Elektrik Makinaları I. Yuvarlak rotorlu makinada endüvi (armatür) reaksiyonu, eşdeğer devre,senkron reaktans

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Elektrik Makinaları I. Yuvarlak rotorlu makinada endüvi (armatür) reaksiyonu, eşdeğer devre,senkron reaktans"

Transkript

1 Elektrik Makinaları I Yuvarlak rotorlu makinada endüvi (armatür) reaksiyonu, eşdeğer devre,senkron reaktans

2 Stator sargıları açık devre şekilde, rotoru sabit hızla döndürülen bir senkron makinada sinüs biçimli bir hareket geriliminin oluşacağı daha önceki analizlerden belirlenmişti. Bu şekildeki bir generatörün stator uçlarına bir yük bağlandığında yük uçlarında ölçülecek gerilimin boştaki değerinden farklı olacağı (d.a. generatörlerde olduğu şekilde) öngörülebilir. Stator uçlarına bağlanacak yük (alternatif akım teorisinden bilindiği gibi) ohmik, indüktif veya kapasitif bir yük olabilir. Her durumda, indüklenen gerilimle, stator sargılarından geçecek akım arasında bir faz farkı oluşacaktır. İndüktif çalışmada akım gerilimden geri, kapasitif çalışmada ileri fazda, ohmik çalışmada da aynı fazda olacaktır. Faraday yasasından, sinüs biçimli bir akı tarafından oluşturulan gerilimin, akının 0 geçişlerinde maksimum olduğu bilinir. ( Akı ile gerilim arasında 90 lik faz farkı bulunur) Bu belirleme ışığında bir senkron generatörde farklı yük tipleri için stator akımlarının, rotora ( akı vektörüne ) göre farklı konumlanacağı söylenebilir. Bu konumlanma nedeni ile makinadaki akı dağılımı yüke göre değişecektir. Bu etkileşime d.a. makinadakine benzer şekilde Endüvi Reaksiyonu veya Armatür Reaksiyonu adı verilir.

3 Dönüş yönü Rotor (Kutup) MMK Ea N Endüktif S Stator ( endüvi) MMK Ia Endüktif bir yükü besleyen yuvarlak rotorlu bir senkron generatörde stator ve rotor MMK konumu. Stator ( endüvi veya armatür ) MMK esas kutupların oluşturduğu MMK ne zıt ve zayıflatıcı bir yöndedir. Farklı yüklenmelerde rotor konumu aynı iken, stator akımlarının bağıl konumu değişecektir.

4 Ohmik yükü besleyen generatör durumu. Endüvi alanı ile kutuplar çapraz etkili ( d.a. makinasının aynısı) İndüktif yükü besleyen generatör durumu. Endüvi alanı kutuplara zıt yönde ( Zayıflatıcı ) Kapasitif yükü besleyen generatör durumu. Endüvi alanı kutuplarla aynı yönde ( Destekleyici)

5 İndüktif yükte çalışan generatörde, boşta ve yükte indüklenen gerilimler, akımlar ve MMK leri fazör olarak aşağıdaki şekilde düşünülebilir. If : Uyarma Akımı Fr : Rotor MMK fr : Rotor Akısı Ea : Boşta indüklenen gerilim Ia :Endüvi (Stator) akımı Fs: Stator MMK far : Endüvi Reaksiyonu Akısı Es ( Ear ) : Stator akısının indüklediği gerilim Ft : Bileşke ( Rotor+Stator ) MMK ft : Bileşke akı Et : Yükte indüklenen gerilim

6 F s ve F r aynı hızla dönen alanlar olduğundan, bu alanların indüklediği gerilimler E s ve E a fazör olarak toplanabilir. E t = E a + E s ( indüklenen gerilimin yüklü durumdaki değeri) Bu gerilim, F t = F r + F s ( Stator ve rotor bileşke alanı ) tarafından indüklenmiş bir gerilim olarak da düşünülebilir. (E s ) E ar, Endüvi reaksiyonu ( Armature Reaction ) nedeniyle düşen gerilim olarak adlandırılabilir. Bu gerilim, stator akımı ile doğru orantılı ve (I a fazöründen) 90 o geri fazlı olduğundan (E s ) E ar = -j X ar I a Şeklinde gösterilebilir. Bu durumda E t = E a -j X ar I a Yazılır.

7 Yüklü çalışan generatörde endüvi reaksiyonu dışında, stator sargılarının kaçak reaktansı ve ohmik direnci nedeniyle de gerilim düşümleri oluşur. Kaçak reaktans X al ( veya X s ) ile gösterilir. Kaçak reaktans, stator oluklarında ve sargı cephelerinde devresini havadan tamamlayan akılar nedeniyle oluşur. Devresini havadan tamamladığından, stator terminallerinin dışına bağlı bir seri bobin etkisi gösterir. Endüvi reaksiyonu reaktansı ile birlikte bir toplam reaktans olarak tanımlanırsa, X s = X ar + X al şeklinde yazılır ve SENKRON REAKTANS olarak tanımlanır.

8 Yuvarlak rotorlu senkron generatör eşdeğer devresi ve endüktif yüklü durum için fazör diyagramı. : Yük açısı E a =V t +I a R a +ji a X s j: Dış güç açısı ( Yük empedans açısı ) j y y: İç güç açısı

9 Endüktif yük j<0 j E a Ohmik yük j=0 =y JX s I a I a V t R a I a I a y E a JX s I a Kapasitif yük j>0 R a I a j V t

10 Fazör diyagramı bir faz (örneğin a fazı ) sargısı için çizilir. Dirençler ve reaktanslar aynı şekilde bir faz içindir. Stator sargıları genellikle yıldız bağlı olabileceği gibi, üçgen de bağlı olabilir. Bu durumda gerilim ve akımların dikkatli kullanılması önemlidir. Etiket değerleri bir terminal iletkeninden geçen akım ve iki terminal arasındaki gerilim olarak verilir. Yıldız bağlantıda bir faz sargısının akımı etiket akımı ile aynı, gerilimi ise 1/ 3 kadardır. Üçgen bağlantıda bir faz sargısının gerilimi etiket gerilimi ile aynı, akımı ise 1/ 3 kadardır. Kompleks işlem yapılırken V t reel eksen üzerinde seçilir ( referans açısı 0 o alınır ) ; q veya j endüktif yükte (-) kapasitif yükte (+) değerli açıdır. Kompleks işlem yerine geometrik çözümleme de yapılabilir. Genellikle bir kenarı Ia diğer kenarı Ea ile çakışık bir dik üçgen oluşturmak çözümde kolaylık sağlar.

11 Generatör çalışması için indüklenen gerilim E a, uç gerilimi V t den fazör olarak önde (ileri fazdadır) Ohmik yüklemede endüvi ( armatür, stator) alanı kutup alanına çapraz etki eder. Zıt bileşen olmamasına rağmen net akıda zayıflama oluşturur. (D.a makinada fırçalar nötr eksende iken oluşan etkiye benzetilebilir.) İndüktif yüklemede endüvi ( armatür, stator) alanı, kutup alanına zıt yönde etki eder ve önemli ölçüde zayıflatabilir. Kapasitif yüklemede endüvi ( armatür, stator) alanı, kutup alanına destekleyici yönde etki eder ve arttırır. Ohmik ve indüktif yükte gerilim boştaki gerilimin altına düşer, kapasitif yüklemede yükselebilir. Gerilimdeki bu değişimler If uyarma akımının arttırılıp azaltılması ile dengelenebilir. Gerilim düşümünü önlemek için ohmik ve endüktif yüklenmede If arttırılır, kapasitif yüklenmede azaltılır. ( Ea = f (If) Serbest uyarmalı d.a. generatörün boşta çalışma karakteristiğinin aynısıdır.)

12 V t s cos j = 0 kap. cos j = 0,8 kap. cos j = 0,9 kap. cos j = 1 cos j = 0,9 end. cos j = 0 end. I s =(0,8-1,5)I sn I a s Ohmik-Endüktif ve Kapasitif yüklenme durumunda Senkron generatörün dış karakteristiği. Sabit hız ve Uyarma Akımı için Vt = f( Ia,cosj)

13 Gerilim Regülasyonu Bir senkron generatörde gerilim regülasyonu boşta endüklenen gerilim ve yüklü terminal gerilimi cinsinden, G.R = 100. [(Ea-Vt )/ Vt ] şeklinde tanımlanır. Örnek: 20 MVA,13.8kV, cosj =0.8 (indüktif) bir senkron generatörde, Ra=0, Xs=8 Ohm/faz olarak biliniyor. % gerilim regülasyonunu hesaplayınız. Çözüm : V = 13.8 kv; V t =(13.8 / 3 ) /0 o = 7967 /0 o Referans fazör. I = S / ( 3 V) = / ( )=836.7 A ; j=arccos(0.8) =36.9 o I a =836.7 /-36.9 o A E a =V t +I a ( R a +jx s ) = 7967/0 o + (836.7) /-36.9 o ( 0+j8) = /24.1 o V G.R = 100. ( ) / 7967 = %64.7

14 SONSUZ GÜÇLÜ ŞEBEKEYE BAĞLI YUVARLAK ROTORLU GENERATÖR Senkron makinanın alternatör olarak çalışmasında yukarıda incelenen, bağımsız bir grup yükü beslemesi dışında bir başka ve önemli çalışma şekli de sonsuz güçlü (infinite power bus) bir şebeke ile paralel çalışmasıdır. Enterkonnekte sistemdeki tüm generatörler bu şekilde çalışırlar. Bu çalışmadaki en önemli noktalar, terminal V t geriliminin ve şebeke frekansının sabit olmasıdır. Senkron makinanın şebekeye bağlı motor çalışmasında da V t büyüklüğü sabittir. V t sabit olduğunda, I f akımının arttırılıp azaltılması E a ve I a nın değişmesine bu da terminal güç faktörünün değişmesine neden olur. Uyarma akımı değiştirilerek terminal güç faktörü değiştirilebilir. Şebekeye paralel çalışan bir senkron generatör, düşük uyarmayla çalıştığında kapasitif, uyarma arttırıldığında ohmik, daha fazla arttırıldığında da indüktif çalışmaya geçer. Enterkonnekte sistemde çalışan her generatörün bağlı bulunduğu baraya belirli bir aktif ve reaktif güç vermesi veya aktarması gereklidir. Genel olarak tüketiciler (yükler) endüktif reaktif güç talep ettiğinden, senkron generatörün endüktif reaktif güç vermesi yani endüktif çalışması istenir. Baraya aktarılan reaktif gücün ayarlanması, Generatörün uyama (If ) akımının arttırılıp azaltılması ile mümkündür.

15 Güç-Yük açısı karakteristiği Yüklü çalışan bir generatör için V t = V t / 0 0, E a = E a /, I a = (E a V t ) / jx s Yazılabilir. Sisteme verilen güç için S=P+jQ = 3VI* ve şeklinde elde edilir. P, aktif gücün yük açısına bağlı değişimini veren bağıntıdır. Vt ve Ea nın sabit kaldığı durumda P yük açısının sinüsüne bağlı bir değişim gösterecektir. Güç-Yük açısı karakteristiği.

16 w Ff ( Kutup ekseni ) Çok düşük uyarma akımı (Kapasitif çalışma) I a1 E a1 E a2 E a3 JX s I a2 Ea sin :Sabit JX s I a1 JX s I a3 I a2 V t Düşük uyarma akımı (Ohmik çalışma) I a3 Yüksek uyarma akımı (İndüktif çalışma) Ea3 Ea2 Ea1 Ia cos j : Sabit Sonsuz güçlü şebekeye paralel çalışan senkron generatörde uyarma akımının değiştirilmesinin güç faktörü ve akıma etkisi ( Ra ihmal edilmiştir.) If1 If2 If3

17 Daha öncede değinildiği gibi sonsuz güçlü bir baraya bağlı olarak çalışan bir senkron generatörün şebeke koşullarına göre planlanan büyüklükteki aktif ve reaktif gücü aktarması gereklidir. Reaktif gücün uyarma akımı ile ne şekilde değişirildiği açıklanmıştı, buna göre uyarma akımını arttırmak generatörün endüktif çalışmasını sağlamakta ve ürettiği reaktif gücün artmasına neden olmakta idi. Aktif gücün arttırılması için, yük açısının büyütülmesinin gerekli olduğu fazör diyagramı ve yukarıda çıkarılan bağıntıdan görülmektedir. Yük açısı, kutup magnetik ekseni ile dik olan Ea fazörü ile Vt fazörü arasındaki açı olduğundan, bu açının büyütülmesi için tek yöntem, rotora uygulanan döndürme momentini bir miktar arttırarak magnetik kuvvet çizgilerinin biraz daha gerilmesini sağlamak ve Ea fazörünü dönüş yönünde ötelemektir. Döndürme momenti, hidroelektrik santrallerde türbine verilen suyun miktarını arttırarak, buhar türbininde buhar miktarını arttırarak yapılır. Artan moment çok kısa bir süre için rotorun hızlanmasına neden olur. Güç açısı büyüdüğünden generatörün beslediği elektriksel güç de artacaktır. Bu şekilde örneğin 1 olan yük açısı 2 ye çıkartılmış ve generatörün aktif yükünün artması sağlanmış ve artan mekanik güç ile dengelenmiş olur.

18 w Ff (kutup ekseni ) E a jx s I a2 E a j Vt jx s I a1 I a sin f: sabit I a1 j 2 I a2 I a1 cos j 1 I a1 cos j 2 Sonsuz güçlü baraya bağlı senkron generatörde, aktarılan aktif gücün arttırılması

19 Açık Devre ve Kısa Devre Karakteristikleri Açık Devre Karakteristiği (Open Circuit Characteristics, OCC) D.a generatörün boşta çalışma karakteristiğinin benzeridir. Sabit hızda çevirilen bir senkron generatörün, I f uyarma akımı ile stator uçları açık devre iken indüklenen gerilimin E a değişimini veren karakteristiktir. Açık Devre Karakteristiğine çizilen teğet, Hava Aralığı Doğrusu (Air Gap Line) olarak adlandırılır ve magnetik doymanın oluşmadığı durumdaki indüklenen gerilimin değişimini göstermektedir. Kısa Devre Karakteristiği ( Short Circuit Characteristics,SCC) Stator uçları kısa devre edilmiş bir generatörün, uyarma akımı I f ile stator akımı arasındaki değişimi gösteren karakteristiktir. Tipik olarak doğrusal bir değişim gösterir.

20 Senkron Reaktansın ADK ve KDK yardımıyla hesaplanması ADK ve KDK yardımıyla, Senkron Reaktans hesaplanabilir. Kısa devre durumu için kısa devre akımı aşağıdaki gibi hesaplanabilir. Senkron makina analizlerinde çoğunlukla stator sargı direnci, senkron reaktans yanında ihmal edilir. Ra = 0 alınırsa, senkron reaktansın doymuş ve doymamış değerleri Doymamış değer Doymuş değer

21 Örnek : 3 fazlı yıldız bağlı bir senkron generatörün nominal değerleri 300kVA, 480 V,60Hz, cos f 0.8 (end.) dir. ADK ve KDK aşağıdaki tabloda verilmiştir. Doymamış ve tam yük koşullarındaki doymuş senkron reaktansları bulunuz. Nominal değerler Doymamış durum için X s,doymamış = ( 600 / 3) / 360 = Ω/faz Doymuş durum ( nominal değerlerde ) X s,doymuş = (480/ 3)/360 = Ω/faz

22 Yuvarlak Rotorlu Senkron Makinanın Motor çalışması Motor çalışma, en basit yaklaşımla sonsuz güçlü şebekeye bağlı çalışan generatör durumundan başlanarak incelenebilir. Şebekeye bağlı çalışan generatörde, tahrik makinasının mekanik bağlantısının bir şekilde ayrıldığı düşünülsün.bu durumda generatör kutupları döner alana kilitli olarak dönmeye devam edeceğinden, çalışma şekli kendiliğinden boşta çalışan motor çalışmaya döner.

23 Motor çalışmada, düşük uyarma durumunda Ea << Vt için döner alan, ağırlıklı olarak şebekeden çekilen mıknatıslama akımı ile sağlanır. Mıknatıslama akımı indüktif (gerilimden geri fazlı) bir akım olduğundan terminal güç faktörü indüktiftir. Bu çalışma durumunda stator akımı ve alanı kutup alanını destekleyici yöndedir. Bu çalışma şekli boşta çalışan asenkron motora benzer. Uyarma akımı kademeli olarak arttırılırsa döner alan rotor tarafından oluşturulacağından, Ea=Vt durumunda, şebekeden mıknatıslama akımı çekilmesine gerek kalmayacağından, çalışma Ohmik çalışmaya döner. Bu çalışmada şebekeden çekilen akım da en düşük değerdedir. Çekilen aktif güç sürtünme ve demir kayıpları nı ve boştaki bakır kayıplarını karşılayacak düzeydedir. Uyarma akımı daha da çok arttırılırsa Ea>Vt durumu oluşacağından, şebekeden çeilen akımın ilk durumun tersine, rotor alanını zayıflatıcı bir fazda olması gereklidir. Mıknatıslama akımına zıt fazlı olduğundan bu akıma, bir anlamda de-magnetizasyon akımı da denilebilir. İndüktif akıma zıt fazlı akım doğal olarak kapasitif bir akımdır. O halde aşırı uyarılmış bir senkron motorun terminal güç faktörü kapasitiftir.

24 I a w Kutup ekseni E a =V t +I a R a +ji a X s j y JX s I a V t R a I a q E a X s I a V t cos q R a I a V t sin q Endüktif (düşük uyarma ile) çalışan yuvarlak kutuplu senkron motorun fazör diyagramı (Endüvi MMK i, rotor alanını destekleyici yöndedir.)

25 Kutup ekseni w E a =V t +I a R a +ji a X s I a V t -R a I a R a I a V t jx s I a E a Ohmik çalışan yuvarlak kutuplu senkron motorun fazör diyagramı

26 w Kutup ekseni E a =V t +I a R a +ji a X s j q V t R a I a jx s I a I a V t sin q E a R a I a V t cos q X s I a

Elektrik Makinaları I

Elektrik Makinaları I Elektrik Makinaları I Yuvarlak rotorlu makina, fazör diyagramları, şebekeye paralel çalışma,reaktif-aktif güç ayarı,gerilim regülasyonu,motor çalışma Generatör çalışması için indüklenen gerilim E a, uç

Detaylı

Elektrik Makinaları I

Elektrik Makinaları I Elektrik Makinaları I Açık Devre- Kısa Devre karakteristikleri Çıkık kutuplu makinalar, generatör ve motor çalışma, fazör diyagramları, güç ve döndürmemomenti a) Kısa Devre Deneyi Bağlantı şeması b) Açık

Detaylı

Öğrencinin Adı - Soyadı Numarası Grubu İmza DENEY NO 1 ÖN HAZIRLIK RAPORU DENEYİN ADI SERBEST UYARMALI D.A. GENERATÖRÜ KARAKTERİSTİKLERİ a) Boşta Çalışma Karakteristiği b) Dış karakteristik c) Ayar karakteristik

Detaylı

Asenkron Makineler (2/3)

Asenkron Makineler (2/3) Asenkron Makineler (2/3) 1) Asenkron motorun çalışma prensibi Yanıt 1: (8. Hafta web sayfası ilk animasyonu dikkatle inceleyiniz) Statora 120 derecelik aralıklarla konuşlandırılmış 3 faz sargılarına, 3

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Dönen Elektrik Makinaları nın önemli bir grubunu oluştururlar. (Üretilen en büyük güç ve gövde büyüklüğüne sahip dönen makinalardır) Generatör (Alternatör) olarak

Detaylı

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORAT UARI II

TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTRİK MAKİNALARI LABORAT UARI II TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü ELEKTİK MAKİNALAI LABOAT UAI II Öğretim Üyesi : Pro. Dr. Güngör BAL Deneyin Adı : Senkron Makina Deneyleri Öğrencinin Adı Soyadı : Numarası :

Detaylı

Yapı Bir senkron generatörün ana parçaları: Rotor DA uyartım sargısı Stator 3-faz sargıları, AA emk i stator sargılarında üretilir

Yapı Bir senkron generatörün ana parçaları: Rotor DA uyartım sargısı Stator 3-faz sargıları, AA emk i stator sargılarında üretilir SENKRON MAKİNALAR Senkron Makinalar Senkron generatörler ve alternatörler buhar, gaz, veya hidrolik türbinlerden sağlanan mekanik gücü alternatif akım (AA) elektrik gücüne çevirmek için kullanılır. Senkron

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DERE E KISA DERE KARAKTERİSTİKERİ DENEY 4-04. AMAÇ: Senkron jeneratör olarak çalışan üç faz senkron makinanın

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.)

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) 1) Etiketinde 4,5 kw ve Y 380V 5A 0V 8,7A yazan üç fazlı bir asenkron motorun, fazlar arası

Detaylı

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER

BÖLÜM 3 ALTERNATİF AKIMDA SERİ DEVRELER BÖÜM 3 ATENATİF AKMDA SEİ DEVEE 3.1 - (DİENÇ - BOBİN SEİ BAĞANMAS 3. - (DİENÇ - KONDANSATÖÜN SEİ BAĞANMAS 3.3 -- (DİENÇ-BOBİN - KONDANSATÖ SEİ BAĞANMAS 3.4 -- SEİ DEVESİNDE GÜÇ 77 ATENATİF AKM DEVE ANAİİ

Detaylı

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel Genel ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir. Genellikle sanayide kullanılan

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİİM REGÜASYONU DENEY 4-05. AMAÇ: Rezistif, kapasitif, ve indüktif yüklemenin -faz senkron jeneratörün gerilim

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ASENKRON (İNDÜKSİYON)

ASENKRON (İNDÜKSİYON) ASENKRON (İNDÜKSİYON) Genel MOTOR Tek fazlı indüksiyon motoru Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir.

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖLÜMÜ ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI DENEY 1 BİR FAZLI TRANSFORMATÖR DENEYLERİ DENEY 1 BİR FAZLI TRANSFORMATÖR DENEYLERİ I GİRİŞ

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER

Yüksek Gerilim Tekniği İÇ AŞIRI GERİLİMLER İÇ AŞIRI GERİLİMLER n Sistemin kendi iç yapısındaki değişikliklerden kaynaklanır. n U < 220 kv : Dış aşırı gerilimler n U > 220kV : İç aşırı gerilimler enerji sistemi açısından önem taşırlar. 1. Senkron

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI ÖNSÖZ Bu kitap, Dokuz Eylül Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümünde lisans eğitimi ders programında verilen

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ Asenkron motorların endüstrideki önemi Turmetre ile asenkron motorun devrinin ölçülmesi ve kayma deneyi Senkron hız, Asenkron

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları 10. MOTORLARIN FRENLENMESİ Durdurulacak motoru daha kısa sürede durdurmada veya yükün yer çekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel frenleme yapılır. Kumanda devrelerinde

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY KİTPÇIĞI

ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY KİTPÇIĞI ELEKTRİK MAKİNALARI DENEY KİTPÇIĞI Öğrencinin Adı Soyadı : Deney 7 8 9 0 Deneyin adı Asenkron Motorlarda Kaymanın Bulunması ~ Asenkron Motorların Boş Çalışması ~ Asenkron Motorun Kısa Devre Çalıştırılması

Detaylı

Alternatif Akım Devreleri

Alternatif Akım Devreleri Alternatif akım sürekli yönü ve şiddeti değişen bir akımdır. Alternatif akımda bazı devre elemanları (bobin, kapasitör, yarı iletken devre elemanları) doğruakım devrelerinde olduğundan farklı davranırlar.

Detaylı

GENETEK. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi. Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.

GENETEK. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi. Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. GENETEK Güç, Enerji, Elektrik Sistemleri Özel Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. Güç Sistemlerinde Kısa Devre Analizi Eğitimi Yeniköy Merkez Mh. KOÜ Teknopark No:83 C-13, 41275, Başiskele/KOCAELİ

Detaylı

Senkron Motorun Kalkınma Durumu

Senkron Motorun Kalkınma Durumu 1 SENKRON MOTORLAR Senkron Motorların Çalışma Prensipleri Senkron makine generatör olarak çalıştırılabildiği gibi, eğer kutuplar bir DC kaynaktan beslenip, endüvi (stator) sargılarına da alternatif gerilim

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

Elektrik Makinaları I. Senkron Makinalar Stator Sargılarının oluşturduğu Alternatif Alan ve Döner Alan, Sargıda Endüklenen Hareket Gerilimi

Elektrik Makinaları I. Senkron Makinalar Stator Sargılarının oluşturduğu Alternatif Alan ve Döner Alan, Sargıda Endüklenen Hareket Gerilimi Elektrik Makinaları I Senkron Makinalar Stator Sargılarının oluşturduğu Alternatif Alan ve Döner Alan, Sargıda Endüklenen Hareket Gerilimi Bir fazlı, iki kutuplu bir stator sargısının hava aralığında oluşturduğu

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞEMİ E MOTOR OARAK ÇAIŞTIRIMASI DENEY 4-06. AMAÇ: Senkron jeneratörün kaynağa paralel senkronizasyonu

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FİNAL SORULARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FİNAL SORULARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FİNAL SORULARI - 2007 YILI FİNAL SORULARI - 2009 YILI FİNAL SORULARI - 2010 YILI FİNAL SORULARI - 2011 YILI FİNAL SORULARI - 2012 YILI FİNAL SORULARI MAZERET İSİM : NO : İMZA: SA.Ü.

Detaylı

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları Elektrik Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 2 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 3 Buton/Anahtar / Limit Anahtarı Kalıcı butona basıldığında, buton

Detaylı

Elektrik Makinaları Laboratuvarı

Elektrik Makinaları Laboratuvarı TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektrik Makinaları Laboratuvarı Deney No: 5-6 Deneyin Adı: Senkron Makine Deneyleri Öğrencinin Adı Soyadı : Numarası : Tarih: 1 Teorik Bilgi

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç Fazlı Asenkron Motorlar Üç fazlı asenkron motorlar, stator sargılarına uygulanan elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirerek milinden yüke aktarırlar. Rotor ise gerekli

Detaylı

ÖZGÜR Motor & Generatör

ÖZGÜR Motor & Generatör DAHLENDER MOTOR Statora sargılarının UVW ve XYZ uçlarından başka, sargı ortalarından uçlar çıkararak ve bunların bağlantıları yapılarak çift devir sayısı elde edilir. Bu bağlantı yöntemine, Dahlender bağlantı

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112 (ELP211) ) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112 (ELP211) ) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 02 DERS 02 Özer ŞENYURT Mart 10 1 DA DĐNAMOSUNUN ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Dinamolar elektromanyetik endüksiyon prensibine göre çalışırlar. Buna göre manyetik alan içinde bir iletken manyetik kuvvet çizgilerini keserse

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir.

Gerilim beslemeli invertörler, akım beslemeli invertörler / 13. Hafta. Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. 1 fazlı Gerilim Kaynaklı PWM invertörler (Endüktif yükte); Sekil-7.7 de endüktif yükte çalışan PWM invertör görülmektedir. Şekil-7.7 den görüldüğü gibi yükün endüktif olması durumunda, yük üzerindeki enerjinin

Detaylı

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri 7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri Hareketli ölçü aletleri genellikle; 1. Sabit bir bobin 2. Dönebilen çok küçük bir parçadan oluşur. Dönebilen parçanın etkisi statik sürtünme (M ss ) şeklindedir. Bunun

Detaylı

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir.

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir. Sadeleştirilmiş bir şebeke şeması ; bir sabit AC güç kaynağını, bir anahtarı, anahtarın üstündeki empedansı temsil eden Zsc yi ve bir yük empedansı Zs i kapsar. (Şekil 10.1) Gerçek bir sistemde, kaynak

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları

Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin. Alternatif Gerilim. Alternatif Akımın Fazör Olarak İfadesi. Temel Devre Elemanlarının AG Etkisi Altındaki Davranışları Yrd. Doç. Dr. Levent Çetin İçerik Alternatif Gerilim Faz Kavramı ın Fazör Olarak İfadesi Direnç, Reaktans ve Empedans Kavramları Devresinde Güç 2 Alternatif Gerilim Alternatif gerilim, devre üzerindeki

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI ELEKTRİK İLETİM HATLARINDA GERİLİM DÜŞÜMÜ VE GÜÇ FAKTÖRÜ

Detaylı

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ DANIŞMAN Mustafa TURAN HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT 0101.00001

Detaylı

GERİLİM DÜŞÜMÜ VE HESAPLARI

GERİLİM DÜŞÜMÜ VE HESAPLARI GERİLİM DÜŞÜMÜ VE HESAPLARI İsa İlisu [ Elektrik Yüksek Mühendisi ] Bir hattın başındaki gerilim fazörü ile sonundaki gerilim fazörü arasındaki farka gerilim düşümü adı verilmektedir. Gerilim düşümü boyuna

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

SENKRON MAKİNA. Senkron generatörün rotoru yukarıda ifade edildiği gibi DC-uyartımlı elektromıknatıs olabileceği gibi sabit mıknatıslı da olabilir.

SENKRON MAKİNA. Senkron generatörün rotoru yukarıda ifade edildiği gibi DC-uyartımlı elektromıknatıs olabileceği gibi sabit mıknatıslı da olabilir. SENKRON MAKİNA Senkron makinenin rotor sargıları (alan sargıları) harici bir kaynak vasıtası ile fırça-bilezik sistemi üzerinden DC akım uyartımına tabi tutulur. Rotor sargıları türbin kanatları tarafından

Detaylı

Per-unit değerlerin avantajları

Per-unit değerlerin avantajları PER-UNİT DEĞERLER Per-unit değerlerin avantajları Elektriksel büyüklüklerin karşılaştırılmasında ve değerlendirilmesinde kolaylık sağlar. Trafoların per-unit eşdeğer empedansları primer ve sekonder taraf

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112 (ELP211) ) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112 (ELP211) ) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

Elektrik Müh. Temelleri -II EEM 112

Elektrik Müh. Temelleri -II EEM 112 Elektrik Müh. Temelleri II EEM 112 7 1 TRANSFORMATÖR Transformatörler elektrik enerjisinin gerilim ve akım değerlerini frekansta değişiklik yapmadan ihtiyaca göre değiştiren elektrik makinesidir. Transformatörler

Detaylı

Doğru Akım Motorları

Doğru Akım Motorları 08.05.2012 Doğru Akım Motorları Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik Doğru Akım Elektrik Motorları Doğru Akım Motorlarının Kısımları ve Özellikleri Güç Hesabı Adım (Step) Motorlar Servo Motorlar Lineer Servo

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

V cn V ca. V bc. V bn. V ab. -V bn. V an HATIRLATMALAR. Faz-Faz ve Faz-Nötr Gerilimleri. Yıldız ve Üçgen Bağlı Yüklerde Akım-Gerilim İlişkileri

V cn V ca. V bc. V bn. V ab. -V bn. V an HATIRLATMALAR. Faz-Faz ve Faz-Nötr Gerilimleri. Yıldız ve Üçgen Bağlı Yüklerde Akım-Gerilim İlişkileri HATIRLATMALAR Faz-Faz ve Faz-Nötr Gerilimleri V cn V ca V ab 30 10 V an V aa = V cc = V bb V aa = V bb = V cc V bn V bc V ab 30 -V bn V aa = V aa V bb V aa = V aa cos(30) 30 V an V aa = V aa cos(30) =

Detaylı

Şekil 1: Direnç-bobin seri devresi. gerilim düşümü ile akımdan 90 o ileri fazlı olan bobin uçlarındaki U L gerilim düşümüdür.

Şekil 1: Direnç-bobin seri devresi. gerilim düşümü ile akımdan 90 o ileri fazlı olan bobin uçlarındaki U L gerilim düşümüdür. 1 TEME DEVEEİN KAMAŞIK SAYIAA ÇÖÜMÜ 1. Direnç Bbin Seri Devresi: (- Seri Devresi Direnç ve bbinin seri bağlı lduğu Şekil 1 deki devreyi alalım. Burada devre gerilimi birbirine dik lan iki bileşene ayrılabilir.

Detaylı

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR

DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR 1 DOĞRU AKIM MAKİNELERİNDE KAYIPLAR Doğru Akım Makinelerinde Kayıplar Doğru akım makinelerinde kayıplar üç grupta toplanır. Mekanik kayıplar, Manyetik kayıplar, Bakır kayıplar. Bu üç grup kayıptan başka

Detaylı

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir.

P I. R dir. Bu de er stator sarg lar n direnci. : Stator bir faz sarg n a.c. omik direncini ( ) göstermektedir. Asenkron Motorun Bota Çalmas Bota çallan asenkron motorlar ebekeden bir güç çekerler. Bu çekilen güç, stator demir kayplar ile sürtünme ve vantilasyon kayplarn toplam verir. Bota çalan motorun devir say

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ ELEKTİK DEELEİ-2 LABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ALTENATİF AKIM DEESİNDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ Amaç: Alternatif akım devresinde harcanan gücün analizi ve ölçülmesi. Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, 1kΩ Direnç, 0.5H Bobin,

Detaylı

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME 1 ASENKRON MOTORLARA YOL VERME Üç Fazlı Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri Kısa devre rotorlu asenkron motorlar sekonderi kısa devre edilmiş transformatöre benzediklerinden kalkış anında normal akımlarının

Detaylı

ENDÜKLENEN EMK NIN HESABI

ENDÜKLENEN EMK NIN HESABI ALTERNATÖLRLERĐN ÇALIŞMA PRENSĐBĐ Alternatörler kendisine verilen mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren bir elektrik makinesidir. Mıknatıs alan içerisinde dönen bir iletkende endüksiyon yolu

Detaylı

aşağıdakilerden hangisidir?

aşağıdakilerden hangisidir? 1 Bir elektronun iki atom tarafından ortaklaşa kullanılmasına ne denir? ) Elektrik bağ Manyetik bağ Kovalent bağ tomik bağ yonik bağ 4 Bir kez veri kaydedilebilen ve daha sonra değiştirilemeyen bellek

Detaylı

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI 6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI KONULAR 1. Doğru Akım Jeneratörleri (Dinamolar) 2. Doğru Akım Jeneratörlerinin Paralel Bağlanması 3. Doğru Akım Motorları GİRİŞ Bir iletkende

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇ ANADOLU ENERJİ FORUMU GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ HARMONİK NEDİR? Sinüs formundaki

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 5: Fotovoltaik Hücre Karakteristikleri Fotovoltaik Hücrede Enerji Dönüşümü Fotovoltaik Hücre Parametreleri I-V İlişkisi Yük Çizgisi Kısa Devre Akımı Açık Devre Voltajı MPP (Maximum

Detaylı

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ

BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ BİR FAZLI ASENKRON MOTORLARIN ÇEŞİTLERİ, YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ Genellikle üç fazlı alternatif akımın bulunmadığı yerlerde veya küçük güçlü olduklarından işyerlerinde bir fazlı kolon hattına bağlanırlar

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ MEB PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI

Detaylı

DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESABI Alternatif Akımda Enerji Dağıtımı Üç Fazlı Şebeke Bağlantıları Yıldız Bağlantı

DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESABI Alternatif Akımda Enerji Dağıtımı Üç Fazlı Şebeke Bağlantıları Yıldız Bağlantı Alternatif Akımda Enerji Dağıtımı Üç Fazlı Şebeke Bağlantıları Yıldız Bağlantı Yıldız bağlantıda; Trafonun her faz sargı uçları kısa devre edilir. Kısa devre noktası yıldız noktası olup, bu hat nötr hattıdır.

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir.

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. 9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. Transformatörler, akım ve gerilim değerlerini frekansta değişiklik yapmadan ihtiyaca göre

Detaylı

7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER

7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER 7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER KONULAR 1. Senkron Generatörler ve genel Yapıları 2. Alternatörlerin Çalışması ve Gerilim Regülasyonu 3. Alternatörlerin Uyartılması 4. Senkron Generatörlerin Paralel Bağlanması

Detaylı

1.6. RÜZGÂR TÜRBİNLERİNDE KULLANILAN ELEKTRİK MAKİNALARI

1.6. RÜZGÂR TÜRBİNLERİNDE KULLANILAN ELEKTRİK MAKİNALARI 1.6. RÜZGÂR TÜRBİNLERİNDE KULLANILAN ELEKTRİK MAKİNALARI Kanatların fonksiyonu, rüzgâr kinetik enerjisini dönen mil gücüne çevirerek generatörün dönmesini ve böylece elektrik gücünü üretmektedir. Akü şarjı

Detaylı

Üç Fazlı Asenkron Motor Tasarımı ve FFT Analizi Three Phase Induction Motor Design and FFT Analysis

Üç Fazlı Asenkron Motor Tasarımı ve FFT Analizi Three Phase Induction Motor Design and FFT Analysis Üç Fazlı Asenkron Motor Tasarımı ve FFT Analizi Three Phase nduction Motor Design and FFT Analysis Murat TEZCAN 1, A. Gökhan YETGİN 2, A. İhsan ÇANAKOĞLU 3, Mustafa TURAN 4 1,3 Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik

Detaylı

KISA DEVRE HESAPLAMALARI

KISA DEVRE HESAPLAMALARI KISA DEVRE HESAPLAMALARI Güç Santrali Transformatör İletim Hattı Transformatör Yük 6-20kV 154kV 380kV 36 kv 15 kv 11 kv 6.3 kv 3.3 kv 0.4 kv Kısa Devre (IEC) / (IEEE Std.100-1992): Bir devrede, genellikle

Detaylı

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık

7. Sunum: Çok Fazlı Devreler. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 7. Sunum: Çok Fazlı Devreler Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 1 Üç Fazlı Devreler Üç fazlı devreler bünyesinde üç fazlı gerilim içeren devrelerdir.

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ 1 ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ Asenkron Motorun Bir Faz Eşdeğer Devresi Asenkron motorun stator sargılarına alternatif gerilim uygulandığında nüve üzerine sarılmış stator sargılarında zamana

Detaylı

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering

AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering ESM 14701 POWER QUALITY IN ENERGY SYSTEMS AND HARMONICS AC Circuits Review Assoc.Prof.Dr.Bahtiyar DURSUN Department of Energy Systems Engineering FAZÖR (PHASOR) Elektrik terminolojisinde kullanılan iki

Detaylı

9. ÜNİTE KOLLEKTÖRLÜ ALTERNATİF AKIM MOTORLARI

9. ÜNİTE KOLLEKTÖRLÜ ALTERNATİF AKIM MOTORLARI 9. ÜNİTE KOLLEKTÖRLÜ ALTERNATİF AKIM MOTORLARI KONULAR 1. Bir Fazlı Kollektörlü Alternatif Akım Motorları 2. Repülsiyon Motorları 3. Üç Fazlı Kollektörlü Alternatif Akım Motorları 9.1. Bir Fazlı Kollektörlü

Detaylı

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley BÖLÜM 2 Gauss s Law Hedef Öğretiler Elektrik akı nedir? Gauss Kanunu ve Elektrik Akı Farklı yük dağılımları için Elektrik Alan hesaplamaları Giriş Statik Elektrik, tabiatta birbirinden farklı veya aynı,

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMO İZMİR ŞUBESİ İÇİN

EGE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMO İZMİR ŞUBESİ İÇİN EGE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMO İZMİR ŞUBESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLERİ İÇİN SMM DERS TAMAMLAMA KURSU YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ ELEKTRİK MAKİNELERİ ENERJİ DAĞITIMI 06 Ocak-15

Detaylı

Şekil 8. Bir rüzgâr türbininin maruz kaldığı rüzgâr kanalı boyunca oluşan rüzgâr hızları. Rotor kanatlarının yakaladığı mekanik güç (Türbin gücü)

Şekil 8. Bir rüzgâr türbininin maruz kaldığı rüzgâr kanalı boyunca oluşan rüzgâr hızları. Rotor kanatlarının yakaladığı mekanik güç (Türbin gücü) 1.5. RÜZGÂRDAN YAKALANAN GÜÇ (MEKANİK GÜÇ) Kanatları kesen rüzgârın tamamı rotorda mekaniksel güce dönüşmez. Rüzgârın kinetik enerjisinden elde edilen mekaniksel güç ifadesi için rotor verimi hesaplanmalıdır.

Detaylı

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş:

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş: Etrafımızda oluşan değişmeleri iş, bu işi oluşturan yetenekleri de enerji olarak tanımlarız. Örneğin bir elektrik motorunun dönmesi ile bir iş yapılır ve bu işi yaparken de motor bir enerji kullanır. Mekanikte

Detaylı

4. Sunum: AC Kalıcı Durum Analizi. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık

4. Sunum: AC Kalıcı Durum Analizi. Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 4. Sunum: AC Kalıcı Durum Analizi Kaynak: Temel Mühendislik Devre Analizi, J. David IRWIN-R. Mark NELMS, Nobel Akademik Yayıncılık 1 Giriş Aşağıdaki şekillere ve ifadelere bakalım ve daha önceki derslerimizden

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir.

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir. 7.1.4 Paket Şalter İle Bu devredeki DG düşük gerilim rölesi düşük gerilime karşı koruma yapar. Yani şebeke gerilimi kesilir ve tekrar gelirse motorun çalışmasına engel olur. 7.2 SIRALI KONTROL Sıralı kontrol,

Detaylı

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR

18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR 18. ÜNİTE BİR VE ÜÇ FAZLI MOTORLAR KONULAR 1. DOĞRU AKIM MOTORLARI, YAPILIŞLARI VE ÇEŞİTLERİ 2. ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 3. BİR FAZLI ASENKRIN MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIŞMA

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı