SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ"

Transkript

1 Ekonomeri ve Đsaisik Sayı: ĐSTANBUL ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSAT FAKÜLTESĐ EKONOMETRĐ VE ĐSTATĐSTĐK DERGĐSĐ SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ Necmein Alpay KOÇAK Absrac Omiing he official and religious holidays which are deerminisic componens of a ime series causes a bias on analyzing of economic ime series and evaluaions abou his biased series will be a faul. In his sudy, I discuss how he holiday variables can be consruced and analyzed in Turkish indusrial producion index (2005=100), and also how his effec adjus from original series and inerpre. According o applicaion resuls achieved by RegARIMA model, i is carried ou moving holidays have negaive and saisical significan effecs on indusrial producion index. In addiion, i is found ou ha raher han level of series, holiday effecs make unignorable differences in growh rae of series. Keywords: Time Series Decomposiion, Sochasic Componens, Deerminisic Componens, Holiday Effecs, Religious Holidays, SARIMA, RegARIMA, Airline Model. Jel Classificaion: C32, C51 Öze Zaman serisinin deerminisik bileşenlerinden olan resmi ve dini aillerin ekonomik faaliyeler üzerindeki olası ekilerinin gözardı edilmesi, ekonomik zaman serilerinin analizinde sapmalı sonuçlara ve bu seriler üzerinden yapılacak değerlendirmelerin haalı olmasına neden olmakadır. Bu çalışmada, Türkiye nin 2005=100 emel yıllı sanayi üreim endeksi örneği ile resmi aillerin (sabi aillerin), Ramazan ve Kurban Bayramı aillerinin (harekeli aillerin) ekilerinin hangi yönem aracılığı ile espi edileceği, ilgili zaman serisinden nasıl arındırılacağı ve bu ekilerin nasıl yorumlanacağı arışılacakır. RegARIMA modeli kullanılarak elde edilen uygulama sonuçlarına göre, harekeli ailerin sanayi üreim endeksi üzerinde negaif ve anlamlı bir eki yaraığı oraya çıkmışır. Bununla birlike, ail ekilerinin ilgili zaman serisinin seviye değerlerine kıyasla büyüme oranlarında göz ardı edilemeyecek farklılıklar meydana geirdiği anlaşılmışır. Anahar Kelimeler: Zaman Serisi Ayrışırması, Sokasik Bileşenler, Deerminisik Bileşenler, Tail Ekileri, Dini Tailler, SARIMA, RegARIMA, Airline Modeli. Jel Sınıflaması : C32, C51 Adres: TÜĐK Uzman Yardımcısı, Türkiye Đsaisik Kurumu Çalışmadaki yorum ve görüşler hazırlayanın kendisine ai olup, Türkiye Đsaisik Kurumunu bağlamaz. The views expressed in his paper are hose of he auhor and do no necessarily reflec he policies of Turkish Saisical Insiue.

