Aurora Yazılım Üretim Bandı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Aurora Yazılım Üretim Bandı"

Transkript

1 Aurora Yazılım Üretim Bandı N. lker ALTINTA 1, Mehmet SURAV 2, Ouz KESKN 3, Semih ÇETN 4 1, 2, 3, Cybersoft Enformasyon Teknolojileri Ltd. ti. Ataehir Bulvarı, Ata Plaza 3/3, 34758, Ataehir, stanbul 4 Cybersoft Enformasyon Teknolojileri Ltd. ti. Silikon Blok, No:18, 06531, ODTÜ Teknokent, Ankara { 1 ilker.altintas, 2 mehmet.surav, 3 oguz.keskin, 4 Özet Bu bildiride Aurora olarak bilinen; çok katmanlı ve Web temelli mimarilerde yazılım gelitirme sürecini hızlandıran bir Yazılım Üretim Bandı (YÜB) anlatılmaktadır. Aurora; temelde Zengin nternet Uygulamaları ve Kurumsal nternet Uygulamaları modellerini bünyesinde barındırması sayesinde sadece Web temelli uygulamalar için eksiksiz bir yol haritası sunmakla kalmayıp; YÜB ını yazılım gelitirme süreç yönetimi, WYSIWYG tasarım ve gelitirme ortamları, yazılım yaam döngüsü yönetim teknikleri ve kalite yönetim araçları balamında hayata geçirebilmektedir. Ayrıca bu bildiride çekirdek varlıkların saptanması, ürün gelitirilmesi, ürün yönetimi gibi temel YÜB süreçleri tartıılmakla birlikte Aurora kullanılarak hayata geçirilen projelerden elde edilen tecrübeler ve örnekler de aktarılmaktadır. Abstract In this paper, an in-house Software Product Line (SPL), so-called Aurora, is introduced as a platform independent multi-tier Web development environment including the core infrastructure based on Rich Internet Applications (RIA) and Enterprise Internet Applications (EIA) models. Besides Aurora provides a complete roadmap to enterprise scale Web-based applications, it also embodies the SPL within the context of software process management methodology, WYSIWYG (What You See Is What You Get) design and development environments, software lifecycle management techniques and quality management tools. Essential SPL activities core asset development, product development, and product management have been also discussed in addition to the brief description of real life cases implemented on Aurora. 1. Giri Web temelli yaklaımların tüm dünya tarafından benimsenmesinin dizginlenemeyii özellikle kurumsal ölçekli yazılım gelitirme süreçlerini zorlamaya balamaktadır. Web temelli yaklaımlar; zenginletirilmi sunum teknikleri (HTML, RIA ve PowerUser kavramı), farklı eriim kanalları, küçümsenemeyecek oranda bütünleik gereksinimler ve birçok farklı gelitirme ortamının aynı anda kullanılmak zorunda olması gibi birçok açılımı da beraberinde getirmektedir. Bunun yanı sıra, zaman içinde yazılım süreçlerinin Nesneye Yönelik Gelitirme den Bileen Temelli Gelitirme ye, Servis Temelli Mimari ye ve en sonunda Yazılım Üretim/Ürün Bandı (YÜB) yaklaımına dönümekte olduu da yadsınamaz bir gerçektir. Aurora ve beraberinde gelen yazılım süreç yönetimi yaklaımı, yazılım mühendisliinde yaanan bu gelimelere paralel olarak kurumsal bilgi sistemi gereksinimleri üzerine ina edilmitir. Bu nedenle Aurora temelde RIA ve EIA modellerini öngören, platform baımsız bir Web uygulama mimarisi

2 sunmakla birlikte etkin ve yeniden kullanılabilir ölçütlerde uygulama gelitirebilmek için de sistematik bir yaklaım getirmektedir. Aurora, özellikle gelitirme döneminin tamamlanmasından hemen sonra büyük bir genileme sürecine girmi ve farklı müteri istekleri sonucunda çekirdek bileenler, etkin yazılım gelitirme ve yönetim süreçleri gibi kalıcı özellikleri bünyesine katmıtır. Bildiri içerisinde bir sonraki bölüm YÜB yaklaımını özetlemekte ve yazılımda yeniden kullanım yöntemlerinin YÜB olarak deerlendirilebilmesi için gereken temel kriterleri tanımlamaktadır. Üçüncü bölümde benzer kaygılarla gelitirilen Aurora yaklaımı özellikle mimari açıdan detaylı olarak anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde ise Aurora yaklaımının neden bir YÜB olduu açıklanmaktadır. Son olarak, Aurora üzerinde gerçekletirilmi projeler ve bunlardan edinilen tecrübelerin deerlendirilmesi ile bildiri sonuçlandırılmaktadır. 2. Yazılım Üretim/Ürün Bantları Bir Yazılım Üretim/Ürün Bandı; özel bir hedefe yönelik gereksinimleri salayan, paylaılabilir ve yönetilebilir olmanın yanı sıra önceden tarif edilmi yöntemlerle genel olarak temel varlıklar (core assets) kümesinden üretilebilen yazılım sistemleri bütünüdür [4]. Bir ürün bandının kapsamı; ürün bandını meydana getiren ürünlerin veya bir ürün bandının neleri üretebileceini tarifleyen kabiliyetlerin tanımlanmasından ibarettir. Bu kapsam bünyesinde gereksinimler, tasarımlar, test durumları ve buna benzer dier yazılım bileenleri gibi temel varlıkların düzenli olarak yeniden kullanılabilirlii yazılım gelitirme maliyetlerini çarpıcı bir ekilde düürecektir. Yazılım süreçlerinde sistematik olarak yeniden kullanılabilirlii hedefleyen YÜB yaklaımı bilgi sistemlerini modellemek için iki temel kavramdan yararlanmaktadır: genelleme ve çeitlilik. Bunu hedeflerken de genellemeye odaklanmakta, çeitlilii ise etkin bir ekilde yöneterek, benzer yazılım sistemlerine yönelik dier ürün bantlarının ortaya konması ve sürdürülebilirlii için gerekli olan zamanı, çabayı, maliyeti ve karmaıklıı en aza indirgemektedir. Böylelikle temel varlıklar ve genellemenin etkin yönetimi saysinde mevcut projelerdeki performans yetersizliklerinin ortadan kaldırılması, maliyetlerin en aza indirgenmesi, yönetilebilir ve sürdürülebilir ürün çeitliliinin salanması ile farklı müteri ve pazar beklentilerine hızlı cevap verebilme gereksinimleri gibi karmaık problemleri de daha kolay ele alabilmektedir. Bu tür karmaık problemlerin daha kolay ve etkin bir ekilde çözülebilmesindeki temel etmen ise belli bir ortak yapıya sahip olmakla birlikte bilinen ve yönetilebilir çeitlilikte olan ürünlerin ortaya konabilmesi için gereken yazılım bileenlerinin tanımlanması ve yeniden kullanılabilirliine yönelik bir ürün bandı mimarisini ekillendirebilmesidir [25]. Dolayısı ile YÜB yaklaımı u tür tipik yeniden kullanılabilirlik yaklaımlarından farklılamaktadır: kopyala-bırak eklindeki yeniden kullanım, yeniden kullanım ile tek bir bilgi sistemi gelitirme, salt bileen temelli uygulama gelitirme, konfigürasyon parametreleri ile yeniden ekillendirilebilen mimari kullanım, uygulama çatıları (frameworks) ile yazılım gelitirme, bir ürünün yeni sürümlerini otomatik olarak ortaya koyma ve birtakım standardlar kümesine dayanma. Bir ürün/üretim bandının iletilebilmesi, temel varlıkların gelitirilmesi ile bu temel varlıkları kullanarak ürün gelitirilmesi olarak bilinen ve her ikisi de hem teknik hem de idari yönetim kademeleri tarafından sahiplenmesi gereken süreçler içermektedir. Buna yönelik olarak YÜB yaklaımı üç temel ilev öngörmektedir [14,20]: Temel Varlıkların Gelitirilmesi üretim bandına yönelik temel varlıkların saklandıı bilgi bankasının güncel tutulması için süregelen bir ilevdir. Bu ilevin beklenen çıktıları ise ürün ailesinde kullnılan temel varlıklar listesi ile bu temel varlıkların bir ürüne dönütürülmesi için ne ekilde kullanılması / uyarlanması gerektiini açıklayan bir üretim planıdır.

