 1 ml tükürükteki sayı hesaplandı. Üretici firmanın verdiği değere göre 0-1.2ml sıvı emme kapasitesine sahip Periopaper ile periotron cihazında yaptığımız deneme ölçümlerinde ortalama 1 ml değeri görüldü. Alınan örneklerin bu değer çevresinde yoğunlaşması nedeniyle Periopaper ların 1 ml tükürük örneği taşıdığı kabul edildi. 10 kat sulandırılan örnekteki sayının 10 5 ile çarpılması ile veya diğer örneğin 10 4 ile çarpımı sonrası 1 ml tükürükteki bakteriyel koloni oluşturan ünite sayısına ulaşıldı. (Şekil 2)

4 84 lk örne in al nmas 1. gün. kinci örne in al nmas 2.gün Üçüncü örne in al nmas 3. gün Dördüncü örne in al nmas 4. gün ekil 1 ekil 3: Örneklerin steril ependorfa yerle tirilmesi laboratuvara nakledilmesi kullan lan vorteks cihaz otomatize pipetle örne in al nmas cam bagetle örne in besiyerine yay lmas RESİM 2 Örneklerin steril ependorfa yerleştirilmesi laboratuvara nakledilmesi kullanılan vorteks cihazı otomatize pipetle örneğin alınması drigaski özesi ile örneğin besiyerine yayılması linde ikili karşılaştırmalar eşleştirilmiş ve eşleştirilmemiş veri grupları için sırasıyla Mann-Whitney U ve Wilcoxon testleri ile değerlendirilmiştir. İkili karşılaştırmaların sonuçları toplam statistiksel hata değeri %5 olarak kalacak şekilde değerlendirilmiştir. BULGULAR: Üretilebilen bakteriler gram boyama morfolojilerine göre iki ana sınıfta toplandı. Gram pozitif koklar en sık rastlanan mikroorganizmaları ekil 2 Tükürük örne inin al nmas RESİM 3 Koyun kanlı agarda 370C de aerob ortamda 48 saatlik oluştururken gram negatif koklar da gözlendi. inkübasyon sonucu elde edilen koloniler Bakteriler, hemoliz özellikleri de göz önünde bulundurulacak şekilde üç ana grupta sınıflandırıldı. Katalaz negatif, alfa (α) hemolitik gram pozitif İstatistiksel Değerlendirmeler: Toplam koloni sayılarının normal dağılıma uygunluk değerlendirilmesi Shapiro-Wilks testi ile yapılmıştır ve normayan veya beta (β) hemolitik gram pozitif koklar koklar AHGPK olarak adlandırıldı, hemoliz yapmal dağılmadığı bulunmuştur. Çalışma grupları GRPK olarak adlandırıldı. Üçüncü grup olarak da arasındaki ekil 4: değerlendirmeler Koyun kanl Kruskal-Wallis agarda 37 0 C de test aerob katalaz ortamda ve oksidaz 48 saatlik testlerine inkübasyon pozitif yanıt sonucu veren ile yapılmıştır. elde edilen 4 gün koloniler boyunca görülen değişim gram negatif koklar GRND olarak adlandırıldı. Friedman test ile değerlendirilmiştir. Gereği ha- (Tablo 1, 2)

5 85 1µl 1000µl 100µl Besiyeri X x µl 900µl 100µl Besiyeri X x 10 5 Şekil 5: 1 ml deki toplam bakteriyel koloni oluşturan ünitenin hesaplanmas ŞEKİL 2 1 ml deki toplam bakteriyel koloni oluşturan ünitelerin hesaplanması Klorheksidin gargara kullanan grupta bütün bakteri kolonilerinin besiyerinde oluşturdukları koloni oluşturan ünite sayılarında hem sağ hem de sol bölgede belirgin azalma saptandı. α-hemolitik gram pozitif kok grubunun 1. gün değerleri solda 31X10 5 cfu/ml ve sağ taraf için 57.5x10 5 cfu/ml iken dördüncü gün alınan örneklerde sol için 10x10 5 cfu/ml ve sağ taraf içinse 15x10 5 cfu/ ml olarak saptanması en belirgin düşüş olarak görüldü. İstatistiksel değerlendirmelere bakıldığında, saptanan değerlerde gram negatif diplokok grubunun sağ taraf hariç bütün gruplardaki değişimi anlamlı bulundu. Plasebo gargara grubunun 1-4 günlerde sağ ve sol taraftan alınan değerlerin incelenmesinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanamadı. Kullanılan klorheksidin etken maddesinin antibakteriyel etkisini sadece yıkama özelliği ile göstermediği, beklenen antiseptik özelliğe de sahip olduğu görüldü. Uygulanan gargaranın her iki tarafa eşit tesir gösterdiği görüldü. Plasebo gargara grubunda 1. ve 4. gün değerlerinde belirgin bir fark görülmedi. Çalışmanın ilk günlerinde en fazla değişim α- hemolitik gram pozitif kok grubunda görüldü ancak 1-4 günler arası değişim belirgin olarak farklı değildi. Plasebo gargara grubunun toplam koloni sayıları incelendiğinde ilk ve son gün arasında az bir fark saptandı. İstatistiksel değerlendirmede plasebo grubunun hem sağ hem de sol taraflarında hiçbir günde anlamlı bir değişim saptanamadı. Tartışma Klorheksidini diğer antiseptiklerden ayıran en önemli özelliği, oral kaviteye uygulandığında dokulara tutunarak uzun süreli salınıma sahip olmasıdır. Bu şekilde antiseptik etkinliği artar. Bu konu üzerine yapılmış çalışmalardan birinde Franco ve diğ., hidroksipropil β siklodekstrin ile kombine olarak oluşturdukları kontrollü salınıma sahip klorheksidin etken maddeli sıvı içinde 8 X 4 X 1 mm büyüklüğünde bovin dentinini 37 0 C de 5 dakika boyunca bekletmişler ve daha sonra 5 dakika boyunca fosfatla tamponlanmış sıvı ile yıkamışlardır. Bu işlemi %0.24, %0.12, %0.06, %0.03, %0.015 ve %0.008 oranlarında klorheksidin içeren solüsyon ile tekrarlamışlardır. Elde ettikleri dentin örnekleri fosfat tamponlanmış

6 86 TABLO I klorheksidin gargara deney grubundan elde edilen sonuçlar (n = 10) 1-4 günlerde chx gargara kullanan deney grubunda saptanan değerler AHGPK GRPK GRND TOPLAM KOLONİ L R L R L R L R ORTANCA 31 57,5 30, ,5 11, ,5 1 (Min-Max) (13-400) (20-250) (5-150) (5-200) (0-50) (0-80) (19-596) (51-490) Ortalama 93,5 84,2 41,2 50,3 16,7 20,9 151,4 155,4 Stn. Sapma 121, , , , , , , , ORTANCA ,5 6,5 4 2,5 44,5 48,5 2 (Min-Max) (1-55) (1-100) (0-61) (0-30) (0-20) (0-100) (2-98) (2-210) Ortalama 24,9 36,5 12,2 10,1 6,1 15,4 43,2 62 Stn. Sapma 17, , , , , , , , ORTANCA 3,5 8 0, ,5 6,5 11 GÜNLER 3 (Min-Max) (1-35) (1-50) (0-12) (0-2) (0-18) (0-26) (3-51) (1-68) Ortalama 9,5 15,7 2 0,5 3,8 4,2 15,3 20,4 Stn. Sapma 11, , , , , , , , ORTANCA ,5 0,5 3,5 3, ,5 4 (Min-Max) (0-500) (0-400) (0-10) (0-10) (0-50) (0-50) (0-520) (1-429) Ortalama 58,3 56,9 3 3,1 8,7 12, ,2 Stn. Sapma 155, , , , , , , , Günler arası p değerleri < <

7 87 TABLO II plasebo gargara deney grubundan elde edilen sonuçlar n = 10) 1-4 günlerde plasebo gargara kullanan deney gruplarında saptanan değerler AHGPK GRPK GRND TOPLAM KOLONİ L R L R L R L R ORTANCA , (Min-Max) ( ) ( ) (15-820) (10-820) (0-80) (0-40) ( ) ( ) Ortalama ,5 121,7 178,7 14,6 11,3 410,3 452,5 Stn. Sapma 387,21 360,63 246,71 300,36 24,79 14,73 436,6 444,94 ORTANCA ,5 3, ,5 142,5 2 (Min-Max) (30-400) (28-300) (15-400) (10-100) (0-50) (0-60) (56-800) (39-350) Ortalama 104,7 114,1 84,1 39 9,6 9,3 198,4 162,4 Stn. Sapma 116,06 101,67 119,78 32,3 15,04 18,59 220,87 101,95 ORTANCA GÜNLER 3 (Min-Max) (18-800) (12-500) (4-300) (3-35) (0-25) (0-50) ( ) (27-540) Ortalama 121,67 111,89 48,89 18,22 8, ,2 141,2 Stn. Sapma 254,68 151,9 94,8 11,49 8,26 18,38 332,75 150,07 ORTANCA ,5 7,5 131, (Min-Max) (25-200) (3-400) (8-200) (5-100) (0-80) (1-80) (48-400) (20-416) Ortalama 85,5 152,9 42,9 27,8 17,4 20,4 145,8 201,1 Stn. Sapma 51,45 130,38 58,49 27,69 24,85 25,71 103,66 132, Günler arası p değerleri