2 Ekonomeri ve Đsaisik Sayı: Giriş Zaman serisi bileşenlerinden rend, konjonkür ve mevsimsel bileşen sokasik yada deerminisik olabilirken, akvim ekileri ve uç-nokalar deerminisik olarak bulunmakadır (Gomez ve Maravall, 1996). Deerminisik akvim ekileri ise kendi içerisinde ail ekileri, iş-günü ekisi, çalışma-günü ekisi ve arık yıl ekisi olarak kaegorilere ayrılmakadır. Tail ekileri, yılın belirli dönemlerinde meydana gelen aillerin zaman serisi üzerindeki ekileri olarak değerlendirebilir. Örneğin, ail dönemlerinde çalışanlar ve firmalar faaliyelerini durdurmakadırlar. Bu süreçe üreim ya da ükeim kayıpları yaşanmaka ve ilgili zaman serisi dışsal bir eki nedeniyle düşüş gösermekedir 1. Bu düşüş, bir verimlilik düşüşü ya da reel bir alep daralması nedeniyle gerçekleşmediği için yapılacak kıyaslamalar sapmalı olacakır. 1 Zaman serisinin dönemler/aylar arasında objekif olarak karşılaşırılabilmesi için, mevsimsel ve iş-günü ekilerinin yanında ail ekilerinin de ilgili seriden arındırılması gerekmekedir. Bu düşünce ile yapılmış çalışmalara örnek olarak, Bell ve Hillmer (1983), Findley and Soukup (2000), Lin ve Liu (2003), Alper ve Aruoba (2004), Shuja vd. (2007), ve Koçak (2009) verilebilir. Alper ve Aruoba (2004), ail ekileri ile ilgili lieraürde Türkiye için yapılan ilk ve ek çalışma olması açısından önemlidir. Çalışmada, sanayi üreim endeksi dönemleri için aylık olarak incelenmişir. Sanayi üreim endeksi, öncelikle rend, mevsimsel ve düzensiz bileşen olarak üç kısma ayrılmış ve ramazan ve kurban bayramlarının ekileri düzensiz bileşen üzerine koşularak elde edilmişir. Ancak bu çalışmada bulunan bazı yönemsel eksiklikler, çalışma sonucunda elde edilen bulgular üzerinde şüpheler uyandırmakadır. Çünkü, bileşenlerin ayrışırılması amamen keyfi varsayımlar ile yapılmışır. Đlk olarak zaman serisindeki bileşenlerin çarpımsal olarak birleşiğini (çarpımsal ayrışırma) varsayılmışır. Faka, bu ayrışırmanın biçimi isaisiksel olarak es edilmemişir. Đkincisi, serideki rend ve mevsimsel bileşenin deerminisik olduğu varsayılarak, ilgili bileşenlerin ayrışırılmasında sırasıyla Hodrick-Presco (1997) filresi ve mevsimsel kukla değişkenler kullanılmışır. Ancak, Yamak ve Sivri (1998) çalışmasında sanayi üreiminde mevsimselliğin sokasik olduğu yönünde bulgular elde edilmişir. Dolayıysıyla, ilgili bileşenlerin seri üzerindeki ekisinin deerminisik ya da sokasik olabileceği belirlenmemişir. Bununla 11 Tail dönemleri öncesinde üreimi ya da ükeimi arırıcı ekiler bu çalışma kapsamı dışında bırakılmışır. Bu ür bir çalışma için bkz. Findley ve Soukup (2000). 21

3 Sanayi Üreiminde Tail Ekileri birlike, Maravall (2001) HP filresinin seri mevsimselliken arındırıldıkan sonra kullanılması gerekiğini, aksi akdirde, mevsimsel bileşenin deerminisik kısmının rend bileşenine akarılabileceğini belirmişir. Son olarak, Hodrick Presco filresi uzun dönemli rend ekisini arındırdığı için, ail ekilerinin analiz edildiği düzensiz bileşenin hala konjonkür bileşeni içereceği açıkır. Bu çalışmanın amacı, Alper ve Aruoba (2004) çalışmasından farklı olarak, üm zaman serisi bileşenlerini aynı sisem içerisinde değerlendirerek bileşenlerin sokasik ya da deerminisik özelliklerini dikkae alan Reg-ARIMA modeli ile ail ekilerini espi emekedir. Yönem bölümünde ail ekilerinin belirlenmesi ve arındırılması sürecine değinilecekir. Ardından, sanayi üreim endeksi uygulamasından elde edilen bulgular verildiken sonra, sonuç bölümünde çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılacakır. 2. Yönem 2.1 Tail değişkenlerinin oluşurulması Đncelenecek ail değişkenleri iki ayrı grupa oluşurulacakır. Birincisi, Türkiye de yaşanan 5 resmi ailin oluşurduğu (yıl içinde aynı arihlerde meydana gelen) sabi ail değişkeni, ikincisi ise yine Türkiye yaşayan ramazan ve kurban bayramlarının oluşurduğu (yıl içinde değişen arihlerde meydana gelen) harekeli ail değişkenidir. D SABĐT TATĐL : D 1,i, =. yılın i. ayında hafasonu hariç günlerde meydana gelen resmi ail gün sayısı, Diğer durumlarda, D i, = 0. D HAREKETLĐ TATĐL : D 2,i, =. yılın i. ayında hafasonu hariç günlerde meydana gelen ramazan ve kurban bayramı ail gün sayısı, Diğer durumlarda, D i, = 0. Değişkenler oluşurulurken, hafasonu hariç günlerde meydana gelen ail günlerinin belirlenmesinin sebebi, Koçak (2009) çalışmasında bahsedildiği gibi hafasonu aillerinde yaşanan üreim kayıplarının dışlanarak sadece resmi ve dini aillerden kaynaklanan ekinin espi edilmek isenmesidir. Oluşurulan değişkenlerin diğer bir özelliği, seri üzerinde fazladan bir oralama ekisi yaramaması için, ilgili yıldaki oralamalarında arındırılarak modele kaılmasıdır. Diğer bir ifade ile, 22