3 Ürün Gelitirilmesi ürün planında ifade edildii ekliyle temel varlıklardan yararlanarak ürünün kendisinin gelitirilmesine yönelik tanımlı bir mühendislik sürecidir. Ürün Yönetimi ise eer tam anlamıyla gerçekletirilemezse ürün bandının baarısız olmasına kadar gidebilecek öneme sahip olan teknik ve idari yönetim aktivitelerinin bütünüdür. Temel varlıkların gelitirilmesi ile ürün gelitirilmesi süreçleri birbirlerini karılıklı olarak tetikleyebilir: temel varlıklardan yeni ürünler ortaya konabildii gibi mevcut ürünler incelenerek temel varlıklara da ulaılabilir. Bu nedenle temel varlıklar ile ürünlerin birbirlerine geri beslemede bulunabildikleri sürekli bir döngü mevcuttur. Yeni ürünler gelitirildikçe temel varlıklar da güncellenirler. Bu arada yeni temel varlıklar saptanır ve bilgi bankasına aktarılır, dolayısıyla bu sürecin sonuçları temel varlıkların gelitirilmesi ilevini doal olarak beslemektedir. Ayrıca, temel varlıkların katma deeri, bu deerlerden meydana gelen ürünler üzerinden tespit edilir. Sonuçta temel varlıklar, daha sonra gelitirilecek potansiyel ürünler gözönüne alınarak genelletirilir. 3. Aurora Yazılım Üretim Bandına Genel Bakı Aurora [2] kurumsal Web uygulamalarının RIA ve EIA modelleri esas alınarak gelitirilebilmesi için uygun yazılım süreç yönetimi, WYSIWYG tasarım ve gelitirme ortamları, yazılım yaam döngüsü yönetim teknikleri ve araçları da içeren platform baımsız bir YÜB dır. Yazılım yaam döngüsündeki tüm gereksiz kodlama ilevlerini kaldırarak bunu çerçeve yaklaıma yönlendirebilmek için Web uygulamalarının gelitirilmesi sırasında her katmanda ihtiyaç duyulabilen yöntem ve ekil 1. Aurora Çok Katmanlı Mimari Altyapısı araçları sunmaktadır. Çok katmanlı mimari ekil 1 de gösterilmitir. RIA yaklaımı etkin ve hızlı cevap verebilen görsel tasarımlar için istemci tarafındaki tüm kaynakların seferber edilmesini öngörmektedir [7,15,13]. Bu nedenle de masaüstü yeteneklerinin, Web in ve iletiimin en üst düzeyde bütünlemesini hedeflemektedir [5]. Aurora sunum katmanı, istemcide Sıfır Kodlama ve Yükleme Modeli ni öngören bir yaklaımla özellikle ince istemcilerin (thin clients) avantajlarını da ortadan kaldırmayacak ekilde görsellik anlamında zengin Web uygulamalarını gelitirebilmek için tasarlanmıtır. Aurora sunum katmanı User Interface Markup Language (UIML) yaklaımından esinlenmitir. UIML kullanıcı arayüzlerinin görselletirme ortamından ve teknolojilerinden baımsız olarak XML formatında ifade edilebilmesini salayan bir standard kümesidir [16,22]. Çok katmanlı Web mimarileri açısından bakıldıında UIML sadece sunum katmanını tariflemektedir. Aurora UIML kavramını benimsemi, yüksek etkileimli Web sunum katmanı için yeniden düzenlemi, JavaBean ve ActiveX teknolojileri ile güçlendirmi, gelimi görselletirme ögeleri ile zenginletirmi ve sonuçta oluan markup lisanına Enhanced Bean Markup Language (EBML) adını vermitir. Gelinen noktada EBML; yeniden kullanılabilen ekran bölgelerinin tanımlanabildii, aritmetik ve mantık kurallarının ifade edilebildii ve çalıtırılabildii, istemcide ve sunucularda servislerin çarılabildii, yapısal parçacıkların ayrı ayrı versiyonlandıı ve önbelleklendii, parametrik bilgilerin detaylı sorgulanmasına yönelik ayrı görsel öelerin yönetilebildii, istemci tarafında tek satır kod yazmadan aynı içeriin farklı lisanlarda sunulabildii bir yetkinlie ulamıtır.

4 EBML sunum ve içerik yönetimi katmanları arasında kavramsal bir köprü görevi görmektedir. EBML ile ifade edilen tanımların görüntülenmesi ve görsel etkileimin salanması amacıyla istemci tarafında; platform baımsız istemciler için genel bir Java applet ve Windows ortamında azami performans ve etkin yükleme yaklaımı için de C++ ATL temelli iki farklı bileen gelitirilmi ve genel olarak da buna EBML Rendering Engine (ERE) adı verilmitir. Kurumsal Web uygulamaları istemciler ve içerik sunucuları arasında oluan büyük bir veri (ekran tanımları, rapor tanımları, parametrik sorgular, markup özellikleri ve ilevsel veri gibi) trafiine sahiptir. Dolayısıyla toplam uygulama performansının artırılması için Web uygulamalarında altın kural olan önbellekleme yeteneklerinin en üst seviyeye getirilmesi kaçınılmazdır. Bu açıdan bakıldıında EBML, HTML ile karılatırılamayacak yetkinlikte yapısal tanım parçacıklarının ilevsel verilerden ayrıtırıldıı tasarımsal ve iletimsel özelliklere sahiptir. Bu kadar yüksek kalibrasyona sahip bir veri bölümlenmesi sayesinde Web uygulamalarının ihtiyaç duyduu etkin önbellekleme yaklaımları ve konfigürasyonlarının kullanımı kolaylamıtır. Ayrıca, HTML proxy sunucularına benzer önbellekleme yeteneklerine sahip, EBML parçacıklarının sunulabildii EBML proxy sunucuları da gelitirilmi ve parametrik olarak kullanılabilir hale getirilmitir. Kurumsal uygulamalar aynı zamanda etkin raporlama ve listeleme kabiliyetlerini kaçınılmaz hale getirmitir. Rapor içeriinin oluturulması, raporun farklı formatlarda (PDF, Doc, XML, HTML, etc.) gösterimi ve baskı yönetimi de RIA yaklaımlarında çok büyük önem taımaktadır. Aurora da etkin raporlama için Universal Reporting Markup Language (URML) adıyla ayrı bir markup lisanı tasarlanmı ve raporların görselletirilmesinden nokta-vurulu yazıcılarda yazdırılabilmesine kadar uzayan detaylı gereksinimler bu ekilde karılanabilmitir. çerik yönetimi katmanı; sunum katmanından uygulama katmanına uzanan ve anlık sogulamalar ile raporlama taleplerine de karılık verebilen bir köprü görevi görmektedir. Aurora çerik Yönetim Sunucusu (Content Management Server - CMS) tarafından desteklenen ve aaıda belirtilen prensipler, aynı zamanda Aurora YÜB yaklaımındaki temel varlıkları da iaretlemektedir: CMS altyapısı, etkin önbellekleme yapmak ve uygulama bakım maliyetlerini indirgemek amacıyla yapısal parçacıkların ilevsel veriden ayrıtırılması prensibine dayanmaktadır. CMS kiisel belirleme (authentication) ve yetkilendirme (authorization) için genel bir roltabanlı yaklaım sunmakla birlikte bu yaklaımın projelerin özel isterlerine uygun ekilde yeniden tanımlanabilmesine de olanak vermektedir. CMS oturum yönetimi (session management) için oturum bilgilerinin (session information) ve ilgili balamların (session context) sunucu tarafında tutulan genel bir model (server-side persistent session store) ile yönetilebilmesini salamaktadır. Bununla birlikte yine CMS in salamı olduu programlama arayüzleri ile bu genel modelin prensipleri gerekli olduu noktalarda özel isteklere göre ekillendirilebilmektedir. CMS, ERE bileeni ile farklı kriptolama ve sıkıtırma yöntemleri üzerinden konuabilmektedir. stemcide önbelleklenebilecek tüm yapılar (EBML, URML, parametrik bilgiler vb.) CMS in kontrolünde ürünlerin deien taleplerine göre yönetilebilmektedir. XML temelli sunum mekanizması çoklu dil ve kiiselletirme destei vermektedir. Gelimi görsel öelerin kullanımını sunarak belli kayıtların anlık sorgulanması, sonuçlarının önbeleklenmesi ve sayfa sayfa (streaming destei) gösterilmesi gibi Web için kritik olan özellikleri uygulama gelitirmeden baımsız olarak salamaktadır. CMS rapor içeriinin hazırlanması ve sunulması için de uygulama gelitirmeden baımsız etkin yapılar içermektedir. Bu amaçla raporlama taleplerine yönelik servislerin çalıtırılması, sonuçların önbelleklenmesi ve asenkron iletiim kanalları ile istemciye ulatırılması ilevleri yine programcıdan baımsız, altyapısal olarak salanmaktadır.

5 Aurora ile tüm orta katman servisleri ek bir uygulama gelitirme maliyeti gerektirmeden Web servisi olarak dı dünyaya sunulabilmektedir. Web servislerine yönelik WSDL [9] tanımları zaten Servis Temelli Mimariye (Service-Oriented Architecture - SOA) [6,11] sahip olan Aurora servis altyapısının doal bir uzantısıdır ve orta katman servislerinin Web servisi olarak sunulması sadece bir tanımlama ilevidir. Aurora uygulama modeli i tanımlarının içerik sunumu ve veri tabanı süreçlerinden tamamen ayrıtırılmasını öngörmektedir. Bu yaklaım ve bileen temelli mimari ile Aurora da i tanımları çok uygun ölçekte ve tamamen birbirinden baımsız bileenlere bölümlendirilebilmekte, böylelikle bileenler arası etkileim (coupling) en aza indirgenirken bileen içi tutarlılık (cohesion) ise en üst seviyeye çekilebilmektedir [12,19]. ekil 2 de i tanımı bileenlerinin detaylı yapılandırılmasını gösteren Aurora orta katma mimarisi SOA uyumludur. Bu ekil temelde Aurora orta katman bileenlerinin çalıma prensiplerini üst seviyede resmetmektedir. Aurora da Bileen Nesne Modeli (Component Object Model) iki ana bölümde ele alınmaktadır: Tanımları Nesne Modeli (Business Object Model BOM) ve Saklama Nesne Modeli (Persistent Object Model POM). Birbirinden tamamen ayrılmı olan bu iki model yine ekil 2 de Servis Salayıcı (Service Executor SE) olarak belirtilen bir arayüz (facade) ile yönetilmekte ve böylelikle bu iki modelin birbirinden baımsız olarak gelitirilmesi salanmaktadır. ekil 2. Aurora Servis Temelli Mimari Bileenler servis olarak adlandırılan arayüzler üzerinden etkileimde bulunurlar ve bu arayüzler bileenlerin dı dünyaya ve Aurora çatısına açıldıkları bir tür sözlemedir. Böyle bir sözleme bir bileenin yönetmek zorunda olduu genel kısıtları (invariants), bileen kullanıcılarının ihtiyaçlarını karılayan ön koulları (pre-conditions) ve bileenlerin sonuçları algılayabilecei art koulları (post-conditions) içermektedir. ekil 2 de gösterilen dorulayıcılar (validators) ise bu ön koulların kodlanmı görünümleridir. Aurora servislerinin adları, girdi ve çıktı parametreleri merkezi bir bilgi bankasında (service repository) tutulmaktadır. Aurora servislerinin çalıtırılması için karmaık EJB çatıları yerine Basit Java Sınıfları (Plain Old Java Objects POJO) yaklaımı yeterlidir. ekil 2 den de görülecei üzere servis temelli bir sistem uygun adaptörlerin kullanılması sonucu EBML, XML, HTML ve WSDL seçeneklerinden herhangi birisi ile sunum katmanına içerik salayabilmektedir. Aurora SOA yaklaımını Web servislerinden ibaret görmek yerine onun doal bir uzantısı olarak modellemektedir [18].

6 Yakın zamanda gelitirilen bir baka yaklaım sayesinde Aurora uygulama katmanı daha etkin bir bölümleme ile Temel Mantıı (Core Business Logic CBL) ve Kuralları (Business Rules - BR) olarak modellenmitir [1]. Bu model (RUle Based Model for Basic Aspects RUMBA); önerilen özgün Reflective Aspect ve Reflective Rule ablonları sayesinde kural temelli bir uygulama katmanını YÜB bünyesine bütünletirmitir. Reflective Aspect ve Reflective Rule ablonları; bytecode uyarlama modeli kullanarak kod üretimine (generative) dayanan ve temel i tanımlarının basit görünümler (basic aspects) olarak tasarlandıı mimari ablonlardır. Bu ablonlar sayesinde Uyarlanabilir Nesne Modeli (Adaptive Object Model) [23,24] kullanılarak deien i kurallarının görsel ekranlar aracılııyla kural (rule), kural kümeleri (rule-sets) ve olgular (facts) olarak tanımlanabildii dinamik ve kodlama gereksiniminin en aza indirgendii bir model gelitirilmitir. Böylelikle dinamik ürün yapılarının BT bölümleri dıında gerçekten iin sahipleri tarafından tanımlanabilmesi hedeflenmi, bu tanımlar yapılırken YÜB deki genellemelerin basit görünümler, çeitliliklerin ise i kuralları eklinde modellenebilmesi salanmıtır. Son olarak Aurora veri katmanı; veri ve servis kaynaklarının uygulama katmanına uygun bir ekilde bütünletirilebilmesine yönelik olarak modellenmitir. Aurora da veri tabanı servisleri platformun saladıı saydam bir O2R eleme (Object to Relational mapping) arayüzü üzerinden verilmektedir. POM Manager (Persistent Object Model Manager) olarak bilinen bu arayüz kendi bünyesinde bir eleme yapısı içerdii gibi endüstriyel olarak O2R elemesi için kabul gören Hibernate [8] türü yaklaımların kullanılmasına da izin vermektedir. 4. Aurora yı Bir Yazılım Bandı Olarak Nitelendirmek Bu bölümde Aurora yaklaımı YÜB temel aktiviteleri [14] kapsamında tartıılmaktadır. Temel varlıkların gelitirilmesi, ürün gelitirilmesi ile teknik/idari yönetim aktiviteleri ve bunların Aurora ile nasıl gerçekletirildii açıklanmakta, yeri geldikçe YÜB ölçüm kriterleri [25] ile tartıma zenginletirilmektedir. Bu ölçüm kriterleri iki ana gruba ayrılmaktadır: YÜB yönetimi ölçütleri ve temel varlık gelitirme yönetimi ölçütleri. YÜB yönetim ölçütleri, YÜB ün genel performans ve uygulanabilirliini ölçmek için tasarlanmıtır. Bunun yanı sıra temel varlık gelitirme yönetimi ölçütleri ise varlıkların yönetimi, projelerin/ürünlerin temel varlık üretimine katkıları ve temel varlıkların ürün gelitirme projeleri açısından deerlerini ölçmek için kullanılmaktadır Varlık Gelitirme Açılımı kinci bölümde belirtildii gibi temel varlık gelitirme ile ürün gelitirme süreçleri arasında kuvvetli bir geri besleme döngüsü vardır. Aurora varlıkları balangıçta bir temel bankacılık uygulaması içinde gelitirilmitir. Temel varlıklar kurumsal bankacılık sisteminden özümsenmi, dier sistemleri de mümkün kılacak ekilde geniletilmi ve Aurora YÜB kapsamı oluturulmutur. Aurora YÜB kapsamı; zengin istemci arayüzü salayan platform baımsız bir Web uygulama mimarisi, istemci gücünün en üst düzeyde kullanımının salanması, ince istemci yaklaımı, istemci tarafında kural ileme motoru, istemci tarafında asenkron rapor görselletirme, verimli önbellekleme mekanizmaları, uyarlanabilir güvenlik modelleri, etkili entegrasyon yetenekleri, orta katmanda i tanımlarının SOA ile gelitirilmesi, anlık Web Servisi üretimi ve entegrasyonu, doru ölçeklendirme ve platform baımsızlıı olarak tanımlanmaktadır. RIA ve EIA modellerini mümkün kılan SOA bazlı mimari yaklaım Aurora YÜB kapsamında en temel varlıktır. Mimari, Aurora YÜB ile üretilebilecek ürünlerin ve temel varlıkların yapısını belirleyen birletirici bir faktördür [25]. Dier önemli varlıklar arasında kullanıcı dorulama ve yetkilendirme modelleri, seans yönetimi, bileen temelli gelitirme modeli, genileyebilir ilem

7 modeli, POJO bazlı i nesneleri, O2R eleme modeli, PKI, akıllı kartlar ve uyarlanabilir ifreleme modelleri içeren güvenlik altyapısı, gelitirme bilgi bankası bulunmaktadır. Aurora mimari yaklaımı ile salanan yazılım kalite öeleri de temel varlık kümesi içinde yeralmaktadır. Bu kalite öeleri arasında yatay ve dikey ölçeklenebilirlik, etkin Web anahtarlama ve yük dengeleme, dorusala yakın ölçeklenebilirlik (%98.8), 7x24 çalıabilirlik ve etkin alternatif daıtım kanalları entegrasyonu sayılabilir Ürün Gelitirme Açılımı Tipik bir YÜB yaklaımında ürün gelitirme aslında bir birletirme sürecidir: temel varlıklarla balar ve ürünün birletirilmesi ile son bulur. Bu açıdan bakıldıında Aurora YÜB bu tanıma uymanın yanı sıra ürün gelitirmeye metodolojik bir açılım da getirmektedir. Ürün gelitirme aktiviteleri u sorunun yöneltilmesiyle balar: bu ürün Aurora YÜB kapsamında mıdır? Bu soruyu cevaplamak için öncelikle ürün kapsamı belirlenir ve ardınan Aurora temel varlıkları resmin içine yerletirilmeye çalıılır. Sonuçta kapsamın karılanması cevabı da getirecektir: eleme ne kadar büyükse ürün de o kadar Aurora YÜB kapsamındadır denilebilmektedir. Ürün hakkında böyle bir pozitif belirlemenin ardından ürün gelitirme süreci Aurora gelitirme metodolojisine uygulanır. Bu metodoloji süregelen (iterative) ve bileen temelli bir yaam döngüsüdür. Mevcut temel varlıklar farklılık analizi için eldeki ilk bileenlerdir. Buna göre temel varlıklar istenilen ürüne yönelik olarak uyarlanıp, iyiletirilir. Bazen yeni temel varlıklara da ihtiyaç duyulur ve bu durumda onlar için de yeni bir alan analizi (domain analysis) balatılır. Analiz yaklaımı nesneye yönelik tekniklerden alınmı ve çok ince bir UML gösterimine uyarlanmıtır. Tasarım süreci bileenler, servisler ve uygulama bölümlenmesi etrafında devam etmektedir. Bileenler belirlenir, servis diye nitelendirilen bileen arayüzleri tanımlanır ve bileen seviyesinde uyarlanmı bir sıralama diyagramı (sequence diagram) oluturulur. Bu arada Aurora nın ERE ve EDS yetenekleri kullanılarak etkin bir prototipleme süreci de balatılır. Kodlama sırasında süregelen yaklaım devam ettirilir, servis modeli ve bu modelin arkasındaki bileenler sürekli sisteme dahil edilirler (continuous integration). Bu arada gözden geçirmeler ve kod kontrolleri ile temel varlıkların çerçevesi yeniden uyarlanır, gerekiyorsa yeni temel varlıklar ortaya konur. Konfigürasyon ve sürüm yönetimi Aurora yaklaımının vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu amaçla CVS temelli bir bilgi bankasından yararlanılır. Veri sözlüü oluturulur ve bileenler, servisler, sınıflar, metotlar, ekranlar, ekransal bölgeler ve raporlar yaam döngüsü boyunca bu sözlüe tanımsal olarak konulur. Etki (impact) ve baımlılık (dependency) analizi çok önemli bir yer tutmaktadır ve veri sözlüü ile bu iki temel ilev kolaylıkla yönetilebilmektedir. Unutulmaması gereken önemli süreçlerden birisi de test yönetimidir. Aurora test yönetimi temel varlıklardan hareketle ve onların geniletilmesiyle bileen temelli olarak yürütülmektedir. Aurora test süreci test ekibinin tanımlanmasından; ekip üyelerinin rol ve sorumluluklarının tarifine, test senaryolarının yönetimine, testlerin yapılı tarihçelerine kadar aktiviteleri öngörmektedir. Test süreci bünyesinde entegrasyon, yük, stres ile regrasyon testlerini de içeren ve mekanik olarak tekrarlanabilir aktiviteler vardır. Balı baına test yönetim süreci bile Aurora YÜB nın en önemli temel varlıklarından birisidir Yönetimsel Açılımlar Yönetimsel açıdan bakıldıında Aurora YÜB; üretim maliyetinin indirgenmesini, üretkenliin artırılmasını, çıktıların zamanında oluturulmasını, yaam döngüsü ilevlerinin layıkıyla kontrolünü,

