SPRATLY ADALARI UYUŞMAZLIĞI NIN ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK UYGUN BİR MODEL: TİMOR GAP ANTLAŞMASI. Yazar: Ayla YİĞİTEL * GİRİŞ:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SPRATLY ADALARI UYUŞMAZLIĞI NIN ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK UYGUN BİR MODEL: TİMOR GAP ANTLAŞMASI. Yazar: Ayla YİĞİTEL * GİRİŞ:"

Transkript

1 SPRATLY ADALARI UYUŞMAZLIĞI NIN ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK UYGUN BİR MODEL: TİMOR GAP ANTLAŞMASI Yazar: Ayla YİĞİTEL * GİRİŞ: Adalar anlaşmazlıkları stratejik ve jeopolitik konular ile bilenmiş uyuşmazlıklardır. Asya Pasifik bölgesindeki Spratly Adaları Uyuşmazlığı nda olduğu gibi, genelde Adalar Sorunu, taraf ülkelerin keşif, işgal, kullanma ve geliştirme gibi adalar üzerindeki tarihsel iddialardan, kıta sahanlığı veya münhasır ekonomik bölgesinin içinde kalması gibi coğrafi iddialardan kaynaklanmaktadır. Bazen BM Deniz Hukuku nun bu anlaşmazlıkları çözmekte yetersiz kadığı görülmektedir. Adalar sorununun yoğunlaştığı konular; adaların stratejik konumları, işaret ettikleri ulusal kimlik, sahip oldukları hidrakarbon rezervleri ve adalarda yapılan ticari balıkçılıktır. Taraf ülkeler için önem arz etmekte olan bu sebeplerden dolayı, Spratly Adaları uyuşmazlığı halen çözümlenememiştir. Diplomatik yollar ile çözülemeyen bu uyuşmazlıklar, tarihte silahlı çatışmalara neden olmuş ve hala da olmaktadır. Bu bölge, dünyanın en verimli ticari balıkçılık sahalarından birisidir. Bölgede Çin Halk Cumhuriyeti (buradan itibaren Çin olarak geçecektir), Filipinler ve diğer devletler arasında, münhasır ekonomik bölgelerinde avlanan yabancı balıkçı gemileri nedeniyle çok sayıda çatışma yaşanmıştır. *Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, Araştırmacı, 157

2 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları Çin Jeoloji ve Mineral Kaynakları Bakanlığı nca, özellikle Spratly Adaları bölgesinde 17,7 milyar ton petrol ve doğal gaz rezervi bulunduğu tahmin edilmektedir. Kuveyt in 13 milyar tonluk rezervi hatırlandığında, bu bölgedeki ülkelerin adalarla neden bu kadar ilgili oldukları daha iyi anlaşılabilir. Spratly Adaları uyuşmazlığında taraf ülkelerden biri olan Çin in, adaları enerji güvenliğinin bir parçası olarak gördüğü değerlendirilmektedir. Uluslararası Enerji Ajansı 2009 yılı tahminlerine göre; küresel enerji talebi döneminde yılda %1,5 artacaktır. Çin in yıllık petrol talep artış hızı ise; döneminde %2.32, %2.15 ve gaz için aynı dönemde %6.09, %5.92 olarak verilmiştir. 1 Çin in petrol ve gaz talebindeki artış, dünya ortalamasından çok daha hızlı olacaktır. Çin hızlı sanayileşme sürecinde giderek artan ihtiyaçlarını karşılamak için daha fazla enerji kaynağına gereksinim duymakta ve muazzam nüfusu, bu enerji sorununu şiddetlendirmektedir. Çin, petrol ve gaz kaynaklarını güvenceye almak için hem yurt içi hem de yurt dışı kaynaklar aramaktadır. 2 Deniz altında petrol ve gaz yataklarının olduğu tahmin edilen adalar, bu nedenle Çin hükümeti için önemli bir cazibeye sahiptir. Son yıllarda Çin in deniz gücü, Güney Çin Denizi nde orantısız bir şekilde büyümektedir. Arazi ve sınır savunmasına odaklanan Çin, bu stratejisini değiştirerek deniz gücü yeteneklerini önemli ölçüde iyileştirmekte ve 21.yy ın ortalarında küresel bir deniz gücü olmayı hedeflemektedir. Çin in bölgedeki ezici deniz gücünü, bir 1 Kang, By Z. (2009). Analysis on China s Future Energy Mix and Oil / Gas Demand Under Low-Carbon Energy Constraints (II) Exploration and Production Research Institute, Sinopec Corp. (continued page 8, issue 36). 2 Harry LaiSource, H. (2007). China s Oil Diplomacy: Is It a Global Security Threat? Third World Quarterly ( 28, 3), ss

3 gün adaların egemenlik sorununu gidermek için kullanmak isteyebileceği olasılığı taraf olan diğer ülkeleri endişelendirmektedir. ASEAN (Güneydoğu Asya Ulusları Birliği), bölgedeki eşit olmayan güç dağılımını azaltmak için egemenlik sorununu bir kenara koyarak bunun yerine, taraf ülkeler arasında güven inşa etme ve çatışma yönetimi konularına odaklanmıştır. Makalede bulunan çok taraflı ve karmaşık adalar uyuşmazlıklarının daha iyi anlaşılabilmesi için Deniz Hukuku nda yer alan bazı kavramların tanımlaması EK te yapılmıştır. Spratly Adaları nın özellikleri incelenmiş, adaların bölgeye ve uyuşmazlığa taraf ülkeler açısından ne anlam ifade ettiği belirtilmiştir. Taraf ülkelerin uyuşmazlık konusundaki egemenlik iddiaları incelenmiştir. Sorunun çözümüne yönelik bir model teşkil etmesi açısından, daha önce imzalanmış antlaşmalardan olan «Timor Gap Antlaşması» araştırılmış ve Adalar sorununun çözümünde bu modelin uygulanılabilirliği tartışılmıştır. Bu incelemelerden sonra uyuşmazlık hakkında değerlendirme yapılmış, uyuşmazlığın bölge güvenliğine olası etkileri üzerinde durulmuştur. SPRATLY ADALARI UYUŞMAZLIĞI Deniz Hukuku nda yer alan bazı kavramların tanımlaması, Spratly Adaları nın isimleri ve sorunun kronolojik olarak tarihsel gelişimi ayrıntılı olarak EK te sunulmuştur. Adaların Özellikleri ve Stratejik Önemi: Toplam 400 den fazla ada, adacık, kayalık, atol, resif, kumul gibi farklı coğrafi oluşumdan meydana gelen Spratly Adaları, yaklaşık 180 bin km 2 lik bir alana dağılmıştır. Bunun yanı sıra adaların toplam yüzölçümü 5 km 2 den azdır. 3 3 Joyner, Christopher C. (-, s.57). The Spratly Islands Dispute in the South China 159

4 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları 160 Adaların bulunduğu Güney Çin Denizi; ekonomik ve ticari açıdan Asya Kaplanları, Japonya, ASEAN ülkeleri ve Çin in de yer aldığı dünyanın en canlı bölgelerinin başında gelmektedir. Bölgede yer alan Singapur ve Malakka Boğazları dünyanın en meşgul boğazları arasında yer almaktadır. 4 Dünya petrolünün %50 ye yakını ve (Asya pazarlarına sevk edilen) dünyanın sıvı doğal gaz (LNG) ticaretinin üçte ikisi Malakka Boğazı ndan geçmektedir. Japonya petrolünün yaklaşık %80 i de bu boğaz yoluyla sevk edilmekte ve bölgenin LNG ithalatı, Güneydoğu Asya ticaret rotaları üzerinden gerçekleştirilmektedir. 5 Güneydoğu Asya daki iletişim ağının çok önemli bir kısmı Güney ve Doğu Çin Denizi nin altından geçmekte ve bu iletişim kabloları bölgede; ABD, Japonya ve diğer donanma sahibi devletlerin iletişimleri için stratejik bir önem arz etmektedir. 6 Spratly Adaları nın somut değeri, petrol ve gaz yataklarının yüksek potansiyellerinin keşfedildiği 1960 ların sonuna kadar, sadece balıkçı kaynaklarıyla sınırlı olmuştur de ise bölgede petrol olduğu keşfedilmiştir. Çin Jeoloji ve Mineral Kaynakları Bakanlığı na göre, özellikle Spratly Adaları bölgesinde 17,7 milyar ton petrol ve doğal gaz rezervi bulunduğu tahmin edilmektedir. Kuveyt in 13 milyar tonluk rezervi hatırlandığında adaların önemi daha iyi anlaşılmaktadır. 7 Ayrıca bölge, dünyanın en verimli ticari Sea: Problems, Policies, and Prospects for Diplomatic Accommodation. 4 Joyner, a.g.m, s Karim, Z. (2007, s.37). The strategic significance of the straits of Malacca. Australian Defence Force Journal. 6 Emmers, R. (2010). The Changing Power Distribution in the South China Sea: Implications For Conflict Management And Avoidance. Political Science. ss Marlay, R. (1997). China, the Philippines, and the Spratly Islands. Asian Affairs: An American Review. 23(4): ss

5 balıkçılık sahalarından birisidir. Dünyadaki nüfusun hızla artması ve buna karşılık balık stoklarının azalması bölgenin önemini gittikçe arttırmaktadır. 8 Tüm bu özellikleri ile önem arz eden Güney Çin Denizi nde egemen olunacak her bir coğrafi oluşum, bölgede etkinliği arttırabilmede etkin bir araç işlevi görecektir. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) ne göre; bir devlet, bir ada üzerinde toprak egemenliğine sahipse adanın başlangıcından 12 deniz miline kadar uzanan bölümünü kendi karasuları olarak ilan edebilir. Devletin ada üzerinde olan egemenliği; ülkenin karasuları üstündeki hava sahasını, altındaki deniz tabanını ve sularının toprakaltını uzatır. Buna ek olarak bir ada üzerinde toprak egemenliğine sahip olan devlet, adanın başlangıcından 200 deniz miline kadar uzanan kısmını münhasır ekonomik bölge ilan edebilir. Münhasır ekonomik bölge içinde egemenlik gösteren devlet; su, deniz yatağı ve toprak altında bulunan doğal kaynaklar üzerinde de egemenlik haklarına sahip olur. Bu hükümler bölgenin stratejik konumu ve potansiyel petrol kaynaklarıyla birleştiğinde; şüphesiz, taraf ülkelerin Spratly Adaları üzerinde egemenlik kazanma arzuları artmaktadır. 9 Tartışmalı adalara sahip olmak kadar buraları karşı tarafa bırakmamak da önem kazanmaktadır. Bu ise, çözümsüzlüğün (status quo) devam ettirilmesi anlamına gelir. Nitekim Tablo-10 da belirtildiği üzere; Çin, dokuz adayı; Tayvan, sadece en büyük ada olan Taiping Dao yu; Vietnam, yirmi bir adayı; Malezya, üç adayı; Filipinler, sekiz adayı ve Brunei ise bir adayı (Louisiana Resifi) denetiminde tutmaktadır. Tarafların çeşitli dönemlerde işgal etmiş olduğu bu adalarda askeri kuvvet konuşlandırmış oldukları görülmektedir. 8 Senese, Paul D. (2005). Chinese Acquisition of the Spratly Archipelago and Its Implications for the Future. Conflict Management and Peace Science. ss Lian A. M. (1998, s.1). The Timor Gap Treaty as a Model for Joint Development in the Spratly Islands. American University International Law Review. Volume 13, Issue 3 Article

6 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları Tablo 10. Spratly Adaları nda Tarafların Genel İşgal Durumu. ÜLKE Çin Tayvan Malezya Filipinler Vietnam Brunei İŞGAL DURUMU VE NİTELİĞİ 8-9 ada (askeri kuvvet konuşlandırılmış), En büyük ada olan Itu Aba (Taiping Dao) da 600 kadar askeri var; bir liman ve uçak pisti inşa etmiş, 3 ada (asker konuşlandırılmış), 8 ada (asker konuşlandırılmış), 21 ada (asker konuşlandırılmış), Sadece Louisiana Resifi. Tarafların Uyuşmazlığa Yaklaşımları: Çin, Tayvan, Vietnam, Filipinler, Malezya ve Brunei ülkelerinden her birinin Spratly Adaları nın tümü veya bir parçası üzerinde birbiriyle örtüşen toprak egemenliği iddiaları bulunmaktadır. Taraf ülkelerin her biri iddialarını desteklemek için; keşif, tarihsel kanıt, uluslararası hukuk ilkelerine dayanan argümanlar, işgal, BMDHS hükümleri gibi unsurlar arasında değişim gösteren çeşitli materyaller öne sürmektedirler. Taraf ülkelerin hak iddia ettikleri deniz alanları Harita 8 de gösterilmiştir. Çin, Tayvan ve Vietnam, iddialarını tarihsel tezlere dayandırırken; egemenlik iddiaları bazı oluşumlarla sınırlı kalan Brunei, Filipinler ve Malezya ise savlarını Uluslararası Deniz Hukuku Sözleşmeleri yle desteklemektedir. Devletler, söz konusu oluşumların kıta sahanlıkları ve münhasır ekonomik bölgeleri üzerinde bulunmasının egemenlikleri için yeterli olduğunu düşünmektedirler. Nitekim bu devletler; Çin, Tayvan ve Vietnam gibi iddialarını, adaların tarihsel olarak da kendilerine ait olduğunu belirterek tamamlamaktadırlar. Ancak bu devletlerin Çin, Tayvan ve Vietnam 162

7 Harita 8. Güney Çin Denizindeki Tarafların Hak İddiaları kadar kuvvetli kanıtları yoktur. Genel olarak uyuşmazlık tezleri Tablo 11 ile gösterilmiştir. Çin in Yaklaşımı: Çin in adalar üzerindeki egemenlik iddialarını dört ana başlıkta toplamak mümkündür: Çeşitli Tarihsel Kanıtlar: Çin, tarihsel kanıtlarını M.Ö. 2.yy a kadar götürmektedir. 10 Uzun yıllar süren seyrüsefer sonunda Xisha (Paracel) ve Nansha (Spratly) 10 Lian, a.g.m. 163

8 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları Adaları nın keşfedildiğini söyleyerek adaların bu yolla ülke toprak- Tablo 11. Spratly Adaları Uyuşmazlığında Tarafların Tezleri. ÜLKE İDDİA KAPSAM Çin Halk Cumhuriyeti Tayvan Tarihsel (Keşif, işgal, kullanma ve geliştirme) Tarihsel (Keşif, kullanma ve geliştirme) Tüm adalar Tüm adalar Vietnam Tarihsel (İşgal) Tüm adalar Brunei Coğrafi (İlgili resifin münhasır ekonomik bölgesini belirleyen düz çizgi içinde kalması) Louisiana Resifi Filipinler Tarihsel (Keşif) 60 adacık Malezya Coğrafi (Kıta sahanlığı üzerinde) 3 adacık ve 4 kayalık grubu larına katılmış olduğunu ileri sürmektedir. 11 Çin tarihsel kanıtlarını; İkinci Dünya Savaşı öncesinde Japonya tarafından işgal edilen Spratly Adaları ndan, savaş sonrasında imzalanan San Fransisco Barış Antlaşması ile feragat edilmesiyle adaların tekrar kendisine dönmüş olduğunu ima ederek tamamlamaktadır. 12 Kısacası Çin, ilk egemenliği fiili işgal ile kazandığını ve bundan sonra yurttaşlarının çeşitli amaçlarla bu adaları kullandığını, hükümetin de bunu destekleyecek adımlar attığını belirtmektedir. Dikkat çeken en önemli 11 SAEMK. (Stratejik Araştırma ve Etüd Millî Kom.), (1999, ss. 8-11). Devletlerarası İlişkilerde egemenliği Tartışmalı Adalar Sorunu. ss II Dünya Savaşı nın ardından Müttefik Kuvvetler ile Japonya arasında 8 Eylül 1951 de San Fransisco da imzalanmış ve 28 Nisan 1952 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Antlaşmayla II. Dünya Savaşı resmen sona ermiştir. Antlaşmanın 2. Maddesine göre Japonya; Kore, Tayvan, Hong kong, Kuril Adaları, Parasel ve Spratly Adaları, Antarktika ve Sahalin Adaları ndaki haklarından feragat etmektedir. 164

9 nokta, özellikle çeşitli dönemlerdeki haritalara atıf yapılması ve bu haritalara o dönemlerde itiraz edilmediğinin vurgulanmasıdır. Vietnam ın daha önce adaların Çin e ait olduğunu kabul etmiş olması: Çin e göre Vietnam, Eylül 1975 e kadar Spratly Adaları ndaki Çin varlığını kabul etmiş; hatta Çin i desteklemiştir. Bu tarihten sonra, adalar üzerinde egemenlik iddia etmeye başlamıştır. Vietnam ise bu tutum değişikliğini kabul etmekte ve önceki tutumunun nedenini; o dönemdeki durum gereği, bölgesel (SSCB) ve küresel (ABD) tehditlere karşı Çin e dayanmak ve ona karşı çıkmamak zorunluluğunun oluşturduğunu belirtmektedir. 13 Çin nin egemenliğinin uluslararası kamuoyunca da kabul edilmiş olması: Bölgedeki Fransız sömürge yönetiminin 1938 de Parasel Adaları na girmesi üzerine Japonyanın buna itiraz etmesi ve Japon Dışişleri Bakanlığı nın söz konusu adaları Çin in toprağı olarak tanıdıklarını açıklaması; 1951 de toplanan San Fransisco Konferansı nda, Konferansa katılan Sovyetler Birliği heyeti başkanı Andrei Gromyko nun bahsedilen adaların Çin in toprakları olduğunu belirtmesi Çin in bu hususda öne sürmüş olduğu kanıtlarıdır. Vietnam ın bazı tarihsel metinlere dayanarak hak iddia ettiği adaların Spratly Adaları olmadığı: Çin, kendi tarihsel ve coğrafi iddialarının yanı sıra karşı tarafın en fazla önem verdiği tarihsel metinleri çürütmeye de büyük önem vermektedir. Çin, Vietnam ın en eski metinler addederek kanıt olarak sunduğu 17.yy a ait harita ve buna bağlı olarak 18.yy da yazılan 13 SAEMK, a.g.e., ss

10 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları kitapta adı geçmekte olan adaların Spratly Adaları olmadığı iddiasını savunmaktadır. 14 Tayvan ın Yaklaşımı: Tayvan ın Spratly Adaları iddiası, aslında Çin ile aynı olup iddia, adaların tarihi keşfi ve kullanımına dayanmaktadır. Ayrıca, 1939 yılında Japonya nın; Hainan, Paracel ve Spratly Adaları nı işgalinin ardından Japonya, Spratly Adaları nı Tayvan ın yetkisine vermiştir. 15 Tayvan, 1946 yılında Japonya nın İkinci Dünya Savaşı sonunda geri çekilmesinin ardından, Itu Aba da bir garnizon kurmak için çalışmıştır. Fakat Çin, 1950 yılında Hainan Adası nı devraldığında Tayvan ı geri çekilmesi için zorlamıştır yılında tekrar Itu Aba yı işgal eden Tayland ise, bu tarihten yana işgalini sürdürmektedir. 16 Vietnam ın Yaklaşımı: Vietnam, kendisi için hem ekonomik (petrol) hem de askeri güvenlik (stratejik konum) açısından büyük önem taşıyan Spratly Adaları üzerindeki egemenlik iddialarını 1975 yılında; çeşitli yönetsel kararlar, Fransız ve Vietnamlı yetkililerin açıklamaları, Nisan 1975 te Vietnam ordusu tarafından yapılan işgal ile beş harita, on üç fermanın da aralarında bulunduğu 19 belgeden meydana gelen bir metin ile açıklamıştır yazında Güney Vietnam Hükümeti, Spratly Adaları ndan 14 SAEMK, a.g.e., ss Xavier, F. (1999). International law and the dispute over the Spratly Islands: Whither UNCLOS? Contemporary Southeast Asia, 21(3), ss Retrieved January 11, 2012, from ABI/INFORM Global. (Document ID: ). 16 Lian, a.g.m. 17 SAEMK, a.g.e., s

11 bazılarına donanma birlikleri göndermiş; bu birlikler de çıktıkları adalara bayrak ve benzeri egemenlik işaretleri asmıştır. Çin tarafindan anında itiraz edilen bu olaydan sonra 1973 yılına kadar hiçbir gelişme olmamış, egemenliği kabul edilmiş ve desteklenmiştir. Eylül 1973 te Güney Vietnam Hükümeti, 1969 BM Raporu üzerine bölgede petrol arama çalışmaları yürüten bir şirketin isteğiyle yönetsel bir karar alarak Spratly Adaları nı eyaletine bağlamıştır. Bu karara Çin sert tepki göstermiş; sıcak çatışma yaşanmıştır. Vietnam ın BM Güvenlik Konseyi ne başvurusu, Çin in konseyde daimi üye olması nedeniyle sonuç vermemiştir. Vietnam, Vietnam Savaşı nın sona ermesinden iki yıl sonra karasularının Spratly Adaları nı içerdiğini ilk kez resmi olarak açıklamış ve 200 deniz millik münhasır ekonomik bölgesini ilan etmiştir. 18 Vietnam, Sovyetler Birliği nin dağılması sonrasında Güney Çin Denizi ne doğru büyüyerek tekrar bir tehdit olmaya başlayan Çin e karşı, bölgesel bir ekonomik örgütlenme olan ASEAN a yakınlaşmıştır. Özellikle ASEAN a katıldığı 1995 ten bu yana Vietnam da sorunun tüm tarafların katılacağı, Spratly ve Paracel Adaları Uyuşmazlıkları nın masaya yatırılacağı çok taraflı görüşmelerle çözülmesi fikrini benimsemekte, sorunun uluslararasılaştırılmasını istemektedir. Son tahlilde, iki ülke arasında temel olarak 1975 te Vietnam ın egemenlik iddiaları yayınlaması ile başlayan ve 1978 de aralarındaki diplomatik ilişkinin kesilmesi ile iyice tırmanan sorun, Ekim 1993 te yapılan kara-deniz sınırı sorunlarında kuvvet kullanmama konusundaki anlaşmaya rağmen hala sürmektedir. Problem, 1995 te Vietnam ın ASEAN a üye olması ile de farklı bir boyut kazanmıştır. 18 SAEMK, a.g.e., s

12 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları Malezya nın Yaklaşımı: Malezya nın iddialarının temelinde BMDHS de yer alan Kıta Sahanlığı Prensibi bulunmaktadır BMDHS; uluslararası hukuk kurallarının temsili olması ve okyanus yönetiminin hemen her yönünü düzenlemesine rağmen deniz sınırlarının belirlenmesinde kendine has ana esaslar sağlamakta başarısız olması yüzünden Spratly Adaları Anlaşmazlığı nda az bir etki göstermektedir. BMDHS, sadece kıta sahanlığı veya münhasır ekonomik bölgeyi içeren sınır anlaşmazlıklarının çözümüne yönelik adil bir çözüm elde etmek için, uluslararası hukuk temelinde anlaşmaya ve Uluslararası Adalet Divanı Statüsü nün 38 inci maddesine atıfta bulunarak anlaşmazlığın karara bağlanması yönünde yol göstericilik yapmaktadır. 19 Malezya, kıta sahanlığı içinde yer aldığını iddia ettiği; Swallow (1983), Ardasier, Mariveles (1986) ve Dallas (1987) Resiflerini işgal etmiştir. Ülke, Spratly Adaları ndan başka on iki tane ada üzerinde de egemenlik iddia etmektedir; ancak bu iddiasının yasal uygunluğuna dair şüpheler sürmektedir. 20 Malezya nın iddiaları birkaç nedenden dolayı güçlü değildir. Birincisi; Malezya nın BMDHS yi yanlış yorumlamasıdır. BMDHS; kıyı devletlerine kıta sahanlığı içindeki kaynakları kontrol etme hakkı verirken; hiçbir kıyı devletine kıta sahanlığında bulunan adalar üzerinde egemenlik hakkı vermemektedir. İkincisi; Malezya nın 1979 yılında öne sürmüş olduğu keşif ve işgal iddiasıdır. Bu iddia Çin, Tayvan ve Vietnam ile karşılaştırıldığında oldukça yenidir. Son iddiası ise; Malezya nın egemenliğini istediği yapıları, diğer devletlerin kontrol etmesidir (Amboyna Key ini, aynı zaman- 19 Lian, a.g.m. 20 Joyner, a.g.m, s

13 da Vietnam; Commodore Resifi ni Filipinler; Louisiana Resifi ni, Brune i iddia etmektedir). Ancak Malezya, 1980 lerden bu yana işgal ettiği dört resifte daha fazla yasal dayanağa sahiptir. 21 Filipinler in Yaklaşımı: Tarihsel süreçte ön plana çıkmayan Filipinler (tıpkı Malezya nın yaptığı gibi); BMDHS ye, bu bağlamda kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge argümanlarına sıkı sıkıya sarılmış durumdadır. Filipinler 1968 den itibaren iddialarını daha ciddi bir şekilde yinelemeye ve üç adada da askeri birlik konuşlandırmaya başlamıştır. Buna ek olaraksa, 11 Mart 1976 da Palawan da (Spratly bölgesi içinde) Filipinler in toplam petrol tüketiminin % 15 ini karşılamakta olan bir petrol alanı bulmuştur. Mart 2005 te Vietnam ve Filipinler; devlet petrol şirketleri tarafından oluşturulan Ortak Deniz Sismik Taahhütnamesi ni (JMSU) imzalamışlardır. Bu anlaşma; taraf devletler tarafından değil, ulusal petrol şirketleri tarafından imzalanmış olup Spratly Adaları bölgesinde petrol öncesi keşif araştırmalarının yapılması konusunda ticari bir anlaşma olması yönünden olumlu karşılanmıştır. Anlaşmaya hiçbir Tayvanlı şirket katılmamış olmakla birlikte 30 Haziran 2008 tarihinde sona eren anlaşmanın uzatılıp uzatılmayacağı ise muallakta kalmıştır. Nitekim Filipin muhalefeti, son yıllarda JMSU yu hükümetin Güney Çin Denizi ndeki iddialarına zarar vermesi ve anayasayı ihlalin bir göstergesi olarak görmesi sebebiyle eleştirmiştir. 22 ASEAN Faktörü ve Uyuşmazlığın Değerlendirilmesi: Esasen 1967 de bölgesel barışı ve istikrarı geliştirmek amacıyla kurulan ASEAN ın bu dönemde aktifleşmeye başlamasıyla bölge 21 Lian, a.g.m. 22 Emmers, a.g.m. 169

14 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları içi dengeler değişmiş ve Spratly Adaları uyuşmazlığı da bu yeni dengelerin en önemli uygulama alanlarından biri haline gelmiştir. ASEAN üye ülkelerinin birçoğu Çin in; uzun menzilli uçak, havada yakıt ikmali yetenekleri ve tespit edilmesi zor denizaltı gibi modern teknolojileri elde etme çabalarından endişe duymaktadırlar. Buna karşılık, kendi komuta ve kontrol yeteneklerini geliştirmek anlamında, Güney Çin Denizi etrafında bölgesel bir silahlanma yarışı potansiyeli yaratacak olan kısıtlı ama önemli askeri modernizasyon adımları atmaya başladıkları da görülmektedir. Diğer taraftan ise adalar üzerinde kendini gösteren anlaşmazlıkların barışçıl çözümleri kolaylaştırabilmek için Güney Çin Denizi ndeki ülkeleri çok taraflı diyalog ve güven artırıcı önlemlere teşvik ettiği değerlendirilmektedir. En önemli örnekler arasında ASEAN Bölgesel Forumu (ASEAN Regional Forum ARF), Asya Pasifik te Güvenlik İş Birliği Konseyi (Council for Security Cooperation in the Asia Pacific-CSCAP) ve Güney Çin Denizi Potansiyel Çatışma Yönetimi çalışmaları yer almaktadır. Daha olumlu bir ilerleme ise, bölgede çatışma önleme ve stratejik iş birliği teşvik amacı ile 4 Kasım 2002 tarihinde Phnom Penh Zirvesi nde; ASEAN ve on üye devlet tarafından Güney Çin Denizi nde Tarafların Davranışları Deklarasyonu nun imzalanmasıdır. Beyan kuralları yasal olarak bağlayıcı değildir; sadece siyasi bir ifadedir. Yine de bu, önemli bir değişim işareti olarak değerlendirilmektedir. 23 Çin 2010 Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi nde, Asya Pasifik bölgesinin genel olarak güvenlik açısından istikrarlı olduğu belirtilerek Asya da önceliğin ekonomik düzelme olduğu, bu kapsamda Asyalı ülkelerin ekonomik küreselleşme ve bölgesel istikrara yoğunlaştıkları ifade edilmektedir. Bu kapsamda bölge içinde ve 23 Aggarwal Vinod K., Koo Min Gyo (2005, s.18). Asia s New Institutional Architecture: Managing Trade and Security Relations in a Post-September 11 World. Berkeley APEC Study Center, University of California at Berkeley, California. 170

15 dışında çok taraflı ya da karşılıklı işbirliğinin arttığına dikkat çekilerek bölgesel ekonomik ve güvenlik mekanizmalarının geliştiği vurgulanmaktadır. Şangay İş Birliği Örgütü, ASEAN ve APEC gibi örgütler bu süreçte öne çıkan bölgesel örgütler sayılmaktadır. Çin, ASEAN Regional Forum (ARF) kapsamında çok taraflı güvenlik toplantılarına aktif olarak katılmaktadır. Bu kapsamda ASEAN Plus One (Çin) ve ASEAN Plus Three (Çin, Japonya ve Kuzey Kore) toplantılarında da yer almaktadır. ASEAN ile arasındaki en önemli gelişme, 2010 yılının başından itibaren ASEAN-Çin Serbest Ticaret Bölgesi nin hayata geçirilmesidir. Bu bölge 1 milyar 900 milyonluk bir nüfusu kapsamaktadır. Anlaşmayla Çin ile ASEAN ın altı kurucu üyesi olan Endonezya, Malezya, Tayland, Filipinler, Singapur ve Brunei arasında ticarette malların yüzde 90 ından fazlasında sıfır gümrük vergisi uygulanmaktadır. Dört yeni üye olan Myanmar, Kamboçya, Laos ve Vietnam da 2015 yılında bu uygulamaya dahil olacaktır. Çin, Serbest Ticaret Antlaşması yla tarife oranlarını %9.8 den % 0.1 e düşürürken ASEAN ın altı kurucu üyesi ise bu oranı %12.8 den %0.6 ya düşürmüştür. 24 ASEAN sadece bir ay gibi kısa bir sürede, Çin in en büyük ticaretini gerçekleştirdiği Japonya ve Avrupa ülkelerini de geride bırakarak bir numaraya yükselmiş ve Çin in en büyük ticari ortağı olma konumuna erişmiştir. Bölgede yaşanan bu gelişmelerle özellikle dört yeni üye olan Myanmar, Kamboçya, Laos ve Vietnam ın da Serbet Ticaret Bölgesi ne katılmasıyla bölgede karşılıklı ekonomik bağımlılığın daha da arttırılacağı ve bu gelişmelerin adalar anlaşmazlıklarının çözümünde olumlu etki edebileceği değerlendirilmektedir. 24 Xu Rui, 7 Haziran 2011 tarihinde <http://www.asean-china-center.org/ english/ /07/c_ htm > adresinden alınmıştır. 171

16 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları Güney Çin Denizi ndeki Değişen Güç Dengelerinin ve Uyuşmazlığın Değerlendirilmesi: Spratlı Adalar sorununda bölgede çok fazla coğrafi oluşumun (ada, adacık, kayalık, resif, kumul vs.) bulunması ve bölgenin bütününün tartışmalı olması nedeniyle bu yerlerde aşamalı işgal politikaları uygulanmış ve bölgedeki coğrafi oluşumlar adeta kapanın elinde kalmıştır. Her ne kadar bölgedeki petrol kaynakları konusunda iyimser tahminler önemini yitirmiş olsa da bölgede yer alan ve kimsenin denetiminde olmayan adaların ortak işletilmesi önerileri artış göstermektedir. Buna bağlı olarak ise, taraf devletler işgallerini sürdürmeye devam etmektedir. Kaldı ki başta olmak üzere tarafların amacının, askeri açıdan iyice kuvvetlenene kadar durumu idare ederek bu arada da denetimine olabildiğince çok adayı alabilmek olduğu şeklindeki görüşler göz önünde tutulsada ortak işletme önerilerinin farklı bir boyut kazanmış olduğu yadsınamaz bir gerçekliği oluşturmaktadır. Zira bu tür önerilerin benimsenmesi durumunda, tarafların denetiminde/işgalinde bulunan adalar, bu bağlamda ele alınamayabilecek ve en azından de facto olarak o ülkelerin toprağı sayılabileceklerdir. Yani ortak işletme; ancak herhangi bir tarafın işgal etmediği oluşumlarla sınırlı tutulmuş olacaktır. Bu da tarafların aralıklarla ve adeta aşama aşama başvurduğu işgal politikasını açıklar niteliktedir. Grafik 11 de görüldüğü üzere, Çin in yılları arasındaki petrol üretim ve tüketimi değerlerine baktığımızda gün geçtikçe enerji ihtiyacının arttığı görülmektedir. Çin; hızlı sanayileşme sürecinde giderek artan ihtiyaçlarını karşılamak için daha fazla enerji kaynağına gereksinim duymakta; bunun yanı sıra muazzam nüfusu ise enerji sorununu şiddetlendirmektedir. 172

17 Grafik 11. Çin in Petrol Üretim ve Tüketimi, Kaynak: EIA-Nisan 2011 (http://www.eia.gov/countries/cab) Çin in daha fazla hidrokarbon kaynağı bulmaya ihtiyacı vardır. Bu nedenle deniz altında petrol ve gaz yatakları olduğu tahmin edilen Spratly Takımadaları, hükümeti için önemli bir cazibe merkezidir. Ayrıca adaların (deniz ticaret hatlarının güvenliği için stratejik bir öneme sahip olduğunu gördüğünden bölgeyi, enerji güvenliğinin bir parçası olarak da değerlendirmektedir. Taraf devletler arasında Çin, şüphesiz en büyük askeri güce sahip ülkedir. Deniz gücü, Güney Çin Denizi ndeki ülkelere göre orantısız bir şekilde büyümektedir li yıllarda ülke; bütçe kısıtlamasından muzdarip ve süresi dolmuş teçhizat kullanırken 1990 lardan bu yana Çin Halk Kurtuluş Ordusu Deniz Kuvvetleri, lojistik zenginliğini genişletmekte ve silahlı kuvvetlerini modernize etmektedir. Arazi ve sınır savunmasına odaklanan Çin, bunu değiştirerek deniz gücü yeteneklerini önemli ölçüde iyileştirmektedir. Kara kuvvetlerinin askeri gücü azaltılırken donanma gücü arttırılmaktadır. Çin; yeni silah sistemleri tedarik etmiş, silahlı kuvvetlerini yeniden yapılandırmış, Rus destroyer ve denizaltıları satın almış ve Güney Denizi Filosu (SSF) nun amfibi yeteneklerini geliştirmiştir. 25 Çin Halk Kurtuluş Ordusu 21.yy ın ortalarında küresel bir deniz gücü olmayı 25 Emmers, a.g.m. 173

18 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları hedeflemektedir. 26 Ayrıca Güney Çin Denizi ndeki adalar ve resifler üzerindeki kontrol kapasitesini de geliştirmektedir. Mischief Reef dahil olmak üzere adacıklar üzerindeki tesisleri, uçaksavar ve deniz toplarının yanı sıra helikopter iniş pistleri ile güçlendirmektedir. Çin, Fiery Cross Resifi nde kendisine erken uyarı imkan ve yeteneği sağlayan J-17C radar sistemine sahiptir. 27 Çin Halk Kurtuluş Ordusu aynı zamanda Sanya Hainan Adası yakınlarında Çin in stratejik varlığı ve kapasitesini önemli ölçüde artıracak olan nükleer denizaltı inşa etmektedir. 28 Taraf ülkeler, Güney Çin Denizi içinde güç dağılımındaki bu hızlı değişim ve Çin in bölgedeki ezici deniz gücünü bir gün egemenlik sorununu gidermek için kullanmak istemesi olasılığı nedeniyle endişe içindedirler. Güneydoğu Asya da taraf ülkelerden en güçlüsü Vietnam bile, Çin ile rekabet edebilecek askeri kapasiteye sahip değildir. Hurrell; Eşit olmayan güç, bazı kollektif otoriteler tarafından kontrol altına alınmazsa sonrasında bu gücün olası siyasi sonuçları göz ardı edilemez; bu durum, savaş ve çatışmaya kaçınılmaz şekilde yol açmaktan değil; güç patolojisinin, yasal ve normatif düzenin yapısı ile işleyişini etkileme eğiliminde olmasından kaynaklanır. şeklinde orantısız gücün olası negatif etkilerinden bahsetmektedir. 29 ASEAN çatışmaların önlenmesi ve yönetimi modeli uygulaya Ağustos 2011 tarihinde, <http://www.sinodefence.com/navy/default.asp> adresinden alınmıştır. 27 Wiencek, David G. (2002, s.62). Cooperative monitoring in the South China Sea: satellite imagery, confidence-building measures, and the Spratly Islands disputes. 28 <http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china / / Chinese - nuclear - sub marine-base.html> adresinden alınmıştır. 29 Hurrell, A. (2007, s.31). On Global Order: Power, Values, and the Constitution of International Society. Oxford: Oxford University Press. 174

19 rak Güney Çin Denizi nde eşit olmayan güç dağılımını azaltmak için çabalamaktadır. Bunun için, egemenlik sorununu bir kenara koyarak bunun yerine, güven inşa etme ve çatışma yönetimi konularına odaklanmıştır da uyarlanmış ASEAN çatışma yönetimi modelinin özü olan TAC (Treaty of Amity and Cooperation) modeli birliğe, norm tabanlı ve gayrı resmi diplomasi ile bölge devletleri arası ilişkileri düzenleme; bununla birlikte mevcut ya da potansiyel anlaşmazlıkları yönetme imkanı sağlamaktadır. Bu modelin başarılarının göstergesi ise, 2002 yılında imzalanan Güney Çin Denizi nde Tarafların Davranışları Deklarasyonu nun içeriğinde yer alan; güç kullanma tehdidi ve güç kullanımının yasaklanması, kendine hakim olma egzersizi, uluslararası anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözümlenmesi, güven artırıcı önlemlerin benimsenmesi, iş birliği, danışma ve uluslararası hava-deniz navigasyon özgürlüğü prensiplerinin bulunmasıdır. Bu, Güney Çin Denizi ndeki savaş veya askeri bir çatışma tehdidinin azaltılması anlamına gelmektedir. Böyle bir iş birliği; bölgedeki barış, ortaklık ve istikrar için ortam yaratma, güven inşa etme ve ASEAN ile arasında karşılıklı anlayışın geliştirilebilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Ancak deklerasyonda yer alan ilkelerin uygulanması, tarafların iyi niyet ve çabalarıyla doğru orantılıdır. 31 Ortak yönetim programı için mutabakatın aşama aşama gelişmesi gerekir. Çatışma çözümleme bir bitiş noktası değildir. Aksine, çatışma çözümleme bir sürece yayılır ve ilerleme sağlamak için yapılacak özel nitelikli kararlar gerektirir. Çatışma yönetimi bu sü- 30 Emmers, a.g.m. 31 T. Nguyen Hong (2003). The 2002 Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea: A Note. Ocean Development & International Law. 34/ss

20 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları reçte kritik öneme sahiptir; küçük sürtüşmeler veya olaylar, güven inşa sürecinde büyük anlaşmazlıklar ya da ciddi aksamalara neden olmamaları için kontrol edilmelidir. 32 Model, 1995 Mischief Resifi Çatışması ndan 2000 li yılların ortalarına kadar bölgedeki tansiyonu düşürmesi ve 2002 Deklerasyonu ile başarılı addedilmiş olsa bile, 2006 yılından bu yana Çin in iddialarında kararlılığını arttırdığı görüldüğünden yeterlilik arz etmediği şeklinde değerlendirilmektedir. Durum dinamik ve kırılgan olmaya devam etmektedir. Bu şartlar ortak kalkınma planı içeren, ortak yönetim rejimi etrafında kurulmuş ve yapılandırılmış güçlü, çok taraflı bir yaklaşıma ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Böyle derin bir düzenlemenin olmaması ise, (ezici gücün zayıf tarafların ekonomik koşullarını değiştirmesiyle) zayıf ülkeleri kırılgan bir durumun ortasında bırakabilir. Dahası, geniş kurumsal yapı ve mekanizmalardan yoksun ortak bir kalkınma planı, Güney Çin Denizi nde eşit olmayan güç dağılımı ışığı altında Çin in toprak iddialarını teyit eder. Diğer taraftan, Güneydoğu Asya daki taraf ülkeler de sadece Pekin ile egemenlik iddialarının çakıştığı alanlarda keşif sürecine dahil olacaktır. Bu nedenle ortak bir arama ve geliştirme planı, tarafların mevcut toprak taleplerini donduran ve bölge devletleri arasındaki ilişkileri düzenleyen, mevcut veya olası anlaşmazlıkları yöneten bağlayıcı bir anlaşma şeklinde olmalıdır. Timor GAP Antlaşması Açısından Değerlendirme: Bir Spratly Kaynak Geliştirme Kurumu, Güney Çin Denizi nde egemenlik iddiaları ile ilgili çatışma baskılarını hafifletebilir. Böyle bir iş birliği düzenlemesi, siyasi açıdan istikrarlı, askerden arındırılmış bir ortam içerisinde bölge kaynaklarının geliştirilmesi adı- 32 Joyner, a.g.m. 176

21 na ortak bir çaba içinde olan taraflara, finansal ihtiyaçlar için bir havuz teşkil edebilir. Örneğin Timor Gap Anlaşması; Timor Gap bölgesinde doğal kaynakların ortak aranması ve işletilmesi için Ortak İşbirliği Bölgesi nin kurulması amacıyla Avustralya ve Doğu Timur arasında 11 Aralık 1989 tarihinde imzalanmıştır. Şubat 1991 yılında yürürlüğe giren Antlaşma, Doğu Timor ve Avustralya arasındaki tartışmalı deniz sınırı alanındaki km 2 lik (23,000 mil kare) alanı kapsayan üç alana kurulmuş olan İş Birliği Bölgesi nden oluşmaktadır. Avustralya ya en yakın alan Zone B için; Avustralya, Endonezya ya toplam petrol üretiminin %10 u kadar brüt kaynak kira vergisi öder. Benzer şekilde; Endonezya, C Alanı nda Avustralya ya benzer ödemeler yapar. A Bölge Alanı nı yönetmek için sorumluluk, Bakanlar Kurulu na devredilmiştir. Devletlerin eşit sayıda temsilcilerinden oluşan konsey yılda bir toplanır ve oy birliği ile faaliyet gösterir. Müşterek kurum, konseye karşı sorumlu olan petrol arama ve kullanma faaliyetlerini yönetir. 33 Timor Gap Antlaşması nda taraf sayısını ters kıyılara sahip 2 ülke oluşturmakta ve içinde bulunulan anlaşmazlık kıta sahanlığı sınırının belirlenmesi ile ilgili olup hiçbir adayı içermiyor iken; Spratly uyuşmazlığında 6 taraf ülke ve 400 den fazla coğrafi oluşumun varlığı göze çarpmaktadır. Timor Gap Antlaşması, sorunlar açısından her ne kadar farklılık gösterse de Spratly Adaları uyuşmazlığının çözümü için örnek bir model olabileceği değerlendirilmektedir. Örneğin; Brunei iddia ettiği alanı içinde, Louisiana Reef i kapsayan bölgeyi düşünelim. Çin ve Malezya tarafından da iddiaların yöneltilmiş olduğu bu bölge ortak geliştirme bölgesini oluştururken; Malezya nın eşit sayıda temsilcilerinden oluşan Bakanlar Konseyi ve Ortak Yönetimi ise bu bölgeyi kontrol etsin. Timor Gap Antlaşması ndaki gibi Bakanlar Konseyi; Çin, Brunei ve 33 Joyner, a.g.m., ss

22 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları Malezya nın katılımıyla yılda bir kez dönüşümlü olarak toplanacak ve bölgeyle ilgili bütün sorumluluğu alacaktır. Benzer şekilde, bölgenin ticari bloklar halinde alt bölümlere ayrılması ve bu blokların petrol arama sözleşmelerinde yer alması Ortak Kurum un sorumluluğunda olacaktır. Ortak Kurum tüm kararları oy birliği ile alacaktır. Her üye eşit ağırlıklı oy hakkına sahip olacak ve taraflar olan Çin, Brunei, Malezya; hidrokarbon işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ürünü eşit olarak paylaşacaktır. Kaynak yönetimi için müzakere yapılmış olan Timor Gap gibi anlaşmalar, Güney Çin Denizi iş birliği için yapılacak çerçeve antlaşmada; temel ilkeler, yapılar ve prosedürler bakımından fayda sağlayabilir. Yorumcular Timor Gap Antlaşması na; «bir uzlaşma zaferi» veya «sınır anlaşmazlıkları konusundaki çıkmazı aşmak için yaratıcı bir yaklaşım» şeklinde atıflarda bulunmaktadırlar. 34 Böyle bir uygulamanın Spratly Adaları taraf ülkeleri için kabul edilebilir olup olmadığı ise hala belirsizdir. Tüm taraflar, klasik bir tutsak ikilemi içindedirler. Takımadaların tek taraflı kontrolü, o devlet için en faydalı/karlı olandır. Taraf olan her ülkenin bölgede tek yönlü kontrolü uygulamaya çalışması muhtemel askeri bir çatışmayı meydana getirebilir. Bu da aktörlerin çok yüksek askeri, finansal ve politik kayıplar vermesi anlamına gelir. Karşılıklı iş birliği ve adaların tek taraflı kontrolü ile Güney Çin Denizi, doğal kaynakların sömürülmesinden daha az faydalanırken; bu işbirliğinin kalıcı ya da şiddetlenir çatışmanın oluşturacağı yüksek maliyete karşı kesinlikle koruyucu bir rol üstleneceği değerlendirilmektedir. Ancak ortak bir geliştirme anlaşması oluşturulmadan önce geniş anlamda bir iş birliği için taraf ülkelerin, daha fazla güven artırıcı önlem alması gerekmektedir. Ülkeler, tüm anlaşmazlıklara barışçıl çözüm getiren ve uyuşmazlıklarda iş birliği sağlayan çok taraflı davranış kurallarını 34 Lian, a.g.m. 178

23 uygulamada istekli olmalıdır. Harita 9. Avustralya ve Endonezya Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Timor Gap Antlaşması. Kaynak: <http://www.atns.net.au/agreement.asp> Sonuç Asya Pasifik bölgesindeki adalar sorunlarına taraf olan ülkeler, Güney Çin Denizi içinde güç dağılımındaki hızlı değişimin ve Çin in bir gün bölgedeki ezici deniz gücünü egemenlik sorununu çözmek için kullanabilmesi olasılığının vermiş olduğu tedirginlikle endişe içindedirler. ASEAN; Güney Çin Denizi nde eşit olmayan güç dağılımını, çatışmaların önlenmesi ve çatışma yönetimi modeli uygulayarak azaltmaya çabalamaktadır. Bunun için, egemenlik sorununu bir kenara bırakıp bunun yerine güven inşa etme ve çatışma yönetimi konularına odaklanmıştır. Durum dinamik ve kırılgan olmayı sürdürmektedir. Bölgede Çin in yükselişi nedeniyle değişmekte olan güç dengesinin, adalar üzerindeki anlaşmazlıklara önemli yansımaları olacaktır. Ancak bölgede karşılıklı ekonomik bağımlılığın arttırılmasıyla 179

24 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları adalar anlaşmazlıklarının şiddetinin azaltılabileceği değerlendirilmektedir. Doğu Asya ülkelerinin kendi aralarında, Serbest Ticaret Anlaşmaları yla bu konuda olumlu beklentiler içine girdiği görülmektedir yılının başından itibaren ASEAN-Çin Serbest Ticaret Bölgesi hayata geçirilmiştir. Bu bölge 1 milyar 900 milyonluk bir nüfusu kapsamaktadır. ASEAN sadece bir ay gibi kısa bir sürede Çin in en büyük ticari ortağı konumuna gelmeyi başarmıştır. Yaşanan bu gelişmelerle birlikte (özellikle dört yeni üye ülke olan) Myanmar, Kamboçya, Laos ve Vietnam ın da Serbet Ticaret Bölgesi ne katılmış olması; bölgede karşılıklı ekonomik bağımlılığın artacağı ve bu gelişmelerin adalar anlaşmazlıklarının çözümüne olumlu etki edeceği şeklinde değerlendirilmektedir. Diğer taraftan Çin in günümüzde petrol ithal eden ikinci büyük ülke olması, enerji talebinin her geçen gün artması ve (ülkenin deniz ticaret hatlarının güvenliği için stratejik önem arz etmesi açısından) adaları enerji güvenliğinin bir parçası olarak görmesi, buna ek olarak ise Güney Çin Denizi ndeki deniz gücünde orantısız bir şekilde gelişim göstermesi bölgede yer alan diğer ülkeleri tedirgin etmektedir. Anlaşıldığı üzere Spratly Adaları uyuşmazlığı karmaşık bir sorun olup uluslararası hukuk ve BMDHS nin bu duruma kesin bir çözüm sağlamakta yetersiz kaldığı görülmektedir. Her ne kadar sorunlar birçok açıdan farklılık gösteriyor olsa da Spratly Adaları Uyuşmazlığı nın çözümü için; Timor Gap Antlaşması nın örnek bir model olabileceği, Doğu Timor ve Avustralya arasında meydana getirilmiş ortak iş birliği bölgelerinin benzer şekilde Spratly Adaları Bölgesi nde de kurulmasıyla var olan uyuşmazlığa olası bir çözüm getirilebilineceği değerlendirilmektedir. Ancak ortak bir geliştirme anlaşması oluşturulmadan önce geniş anlamda bir iş birliği adına, taraf ülkelerin güven artırıcı daha fazla önlem alması gerekmekte- 180

25 dir. Ülkeler tüm anlaşmazlıklara barışçıl çözüm ve iş birliği sağlayan çok taraflı davranış kurallarını uygulamada istekli olmalıdır. SPRATLY ADALARI SORUNU İLE İLGİLİ EK BİLGİLER DENİZ HUKUKUNDA ADALAR: Su Ülkesi, kara ve hava ülkeleri ile birlikte, devletin kurucu unsurlarından olan ülke kavramı içinde yer alır. Su ülkesinin bölümleri deniz sahası, akarsular ve göller olmak üzere üç bölümden oluşur. Bunların arasında en kapsamlısı ve doğal olarak en tartışmalısı deniz sahası(ülkesi)dır. Bir devlet ülkesinin deniz sahası, kendi egemenliğine tâbi deniz kısımlarından oluşur. Denizlerle ilgili ayrıntılı kurallar 1958 Cenevre Sözleşmesi ile tespit edilmiştir. Anılan sözleşme hükümleri, güncel ihtiyaçları karşılamaktan uzak kalınca, Malta nın teklifiyle 1967 den itibaren BM koordinatörlüğünde yeni bir sözleşme hazırlanması çalışmalarına başlanmıştır yılında Venezuella nın başkenti Karakas ta (Caracas) nihai sözleşme çalışmaları başlamış ve 11 dönem süren zorlu süreçten sonra; 320 maddeden oluşan metin oluşturulmuş, 10 Aralık 1982 de Jamaika nın Montego Bay şehrinde 119 ülke tarafından imzalanmıştır yılı itibariyle anlaşmayı onaylayan ülke sayısı 161 dir. Türkiye, karasuları ve bitişik bölge hükümlerinden dolayı sözkonusu anlaşmaya taraf değildir. Bu bölümde kavram ve tanımlardan bahsedilmesinin nedeni; özellikle Spratly ve Paracel Adaları bölgesinin farklı tür kara parçalarından oluşması ve pek çok sahildar devletin olmasıdır. Çok taraflı ve karmaşık olan adalar uyuşmazlıklarının anlaşılabilmesi için deniz hukukunda yer alan bazı kavramların iyi bilinmesi gerekmektedir: Karasuları: Açık deniz ile kara ülkesi arasında kalan bir deniz 181

26 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları parçasıdır. Her devlet karasularının genişliğini tesbit etme hakkına sahiptir; bu genişlik bu Sözleşmeye göre tesbit edilen esas hatlardan itibaren 12 deniz milini geçemez (BMDHS, m. 3). İki devletin sahilleri bitişik veya karşı karşıya olduğunda, aralarında aksine anlaşma olmadıkça, bu devletlerden ne birinin ne de diğerinin kendi karasularını, bütün noktaları bu iki devletin herbirinin karasularının genişliğinin ölçülmeye başlandığı esas hatların en yakın noktalarından eşit uzaklıkta bulunan orta hattın ötesine uzatmaya hakkı yoktur. Bununla beraber bu hüküm, tarihi hakların veya diğer özel durumların varlığı nedeniyle, her iki devletin karasularının başka şekilde sınırlandırılmasını gerekli olduğu durumlarda uygulanmaz (BMDHS, m. 15). Bu bağlamda Boğazlarda uygulanan karasuları rejimi de önemlidir. Buna göre, her iki yakası da aynı ülkeye ait olan Boğazlarda, Boğaz genişliği, o ülkenin karasuları genişliğinin iki katından az olduğu takdirde karasuları rejimi uygulanır, iki katından fazla olduğu takdirde ise sahildar devlet sayısına bakılmaksızın, devlet/devletlerin karasuları genişliği dışında kalan kısımda açık deniz rejimi uygulanır. Bitişik Bölge: Kıyı devletinin belli amaçları için yetkilerin kullanabileceği ve karasularının ölçülmeye başladığı hattan belirli bir genişliğe kadar uzanan deniz kesimidir. Bitişik bölge, karasuları genişliğinin ölçülmeye başlandığı esas hatlardan itibaren 24 deniz milinin ötesine geçemez (BMDHS, m. 33). Münhasır Ekonomik Bölge: Kıyı devletinin, deniz yatağı ve deniz yatağının toprak altında, araştırma, kullanma, canlı veya canlı olmayan doğal kaynakların yönetimi ve korunması, enerji üretimi gibi bölgenin ekonomik araştırma ve kullanımı hususundaki faaliyetleri konusunda sahip olduğu egemen haklarını belirten bir kavramdır. Münhasır ekonomik bölge, karasularının ölçülmeye başlandığı esas hatlardan itibaren 200 deniz milinin 182

27 ötesine uzanmayacaktır (BMDHS, m. 57). Münhasır ekonomik bölgede sahildar devletin hak, yetki ve yükümlülükleri vardır (BMDHS, m. 56): a) Deniz yatağı üzerindeki sularda, deniz yataklarında ve bunların toprak altında canlı ve cansız doğal kaynaklarını araştırılması, işletilmesi muhafazası ve yönetimi konuları ile; aynı şekilde sudan, akıntılardan ve rüzgarlardan enerji üretimi gibi, bölgenin ekonomik amaçlarla araştırılmasına ve işletilmesine yönelik diğer faaliyetlere ilişkin egemen haklar: b) İşbu Sözleşmenin ilgili hükümlerine uygun olarak; suni adalar, tesisler ve yapılar kurma ve bunları kullanma; denize ilişkin bilimsel araştırma yapma;. deniz çevresinin korunması ve muhafazası; konularına ilişkin yetki; c) İşbu sözleşmede öngörülen diğer hak ve yükümlülükler. Sahilleri bitişik veya karşı karşıya bulunan devletler arasında münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılması, hakkaniyete uygun bir çözüme ulaşmak amacıyla, Uluslararası Adalet Divanı Statüsünün 38. maddesinde belirtildiği şekilde uluslararası hukuka uygun olarak anlaşma ile yapılacaktır (BMDHS, m. 74). Kıta Sahanlığı (Continental Shelf): Coğrafi, jeolojik ve oşinografik bir kavramdır. Deniz yatağı kıyıdan itibaren denizin derinliklerine doğru uzanırken değişik seviyeler göstererek yavaş yavaş derinleşir. Genellikle 200 metre, bazı yerlerde ise 500 metre derinliğine vardıktan sonra birdenbire keskin bir yamaç biçimini alarak derinleşmeye başlar. Kıyı çizgisi ile derinleşmeye başladığı yer arasında kalan deniz tabanı ve bunun toprak altı kıt a sahanlığını oluş- 183

28 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları turur. BMDGHS, kıt a sahanlığının deniz tabanı ile ilgili bir kavram olduğunu ve kıt a eşiğinin doğal uzantısının dış kenarına kadar kıt a sahanlığının uzadığını ve dış kenarının belirli bir uzaklığa kadar ulaşmadığı durumlarda, kıt a sahanlığının genişliğinin, karasularının ölçülmeye başlandığı esas hattan 200 mile kadar uzatılabileceğini belirtmekte ve istisnai bazı durumlarda kıt a sahanlığının 350 mile kadar genişletilebileceğini de hükme bağlamaktadır (Mad.76). Ada (Island): Etrafı sularla çevrili, kıtadan küçük, adacıktan büyük kara parçasıdır. Adaları kıta ve adacıklardan ayıran belirli bir özellik yoktur. Bununla birlikte adalar iki kısımda incelenirler: Kıtasal Adalar (Kıta eşiklerine oturmuş olanlar) ve Okyanus Adaları (Kıta eşiklerinden bağımsız durumdakiler). Adacık (Islet): Adadan daha küçük kara parçalarına verilen genel addır. Ancak bunun üst limitini tanımlayan belli bir ölçüt yoktur. Bununla birlikte aşağıdaki kara parçaları genel olarak adacık sınıfına sokulurlar ve adacık yerine bu adlarla anılarak, ada dan ayrılırlar. (a) Kayalık (Rock): Genel olarak kayalardan oluşan, üzerinde yaşanmayan ve çok az bitki örtüsüne sahip kara parçasıdır. (b) Kumul, Sığlık (Sandbar, Bar, Sandbank): Genellikle içinde su bulunan veya su içine girmiş durumda olan, kumluk, alüvyonlu veya çakıllı toprağı bulunan doğrusal bir kara parçasıdır. (c) Key (Cay): Mercan resiflerinin yüzeyindeki küçük kumlu kara parçalarıdır. Genellikle Pasifik, Atlantik ve Hint Okyanusları nda bulunurlar. Üzerlerinde yaşanabildiğinden ve tarıma elverişli olduklarından, pek çok insan için önemlidirler. BMDHS ne göre; cezir zamanı ortaya çıkan yükseklikler»den, deniz ile çevrili olan, cezir zamanı açıkta kalan ve med zamanı örtülen doğal kara yükseklikleri anlaşılır. Cezir zamanı ortaya çıkan yükseklikler, kıtadan veya 184

29 bir adadan, tamamen veya kısmen karasuları genişliğini aşmayan bir uzaklıkta bulundukları takdirde bu yüksekliklerdeki en düşük cezir hattı, karasularının genişliğinin ölçülmesinde esas hat olarak alınabilir. Cezir zamanı ortaya çıkan yükseklikler kıtadan veya bir adadan karasuları genişliğini aşan bir uzaklıkta bulundukları takdirde, bunların kendilerine özgü karasuları yoktur (BMDHS, m. 13). Mercan Kümesi (Atol): Mercan kümelerinin ada niteliğindeki kısımları veya serpiştirilmiş kayalıklarla çevrili adalar söz konusu olduğunda, karasularının ölçülmeye başlandığı esas hat, sahildar devlet tarafından resmen kabul edilmiş deniz haritalarında belirtildiği şekliyle, kayalık üzerinde, açık deniz tarafındaki, en düşük cezir hattıdır (BMDHS, m. 6). Resif (Reef): Denizcilik terminolojisinde, suyun ortalama olarak 12 m. kadar altında kalan kayalık, kumluk ve benzer kara parçalarına resif adı verilir. 2. SPRATLY ADALARI LİSTESİ (Tablo 12): SPRATLY ADALARI LİSTESİ İsim Ön Plana Çıkan Özellikleri İşgalcisi Alicia Annie Resifi Alison Resifi Vietnam Tarih yok Amboyna Keyi Vietnam 1975/1978 Ardasier Resifi Sadece gelgitin çekilmesi sırasında yüzeyde kalır. Bir lagünü çevreler. Az miktarda kumlukları vardır. Malezya nın 20 askeri var. Malezya 1986 Baker Resifi 185

30 Asya da Güvenlik Sorunları ve Yansımaları Ban Than Resifi Barque Canada Resifi 1995 Baharında Yapılandırma Projesi kapsamında Itu Aba kum keyinin olduğu yerden Tayvan ve Vietnam arasında işgal edilerek paylaşılmıştır. Mercan adası. En yüksek noktası 4,5 m.dir. Resifin çoğunluğu su altındadır. Kumluk bölümleri vardır. Yaklaşık 27 km. uzunluğundadır. Malezyanın işgalinden sonra askeri tesisler artmıştır. Tayvan Mart 1995 Vietnam, 1987 Malezya, 1988 Bombay Keyi Bombay Sığlığı Boxall Resifi Central Resifi Vietnam 1978 Collins Resifi Johnson South Resifi ile bağlantılı olduğu için bu adla da anılır. Güneybatı köşesinde, cezirde yüzeye çıkan bir mercan bulunur. Vietnam Tarih yok Commodore Resifi Filipinler 1978 Cornwallis South Resifi Malezya nın 1 subay ve 8 askerden oluşan birliği vardır. Vietnam 1988 Cuarteron Resifi Çin, 1988 Da Ba Dao (V) Dallas Resifi Malezya nın 1 subay ve 8 askerden oluşan birliği vardır. Ayrıca turistik olarak da Malezya 1987 kullanılmaktadır. Discovery Great Resifi Vietnam 1988 Discovery Small Resifi Vietnam burayı işgal etmiş olmasına rağmen diğer ülkeler bu işgali desteklememişlerdir. Doğu Resifi Vietnam 1988 Eldad Resifi Erica Resifi Şimdilerde Çin tarafından işgal edildiği iddia edilmektedir. Vietnam? Çin? 186

31 Fiery Cross / Kuzeybatı Resifi İlk Thomas Sığlığı Çin bölgeye, 8080 m² alana oturan, 21 km. uzunluğunda, içinde bir uçak pisti olan bir askeri liman inşa etmiştir de bir Deniz araştırma istasyonu kurulmuştur. Çin, 1988 Flat Adası Filipinler Tarih yok. Gaven Resifleri Çin, Grainger Kümesi Vietnam Grierson Resifi Vietnam Half Moon Sığlığı Çin burada kaya (sığ su) işareti yerleştirmiştir. Hardy Resifi Higgens Resifi Holiday Resifi Hopps Resifi Hughes Resifi Araştırmacı Resifi Iroquois Resifi Irving Resifi Filipinler Tarih yok. En büyük Spratly adasıdır. Adada 600 asker, deniz feneri, telsiz ve meteoroloji istasyonları, Itu Aba Adası bir beton mendirek Tayvan ve güneybatıda iki adet kuyu 1956/1963 bulunmaktadır. Ayrıca 2 km. uzunluğunda bir uçak pisti ve balıkçı barınağı olduğu bilinmektedir. Jackson Resifi Johnson Kuzey Resifi Johnson Güney Resifi Burası 1988 yılındaki Çin- Vietnam çatışmasına neden Çin olan yerdir. (Mc)Kennan Resifi Çin 1988 Ladd Resifi Çin 1992 Lansdowne Resifi Vietnam Tarih yok. 187

KUZEYDOĞU ASYA DA GÜVENLİK. Yrd. Doç. Dr. Emine Akçadağ Alagöz

KUZEYDOĞU ASYA DA GÜVENLİK. Yrd. Doç. Dr. Emine Akçadağ Alagöz KUZEYDOĞU ASYA DA GÜVENLİK { Yrd. Doç. Dr. Emine Akçadağ Alagöz Soğuk Savaş sonrası değişimler: Çin in ekonomik ve askeri yükselişi Güney Kore nin ekonomik ve askeri anlamda güçlenmesi Kuzey Kore nin

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM: ULUSLARARASI HUKUKTA ADA TÜRLERİ VE DENİZ ALANLARI BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI HUKUKTA ADA TANIMI

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KISIM: ULUSLARARASI HUKUKTA ADA TÜRLERİ VE DENİZ ALANLARI BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI HUKUKTA ADA TANIMI KISALTMALAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V Vİİ XVİİ BİRİNCİ KISIM: ULUSLARARASI HUKUKTA ADA TÜRLERİ VE DENİZ ALANLARI BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI HUKUKTA ADA TANIMI I. KAVRAM OLARAK 3 H. ADA TANIMININ UNSURLARI 5

Detaylı

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ

TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ TÜRKİYE NİN DOĞALGAZ POTANSİYELİ Murat Sungur BURSA Enerji Grubu Başkanı Zorlu Holding (CEO Zorlu Holding Energy Group) 11 Ocak 2010 ANKARA SUNUM İÇERİĞİ 1. Türkiye nin doğalgaz üretim ve tüketim durumu

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

Türkiye ve Kitle İmha Silahları. Genel Bilgiler

Türkiye ve Kitle İmha Silahları. Genel Bilgiler Türkiye ve Kitle İmha Silahları Genel Bilgiler Nükleer Silahlar ABD nin nükleer güç tekeli 1949 a kadar sürmüştür. Bugün; Rusya, İngiltere, Fransa, Çin, İsrail, Hindistan ve Pakistan ın nükleer silahları

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

Madde 87 Açık denizlerin serbestliği

Madde 87 Açık denizlerin serbestliği Açık denizler Madde 87 Açık denizlerin serbestliği 1- Açık denizler, sahili bulunsun veya bulunmasın bütün devletlere açıktır. Açık denizlerin serbestliği, işbu Sözleşmede yer alan şartlar ve diğer uluslararası

Detaylı

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) :

Yenilenebilir olmayan enerji kaynakları (Birincil yahut Fosil) : Günümüzde küresel olarak tüm ülkelerin ihtiyaç duyduğu enerji, tam anlamıyla geçerlilik kazanmış bir ölçüt olmamakla beraber, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren önemli bir kriterdir. İktisadi olarak

Detaylı

DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı

DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı JEOLOJİK OSEONOGRAFİ Genelde çok karmaşık bir yapıya sahip olan okyanus ve deniz

Detaylı

III. ÜLKE İLE İLGİLİ UYUŞMAZLIKLARDA İLERİ SÜRÜLEN BAZI SİYASÎ ESASLAR 23

III. ÜLKE İLE İLGİLİ UYUŞMAZLIKLARDA İLERİ SÜRÜLEN BAZI SİYASÎ ESASLAR 23 İ Ç İ N D E K İ L E R Sahi} e ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER KISALTMALAR I. TEMEL İLKELER V I X x v 1 II. ÜLKE KAZANMA VE YİTİRME BİÇİMLERİ 5 1. Devir i 6 2. İşgal 11 3. Kazandırıcı Zamanaşımı 10 4. Katılma I 7 5.

Detaylı

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Suudi Arabistan İlişkileri: Kapasite İnşası ( 2016, İstanbul - Riyad ) Türkiye 75 milyonluk nüfusu,

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ KISALTMALAR GİRİŞ 1

İÇİNDEKİLER SUNUŞ KISALTMALAR GİRİŞ 1 İÇİNDEKİLER SUNUŞ V KISALTMALAR XXI GİRİŞ 1 BİRİNCİ KISIM Deniz Hukuku'nun Tanımı - Tarihsel Süreç - Kaynaklar BİRİNCİ BÖLÜM KAPSAM -TARİHÇE - KODİFİKASYON I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE : TANIM VE TERMİNOLOJİ 7

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

Toplumcu Düşünce Enstitüsü. Değerlendirme Notu. DN Dış Politika/ Mayıs 2016 Hazırlayan: Mustafa AKCAN

Toplumcu Düşünce Enstitüsü. Değerlendirme Notu. DN Dış Politika/ Mayıs 2016 Hazırlayan: Mustafa AKCAN Toplumcu Düşünce Enstitüsü Değerlendirme Notu DN Dış Politika/16-05 02 Mayıs 2016 Hazırlayan: Mustafa AKCAN Nükleer Güvenlik Zirvesi, G7 ve Kaynama Noktası: "Güney Çin Denizi" Son yıllarda Güney Çin Denizi

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI. Ümit Özlale

ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI. Ümit Özlale tepav Economic Research Policy Foundation of Turkey ÇOK TARAFLI İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ NİN GELECEĞİ KONFERANSI Ümit Özlale 29 April 2011 2 Sunum Planı 1. Bölüm: İhracat performansımız Pazar genişlemesi

Detaylı

A.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ DENİZ KAMU HUKUKU FİNAL SINAVI YANIT ANAHTARI 05 Ocak 2014; Saat: 14.30

A.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ DENİZ KAMU HUKUKU FİNAL SINAVI YANIT ANAHTARI 05 Ocak 2014; Saat: 14.30 A.Ü. HUKUK FAKÜLTESİ DENİZ KAMU HUKUKU FİNAL SINAVI YANIT ANAHTARI 05 Ocak 2014; Saat: 14.30 1. Aşağıdaki cümlelerden YANLIŞ olanı işaretleyiniz. a) 2. Dünya Savaşı ndan sonra deniz hukuku alanında birincisi

Detaylı

TÜRKİYE - POLONYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - POLONYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - POLONYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Polonya İlişkileri; Fırsatlar ve Riskler ( 2016 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

Finansal Krizden Bu Yana Dünya Ticaretinin En Kötü Yılı : 2015

Finansal Krizden Bu Yana Dünya Ticaretinin En Kötü Yılı : 2015 Finansal Krizden Bu Yana Dünya Ticaretinin En Kötü Yılı : 215 The Economist Intelligence Unit, Haziran 216 Küresel ticaret finansal krizden bu yana, 215 te en zayıf yılını yaşadı. Ekonomi Politikaları

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

Gökmen ÖZER/Coğrafya Öğretmeni

Gökmen ÖZER/Coğrafya Öğretmeni Gökmen ÖZER/Coğrafya Öğretmeni İnsan etkinlikleri neticesinde oluşan iklim değişikliği riskleri değerlendirmeleriyle sorumlu devletler arası bilimsel bir organdır. Heyet 1988 de Dünya Meteoroloji Örgütü,

Detaylı

Ulaşım Coğrafyası. Konu 10 Ulaşım biçimleri (Deniz ulaşımı)

Ulaşım Coğrafyası. Konu 10 Ulaşım biçimleri (Deniz ulaşımı) Ulaşım Coğrafyası Ulaşım Coğrafyası Konu 10 Ulaşım biçimleri (Deniz ulaşımı) DENĐZ ULAŞIMI Deniz Ulaşımı Deniz ulaşımının kökeni M.Ö. 3200 yıllarına kadar uzanmakta olup Mısır kıyı denizciliği ile başlamıştır

Detaylı

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Günümüzde çok amaçlı bir kullanım alanına sahip olan Mısır, Amerika Kıtası keşfedilene kadar dünya tarafından bilinmemekteydi. Amerika Kıtasının 15. yüzyıl sonlarında keşfedilmesiyle

Detaylı

Khelvaçauri de Serbest Sanayi Bölgesi (SSB) Kurulmasina İlişkin Proje Teklifi Acara Ö.C. Maliye ve Ekonomi Bakanlığı 2012

Khelvaçauri de Serbest Sanayi Bölgesi (SSB) Kurulmasina İlişkin Proje Teklifi Acara Ö.C. Maliye ve Ekonomi Bakanlığı 2012 Khelvaçauri de Serbest Sanayi Bölgesi (SSB) Kurulmasina İlişkin Proje Teklifi Acara Ö.C. Maliye ve Ekonomi Bakanlığı 2012 İçindekiler Coğrafi Konumu Mevcut Olan Altyapı SSB nin Gelişmesi İçin Şartlar Gümrük

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

ÇİN TAYVAN 66 YIL SONRA NEDEN GÖRÜŞTÜ? Dr. Nejat Tarakçı Jeopolitikçi ve Stratejist

ÇİN TAYVAN 66 YIL SONRA NEDEN GÖRÜŞTÜ? Dr. Nejat Tarakçı Jeopolitikçi ve Stratejist ÇİN TAYVAN 66 YIL SONRA NEDEN GÖRÜŞTÜ? Dr. Nejat Tarakçı Jeopolitikçi ve Stratejist ntarakci@gmail.com Giriş Çin e 200 km mesafedeki Tayvan Adası tarih boyunca bir saldırı ve yığınak üssü olarak kullanılmıştır.

Detaylı

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV

DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU PAGEV DÜNYA PLASTİK SEKTÖR RAPORU 2016 PAGEV 1. DÜNYA PLASTİK MAMUL SEKTÖRÜNDE GELİŞMELER 1.1. DÜNYA PLASTİK MAMUL ÜRETİMİ Yüksek kaynak verimi, düşük üretim ve geri kazanım maliyeti ve tasarım ve uygulama zenginliği

Detaylı

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri

Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşmasının Türkiye Ekonomisine ve Dış Ticaretine Etkileri Medine Atay Ergin 12 Mayıs 05.03.2015 2016, İstanbul Trans-Pasifik Ortaklık Anlaşması 4 Şubat 2016 tarihinde imzalandı.

Detaylı

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU

TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU TÜRKIYE NİN MEVCUT ENERJİ DURUMU Zinnur YILMAZ* *Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, SİVAS E-mail: zinnuryilmaz@cumhuriyet.edu.tr, Tel: 0346 219 1010/2476 Özet Yüzyıllardan

Detaylı

DENİZ TİCARETİ HUKUKU

DENİZ TİCARETİ HUKUKU JEOPOLİTİK Ege Sorunu Türkiye ile Yunanistan Arasında Ege Denizi ne İlişkin Başlıca Sorunlar Karasuları sorunu Kıta sahanlığı sorunu Hava sahası sorunu Gayri askeri statüdeki adaların silahlandırılması

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

(Resmi Gazete ile yayımı: 13/06/2000 Sayı:24078)

(Resmi Gazete ile yayımı: 13/06/2000 Sayı:24078) -2182- TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE RUSYA FEDERASYONU HÜKÜMETİ ARASINDA RUS DOĞAL GAZININ KARADENİZ ALTINDAN TÜRKİYE CUMHURİYETİNE SEVKİYATINA İLİŞKİN 15 ARALIK 1997 TARİHLİ ANLAŞMAYA EK PROTOKOLÜN

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA ÇEVRE ALANINDA MUTABAKAT ZAPTI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA ÇEVRE ALANINDA MUTABAKAT ZAPTI TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA ÇEVRE ALANINDA MUTABAKAT ZAPTI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti

Detaylı

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye 1944 Şikago/ICAO Sivil Havacılık Rejimi Avrupa Birliği Sivil Havacılık Düzenlemeleri - Tek Avrupa Hava Sahası I

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ STRATEJİK VİZYON BELGESİ ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ Ekonomi, Enerji ve Güvenlik; Yeni Fırsatlar ( 20-22 Nisan 2016, Pullman İstanbul Otel, İstanbul ) Karadeniz - Kafkas coğrafyası, tarih boyunca

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ Ekonomik İşbirliği Teşkilat (EİT), üye ülkeler arasında yoğun ekonomik işbirliğinin tesis edilmesini amaçlayan bölgesel düzeyde bir uluslararası teşkilattır. Teşkilat, 1964 yılında kurulan Kalkınma İçin

Detaylı

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu 2016 yılında 126 ülkenin ordusu değerlendirilmiş ve dünyanın en güçlü orduları sıralaması yapılmıştır. Ülkenin sahip olduğu silahlı gücün yanında nüfusu, savaşabilecek ve askerlik çağına gelen insan sayısı,

Detaylı

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları,

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Bugün, ulusal savunmamızın güvencesi ve bölge barışı için en önemli denge ve istikrâr unsuru olan Türk Silahlı Kuvvetleri nin etkinliğini ve

Detaylı

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI

ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI ULUSLARARASI ÇEVRE MEVZUATI 1. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (1969) Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (The Vienna Convention on the Law of Treaties, 1969 (VCLT)), uluslararası hukuk araçlarının

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Dr. DERYA AYDIN OKUR. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi DENİZ HUKUKUNDA

Dr. DERYA AYDIN OKUR. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi DENİZ HUKUKUNDA Dr. DERYA AYDIN OKUR Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi DENİZ HUKUKUNDA LİMAN DEVLETİ YETKİSİ VE DENETİMİ GEMİ KAYNAKLI DENİZ KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİNDE

Detaylı

ASEAN (GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ. Ülke Profili

ASEAN (GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ. Ülke Profili ASEAN (GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİ İŞ BİRLİĞİ ÖRGÜTÜ) ÜLKELERİ & MAKİNE VE AKSAMLARI DIŞ TİCARETİ Genel Bilgiler Ülke Profili 8 Ağustos 1967 yılında, ASEAN (Bangkok) Deklarasyonu ile kurulan ASEAN" Güneydoğu

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... Şekiller ve Tablolar Listesi... xii 1. BÖLÜM ENTEGRASYON VE ENTEGRASYONUN ETKİLERİ

İÇİNDEKİLER. Önsöz... Şekiller ve Tablolar Listesi... xii 1. BÖLÜM ENTEGRASYON VE ENTEGRASYONUN ETKİLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz... Şekiller ve Tablolar Listesi... xii v 1. BÖLÜM ENTEGRASYON VE ENTEGRASYONUN ETKİLERİ 1.EKONOMİK ENTEGRASYONLAR... 1 1.1.Küreselleşme ve Bölgeselleşme... 2 1.1.1. Küreselleşme... 2

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Sayı: 7/2017. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı. yapar:

Sayı: 7/2017. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı. yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 30 Ocak 2017 tarihli Otuzüçüncü Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında

Detaylı

4. İslam İşbirliği Teşkilatı ( İİT ) Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu

4. İslam İşbirliği Teşkilatı ( İİT ) Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu BAŞKANIN SONUÇ DEKLARASYONU ( TASLAK ) 4. İslam İşbirliği Teşkilatı ( İİT ) Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu Ana teması: İslam İşbirliği Teşkilatı Ülkeleri Arasında Ekonomik Entegrasyon: Beklentiler

Detaylı

KOSTA RİKA ÜLKE RAPORU

KOSTA RİKA ÜLKE RAPORU KOSTA RİKA ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı :Kosta Rika Cumhuriyeti Başkenti :San Jose Kuruluş Tarihi :15 Eylül 1821 Nüfusu :4 milyon 814 bin Yüzölçümü :51.100 km2

Detaylı

ULUSLARARASI ÖRGÜTLER

ULUSLARARASI ÖRGÜTLER DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI ÖRGÜTLER KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

GÜNEY DOĞU ASYA. TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ ENDONEZYA

GÜNEY DOĞU ASYA. TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ ENDONEZYA GÜNEY DOĞU ASYA TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ Bu yazıda başlıca Güney Doğu Asya ülkelerinin Tekstil ve Hazır giyim sektörlerinin dünyada ve Türkiye deki durumuna ve bu ülkelerin dış

Detaylı

Açık Denizler. (ders planı)

Açık Denizler. (ders planı) 19 Aralık 2106 Açık Denizler (ders planı) Açık deniz tanımı (BMDHS md. 86): Bir devletin iç sularına, karasularına, takımada sularına veya münhasır ekonomik bölgesine dahil olmayan tüm deniz alanları Açık

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Türk Elitlerinin Türk Dış Politikası ve Türk-Yunan İlişkileri Algıları Anketi

Türk Elitlerinin Türk Dış Politikası ve Türk-Yunan İlişkileri Algıları Anketi Türk Elitlerinin Türk Dış Politikası ve Türk-Yunan İlişkileri Algıları Anketi Araştırma üç farklı konuya odaklanmaktadır. Anketin ilk bölümü (S 1-13), Türkiye nin dünyadaki konumu ve özellikle ülkenin

Detaylı

TÜRKİYE - HOLLANDA YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - HOLLANDA YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - HOLLANDA YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Hollanda İlişkileri; Fırsatlar ve Riskler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ ( )

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ ( ) TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ (1923-2010) Teorik, Tarihsel ve Hukuksal Bir Analiz Dr. BÜLENT ŞENER ANKARA - 2013 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii TABLOLAR, ŞEKİLLER vs. LİSTESİ... xiv KISALTMALAR...xvii

Detaylı

Kanun No Kabul Tarihi : 25/06/2003. Resmi Gazete Tarihi: 01/07/2003. Resmi Gazete Sayısı: 25155

Kanun No Kabul Tarihi : 25/06/2003. Resmi Gazete Tarihi: 01/07/2003. Resmi Gazete Sayısı: 25155 Ticaret Gemilerinde Çalışan Kaptanlar ve Gemi Zabitlerinin Mesleki Yeterliliklerinin Asgari İcaplarına İlişkin 53 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun Kanun No. 4906 Kabul Tarihi

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi Musa Rahmanlar Ankara/2016 Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Dairesi/Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü İçerik 1. Sürdürülebilir

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

İÇİNDEKİLER ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK REJİMİ

İÇİNDEKİLER ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK REJİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER TABLOLAR LİSTESİ ŞEKİLLER LİSTESİ KISALTMALAR İÇİNDEKİLER v vii xv xvii xxi GİRİŞ 1 Birinci Bölüm ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK REJİMİ 1. ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK REJİMİNİN TEMELLERİ:

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

YETLERĐ. Japonya Ekonomi, Endüstri ve Ticaret. Bakanlığı na bağlı yarı resmi bir kurumdur. Japonya ve yabancı ülkeler arasındaki

YETLERĐ. Japonya Ekonomi, Endüstri ve Ticaret. Bakanlığı na bağlı yarı resmi bir kurumdur. Japonya ve yabancı ülkeler arasındaki JETRO NUN FAALĐYETLER YETLERĐ 1 Japonya Ekonomi, Endüstri ve Ticaret Bakanlığı na bağlı yarı resmi bir kurumdur. Japonya ve yabancı ülkeler arasındaki yatırım ve ticareti ilerletir. Ağ Jetro nun 54 ülkede

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) KURULUŞ RAPORLARI BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) Kuruluş adı Birleşmiş Milletler (BM) Kuruluş Tarihi 1945 Merkezi New York (ABD) Üye ülke sayısı 192 Genel Sekreter Ban Ki-mun Genel Bilgiler Dünya barışı ve sosyal

Detaylı

B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MYANMAR ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 2 I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Myanmar Birliği Cumhuriyeti : Cumhuriyet : Güneydoğu Asya ülkesi olan

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi

Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Sina Baydur UTMK Başkan Vekili Uluslararası Anlaşmalar İhtisas Komitesi Başkanı Komite Başkanı: Sina BAYDUR UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi,

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ÇEVRE KORUMA BAKANLIĞI ARASINDA ÇEVRE ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI GAMBİYA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI GAMBİYA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI GAMBİYA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararasılaştırma ve Dış Ticaret Şefliği Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER

Detaylı

Bilgi Notu / Mayıs 2010

Bilgi Notu / Mayıs 2010 ASYA KALKINMA BANKASI ve TÜRKİYE Bilgi Notu / Mayıs 2010 Asya Kalkınma Bankası (Asian Development Bank/ADB), Asya ve Pasifik bölgesinde kalkınmaya katkıda bulunmak amacıyla 1966 yılında kurulmuştur. 1999

Detaylı

BM Güvenlik Konseyi nin Yeniden Yapılandırılması

BM Güvenlik Konseyi nin Yeniden Yapılandırılması Dr. Selman ÖĞÜT Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi 21. Yüzyılda Uluslararası Hukuk Çerçevesinde BM Güvenlik Konseyi nin Yeniden Yapılandırılması İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...

Detaylı

TİCARET GEMİLERİNDE ÇALIŞAN KAPTANLAR VE GEMİ ZABİTLERİNİN MESLEKÎ YETERLİLİKLERİNİN ASGARİ İCAPLARINA İLİŞKİN 53 SAYILI SÖZLEŞME

TİCARET GEMİLERİNDE ÇALIŞAN KAPTANLAR VE GEMİ ZABİTLERİNİN MESLEKÎ YETERLİLİKLERİNİN ASGARİ İCAPLARINA İLİŞKİN 53 SAYILI SÖZLEŞME TİCARET GEMİLERİNDE ÇALIŞAN KAPTANLAR VE GEMİ ZABİTLERİNİN MESLEKÎ YETERLİLİKLERİNİN ASGARİ İCAPLARINA İLİŞKİN 53 SAYILI SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi: 6 Ekim 1936 Kanun Tarih ve Sayısı: 25.6.2003 / 4906 Uluslararası

Detaylı

DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı

DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı DENİZ BİYOLOJİSİ Prof. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı HİDROLOJİ: Yer yuvarının yaklaşık 3/4 'lük bir bölümünü örten hidrosferi inceleyen

Detaylı

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI

SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI SAF GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI 1. Amaç: Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikasının (Politika) amacı SAF GYO A.Ş nin ( Şirket ) faaliyet gösterdiği sektörde

Detaylı

ENDONEZYA ÜLKE RAPORU 23.03.2016

ENDONEZYA ÜLKE RAPORU 23.03.2016 ENDONEZYA ÜLKE RAPORU 23.03.2016 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Endonezya ya ihracat yapan 45 firma bulunmaktadır. 31.12.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi)

ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi) ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi) Yük. Müh. Hamdi Sena Nomak* İstanbul Teknik Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu 1. IV. Uluslararası Türk - Asya Kongresi 27-29 Mayıs 2009 tarihleri arasında İstanbul da icra edilmiş ve son derece yapıcı ve samimi bir ortam içerisinde

Detaylı

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yeni Teknolojiler ve Bunların Yargıda Uygulanmaları Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar Yüksek

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 Ankara Ülke Ekonomisinde Etkili Olan Faktörler Tarih Doğal Kaynaklar Coğrafi yer Büyüklük Arazi şekilleri

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

Orta Asya daki satranç hamleleri

Orta Asya daki satranç hamleleri Orta Asya daki satranç hamleleri Enerji ve güvenlik en büyük rekabet alanı 1 Üçüncü on yılda Hazar Bölgesi enerji kaynakları Orta Asya üzerindeki rekabetin en ön plana çıktığı alan olacak. Dünya Bankası

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

ÇEVRE SORUNLARININ TOPLUMLARIN GÜNDEMİNE YERLEŞMESİ

ÇEVRE SORUNLARININ TOPLUMLARIN GÜNDEMİNE YERLEŞMESİ ÇEVRE SORUNLARININ TOPLUMLARIN GÜNDEMİNE YERLEŞMESİ 1970 yılında Roma Kulübü, insanlığın ikilemi adlı projesinde dünya bağlamında Nüfus artışı, Gıda üretimi, Endüstrileşme Doğal kaynakların tüketilmesi

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI VİETNAM ÜLKE PROFİLİ

İZMİR TİCARET ODASI VİETNAM ÜLKE PROFİLİ İZMİR TİCARET ODASI VİETNAM ÜLKE PROFİLİ Hazırlayan: Ahmet Toprak Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Ağustos 2016 GENEL BİLGİLER Ülke adı: Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti Yönetim biçimi: Komünist Devlet Başkent:

Detaylı

TÜRKİYE - FRANSA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - FRANSA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - FRANSA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Fransa İlişkileri; Fırsatlar ve Riskler ( 2016 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen ekonomisi

Detaylı