4 Ekonomeri ve Đsaisik Sayı: D 1,i, = D1,i, D1,i, D 2,i, D 2,i, D2, i = olarak oluşurulur. 2.2 Modelin kuruluşu ve ahmini Z ail ekisi içeren ekonomik bir değişken olsun. Bu değişkende ail ekilerinin yanı sıra rend-konjonkür, mevsimsel ve esadüfi bileşen gibi emel zaman serisi bileşenleri de bulunmakadır (Z ). Herhangi bir spesifikasyon haası ya da eşanlılık problemi ile karşılaşılmaması için modelin aşağıdaki şekilde kurulması gerekmekedir (Hillmer, Bell, Tiao, 1983). Z = CE + Z (1) Z = β D + β D + Z (2) 1 1, 2 2, ( 1+ 1B)( + θb ) a u Z = θ 1 + (3) ; Fark operaörünü, alındaki indis ise fark derecesini, B ; Gecikme operaörünü, üsündeki indis ise gecikme uzunluğunu göserir. Z, ail ve çalışma günü ekilerini içermeyen (,1,1 )( 0,1,1 ) 0 olarak ifade edilen mevsimsel ARIMA (SARIMA)sürecidir. Basilik olması amacıyla birinci derece düzenli ve mevsimsel farkı alınarak durağan hale geirilmiş bir seriyi emsil kabiliyei yüksek (,1,1 )( 0,1,1 ) 0 modeli 2 kullanılmakadır (Box ve Jenkins 1970). Eğer daha uygun bir ARIMA modeli uygulanmak isenirse, ookorelasyon ve kısmi ookorelasyon kasayılarının kullanıldığı prosedür de kullanılabilir. Yukarıdaki sisemde değişkenini emsil ederken, haa erimi u ( 0,1) a ( 0,1) N olarak dağılmakadır. 2 N harekeli oralama SARIMA modeli ve eşanlı deerminisik değişkenlerin kullanıldığı bu modelleme şekli, lieraürde RegARIMA (Regression ARIMA) adını almakadır (Bell,1995). Modelin oplamsal ya da çarpımsal olarak ifade edileceğine Bayesyen Bilgi Krieri (BIC) ile karar verilir. Diğer arafan, Airline modelindeki θ 1 ve θ kasayılarının değerleri sırasıyla rendkonjonkür ve mevsimsel bileşenin deerminisik ya da sokasik olduğu konusunda bilgiler aşımakadır (Findley vd.,2002). (3) nolu denklemin paramere ahmininde En Yüksek Olabilirlik (Maximum Likelihood) ahmin yönemi kullanılırken, (2) nolu denklemlemin de dahil olduğu sisemdeki paramelerinin ahmininde Genelleşirilmiş En Küçük Kareler Yönemi (GEKK) kullanılır Box ve Jenkins (1970), bu modeli Airline model olarak adlandırmışır. 23