8 88 sıvı içerisinde bekleterek 6 gün boyunca farklı aralıklarla alınan örnekleri UV-spektrofotometre ile incelemişlerdir. Dentin örneklerinin oluşturduğu inhibisyonu görmek için bakteri suşu bulunan besiyerlerine yerleştirmişlerdir. Klorheksidinin dokular tarafından absorbe edilip daha sonra dezorbe edilmesi nedeniyle oral kavitede uzun süre etkinliğini sürdürdüğünü bulmuşlardır 9. Oral dokularda retansiyon göstermesi klorheksidini diğer antiseptiklerden üstün kılan en önemli özelliğidir. Mikroorganizmaların daha uzun süre antiseptik madde ile temasta bulunmaları etken maddenin bakterisit etkinliğini arttıracaktır. Bonesvoll ve diğ. çalışmalarında oral kavitede klorheksidinin hangi oranlarda retansiyon gösterdiğini araştırmışlardır. Deneklere, 1 dakika süreyle %0.2 lik klorheksidin diglukonat solüsyonu ile ağızlarını çalkalattırmışlar ve daha sonra 24 saate kadar aralıklarla tükürük örnekleri alarak UV-spektrofotometrede bakmışlardır. Örneklerde yaklaşık 4 saat sonra klorheksidin miktarında ani bir düşüş saptamışlardır. Çalışmalarına göre 24 saat sonra bile S.lactis i etkisiz hale getirecek oranda klorheksidin oral kavitede tutulmuştur. Klorheksidinin oral mukozaya değil, bakterilere, tükürük proteinlerine ve plak içeriğine tutunduğunu savunmuşlardır. Gargara yapılan klorheksidinin bir miktarının ise yutulduğunu ve bunun sindirime uğramadan vücuttan atıldığını belirtmişlerdir. Klorheksidinin oral dokularca retansiyonu nedeni ile antibakteriyel etkisinin uzun süreli olduğunu savunmuşlardır 10. Günde iki kez %0.2 klorheksidin diglukonat gargara yapılmasının üreyen koloni oluşturan ünite sayısında daha etkin inhibisyon yaptığı görülmüştür. Elde ettiğimiz sonuçlara göre bakteriyel popülasyonda istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmıştır. Klorheksidin gargara ile yapılan çalışmalarda daha kısa sürede etkinlik saptanabileceği düşünülerek örnek alım süreleri kısaltılmıştır. Sekino ve diğ., gargaranın kullanımı ve dilin fırçalanmasının etkisini araştırdıkları çalışmalarında çalışma öncesi ve sonrasında 2 gün boyunca günde tek örnek alarak toplam üreyen koloni oluşturan ünite sayısına bakmışlardır 11. Gargaranın etkinliğini araştırmak için yapılan bazı çalışmalarda gargaraya başlamadan önce ve sonrasında 15. günde örnek alınmıştır 12, 13. Gargara çalışmalarında en uzun süreli çalışma Schiot ve diğ. tarafından yapılan ve yaklaşık 2 yıla yayılan çalışmalardır. Klorheksidinin lokal ve sistemik çeşitli etkilerinin incelendiği çalışmada aylık kontrollerde örnekler alınmıştır 14,15. Uzun süreli çalışmalar, klorheksidinin oral flora üzerine uzun dönem etkisinin ölçülebilmesi açısından önemlidir. Çalışmamızda kısa dönem etkinin görülebilmesi amacıyla 4 günlük süre yeterli görülmüştür. Literatür taramamızda, mikrobiyolojik değerlendirmede örnek alınırken kullanılan pek çok farklı yönteme rastladık. Diş çekimi sonrası bölgedeki kanı pamuğa emdirmek şeklinde mikrobiyolojik örneğin alındığı bir çalışma buna örnektir 16. Literatür taramamızda bu şekilde örnek alınan bir başka çalışmaya rastlamadık. Oral bölgede kullanılan ilacın etkinliğinin testi amacıyla, en çok parafinle stimüle edilmiş tükürük steril bir kapta toplanmış ve buradan istenen miktarda örneğin alınması yoluna gidilmiştir 11, 17, 18, 19, 20, 21. Oral bölgeden çeşitli tükürük emici kağıtlar ve toplayıcılar ile örnek alınan çalışmalar da vardır. Daimi birinci molar diş üzerinde S.mutans kolonizasyonunun araştırıldığı çalışmada örnekler bu diş üzerinde biriken tükürükten steril 27 gauge lık iğne ve dental floss yardımıyla alınmıştır 22. Giunchedi ve diğ., yanak mukozasına yapıştırdıkları klorheksidin yavaş salınımlı tabletin salınımı HPLC yöntemiyle değerlendirmek ve gargara formuyla karşılaştırabilmek amacıyla minipipet kullanmışlardır (Hewlett-packard 1050 serisi). Noktasal olarak aldıkları 20 ml tükürük örneği üzerinden karşılaştırmalarını gerçekleştirmişlerdir 23. Diş üzerinden tükürük örneğinin alımında özel fırçaların kullanıldığı çalışmalar da vardır. Sreenivasan ve Gittins, 13 yetişkin gönüllü üzerinde klorheksidinin tükürük ve diş üzerindeki bakteriyel popülasyona etkisini inceledikleri çalışmalarında dil üzerinden örneği Masteramp steril yanak fırçasıyla almışlar ve örneği taşıyıcı içine yerleştirdikten sonra vorteksleyerek homo-

9 89 jenize olmasını sağlamışlardır. Bu çalışmadaki örnekleme yönteminin kullanıldığı birçok çalışma vardır 24,25, 26. Daneshmand ve diğ. subgingival mikroorganizmalar üzerinde kontrollü salınımlı klorheksidinin etkisini incelemek amacıyla yaptıkları çalışmalarında periodontal ceplerden örnek almak için paperpoint kullanmışlardır 27. Buna benzer bir başka çalışma da Santos ve diğ. nin düşük konsantrasyondaki klorheksidinin etkisini incelemek üzere yaptıkları mikrobiyolojik araştırmadır 13. Periopaper, literatür taramamızda standardizasyonu sağlaması ve steril kullanılabilirliği nedeniyle en sık kullanılan örnek toplama enstrümanıdır. Roldan ve diğ., klorheksidin, setilpridiniyum klorit ve çinko laktat içeren ağız gargarasının halitosisi olan hastaların mikroflorası üzerine etkisini incelemek üzere dişeti cebinden örnekleri Periopaper yardımıyla almışlardır 12. Murdoch ve diğ., periodontitis varlığında ve iyileşme evresinde, stafilokokların ortamda bulunup bulunmadığını araştırdıkları çalışmalarında, peridontal ceplerden örnek alabilmek için Periopaper kullanmışlardır 28. Medlicott ve diğ., klorheksidin içeren yavaş salınımlı filmi alt birinci molar dişin mesiyolingual ve mesiyobukkal kısmına yapıştırmışlar ve örnekleri Periopaper ile ilgili dişin etrafından olmak üzere 6 farklı bölgeden almışlardır. Aldıkları örnekleri HPLC ile değerlendirmişlerdir 29. Bu örneklemeye benzer şekilde Weatherell ve diğ. nin flor gargarası sonrası ağızdaki retansiyonunu araştırdıkları çalışmalarında, örnek alım işlemini yaklaşık 5 mm büyüklüğündeki kendi hazırladıkları paperpointler ile yapmışlardır. Toplanan tükürük miktarını ölçmek amacıyla hassas terazi kullanmışlardır 30. Bu bilgiler ışığında, çalışmada oral kaviteden alınacak örneklerin standardizasyonunu sağlamak, örnekleri en hızlı ve doğru şekilde taşıyabilmek için Periopaper kullanıldı. Çalışmamızda alınan örneklerin taşıyacağı tükürük miktarının saptanması için Periopaper ın standart tükürük emme hacmi göz önüne alınarak periotron cihazıyla deneme ölçümleri yaptık. Meddlicott ve diğ. nin 29 çalışmalarında uyguladıkları sisteme benzer şekilde topladığımız tükürük miktarını standardize ettik. Örneklerin daima aynı araştırmacı tarafından alınması da standardizasyona katkıda bulundu. Oral florada sık görülen bakteriler arasında bulunan gram pozitif kok grubunda Stafilokoklar, Streptokoklar ve Mikrokoklar vardır. Streptokoklar, gram pozitif kok grubunun en fazla görülen üyesidir. Birçok türü vardır ve ölümle sonuçlanabilen ciddi infeksiyonlara neden olurlar. Streptokoklar deride geçici kolonizasyon gösterebilir ancak müköz membranların kalıcı florasında yer alırlar. Sindirim, solunum ve genital kanalların normal floralarından soyutlanabilirler 31. Viridans streptokoklar oral florada geniş yer tutarlar: supragingival ve gingival plaktan kültüre edilebilen bakterilerin %25 ini ve dil ve tükürükten kültüre edilebilen bakterilerin ise yarısını oluşturmaktadırlar. Oral streptokoklar dört gruba ayrılırlar: S.mutans, S.salivarius, S.anginosus, S.mitis. Oral Streptokoklar infektif endokardit oluşumunda %60 etken bakteri grubu olarak tanımlanmaktadır. Bakteriyel endokarditin önlenmesinde rutin profilaksiye ek olarak işlem öncesi oral kavitede mevcut mikroorganizma sayısının klorheksidin gargaranın kullanılarak düşürülmesiyle, oluşacak bakteriyeminin oranının ve şiddetinin azaltılabileceği belirtilmiştir 32. Klorheksidinin bu başarısı özellikle streptokoklar üzerine olan etkinliği nedeniyledir. Streptokokların üretilebilmeleri için; C, aerob ortam, saatlik süre ve kanlı agar besiyeri uygundur 2, 33. Nolte un oral kavitede bölgelere göre bakterilerin dağılımını incelediği çalışmasında bukkal mukozada %60 gibi baskın oranda Streptococcus mitis bulunurken, Streptococcus salivarius ve Streptococcus sanguis diğer baskın mikroorganizmalardır. Tükürükteki incelemesinde, diğer bakterilerin yanı sıra %20 ile en fazla Streptococcus salivarius ve Streptococcus mitis türleri izole edilmiştir 3. Çalışmamızda α-hemolitik gram pozitif kok grubunda çoğunluğun, literatür bilgileri ışığında değerlendirildiğinde α-hemoliz yapan oral streptokoklar tarafından oluşturulduğu görül-

10 90 mektedir. Literatür bilgilerinde oral kavitede fazla miktarda oral streptokok türünün bulunduğunun belirtilmesi çalışmamızla paralellik göstermektedir. Klorheksidin etken maddesinin kullanımıyla görülen bakteri miktarındaki düşüş bu bakterinin yol açacağı bakteriyemi ve infektif endokardit riskini azaltacaktır 2,3. Diş çürüklerinden birinci derecede sorumlu tutulan S.mutans grubu bakterilerin de içinde bulunduğu bu gruptaki azalma fiziksel ve mental yetersizliğe sahip hastaların oral hijyenini sağlamak ve diş çürüklerine karşı korumak amacıyla klorheksidin kullanılmasının doğru yaklaşım olduğunu göstermektedir. Hemoliz oluşturmayan gram pozitif kok grubumuzu, katalaz pozitif olan stafilokoklar ve mikrokoklar yanında non-hemolitik katalaz negatif streptokoklar oluşturmaktadır. Stafilokoklar, streptokoklar gibi zincir biçiminde değil, üzüm salkımı benzeri formundadır. Stafilokokların, sağlık personelinin oral florasında, toplumun geneline göre daha yüksek oranda bulunduğu saptanmıştır. Stafilokoklar plazmayı pıhtılaştıran koagülaz enziminin varlığına veya yokluğuna göre iki geniş gruba ayrılır. Koagülaz pozitif stafilokok cinsinin en fazla görülen türü S.aureus tur. Kanlı agar üzerinde sarı, altın rengi koloniler oluştururlar. Koagülaz negatif stafilokok türlerinden başlıcaları S.epidermidis, S.saprophyticus, S.haemolyticus dur. Son yıllarda postoperatif infeksiyona yolaçan patojenlerle ilgili yayınlarda gram negatif bakterilerden, özellikle koagülaz negatif stafilokoklar gibi gram pozitif bakterilere geçiş dikkat çekicidir. Yenidoğanlarda, bağışıklığı baskılanmış hastalarda ve intravasküler kateteri bulunanlarda septisemilere yol açabilirler. Postoperatif osteomiyelitden de sorumludurlar. Stafilokokların üremesi için kanlı agarda C de saat inkübe edilmeleri yeterlidir 2,34,35. Streptokokların β-hemoliz yapan ve hemoliz yapmayan türleri de GRPK grubu içinde değerlendirilmiştir. β-hemoliz yapanlar arasında en fazla görülen Streptococcus pyogenes tir. Özellikle solunum yolunda ve deride bulunur. Tonsillit, farenjit, peritonsiller abse, yara infeksiyonu, selülit ve lenfanjit gibi infeksiyonların etkeni olarak gösterilmektedir 2. Tonsillit ve peritonsiller absesi bulunan hastalara klorheksidin kullandırılması bu bakterinin üremesini baskılamak açısından önemlidir. Laboratuvar ortamında üretilmesi için koyun kanlı agar başarıyla kullanılabilir. Karakteristik β-hemoliz dışında mukoid koloniler de oluşturabilirler. Mikrokoklar ise kanlı agarda beyaz koloniler şeklinde görülmekte ve özellikle dil yüzeyinde bulunmaktadırlar 2,35. Çalışmada görülen gram pozitif kokların koloni oluşturan ünite sayılarındaki düşüş, postoperatif infeksiyon oranının düşürülmesinde klorheksidinin başarıyla kullanılabileceğini göstermektedir. α-hemolitik gram pozitif grubuna benzer şekilde sol tarafın gün içi değerleri büyük miktarda azalırken 1-4 gün değerlerinde istatistiksel azalma saptanamamaktadır. Gargara grubunda 1-4 gün değerlerindeki azalma anlamlı bulunmuştur. Tonsilit, farenjit, peritonsiller apse gibi vakalarda antibiyotik tedavisinin yanında klorheksidin gargaranın kullanımı uygundur. Yukarıdaki çalışmaya benzer şekilde diş çürüğünden en fazla sorumlu tutulan bakteri olan S.mutans ın daimi birinci molarların fisürlerine adezyonunu engellemek amacıyla yapılan çalışmada, daimi birinci molarların sürmesi esnasında kaspları görünür hale geldiğinde bu dişe komşu süt moların üstüne klorheksidin mum yapıştırılmıştır. Neticede daimi molar sürdüğünde fissürlerinden alınan örneklerde S.mutans seviyesinin çok az olduğu bunun yanında karyojenik etki yapmayan S.sanguinis in arttığını belirtmişlerdir 22. Klorheksidinin, karyojenik bakteri miktarını azaltma etkisi ağız temizliğinin yapılamadığı fiziksel ve mental yetersizliği olan hastalarda diş çürüklerini önlemede yardımcı olacaktır. Kok görünümündeki gram negatif bakterilerin en önemlileri ise Neisseriacea ailesi içinde yer alırlar. İnsan ve hayvanların muköz membranlarından izole edilebilirler. Genellikle non-patojen olan bu türler nazofarenks ve orofarenks normal florasında bulunurlar. Oral kavitede, burun ve farenkste kommensal Neisseria türlerine ise sık rastlanır. Neisseria cinsinin başlıca üç türü N.subflava, N.mucosa ve N.sicca dır. Bu gru-

11 91 bun diğer Niesseria türlerinden en önemli farkı adi agarda, oda sıcaklığında ve CO 2 eksikliğinde rahatça üreyebilmeleridir. Diğer Neisseria türleri genel olarak CO 2 li ortamda ve kendilerine özel besiyerlerinde daha iyi ürerler. Bu kommensal türler patojenik değildir ve tükürük ve mukoza ile kontamine olmuş oral örneklerde bulunabilirler. Neisseria grubu oral bölgede genel olarak bulunur ancak tüm floranın az bir kısmını teşkil eder 2,7,36,37. Çalışmada gram negatif kok koloni oluşturan unite sayıları diğer gruplara göre daha azdır. Literatürde de gram negatif kok grubunun oral florada az miktarda bulunması ile doğru orantılıdır. Franco ve diğ. nin bovin dentininden klorheksidin retansiyonu ve salınımını gösteren in vitro olarak çeşitli bakteriler üzerinde yaptıkları çalışmalarına göre klorheksidin, gram pozitif bakterilere karşı gram negatif bakterilere göre daha etkilidir 9. Weller in klorheksidinin özelliklerini derlediği çalışmasında da klorheksidinin gram pozitif bakterilere karşı daha etkili olduğu belirtilmiştir 38. Rindom Schiott ve diğ., klorheksidinin oral flora üzerine etkisini inceledikleri 15 aylık çalışmalarında, uzun süreli kullanım ile duyarlı mikroorganizma miktarında belirgin düşüşler saptamışlardır. Uzun süreli kullanımın toplam aerob bakteriler, anaerob bakteriler ve streptokok popülasyonunda belirgin düşüşlere neden olduğu ancak klorheksidin uygulanmasının kesilmesi ile popülasyonun zamanla eski haline döndüğü gözlenmektedir 14,15. Çalışmamızda bu çalışmaya paralel olarak toplam bakteri miktarında düşüşler saptanmıştır. Değişen oral floranın klorheksidin kullanımının bırakılması sonrası eski haline döneceği düşünülmektedir. Cerrahi tedavi sırasında patojen olabilecek bakteri popülasyonunun azaltılması, cerrahi tedavinin daha başarılı olmasını sağlayabilecektir. Literatürde, alınan örneklerin mikrobiyolojik incelemelerinde çoğunlukla anaerob kültür yöntemi tercih edilmiştir 11,13,16. Aerob yöntemin seçildiği çalışmalar da vardır 14. Çalışmamızdaki örnek miktarının çokluğu anaerob ortamda çalışma imkanımızı kısıtlamıştır. İnkübasyon süresi olarak 24 ile 48 saat en çok tercih edilen sürelerdir 9,15,16,20,39. Bakteri kolonilerinin daha kolay tanımlanabilir duruma gelmesi için 48 saatlik inkübasyon periodu tercih edilmiştir. Literatür taramamızda etüv ısısı için en çok insan vucüt ısısı olan C nin kullanıldığını gördük 17,20,39. Çalışmada etüv ısısı için 37 0 C yi kullanıldı. Bartlett ve O Keefe oral bölge infeksiyonlarını inceledikleri çalışmalarında infeksiyonların anaerob ve aerob mikroorganizmalardan oluşan karışık bir yapısı olduğunu ve anaerobların iki kat daha fazla bulunduğunu saptamışlardır. En çok karşılaştıkları aeroblar olarak da α-hemolitik ve non-hemolitik streptokokları belirtmişlerdir 40. Gram pozitif kok grubunda yer alan bu bakteriler çalışmamızda klorheksidin uygulanması sonrası büyük miktarda azalma göstermişlerdir. Oral infeksiyonlarda en sık etken olarak karşımıza çıkan bu bakterilerin miktarının azalması cerrahi işlem sonrası infeksiyon komplikasyonlarında azalmaya yol açacağı gerçektir. Klorheksidinin, mandibular üçüncü moların çekimi sonrası görülen alveolit insidansını azaltmak amacıyla kullanımının araştırıldığı birçok araştırma mevcuttur. Larsen in %0.12 lik klorheksidin gargaranın alveolit insidansına etkisini incelediği 139 denekli çalışmasında, kontrol grubuna göre klorheksidin kullanan çalışma grubunda %60 gibi belirgin bir düşüş saptanmıştır 41. Bu çalışmadaki sonucu destekler şekilde Hermesch ve diğ. nin 279 denek üzerinde gerçekleştirdikleri alt üçüncü gömülü dişin çekimi sonrası %0.12 klorheksidin gargaranın operasyon öncesi ve sonrası bir hafta kullanımının alveolit insidansı üzerine etkisini inceledikleri araştırmalarında, kontrol grubuna göre görülen azalma istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur 42. Sonuç Oral kavitede yapılacak cerrahi işlem öncesi ve sonrası antisepsinin sağlanması, oluşabilecek komplikasyonları azaltmak ve sorunsuz iyileşme açısından önem taşımaktadır. Klorheksidin ürünleri günümüzde kullanılan en başarılı antiseptik

12 92 ve antiplak ajan olarak kabul edilmektedir. Çalışmamızda %0.2 Klorheksidin Diglukonat gargaranın düzenli olarak kullanılması ile kısa dönem oral flora patojen mikroorganizmaları üzerine baskılayıcı etki oluşturduğu görülmüştür. Elde ettiğimiz verilere ve literatür taramamıza göre, oral cerrahi işlem öncesinde ve sonrasında Klorheksidin gargaranın kullanılması opere edilen bölgenin sorunsuz iyileşmesi açısından önerilmektedir. KAYNAKLAR 1. Mısırlıgil A., Mikrop florası ve oral mikrofloralar, Tıp ve dişhekimliği genel ve özel mikrobiyoloji (Ed Cengiz T.) da, Güneş Kitabevi, Ankara, 2004; s Samaranayake L.P., Essential microbiology for dentistry, Churchill Livingstone, London, Nolte AW., Oral microflora, Oral microbiology with basic microbiology and immunology (Ed. Nolte AW) de, Mosby Company, ABD, 1982; Ainamo J., Gjermo P., Consensus report of session III, Proceedings of the First European Workshop on periodontology (Ed. Lang NP, Karring T) de, Quintessence,London, 1994; Daly CG., Highfield JE., Effect of localized experimental gingivitis on early supragingival plaque accumulation, J. Clin. Periodontol. 1996; 23: Heitz F., Heitz-Mayfield LJA., Lang NP., Effects of post surgical cleansing protocols on early plaque control in periodontal and/or periimplant wound healing, J. Clin. Periodontol., 2004; 31: Bilgehan H., Klinik mikrobiyolojik tanı, Barış Yay Fakülteler Kitapevi, 3. baskı, İzmir, Aydın M., Bakteri identifikasyonunda kullanılan standart biyokimyasal ve fizyolojik testler, Tıp ve dişhekimliği genel ve özel mikrobiyoloji (Ed Cengiz T.) da, Güneş Kitabevi, Ankara, 2004; s Franco FC., Pataro AL., Ribeiro e Souza LC., Santos VR., Cortes ME., Sinisterra RD., In vitro effects of a chlorhexidine controlled delivery system, Artif. Organs. 2003; 27: Bonesvoll P., Lökken P., Rölla G., Paus PN., Retention of chlorhexidine in the human oral cavity after mouth rinses, Archs. Oral Biol., 1974a ; 19: Sekino S., Ramberg P., Uzel NG., Socransky S., Lindhe J., Effect of various chlorhexidine regimens on salivary bacteria and de novo plaque formation, J. Clin. Periodontol., 2003; 30: Roldan S., Winkel EG., Herrera D., Sanz M., Van Winkelhoff AJ., The effects of a new mouthrinse containing chlorhexidine, cetylpyridinium chloride and zinc lactate on the microflora of oral halitosis patients: a dual centre double blind placebo controlled study, J. Clin. Periodontol, 2003; 30: Santos S., Herrera D., Lopez E., O Connor A., Gonzalez I., Sanz M., A randomized clinical trial on the short term clinical and microbiological effects of the adjunctive use of a 0.05% chlorhexidine mouth rinse for patients in supportive periodontal care, J. Clin. Periodontol., 2004; 31: Rındom Schiott C., Briner WW., Kırkland JJ., Löe H., Two years oral use of chloehexidine in man: III. Changes in sensitivity of the salivary flora, J. Periodontal. Res., 1976; 11: Rındom Schiott C., Briner WW., Löe H., Two years oral use of chloehexidine in man: II. The effect on the salivary bacterial flora, J. Periodontal. Res., 1976; 11: MacGregor AJ., Hart P., Bacteria of the extraction wound, J. Oral Surg., 1970; 28: Moran J., Addy M., Wade W., Milson S., McAndrew R., Newcombe RG., The effect of oxidising mouthrinse compared with chlorhexidine on salivary bacterial counts and plaque regrowth, J. Clin. Periodontol., 1995; 22: Castioni NV., Gurny R., Baehni P., Kaltsatos V., Salivary fluoride concentrations following applications of bioadhesive tablets and mouthrinses, Eur. J. Pharm. Biopaharm., 2000; 49: Beyth N., Redlich M., Harari D., Friedman M., Steinberg D., Effect of sustained release chlorhexidine varnish on Streptococcus mutans and Actinomyces viscosus in orthodontic patients, Am. J. Orthod. Dentofacial. Orthop., 2003; 123: Bilgehan H., Klinik mikrobiyolojik tanı, Barış Yay Fakülteler Kitapevi, 3. baskı, İzmir, Irwın CR., McCullough KC., Jones DS., Chlorhexidine containing mucoadhesive polymeric compacts designed for use in the oral cavity: an examination of their physical properties, in vitro/iv vivo drug release properties and clinical acceptability, J. Mater. Sci. Mater. Med., 2003; 14: Alaki SM., Loesche WJ., Feigal RJ., Fonesca MA., Welch K., Preventing transfer of Streptococcus mutans from primary molars to permanent first molars using chlorhexidine, Pediatr. Dent., 2002; 24: Giunchedi P., Juliano C., Gavini E., Cossu M., Sorrenti M., Formulation and in vivo evaluation of chlorhexidine buccal tablets prepared using drug loaded chitosan microspheres, European J. Pharmaceutics. Biopharmaceutics., 2002; 53: Sreenivasan PK., Gittins E., The effects of a chlorhexidine mouthrinse on culturable microorganisms of the tongue and saliva, Microbiol. Res., 2004; 159: Yang Y., Sreenivasan PK., An ex-vivo multiplexed antibacterial test on oral microflora, Oral Microbiol. Immunol., 2005; 20: Mager DL., Ximenez-Fyvie LA., Haffajee AD., Socransky SS., Distribution of selected bacterial species on intraoral surfaces, J. Clin. Priodontol., 2003; 30: Daneshmand N., Jorgansen MG., Nowzari H., Morrison JL., Slots J., Initial effect of controlled release chlorhexidine on subgingival microorganisms, J. Periodont. Res., 2002; 37: Murdoch FE., Sammons RL., Chapple ILC., Isolation and characterization of subgingival staphylococci from periodontitis patients and controls, Oral Dis., 2004; 10:

13 Medlicott NJ., Holborow DW., Rathbone MJ., Jones DS., Tucker IG., Local delivery of chlorhexidine using a toothbonded delivery system, J. Cont. Rel., 1999; 61: Weatherell JA., Strong M., Robinson C., Ralph JP., Fluoride distribution in the mouth after fluoride rinsing, Caries Res., 1986; 20: Murray R., Manual of clinical microbiology, 7.Baskı, ASM Press, Washington DC, Dajani AS., Taubert KA., Wilson W., Bolger AF., Bayer A., Ferrieri P., Gewitz MH., Shulman ST., Nouri S., Newburger JW., Hutto C., Pallasch TJ., Gage TW., Levison ME., Peter G., Zuccaro G., Prevention of bacterial endocarditis. Recommendationsby the American Heart Association., JAMA, 1997; 277: Carlsson J., Soderholm G., Almfeldt I., Prevalence of Streptococcus sanguis and Streptococcus mutans in the mouth of persons wearing full dentures, Arch. Oral Biol., 1969; 14: Cengiz AS., Koagülaz negatif stafilokoklar, Tıp ve dişhekimliği genel ve özel mikrobiyoloji (Ed Cengiz T.) da, Güneş Kitabevi, Ankara, 2004; s Cengiz AS., Cengiz AT., Staphylococcus, Tıp ve dişhekimliği genel ve özel mikrobiyoloji (Ed Cengiz T.) da, Güneş Kitabevi, Ankara, 2004; s Forbes BA., Sahm DF., Weissfeld AS., Bailey & Scott s diagnostic microbiology, 11. Basım, St.Louis, Mosby, Gürel M., Neisseria ve Moraxella, Tıp ve dişhekimliği genel ve özel mikrobiyoloji (Ed Cengiz T.) da, Güneş Kitabevi, Ankara, 2004; s Weller, PJ., Chlorhexidine. Handbook of pharmaceuical excipients. (Ed. Kibbe AH) de, III. Baskı, Pharmaceutical Press, Washington D.C., 2000; s Edgar WM., Saliva: its secretion, composition and functions, Br. Dent. J., 1992; 72: Bartlett JG., O Meefe P., The bacteriology of perimandibular space infections, J. Oral. Surg., 1979; 37: Larsen PE., The effect of a chlorhexidine rinse on the incidence of alveolar osteitis following the surgical remocal of impacted third molars, J. Oral Maxillofac. Surg., 1991; 49: Hermesch CB., Hilton TJ., Biesbrock AR., Baker AR., Cain-Hamlin J., McClanahan SF., Gerlach RW., Perioperative use of 0.12% chlorhexidine gluconate for the prevention of alveolar osteitis, Oral Surg. Oral Med. Oral Pathol. Oral Radiol. Endod., 1998; 85: Geliş Tarihi : Received Date : 01 January 2008 Kabul Tarihi : Accepted Date : 19 January 2008 İLETİŞİM ADRESİ Dr. Alper AKTAŞ Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi ADÇ Hastalıkları ve Cerrahisi AD Sıhhiye Ankara Tel: E-posta:

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Kurallar Laboratuvar saatinde geç kalan öğrenciler, eğitim başladıktan sonra laboratuvara alınmayacaktır. Laboratuvarlar devamlılık arzettiği için

Detaylı

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Normal Mikrop Florası Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Vücudun Normal Florası İnsan vücudunun çeşitli bölgelerinde bulunan, insana zarar vermeksizin hatta bazı yararlar sağlayan mikroorganizma topluluklarına vücudun

Detaylı

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Mikrobiyolojisi Laboratuvarı

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Mikrobiyolojisi Laboratuvarı YURT GENELİNDE SERBEST DİŞHEKİMLERİ / DİŞ KLİNİKLERİ / DİŞHEKİMLİĞİ FAKÜLTELERİNE SUNULAN HİZMETLER Çürük Aktivite Testi (ÇAT) Tükürük akış hızı ve tükürük tamponlama kapasitesi tayini Mutans streptokoklarının

Detaylı

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın

Minimum Bakterisidal. Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Minimum Bakterisidal Konsantrasyon (MBC) Prof.Dr.Ayşe Willke Topcu Mart 2010, Aydın Antimikrobik Tedavinin Başarısı Esas olarak konak defans mekanizmasına bağlıdır Konak antibiyotikle etkisi azalmış mikroorganizmayı

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

KLORHEKSİDİN İÇEREN BİR DİŞ MACUNUNUN ANTİ-PLAK AJAN İÇERMEYEN BİR DİŞ MACUNU İLE KARŞILAŞTIRILMASI: 16 GÜNLÜK KLİNİK ÇALIŞMA

KLORHEKSİDİN İÇEREN BİR DİŞ MACUNUNUN ANTİ-PLAK AJAN İÇERMEYEN BİR DİŞ MACUNU İLE KARŞILAŞTIRILMASI: 16 GÜNLÜK KLİNİK ÇALIŞMA İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 47, Sayı: 3 Sayfa: 41-49, 2013 41 ARAŞTIRMA KLORHEKSİDİN İÇEREN BİR DİŞ MACUNUNUN ANTİ-PLAK AJAN İÇERMEYEN BİR DİŞ MACUNU İLE KARŞILAŞTIRILMASI:

Detaylı

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D.

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON Mikroorganizmanın bir vücut bölgesinde, herhangi bir klinik oluşturmadan

Detaylı

OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY

OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY OROHEKS % 0,2 ORAL SPREY FORMÜL %0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir. Bir püskürtme 0.15 ml dir ve 0.0003 g klorheksidin glukonat içerir.

Detaylı

KLORHEKSİDİNİN KOMPOZİT REZİN RESTORASYONLARININ ÇEVRESİNDEN GEÇİŞİNİN İNCELENMESİ ÖZET

KLORHEKSİDİNİN KOMPOZİT REZİN RESTORASYONLARININ ÇEVRESİNDEN GEÇİŞİNİN İNCELENMESİ ÖZET G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt IX, Sayı 2, Sayfa 135-142, 1992 KLORHEKSİDİNİN KOMPOZİT REZİN RESTORASYONLARININ ÇEVRESİNDEN GEÇİŞİNİN İNCELENMESİ Dr. N. Meserret TİRİTOĞLU*. Doç. Dr. Alev ÖNEN** ÖZET Bu çalışmada;

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

Dr. Hülya ERTEN CAN*, Doç. Dr. Hüma ÖMÜRLÜ**, Uzm. Dr. Mukadder CAN Uzm. Dr. Ayhan KUBAR**** SUMMARY ÖZET

Dr. Hülya ERTEN CAN*, Doç. Dr. Hüma ÖMÜRLÜ**, Uzm. Dr. Mukadder CAN Uzm. Dr. Ayhan KUBAR**** SUMMARY ÖZET G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt XII. Sayı 2, Sayfa i-10, 1995 ÇÜRÜK AKTİVİTESİ YÜKSEK OLAN BİREYLERDE ÇEŞİTLİ ANTİMİKROBİYAL AĞIZ ÇALKALAMA SOLÜSYONLARININ TÜKRÜK VE PLAK BİYOKİMYASI VE MİKROBİYOLOJİSİ ÜZERİNE

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT):

ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT): ÇÜRÜK AKTİVİTE TESTİ (ÇAT): Çürük risk değerlendirmesinin bir parçası olarak 1- Her yaş için ağız diş bakımını öğretmek için; 2- Hamilelerde; 3- Ortodonti hastalarında; 4- Yaygın restorasyon çalışmalarında;

Detaylı

Normal Mikrobiyal Flora

Normal Mikrobiyal Flora Normal Mikrobiyal Flora Dr. Kaya Süer YDÜ Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Normal Mikrobiyal Flora Deri Konjonktiva Oral Cavite Üst solunum yolu Intestinal tract Genitouriner

Detaylı

Kateter İnfeksiyonlarında Mikrobiyoloji Doç. Dr. Deniz Akduman Karaelmas Üniversitesi it i Tıp Fakültesi İnfeksiyon hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D Kateter infeksiyonlarında etkenler; kateter

Detaylı

ARAYÜZ FIRÇASI VE DİŞ İPİNİN AĞIZ BAKTERİLERİ İLE KONTAMİNASYONU

ARAYÜZ FIRÇASI VE DİŞ İPİNİN AĞIZ BAKTERİLERİ İLE KONTAMİNASYONU İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi ARAŞTIRMA Cilt: 46, Sayı: 3 Sayfa: 9-14, 2012 ARAYÜZ FIRÇASI VE DİŞ İPİNİN AĞIZ BAKTERİLERİ İLE KONTAMİNASYONU 9 Contamination of Interdental Brushes

Detaylı

EL HİJYENİ. Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi

EL HİJYENİ. Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi EL HİJYENİ 2010 Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi El Hijyeni v El yıkama günlük yaşantı içinde her şeyden önce kişinin kendi sağlığı için önemliyken, çalışma

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

FLAP OPERASYONU SONRASI PERİYODİK KONTROLLARIN ETKİNLİĞİNİN UZUN SÜRELİ DEĞERLENDİRİLMESİ* GİRİŞ

FLAP OPERASYONU SONRASI PERİYODİK KONTROLLARIN ETKİNLİĞİNİN UZUN SÜRELİ DEĞERLENDİRİLMESİ* GİRİŞ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt III, Sayı 1, Sayfa 1-11, 1986 FLAP OPERASYONU SONRASI PERİYODİK KONTROLLARIN ETKİNLİĞİNİN UZUN SÜRELİ DEĞERLENDİRİLMESİ* Hamit S. BOSTANCI** M. Nejat ARPAK*** Koksal BALOŞ****

Detaylı

BAKTERİ PLAĞI VE GİNGİVİTİSİN ÖNLENMESİ AMACIYLA KULLANILAN KİMYASAL AJANLAR ÖZET

BAKTERİ PLAĞI VE GİNGİVİTİSİN ÖNLENMESİ AMACIYLA KULLANILAN KİMYASAL AJANLAR ÖZET G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt VII, Sayı 2, Sayfa 285-294, 1990 BAKTERİ PLAĞI VE GİNGİVİTİSİN ÖNLENMESİ AMACIYLA KULLANILAN KİMYASAL AJANLAR Elvan KÖKTEN* ÖZET Kimyasal plak kontrolü, periodontolojinin en

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU Prof.Dr. Gülen GÜLLÜ Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 06800 Beytepe Ankara OCAK 2010 Amaç: Bu çalışmada, Shenzhen

Detaylı

2000-2012 Yılları Arasında Ülkemizde Kan Kültürü ve Antibiyotik Duyarlılık Sonuçlarının Değerlendirmesi

2000-2012 Yılları Arasında Ülkemizde Kan Kültürü ve Antibiyotik Duyarlılık Sonuçlarının Değerlendirmesi 2000-2012 Yılları Arasında Ülkemizde Kan Kültürü ve Antibiyotik Duyarlılık Sonuçlarının Değerlendirmesi Serap SÜZÜK 1, Ekrem YAŞAR 2, Sebahat AKSARAY 3 1 Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi 2 Diyarbakır

Detaylı

ÜST SOLUNUM YOLU ÖRNEKLERİNE LABORATUVAR YAKLAŞIMI. Doç. Dr. Aynur EREN TOPKAYA Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

ÜST SOLUNUM YOLU ÖRNEKLERİNE LABORATUVAR YAKLAŞIMI. Doç. Dr. Aynur EREN TOPKAYA Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ÜST SOLUNUM YOLU ÖRNEKLERİNE LABORATUVAR YAKLAŞIMI Doç. Dr. Aynur EREN TOPKAYA Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 05.12.2012 2 1. Olgu 10 yaşında kız çocuğu, boğaz ağrısı ve hafif ateşle doktora başvuruyor

Detaylı

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter Salgını Kontrolü 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter baumannii Hastalarda kolonize olarak ciddi enfeksiyonlara, septik şoka ve ölümlere yol açan nonfermentatif, gram-negatif

Detaylı

INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI INFEKSIYON KONTROL KURULU

INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI INFEKSIYON KONTROL KURULU INFEKSIYON KONTROL ÖNLEMLERI En çok kullandiginiz tibbi alet EL YIKAMA ÖNCE BURUN MU? ELLERINIZI GÜN IÇINDE FARKLI AMAÇLAR IÇIN KULLANIRSINIZ ELLER NE ZAMAN YIKANMALI? AMERIKAN HASTALIK KONTROL MERKEZI

Detaylı

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE

STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE STANDARDİZASYON KURUMLARI VE TÜRKİYE (yalnızca CLSI mı?) Dr.ELViN DiNÇ OKMEYDANI E.A.H ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ Antibiyotik tedavisi gerektiren bir enfeksiyonda rolü olan

Detaylı

SANGUINARİN VE KLORHEKZİDİN SOLÜSYONLARININ DENTAL PLAK VE GİNGİVİTİSE ETKİLERİ ÖZET

SANGUINARİN VE KLORHEKZİDİN SOLÜSYONLARININ DENTAL PLAK VE GİNGİVİTİSE ETKİLERİ ÖZET G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt VII, Sayı 1, Sayfa 219-230, 1990 SANGUINARİN VE KLORHEKZİDİN SOLÜSYONLARININ DENTAL PLAK VE GİNGİVİTİSE ETKİLERİ Doç. Dr. Gönen ÖZCAN** Doç. Dr. Yalçın IŞIMER*** Dt. Osman GAZİOĞLU***

Detaylı

Protetik Restorasyonların Oral Floraya Etkileri. Effects of Prosthetic Restoration on Oral Flora

Protetik Restorasyonların Oral Floraya Etkileri. Effects of Prosthetic Restoration on Oral Flora Dicle Tıp Dergisi 2005 Cilt:32, Sayı:2, (96-101) Protetik Restorasyonların Oral Floraya Etkileri Ayşe Meşe*, Sevim Meşe** ÖZET Amacı fonksiyon, fonasyon ve estetik olan protetik restorasyonların başarısı

Detaylı

SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM

SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği Sürekli Tıp Eğitimi/Sürekli Mesleki Gelişim Etkinlikleri İSTANBUL TOPLANTILARI-IV SÜRÜNTÜ ÖRNEKLERİNE YAKLAŞIM Prof.Dr. Güner Söyletir Doç.Dr. Arzu İlki 1 Yara enfeksiyonlarında

Detaylı

Memorial Hastanesi İç Hastalıkları Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Yavuz Baykal Ağız kokusunun nedenleri ve önlemenin yolları hakkında bilgi verdi.

Memorial Hastanesi İç Hastalıkları Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Yavuz Baykal Ağız kokusunun nedenleri ve önlemenin yolları hakkında bilgi verdi. Ağız Kokusuna Karşı Dilinizi de Fırçalayın Memorial Hastanesi İç Hastalıkları Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Yavuz Baykal Ağız kokusunun nedenleri ve önlemenin yolları hakkında bilgi verdi. İSTANBUL - Sağlıklı

Detaylı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı

Politika. Görevliler Branşlar Muhasebe. Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı. Ağız diş sağlığı Tablo 1. Diş Sağlık Hizmet Sunumu Politika Ağız diş sağlığı sunumu sistemi Görevliler Branşlar Muhasebe Görevler Hedef gruplar Hasta ödeme planı Ağız diş sağlığı Tablo 2. Genel Ağız Diş Sağlığı Sektörünün

Detaylı

www.atlaskitapcilik.com

www.atlaskitapcilik.com MİKROBİYOLOJİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI YAYINLARI Konusunda Dünyanın En iyi Kitaplarının Türkçe Çevirileri Uygun Fiyatlarla Sizleri Bekliyor... ATLAS KİTAPÇILIK www.atlaskitapcilik.com DEV ESER ÇIKTI!!!

Detaylı

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ Hatice YILDIRAN Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA TAKVİYELERİ Eğitim Yeri Eğitim Konusu : HOLLANDA-TNO : Gıda Takviyeleri Eğitim Süresi : 21 Aralık 2012-20 Mart 2013 Danışman : Dr. Koen VENEMA Eğitim

Detaylı

Hülya Rıİıçoğlu 1 Yıldız Kırlıç 2 Güven Külekçi 3 Oya Balkanlı* Özet. I U Diş Hek Fak Der 1997; 31: 99-105

Hülya Rıİıçoğlu 1 Yıldız Kırlıç 2 Güven Külekçi 3 Oya Balkanlı* Özet. I U Diş Hek Fak Der 1997; 31: 99-105 I U Diş Hek Fak Der 1997; 31: 99-105 SABİT ORTODONTIK TEDAVİ GÖREN HASTALARIN TÜKÜRÜĞÜNDEKİ MUTANS STREPTOKOKLARI VE LAKTOBASİL SEVİYELERİ ÜZERİNE %0.05'LİK NaF'LÜ GARGARANIN ETKİSİNİN İNCELENMESİ Hülya

Detaylı

M47 MICROGEN STREP MICROGEN

M47 MICROGEN STREP MICROGEN M47 MICROGEN STREP MICROGEN Strep; kültür ortamından Streptococcus Lancefield gruplarının (A, B, C, D, F ve G) tespitini hızlı bir şekilde gerçekleştiren latex slide aglütasyon testidir. İnsanda enfeksiyona

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon)

Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon) Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon) Kaynaklar Mikrobiyolojik prosedürleri doğrulama / geçerli kılmaya ilişkin aşağıdaki uluslararası kaynaklar önerilir

Detaylı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ Koliform Bakteri Grubunun Tanımı Koliform grubunu oluşturan bakteriler; tamamı aerobik veya fakültatif anaerobik olan, gram negatif, spor oluşturmayan,

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ EL HİJYENİ TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ EL HİJYENİ TALİMATI 1. AMAÇ:Hastane enfeksiyonlarının oluşmasının önlenmesi, oluşmuş ise kontrol altına alınması amacıyla doğru el yıkama tekniğinin kullanılmasını sağlamaktır. 2. KAPSAM: Hastanedeki Tüm Birimleri kapsar.

Detaylı

AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI ve ANTİBİYOTİK PROFİLAKSİ REHBERİ

AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI ve ANTİBİYOTİK PROFİLAKSİ REHBERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU Kahramanmaraş İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kahramanmaraş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI ve ANTİBİYOTİK

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Anaerop Mikrobiyolojinin Yaşam Boyu Başarı Ödülü Almış Anaerop Çalışanları

Anaerop Mikrobiyolojinin Yaşam Boyu Başarı Ödülü Almış Anaerop Çalışanları Haziran 2016 2015 İletişim adresleri : "Güven Külekçi" gkulekci@istanbul.edu.tr, "Turk Mikrobiyoloji Cemiyeti" tmc@tmc-online.org Merhaba, Bu yıl Anaerop Haber e yeni bir konu başlığı ekledik. Amerika

Detaylı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı

Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım. Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı Kanser Hastalarında Dental Yaklaşım Dr.Kıvanç Bektaş-Kayhan İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim Dalı İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi- İstanbul

Detaylı

%0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir.

%0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir. KLORHEX GARGARA BİRİM FORMÜLÜ %0.2 klorheksidin glukonat içerir. Yardımcı madde olarak; gliserin, limon esansı ve nane esansı içerir. TIBBİ ÖZELLİKLERİ Klorheksidin bir biguanid antiseptiktir ve genel

Detaylı

Dicle Tıp Dergisi 2003 Cilt: 30, Sayı:1-4, (75-81)

Dicle Tıp Dergisi 2003 Cilt: 30, Sayı:1-4, (75-81) Dicle Tıp Dergisi 2003 Cilt: 30, Sayı:1-4, (75-81) PATOLOJİK PERİODONTAL CEPLERİN TEDAVİSİNDE MEKANİK TEDAVİYE EK OLARAK SUBGİNGİVAL İRRİGASYON YOLUYLA UYGULANAN TETRASİKLİNİN KLİNİK VE MİKROBİYOLOJİK

Detaylı

SIVI SABUNLARIN ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

SIVI SABUNLARIN ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI KİMYA BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI 29 AĞUSTOS 09 EYLÜL 2007 ÇANAKKALE BİYOKİMYA GRUBU SIVI SABUNLARIN ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI PROJE EKİBİ DANIŞMANLAR: Doç. Dr. Cahit AKGÜL ÇOMÜ

Detaylı

Doktora Tezi : Çenelerin dentoalveoler inflamatuar lezyonlarının mikrobiyolojik olarak incelenmesi (2000-2004)

Doktora Tezi : Çenelerin dentoalveoler inflamatuar lezyonlarının mikrobiyolojik olarak incelenmesi (2000-2004) 1. Adı Soyadı: MUSTAFA TEK 2. Doğum Tarihi: 28/01/1976 3. Unvanı: YARDIMCI DOÇENT 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans DİŞ HEKİMLİĞİ İSTANBUL 1999 Y. Lisans DİŞ HEKİMLİĞİ İSTANBUL 1999

Detaylı

KATETER İNFEKSİYONLARI TANI

KATETER İNFEKSİYONLARI TANI KATETER İNFEKSİYONLARI TANI YÖNTEMLERİ İ Dr Nefise ÖZTOPRAK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Kateter İnfeksiyonu Klinik ik bulgular l Mikrobiyolojik

Detaylı

Endodontik tedavide paper point'lerin (kâğıt koni) çok çeşitli kullanım alanları bulunmakta ve hekimin işlevini büyük ölçüde kolaylaştırmaktadır.

Endodontik tedavide paper point'lerin (kâğıt koni) çok çeşitli kullanım alanları bulunmakta ve hekimin işlevini büyük ölçüde kolaylaştırmaktadır. G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt III, Sayı 2, Sayfa 15-20, 1986 ENDODONTİK TEDAVİDE KULLANILAN PAPER POİNTLER'İN ANTİBAKTERİYEL ETKİNLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI Dr. Aykut A. MISIRLIGİL* Dr. Behiye ERDOĞAN** Endodontik

Detaylı

0801100001-00044 B GRUBU:

0801100001-00044 B GRUBU: Ġ Ü DiĢ Hekimliği Fakültesi Mikrobiyoloji Bilim Dalı 2011-2012 Ders yılı BAHAR Pratik Programı Prof Dr Güven Külekçi, Prof Dr Dilek Yaylalı Dr. Oya Balkanlı, Dr. Nursen Topcuoğlu, Dr. Fahriye Keskin, Dr.

Detaylı

Antiseptik içeren banyolar. Dr.Çiğdem Kader Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD,Yozgat

Antiseptik içeren banyolar. Dr.Çiğdem Kader Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD,Yozgat Antiseptik içeren banyolar Dr.Çiğdem Kader Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD,Yozgat Modern cerrahi teknikler Yara enfeksiyonu patogenezinin daha ayrıntılı

Detaylı

Otomatik Para Makinelerinin Bakteriyel ve Fungal Kontaminasyonu

Otomatik Para Makinelerinin Bakteriyel ve Fungal Kontaminasyonu TEMEL BİLİMLER / BASIC SCIENCES Araştırma Makalesi / Research Article Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2009, 62(2) Otomatik Para Makinelerinin Bakteriyel ve Fungal Kontaminasyonu Bacterial and

Detaylı

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD ÜSE Tüm yaş grubu hastalarda en çok rastlanılan bakteriyel enfeksiyonlar İnsidans 1.000 kadının

Detaylı

Diş Hekimliği İnfeksiyon Kontrol Yönergesi Neden Yenilendi?

Diş Hekimliği İnfeksiyon Kontrol Yönergesi Neden Yenilendi? Diş Hekimliği İnfeksiyon Kontrol Yönergesi Neden Yenilendi? Prof. Dr. Rahime M. NOHUTCU Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Periodontoloji Anabilim Dalı, ANKARA Diş hekimliği ile ilgili infeksiyon

Detaylı

Streptococcus pyogenes'in Etken Olduğu Cerrahi Alan İnfeksiyonu Salgını

Streptococcus pyogenes'in Etken Olduğu Cerrahi Alan İnfeksiyonu Salgını Streptococcus pyogenes'in Etken Olduğu Cerrahi Alan İnfeksiyonu Salgını Yasemin Tezer Tekçe 1, Ayşe Erbay 2, Özlem Ünaldı 3, Hatice Çabadak 1, Süha Şen 1, Rıza Durmaz 3 1 Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim

Detaylı

25.03.2015. Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta incelenir.

25.03.2015. Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta incelenir. BAKTERİLERİN DİĞER MİKROORGANİZMALARLA KARŞILAŞTIRILMASI BAKTERİLERİN DİĞER MİKROORGANİZMALARLA KARŞILAŞTIRILMASI Mikroorganizmalar; nükleus özelliklerine göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki grupta

Detaylı

PROTEZ YAPIŞTIRICI MADDELERDE MİKROBİYAL KONTAMİNASYONUN ARAŞTIRILMASI. Özgül KARACAER*. Aydın KARAARSLAN**, Arife DOĞAN***

PROTEZ YAPIŞTIRICI MADDELERDE MİKROBİYAL KONTAMİNASYONUN ARAŞTIRILMASI. Özgül KARACAER*. Aydın KARAARSLAN**, Arife DOĞAN*** G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt XI, Sayı 2, Sayfa 97-101. 1994 PROTEZ YAPIŞTIRICI MADDELERDE MİKROBİYAL KONTAMİNASYONUN ARAŞTIRILMASI Özgül KARACAER*. Aydın KARAARSLAN**, Arife DOĞAN*** ÖZET Bu çalışmada krem,

Detaylı

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2013-2014 KLİNİK STAJ BARAJLARI (EK-4)

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2013-2014 KLİNİK STAJ BARAJLARI (EK-4) DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2013-2014 KLİNİK (EK-4) SINIF PEDODONTİ ANABİLİM DALI Adet AÇIKLAMA Kompomer, Amalgam,Kompozit dolgu 45 Tüm dolgu tedavileri, anterior ve posterior dişler dahil

Detaylı

Taraf tutma (Bias) önlenmiş

Taraf tutma (Bias) önlenmiş Hamdi Akan Ankara Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı hamdiakan@gmail.com 23 Ocak 2015 Toplumu iyi temsil ediyor = Hasta sayısı Doğru tasarım ve metodoloji Taraf tutma (Bias) önlenmiş Sağlam istatistik

Detaylı

ULUSAL MİKROBİYOLOJİ STANDARTLARI (UMS) Oksidaz Testi. Basıldığında KONTROLSUZ KOPYA niteliğindedir.

ULUSAL MİKROBİYOLOJİ STANDARTLARI (UMS) Oksidaz Testi. Basıldığında KONTROLSUZ KOPYA niteliğindedir. Basıldığında KONTROLSUZ KOPYA niteliğindedir. ULUSAL MİKROBİYOLOJİ STANDARTLARI (UMS) Oksidaz Testi Hazırlayan Birim Klinik Bakteriyoloji Tanı Standartları Çalışma Grubu Onaylayan Birim Türkiye Halk Sağlığı

Detaylı

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek,

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek, Bilimsel Projeler PROJENİN ADI: Mikroorganizmaları Işınlayalım Öğrenciler: Rumeysa ŞAHİN Okul: Amasya Bilim ve Sanat Merkezi - 2012 Danışman: Hidayet TERECİ www.fencebilim.com Projenin amacı: Öğrencileri

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

1. AMAÇ: Eller aracılığıyla yayılan enfeksiyonların önlenmesi için uygun el temizliği yöntemlerini belirlemektir.

1. AMAÇ: Eller aracılığıyla yayılan enfeksiyonların önlenmesi için uygun el temizliği yöntemlerini belirlemektir. SAYFA No. Sayfa 1 / 8 1. AMAÇ: Eller aracılığıyla yayılan enfeksiyonların önlenmesi için uygun el temizliği yöntemlerini belirlemektir. 2. KAPSAM: Hastanedeki tüm çalışanlar, hastalar, hasta refakatçıları

Detaylı

ERİŞKİNLERDE ÇÜRÜK PROFİLAKSİSİ

ERİŞKİNLERDE ÇÜRÜK PROFİLAKSİSİ T.C. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi ve Endodonti Anabilim Dalı ERİŞKİNLERDE ÇÜRÜK PROFİLAKSİSİ BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Zeynep ÖZER Danışman Öğretim Üyesi: Doç. Dr.

Detaylı

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar

Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Dişhekimliği Uygulamalarında Başarıyı Etkileyen Yeni Yaklaşımlar Prof. Dr. Đnci Oktay Meslek Deneyimi? Bilimsel Araştırma? Uzman Görüşü? Meslek pratiğinde başarılı olmak, tüm dişhekimlerinin ortak amacıdır.

Detaylı

Sağlıklı Erişkinde Yüz Bölgesi Aerobik Mikrobiyotası ve Malassezia spp.

Sağlıklı Erişkinde Yüz Bölgesi Aerobik Mikrobiyotası ve Malassezia spp. Sağlıklı Erişkinde Yüz Bölgesi Aerobik Mikrobiyotası ve Malassezia spp. Berkalp Berker, Taygun Türeli, Melis Doğanay, Toygun Çakmak, Burçak Kara, Emre Selamoğlu, Fikret Altunay Danışman: Doç. Dr. Müge

Detaylı

AMASYA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI VE

AMASYA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI VE 1. AMAÇ: Hastalara bilinen bir enfeksiyonu olmadan mikrobiyal kolonizasyonu engellemek ve postoperatif oluşacak komplikasyonları azaltmaktır. a) Postoperatif enfeksiyon riski yüksek olan hastalarda kullanmak.

Detaylı

VivaSens. Hassasiyet giderici lak. Aşırı duyarlı dişler için çok yönlü koruma

VivaSens. Hassasiyet giderici lak. Aşırı duyarlı dişler için çok yönlü koruma Hassasiyet giderici lak Aşırı duyarlı dişler için çok yönlü koruma Hassas bir konu Yetişkinlerin yaklaşık % 25 i hayatlarının bir döneminde hassas diş sıkıntısı çekmektedir. Birçok insan doğal dişlerini

Detaylı

Proxyt. Yeni Nesil. Profesyonel diş temizliği ve polisaj için. Profilaktik patlar Hedeflenmiş, hassas, güvenilir

Proxyt. Yeni Nesil. Profesyonel diş temizliği ve polisaj için. Profilaktik patlar Hedeflenmiş, hassas, güvenilir Proxyt Yeni Nesil Profesyonel diş temizliği ve polisaj için Profilaktik patlar Hedeflenmiş, hassas, güvenilir Profesyonel diş temizliği ve polisaj için profilaksi patları Yeni Nesil Dişlerin, restorasyonların

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

DONDURMA ÖRNEKLERİNDE BAZI MİKROORGANİZMALARIN VARLIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET A STUDY ON EXISTENCE OF SOME MICROORGANISMS IN ICE-CREAM SAMPLES

DONDURMA ÖRNEKLERİNDE BAZI MİKROORGANİZMALARIN VARLIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ÖZET A STUDY ON EXISTENCE OF SOME MICROORGANISMS IN ICE-CREAM SAMPLES ARAŞTIRMA Cilt 57, No 3, S : 165-170 Türk Hij Den Biyol Derg 2000 DONDURMA ÖRNEKLERİNDE BAZI MİKROORGANİZMALARIN VARLIĞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Nihal YÜCEL 1 Sumru ÇITAK 1 ÖZET Bu çalışma, Ankara da halkın

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 2. SINIF RESTORATİF DİŞ TEDAVİSİ TEORİK DERS PROGRAMI 1. hafta Konservatif Diş Tedavisine giriş, Diş yüzeyi terminolojisi 2. hafta Kavite sınıflandırması ve kavite terminolojisi (Sınıf I ve II kaviteler)

Detaylı

DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ

DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Bil.Uz.Sevinç ERTAġ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüketici Güvenliği Laboratuvarları Daire BaĢkanlığı Su ve Gıda

Detaylı

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA Dr. Kemalettin ÖZDEN Bulaş yolları Deri ve mukozal yol: İnfekte kene veya sinek gibi vektörlerin ısırmasıyla veya infekte hayvan dokuları, hayvan çıkartılarıyla (idrar, dışkı

Detaylı

TOPLUMUMUZDA AĞIZ GARGARALARININ KULLANIM SIKLIĞI FREQUENCY OF USAGE OF MOUTH RINSES IN THE SOCIETY

TOPLUMUMUZDA AĞIZ GARGARALARININ KULLANIM SIKLIĞI FREQUENCY OF USAGE OF MOUTH RINSES IN THE SOCIETY istanbul Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 44, Sayı: 2 Sayfa: 115-124, 2010 ARAŞTIRMA TOPLUMUMUZDA AĞIZ GARGARALARININ KULLANIM SIKLIĞI FREQUENCY OF USAGE OF MOUTH RINSES IN THE SOCIETY

Detaylı

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-12 DNA parçalarının agaroz jelden geri kazanımı ve PZR ürünlerinin saflaştırılması için Yalnızca profesyonel kullanım için REF 09009050

Detaylı

EYLÜL 2011 S0485&S0486

EYLÜL 2011 S0485&S0486 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2011 S0485&S0486 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış

Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K DPE 603 Fiziksel, psikolojik, sosyal gelişim ve davranış PEDODONTİ Ders Koordinatörü: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr DersSorumluları: Prof. Dr. Serap Çetiner, scetiner@neu.edu.tr Prof.Dr. Şaziye Aras, saziye_aras@yahoo.com Prof.Dr. Leyla Durutürk,

Detaylı

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Çevre Mikrobiyolojisi Dersi Laboratuvar Uygulama 9 Bakteri sayımlarında teknikler ve karģılaģtırılması Mikrobiyolojik analizler çok temel olmak üzere

Detaylı

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ Bitki Doku Kültürü Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (08.10.2013) ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI KOD YÖN.PL.04 YAY.TAR. 15.02.20 REV.TAR. SIRA NO 1 ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ HEDEFİ El Hijyenine bağlı risklerin azaltılması PLANLANAN FAALİYETLER El hijyeni malzemelerine tüm personelin her zaman ulaşabilirliğini

Detaylı

DENTAL PROTEZLERİN MİKROBİYOLOJİK KONTAMİNASYONU ÖZET

DENTAL PROTEZLERİN MİKROBİYOLOJİK KONTAMİNASYONU ÖZET G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt X, Sayı 2, Sayfa 119-125, 1993 DENTAL PROTEZLERİN MİKROBİYOLOJİK KONTAMİNASYONU Canan TAŞDELEN*, Sibel ERGÜVEN", Nuran YULUĞ*** ÖZET Protezlerin polisajlanması sırasında ortak

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı:

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Katılımcılara; klinik mikrobiyoloji laboratuarlarında doğru, geçerli ve

Detaylı

ÇÜRÜK DİŞLERDE DİŞ PLAKLARINDAKİ MİKROORGANİZMALARIN ANALİZİ

ÇÜRÜK DİŞLERDE DİŞ PLAKLARINDAKİ MİKROORGANİZMALARIN ANALİZİ T.C İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇÜRÜK DİŞLERDE DİŞ PLAKLARINDAKİ MİKROORGANİZMALARIN ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Ayfer SERİNDAĞ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI TEZ DANIŞMANI Doç. Dr.

Detaylı

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir.

Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız ve Diş Sağlığı Günümüzde diş ve diş eti hastalıkları bütün dünyada yaygın ve önemli bir sorundur. Çünkü ağız ve diş sağlığı genel sağlığımızla yakından ilişkilidir. Ağız sağlığı: Dişler ve onları

Detaylı

SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ

SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt IV, Sayı 2, Sayfa 159 167, 1987 SİSTEMLİ AĞIZ BAKIMININ DİŞ KAYIPLARI VE DİŞ SAĞLIĞINA ETKİSİ Behiye ERDOĞAN* GİRİŞ Diş çürükleri, günümüzde halâ insan sağlığını büyük ölçüde

Detaylı

Uykudan önce ASLA!!!

Uykudan önce ASLA!!! Uykudan önce ASLA!!! ŞEKER TÜKETİMİ-5 BAŞARAMAZSAN!!! Şekeri tükettikten hemen sonraki ALIŞKANLIĞI OTURTMAYA ÇALIŞ ; Macunlu ya da macunsuz fırçalasın, Ağzını suyla çalkalasın, Peynir-yoğurt yesin ya da

Detaylı

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Araştırma Laboratuarları ve Üniteleri

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Araştırma Laboratuarları ve Üniteleri Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Araştırma Laboratuarları ve Üniteleri Biyoloji Bölümünde Merkezi Araştırma Laboratuarlarının Kurulumu Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Biyoloji Bölümü

Detaylı

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur.

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. TYBD SEPSİS ÇALIŞMASI ENFEKSİYON TANIMLARI Derin Cerrahi Alan Enfeksiyonu(DCAE) Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. 1.Cerrahi girişimden sonraki

Detaylı

GRUP MİSELYUM ELİF AKÇA İBRAHİM CARİ

GRUP MİSELYUM ELİF AKÇA İBRAHİM CARİ GRUP MİSELYUM ELİF AKÇA İBRAHİM CARİ KAŞAR PEYNİRİNİN SAKLANMASI SIRASINDA KÜFLENME HIZI İLE YÜZEY YAPISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN MATEMATİK MODELLENMESİ Küf mantarları, doğada hemen her yerde yayılmış olan,

Detaylı

EYLÜL 2010 S0461&S0462

EYLÜL 2010 S0461&S0462 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2010 S0461&S0462 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

Stafilokok Enfeksiyonları (1 saat)

Stafilokok Enfeksiyonları (1 saat) Stafilokok Enfeksiyonları (1 saat) Prof.Dr.Sercan ULUSOY Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı 3734538, e-mail: ulusoys@med.ege.edu.tr. Bu Derse Girmeden Önce Bilinmesi Gerekenler

Detaylı

15.45-16.30: Kan Dolaşımı Enfeksiyonlarına ait Olgu Sunumları (Doç. Dr. Esra Karakoç, SB Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Kliniği )

15.45-16.30: Kan Dolaşımı Enfeksiyonlarına ait Olgu Sunumları (Doç. Dr. Esra Karakoç, SB Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Kliniği ) 1. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Ankara YBÜ Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3. Ankara Dışkapi Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araşırma Hastanesi 4. Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Detaylı

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ

KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ KISITLI ANTİBİYOTİK BİLDİRİMİ YAYIN TARİHİ 01/07/2011 REVİZYON TAR.-NO 00 BÖLÜM NO 04 STANDART NO 11 DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTÜ 00 Kısıtlı Bildirim : Duyarlılık test sonuçları klinikteki geniş spektrumlu antimikrobik

Detaylı

KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA

KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA Uzm. Dr. Derya Çamur 1 Prof. Dr. Serpil Değerli 2 Prof. Dr. Songül Acar Vaizoğlu 3 Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz 4 Dr. Hüseyin İlter 1 Prof.

Detaylı

MAYIS 2012 S0501&S0502

MAYIS 2012 S0501&S0502 İSTANBUL GIDA KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU MAYIS 2012 S0501&S0502 İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı