ÇANAKKALE REKABET ANALĠZĠ. BÖLGESEL KALKINMA ARAġTIRMA RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇANAKKALE REKABET ANALĠZĠ. BÖLGESEL KALKINMA ARAġTIRMA RAPORU"

Transkript

1 ÇANAKKALE REKABET ANALĠZĠ BÖLGESEL KALKINMA ARAġTIRMA RAPORU OCAK, 2010

2 Proje Yürütücüsü PEG Teknoloji Proje Ekibi Prof. Dr. Haluk ÖRS Remzi VATAN Semra ERSOY

3 ÖNSÖZ Bu çalışma Eylül-Aralık 2009 döneminde Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odasının (ÇTSO) ve Çanakkale Valiliğinin desteği ile gerçekleştirilmiştir. Avrupa Birliğine (AB) giden yolda ülkemizde bölgesel kalkınma ajanslarının kurulması böyle bir çalışmanın temel gerekçesini oluşturmaktadır. Günümüzde, ikinci dünya savaşı sonrası başlatılmış olan, merkezi kalkınma paradigması yerini bölgesel kalkınma paradigmasına bırakmıştır. AB sınırları içinde ülkesel sınırların para, mal ve insan dolaşımı konularında anlamını yitirmesi ile problemlere ülkesel bakışın yerini bölgesel bakış almıştır. Coğrafi yakınlık ve benzerlikler öne çıkmıştır. Örneğin artık Alsace bölgesi kalkınması, Katalonya bölgesi, Brötanya bölgesi yatırım ajansı gibi kurumlardan bahsedilir olmuştur. Geniş bir coğrafyaya yayılan ülkemiz de kalkınma politikalarının uygulanması anlamında coğrafi bölgelere ayrılmıştır. Bundan böyle Çanakkale ve Balıkesir illeri TR22 olarak adlandırılan ortak bir alt bölge adı altında kalkınma politikalarını geliştireceklerdir. Bu çalışma, Çanakkale bölgesinin rekabet anlamında bir fotoğrafını çekmek amacını taşımaktadır yılının ikinci yarısında Çanakkale ilinin tüm ilçeleri defalarca ziyaret edilmiş, tüm ilgili kurumları, dernekleri, kooperatifleri, şirketleri ile görüşülmüştür. Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu ve Meclis üyeleri başta olmak üzere idarenin ve sanayinin, tarımın, iş ve kültür dünyasının liderlerinin değerli birikimlerinden yararlanılmıştır. Oldukça yorucu fakat bir o kadar da öğretici geçen bu dönem sonunda elinizde tuttuğunuz rapor ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın Çanakkale ilinin kalkınma stratejisinin oluşturulmasına katkıda bulunacağını umarız. Bu çalışmanın başlatılmasında liderlik eden, yürütülmesinde ise desteklerini esirgemeyen Çanakkale Valisi sayın Abdülkadir ATALIK, ÇTSO Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeleri ile Oda çalışanlarına teşekkürü borç biliriz.

4 ĠÇĠNDEKĠLER GİRİŞ Coğrafi bilgiler Nüfus bilgileri 7 2. KÜMELENME KAVRAMI METODOLOJİ KALKINMA AJANSLARI REKABET AÇISINDAN BÖLGESEL KÜMELER Turizm 27 Kültür turizmi 37 Gelibolu milli parkı ve şehitlikler 42 Troia ve antik kentler 44 Deniz ve eğlence turizmi 46 Sağlık turizmi 47 Doğa turizmi 48 Av turizmi Tarım Meyvecilik Sütçülük ve Peynircilik Zeytincilik ve Yağ Sanayi Hayvancılık Madencilik ve Toprak Sanayi 87 Madencilik Seramik sanayi 5.8 Orman Ürünleri ve Mobilyacılık 95 Orman ürünleri Mobilyacılık 6. ÖNERİLER ÖZETİ BİBLİYOGRAFYA EKLER 115 Ek.1 Anket formu 115 Ek.2 Görüşülen kişi ve kurumların listesi 120 Ek.3 Yatırım Teşvikleri 124 1

5 1. GĠRĠġ Çanakkale ili ülkemizin batı ucunda, coğrafi olarak Avrupa ya en yakın bölgemizi, Gökçeada, içeren bir konumdadır. Maalesef harita üzerindeki kuş uçuşu yakınlık ekonomik olarak yakınlık anlamına gelmemektedir. Bir bölgenin yakınlığı ulaşmak için geçirilen zaman cinsinden ölçülen yeni bir metrik ile tanımlanınca, Çanakkale ilinin özellikle ülkemizin ekonomik başkenti İstanbul a oldukça uzak olduğu ortaya çıkmaktadır. Tarihi boyunca dış dünyaya deniz yolu ile bağlanmış olan Çanakkale, ülkemizin ulaştırma politikasının temeli olarak seçmiş olduğu karayolu ulaşımı konusunda çok şanssızdır. Hala ülke geneline modern, geniş bir karayolları ağı ile bağlanamamış olan ilin demiryolundan yana da şansı hiç olmamıştır. İnsan ve mal taşınmasındaki bu eksiklik doğal olarak bölgenin kalkınmasına engel oluşturmuştur. Bu gerçeğe, 20. yüzyılın dünya savaşları ve soğuk savaşlar yüzyılı olması dolayısı ile, Çanakkale Boğazının öncelikle bir askeri bölge olarak ele alınması da eklenince kalkınma konusunda ilimiz geri plana itilmiştir. Yine 20. yüzyıl başında çok ciddi bir nüfus mübadelesine maruz kalmış olması bölgenin beşeri ve maddi sermaye birikimi konusunda sıkıntı yaratmıştır. Tüm bunları üst üste koyduğumuzda Çanakkale ilinin 20. yüzyılı derin dondurucuda geçirdiğini söyleyebiliriz. 20. yüzyıl başında sekiz adet konsolosluğun görev yaptığı Çanakkale de bugün sadece Avustralya konsolosluğu bulunmaktadır. Çanakkale Boğazının iki yanı boyunca 5 km enindeki toprak şeridinin askeri bölge olarak yorumlanması da yatırımların ve dolayısı ile gelişmenin önünü kesmektedir. Tüm bunlara rağmen son yıllarda Çanakkale oldukça hızlı bir değişim sürecine girmiştir. Bu değişimin ana sürükleyicisi üniversitesidir. Ülkemizin artan nüfusu, eğitimin modern hayatta öneminin de artması ile birleşince, ülkemizde ciddi bir öğrenci nüfusu oluşturmuştur. Çanakkale de bu nüfustan payına düşeni almıştır. Üniversitenin ekonomik hayata etkisi, özellikle merkez ilçede, azalan oranlarda da diğer ilçelerde görülmektedir. Merkezi bütçeden aktarılan kaynaklar ve sayıları yirmi bini aşan öğrencilerin kişisel harcamaları ile ciddi bir para girişinin olduğu ilimiz niceliksel olarak değişmektedir. Bu niceliksel değişimin zaman içinde niteliksel değişimlere de yol açacağı aşikardır. 2

6 1.1. Coğrafi Bilgiler Çanakkale İli Yerleşimi Çanakkale ilinin bazı merkezlere olan karayolu uzaklığı km saat İstanbul Ankara Balıkesir Bursa Tekirdağ Edirne Kocaeli İzmir

7 Çanakkale ilçeleri haritası 4

8 MERKEZ ADI İLÇELERİN - BUCAKLARIN MERKEZE UZAKLIKLARI Çanakkale ye Uzaklık (Km) AYVACIK 73 BAYRAMĠÇ 77 BĠGA 96 BOZCAADA + (Vapurla) (Y. Odun Ġskelesine kadar) 62 Adı Ġlçeye Uzaklık (Km) Çanakkale ye Uzaklık (Km) ĠNTEPE KĠRAZLI GÜLPINAR KÜÇÜKKUYU EVCĠLER YĠĞĠTLER 7 84 BAKACAK BALIKLIÇEġME GÜMÜġÇAY 7 99 GÜNDOĞDU KARABĠGA SĠNEKÇĠ ÇAN 76 ETĠLĠ ECEABAT + (Vapurla) (Çanakkale limanına kadar) 2 EZĠNE 52 GEYĠKLĠ BOLAYIR (Lapseki- 33 Gelibolu arası vapurla) GELĠBOLU + (Vapurla) (Lapseki iskelesine kadar) GÖKÇEADA + (Vapurla) (Çanakkale limanına kadar) LAPSEKĠ 33 YENĠCE 96 2 EVREġE (Lapseki- Gelibolu arası vapurla) BEYÇAYIRI UMURBEY HAMDĠBEY KALKIM PAZARKÖY

9 Çanakkale ili toplam alanı ilçeler bazında incelendiğinde, Yenice ilçesi %14.3 yüzölçümü oranı ile ilk sırada yer almaktadır. Yenice ilçesini sırasıyla 2. Biga, 3. Bayramiç 4. Merkez, 5. Çan, 6. Ayvacık, 7. Lapseki, 8. Gelibolu, 9. Ezine, 10. Eceabat, 11.Gökçeada, 12. Bozcaada ilçeleri izlemektedir. Toplam Arazinin %Dağılımı Çanakkale ili toplam arazi dağılımı incelendiğinde Orman ve fundalık alanların %53.8 oranında bir dağılım ile ilk sırayı aldığını görmekteyiz. Tarım arazileri %33.3 oranı ile ikinci sırada yer alırken, tarım dışı araziler %10.8, mera ve çayırlar da toplam arazinin %2.2 sini kaplamaktadır 6

10 1.2. Nüfus yapısı Çanakkale ili ilçeler bazında nüfus dağılımı Ġlçe Ġl Geneli ġehir Köy Toplam % Toplam % Toplam % Merkez 119, , Biga 81, , Çan 51, , Gelibolu 44, , Yenice 37, , Ezine 32, , Bayramiç 31, , Ayvacik 30, , Lapseki 27, , Eceabat 9, , Gökçeada 7, , Bozcaada 2, , Toplam 474, , , Çanakkale ili nüfus dağılımı incelendiğinde il ve ilçe merkezinde yaşayanların toplam nüfusun %52 sini oluşturduğu gözlenmektedir. Bu rakamın, Türkiye genelinde şehir nüfusu oranı olan %75 ten düşük olması Çanakkale de dengeli bir nüfus dağılımı olduğunu göstermektedir. Çanakkale ilinde kilometrekareye düşen kişi sayısı 48 kişidir. Bu ortalama Türkiye ortalaması olan 93 kişiden düşüktür. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine (ADNKS) göre ilk nüfus sayım sonuçları 21 Ocak 2008 tarihinde TÜİK tarafından kamuoyuna açıklanmıştır. 31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla 2008 Nüfus Sayımı sonuçları şöyledir: 7

11 31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla Türkiye nüfusu kişidir. 31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla Çanakkale ili nüfusu kişidir. Ülke nüfusunun % 75 i il ve ilçe merkezlerinde yaşamaktadır. İl ve ilçe merkezlerinde yaşayan nüfus oranının en yüksek olduğu il % 99 ile İstanbul, en düşük olduğu il ise % 32,2 ile Bartın dır. Çanakkale ili nüfusunun %52 si il ve ilçe merkezlerinde yaşamaktadır. Nüfusun % 17,8 inin yaşadığı İstanbul da kişi ikamet etmektedir. Toplam nüfusun % 6,4 ü Ankara da, % 5,3 ü İzmir de, % 3,5 i Bursa da, % 0,7 si Çanakkale ilinde ikamet etmektedir. Yaş Grubu Nüfus Piramidi, Erkek % Kadın Nüfusun % 66,9 u 15 ile 64 yaģları arasındadır. 8

12 15-64 yaş grubunda bulunan çalışma çağındaki nüfus, toplam nüfusun % 66,9 unu oluşturmaktadır. Ülkemiz nüfusunun % 26,3 ü 0-14 yaş grubunda, % 6,8 i ise 65 ve daha yukarı yaş grubunda bulunmaktadır. Türkiye de kilometrekareye 93 kiģi düģmektedir. Nüfus yoğunluğu olarak ifade edilen bir kilometrekareye düşen kişi sayısı Türkiye genelinde 93 kişidir. Bu sayı illerimiz arasında 12 ile kişi arasında değişmektedir. İstanbul kişi ile nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu ildir. Bunu sırasıyla; 413 kişi ile Kocaeli, 316 kişi ile İzmir, 242 kişi ile Hatay ve 241 kişi ile Bursa illeri izlemektedir. Yüzölçümü büyüklüğüne göre ilk sırada yer alan Konya da nüfus yoğunluğu 51, yüzölçümü en küçük olan Yalova da ise nüfus yoğunluğu 233 tür. Çanakkale ili nüfus yoğunluğu ise 48 dir. Çanakkale ili nüfus dağılımı ilçelerde ikamet eden kişi sayısına göre şöyle sıralanmaktadır: Merkez ilçe, Biga, Çan, Gelibolu, Yenice, Ezine, Bayramiç, Ayvacık, Lapseki, Eceabat, Gökçeada, Bozcaada. Merkez ilçe %25 lik oran ile il nüfusunun yoğunlaştığı yer olarak dikkat çekmektedir. 9

13 Ġlçelerin coğrafi durumları dikkate alınarak oluģturulmuģ nüfus dağılım grafikleri. İl içinde bölgesel nüfus yoğunlukları sırasıyla 1. Biga-Çan-Yenice, 2. Merkez- Lapseki, 3. Bayramiç-Ezine-Ayvacık ve 4. Gelibolu-Eceabat, Gökçeada- Bozcaada bölgeleri olarak dağılım göstermektedir. Ġlçelere Göre Nüfus Durumu YIL ArtıĢ % Toplam , Şehir ,04 Köy ,07 Yıllık Toplam 7, Nüfus Şehir 24, Artış Hızı Köy -5, Nüfusun şehir ve köy nüfusu dağılımına baktığımızda 2001 yılına göre il nüfusunda %2,14 lük bir artış görülmektedir. Nüfusun şehirde artarken köylerde azaldığı görülmektedir. Köy nüfusundaki azalma oranının %9 olması köyden şehre göçün yaşandığı gerçeğini ortaya koymaktadır. Tarım ve hayvancılık alanlarını doğrudan etkileyen bu azalma olası tedbirlerin alınması konusunda bir uyarı olarak algılanmalıdır. 10

14 ġehirde YaĢayan Nüfusun Ġlçelere Dağılımı Şehirde yaşayan nüfus yoğunluğu sıralamasında ilk sırada %36.6 ile Merkez ilçe yer almaktadır. Merkez ilçeyi sırasıyla Biga, Çan, Gelibolu, Bayramiç, Ezine, Lapseki, Ayvacık, Yenice, Gökçeada, Eceabat ve Bozcaada ilçeleri izlemektedir. Köyde yaşayan nüfus dağılımında ise Biga ilçesi %19.8 ile ilk sırada yer almaktadır. Biga ilçesini sırasıyla Yenice, Merkez İlçe, Ayvacık, Çan, Ezine, Bayramiç, Gelibolu, Lapseki, Eceabat, Gökçeada ve Bozcaada ilçeleri takip etmektedir. 11

15 SOSYAL GÜVENLĠK KAPSAMINDAKĠ KĠġĠ SAYISI VE TÜRKĠYE NÜFUSUNA ORANI Öncelikli YaĢam Kalitesi Göstergeleri Ġlin toplam nüfusu (TÜĠK- ADNKS'ye Göre Nüfus) Toplam Sosyal Güvenlik Kapsamı (Aktif+Pasif +YeĢilkart) Toplam Sosyal Güvenlik Kapsamı (YeĢil Kartlılar Hariç) Sosyal Güvenlik Kapsamı (YeĢil Kart Hariç) Toplam il Nüfusuna Oranı (%) Sosyal Güvenlik Kapsamı DıĢında Kalan Nüfus Çanakkale 476, , , ,816 TÜRKĠYE 70,586,256 66,541,374 57,203, ,044,882 Çanakkale ili bünyesinde sosyal güvenlik kapsamındaki nüfusun toplam nüfusa olan %91.36 oranı, Türkiye ortalaması oranı olan %81.04 ten 10 puan daha yüksektir. Öncelikli YaĢam Kalitesi Göstergeleri Sosyal Güvenlik Kapsamında Aktif ÇalıĢan KiĢi Sayısı Emekli Sandığı (4/c) Bağ-Kur (4/b) SSK (4/a) Toplam Sosyal Güvenlik Kapsamındaki Aktif ÇalıĢanların Toplam il Nüfusuna Oranı(%) Çanakkale 26,483 37,722 55, , TÜRKĠYE 2,464,206 3,260,719 9,533,683 15,258, Sosyal Güvenlik kapsamında aktif çalışanların Toplam İl nüfusuna oranı %25.13 olup, Türkiye ortalaması olan %21.62 den yüksektir. 12

16 Öncelikli YaĢam Kalitesi Göstergeleri Sosyal Güvenlik Kapsamında Aylık Alan KiĢi Sayısı(*) Emekli Sandığı (4/c) Bağ-Kur (4/b) SSK (4/a) Toplam Sosyal Güvenlik Kapsamındaki Emeklilerin Toplam il Nüfusuna Oranı(%) Çanakkale 17,967 27,396 37,342 82, TÜRKĠYE 1,756,760 1,965,247 5,024,696 8,746, Sosyal Güvenlik kapsamında aylık alan kişi sayısının toplam il nüfusuna oranı %17.37 olup, Türkiye ortalaması olan %12.39 dan yüksektir. Öncelikli YaĢam Kalitesi Göstergeleri Sosyal Güvenlik Kapsamında Bakmakla Yükümlü Tutulanların (Yararlanıcıların) Sayısı Emekli Sandığı (4/c) Bağ-Kur (4/b) SSK (4/a) Toplam Sosyal Güvenlik Kapsamında bakmakla yükümlü tutulanların oranı (%) Çanakkale 52,742 76, , , TÜRKĠYE 5,263,145 9,377,960 18,557,108 33,198, Sosyal Güvenlik kapsamında yararlanıcıların il nüfusuna oranı %48.86 olup, Türkiye ortalaması olan %47.03 ten yüksektir. Öncelikli YaĢam Kalitesi Göstergeleri 2022 sayılı yasadan yararlananl arın sayısı 2022 sayılı yasadan yararlananla rın oranı (%) Çanakkale 9, TÜRKĠYE 1,266, Halk arasında 65 yaş üzeri yaşlılık aylığı olarak bilinen 2022 sayılı yasadan yararlananların il nüfusuna oranı %1.9 olup, Türkiye ortalaması olan %1.79 dan yüksektir. 13

17 Öncelikli YaĢam Kalitesi Göstergeleri YEġĠL KARTLI SAYISI YeĢil kart yasadan yararlananla rın oranı (%) Çanakkale 25, TÜRKĠYE 9,337, Yeşil kartlı sayısının il nüfusuna oranı % 6 olup, Türkiye ortalaması oranı olan %16 dan 10 puan daha düşüktür. SSK lı sayısı dağılımı SSK lı % dağılım grafiği SSK lı çalışanların dağılım grafiği incelendiğinde Merkez ilçenin %35 ile ilk sırada yer aldığını görüyoruz. Merkez ilçeyi sırası ile Biga, Çan, Gelibolu, Ezine, Ayvacık, Yenice, Bayramiç, Lapseki, Eceabat, Gökçeada ve Bozcaada ilçeleri izlemektedir. 14

18 İlçedeki nüfusa göre SSK lıların % dağılım grafiği İlçelerde yaşayan nüfusun içindeki SSK lıların oransal dağılım grafiği incelendiğinde Merkez ilçenin ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Merkez ilçeyi sırasıyla Çan, Biga-Bozcaada-Gökçeada, Eceabat, Gelibolu- Ezine-Ayvacık, Lapseki, Bayramiç ve Yenice izlemektedir. 15

19 2.KÜMELENME KAVRAMI Bilindiği gibi tarih boyunca dünyanın bazı bölgeleri ürettikleri özel ürünlerle öne çıkmış, hatta o ürünlerle anılır olmuşlardır. Örneğin Çin ipeği, Mısır pamuklusu, İtalyan ayakkabıcılığı, Bohemya kristalleri gibi. Günümüzde de ürünlerle coğrafi yerlerin özdeşleşmesi devam etmektedir. Havacılık sanayi deyince akla ilk gelen ABD nin batı yakası ile Fransa nın güneybatısı, yazılım deyince Kaliforniya, şarap deyince Bordeaux, moda deyince Paris ve Milano, altın deyince İstanbul, pırlanta deyince Anvers gibi. Ürünle özdeşleşmiş bölgelerden gelen ürünlerin kaliteleri tartışılmaz olarak kabul edilmekte ve yüksek fiyata dünyanın hemen her yerinde alıcı bulmaktadırlar. Arz edilen ürünlerin pazarda gördüğü talep konusunda bu noktaya gelmiş olmak doğal olarak bölge gelirinin artmasına ve refah seviyesinin yükselmesine imkan verirken, bölge kalkınmasına da büyük fayda sağlamaktadır. Bu gibi sayısız örnekten yola çıkarak günümüzde kalkınma konusunda çalışan iktisatçıların birçoğu, kalkınmanın temelinde bölgeye ait ürünlerin ortaya çıkması için işbirliği yapan şirketler, kurumlar topluluğunun, kısaca kümesinin var olduğunu tespit etmişlerdir. Örneğin altın eşya müşterisi iseniz gideceğiniz en uygun yer İstanbul Kapalıçarşı alışveriş merkezidir. Burada çok çeşit altın takıyı yan yana görme imkanını bulabilirsiniz. İşçilik, fiyat karşılaştırması yapabilir, miktarda kısıtlama olmadan sipariş verebilirsiniz. Şayet altın eşya üreticisi iseniz Kapalıçarşı yine en doğru adrestir. Burada hammaddenizi güven içinde ve kredi ile tescilli altın rafinerisinden hemen temin edebilir, kalifiye eleman konusunda sıkıntı çekmez, her türlü teknik ekipman, yan ürün, bakım hatta atığınız konusunda hizmet alabilirsiniz. Satıcı iseniz de aynı şekilde Kapalıçarşı size büyük avantajlar sunacak, her gün dünyanın değişik köşelerinden binlerce müşteri ayağınıza gelecektir. Altın konusunda çok güzel bir kümelenme örneği olan Kapalıçarşı, benzeri kümeler ve değişik alanlarda da örnek teşkil etmektedir. Böylece ekonomik bir cazibe merkezi yaratılarak kalkınma sağlanmış olmaktadır. Herhangi bir alanda bir kümenin gelişmesi, ortaya çıkması bugüne kadar organik olarak gelişmiştir. Ekonomik aktörler bir bölgede bir konu ile ilgili üstünlükler gördüklerinde bunu doğal olarak değerlendirmişler ve zaman içinde söz konusu bölge bir küme olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde ise, kalkınma motoru olarak kabul edilen kümelerini organik bir biçimde ortaya çıkmasını bekleyecek zamanımız kalmamıştır. Hükümetler kalkınma konusunda son derece aktif rol oynamaya başlamışlardır. İletişimin ışık hızına ulaştığı çağımızda toplumlar dünyanın diğer bölgelerinde, ziyaret 16

20 ederek ya da televizyon aracılığı ile, gördükleri, şahit oldukları refah seviyelerine en kısa zamanda ulaşmak istemektedirler. Bu da tarihte hiç bir devirde olmadığı kadar çok insanın, kurumun, üniversitenin, derneğin, vakfın kalkınma konularında çalışma yapmasına sebep olmuştur. Kalkınma konusu artık rastlantılara bırakılmayacak kadar önem kazanmıştır. Kalkınmanın en önemli faktörlerinden biri olan sermayeyi çekmek hükümetlerin öncelikli görevlerinden biri olmuştur. Yakın geçmişe kadar nerede ise zararlı görünen yabancı sermaye, çalışma hukukun tesisi, çevre koruma kanunlarının geçerlik kazanması ile korkulur olmaktan çıkmış, kalkınmayı hızlandıracak en önemli faktör olarak kabul edilir olmuştur. Günümüzde tüm dünya çevreye duyarlı, istihdam yaratacak, yarattığı katma değer ile bölgenin gelişmesine, vergi gelirlerinin artmasına katkıda bulunacak yatırımların peşindedir. Öte yandan sermaye de değerini en iyi bilecek, getirisi en yüksek olacak ve huzur içinde çalışabileceği ortamların arayışı içindedir. Bu bağlamda hükümetler, özellikle yerel yöneticiler, bölgelerinin sermayeye cazip gelecek koşullara kavuşması için mücadele etmektedirler. Altyapının eksizliği, iletişim, çevre düzenlemeleri, hızlı ve adil bir yargı düzeni, eğitilmiş ve çalışkan bir işgücü, bölgelerin kalkınması için aranan koşulların başında gelmektedir. Yeni fikirlerin hazırlanmış beyinlere rağbet etmesi gibi, sermaye de kendisini değerlendirmeye hazırlanmış bölgelere rağbet etmektedir. Çanakkale ili uzun yıllar gelişmenin pek fazla da istenmediği, mutlu ve huzurlu bir emekli hayatı için tercih edilen güzel bir yurtköşemiz olarak algılanmıştır. Gerçekten de incelendiğinde genel nüfusa oranla geçimini emekli maaşı ile sağlayan kesimin en yüksek olduğu ilimiz Çanakkale dir. Çanakkale Merkez ve Küçükkuyu bölgeleri yazlıkların bol olduğu ve emekli bir hayatın sürdürüldüğü, Biga bölgesi ise geçmişten beri ticari hayatın önde geldiği bölgeler olarak ortaya çıkmıştır. Yirminci yüzyıl ortalarında küçük bir kasaba olan ilin doğusundaki Çan bölgesi son elli yılda büyük bir sanayi bölgesi olarak gelişmiş, nüfus olarak da merkez ilçeden sonra Biga ile başat ilçe konumuna gelmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere Çanakkale de üniversitenin kurulması ve ülke üniversiteleri genelinin üzerinde bir hızla büyümesi, inşaat sektörü başta olmak üzere bir çok sektörü tetiklemiştir. Artık otellerin kapasitesi belirli dönemlerde yetmez olmuş, şehre ulaşım sadece Çanakkale sakinlerinin sorunu olmaktan çıkıp öğrencilerin, ailelerinin, pazarlama ve bakım hizmeti veren bölge dışı şirketlerin çalışanlarının, asker ailelerinin ve turizm şirketlerinin sorunu haline gelmiştir. Bu eksiklikten mağdur olanların sayısının artması 17

21 doğal olarak politikacıları, işadamlarını da harekete geçirmiş, duble yol inşaatlarına, seyrek de olsa uçak seferlerine başlanmış, köprü için en yetkili ağızlardan yer ve zaman taahhütleri verilmiştir. Çanakkale de iş hayatının nabzının tutulduğu Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde de çalışmalar başlatılmış, kalkınma ajansının kurulması, genel sekreterin atanması ile yeni bir ivme kazanan bu çalışmalardan biri olarak Çanakkale İli Rekabet Analiz Raporu hazırlanması çalışması desteklenmiştir. Yukarıda belirtildiği gibi her ilin her konuda öne çıkması söz konusu değildir. Tıpkı bir çocuğun eğitimi sırasında en yetenekli olduğu alanların bulunması ve o konulara ağırlık verilmesi çocuğun ilerideki hayatında başarılı ve mutlu olmasını sağlayacağı gibi, bölgeler de rekabet edecekleri alanları tespit edip bu konulara konsantre olarak birim zamanda ve birim yatırımla elde edecekleri ilerlemeyi maksimize edeceklerdir. Nihayetinde, sınırlı kaynakların olduğu dünyamızda, elindeki imkanları en iyi şekilde kullanmak, bilimsel tabirle optimize etmek, başarının vazgeçilmez prensibidir. Dolayısı ile ilk yapılması gereken iş bir ilin dünya genelinde rekabet şansı yüksek sektörlerini, kaynaklarını tespit etmektir. Buna Rekabet Analizi Çalışması diyoruz. Bir sonraki aşama ise tespit edilen alanlarda sektörel kümeleşme çalışmaları yaparak gelişmeyi rastgele olmaktan kurtarıp yönlendirmek, hızlandırmaktır. Organize olamamış güçlerin birbirlerine yarardan çok zararları olabileceği aşikardır. Kümeleşme çalışmaları sektör bazında bu organizasyonların kurulması ve sektör aktörlerinin gelişmeler karşısında tek bir vücut gibi hareket etmelerini temin etmeyi amaç edinir. 18

22 Elmas modeli: Ekonomik kalkınmada kümeleşmenin önemini vurgulayan çalışmaları ile öne çıkan ABD Harvard Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Michael PORTER Elmas modelini önermiştir. Aşağıdaki Elmas şeklindeki şemada ekonomik aktörler arasındaki ilişkiler demeti gösterilmiştir. MarkalaĢma ve Pazarlama Stratejileri ĠĢletmelerin Yapısı FĠRMA STRATEJĠSĠ VE REKABET YAPISI ĠĢgücü, Enerji, Hammadde, Makine techizat, Sermaye GĠRDĠ KOġULLARI ĠLGĠLĠ VE DESTEKLEYĠCĠ KURULUġLAR TALEP KOġULLARI Ar-Ge ÇalıĢmaları Diğer Sektörlerle ĠliĢkiler Sivil Toplum KuruluĢlarının Durumu Finansal KuruluĢlar DıĢ Talep Ġç Talep FarklılaĢmıĢ Ürünlere Talep Rekabet analizi çalışmasında tespit edilen rekabetçi sektörler için ayrıca detaylı ve uzun soluklu bir sektörel küme geliştirme çalışması yapmak şarttır. Bu çalışmanın arkadan gelecek çalışmalara ışık tutacağını umuyoruz. 19

23 3. METODOLOJĠ Rekabet analizi çalışmasının metodolojisi şu etapları içermektedir. 1) Anket süreci 2) Odak grup toplantıları 3) Olası kümelerin bilimsel olarak tespiti 1) Anket süreci Çalışmamız kapsamında, ekte örneği görülen anket formu 450 paydaşa ulaştırılmıştır. Bu anket formlarından 210 tanesi doldurularak ÇTSO sekreterliğine teslim edilmiştir. Anket soruları ilgili şirketlerin sektörlerini, büyüklüklerini ve varsa bölgesel diğer aktörlerle işbirliğini ölçme hedeflerini gütmektedir. Elmas model üzerinde değerlendirilecek bu ilişkiler yumağının zayıflığı veya sıklığı küme içi işbirliğini ölçmektedir. Olası durumlar şunlardır. a) Sektör tek veya bir kaç şirket tarafından temsil edilmektedir b) Sektörde bir çok bölgesel firma vardır fakat işbirliği gözlenmemektedir c) Sektörde bir çok firma vardır ve son derece sıkı bir işbirliği içindedirler a şıkkının geçerli olduğu durumlarda ilk etapta bir küme çalışmasına gitmenin manası yoktur. Muhtemeldir ki söz konusu şirket coğrafi olarak büyük bir avantaj (hammaddenin bolluğu ve ucuzluğu, ulaşımın kolaylığı, vb.) yakalamıştır ve diğer alt ve yan sektörlerin gelişmesini beklemeden entegre bir tesis olarak sermaye gücü ile işini görmektedir. Bu durumlarda zaman içinde yan sektörlerin gelişerek tek şirketin öncelikle ana faaliyet konusu dışındaki işlerine talip olmaları beklenir. Daha sonraki süreç içinde şirket çalışanlarının ayrılarak uzmanlık geliştirdikleri alanlarda küçük hizmet şirketleri kurarak outsourcing ya da yerel tabirle taşeronlaşma sürecine geçmeleri beklenir. Bu duruma örnek olarak Karabiga-Kemer bölgesinde kurulu İÇDAŞ demir çelik işletmesi verilebilir. 20

24 b şıkkının geçerli olduğu durum en sık rastlanan durumdur. Bireysel girişimcilerin kurdukları şirketler genellikle birbirlerini rakip olarak algıladıklarından müşteri, tedarikçi, eleman, vb. konularda bilgilerini, tecrübelerini bilerek ya da bilmeyerek paylaşmama yoluna giderler. Öte yandan bölgesel faktörler söz konusu şirkete ciddi üstünlükler sağlamaktadır ve bir araya gelindiğinde çözülemez olarak addedilen bir çok problemin çözülür hale geleceğinden habersizdirler. Çanakkale de de bu durum gözlenmektedir. Yapılacak sektörel analiz ve kümeleşme çalışmaları bu sektörlerin gelişmesine, global olarak öne çıkmasına yardımcı olacak, bölgesel kalkınmayı da tetiklemiş olacaktır. c şıkkının geçerli olduğu durumlar kümelenmenin doğal olarak gerçekleştiği durumlardır. Ülkemizde Kapalıçarşı da altıncılık, Bursa da otomotiv, Kocaeli de kimya sanayi gibi örnekler vermek mümkündür. Anket süreci sonunda elde edilen fotoğrafa bakılarak tespit edilen sektörlerde paydaşları bir araya getirerek sektör odaklı toplantılar yapmak, anket formunda dile getirilemeyen bilgileri, tecrübeleri paylaşmak son derece yararlı olmaktadır. Bölgesel Rekabetçi Sektörler Tanımlama Anket Soruları: 1. Firma adı 2. Firmanızın faaliyet alanı aşağıdaki gruplardan hangisine uymaktadır? 3. Firmanızın cirosu aşağıdaki gruplardan hangisine uymaktadır? 4. Hangi meslek kuruluşlarına üyesiniz? 5. Kullandığınız hammadde ve yarı mamulleri hangi firmalardan temin edersiniz? 6. Kullandığınız makine ve ekipmanları hangi firmalardan satın alırsınız? 7. İşletmenizin enerji ihtiyaçlarını hangi firmalardan temin edersiniz? 8. Hangi finans kuruluşları ile çalışmaktasınız? 9. İşgücünüzü hangi kaynaklardan sağlamaktasınız? 10. Taşıma hizmetlerini hangi firmalardan almaktasınız? 11. İletişim hizmetlerini hangi firmalardan almaktasınız? 12. Sigorta hizmetlerini hangi kuruluşlardan almaktasınız? 13. Hangi danışmanlık kuruluşları ile çalışmaktasınız? 14. Hangi hizmet kuruluşları ile çalışmaktasınız? 21

25 15. Yatırım konularında hangi firmalar ile çalışmaktasınız? 16. Araştırma Geliştirme(Ar-Ge) konularında hangi kuruluşlar ile çalışmaktasınız? 17. Müşterinizi aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanarak bulursunuz? 18. Tedarikçilerinizi aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanarak bulursunuz? 19. Ortak ürün geliştirdiğiniz firmalar var mı? 20. Ortak pazarlama çalışması yaptığınız firmalar var mı? 21. Ortak işgücü eğitiminde bulunduğunuz firmalar var mı? 22. Ortak satınalma yaptığınız firmalar var mı? 23. Hangi sektörel yayınlara üyesiniz? 24. Firmanız hangi sektörel ve yerel oda, dernek, birliklere üyedir? 26. Faaliyet gösterdiğiniz iş kolunda rakipleriniz kimlerdir? 27. En fazla satış yaptığınız 5 firmayı belirtiniz? 28. En fazla alım yaptığınız 5 firmayı belirtiniz? 22

26 4. KALKINMA AJANSLARI Bölgesel ekonomik kalkınma ve sosyal gelişme alanında yaşanan yapısal dönüşümün ve sürdürülebilir kalkınmanın en önemli kurumları arasında yer alacak olan kalkınma ajansları Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) koordinasyonunda kurulmaya ve faaliyete geçmeye başlamıştır. Kalkınma ajansları; Bölgesel gelişme uygulamaları ile bölge planlarının etkinliğinin ve başarısının yükseltilmesini; bölgelerin ülkemizin genel büyümesine, gelişmesine, refahına ve istikrarına katkısının artırılmasını; sosyal uyum ve adaletin güçlendirilmesini ve değişen küresel rekabet şartlarına adaptasyonun hızlandırılmasını sağlayacak, Yüksek nitelikli personeli, esnek kaynak ve istihdam yapısı ile kurum, kuruluş ve şahıslara sağladığı idari, mali, teknik desteklerle başta girişimciler olmak üzere bütün yerel aktörlerin kalkınma çabalarına katılımını teşvik edecek, Sağlayacağı proje ve faaliyet desteklerinde kişi, kurum ve kuruluşların eş finansmana dayalı ortak proje üretme ve yönetme kültürü ve yeteneğini geliştirecek; sahiplenme ve işbirliği duygusunu güçlendirecek; bölgenin girişimcilik potansiyelini harekete geçirecek ve sürekli olarak yükseltecek, Yerel potansiyeli, dinamikleri, özgünlükleri, kaynak ve imkanları ortaya çıkararak harekete geçirecek ve ulusal, uluslararası pazarlarda ekonomik, sosyal, kültürel birer değer haline dönüştürecek, Sonuç olarak, hem ulusal, hem de bölgesel-yerel düzeyde başta istihdam ve gelir olmak üzere ekonomik ve sosyal göstergelerin iyileştirilmesine, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarının azaltılmasına ve dolayısıyla ülkenin genel refahının artırılması ve istikrarının pekiştirilmesine olumlu katkılar sağlayacaktır. Kalkınma Ajansları, ulusal düzeyde DPT koordinasyonunda, kendine özgü teknik ve finansman (bütçe) mekanizmasına sahip, kâr amacı gütmeyen, çabuk karar alıp uygulayabilen, merkezi ve yerel idarelerin dışında, kamu, özel sektör ve STK ları bir araya getiren, tüzel kişiliği haiz, 5449 sayılı Kanunla düzenlenmemiş işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi, bölgeler (düzey 2 bölgeleri) esas alınarak Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan teknik kapasitesi yüksek, uygulamacı olmayan, fakat destekleyici, koordinatör ve katalizör olarak faaliyet gösteren kalkınma birimleridir. 23

27 5449 sayılı Kanunun birinci maddesinde ifade edildiği üzere; Kalkınma Ajansları, kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek suretiyle, ulusal kalkınma planı ve programlarda öngörülen ilke ve politikalarla uyumlu olarak bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla kurulmaktadır sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun, 25/01/2006 tarihinde TBMM Genel Kurulunda görüşülerek kabul edilmiş, 08/02/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kalkınma Ajansları, Ulusal Kalkınma Planları ve bölge gelişme planları/stratejileri çerçevesinde, bölgelerinde öne çıkan sektörlerdeki ve alanlardaki proje ve faaliyetlere teknik ve mali destek sağlayacaktır. Buna ilişkin temel mevzuat olan, Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği DPT Müsteşarlığı tarafından tamamlanmış ve 8 Kasım 2008 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve gerekli altyapı tesis edilmiştir. Bakanlar Kurulunun 14/7/2009 tarih ve 2009/15236 sayılı Kararı ile 5449 sayılı 25/01/2006 tarihli Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu 24

28 ve Görevleri Hakkında Kanunun 3, 8 ve geçici 2 nci maddesine istinaden Düzey 2 Bölgesi TR22 Balıkesir, Çanakkale kalkınma ajansı kurulmasına karar verilmiştir. Bu karara istinaden oluģturulan TR22 Balıkesir Çanakkale Kalkınma Ajansı Yönetim Kurulu Üyeleri : Sn. Yılmaz ARSLAN Balıkesir Valisi (Başkan) Sn. Abdülkadir ATALIK Çanakkale Valisi Sn. İsmail OK Balıkesir Belediye Başkanı Sn. Ülgür GÖKHAN Çanakkale Belediye Başkanı Sn. Mehmet Akif OKUR Balıkesir İl Genel Meclis Başkanı Sn. Hasan Hüseyin AYTOP Çanakkale İl Genel Meclis Başkanı Sn. Ahmet KULA Balıkesir Sanayi Odası Başkanı Sn. İlhami TEZCAN Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bu karara istinaden oluģturulan TR22 Balıkesir Çanakkale Kalkınma Ajansı Kalkınma Kurulu Üyeleri : Sn. A. Rona YIRCALI Sn. Ali Yücel AKA Balıkesir Sanayi Odası Meclis Başkanı (Kalkınma Kurulu Başkanı) Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yrd. (Başkan Yardımcısı) 25

29 NUTS - ĠSTATĠSTĠKĠ BÖLGE BĠRĠMLERĠ SINIFLANDIRMASINA GÖRE SOSYO-EKONOMĠK GELĠġMĠġLĠK SIRALAMASI Sıra No Ġstatistiki Bölge Birimi Düzey 1 Ġstatistiki Bölge Birimi Düzey 2 1 ĠSTANBUL TR10 İstanbul Alt Bölgesi İstanbul 2 BATI ANADOLU 3 DOĞU MARMARA 4 EGE 5 BATI MARMARA 6 AKDENĠZ 7 BATI KARADENĠZ 8 ORTA ANADOLU DOĞU KARADENĠZ GÜNEYDOĞU ANADOLU ORTADOĞU ANADOLU KUZEYDOĞU ANADOLU TR51 Ankara Alt Bölgesi TR52 Konya Alt Bölgesi TR41 Bursa Alt Bölgesi TR42 Kocaeli Alt Bölgesi TR31 İzmir Alt Bölgesi TR32 Aydın Alt Bölgesi TR33 Manisa Alt Bölgesi TR21 Tekirdağ Alt Bölgesi TR22 Balıkesir Alt Bölgesi TR61 Antalya Alt Bölgesi TR62 Adana Alt Bölgesi TR63 Hatay Alt Bölgesi TR81 Zonguldak Alt Bölgesi TR82 Kastamonu Alt Bölgesi TR83 Samsun Alt Bölgesi TR71 Kırıkkale Alt Bölgesi TR72 Kayseri Alt Bölgesi TR90 Trabzon Alt Bölgesi TRC1 Gaziantep Alt Bölgesi TRC2 Şanlıurfa Alt Bölgesi TRC3 Mardin Alt Bölgesi TRB1 Malatya Alt Bölgesi TRB2 Van Alt Bölgesi TRA1 Erzurum Alt Bölgesi TRA2 Ağrı Alt Bölgesi Ankara Ġstatistiki Bölge Birimi Düzey 3 Konya, Karaman Bursa, Eskişehir, Bilecik Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova İzmir Aydın, Denizli, Muğla Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak Tekirdağ, Edirne, Kırklareli Balıkesir, Çanakkale Antalya, Isparta, Burdur Adana, Mersin Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye Zonguldak, Karabük, Bartın Kastamonu, Çankırı, Sinop Samsun, Tokat, Çorum, Amasya Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir Kayseri, Sivas, Yozgat Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane Gaziantep, Adıyaman, Kilis Şanlıurfa, Diyarbakır Mardin, Batman, Şırnak, Siirt Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli Van, Muş, Bitlis, Hakkari Erzurum, Erzincan, Bayburt Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 26

30 5.1 Turizm 5.REKABET AÇISINDAN BÖLGESEL KÜMELER Dünya Turizminde Ġlk 10 Ülke (2008) TURĠST SAYISI (*) No Ülke Milyon Kişi Dünyadaki Payı (%) 1 Fransa 79,3 8,6 2 ABD 58,0 6,3 3 İspanya 57,3 6,2 4 Çin 53,0 5,7 5 İtalya 42,7 4,6 6 İngiltere 30,2 3,3 7 Ukrayna 25,4 2,8 8 Türkiye 25,0 2,7 9 Almanya 24,9 2,7 10 Meksika 22,6 2,5 Dünya Toplamı 922 Yabancı ziyaretçi profilindeki geliģmeler: TÜİK in Yabancı Ziyaretçi Çıkış Anketinin yıllara göre analizi yabancı turistlerin yaptığı harcamalar arasında son yıllarda payını en çok arttıran harcama türünün yeme-içme olduğunu göstermektedir. Buna karşın, konaklama ve paket tur harcamalarında gerileme gözlenmiştir. Yüksek gelir kesiminin payı artıyor Düşük gelir kesiminin payı 2001 deki yüzde 11,7 seviyesinden 2008 yılına kadar hafif artışlarla yüzde 14,5 seviyesine kadar yükselmiştir yılında ise yüzde 12,8 e gerilemiştir. Anket sonuçlarına göre 2008 yılında yabancı ziyaretçilerin gelir durumlarına göre dağılımında en büyük pay yüzde 67,3 ile Orta gelirli kesiminken, bu kesimi yüzde 19,9 ile Yüksek gelirli kesim takip etmektedir.

31 Geliş nedeni Kültür Turizmi payında ise anılan sekiz yıllık dönem içinde bir gerileme eğiliminin varlığı söz konusudur yılında yüzde 9,2 olan bu pay 2008 yılına kadar yavaş yavaş azalarak yüzde 6 ya gerilemiştir. Geçen yıl da hafif bir yükselmeyle yüzde 6,4 e tırmanmıştır. Bölgelerin payı 2007 döneminde gezi, eğlence, tatil ve kültür motivasyonlarıyla yapılan seyahatlerin içinde en çok gecelemeli seyahatin yapıldığı bölge 2 milyon seyahatle Akdeniz Bölgesi olarak öne çıkmıştır. Akdeniz bölgesinin bu seyahat türü içindeki payı %34,2 yi bulmaktadır. Bu tür seyahatlerden en çok pay alan ikinci bölge %28,1 ile Ege Bölgesi ve üçüncü bölge de %16,3 payla Batı Marmara bölgesidir. Seyahatlerin zamanlaması 2008 yılı içinde 24 milyon 449 bin kişinin yaptığı son seyahatlerin aylara göre dağılımı incelendiğinde %32 gibi dikkat çekici bir oranda en çok Ağustos ayında gerçekleştikleri gözlenmektedir. Temmuz ve Eylül ayları %24 ve %19 ile bu ayı takip ederken, üç ayın payının toplamı %75 i bulmaktadır. Haziran ayını da eklediğimizde dört ayın toplam payı %85 e çıkmaktadır. Ayrıca, bu dört ayın payı, yapılan tüm son seyahatlerin %95 ini oluşturmaktadır. Otel konaklamaları 2007 yılında vatandaşlarımız yaptıkları son seyahatlerde %69 oranında arkadaş veya akrabalarının evlerinde konaklamışlardır. Bu konaklama türünü oteller %10,5 ve özel konut %9,8 payla izlemiştir. Kamu kamplarının 2007 yılında yapılan 21 milyon 400 bin seyahat içinde aldığı pay %1,1 olarak gerçekleşmiştir. Pansiyonlar %3,5 ve kamping/karavanlar da %0,9 oranında bir paya sahip olmuştur. Otellerde yapılan konaklamaların bölgelere göre dağılımına baktığımızda en çok otel konaklamasının %38 payla Akdeniz de yapıldığı görülmektedir. Ege bölgesi %29 payla ikinci ve İstanbul un dahil olmadığı Batı Marmara bölgesi %8 lik payla üçüncü pozisyonda bulunmaktadır. İstanbul ise otel konaklamalarından %5 oranında bir pay almaktadır. 28

32 TÜRKĠYE'YE GELEN YABANCI ZĠYARETÇĠLERĠN BAġLICA ÜLKELERE GÖRE SIRALAMASI (OCAK-AĞUSTOS) / 08 (%) Değişim Almanya ,10 İngiltere ,44 Hollanda ,96 Fransa ,13 Belçika ,41 İtalya ,16 Avusturya ,68 İspanya ,14 Yunanistan ,84 İskandinav Ülkeleri (İsveç + Danimarka + Norveç + Finlandiya) ,52 Bulgaristan ,30 Romanya ,94 AB Toplamı ,55 Rusya Fed ,77 Ukrayna ,11 BDT Toplamı ,40 ABD ,45 Japonya ,54 İran ,44 İsrail ,37 TOPLAM ,86 29

33 2005 % 2006 % 2007 % 2008 % HAVA , , , ,5 KARA , , , ,5 TREN , , , ,2 DENĠZ , , , ,8 TOPLAM , , , ,0 TÜRKĠYE'YE GELEN YABANCI ZĠYARETÇĠLERĠN GELĠġ YOLLARI TÜRKĠYE'YE GELEN YABANCI ZĠYARETÇĠLERĠN BAġLICA TURĠSTĠK MERKEZLERE GÖRE DAĞILIMI 2006 % 2007 % 2008 % ANTALYA , , ,5 ĠSTANBUL , , ,8 MUĞLA , , ,9 ĠZMĠR , , ,9 AYDIN , , ,3 DĠĞER , , ,6 TOPLAM , , ,0 30

34 Yabancı ziyaretçilerin geliģ nedenlerine göre dağılımı Toplam içinde pay % Gezi, Eğlence Kültür Sportif iliģkiler Yakınları ziyaret Sağlık Dini AlıĢveriĢ Toplantı, konferans, kurs, seminer Görev Ticari iliģkiler, Fuar Transit Eğitim (2003'ten itibaren) Diğer Çanakkale Ġli Turizm ĠĢletme Belgeli Oteller 31

35 (3,4,5 yıldızlı oteller ve özel izinli/butik oteller) % dağılım grafiği Çanakkale ili otelleri incelendiğinde, Turizm İşletme Belgeli otellerin %43 ünün il merkezinde toplandığını görüyoruz. İl merkezini Ayvacık izlemekte olup, her ikisinin toplamının il genelinin %68 ini oluşturduğu görülmektedir. Çanakkale Ġli Turizm ĠĢletme Belgeli Oteller % dağılım grafiği Turizm İşletme Belgeli otellerin oda sayısına baktığımızda Çanakkale %55,7 ile birinci sıradadır. Ayvacık %20,7 ile Çanakkale Merkez ilçeyi izlemektedir. İl toplam oda sayısının %76,4 ünü oluşturması nedeniyle bu iki ilçe diğer ilçelerin önüne çıkmaktadır. Çanakkale Ġli Turizm ĠĢletme Belgeli Oteller 32

36 % dağılım grafiği Turizm İşletme Belgeli otellerin yatak sayısı incelendiğinde Çanakkale Merkez %55,1 ile ilk sırada yer almaktadır. Ayvacık %20.5 ile Çanakkale Merkezi izlemektedir. Bu iki ilçenin toplamı il toplamının %75,6 sını oluşturmaktadır. Çanakkale Ġli Belediye ĠĢletme Belgeli Oteller % dağılım grafiği Belediye işletme belgeli oteller incelendiğinde Ayvacık %41,4 ile ilk sırayı almaktadır. %14,4 ile Bozcaada ikinci sırada, %10,9 ile Çanakkale Merkez üçüncü sıradadır. Gelibolu %8,6, Gökçeada %7,5 ile pay alan diğer ilçelerdir. Bu beş ilçenin toplamı il toplamının % 83 ünü oluşturmaktadır. Çanakkale Ġli Belediye ĠĢletme Belgeli Oteller 33

37 % dağılım grafiği Oda sayısı incelendiğinde Ayvacık ilçesi %40,6 ile ilk sırada yer almaktadır. Ayvacık ilçesini % 11,7 ile Bozcaada, %11,3 ile Çanakkale Merkez, %9,7 ile Gelibolu, %7,2 ile Gökçeada ilçeleri izlemektedirler. Bu beş ilçenin oda sayılarının toplamı il toplamının %80,5 ini oluşturmaktadır. Çanakkale Ġli Belediye ĠĢletme Belgeli Oteller % dağılım grafiği Belediye işletme belgeli otellerin yatak sayısı incelendiğinde Ayvacık ilçesinin %41,2 ile ilk sırada yer aldığını görmekteyiz. Ayvacık ilçesini sırasıyla Çanakkale Merkez %10,3, Bozcaada %10,2, Gelibolu %9,8, Gökçeada %7,5 oranları ile izlemektedir. Beş ilçenin toplam yatak sayısı il toplamının %79 unu oluşturmaktadır. Çanakkale Ġli Belediye ĠĢletme Belgeli Oteller Konaklama Verileri 34

38 Yıllar bazında verileri incelediğimizde, otellerde yerli ve yabancı girişlerinde sistematik bir artış olduğunu görüyoruz. Otellerin iç ve dış dekorasyonlarını değiştirmeleri, hizmet kalitelerini yükseltmeleri nedeniyle özellikle 2005 yılından sonra önemli artış kaydedilmiştir. Yerli Çanakkale Ġli Belediye ĠĢletme Belgeli Oteller Yabancı Geceleme verileri incelendiğinde yerli ziyaretçi geceleme verilerinin sistematik bir artış gösterdiği gözlenmektedir. Yabancıların gecelemeleri incelendiğinde yıllık ortamaların korunduğu görünmektedir. Tanıtım konusunda ortak faaliyetlerin ara verilmeden sürdürülmesi geceleme sayısının artmasında önemli rol oynamıştır. Çanakkale ili Belediye ĠĢletme Belgeli Oteller 35

39 Yerli Yabancı Geceleme gün sayısındaki düşüş TÜİK tarafından açıklanan verilerde olduğu gibi bölge otellerinde de kendini göstermektedir. Otellerdeki gecelemenin artıp konaklama gün sayısının azalması Çanakkale ye gelen turist sayısının artmasına rağmen konaklama zamanının düştüğünü göstermektedir. Çanakkale turistler için bir geçiş bölgesi halini almaktadır. Kültür Turizmi 36

40 Çanakkale Ġli Arkeoloji Müzesi Müze ziyaretçi verileri incelendiğinde yerli ziyaretçi sayısının yıllara göre dengeli bir seyir izlediği görülmektedir. Yabancı ziyaretçi sayısının ise inişli çıkışlı bir grafik sergilediği görülmektedir. En fazla ziyaretçi 2008 yılında (yerli-yabancı toplam 9000 ziyaretçi) müzeyi ziyaret etmiştir. Ortalama ziyaretçi sayısı 30 kişi/gün olarak gerçekleşmiştir. Çanakkale Ġli Müze ve Ören Yerleri (Troia) Troia milli parkında 2005 yılından başlayarak hem yabancı hem de yerli ziyaretçi sayısında çok önemli düşüşler yaşanmıştır. Yabancı sayısının sistematik olarak azalmasının altında yatan nedenler çok dikkatli bir şekilde araştırılmalıdır. Tanıtım eksikliği, tur programlarından çıkartılması, giriş ücreti, ören yerinde sosyal tesis olmaması, vb. gibi etkenlerin etkisi araştırılıp giderilmelidir. Yerli ziyaretçi sayısının tekrar 2005 yılı verilerine ulaştırılması için %90 lık bir artışa ihtiyaç vardır. Çanakkale Ġli Müze ve Ören Yerleri (Assos) 37

41 Assos ören yerine yerli ve yabancı ziyaretçi ilgisi devam etmektedir. Assos un deniz kenarında, restoran ve konaklama tesislerinin bol olduğu bölgede olmasının bu ilginin devamında başlıca etken olduğu düşünülmektedir. Çanakkale Ġli Müze ve Ören Yerleri (Kilitbahir Kalesi) Kilitbahir kalesi ziyaretçi kaybeden ören yerlerinden biridir. Çanakkale Ġli Müze ve Ören Yerleri (Apollon Smintheion Tapınağı) 38

42 Çok önemli arkeolojik alanlardan biri olan Apollon Tapınağına yabancı ziyaretçi ilgisinin azaldığı görülmektedir. Yerli ziyaretçilerin ilgisi ise devam etmektedir. Tarihte önemli bir yeri olan Apollon Tapınağı ve 2009 yılında yapılan kazılarda bulunan ve ortaya çıkarılan yeni arkeolojik bulguların uluslararası tanıtımla dünyaya duyurulması çok yararlı olacaktır. Çanakkale Ġli Müze ve Ören Yerleri (Alexandria antik kenti) Alexandria ören yeri yabancı ziyaretçiler için önemli uğrak yerlerinden biri haline gelmiştir. Aynı ilgiyi yerli ziyaretçilerde görememekteyiz. Tanıtım ve ulaşım konularında yapılacak çalışmalar ile bölgesel, ulusal ve uluslararası turizm hareketliliği sağlanabilir. Çanakkale Ġli Müze ve Ören Yerleri 39

43 Müze ve ören yerleri toplam ziyaretçi verilerini yıllar bazında incelediğimizde yabancı ve yerli ziyaretçi sayılarında eksi yönde gelişmeler olduğu görülmektedir. Aynı dönemde Türkiye ye gelen yabancı ziyaretçi sayısında artış yaşanırken, bölgeyi ziyaret eden yabancı sayısının aynı oranda artmamasının altındaki nedenler araştırılmalıdır. Tur operatörleri açısından turistlere ciddi alışveriş yaptırılmayan destinasyonlar cazip değildir. Bölgede ciddi alışveriş imkanlarının olmaması (halı, mücevher, deri gibi pahalı hediyelik eşya mağazaları, outletler, eğlence yerleri v.s.) tur operatörlerinin komisyon gelirlerini azaltmaktadır. Ciddi sübvansiyonlarla başlayan turlar komisyon gelirleri ile açıklarını kapatamayınca bölgeye olan turizm hareketi yavaşlamaktadır. Bölgeyi ziyaret eden yerli ziyaretçi sayısındaki azalışın nedeni olarak yerli turistin kayıt tutulmayan Gelibolu Milli parkındaki şehitlikleri ziyaret etmeyi tercih etmiş olması gösterilmektedir. Gelibolu Milli Parkı yetkililerinden alınan sözel verilere göre ziyaretçi sayısında 2005 ten itibaren büyük bir artış vardır. Gelibolu Milli parkında ziyaretçiler ile ilgili sayısal veri olmamakla birlikte bir milyondan fazla yerli ziyaretçinin Türkiye Cumhuriyetinin 81 ilinden bölgeye geldiği tahmin edilmektedir. Gelibolu milli parkına gelen ziyaretçilerin diğer ören yerlerine de yönlendirilmesi bölge turizmine ivme kazandıracaktır. 40

44 Kültür turizmi konusunda son derece şanslı olan bölgede (Troia, Şehitlikler, Antik kentler vs.) kültür turizmi öne çıkmaktadır. a) Çanakkale merkezde ve ilçelerinde kültür turizmi için var olan değerler kümelenme çalışması ile ortaya konularak izlenecek yol haritası oluşturulmalıdır. b) Bölgede kültür turizmine hizmet eden müzelerin yönetiminin tek elde toplanması turistin yönlendirilmesini ve ziyaretini uzatmasını kolaylaştıracaktır. Her müzede farklı bir kurumun uygulaması ile karşılaşan ziyaretçi şaşkınlığa uğramaktadır. Ayrıca müzeler şu andaki altyapıları ile ağırlama konusunda son derece donanımsızdır (içilecek su kahve-çay vs, yenilecek yemek ve yiyecekler, alınacak kitap-dvd-fotoğraf, hediyelik eşya vs. bulunmamaktadır). c) Örneklerine batılı ülkelerde rastladığımız tek bilet uygulamasına geçilmesi ile bölgedeki müzelerin daha çok ziyaretçi çekeceği aşikardır. Müze kartı uygulaması başarılı olamamıştır çünkü her ören yerinde geçerli değildir. 41

45 Gelibolu Milli Parkı ve ġehitlikler a) Gelibolu Milli Parkı ve şehitlikler özel bölgesi kanun ile kurulmuş ve yönetimi Çevre ve Orman Bakanlığına verilmiştir. Bölgedeki müze ve şehitliklerin bakımı, korunması, hediyelik eşya satış reyonları, konaklama yerleri Parklar ve Bahçeler Genel Müdürlüğü denetimindedir. b) Bölgeyi yerli turistler ile Avustralya ve Yeni Zelanda dan gelen yabancı turistler ziyaret etmektedir. Bölge özellikle Mart-Nisan-Mayıs-Haziran aylarında yoğun ziyaretçi akınına uğramaktadır. Daha önceleri Çanakkale de bir hafta kalan ANZAC ların çocukları ile torunları son yıllarda sadece sabah ayini için gelmektedirler. Şehirde konaklamadan, yemek yemeden, alışveriş yapmadan ayrıldıkları tespit edilmiştir. Geçmişte 10 bin Avustralya lıya bir hafta boyunca ev sahipliği yapan kent bu durumun sebeplerini incelemeli, gerekli girişimleri yaparak geçmişte yaşanan başarılı dönemi yakalamalıdır. 30 Ağustos ta Çanakkale Boğazını yüzerek geçme, dalma yarışmaları gibi organizsayonlar bu konuda yararlı olacaktır. c) Ülkemizin 81 vilayetinden şehitlikleri ziyaret için gelenler kara yolunu kullanmaktadır. Takip edilen güzergahlar şunlardır : İstanbul-Tekirdağ-Keşan-Gelibolu Bursa-Bandırma-Biga-Lapseki-Gelibolu Balıkesir-Bandırma-Biga-Lapseki-Gelibolu İzmir-Edremit-Küçükkuyu-Ezine-Çanakkale-Eceabat d) Yerli ziyaretçilerin çoğu bölge otellerinde konaklamadan gece yolculuğu yaparak bölgeye ulaşmakta, şehitlikleri gezdikten sonra da bölgeden ayrılmaktadır. Yemek ve içeceklerini yanlarında getirdikleri gibi ciddi alışveriş de yapmamaktadırlar. e) Hediyelik eşya reyonlarında ülkemizde ve bölgede üretilmeyen ve bölge ekonomisine katma değer yaratmayan ürünler satılmaktadır. Ziyaretçiler bölgede yer alan 86 satış standında da aynı ürünler ile karşılaşmaktadır. Oysa burada yerel ürünlerin, meyve, zeytin, peynir, helva, geleneksel el sanatları ürünleri, vb. gibi bölgeye özgü ürünlerin satışı ile bazı ürünlerde markalaşma çalışmaları yapılabilir, paralel olarak yerel ekonomiye ciddi katkı sağlanabilir. 42

46 f) Gelibolu Milli Park Müdürlüğü tarafından başlatılan çalışma ile bölgede yaşayanlara pansiyonculuk öğretilmekte, el sanatları teşvik edilmektedir. Milli park içinde yer alan hediyelik eşya sergilerinde önümüzdeki dönemde sadece bölgede üretilen ürünlerin satışına izin verilecektir. Bu uygulamalar ile yöresel el sanatları yeniden değer bulacak ve yöre insanına ekonomik katkı sağlayacaktır. g) Ziyaretçilerin bölge otellerinde konaklamaları konusunda yapılacak çalışmalar ile bölge otellerinin doluluk oranları da artmış olacaktır. h) Kamu Kurumları misafirhanelerinin çokluğu ve artışı bölgedeki otellerin işini engellemektedir. 43

47 Troia ve antik kentler Troia Tarihi Milli Park alanı içinde yer alan antik Troia kenti günümüzde Çanakkale turizm hareketinin dayanak ve çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çanakkale yi ziyaret eden yabancıların %95 i Troia antik kentini görmek için gelmektedir. Antik Troia kentinde arkeolojik kazılar devam etmektedir. a) Troia arkeoloji müzesi kurulması ile ilgili çalışmalar Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülmekte olup müze projesi uluslararası bir yarışma sonucunda başvuracak projeler arasından seçilerek hayata geçirilecektir. Çanakkale Milletvekili Sayın Müjdat Kuşku dan aldığımız bilgiye göre 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti kapsamında çıkarılan kanuna eklenen bir madde ile Troia Müzesinin finansmanı sağlanmıştır. b) Arkeolojik kazıların hızlandırılması için maddi kaynak yaratılmalıdır.bu konuda Avrupa ülkelerinden ziyade klasik arkeolojiye daha geniş fonlar ayırabilen ABD deki kaynaklar harekete geçirilerek çok kısa sürede kazı alanından daha çok sonuç alınabilir. (Örnek: Zeugma kazıları) c) Bölgede yer alan antik kentler dünya turizmine kazandırılmalıdır. Tur operatörleri bölgeye davet edilerek öncelikle onların bu değerleri yerinde görmeleri ve anlamaları sağlanmalıdır. d) Bölgede yer alan antik kentlere ulaşımda karayolu kullanıldığından yol kalitesi iyileştirilmeli, yeterli sayıda işaret levhaları yerleştirilmelidir. e) Ziyaret edilen antik kentlerde otopark, dinlenme, yeme-içme, sosyal kullanım alanları tahsis edilmelidir. Ziyaret edilen antik kentler ile ilgili bilgi aktaracak uzmanlar görevlendirilmelidir. g) Tek bilet uygulaması ile Troia antik kenti ile beraber bölgedeki diğer antik kentler de ziyaret edilebilmelidir. h) Bilindiği üzere toplum zihninde ziyaret edilmesi gündemde olan yerlerin listesi başarılı ve uzun soluklu kampanyalarla medya tarafından oluşturulmaktadır. Nerede ise unutulmuş olan Çeşme bölgesinin yeniden öne çıkışı başarılı bir medya kampanyası sonucu olmuştur. Terör saldırılarından sonra dünya turizm haritasından nerede ise silinen Mısır ise 44

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler 1. Bölge: Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla 2. Bölge: Adana, Aydın, Bolu, Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri Hariç), Denizli,

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU HAZİRAN 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/07/2014 tarihinde 2014 yılı Haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2014 tarihinde 2014 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2015 tarihinde 2015 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU EYLÜL 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 05/10/2015 tarihinde 2015 yılı Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 07.08.2015 Sayı 41 Genel Değerlendirme Nisan 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2015 verilerinin değerlendirildiği- 41. sayısında sigortalı

Detaylı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1 Mayıs 2013 - Düzce 1 İçerik Giriş Kamu Üniversite Sanayi İşbirliğinde En Somut Ara Yüzler: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Ülkemizde Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin Bölgesel

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU OCAK 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/02/2015 tarihinde 2015 yılı Ocak ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI Bölgesel Sonuçlar 2004-2013 İşgücü ve Yaşam Koşulları Daire Başkanlığı İşgücü İstatistikleri Grubu İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 TEMEL İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ... 5 YE İLİŞKİN İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ,

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 11.06.2015 Sayı 39 Eki-08 Oca-09 Nis-09 Tem-09 Eki-09 Oca-10 Nis-10 Tem-10 Eki-10 Oca-11 Nis-11 Tem-11 Eki-11 Oca-12 Nis-12 Tem-12 Eki-12 Oca-13 Nis-13 Tem-13 Eki-13 Oca-14 Nis-14 Tem-14 Eki-14 Oca-15

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 19 05 2014 Sayı 26 Genel Değerlendirme Ocak 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Ocak 2014 verilerinin değerlendirildiği- 26. sayısında sigortalı ücretli istihdamı, kadın

Detaylı

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU Temel Ekonomik Göstergeler: Temmuz ayında; Üretici fiyatları genel indeksinde(üfe), Bir önceki aya göre %1,25 artış Bir önceki yılın Aralık

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 12 08 2014 Sayı 28 Genel Değerlendirme Mart 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mart 2014 verilerinin değerlendirildiği- 28. sayısında sigortalı

Detaylı

SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ

SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ SON DÖNEM DEVLET DESTEKLERİ VE TEŞVİKLERİ DEVLET DESTEKLERİ 1- AJANSIN MALİ DESTEKLERİ 2- DEVLETİN YATIRIM TEŞVİKLERİ 3- DEVLETİN HİZMETLER SEKTÖRÜNE VE İHRACAT A YÖNELİK TEŞVİKLERİ İller arası Sosyo Ekonomik

Detaylı

Türkiye'nin en rekabetçi illeri "yorgun devleri"

Türkiye'nin en rekabetçi illeri yorgun devleri Türkiye'nin en rekabetçi illeri "yorgun devleri" Türkiye nin kalkınmasında önemli rol üstlenen İstanbul, Ankara ve İzmir, iller arasında rekabet sıralamasında da öne çıktı. İSTANBUL - Elif Ferhan Yeşilyurt

Detaylı

İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI

İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI İL KADIN ADI ERKEK ADI ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHİSAR AKSARAY SULTAN SULTAN İBRAHİM RAMAZAN 1/17 2/17 AMASYA ANKARA ANTALYA ARDAHAN

Detaylı

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA YER DEĞİŞİKLİĞİ BAŞVURULARI İÇİN İLAN EDİLEN LİSTESİ 1 ADANA BİYOLOG GENEL BÜTÇE 1 1 ADANA EBE GENEL BÜTÇE 6 1 ADANA HEMŞİRE GENEL BÜTÇE 2 1 ADANA SAĞLIK MEMURU ÇEVRE SAĞLIĞI TEKNİSYENİ GENEL BÜTÇE 1 1

Detaylı

İL ADI UNVAN KODU UNVAN ADI BRANŞ KODU BRANŞ ADI PLANLANAN SAYI ÖĞRENİM DÜZEYİ

İL ADI UNVAN KODU UNVAN ADI BRANŞ KODU BRANŞ ADI PLANLANAN SAYI ÖĞRENİM DÜZEYİ ADANA 8140 BİYOLOG 0 1 LİSANS ADANA 8315 ÇOCUK GELİŞİMCİSİ 0 1 LİSANS ADANA 8225 DİYETİSYEN 0 1 LİSANS ADANA 8155 PSİKOLOG 0 1 LİSANS ADANA 8410 SAĞLIK MEMURU 6000 ÇEVRE SAĞLIĞI 4 LİSE ADANA 8410 SAĞLIK

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 31 12 2014 Sayı 33 Genel Değerlendirme Ağustos 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Ağustos 2014 verilerinin değerlendirildiği 33. sayısında

Detaylı

OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO

OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO Oto Kalorifer Peteği Temizleme Makinası, Araç Kalorifer Petek Temizliği Cihazı. kalorifer peteği nasıl temizlenir, kalorifer peteği temizleme fiyatları, kalorifer

Detaylı

1. KDV İstisnası. 4. Faiz desteği

1. KDV İstisnası. 4. Faiz desteği YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR Karar Tarihi:14.07.2009 Karar Sayısı:2009/15199 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih ve Sayısı:16.07.2009/227290 Yürürlükte olan düzenleme üç farklı kategoride

Detaylı

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/09/2015

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/09/2015 KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/09/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ALTYAPI YATIRIMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI SONUÇ RAPORU-EKLER Mühendislik Anonim

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 07 2014 Sayı 27 Genel Değerlendirme Şubat 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Şubat 2014 verilerinin değerlendirildiği- 27. sayısında sigortalı

Detaylı

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim)

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim) KURUM ADI KADRO ADI 190160001 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ADANA TÜM İLÇELER Taşra) 5 0 75,57278 78,51528 190160003 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ARTVİN TÜM İLÇELER Taşra) 4 0 75,26887 75,34407 190160005

Detaylı

M. SALİH URAS TÜİK DİYARBAKIR BÖLGE MÜDÜRÜ 10/08/2015

M. SALİH URAS TÜİK DİYARBAKIR BÖLGE MÜDÜRÜ 10/08/2015 M. SALİH URAS TÜİK DİYARBAKIR BÖLGE MÜDÜRÜ 10/08/2015 Diyarbakır Bölge Müdürlüğü 1 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Sanayi Milli

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 07/11/2014

DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 07/11/2014 DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 07/11/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

ÜZEYİR KARAKUŞ TÜİK NEVŞEHİR BÖLGE MÜDÜRÜ 08/09/2014

ÜZEYİR KARAKUŞ TÜİK NEVŞEHİR BÖLGE MÜDÜRÜ 08/09/2014 ÜZEYİR KARAKUŞ TÜİK NEVŞEHİR BÖLGE MÜDÜRÜ 08/09/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ

BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ BÖLGESEL VERİMLİLİK İSTATİSTİKLERİ METAVERİ Kapsam Sektörel Kapsam 2003-2008 yılları için Avrupa Topluluğu nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması NACE REV.1.1 e göre; B C D E F G H I J K M

Detaylı

METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 09/06/2015

METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 09/06/2015 METİN ÖCAL TÜİK BALIKESİR BÖLGE MÜDÜRÜ 09/06/2015 1 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

HÜSEYİN AVNİ DIZMAN TÜİK MALATYA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/07/2015

HÜSEYİN AVNİ DIZMAN TÜİK MALATYA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/07/2015 HÜSEYİN AVNİ DIZMAN TÜİK MALATYA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/07/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 10/03/2015

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 10/03/2015 TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 10/03/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 07/07/2014

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 07/07/2014 ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 07/07/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1

2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1 2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1 1 30 Ocak 2016 tarih ve 29609 sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan İşkollarındaki Ve Sendikaların Üye na İlişkin 2016 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. Yeni Teşvik Sistemi. 4. Bölge Teşvikleri

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği. Yeni Teşvik Sistemi. 4. Bölge Teşvikleri Yeni Teşvik Sistemi 4. Bölge Teşvikleri Ekim 2013 İçerik Yeni Teşvik Sistemi Amaçları Yeni Teşvik Sistemi Uygulamaları Genel Teşvikler Bölgesel Teşvikler Büyük Ölçekli Ya>rımlar Stratejik Ya>rımlar 4.

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 08/07/2014

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 08/07/2014 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 08/07/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/04/2015

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/04/2015 DR. MEHMET AKYOL TÜİK MANİSA BÖLGE MÜDÜRÜ 09/04/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ

UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 1. CUMHURBAŞKANLIĞI 1.1. Devlet Denetleme Kurulu UYAP VİZYONU SEMİNERİ 04.06.2007 KATILIMCI PROFİLİ 2. BAŞBAKANLIK 2.1. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği(MGK) 2.2. Atatürk Kültür, Dil ve tarih Yüksek

Detaylı

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015 ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015 KTO Tüyap Konya Uluslararası Fuar Merkezi İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE

Detaylı

VERGİ BİRİMLERİ. Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu

VERGİ BİRİMLERİ. Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu VERGİ BİRİMLERİ Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu 2. Vergi Birimleri. 2.1. Vergi Birimlerinin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu Birimin Adı 31/12/1996 31/12/1997 31/12/1998

Detaylı

TABLO-1. İLKÖĞRETİM/ORTAOKUL/İLKOKUL MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR (2015 EKPSS/KURA )

TABLO-1. İLKÖĞRETİM/ORTAOKUL/İLKOKUL MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR (2015 EKPSS/KURA ) KURUM KODU DPB NO KURUM ADI / POZİSYON UNVANI İL İLÇE TEŞKİLAT SINIF 490060001 12062 AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI HİZMETLİ IĞDIR TÜM İLÇELER Taşra YH 12 2 999 1000 1001 490060003 12079 AİLE VE

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/06/2015

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/06/2015 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/06/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/10/2015

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/10/2015 KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 09/10/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

T.C. B A Ş B A K A N L I K STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. B A Ş B A K A N L I K YENİ TEŞVİK K SİSTEMS STEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI MEVCUT TEŞVİK SİSTEMİ Genel Teşvik Uygulamaları Bölgesel Teşvik Uygulamaları Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki KDV

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Ocak Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan, 2011 yılı Ocak ayı Tüketici

Detaylı

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL YERLEŞİMLERDEKİ NÜFUS %'Sİ... 4 EK 1.2... 6 KİŞİ BAŞI REEL GSYİH,

Detaylı

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR BÜLTEN 21.05.2015 SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR 7 Haziran genel seçimine günler kala nefesler tutuldu, gözler yapılan anket çalışmalarına ve seçim vaatlerine çevrildi. Liderlerin seçim savaşının

Detaylı

İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu. Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 2010

İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu. Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 2010 İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 200 Bilgisayarlı Tomografi milyon kişiye düşen cihaz sayısı İlk

Detaylı

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 10/11/2015

KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 10/11/2015 KENAN ÇELEBİ TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 10/11/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış

Detaylı

BURTARIM 2014 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

BURTARIM 2014 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI BURTARIM 2014 Bursa 12. Uluslararası Tarım, Tohumculuk, Fidancılık ve Süt Endüstrisi Fuarı BURSA 7. ULUSLARARASI HAYVANCILIK VE EKİPMANLARI FUARI 14 18 Ekim 2014 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI Bursa

Detaylı

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TELİF HAKLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTATİSTİKSEL BİLGİLENDİRME RAPORU (SERTİFİKA) Hazırlayan: İrfan Taylan ÇOKYAMAN OCAK 2013 ANKARA SERTİFİKA BÖLÜM İSTATİSTİKLERİ 2 1) SERTİFİKA

Detaylı

VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2005/88

VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2005/88 Konu: Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezi 03.06.2005/8148 VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2005/88 Bilindiği üzere Psiko-Teknik Değerlendirme Merkezlerinin açılış, işleyiş ve denetim işlemleri 18.07.1997

Detaylı

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015

TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 TÜİK BURSA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/09/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

Talepte Bulunan PersonelinÜnvanlara Göre Dağılımı

Talepte Bulunan PersonelinÜnvanlara Göre Dağılımı 15/06/2011-05/08/2011 Tarihleri Arasında Başkanlığımız İnternet Sitesinde Yayınlanan "Hizmetiçi Eğitim İhtiyacının Belirlenmesi Anketi"ne Katılan 7.191 Personelin 58.878 Tercihin, "Tercih Edilen Eğitim

Detaylı

TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375

TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375 TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375 100,54% A4 ELAZIĞ 5 39 308 309 100,32% A5 YALOVA 2 13

Detaylı

TABLO-1. MERKEZİ YERLEŞTİRMEDEKİ EN KÜÇÜK VE EN BÜYÜK PUANLAR ( ORTAÖĞRETİM MEZUNLARI )

TABLO-1. MERKEZİ YERLEŞTİRMEDEKİ EN KÜÇÜK VE EN BÜYÜK PUANLAR ( ORTAÖĞRETİM MEZUNLARI ) 1573951 3 0 091.496 092.411 HEMŞİRE (BOLU) ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (Merkez) 1573953 29 0 093.232 096.492 KORUMA VE GÜVENLİK GÖREVLİSİ (ANKARA) ADALET BAKANLIĞI (Merkez) 1573955 11 0 092.813 093.230

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Temmuz Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından

Detaylı

ERDİNÇ SANCAK TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 07/08/2014

ERDİNÇ SANCAK TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 07/08/2014 ERDİNÇ SANCAK TÜİK EDİRNE BÖLGE MÜDÜRÜ 07/08/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı Ruhsatı Konut

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/07/2015

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/07/2015 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 09/07/2015 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 08/01/2016

ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 08/01/2016 ŞEREF DEMİRTAŞ TÜİK ZONGULDAK BÖLGE MÜDÜRÜ 08/01/2016 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ xx.11.2015 Sayı 44 Genel Değerlendirme Temmuz 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Temmuz 2015 ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Eylül 2015 verilerinin değerlendirildiği- 44.

Detaylı

TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI?

TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI? TÜRKİYE'DE BÖLGESEL VE SEKTÖREL TEŞVİKLER: TEŞVİK SİSTEMİ KÜMELENMEYE NE ÖLÇÜDE DUYARLI? Nuri YAVAN Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Coğrafya Bölümü Sunumun İçeriği 2 Giriş: Dünyadaki

Detaylı

Türkiye de Bölgesel Kalkınma

Türkiye de Bölgesel Kalkınma economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikaları araş t ı rmaenstitüsü Türkiye de Bölgesel Kalkınma Emin Dedeoğlu 7 Aralık 2006, Konya Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Slide 2 Türkiye de Bölgeler Arası

Detaylı

TAKVİM KARTONLARI 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ

TAKVİM KARTONLARI 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ 2016 YILI MÜBAREK GÜN ve GECELER Yılbaşı 1 Ocak Cuma Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı 23 Nisan Cumartesi Emek ve Dayanışma Günü 1 Mayıs Pazar Gençlik ve Spor Bayramı 19 Mayıs

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Mayıs Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan Mayıs ayı Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) haber bültenine

Detaylı

TR22 Güney Marmara Bölgesi nin Nüfus Dinamikleri. TR22 Güney Marmara Bölgesi nin Nüfus Dinamikleri 2011

TR22 Güney Marmara Bölgesi nin Nüfus Dinamikleri. TR22 Güney Marmara Bölgesi nin Nüfus Dinamikleri 2011 TR22 Güney Marmara Bölgesi nin Nüfus Dinamikleri TR22 Güney Marmara Bölgesi nin Nüfus Dinamikleri 2011 1 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 2 TR22 Güney Marmara Bölgesi nin Nüfus Dinamikleri Yapılan bu çalışmada;

Detaylı

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 27-31 Mayıs 2014

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 27-31 Mayıs 2014 ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 27-31 Mayıs 2014 KTO Tüyap Konya Uluslararası Fuar Merkezi İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE

Detaylı

-TÜRKİYE DE KİŞİ BAŞINA TÜKETİCİ BORCU 4 BİN TL YE YAKLAŞTI

-TÜRKİYE DE KİŞİ BAŞINA TÜKETİCİ BORCU 4 BİN TL YE YAKLAŞTI Umut Oran Basın Açıklaması 27.5.2013 -TÜRKİYE DE KİŞİ BAŞINA TÜKETİCİ BORCU 4 BİN TL YE YAKLAŞTI -SON ÜÇ YILDA KİŞİBAŞINA DÜŞEN TÜKETİCİ BORCU YÜZDE 90 ORANINDA ARTARKEN, AYNI DÖNEMDE TASARRUF NDAKİ ARTIŞ

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Stratejik Yatırımların Teşviki KDV İstisnası ü ü ü ü. Bölgesel Teşvik Uygulamaları

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ. Stratejik Yatırımların Teşviki KDV İstisnası ü ü ü ü. Bölgesel Teşvik Uygulamaları UYGULAMALAR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yeni teşvik sistemi 4 farklı uygulamadan oluşmaktadır: 1- Genel Teşvik Uygulamaları 2- Bölgesel

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ARASINDA YURTİÇİ ÖĞRETİM ELEMANI VE ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARININ DESTEKLENMESİ AMACIYLA YÜKSEKÖĞRETİM KURULUNCA

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ARASINDA YURTİÇİ ÖĞRETİM ELEMANI VE ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARININ DESTEKLENMESİ AMACIYLA YÜKSEKÖĞRETİM KURULUNCA YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ARASINDA YURTİÇİ ÖĞRETİM ELEMANI VE ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARININ DESTEKLENMESİ AMACIYLA YÜKSEKÖĞRETİM KURULUNCA YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARINA AKTARILACAK TUTARLARIN KULLANIMI, MUHASEBELEŞTİRİLMESİ,

Detaylı

TABLO-2. ORTAÖĞRETİM MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014)

TABLO-2. ORTAÖĞRETİM MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014) 7942 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hizmetli ADANA TÜM İLÇELER Taşra YH 12 9 2001 7943 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hizmetli ADIYAMAN TÜM İLÇELER Taşra YH 12 5 2001 7944 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hizmetli AFYONKARAHİSAR

Detaylı

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 07/08/2014

TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 07/08/2014 TÜİK İZMİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 07/08/2014 Nüfus Eğitim Sağlık Doğum Ölüm Evlenme ve Boşanma İşgücü Tüketim Fiyat Endeksleri Finansal Yatırım Araçları Milli Gelir Dış Ticaret Yapı İzin Konut Satış Ulaştırma

Detaylı

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Kadrolarına Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Büyük ve En Küçük Puanlar (Lisans)

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Kadrolarına Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Büyük ve En Küçük Puanlar (Lisans) KURUM ADI ADI 390160001 SAĞLIK BAKANLIĞI PSİKOLOG (AĞRI TÜM İLÇELER Taşra) 1 0 72,44764 72,44764 390160003 SAĞLIK BAKANLIĞI PSİKOLOG (ARDAHAN TÜM İLÇELER Taşra) 1 0 72,11422 72,11422 390160005 SAĞLIK BAKANLIĞI

Detaylı

KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-1 Ortaöğretim Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar )

KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-1 Ortaöğretim Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar ) KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-1 Ortaöğretim Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar ) EN EN BOŞ KÜÇÜK BÜYÜK K.KODU KONTENJAN KONTENJAN PUAN PUAN UNVAN KURUM ADI KURUM

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu İÇİNDEKİLER Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu Çizelge 1 Türkiye genelinde il merkezlerinin su ihtiyaçları ve ihtiyaçların karşılanma durumu icmali Çizelge 2. 2013-2015 yılları

Detaylı

Türkiye'nin en yaşanabilir illeri listesi

Türkiye'nin en yaşanabilir illeri listesi On5yirmi5.com Türkiye'nin en yaşanabilir illeri listesi Hangi şehrin yaşam standartları daha yüksek, hangi şehirde yaşam daha kolay? Yayın Tarihi : 11 Kasım 2012 Pazar (oluşturma : 2/6/2016) Aylık iş ve

Detaylı

MUHARREM AYINDA ORUÇ AÇMA SAATLERİ İSTANBUL

MUHARREM AYINDA ORUÇ AÇMA SAATLERİ İSTANBUL MUHARREM AYINDA ORUÇ AÇMA SAATLERİ İSTANBUL 1 Kasım 2013 17:15 2 Kasım 2013 17:14 3 Kasım 2013 17:13 4 Kasım 2013 17:12 5 Kasım 2013 17:11 6 Kasım 2013 17:10 7 Kasım 2013 17:08 8 Kasım 2013 17:07 9 Kasım

Detaylı

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ Bilindiği üzere Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeni teşvik sistemi açıklandı. Bu açıklamaya dayanarak aşağıda yeni teşvik sistemi genel hatlarıyla ifade edilecektir.

Detaylı

KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-2 Önlisans Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar )

KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-2 Önlisans Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar ) KPSS - 2004/2 ve Ek Yerleştirmedeki En Küçük ve En Büyük Puanlar ( TABLO-2 Önlisans Mezunları III. Grup Yeni Kadrolar ) EN EN BOŞ KÜÇÜK BÜYÜK K.KODU KONTENJAN KONTENJAN PUAN PUAN UNVAN KURUM ADI KURUM

Detaylı

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Kadrolarına Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Büyük ve En Küçük Puanlar (Önlisans)

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Kadrolarına Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Büyük ve En Küçük Puanlar (Önlisans) KURUM ADI ADI 290160001 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK TEKNİKERİ (ADANA TÜM İLÇELER Taşra) 1 0 85,13376 85,13376 290160003 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK TEKNİKERİ (AFYONKARAHİSAR TÜM İLÇELER Taşra) 2 0 81,03624 82,65201

Detaylı

Mayıs 2014 SAGMER İstatistikleri

Mayıs 2014 SAGMER İstatistikleri Mayıs 2014 SAGMER İstatistikleri *Ekli dosyadaki istatistikî veriler, Sigorta Şirketlerinin SBM ye gönderdiği verilerden oluşturulmuştur. Veriler 31 Mayıs 2014 itibariyle alınmıştır. Tablo 1: Ödeme Yöntemine

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr 299

Ekonomik Rapor 2011. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr 299 2.8 Satın Alma Gücü Paritesi 2.8.1 Hacim Endeksleri Uluslararası Karşılaştırma Programı (UKP) esas alınarak, Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla (GSYİH) ve bileşenleri temelinde uluslararası hacim karşılaştırmalarını

Detaylı

KURUM ADI KADRO ADI KONT.

KURUM ADI KADRO ADI KONT. . KPSS-2014/2 310020001 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ Memur (ADIYAMAN MERKEZ Merkez) 1 0 86,13395 86,13395 310020003 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ Memur (ADIYAMAN MERKEZ Merkez) 1 0 87,43649 87,43649 310020005 ADIYAMAN

Detaylı

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24 27 Nisan 2014 KONMAK 2014 KONELEX 2014 İSKON 2014

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24 27 Nisan 2014 KONMAK 2014 KONELEX 2014 İSKON 2014 ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24 27 Nisan 2014 KONMAK 2014 Konya 11. Uluslararası Metal İşleme Makineleri, Kaynak, Delme, Kesme, Teknolojileri, Malzemeler, El Aletleri, Hidrolik ve Pnömatik Fuarı KONELEX 2014

Detaylı

Her hakkı saklıdır. İzinsiz çoğaltılamaz, dağıtılamaz ve amacı dışında kullanılamaz. Copyright 2011 Eva Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık A.Ş.

Her hakkı saklıdır. İzinsiz çoğaltılamaz, dağıtılamaz ve amacı dışında kullanılamaz. Copyright 2011 Eva Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık A.Ş. ÖNSÖZ Gayrimenkul sektöründe uzun yıllardır başarılı çalışmalara imza atan profesyonel kadromuz tarafından hazırlanan bu rapor, otel yatırımcıları ve geliştiricilerinden gelen yoğun talep üzerine, tüm

Detaylı

İL BAZINDA DAĞILIM İSTANBUL 136 ANKARA 36 İZMİR 23 ANTALYA 12 KOCAELİ 10 GAZİANTEP 9

İL BAZINDA DAĞILIM İSTANBUL 136 ANKARA 36 İZMİR 23 ANTALYA 12 KOCAELİ 10 GAZİANTEP 9 BAŞVURU ADEDİ 335 TEMMUZ-AĞUSTOS-EYLÜL 2010 BAŞVURU İSTATİSTİKLERİ ANA BRANŞ BAZINDA DAĞILIM HAYAT DIŞI 307 HAYAT 28 İL BAZINDA DAĞILIM İSTANBUL 136 ANKARA 36 İZMİR 23 ANTALYA 12 KOCAELİ 10 GAZİANTEP 9

Detaylı

15/6/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 6322 sayılı AATUHK ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32.

15/6/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 6322 sayılı AATUHK ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32. Büyük Ölçekli Yatırımlar & Bölgesel Teşvikler & Stratejik Yatırımlar Genel Açıklamalar 15/6/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 6322 sayılı AATUHK ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına

Detaylı

CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU

CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU CEYHAN TİCARET ODASI CEYHAN SOSYO- EKONOMİK RAPORU 2013 YILI Ceyhan Ticaret Odası 2013 CEYHAN T İ CARET ODASI BAŞKANDAN; Değerli Ceyhanlılar, Bilindiği gibi Ceyhan Adana nın en eski ilçelerindenn birisi

Detaylı

ek: eğitim izleme göstergeleri

ek: eğitim izleme göstergeleri ek: eğitim izleme göstergeleri, eğitim izleme raporu 2010, sayfa 107-164 ek: eğitim izleme göstergeleri Geçtiğimiz yılki Eğitim İzleme Raporu nda ilk kez kamuoyuna sunulan Eğitim İzleme Göstergeleri nin

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ

Detaylı

2012-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Önlisans)

2012-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Önlisans) 20020123801 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ MEMUR (BOLU / MERKEZ - Merkez) 1 0 77,71676 77,71676 20020123803 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ MEMUR (BOLU / MERKEZ - Merkez) 2 0 77,52866 78,22274 20020123805

Detaylı

LİSTE - III TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU - TAŞRA İL KODU İL ADI POZİSYON ADI BÜTÇE TÜRÜ

LİSTE - III TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU - TAŞRA İL KODU İL ADI POZİSYON ADI BÜTÇE TÜRÜ YER DEĞİŞİKLİĞİ BAŞVURULARI İÇİN İLAN EDİLEN LİSTESİ 1 ADANA DİŞ TABİBİ DÖNER SERMAYE 1 1 ADANA DİŞ TABİBİ GENEL BÜTÇE 2 1 ADANA EBE DÖNER SERMAYE 1 1 ADANA EBE GENEL BÜTÇE 5 1 ADANA ECZACI DÖNER SERMAYE

Detaylı

Toplumun Kamu Yönetimine ve Kamu Hizmetlerine Bakışı

Toplumun Kamu Yönetimine ve Kamu Hizmetlerine Bakışı Toplumun Kamu Yönetimine ve Kamu Hizmetlerine Bakışı Fikret Adaman (Boğaziçi Üniversitesi) Ali Çarkoğlu (Sabancı Üniversitesi) Burhan Şenatalar (İstanbul Bilgi Üniversitesi) 1 Çalışmanın Yöntemi 8 Kasım-23

Detaylı