5 Sanayi Üreiminde Tail Ekileri Bunun sebebi, Z ile Z arasında oraya çıkacak muhemel bir korelasyon sonucunda paramere ahminlerinin ekin (minimum varyanslı) olmasını sağlamakır Modelin güvenilirliği ve paramerelerin anlamlılığı (3) numaralı denklemdeki u nin başlangıçaki varsayımları aşıması modelin güvenilirliğinin ispaıdır. Yani u nin normal dağılması (eğiklik ve basıklık kasayılarının isaisiksel olarak bir sorun eşkil ememesi) gerekmekedir. Diğer arafan, model ahminlerinde doğrusal bir spesifikasyon kullanıldığından, sonuça oraya çıkacak haa erimlerinin doğrusal olmayan özellikler aşımaması gerekmemekedir. Aksi akdirde spesifikasyon haasından bahsedilebilir. Ayrıca aynı deklemdeki MA kasayılarının anlamlı ve karakerisik denkleme ai köklerinin birden küçük olması gerekmekedir. (3) numaralı denklemdeki θ 1 ve θ kasayılarının anlamlılığı -esi ile ölçülür. Sisemdeki paramere ahminleri sapmasız ve ekin olduğu için -esi geçerlidir. Dolayısıyla, β i ve α kasayılarının anlamlılığında -esi kullanılabilir. olarak anlamlı olması ilgili seride ail ekilerinin varolduğunu göserir. β i kasayılarının isaisiksel 2.4 Tail ekisinin seriden arındırılması RegARIMA denklem sisemindeki ail ekilerine ai değişken kasayılarının ( β 1 ve β 2 ) anlamlı olması, ilgili seriden ail ekisinin arındırılması gerekiğine işare emekedir. Toplamsal ayrışırma kulanılması durumunda ail ekilerinin seriden çıkarılması, çarpımsal ayrışırma kullanıldığında ise analiz edilen seri elde edilen ail ekilerine bölünerek 100 ile çarpılması sonucu ail ekilerinden arındırılmış seri elde edilecekir. 3. UYGULAMA Türkiye Đsaisik Kurumu arafından aylık olarak yayımlanan 2005=100 emel yıllı Sanayi Üreim Endeksinin kullanıldığı çalışmada, bu serinin Ocak 2005 Aralık GEKK yöneminin deaylı anlaımı için bkz. Planas (1997). 24

6 Ekonomeri ve Đsaisik Sayı: dönemi analiz edilmişir. Bununla birlike, ekileri belirlenecek resmi ve dini bayramları değişkenleri de Ocak 2005 Aralık 2008 dönemi için oluşurulmuşur. TSW 4 yazılımı kullanılarak gerçekleşirilen analiz sonuçları aşağıda raporlanmışır. 4 Tablo 1. RegARIMA model sonuçları Z = D Z 1, D ( 0.42) ( 8.2) = 2, ( B)( B ) ( 2.6) ( 2.9) 2 Ljung Box (Q ) = < Z a Ljung Box (Q) = < Jarque Bera Tesi = 2.35 < 9.02 Pierce(Q )Tesi = 0 < 9.21 BIC = 6.52 No. Kasayılar alındaki paranez içindeki ifadeler, ilgili kasayının -isaisiği değerini gösermekedir. Ayrışırma ipi olarak, BIC krierine göre çarpımsal ayrışırma seçilmişir Tablo 1 e bakıldığında, D 1 ile ifade edilen resmi ail değişkeninin seri üzerindeki ekisinin poziif ve isaisiksel olarak anlamsız olduğu (-isaisiği < 2 ) diğer arafan D 2 ile ifade edilen dini ail ekisinin negaif ve isaisiksel olarak anlamlı bir ekiye sahip olduğu anlaşılmakadır. Böylece, sanayi üreim endeksi serisinden dini aillerin ekisinin arındırılması gerekiği sonucuna varılmışır. Tahmin sonucu elde edilen bir başka bilgi ise, sanayi üreim endeksinin oldukça sokasik bir rend-konjonkür bileşenine, bununla birlike nispeen daha deerminisik ancak kukla değişkenler ile arındırılamayacak düzeyde sokasik bir mevsimsel bileşene sahip olduğu görülmekedir. Tablo 1 in ikinci kısmında ise modelin güvenilirliğini oraya koyan bazı anımlayıcı esler bulunmakadır. Ljung Box Q isaisiğinin sonucuna göre, ahmin sonucu elde edilen haa erimlerinde 1. dereceden ookorelasyon problemi bulunmamakadır. Ljung Box Q 2 isaisiğinin sonucuna göre ise haa erimlerinin karelerinde ookorelasyon problemi bulunmamaka ve böylelike haa erimlerinin doğrusal bir yapı sergilediği anlaşılmakadır. Pierce Q - isaisiğinin sonucu ise haa erimlerinde mevsimsel ookorelasyon 44 Bu yazılım Đspanya Merkez Bankası resmi inerne sayfasından ücresiz olarak emin edilebilir. hp://www.bde.es/servicio/sofware/ramo/seuptswdisribr136.exe 25

7 Sanayi Üreiminde Tail Ekileri bulunmadığına işare emekedir. Son olarak, Jarque-Bera es isaisiği sonuçlarına göre haa erimleri normal dağılım gösermekedir. Elde edilen bu bulgular ışığında, sanayi üreim endeksi üzerindeki resmi ve dini ail ekileri anlamlı bir model çerçevesinde espi edilmiş ve sonuç olarak dini ail ekisinin ilgili seriden arındırılmasına karar verilmişir. Dini ail ekisinden arındırılmış sanayi üreim endeksi serisinin seviye ve büyüme değerlerinin 2008 yılına ilişkin değerleri Şekil 1 ve Şekil 2 de verilmişir Oca.08 Şub.08 Mar.08 Nis.08 May.08 Haz.08 Tem.08 Ağu.08 Eyl.08 Eki.08 Kas.08 Ara.08 Orjinal Dini ail ekilerinden arındırılmış Şekil 1. Sanayi Üreim Endeksi Seviye Kıyaslaması Oca.08 Şub.08 Mar.08 Nis.08 May.08 Haz.08 Tem.08 Ağu.08 Eyl.08 Eki.08 Kas.08 Ara.08 Orjinal Dini ail ekilerinden arındırılmış Şekil 2. Sanayi Üreim Endeksi Yıllık Büyüme Oranı Kıyaslaması Tail ekilerinden arındırılmış sanayi üreim endeksi serilerine bakıldığında, seviye değerlerinde önemli bir değişiklik göze çarpmazken, bir önceki yılın aynı ayına göre 26

8 Ekonomeri ve Đsaisik Sayı: hesaplanan değişim oranlarında önemli farklılıklar dikkai çekmekedir yılı Eylül ayında orijinal seri % 4.3 oranında küçülürken, dini ail ekilerinden arındırılmış seri, % 1.0 oranında küçülmüşür. Bununla birlike, 2008 yılı Aralık ayında orijinal seri % 17.8 oranında küçülürken, ail ekilerinden arındırılmış seri % 11.8 oranında küçüldüğü görülmekedir. Böylelikle, dini aillerden meydana gelen dışsal üreim kayıpları dikkae alınarak daha gerçekçi bir kıyaslama yapma imkanı oraya çıkmakadır. 5. SONUÇ Deerminisik bir zaman serisi bileşeni olan ail ekilerinin, ekonomik bir zaman serisinden arındırılarak daha objekif bir kıyaslama yapılabileceği, yabancı lieraürde oldukça yankı bulmuşur. Türkiye de Ramazan ve Kurban Bayramlarının ekilerini araşıran çalışmalarda kullanılan yönem, ilgili çalışmaların bulgularını değerlendirmede şüphe uyandırmakadır. Bu çalışmada Ramazan, Kurban Bayramı ve resmi ailler de dikkae alınarak, ARIMA modeline dayanan RegARIMA modelleme ekniği kullanılmışır. Elde edilen bulgular çerçevesinde, dini ail ekilerinin sanayi üreim endeksi üzerinde anlamlı ekiler yaraığı ve daha objekif kıyaslamalar için bu ip ekilerin dikkae alınması gerekiği oraya çıkmışır. Arındırılan serilerin yıllık değişim oranları orijinale göre önemli ölçüde değişiklik gösermişir. Sonuç olarak, verilerin kıyaslanmasında ve akademik çalışmalarda kullanılan mevsimsel düzelme ve akvim ekileri düzelmelerinin yanında, Türkiye ye özgü Ramazan ve Kurban bayramı ekilerinin dikkae alınmasıyla daha objekif değerlendirmeler yapılabileceği düşünülmekedir. 27