8 temel varlıklar ve ürünlerdeki hata sayısının azaltılmasını, irket misyonuna odaklanılmasını, mimari uyumluluu, süreç uyumluluunu, toplam kaliteyi, pazar ve müteri memnuniyetini amaçlamaktadır. Buna yönelik yürütülen yönetim aktiviteleri; konfigürasyon yönetimi, süreç yönetimi gibi teknik yönleri içermekle birlikte proje kurulumu, proje organizasyonu, kaynak ve zaman planlaması gibi idari yönleri de öngörmektedir. Kaydedilemeyen hiçbir ey ölçülemez, ölçülemeyen hiçbir ey yönetilemez, yönetilemeyen hiçbir ey de mühendislik deildir mottosu Aurora yönetim yaklaımının temelini oluturmaktadır. Bu nedenle tüm yazılım gelitirme süreci tekrarlanabilir ve yönetilebilir bir ekilde tanımlanmaya çalıılmıtır. Metodoloji; temel bir yazılım süreç yönetimi bilgi bankası etrafında ekillendirilmitir. Bu bilgi bankası gelitirme sürecini tariflemekte, yol göstermekte ve ekip üyelerinin rol ve sorumluluklarını yönlendirmektedir. Web temelli olan bilgi bankasına eriim, uygulama gelitirme sürecine yardımcı olmaktan çok etkin bir ölçme ve deerlendirme yaklaımı için gelitirme sürecinin vazgeçilmez bir parçası haline getirilmektedir. Yazılım süreç yönetimi bilgi bankası sonuçta kalite yönetimi için de tek bavuru kaynaıdır. Ürün bandının etkinliini artırabilmek için gelitirilen Lighthouse [21]; Web temelli bir kalite ve iletiim yönetim sistemidir. Lighthouse ile kaıt ortamındaki iletiimin azaltılması, bürokrasinin ortadan kaldırılması, uygun süreçteki kiilerin etkin iletiimi için altyapıların oluturulması, temel varlıklara yönelik yenilik ve iyiletirilmelerin ekip üyelerine duyurulmasının salanması ve sonuçta süreçlerin iyiletirilmesi adına ölçme ve deerlendirmelerin yapılabilmesi için metrik bilgilerin toplanması hedeflenmektedir. Lighthouse yaklaımı ISO (SPICE) [10] modeli ile birebir uyumlu kalite deerlendirme süreçlerinin kullanılabilmesini mümkün kılmaktadır. 5. Aurora Uygulamaları Bu bölümde Aurora YÜB kullanılarak gelitirilen ürün ve projelerden bazılarına kısaca deinilmektedir. Bu projelerin tipik özellikleri; corafik olarak daıtık kullanıcısı olan, karmaık ve çok çeitli i tanımları içeren, zor modellenen geni veri hacmine sahip, Web temelli kullanımın avantajlarını zengin istemci avantajlarıyla birletiren, 7x24 kullanıma açık, youn ilem hacmine sahip eklinde sıralanabilir. Temel Bankacılık Sistemi yaklaık iki yılda ve 3600 adam aylık bir emek ile tamamlanmıtır. Java temelli bu Temel Bankacılık Sistemi halen iki yıldır üretim ortamında sorunsuz çalımaktadır. Bu uygulamada 20 den fazla dı sistemle XML/Web Servisi temelli adaptörler üzerinden entegrasyon salanmıtır. Bankacılık modeli ürün ve ilem kavramlarına odaklanmı, Aurora YÜB temel varlıklar kütüphanelerine müteri iliki yönetimi, ürün bazlı sistemler, ilem merkezli yaklaım, dinamik organizasyon yönetimi, güçlü bir rol bazlı yetki, onay ve delegasyon mekanizması, kanıtlanmı bir XML-bazlı RIA modeli ve bunun üzerinde çalıma felsefesi eklenmitir. Merkezi Kayıt Kuruluu, Kaydi Sistem bir buçuk yıllık ve yaklaık 400 adam-ay lık bir emek ile gelitirilmi, 2005 yılı ilk çeyreinde ise devreye alınmıtır. Sistem Aurora üzerinde gelitirilmi ve çeitli finansal sistemlerle Web Servisi bazlı entegrasyon salanmıtır. Finansal ilemler asenkron olarak balatılırken sonuçların mesaj bazlı bildirimlerle dönülmesi üzerine çalıan bir mekanizma kurulmutur. Bu sistem sermaye piyasalarına Türkiye de ilk kez kullanılan Straight Through Processing (STP) [17] açılımını getirmektedir. Yüksek ilem hacmi ve youn kullanımın tam olarak kestirilemedii yapısıyla sistemin temel baarı faktörleri devamlılık, dayanıklılık ve güvenirlik olarak tespit edilmektedir. Sistemde, ileri düzey güvenlik politikaları PKI altyapısı kullanılarak yerletirilirken, Smartcard ve sayısal imzanın kullanımı bu açıdan da sisteme Türkiye de bir ilk olma özellii getirmektedir.

9 Sigortacılık Altyapısı çok yeni bir proje olmakla birlikte RUMBA [1] katmanının kullanıldıı ilk örnektir. Sigortacılık alanında dinamik ve sürekli deien i tanımları, karmaık i kuralları ve ilevsel kısıtlar bu tür uygulamaların gelitirilmesini ve bakımını oldukça zorlatırmaktadır. Benzer sorunlara çözüm salamak için gelitirilen RUMBA yaklaımı, sigortacılık alanındaki karmaıklıı modelleyecek ve yönetecek seçim olmutur. Bu yaklaımda temel i tanımları basit görünümler ile gelitirilirken, i kuralları da temel kural ve kural kümeleri üzerinden tanımlanmaktadır. Aurora YÜB üzerinde uygulama gelitirme yaklaımı BT organizasyonlarını da dramatik olarak etkilemektedir. Aurora YÜB bazlı uygulama gelitirme i akıına ek olarak özellemi gereksinim yönetimi, deiim yönetimi, konfigürasyon ve sürüm yönetimi, test yönetimi ve kalite yönetimi ekiplerinin ilevlerini yeniden tanımlamaktadır. Dier yandan hala uygulama gelitiren ekipler kendi uzmanlık alanlarında, bu kez daha etkin olarak çalımaya devam etmektedir. 6. Sonuç YÜB kavramı yazılım mühendisliinde sıkça tartıılan konular arasında yeralmaktadır. Aurora, bu gelimeler ııında tasarlanmı olan bir YÜB dır. Aurora YÜB; çok katmanlı ve Web temelli çatıya ek olarak misyon kritik ve yüksek devamlılık gerektiren kurumsal sistemler için temel varlıkları da tanımlamaktadır. Aurora mimarisinde temel varlıklara ve uygulama gelitirme yaam döngüsüne mimari anlamda özel bir önem verilmektedir. Bu bildiri özellikle Yazılım Üretim Bandı ilevlerini tariflemekte ve Aurora nın bir YÜB olarak nitelendirilebilirliini üç farklı açıdan ele almaktadır. Öncelikle temel varlıkların gelitirilmesi penceresinden bakıldıında Aurora kapsamı net olarak tanmlanmı ve temel varlıklar kalite belirteçlerini de içine alacak ekilde bu tanımlara dahil edilmitir. Aurora da ürün gelitirme mimariyle bütünleik bir süreç olarak tanımlanmı ve tüm yazılım yaam döngüsü ilevlerine her katman için balanmıtır. Son olarak, ürün bandının yönetimi ekip yapılandırmasını içine alacak ekilde tanımlanmı, projenin kurulum aamasından; kaynak planlaması, zaman planlaması, süreç yönetimi ve hatta ölçümlemeye kadar gerekli kriterler ortaya konmutur. References [1]. Altintas, N. Ilker & Cetin, Semih. Integrating a Software Product Line with Rule-Based Business Process Modeling (http://www.cs.com.tr/ar-ge/pdf/spl-bpm-fullpaper.pdf). VLDB-TEAA-2005 (http://www.teaa.formcharts.org/). (2005) [2]. AURORA Software Product Line, Web Site, [3]. AURORA Software Product Line, Blue Paper, [4]. Clements, P. & Northrop, L. Software Product Lines: Patterns and Practice. Reading, MA: Addison Wesley. (2001) [5]. Duhl, J., The Business Impact of Rich Internet Applications. IDC White Paper. (2003) [6]. Erl, Thomas. Service-Oriented Architecture: A Field Guide to Integrating XML and Web Services. Prentice Hall. (2004) [7]. Grosso, W., Laszlo: An Open Source Framework for Rich Internet Applications. (2005) Web Address: [8]. Hibernate. [9]. Java Technology and Web Services.

10 [10]. ISO/IEC TR 15504:18 (E) Information Technology- Software Process Assessment. [11]. Krafzig, D., Banke, K., & Slama, D. Enterprise SOA : Service-Oriented Architecture Best Practices (The Coad Series). Prentice Hall PTR. (2004) [12]. Linthicum, D. S., Coupling Versus Cohesion: When to Leverage Services. Service-Oriented Architectures Web Address: (2004) [13]. Mullet, K., The Essence of Effective Rich Internet Applications. Macromedia Experience Design. (2003) [14]. Northrop, L. M., A Framework for Software Product Line Practice, v4.2. [15]. O'Rourke, C., A Look at Rich Internet Applications. Oracle Magazine. (2004) [16]. Phanouriou, Constantinos: UIML: A Device-Independent User Interface Markup Language. Ph.D. dissertation. (2000) [17]. Samtani, G., Sadhwani, D.: Web Services and Straight Through Processing. Web Services Architect White Papers. (2002) [18]. Stevens, M., Service-Oriented Architecture, in Java Web Services Architecture, McGovern, J., Tyagi, S., Stevens, M., and Mathew, S., Morgan Kaufmann Publishers. (2003) [19]. Stevens, W., Myers, G., and Constantine, L. Structured design. IBM System J. 13, 2. (1974) [20]. SoftwareProductLines.com community web site. [21]. Tufekci, O., LIGHTHOUSE: A Practical Quality Management Information System. Impact of Software Process on Quality Workshop, Izmir, [22]. UIML, [23]. Yoder J. W., Balaguer F. & Johnson R. "Architecture and Design of Adaptive Object Models" Intriguing Technology Presentation at the 2001 Conference on Object-Oriented Programming Systems, Languages, and Applications (OOPSLA '01), ACM SIGPLAN Notices, ACM Press, (2001). [24]. Yoder J. W., Balaguer, F. & Johnson, R. "Adaptive Object Models for Implementing Business Rules" Position Paper for Third Workshop on Best-Practices for Business Rules Design and Implementation, OOPSLA (2001) [25]. Zubrow, D. & Chastek, G. Measures for Software Product Lines, Technical Note CMU/SEI-2003-TN (2003)

WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS)

WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS) WEB SERVS TABANLI GELTRLEN MOBL UYGULAMALAR: ODTÜ MOBL ÖRENC LER BLG SSTEM (MOBS) Hale ALTINOVA, Yasemin YALÇIN, ve Serdar ARSLAN Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgi lem Daire Bakanlıı, ANKARA altinova@metu.edu.tr,

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş.

Spring Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme. Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Ekosisteminde Kurumsal Yazılım Geliştirme Kenan Sevindik Harezmi Bilişim Çözümleri A.Ş. Hakkımızda Harezmi Bilişim Çözümleri 2011 yılında kuruldu Uzmanlık alanlarımız Kurumsal uygulama geliştirme Java

Detaylı

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE

ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE ÖZGÜR YAZILIMLAR İLE J2EE Buğra Çakır bugra@ibrahimcakir.com Seminer İçeriği 1. İki ve üç katmanlı yazılım mimarileri 2. Java ve J2EE platformu 3. Özgür yazılımlar ile J2EE 4. Eclipse, Lomboz ve JBoss

Detaylı

Servis Tabanlı Kurumsal Yazılım Gelitirilmesinde XP Kullanımı ve Eletirisi

Servis Tabanlı Kurumsal Yazılım Gelitirilmesinde XP Kullanımı ve Eletirisi Servis Tabanlı Kurumsal Yazılım Gelitirilmesinde XP Kullanımı ve Eletirisi Ensar GÜL 1, Ünal YILDIRIM 2 1 Avrupa Yazılım, Tübitak Mam Tekseb A Blok No: 201 Gebze, Kocaeli 1 eposta: ensar.gul@avrupayazilim.com

Detaylı

Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi

Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi Java Tabanlı Akıı Sisteminin Gelitirilmesi Deniz KARATOPRAK 1 Meltem Turhan YÖNDEM 2 1 Meteksan Sistem, Simülasyon ve Görsel Sistemler 1,2, Orta Dou Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendislii, Ankara,

Detaylı

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu

Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Mobil Cihazlardan Web Servis Sunumu Özlem Özgöbek Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2010 İnternet erişiminin yaygınlaşması ve artık mobil cihazlar üzerinden bile yüksek hızlı veri iletişimine

Detaylı

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması

Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Farklı Mobil Platformlar Üzerinde Servis Tabanlı Mimari(SOA) Yaklaşımı: Elektronik Uçuş Çantası Vaka Çalışması Emre Barış Aksu, STM A.Ş eaksu@stm.com.tr Cem Gündüz, STM A.Ş cgunduz@stm.com.tr Emrah Ayanoğlu,

Detaylı

AURORA e-iş Platformu

AURORA e-iş Platformu Web i Tekrar Şekillendirmek Web i kurumlar için bütünüyle güçlendirir... Problem Internet teknolojilerinin ortaya çıkışıyla kurumlar, Web in sunduğu; global erişim, kesintisiz servis, ortak kullanım ve

Detaylı

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi

Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Model Güdümlü Geliştirme ile Gömülü Kaynakların Yönetimi Can Öz EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ A.B.D. 1 İçerik Kaynak Yönetimi Problemi Kaynak Yönetimi Modellemesinin

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması

JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması JAVA RMI ve Hibernate teknolojileri kullanılarak çok amaçlı bir yazılım altyapısı hazırlanması Hakan ALBAĞ Tahsin Barış AKAN Bitirme Projesi 05.06.2006 Giriş Ticari yazılımlarda ortak ihtiyaçlar Birden

Detaylı

Çok Katmanlı WEB Tabanlı Uygulamalarda Yetkilendirme Problemi

Çok Katmanlı WEB Tabanlı Uygulamalarda Yetkilendirme Problemi Çok Katmanlı WEB Tabanlı Uygulamalarda Yetkilendirme Problemi Yenal Göebakan cybersoft, Ankara, TURKEY yenal.gogebakan@cs.com.tr Abstract Yetkilendirme amaçlı gelitirilmi bulunan çeitli çözümler kaynaa

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

Bileen Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli

Bileen Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli Yönelimli Yazılım Gelitirme çin Süreç Modeli Vedat BAYAR Havelsan A.. Eskiehir yolu 7.km ANKARA vbayar@havelsan.com.tr Özet Yönelimli Yazılım Mühendislii (BYYM) yaklaımı için bir süreç modeli gelitirildi.

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

Koullar Bu kursun baarı ile tamamlanaması için gerekenler: Eitim Yaı Düzeyi (RAL) en az 13 CCNA 2 nin baarıyla tamamlanması

Koullar Bu kursun baarı ile tamamlanaması için gerekenler: Eitim Yaı Düzeyi (RAL) en az 13 CCNA 2 nin baarıyla tamamlanması CCNA 3: Anahtarlama Temelleri ve Orta Düzey Yönlendirme Hedef Kitle Hedef kitle, a oluturma alanına pratik ve teknik bir giri yapmak isteyen lise örencileri, üniversite örencileri, a teknisyeni, a mühendisi,

Detaylı

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür.

Nagios XI Günümüzün talep gören kurumsal gereksinimleri için en güçlü BT altyapısı gözetim ve uyarı çözümüdür. Nagios Enterprises, kurumsal ölçekte, BT altyapı gözetiminde endüstri standardı olan Nagios için resmi ürünler, hizmetler ve çözümler sunuyor. Dünya çapında yüz binlerce kullanıcıyla Nagios bilgi teknolojileri

Detaylı

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler.

Bir yazılım geliştirme metodolojisi aşağıdaki adımlardan meydana gelir; Yazılım geliştirme sürecine destek verecek araçlar, modeller ve yöntemler. Yazılım Mühendisliği kapsamındaki Yazılım Geliştirme Metodolojileri, bir bilgi sistemini geliştirme sürecinin yapımını, planlamasını ve kontrolünü sağlayan bir framework tür. Her farklı framework güçlü

Detaylı

Kaspersky Open Space Security: Release 2. İşletmeniz için birinci sınıf bir BT güvenliği çözümü

Kaspersky Open Space Security: Release 2. İşletmeniz için birinci sınıf bir BT güvenliği çözümü Kaspersky Open Space Security: Release 2 İşletmeniz için birinci sınıf bir BT güvenliği çözümü Güncellenmiş uygulamalar Updated applications Release 2 uygulamaları: Kaspersky Anti-virus for Windows Workstations

Detaylı

TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS

TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS SIEMENS TeamBase5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ SIEMENS TEAMBASE 5 BELEDİYE İLETİŞİM MERKEZİ Her geçen gün hızla değişen ve gelişen teknoloji, kurumların ve vatandaşların birbirleriyle olan iletişimlerine

Detaylı

Bilgi savunmasının cepheleri

Bilgi savunmasının cepheleri Bilgi savunmasının cepheleri Fatih Emiral Deloitte. Etkin ve güçlü kurumlar için bilgi varlıkları (halen bilançolarında bu adla görülmeseler de) büyük deerlere ulamı ve vazgeçilmez konuma gelmitir. Bu

Detaylı

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru

Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru Geleneksel Yazılım Mühendisliğinden Alana Özel Yazılım Mühendisliğine Doğru DR. ÇAĞATAY ÇATAL TÜBİTAK-UEKAE Bilişim Teknolojileri Enstitüsü cagatay.catal@bte.mam.gov.tr www.cagataycatal.com İçerik 1. Giriş

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

HLA Tabanlı Bileenler ile Otomatik Uygulama Gelitirme

HLA Tabanlı Bileenler ile Otomatik Uygulama Gelitirme HLA Tabanlı Bileenler ile Otomatik Uygulama Gelitirme Cengiz TOAY Bilgisayar Mühendislii Bölümü Orta Dou Teknik Üniversitesi e-posta: ctogay@ceng.metu.edu.tr Özet Bu çalıma, belirli bir alanda birbirlerinin

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi

Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi Hizmet Odaklı Mimariye Dayanan İş Süreçleri Yönetimi Sistemi 04.11.2010 Mine Berker IBTech A.Ş. Gündem İş Süreçleri Yönetimi (BPM) Modeli Yaşam Döngüsü 1 BPM e Neden İhtiyaç Duyduk? BPM Çözüm Araçlarının

Detaylı

Web Uygulamaları Mimarileri ve Güvenliği

Web Uygulamaları Mimarileri ve Güvenliği Web Uygulamaları Mimarileri ve Güvenliği METU CCLUB erbil Karaman başlıklar... Web uygulama mimarileri Uygulama geliştirme ve framework kullanımı Güvenli web uygulamaları için öneriler baslamadan önce...

Detaylı

HP Yazılım Zirvesi - İstanbul 20 May 2015 - Wyndham Grand Levent Pınar Uğurlu Kirazcı Yeni Nesil Akıllı Servis Masası

HP Yazılım Zirvesi - İstanbul 20 May 2015 - Wyndham Grand Levent Pınar Uğurlu Kirazcı Yeni Nesil Akıllı Servis Masası HP Yazılım Zirvesi - İstanbul 20 May 2015 - Wyndham Grand Levent Pınar Uğurlu Kirazcı Yeni Nesil Akıllı Servis Masası Yazılım Denetimleri DevOps IT performans metrikleri BYOD Zorunluluk Beklentiler değişiyor...

Detaylı

Statik Kod Analizi. Proceedings/Bildiriler Kitabı. SSE-CMM[3], ISO/IEC 15408 [3] gibi standartlarla. gereklidir.

Statik Kod Analizi. Proceedings/Bildiriler Kitabı. SSE-CMM[3], ISO/IEC 15408 [3] gibi standartlarla. gereklidir. Statik Kod Analizi, Özet, teknolojik cihazlardaki son zamanlarda g, tehdit kolay k -YGYD) ve Anahtar Kelimeler Abstract The use of technological devices in developed software has been increasing in recent

Detaylı

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken 8lk Kullanc Tepkileri Kullanclardan tepkiler toplanmaldr Üç tip vardr Kullanc önerileri De0iiklik tavsiyeleri Revizyon planlar

Detaylı

12 Mayıs s 2009, Salı

12 Mayıs s 2009, Salı Đş inize Gelecek Çözümler 12 Mayıs s 2009, Salı Divan Kuruçeşme Varlıklar klarınızı Tivoli ile Yönetin Y Nilgün n BökeerB Genel Müdür M r Yardımc mcısı,, Boğazi aziçi i Yazılım m AŞA Gündem Varlık Yönetimi

Detaylı

SOFTWARE ENGINEERING PRACTICE Ders İzlence Formu. Kodu: CSE401 Dersin Adı: SOFTWARE ENGINEERING PRACTICE Toplam Saat

SOFTWARE ENGINEERING PRACTICE Ders İzlence Formu. Kodu: CSE401 Dersin Adı: SOFTWARE ENGINEERING PRACTICE Toplam Saat Diploma Programı Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Yarıyıl Teorik Uygulama SOFTWARE ENGINEERING PRACTICE Ders İzlence Formu Laboratuar Kodu: CSE401 Dersin Adı: SOFTWARE ENGINEERING PRACTICE Toplam Saat AKTS

Detaylı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı

YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı YZM 2108 Yazılım Mimarisi ve Tasarımı Yrd. Doç. Dr. Deniz KILINÇ Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Yazılım Mühendisliği 1 BÖLÜM - 1 Yazılım Tasarımına Giriş Bu bölümde;

Detaylı

Çok Katmanlı Veritabanı Uygulamaları çin Esnek Bir Vb.Net Kodu Üreticisi: Code Generator

Çok Katmanlı Veritabanı Uygulamaları çin Esnek Bir Vb.Net Kodu Üreticisi: Code Generator Çok Katmanlı Veritabanı Uygulamaları çin Esnek Bir Vb.Net Kodu Üreticisi: Code Generator 1 Mustafa YILDIZ, 2 Orhan KARAHASAN, 3 Selahattin KURU 1 Teknopazar A.., ITU Ayazaa Kampüsü, ARI Teknokent No:9,

Detaylı

Hedef Kitle Ko ullar Kurs Tanımı Amaçlar Kurs Tanıtımı

Hedef Kitle Ko ullar Kurs Tanımı Amaçlar Kurs Tanıtımı CCNA 2: Yönlendirici ve Yönlendirme Temelleri Hedef Kitle Hedef kitle, a oluturma alanına pratik ve teknik bir giri yapmak isteyen lise örencileri, üniversite örencileri, a teknisyeni, a mühendisi, a yöneticisi

Detaylı

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi

Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Google Web Toolkit ile Öğretim Elemanı Otomasyon Sistemi Mehmet Karakoç Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi 28.11.2014 inet-tr'14 : GWT AUFaculty Project 1 İçerik Giriş

Detaylı

Internet Robot Sistemi: Web tabanlı veriler, uygulamalar ve servisler için bir entegrasyon aracı

Internet Robot Sistemi: Web tabanlı veriler, uygulamalar ve servisler için bir entegrasyon aracı Internet Robot Sistemi: Web tabanlı veriler, uygulamalar ve servisler için bir entegrasyon aracı Taner KÖRPE Siemens Business Services, Sistem Entegrasyonu Bölümü ODTÜ Teknokent ANKARA taner.korpe@sbs.com.tr

Detaylı

Client Server Database

Client Server Database Java Server Faces Ahmet Demirelli Sabancı Üniversitesi 2007 Ajanda Model-1 Mimari Model-2 Mimari MVC Framework Java Server Faces Örnek Uygulama Model 1 Mimari 1 2 3 6 JSP (View) 5 JavaBeans (Model) 4 Client

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

Üst Düzey Programlama

Üst Düzey Programlama Üst Düzey Programlama Struts Framework Üst Düzey Programlama-ders08/ 1 JSP MODEL 1 ve MODEL 2 Mimarileri Bu mimariler bir web uygulaması geliştirilirken kullanılan yöntemlerdir. Bu yöntemler arasındaki

Detaylı

SOFTWARE ENGINEERING Ders İzlence Formu. Kodu:CSE400 Dersin Adı: SOFTWARE ENGINEERING Toplam Saat

SOFTWARE ENGINEERING Ders İzlence Formu. Kodu:CSE400 Dersin Adı: SOFTWARE ENGINEERING Toplam Saat Diploma Programı Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Yarıyıl Teorik Uygulama Laboratuar SOFTWARE ENGINEERING Ders İzlence Formu Kodu:CSE400 Dersin Adı: SOFTWARE ENGINEERING Toplam Saat AKTS Dersin Anlatıldığı

Detaylı

Kurumsal Mimari. (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015

Kurumsal Mimari. (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015 Kurumsal Mimari (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015 Hakkımda Eğitim Yıldız Teknik Üniversitesi - Matematik Mühendisliği lisans Ahmet Yesevi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans Deneyim

Detaylı

AIF: Kurumsal Uygulamalar İçin Bir Yazılım Çerçevesi

AIF: Kurumsal Uygulamalar İçin Bir Yazılım Çerçevesi AIF: Kurumsal Uygulamalar İçin Bir Yazılım Çerçevesi Murat Azgın, Serkan Avcı, Sema Söztutar, Burak Arık, Zekai Demirezen Yapı ve Kredi Bankası, Bankacılık Üssü, 41480, Gebze, Kocaeli mazgin@ykb.com, savci@ykb.com,

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER HAKKIMIZDA Promod Ar-Ge Yazılım, dinamik sistem simülasyonu, prototiplemesi, kontrol tasarımı ve gerçeklenmesi alanlarında hizmet veren bir Ar-Ge ve Yazılım kuruluşudur.

Detaylı

ORM & Hibernate. Ahmet Demirelli. SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu

ORM & Hibernate. Ahmet Demirelli. SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu ORM & Hibernate Ahmet Demirelli SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu Sabancı Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı Seminerleri 2008 Hakkımızda SabancıÜniversitesi BT Yüksek

Detaylı

Femsoft, kolay kullanımı ve genileyebilen esnek yapısı ile ilerinizi çok kolaylatıracak!

Femsoft, kolay kullanımı ve genileyebilen esnek yapısı ile ilerinizi çok kolaylatıracak! Femsoft Ticari Paket Programı küçük ve orta ölçekli iletmelerin optimum seviyede ilemlerini yapabilmesi için tasarlanmıtır ve ileri teknoloji içermektedir. Femsoft Ticari Paket Programı destekledii SQL

Detaylı

Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı

Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı Deniz Savunma Sistemleri Alanında Sistematik Yazılım Yeniden Kullanım Yaklaşımı Bülent DURAK 1, Eren Koçak AKBIYIK 2, İbrahim Onuralp YİĞİT 3 1,2,3 ASELSAN A.S. Savunma Sistem Teknolojileri Grubu 1 durak@aselsan.com.tr,

Detaylı

2005 yılı sonu itibarı ile 76,760 adet geçerli alan adı bulunmaktadır. Alt alan adı uzantılarına göre sayısal bilgi aaıda yer almaktadır.

2005 yılı sonu itibarı ile 76,760 adet geçerli alan adı bulunmaktadır. Alt alan adı uzantılarına göre sayısal bilgi aaıda yer almaktadır. NIC.TR (.tr ALAN ADI) YÖNETM.tr Alan Adı Yönetimi kapsamında; yurt çapında ve yurt dıından ".tr" uzantılı alan adı almak isteyen tüm kurum, kurulu ve ahısların; alan adı bavuruları deerlendirilmekte, alan

Detaylı

TÜBTAK UEKAE Gebze/KOCAEL, ihasircioglu@uekae.tubitak.gov.tr

TÜBTAK UEKAE Gebze/KOCAEL, ihasircioglu@uekae.tubitak.gov.tr TÜBTAK UEKAE Gebze/KOCAEL, ihasircioglu@uekae.tubitak.gov.tr ÖZET : Bu bildiride ETSI standardında tanımlanan Elektronik mza yapısı ve farklı kullanım amaçları için oluturulabilecek imza formatları incelenecek,

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

Orta Ölçekli B2B Projelerinde IBM Alt Yapısı : Başarı Hikayesi (Jobula.com) D-CAT Technologies. Ali YILDIRIM D-CAT Technologies Technology Director

Orta Ölçekli B2B Projelerinde IBM Alt Yapısı : Başarı Hikayesi (Jobula.com) D-CAT Technologies. Ali YILDIRIM D-CAT Technologies Technology Director Orta Ölçekli B2B Projelerinde IBM Alt Yapısı : Başarı Hikayesi (Jobula.com) D-CAT Technologies Ali YILDIRIM D-CAT Technologies Technology Director Erman ÇELİKÇEVİREN D-CAT Technologies Technical Manager

Detaylı

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021

stanbul, 11 Ekim 2004 2004/1021 TÜRKYE SERMAYE PYASASI ARACI KURULULARI BRL Büyükdere Cad.No:173 I. Levent Plaza A-Blok Kat:4 34394 I. Levent-stanbul Tel : (212) 280 85 67 Faks : (212) 280 85 89 www.tspakb.org.tr stanbul, 11 Ekim 2004

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

Akıllı Şebekeler ve Entegrasyon (Smart Grids and Integration) Dr.-Ing. Mustafa Dönmez BTC Business Technology Consulting AG Berlin - Almanya

Akıllı Şebekeler ve Entegrasyon (Smart Grids and Integration) Dr.-Ing. Mustafa Dönmez BTC Business Technology Consulting AG Berlin - Almanya Akıllı Şebekeler ve Entegrasyon (Smart Grids and Integration) Dr.-Ing. Mustafa Dönmez BTC Business Technology Consulting AG Berlin - Almanya 1. Giriş Entegrasyonu gerektiren ana faktörler Heterojen BT

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

Spring Framework Eğitimi

Spring Framework Eğitimi Hazırlayan: Barış Dere @BarisDere baris.dere@gmail.com Spring Framework Eğitimi Ders 1: Genel bir bakış Http://www.youtube.com/barisdere Ajanda Eğitim konuları Spring Framework nedir? Inversion Of Control

Detaylı

Kurumsal Mimari (TOGAF)

Kurumsal Mimari (TOGAF) Kurumsal Mimari (TOGAF) Kurumsal Mimarlar Veri Mimarları Altyapı Mimarları İş Analistleri İş Süreçleri Uzmanları Teknoloji Mimarları Çözüm Mimarları Proje Yöneticileri IT Yöneticileri Eğitim Süresi : 4

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER EĞİTİM PROGRAMLARI MATLAB İLE MÜHENDİSLİK ÇÖZÜMLERİ Amaç: Sistem tasarım ve analizinin MATLAB dilinde kolay programlama yoluyla tekrarlanabilir yapılara oturtulması

Detaylı

www.labristeknoloji.com

www.labristeknoloji.com www.labristeknoloji.com İçerik Üretici Profili Bilişim Güvenlik Sektörü Hakkında Ürünler ve Hizmetler Rekabet Avantajları Şirket Performansı Hedeflerimiz 02.09.2009 www.labristeknoloji.com 2 İçerik Üretici

Detaylı

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği

Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gezgin Etmen Sistemlerinin Başarım Ölçümü: Benzetim Tekniği Gürol Erdoğan 1, Mustafa Yıldız 1, Mehmet Erdem Türsem 2, Selahattin Kuru 1 1 Enformatik Uygulama ve Araştırma Merkezi, Işık Üniversitesi, İstanbul

Detaylı

Veri Tabanı-I 1.Hafta

Veri Tabanı-I 1.Hafta Veri Tabanı-I 1.Hafta 2010-2011 Bahar Dönemi Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Burdur 2011 Muhammer İLKUÇAR 1 Veri ve Veri Tabanı Nedir? Veri Bir anlamı olan ve kaydedilebilen

Detaylı

Corafi Daıtık Yazılım Gelitirme Ortamında Yazılım Konfigürasyon Yönetimi

Corafi Daıtık Yazılım Gelitirme Ortamında Yazılım Konfigürasyon Yönetimi Corafi Daıtık Yazılım Gelitirme Ortamında Yazılım Konfigürasyon Yönetimi Hayrullah KALE 1 R. Bülent GÖKALP 2 1,2 Barı Kartalı Projesi, HAVELSAN A.. ANKARA 1 e-posta: hkale@havelsan.com.tr 2 e-posta: bgokalp@havelsan.com.tr

Detaylı

Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri. Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP

Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri. Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP Sunum Planı Organizasyon Yapısı Yazılım Projelerinde Başarı Durumu Yazılım

Detaylı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı

ESİS Projesi. Kaynaklar Bakanlığı ESİS Projesi Hem ulusal, hem de uluslararası platformda enerji, bir ülkenin politika üretmesi ve uygulaması gereken en önemli stratejik alanlardan birisidir. Ülkemiz de sahip olduğu kritik jeopolitik konumu

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

TAI MERKEZİ RAPORLAMA SİSTEMİ Gülsen BAYRAMUSTA Bilgi Teknolojileri Müdürü. TUSAŞ - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. Aralık 2014 1 TASNİF DIŞI

TAI MERKEZİ RAPORLAMA SİSTEMİ Gülsen BAYRAMUSTA Bilgi Teknolojileri Müdürü. TUSAŞ - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. Aralık 2014 1 TASNİF DIŞI TAI MERKEZİ RAPORLAMA SİSTEMİ Gülsen BAYRAMUSTA Bilgi Teknolojileri Müdürü TUSAŞ - Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. Aralık 2014 1 TASNİF DIŞI Genel 1984 F-16 uçaklarının Türkiye de üretimi amacıyla

Detaylı

E-Beyanname* *connectedthinking

E-Beyanname* *connectedthinking E-Beyanname* Neden E-beyanname? Maliye Bakanlıı, Tüm dünyada hızla gelien bilgi ilem teknolojilerinden yararlanmak, Vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin hızlı, kolay bir ekilde beyanını salamak,

Detaylı

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR

MESLEKİ TERMİNOLOJİ I 1. HAFTA YAZILIM MÜH. TEMEL KAVRAMLAR YAZILIM: SOFTWARE Yazılım (Software): Yazılım sadece bir bilgisayar programı değildir. Basılı veya elektronik ortamdaki her tür dokümanı da içeren ürün. Dokümanlar yazılım mühendislerine ve son kullanıcıya

Detaylı

Kullanım kılavuzunuz SHARP AR-5726 http://tr.yourpdfguides.com/dref/3874068

Kullanım kılavuzunuz SHARP AR-5726 http://tr.yourpdfguides.com/dref/3874068 Bu kullanım kılavuzunda önerileri okuyabilir, teknik kılavuz veya için kurulum kılavuzu. Bu kılavuzdaki tüm sorularınızı (bilgi, özellikler, güvenlik danışma, boyut, aksesuarlar, vb) cevaplarını bulacaksınız.

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım

Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım Yazılım Mimari Tasarımından Yazılım Geliştirme Çatısının Üretilmesinde Model Güdümlü Bir Yaklaşım İbrahim Onuralp Yiğit 1, Nafiye Kübra Turhan 2, Ahmet Erdinç Yılmaz 3, Bülent Durak 4 1,2,3,4 ASELSAN A.Ş.

Detaylı

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime Bulut Bilişim-Planlama Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime geçemden önce dikkat edilmesi

Detaylı

Kamu Bilişim Tedariğinde Standardlara ve İş Hedeflerine Uyumluluk

Kamu Bilişim Tedariğinde Standardlara ve İş Hedeflerine Uyumluluk Özgür Tüfekçi, Ürün Yöneticisi IBM Software, Rational ANKARA ozgurt@tr.ibm.com IBM Rational Bakış Açısı, Kamu Bilişim Tedariğinde Standardlara ve İş Hedeflerine Uyumluluk İçerik Yazılım Tedariğinde Zorluklar

Detaylı

.com.tr agem T E C H L O L O G Y P A R T N E R

.com.tr agem T E C H L O L O G Y P A R T N E R TECHLOLOGYPARTNER agem.com.tr TECHLOLOGYPARTNER 3 Agem, 2005 yılında kurulan bilişim teknolojileri, yazılım ve hizmetleri şirketidir. Agem olarak, sahip olduğumuz uzman kadromuz, bireysel danışma havuzumuz

Detaylı

Cadem CATIA Kitabı Cadem CAD/CAM Destek Merkezi A.. nin sertifikalı CATIA uzmanları tarafından hazırlanmıtır.

Cadem CATIA Kitabı Cadem CAD/CAM Destek Merkezi A.. nin sertifikalı CATIA uzmanları tarafından hazırlanmıtır. infrastructure 1 Cadem CATIA Kitabı Cadem CAD/CAM Destek Merkezi A.. nin sertifikalı CATIA uzmanları tarafından hazırlanmıtır. Kitaptan azami seviyede yararlanılması amacıyla Cadem CATIA Kitabı Türk CAD/CAM

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

Film Arşiv Sistemi. Yazılım Tasarım Belgesi

Film Arşiv Sistemi. Yazılım Tasarım Belgesi 1. Sürüm Tarihçesi Film Arşiv Sitesi Yazılım Tasarım Belgesi Sürüm Tarih Yazarlar Açıklamalar 1.0 28.12.2010 Rana ALGAN Elif BONCUK Bu belge sistemin tasarım detaylarını içerir. 2. Giriş 2.1 Amaç ve Kapsam

Detaylı

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri

Bulut Bilişim. Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Bulut Bilişim Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Web Servisleri Ediz TÜRKOĞLU 05-07-8509 Özlem GÜRSES 05-07-8496 Savaş YILDIZ 05-07-8569 Umut BENZER 05-06-7670 İ çerik İçerik...2 Bulut Bilişim Nedir?...3

Detaylı

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri

Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri

Detaylı

CloudPro Server Backup. Güçlü bir Veri Yedekleme Çözümü ile İş Sürekliliğinizde Devamlılığın Anahtarı

CloudPro Server Backup. Güçlü bir Veri Yedekleme Çözümü ile İş Sürekliliğinizde Devamlılığın Anahtarı CloudPro Server Backup Güçlü bir Çözümü ile İş Sürekliliğinizde Devamlılığın Anahtarı CloudPro Server Backup Uygun Maliyetli Buluta Çözümü Küçük ve orta ölçekli birçok firma, kurumsal seviyede veri yedekleme

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

Java 2 Micro Edition (J2ME)

Java 2 Micro Edition (J2ME) Java 2 Micro Edition (J2ME) Arş.Gör. Cenk ATLIĞ Bahar 2005-2006 Trakya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği İçerik Giriş MIDP nedir? MIDP in Java 2 Platformundaki yeri Java 2 Platformunda cihazların kullanım

Detaylı

Toplam Alan Adı Sayısı. Alan Adı. av.tr 578 bbs.tr 18 bel.tr 741 biz.tr 168 com.tr 44.745 edu.tr 180 gen.tr 5.938 gov.tr 2.315 k12.tr 1.451. mil.

Toplam Alan Adı Sayısı. Alan Adı. av.tr 578 bbs.tr 18 bel.tr 741 biz.tr 168 com.tr 44.745 edu.tr 180 gen.tr 5.938 gov.tr 2.315 k12.tr 1.451. mil. 24 Alan Adı Yönetimi Projesi kapsamında; 1 Proje Yöneticisi, 11 tam zamanlı ve 3 yarı zamanlı çalıandan oluan personel ile; yurt çapında ve yurt dıından ".tr" uzantılı alan adı almak isteyen tüm kurum,

Detaylı

COBIT Bilgi Sistemleri Yönetimi. Şubat 2009

COBIT Bilgi Sistemleri Yönetimi. Şubat 2009 COBIT Bilgi Sistemleri Yönetimi Şubat 2009 Gündem Bilgi Sistemleri Yönetimi Bilgi Sistemleri Süreçleri Bilgi Sistemleri Yönetimi Uygulama Yol Haritası Bilgi Sistemleri (BS) Yönetimi Bilgi Sistemleri Yönetimi,

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

AX5000 KONTROL PANELLER

AX5000 KONTROL PANELLER AX5000 KONTROL PANELLER ÜRÜN SPESFKASYONU UYGULAMA AX5000 serisi, farklı modellerde kontrol panellerinden oluur. Bazı AX5000 panelleri tek baına ya da bir haberleme aı içinde baka panellerle kullanılabilirler.

Detaylı

İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri. Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE. bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr

İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri. Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE. bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr Sunu Planı İSYS Yaşam Döngüsü ve Motivasyon COBIT 4.1 (TS) ISO/IEC 27001

Detaylı

JavaServerFaces. Ahmet Demirelli. SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu

JavaServerFaces. Ahmet Demirelli. SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu JavaServerFaces Ahmet Demirelli SCJP 5.0, SCWCD 1.4 ahmetdemirelli@sabanciuniv.edu Sabancı Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı Seminerleri 2008 Hakkımızda SabancıÜniversitesi BT Yüksek

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu ette tüketim endeksi, ekonomideki tüketim eilimlerini kartla yapılan tüketimi baz alarak incelemektedir. Bu nedenle, endeks

Detaylı

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU

ARACI KURUMUN UNVANI :DELTA MENKUL DEERLER A.. Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU Sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2009 31 Mart 2009 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. irket in Merkezi

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

Novartis İş Zekası Çözümü. 7 Kasım 2012, İstanbul Kaan Marangoz, Novartis

Novartis İş Zekası Çözümü. 7 Kasım 2012, İstanbul Kaan Marangoz, Novartis Novartis İş Zekası Çözümü 7 Kasım 2012, İstanbul Kaan Marangoz, Novartis Gündem Novartis İlaç Sektörü Cognos Raporlama Sistemi Projeler Faydalar 2 Novartis Biz kimiz? AMACIMIZ Hastalıkları önleyen ve tedavi

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

THY A.O. Bilgi Teknolojileri Alanında Tecrübeli Çalışma Arkadaşları Arıyor

THY A.O. Bilgi Teknolojileri Alanında Tecrübeli Çalışma Arkadaşları Arıyor THY A.O. Bilgi Teknolojileri Alanında Tecrübeli Çalışma Arkadaşları Arıyor Genel Kriterler T.C. vatandaşı olmak, Adli sicil ve adli sicil arşiv kaydı bulunmamak, Erkek adaylar için; askerliğini yapmış,

Detaylı

Fatih Emiral. Deloitte

Fatih Emiral. Deloitte Bilgi güvenlii bilincinin genele yayılması Fatih Emiral Deloitte nsan faktörü bilgi güvenlii programlarındaki en zayıf halka olarak nitelendirilmektedir. Kullanıcılar kasıtlı veya kasıtsız olarak, bilgi

Detaylı