9 Sanayi Üreiminde Tail Ekileri Kaynakça Alper, C.E. ve Aruoba, S.B. (2004) Moving Holidays and Seasonal Adjusmen: The Case of Turkey, Review of Middle Eas Economics and Finance, Vol.2 (3), Bell, W.R., ve Hillmer, S.C. (1983), Modelling Time Series wih Calendar Variaion Journal of American Saisical Associaion, 78, Bell, W.R. (1995), X-Time Series Modeling Course, Washingon D.C.: U.S. Dep. of Commerce, Bureau of The Census. Box, G.E.P. ve Jenkins, G.M. (1970), Time Series Analysis: Forecasing and Conrol, San Francisco: Holden-Day. Findley, D. F. ve Soukup R. J. (2000), Deecion and Modeling of Trading Day Effecs, ICES Proceedings. Findley, D.F., Marin, D.E.K., Wills, K.C., (2002) Generalizaions of he Box-Jenkins Airline Model Proceedings of he Survey Research Mehods Secion, American Saisical Associaion. Gómez, V., ve Maravall, A. (1996), Programs TRAMO (Time Series Regression wih ARIMA Noise, Missing Observaions and Ouliers) and SEATS (Signal Exracion in ARIMA Time Series), Insrucion for he user, Working Paper 9628, Bank of Spain, Madrid. Hodrick, R., ve Presco E.C. (1997), Poswar U.S. Business Cycles: An Empirical Invesigaion Journal of Money, Credi, and Banking, 29 (1), Koçak, N. A., (2009), Takvim Ekileri: Ulusal Hesaplar Uygulaması, 17. Đsaisik Araşırma Sempozyumu Bildiriler Kiabı, Türkiye Đsaisik Kurumu, Ankara. Lin, J-L. ve Liu, T-S. (2003), Modeling Lunar Calendar Holiday Effecs in Taiwan, Taiwan Economic Forecas and Policy,Vol 33, No 2, Insiue of Economics, Academia Sinica, Taiwan. Maravall, A., (2001) Time aggregaion and he hodrick-presco filer, Anal De Rio, Banco De España, Documeno De Trabajo N Planas, C., (1997), Applied Time Series Analysis: Modelling, Forecasing, Unobserved Componens Analysis and he Wiener-Kolmogorov Filer, Eurosa Inernal Course. Shuja, N., Lazim, M. A. ve Wah, Y.B. (2007) Moving Holiday Effecs Adjusmen for Malaysian Economic Time Series, Journal of he Deparmen of Saisics, Malaysia, Vol. 1, Yamak, R. ve Sivri U. (1998) Türk Sanayi Üreiminde Mevsimsellik, Đkisa, Đşleme ve Finans, Cil:13, Sayı:147,

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-14 / 12 Ekim 2010 EKONOMİ NOTLARI RAMAZAN AYININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Aslıhan Atabek Demirhan

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-14 / 12 Ekim 2010 EKONOMİ NOTLARI RAMAZAN AYININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Aslıhan Atabek Demirhan Türkiye Cumhuriye Merkez Bankaı Sayı: 010-14 / 1 Ekim 010 EKONOMİ NOTLARI RAMAZAN AYININ ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Alıhan Aabek Demirhan Öze: İkiadi değişkenlerde gözlenen mevimel harekeler erilerin ana

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI GÖSTERGELERİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2014

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Aylık Elektrik Talebinin Mevsimsel Model ile Orta Dönem Öngörüsü

Aylık Elektrik Talebinin Mevsimsel Model ile Orta Dönem Öngörüsü Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:1, Sayı:1, 2010, Sayfa 1-23) Aylık Elekrik Talebinin Mevsimsel Model ile Ora Dönem Öngörüsü Galip Alınay * Öze Bu çalışmada Türkiye nin 1995-2008 dönemini kapsayan, oplam

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2015 1 İÇİNDEKİLER

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ 62 Arş. Grv. Emrah ÖNDER İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Arş. Grv. Özlem HASGÜL

Detaylı

MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ PERAKENDE TİCARET ENDEKSLERİ

MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ PERAKENDE TİCARET ENDEKSLERİ TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ PERAKENDE TİCARET ENDEKSLERİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2015 1

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ. Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırma Nedir?

MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ. Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırma Nedir? TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2015 1 İÇİNDEKİLER

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Öze Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Dr. Veli YILANCI İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ ORANLARININ BELİRLENMESİNDE İÇSEL VE DIŞSAL FAKTÖRLERİN ROLÜ Kaan MASATÇI ÖZET ABSTRACT

TÜRKİYE DE FAİZ ORANLARININ BELİRLENMESİNDE İÇSEL VE DIŞSAL FAKTÖRLERİN ROLÜ Kaan MASATÇI ÖZET ABSTRACT TÜRKİYE DE FAİZ ORANLARININ BELİRLENMESİNDE İÇSEL VE DIŞSAL FAKTÖRLERİN ROLÜ Kaan MASATÇI ÖZET Arş.Gör.Burak DARICI Bu çalışmada, Türkiye de faiz oranlarını, hem reel hem de finansal ekileri olması ve

Detaylı

Sanayi Üretim Endeksi Neden Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılıyor?

Sanayi Üretim Endeksi Neden Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılıyor? TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2015 1 İÇİNDEKİLER

Detaylı

Şenol ÇELİK. Modelling of Production Amount of Nuts Fruit by Using Box-Jenkins Technique

Şenol ÇELİK. Modelling of Production Amount of Nuts Fruit by Using Box-Jenkins Technique YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 013, 3(1): 18 30 Geliş Tarihi (Received) : 6.07.01 Kabul Tarihi (Acceped) : 19.10.01 Araşırma Makalesi/Research Aricle (Original Paper) Ser Kabuklu Meyvelerin Üreim Mikarının

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ

EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ ESKÝÞEHÝR DE KONUTSAL DOÐAL GAZ TALEBÝNE EKONOMÝK GÖSTERGELERÝN VE DIÞ ORTAM SICAKLIÐININ ETKÝLERÝ Haydar ARAS * Nil ARAS ** Bu makalede, konularda kullanýlan doðal gazýn ýsýma dönemine ai aylardaki ükeiminin

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

SAPAN GÖZLEM İLE YAPISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESPİTİ *

SAPAN GÖZLEM İLE YAPISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESPİTİ * Doğuş Üniversiesi Dergisi, 9 () 8, 46-57 SAAN GÖZLEM İLE YAISAL KIRILMA NOKTASI İLİŞKİSİ VE BUNUN BAYESYEN OTOREGRESİF SÜREÇLE TESİTİ * THE RELATIONSHI OF ABERRANT OBSERVATION AND STRUCTURAL BREAK OINT:

Detaylı

TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ

TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 7 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ Esin FİRUZAN Absrac Nowadays, volailiy of crude

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ SANAYİ CİRO ENDEKSLERİ

MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ SANAYİ CİRO ENDEKSLERİ TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ SANAYİ CİRO ENDEKSLERİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2015 1 İÇİNDEKİLER

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-6 / 1 Nisan 2010 EKONOMİ NOTLARI FİNANSAL STRES VE İKTİSADİ FAALİYET -10 -15 -20.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-6 / 1 Nisan 2010 EKONOMİ NOTLARI FİNANSAL STRES VE İKTİSADİ FAALİYET -10 -15 -20. Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-6 / 1 Nisan 2010 EKONOMİ NOTLARI FİNANSAL STRES VE İKTİSADİ FAALİYET Selim Elekdağ İbrahim Burak Kanlı Absrac: This noe examines he ineracion beween financial sress

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ Musafa ŞEKKELİ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü, K.Maraş, msekkeli@ksu.edu.r Ceyhun YILDIZ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen

Detaylı

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008)

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 10 / 2 (2008). 25-45 DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Nezir KÖSE Ahme AY Nurgün TOPALLI Öz: Bu çalışmada reel

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

ÜSTEL DÜZLEŞTİRME YÖNTEMİ

ÜSTEL DÜZLEŞTİRME YÖNTEMİ ÜSEL DÜLEŞİRME YÖNEMİ ÜSEL DÜLEŞİRME YÖNEMİ Bu bölüme kadar anlatılan yöntemler zaman içinde değişmeyen parametre varsayımına uygun serilerin tahminlerinde kullanılmaktaydı. Bu tür seriler deterministik

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

Türkiye İçin Çıktı Açığı Tahmininde Alternatif Yöntemler

Türkiye İçin Çıktı Açığı Tahmininde Alternatif Yöntemler Volume 5 Number 3 14 pp. 43-65 ISSN: 139-448 www.berjournal.com Türkiye İçin Çıkı Açığı Tahminine Alernaif Yönemler Beriye Saraçoğlu a Özlem Yiği b Necmein Alpay Koçak c Öze: Çıkı açığı, üreimin fiili

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

PARA POLİTİKASININ FİYAT BİLEŞENLERİ ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ: 1988-2009

PARA POLİTİKASININ FİYAT BİLEŞENLERİ ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ: 1988-2009 Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 11 / 3 (29). 113-126 PARA POLİİKASININ FİYA BİLEŞENLERİ ÜZERİNE EKİSİ: ÜRKİYE ÖRNEĞİ: 1988-29 Yeliz YALÇIN * Ferhan ÇEVİK Öz: Bu çalışmada, CMB

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Lieraür Taraması Erku Tekeli Çukurova Üniversiesi, Kozan Meslek Yüksekokulu, Adana eekeli@cu.edu.r Öze: Son yıllarda yüksek başarımlı hesaplamalara olan ihiyaçlar

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZAMAN SERİSİ MODELLERİ ÜZERİNE BİR SİMÜLASYON ÇALIŞMASI

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZAMAN SERİSİ MODELLERİ ÜZERİNE BİR SİMÜLASYON ÇALIŞMASI T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZAMAN SERİSİ MODELLERİ ÜZERİNE BİR SİMÜLASYON ÇALIŞMASI Tufan ÖZEK YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTATİSTİK ANABİLİM DALI Konya, T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI Cenral Bank Review Vol. 11 (July 211), pp.15-28 ISSN 133-71 prin / 135-88 online 211 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE

Detaylı

TİCARİ MARKA BAŞVURU TAHMİNİ İÇİN TÉRKİYE UYGULAMASI FORECASTING OF TRADEMARK APPLICATION IN TURKEY

TİCARİ MARKA BAŞVURU TAHMİNİ İÇİN TÉRKİYE UYGULAMASI FORECASTING OF TRADEMARK APPLICATION IN TURKEY TİCARİ MARKA BAŞVURU TAHMİNİ İÇİN TÉRKİYE UYGULAMASI FORECASTING OF TRADEMARK APPLICATION IN TURKEY Nursel Selver RÄZGAR 1 ÄZET Yeni yäneim meolarına gäre Çalışan marka ofisleri, kapasie planlama ve servis

Detaylı

İMALAT SANAYİ KAPASİTE KULLANIM ORANI AYLIK TOPLU SONUÇLARI

İMALAT SANAYİ KAPASİTE KULLANIM ORANI AYLIK TOPLU SONUÇLARI İMALAT SANAYİ KAPASİTE KULLANIM ORANI AYLIK TOPLU SONUÇLARI ARALIK 2011 İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ REEL SEKTÖR VERİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 26 ARALIK 2011 İÇİNDEKİLER SAYFA NO Açıklama Notu 2 Katılım 3-4 İmalat

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı