çekince gerekçelerinin geçerliliğini koruduğu kanaatine varılmıştır TBMM Dışişleri Komisyonu Raporu,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "çekince gerekçelerinin geçerliliğini koruduğu kanaatine varılmıştır TBMM Dışişleri Komisyonu Raporu, 2006 5"

Transkript

1 TÜRKİYE DE SOSYAL POLİTİKA-ÖZET PATERNALİZMDEN YENİ LİBERALİZME DOÇ. DR. AZİZ ÇELİK Yüzyılın Kısa Özeti Mücerrebdir [sınanmıştır], şimdiye kadar nerde sendika teşekkül etmiş ise, orada daimi surette sermaye aleyhinde bir esas teşekkül etmiştir. ( ) Onun için, burada sermayedaranı daimi surette tehdit altında bulunduracak sendikaların teşkili muzırdır. Muzır olduğundan dolayı Hükümet teşkiline mani olmuştur. ( ) Onların teşekkül etmesi ( ) üzerine, sermaye sahipleri büyük tehdit altına alınmıştır. Biz ise sermayeye muhtacız ve ona muhtaç olduğumuz bir zamanda, sermayeyi tazyik altına almak caiz değildir.( ) Şimdiki halde sendikanın teşkiline lüzum yoktur. Ne vakit oraya gelirsek, o vakit tetkik olunur. Memleketin ahval-i maliye ve iktisadiyyesi terakki ederse, sendika lâzım mıdır, değil midir? O vakit bahsedilir (alkış). Şimdiki halde hiç lüzum yoktur Dahiliye Nazırı Ferid Paşa Meclis-i Mebusan *** Grev isteyen işçinin Türklüğünden şüphe ederim Çalışma Bakanlığı Müsteşarı Fuat Erciyes, *** Grev yapmak için önce gelişmiş bir sanayiye sahip olmak gerekir, sanayimiz daha bebek halinde idi. Bu sanayiyi daha bebek halinde öldüremezdik Çalışma Bakanı Mümtaz Tarhan, TBMM, *** Türkiye Gıda Sanayii İşçileri Sendikasına bağlı İstanbul da Ayvansaray, Hasköy, Sütlüce, Beşiktaş, Balat ve Yenipakun olmak üzere 6 değirmende 8 Nisan 1970 tarihinden itibaren uygulanmasına başlanmış bulunan grevin, memleket sağlığı ve güvenliği ile son derece yakından ilgili olması bakımından Milli Güvenliğimizi bozucu nitelikte görülmesi sebebiyle 30 gün geciktirilmesi; Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin uygun mütalâası üzerine, 15/7/1963 tarih ve 275 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulunca 9/4/1970 tarihinde kararlaştırılmıştır Bakanlar Kurulu Kararı, *** Toplu pazarlık hakkı ve bu hakkın kullanımı konusunda hükümler içeren bu madde ile ilgili olarak, Ülkemizin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik şartlar dikkate alınmış ve konulan 1 Dahiliye Nazırı Ferid Paşanın Tatil-i Eşgal Kanunun Meclis-i Mebusan görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmadan. A. Gündüz Ökçün, Ta til-i Eşgal Kanunu (1982), 1909, A.Ü. SBF Yayınları, Ankara, s Çalışma Bakanlığı Müsteşarı Fuat Erciyes, İşçi Sesi ve tarihli nüshalarından aktaran Makal (2007), s Aktaran Ahmet Makal (2002). Türkiye de Çok Partili Dönemde Çalışma İlişkileri: , İmge Kitabevi, Ankara. ss Nisan 1970 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 7/458 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 1

2 çekince gerekçelerinin geçerliliğini koruduğu kanaatine varılmıştır TBMM Dışişleri Komisyonu Raporu, TÜRKİYE DE SOSYAL POLİTİKANıN KÖKLERİ VE EVRİMİ Cumhuriyet Öncesi Türkiye de sosyal politikanın kökenlerinin çok eski tarihlere, Orhun kitabelerine kadar dayandığı; Selçuklu ve Osmanlı da iktisat politikasının sosyal amaçlı olarak yönlendirildiği savlarına rastlanmakla 6 birlikte, ülkemizde sosyal politikaya ilişkin incelemeleri ( cılız başlangıçlar da olsa) 19. yüzyılın ikinci yarısından başlatmak eğilimi güçlüdür 7. Talas, Osmanlı İmparatorluğu nda; genel olarak tüm büyük despotik devletlerde görüldüğü gibi, sosyal politikanın gelişimine uygun bir ortamın oluşmadığını, daha önce bazı genel kuralların var olduğunu ancak Devletin işçi ve işveren ilişkilerine müdahalesinin İkinci Meşrutiyetle birlikte başladığını belirtmektedir 8. Koray, Osmanlı da sanayileşmenin olmaması nedeniyle sosyal sınıfların gelişmesinin mümkün olmadığını ve böylece bir toplumsal istem ve çatışma ürünü olan sosyal politikanın ortaya çıkamadığını; devletin koruyucu olmaktan çok yasaklayıcı davrandığını vurgulamaktadır 9. Ekin, Osmanlı nın son dönemlerindeki sosyal politika gelişmeleri ile ilgili şu noktalara dikkat çekmektedir: İşçi hareketleri ve sosyal politika doğrudan sanayileşmenin ürünü olduğu için, Osmanlı döneminde sanayileşmenin sınırlı olması sosyal politikanın da gelişmesini geciktirmiştir. Devlet müdahalesi (koruyucu önlemler) madencilikle sınırlıdır. Devletin çalışma koşullarına seyirci kalması çalışanlar için olumsuz sonuçlar doğurmuştur. İkinci Meşrutiyetle birlikte, çalışma ilişkilerinin kamu müdahalesiyle hazırlanacak bir iş yasası ile düzenlenmesi yerine, toplu iş ilişkileri ile ilgili bir yasa (Tatil-i Eşgal Kanunu) 5 TBMM Tutanak Dergisi, Dönem: 22, Yasama Yılı: 3, T.B.M.M. (S. Sayısı: 977), (Gözden Geçirilmiş) Avrupa Sosyal Şartının Onaylanma-sının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ile Dışişleri Komisyonları Raporları (1/968). 6 İlhan Dülger, Avrupa Birliği ve Türkiye de İktisadi Politika-Sosyal Politika Eşgüdümü, İşveren Dergisi, Cilt XXXVIII, Sayı 6, Mart Bu konuda bakınız. Saymen (1954), Talas (1992), Ekin (1987), Makal (1997), Koray (2000), Erişçi (2003), Sülker (1968), Şnurov (1973), Koç (2003). 8 Talas (1992), s Koray (2000), s

3 tercih edilmiştir. Grev hakkı açısından sert yasakçı bir düzenleme getirmeyen Tatil-i Eşgal Kanunu sendika hakkı konusunda yasaklama dönemini başlatmıştır. Yasa ile kamu kesiminde sendikalaşma yasaklanmıştır 10. Özel sektör ise bu yasağın dışında bırakılmıştır. Ancak kamu kesimi dışında kayda değer bir iş gücünün olmayışı nedeniyle, bu yasa sendikaların etkisini önemli oranda daraltmıştır 11. Öte yandan 31 Mart Olayı (1909) nedeniyle ilan edilen sıkıyönetim ve 1913 yılında İttihat ve Terakki Fırkası nın ülke yönetimini ele almasının ardından işçi örgütlenmeleri ve bu yolla çıkarlarını koruma olanakları büyük ölçüde aksamıştır Mart Olayı; başka etkenlere dayalı siyasi gelişmelerin, sendikal ve sosyal hakları etkilemesinin ilk örneğidir. Ancak 1925 Takrir-İ Sükûn, 1940 Milli Korunma Kanunu, Mart ve Eylül gibi örnekler de benzer sonuçlara yol açacaktır. Sosyal güvenlik uygulamaları açısından ilk adımlar, askerleri ve kamu hizmetinde çalışan sivilleri kapsayacak şekilde Tanzimat ve Meşrutiyet ten hemen sonra başlamıştır 13. Cumhuriyet öncesi dönemde sosyal güvenliğin büyük ölçüde geleneksel yöntemlere (aile içi yardımlaşma, dinsel yardımlar, meslek kuruluşlarının yardımları) dayandığını ve sınırlı sosyal güvenlik uygulamalarının ortaya çıktığını söylemek mümkündür. Makal, sosyal güvenlik uygulamalarının Avrupa nın gerisinde olduğunu ancak bir uçurum olmadığını vurgulamaktadır 14. Ancak Almanya da 1910 da nüfusun yüzde 21,5 unun sağlık sigortası kapsamında olduğu düşünülecek olursa aradaki fark daha iyi anlaşılabilir 15. Cumhuriyetin İlk Yılları: Liberal İktisat-Otoriter/Paternalist Sosyal Politika Cumhuriyetin kuruluşundan, 1950 lere kadar geçen dönem Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş ve devlet geleneklerinin belirginleştiği yıllardır. Dolayısıyla Türkiye nin sosyal politikası açısından da belirleyici önem 10 Mesut Gülmez, Tatil-İ Eşgal Kanunu, Türkiye Sendikacılık Ansiklopedisi, Cilt 3, 11 Ekin, 229, Talas (1992), s Cahit Talas, Sosyal Ekonomi, Ankara: S Yayını, 1976, s Talas (1992), Makal (1997), ss Kuyucuklu, s

4 taşımaktadır. Bu dönemde oluşan gelenek ve zihniyetin izleri bugüne kadar devam eden kalıcı etkiler yaratmıştır te toplanan İzmir İktisat Kongresi, izlenecek iktisat politikasının saptanmasında 1930 lara kadar etkili olmuştur ve bunun doğal sonucu olarak sosyal politika üzerinde önemli bir yeri vardır. Kongre de işveren kesiminin ağırlığını koymasıyla Cumhuriyetin ilk yıllarında liberal bir iktisat politikası izlenmeye başlanmıştır. İzmir İktisat Kongresi, Korporatizm tartışmaları açısından da önemli örneklerden biridir. Bir forum niteliğinde olan; pratik olmaktan çok sembolik önem taşıyan 16 ve hükümete tavsiye kararları alan Kongre nin, mesleki temsil esasına (çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi grubu) dayalı olarak toplanması ve karar alması bunun en önemli nedenidir. Kongre de işçi grubu tarafından önerilen; amele yerine işçi ifadesinin kullanılması; sendikalaşma hakkının, sekiz saatlik iş gününün tanınması; kadınlara doğum öncesi ve sonrası izin verilmesi, asgari ücret miktarının tespiti, ücretlerin nakden ödenmesi, işçilere haftada bir gün izin verilmesi, 1 Mayıs gününün işçi bayramı olarak kabul edilmesi, hastalanan işçiye üç aya kadar gündeliğinin ödenmesi gibi konular kabul edilirken; hafta tatili ücreti, yıllık ücretli izin, çalışamayacak durumda hastalanan işçiye işletme tarafından tazminat ödenmesi, iş kazası geçiren işçinin hayatının güvenceye alınması gibi konular ise diğer üç grubun kabul etmemesi nedeniyle reddedilmiştir 17. İzmir İktisat Kongresi nde çiftçi, tüccar ve sanayi grupları ile ilgili alınan kararların hemen hemen tümü hayata geçirilirken, işçi grubu ile ilgili kararlar kağıt üzerinde kalmış 18 ya da çok gecikerek ve kısmen yerine getirilmiştir. Korporatist ilhamlarla toplanan ve her yıl tekrarlanması planlanan kongre, işveren gruplarının korporatist projeyi reddetmesi ve liberal politikaları tercih etmesiyle sonuçlanmıştır Korkut Boratav, Türkiye İktisat Tarihi, 7. Baskı, Ankara: İmge Kitabevi, s A. Afetinan, İzmir İktisat Kongresi, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1982, ss Tevfik Çavdar, Türkiye Ekonomisinin Tarihi, Ankara: İmge Kitapevi, s Aykut Kansu, Türkiye de Korporatist Düşünce ve Korporatizm Uygulamaları, Türkiye de Modern Siyasi Düşünce Cilt 2 Kemalizm, 2. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları, 2002, s

5 Olağanüstü koşulların ürünü olarak ortaya çıkan, eksik ve yetersiz bir metin olarak değerlendirilen 20, ve bir savaş hali metni olan 1921 Anayasası nda devletin hukuksal yapısı, demokratik hak ve özgürlükler konusu ele alınmamıştır 21. Daha kapsamlı bir metin olan 1924 Anayasası ise sosyal haklara yer vermemiş, kişi hak ve özgürlüklerini; doğal hukukçu, liberal ve bireyci bir yaklaşımla ele almıştır. Soysal a göre 1924 Anayasası nda yer alan kişi hak ve özgürlükleri bütün klasikliği ile Fransız devriminin etkilerini taşımaktadır Anayasası ekonomik konularda mülkiyet ve girişimi koruyucu nitelikte olup, müdahaleci ve sınırlayıcı değildir. Tanör, 1923 yılında yapılan İzmir İktisat Kongresinin ruhunun Anayasaya sindiğini ve 1924 Anayasası devletinin, liberalizmin jandarma devlet ine benzediğini yazmaktadır Anayasasında sosyal haklara ve devletin bu alandaki görevlerine yer verilmemiştir. Bunun tek istisnası parasız ilköğretim hakkı ve zorunluluğudur. Tanör, 1924 Anayasası ndaki devlet felsefesinin; sosyal değil liberal olduğunu belirttikten sonra, rejimin inkılâpçı karakterinin ve devletçilik politikalarının uygulamada bir takım sosyal politikaları gündeme getirdiğini vurgulamaktadır 23. Soysal da, devletçilik ilkesi nedeniyle uygulamada bazı sosyal önlemlerin alındığını dile getirmektedir. Talas ise, 1924 Anayasasına sosyal haklar açısından daha olumlu bakmakta ve devletin nitelikleri olarak sayılan halkçılık, devletçilik ve devrimcilik ilkelerinin, sosyal devlete götürecek üç ilke olduğunu belirtmektedir. Talas, Anayasa da yer alan çalışma hakkının da sosyal politika açısından önemine değinmektedir. Makal ise Anayasa da yer alan çalışma hakkının daha çok çalışma özgürlüğü bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini ve Talas ın sözünü ettiği üç ilkenin ise Anayasa ya 1937 değişikliği ile girdiğini belirterek 1924 Anayasası nın sosyal hakları net bir biçimde içerdiğini söylemenin zor olduğunun altını çizmektedir Bülent Tanör, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, 10. Baskı, İstanbul: YKY, s Talas (1992), s Soysal, s Tanör, ss Ahmet Makal, Türkiye de Tek Partili Dönemde Çalışma İlişkileri: , Ankara: İmge Kitabevi, 1999 (1999), ss

6 1924 Anayasası ile tanınan sivil hak ve özgürlükler, Takrir-i Sükûn Kanunu nedeniyle bir yıl sonra kullanılamaz hale gelmiştir. Tevfik Çavdar ın tam anlamıyla bir olağanüstü sus yasası 25 olarak nitelediği Takrir-İ Sükun Kanunu 1925 te yürürlüğe girdi ve Cumhuriyetin ilk sıkıyönetimi ilan edildi. Dört yıl boyunca yürürlükte kalan Takrir-i Sükûn Kanununun hükümete vermiş olduğu olağanüstü yetkiler çalışma ilişkilerinde de olumsuz sonuçlar doğurdu. Muhalefette yer alan gazeteler, sendikalar, dernekler ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldı. Yasa ile arasında canlanan işçi hareketinin bastırıldığı belirtilmektedir 26. Yasanın verdiği yetkilere dayanılarak mevcut işçi örgütleri kapatılırken CHF, bundan sonraki 20 yıl boyunca işçileri ya kendi denetimi altında örgütledi ya da tümüyle örgütsüz bıraktı 27. Bu dönemde Tatil-İ Eşgal Kanunu yürürlükte olmasına rağmen Tek Parti yönetimi grevlere hoşgörülü davranmamış hatta 1933 yılında Cemiyetler Yasasında yapılan değişiklikle grev ve lokavtın cezası artırılmıştır : Devletçi İktisat-Otoriter/Paternalist Sosyal Politika Cumhuriyetin ilk yıllarında sosyal politika ile ilgili bölgesel kanunlar ile çalışma hayatının çeşitli sorunlarını kısmen ele alan yasalar (Borçlar Kanunu, Hafta Tatili Kanunu, Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, Umumi Hıfzısıhha Kanunu) çıkarılmasına rağmen dönemin en önemli sosyal politika düzenlemesi 1971 yılına kadar çeşitli değişikliklerle yürürlükte kalan 3008 sayılı İş Yasası (1936) dır. Cumhuriyet in başlangıcından itibaren sosyal politika alanında gözlenen kısmi bireysel iş hukuku mevzuatı ile işçiyi korumayı 25 Çavdar, s.169. Takrir-i Sükun ile başlayan ve temel hakların askıya alınması anlamına gelen sıkıyönetim uygulamaları Cumhuriyet tarihinde önemli bir yer tutmaktadır. Sıkıyönetim ve olağanüstü haller sendikal ve sosyal hakların kullanımını sınırladığı için sosyal politika tarihi açısından da büyük önem taşımaktadır. Zafer Üskül ün hesaplamalarına göre Cumhuriyet tarihindeki sıkıyönetim uygulamalarının toplamı 26 yıla yaklaşmaktadır. İstanbul ise sıkıyönetim ve olağanüstü hal uygulamaları açısından başı çekmektedir. Cumhuriyet tarihi boyunca İstanbul 24 yıl 2 ay 10 günlük süreyi sıkıyönetim ve olağanüstü hal altında geçirmiştir. Diğer bir deyişle Cumhuriyet tarihinin üçte bire yakın bölümü sıkıyönetim ve olağanüstü hal altında geçmiştir. Zafer Üskül, Siyaset ve Asker Cumhuriyet Dönemimde Sıkıyönetim Uygulamaları, İstanbul: AFA Yayınları, 1989, ss Makal (1999), ss Yıldırım Koç, Türkiye İşçi Sınıfı ve Sendikacılık Hareketi Tarihi, Ankara: Yol-İş Yayını, 2003, s Ekin, s Bunlar Zonguldak ve Ereğli yöresindeki maden işçileri ile ilgilidir. 6

7 hedefleyen zihniyetin zamanla yerini rejimi korumaya yönelik zihniyete bıraktığı gözlenmektedir 29. İş Yasası hazırlanmasına yönelik olarak Cumhuriyet in ilk yıllarından başlayan girişimler (1921, 1924 ve 1932) sonuç vermemiştir ların başına kadar izlenen liberal iktisat politikaları iş yasasının çıkışını engelleyen önemli bir etkendir. İzmir İktisat Kongresinden beri uygulanan liberal iktisat politikaları 1930 ların başlarında terk edilmeye başlanmıştır. Bir yandan Uluslararası Çalışma Örgütü üyeliği, öte yandan devletçilikle birlikte gelişecek sanayileşmenin sonuçlarının bir yasa ile düzenlenmesi kaçınılmazdı tarihli İş Kanunu o zamana kadar en sistematik ve kapsamlı düzenleme olması ve bazı hükümleri açısından ileri standartlar getirmesi nedeniyle olumlu özellikler içermesine rağmen çalışma ilişkilerinde otoriter bir yaklaşımı da yansıtmaktadır. Örneğin sendika ve özgür toplu pazarlık söz konusu edilmemiş, aksine grev ve lokavt açıkça yasaklanmıştır 32. Makal, 1936 iş yasasının ikili bir karaktere sahip olduğunu bireysel iş ilişkileri açısından koruyucu, toplu iş ilişkileri açısından ise otoriter bir nitelik taşıdığını vurgulamaktadır. Makal, toplu iş hukuku alanında getirilen yasakların bir tehdidin varlığından değil, dönemin zihniyetinden kaynaklandığının altını çizmektedir 33. Dereli, işçi sınıfının kayda değer bir gücünün veya sınıf çatışmaları yokken böyle bir yasanın çıkarılışını, 1930 ların devletçi iktisat politikaları yanında geleneksel devlet paternalizmine bağlamaktadır 34. Talas, iş yasasının toplu iş hukuku ile ilgili hükümlerinin 1930 lardan itibaren tek partiye dönüşmekte olan rejimin niteliklerine paralel olduğunu yazmaktadır 35. Gülmez, 1936 iş yasasını, devletin çalışma yaşamının tüm sorun ve alanlarına biricik ve düzenleyici aktör niteliğiyle kapsamlı karışmasının simgesi, kısaca rejimin iş yasası olarak 29 Makal (1999), s Talas (1992), ss Koray (2000), s Ekin, s Makal (1999), s Toker Dereli, Labour Law and Industrial Relations in Turkey, İstanbul: Menteş Kitabevi-Kluwer Law International, 1998, s Talas (1992), s

8 tanımlamaktadır 36. Meclis görüşmeleri sırasında Celal Bayar, iş kanunu büyük partimizin büyük ve ana prensiplerinden nur almıştır değerlendirmesini yapmıştır 37. Bayar ın sözünü ettiği nur CHF nin 1931 programı ile benimsediği ilkelerdir programı ile, halkın ayrı ayrı sınıflardan mürekkep olmadığı, bir işbölümü içinde muhtelif mesai erbabına ayrılmış bir topluluk olduğu belirtilerek, CHF nin sınıf mücadelesi yerine içtimai intizam ve tesanüt amacını güttüğü kabul edilmiştir 38. Parti Genel Sekreteri Recep Peker, yeni iş kanunu sınıfçılık şuurunun doğmasına ve yaşamasına imkân verici hava bulutlarını silip süpürecektir 39 değerlendirmesiyle İş Kanunu nun toplu iş ilişkileri alanındaki gerçek amacını ve felsefesini dile getiriyordu. Öte yandan 1936 yılında, Ceza Kanununda yapılan değişiklik çalışma yaşamını dolaylı olarak etkilemiştir. Dönemin faşist İtalyan Ceza yasasından aynen aktarılan hükümlerle (TCK 141 ve 142. Maddeler) bir sosyal sınıfın diğer bir sosyal sınıf üzerinde hâkimiyetini tesis etmek, cemiyetin hukuki ve siyasi nizamını bozmak ağır yaptırımlara bağlanmıştır 40. İş yasasının toplu iş ilişkileri alanında getirdiği otoriter düzenlemeler 1938 yılında Cemiyetler Kanunu nda yapılan ve sınıf esasına ve adına dayanan cemiyetlerin (sendika) kurulmasını yasaklayan değişiklik ile pekişmiştir. Saymen, 1938 değişikliği ile otoriter hatta totaliter bir Dernekler Kanununa yol açıldığını ve sendika kurmanın imkânsız hale geldiğini 41, Kutal bu değişiklikte devrin totaliter rejimlerinin etkili olduğunu ve 1909 tarihli liberal Cemiyetler Kanununun ortadan kaldırıldığını yazmaktadır Cemiyetler Yasası değişikliği, Türkiye tarihindeki ilk mutlak sendika yasağıdır ve işçi hareketleri açıkça ortadan kaldırılmıştır 43. Dönem içinde bütün bu düzenlemelere gerekçe oluşturabilecek 36 Mesut Gülmez, Meclislerde İşçi Sorunu ve Sendikal Haklar ( ), Ankara: Öteki Yayınevi, s Gülmez (1995), s C.H.F Programı, İstanbul: Devlet Matbaası, 1931, ss, Gülmez (1995), ve 142. maddeler 12 Nisan 1991 de 3713 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır. 40 Makal (1999), ss Ferit H. Saymen, Türk İş Hukuku, İstanbul: Hak Kitabevi, s Gülten Kutal, Türkiye de İşçi Sendikacılığı ( ), İstanbul: İÜ İktisat Fakültesi, 1977, s Ekin, s

9 derecede rejime yönelik ciddi tehlikeler var mıydı sorusuna Makal, hayır yanıtını vermektedir 44. İkinci Dünya Savaşının patlak vermesiyle ortaya çıkan olağanüstü hal nedeniyle Milli Korunma Kanunu (1940) kabul edilmiş ve bu kanun ile iş yasasının pek çok hükmü askıya alınmıştır. Sınıfçılık şuuruna karşı tavır sadece Tek Parti yönetimine özgü bir tutum değildir. Daha sonraki dönemlerde de Türk sosyal politika tarihinde önemli bir yere sahip olacaktır. Öte yandan bireysel iş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku alanında atılan adımlara rağmen toplu iş hukuku alanının netameli bir alan olma özelliği ve bu alandaki yasakçı zihniyet daha sonraki yıllarda da devam edecek; sık sık nüksedecektir. Paternalizm sadece tek parti yönetiminin zihniyeti olmakla kalmayan, günümüze değin etkisini sürdürmekte olan bir kavram olarak ele alınmalıdır. Bu çerçevede AB uyum sürecinde toplu iş hukuku alanında ayak direme devam ederken bireysel iş hukukunda (işçi sağlığı ve iş güvenliği, eşit işlem, genç işçilerin korunması) adımlar atılması paternalizmin güçlü izlerinin sürdüğünü göstermektedir. Paternalist özellikler açısından bu dönem, sendikalaşmanın yasaklandığı koşullarda yoksullara düzenli bir yardım sistemi olarak kurulan Speenhamland Yasası ve bir yandan sosyal demokrat işçi hareketini bastırmaya çalışırken bir yandan da sosyal güvenlik sistemini kuran Bismarck ın tavrıyla büyük benzerlik göstermektedir. Dönemin bir diğer belirgin özelliği ise, inkılâbın özgünlüğü iddiasıdır. Bu iddia sosyal politika alanında da yansımalarını bulmuştur. Peker, İnkılâp Dersleri nde, hürriyet inkılâbını ve sınıf inkılâbını eleştirdikten sonra bizim inkılâbımız hiçbir bakımdan kopya değildir, orijinaldir ve tesirleri bakımından evrenseldir iddiasında bulunur 45. Bu tez özellikle hürriyetçi ve sınıfçı fikirlerin karşısına halkçılığı çıkarır ve ülkemizde klasik ve sosyal hakların bulunmayışını temellendirmeye çalışır. Liberalizmin iktisadi ve siyasi olarak iflas ettiği 44 Makal (1999), s Recep Peker, İnkılap Dersleri, 4. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları, ss

10 koşullarda, sosyal politikanın ferdiyetçiliğe ve sınıfçılığa bırakılmaması diğer bir deyişle paternalizm ve korporatizm arayışları aslında Türkiye ye özgü değildi : Grevsiz ve Siyasetsiz Sendikacılık 1946 Haziran ayında, Cemiyetler yasasında önemli değişiklikler yapılarak dernek kurmak için izin sistemi kaldırıldı ve bildirim sistemi getirildi. Derneklerin idari kararla kapatılması sisteminden vazgeçilerek yargısal denetim kabul edildi ve sınıf esasına göre dernek kurma yasağı kaldırıldı. Böylece hem siyasi partilerin hem de sendikaların kurulmasına olanak sağlandı. Saymen bu değişiklikleri İkinci Dünya Savaşı sonrası güçlenen demokrasi davasının ve Türkiye nin bağlı bulunduğu uluslararası sözleşmelerin sonucu olarak yorumlamaktadır 46. Sendika ve siyasi parti kurma yasağının ortadan kalkmasının ardından iki sosyalist parti ve çok sayıda sendika kuruldu. Sendikalar daha çok bu iki sosyalist parti tarafından örgütlenmeye başlandı. Ancak Aralık 1946 da bu sendika ve partiler İstanbul Sıkıyönetim komutanlığı tarafından kapatıldı sendikacılığı olarak da adlandırılan dönemin ayırt edici yanı devletin müdahil olmadığı serbest bir sendikacılık dönemi olması ve sendika özgürlüğü rejimine dayanmasıdır yılı; Çalışma Bakanlığının kurulması ve İş Kazaları ve Analık Sigortaları (İşçi Sigortaları Kurumu) sisteminin yürürlüğe girmesi açısından önemlidir. Aynı yıl İş ve İşçi Bulma Kurumu kurulmuştur yılında Yaşlılık Sigortası sistemi kabul edilmiş, 1951 yılında ise İş Mahkemeleri kurulmuştur. Böylece, sosyal politikaya ilişkin kurumsal önlemler alınmaya başlanmıştır. Bu önlemler, Batı Avrupa da sosyal devletin güçlendiği bir döneme denk gelmektedir sendikalarının kapatılmasının ardından, 1947 yılında 5018 sayılı İşçi ve İşveren Sendikaları ve Sendika Birlikleri Hakkındaki Kanun kabul edildi. Bu kanun ile çok kısa süren sendika özgürlüğü rejiminden, sendika hakkı rejimine geçildi sayılı yasa ile sendika kurma özgürlüğü tanınmış ancak grev hakkına yer verilmemiş ve sendikalara ağır bir siyaset yasağı getirilmiştir. 46 Saymen, s Ahmet Makal, Türkiye de Çok Partili Dönemde Çalışma İlişkileri: , Ankara: İmge Kitabevi, 2002, s

11 Dereli, yasayı hazırlayanlara hakim olan düşüncenin, Türkiye nin sınıfsız bir toplum olduğu, bu sebeple sendikaların sınıf çatışmasını destekleyecek bir kurum değil devletle ve işverenle ülke kalkınması için işbirliği yapacak kurumlar olduğu varsayımına dayandığını yazmaktadır 48. Dönemin hükümetine hakim olan ana düşünce, sendikaları bir sosyal denetim aracı olarak kullanmak olmuştur ve 1950 seçim kampanyaları grev hakkı tartışmalarına sahne olmuş; CHP grev hakkına açıkça karşı çıkarken, DP grev hakkının tanınmasını istemiştir. CHP seçimi kaybettikten sonra, 1953 yılında grev hakkını programına almış, ancak grev ve lokavtı eş değer haklar olarak kabul etmiştir. DP ise 1950 öncesinde savunduğu grev hakkını 1950 sonrasında rafa kaldırmıştır. Dönemin Çalışma Bakanı Mümtaz Turhan, DP nin grev hakkını tanımamasını grev yapmak için önce gelişmiş bir sanayiye sahip olmak gerekir, sanayimiz daha bebek halinde idi. Bu sanayiyi daha bebek halinde öldüremezdik şeklinde izah etmektedir 49. Kapani, döneminde izlenen iktisat politikasını, kitleleri maddi bakımdan yararlandırma ve böylece onların desteğini sağlamayı hedefleyen ancak kitlelere gerçek refah ve güvenlik sağlamayan sosyal karakterden uzak bir politika olarak nitelemekte ve DP nin grev hakkını tanımak konusundaki vaadini tutmamasını ve giderek kamu hürriyetlerini daraltmaya çalışmasını örnek olarak göstermektedir döneminde, tek parti dönemine göre daha liberal özellikler taşımasına karşın sosyal politika ve çalışma ilişkilerinde devlet güdümü ve paternalizm devam etmiş, sosyal politikanın oluşumunda sadece devletin ve aydınların rolü olmuştur 51. Sosyal politika önlemleri; aşağıdan toplumsal bir baskının ürünü olarak değil bir yandan uluslararası konjonktürün, öte yandan genel oyun yaygınlaşması ve kısmi siyasi çoğulculuğun yaratmış olduğu seçmen kaygısıyla atılan adımların sonucudur. Dönem, toplumsal örgütlülüğe 48 Toker Dereli, Aydınlar, Sendika Hareketi ve Endüstriyel İlişkiler Sistemi, İstanbul: Fakülteler Matbaası, s Makal (2002), ss Kapani, s Koray (2000), s

12 ve siyasete örgütlü katılıma sıcak bakılmayan klasik liberal hürriyetler sistematiğine paralel özellikler arz etmektedir. Devlet güdümü ve paternalizmin gücünün devam etmesinde, henüz özel sektörün oluşmamasının ve devletin ekonomideki ağırlığının da payı büyüktür : Sosyal Korumanın Güçlenmesi 1961 Anayasası, Türkiye de sosyal politikanın gelişiminde köklü bir yönelim değişikliği anlamına gelmektedir Anayasası sosyal dinamiklerin gelişmesine olanak sağlayan güçlü bir sosyal içeriğe ve özgürlükçü bir yaklaşıma sahiptir. Anayasa ile devlet demokratik, sosyal hukuk devleti olarak tanımlanmıştır. Böylece İkinci Dünya Savaşı sonrası Batı da güçlenen refah devleti politikaları ülkemize de yansımıştır Anayasası, 1924 Anayasasından beri devam eden ve zaman zaman kesintiye uğrayan klasik özgürlükler sistematiği ile yetinmemiş; ikinci kuşak haklar olarak kabul edilen, ekonomik, sosyal haklara da geniş yer vermiştir. Hatta daha ileri giderek klasik liberalizmin kutsal saydığı mülkiyet hakkı nın kamu yararına sınırlanması ilkesi Anayasa da yer almıştır Anayasasının iktisadi ve sosyal hayatın düzeni başlığını taşıyan 41. maddesinde iktisadi ve sosyal hayat, adalete, tam çalışma esasına ve herkes için insanlık haysiyetine yaraşır bir yaşayış seviyesi sağlanması amacına göre düzenlenir hükmüne yer verilmiş, 42. madde ile de devlete çalışma hakkının gerçekleşmesi için sosyal, iktisadi ve mali tedbirleri alma yükümlülüğü getirmiştir Anayasası bütün çalışanlara (kamu personeli dahil) sendikalaşma hakkı tanımaktaydı. Toplu sözleşme ve grev hakkı Anayasal bir hak olarak işçilere tanınmakla birlikte kamu personeli için Anayasal bir yasak söz konusu değildi. Lokavta Anayasal bir hak olarak yer verilmemiş toplu iş sözleşmesi ve grev hakkını düzenleyen 47. maddede işverenlerin hakları deyimi ile yetinilmişti Anayasası, devlete sosyal ödevler yükleyen güçlü bir sosyal devlet vurgusuna ve ikinci kuşak haklar olan sendikal ve sosyal haklar ile özgürlükleri güvence altına alan sosyal ve özgürlükçü bir felsefeye sahip bir 52 Kapani,

13 Anayasa idi. Ancak daha sonra çıkarılan yasalar ve yapılan uygulamalar 1961 Anayasası nın bu özelliğini sınırlandırmıştır. Bir diğer deyişle, sosyal ve sendikal özgürlükleri koruyup geliştirecek toplumsal güçlerin ve örgütlenmenin yokluğu Anayasanın sağladığı hak ve özgürlüklerin korunması ve geliştirilmesini engellemiştir Anayasası sonrasında, gecikmeli de olsa sendikal hakları yakından ilgilendiren üç temel yasa kabul edilmiştir: 274 sayılı Sendikalar Yasası, 275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasası ve 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasası. Talas, 274 sayılı yasayı; özgürlükçü, ilerici, çoğulcu evrenselci ve düzenleyici olarak tanımlamasına 53 rağmen, 274 sayılı yasa kapsamına kamu personelini almayarak Anayasanın bütün çalışanlara sağlamış olduğu hakları, çalışanların bir bölümü için sınırlamıştır. Öte yandan 275 sayılı yasa ise Anayasa da yer almayan lokavt kurumuna yer vermiştir. 274 ve 275 sayılı yasaların oluşturduğu sistem içinde 1960 lı yıllarda sosyal mücadelenin genişlediği görülmektedir. Kamu sendikacılığı geleneğini temsil eden Türk-İş in yanında, 1967 yılında DİSK in kurulması ve özel sektörde etkinliğinin artması, sendikal haklara yönelik kısıtlayıcı eğilimlerin ve sendikal hareketi denetim altında tutma yaklaşımlarının, karşı hareketlerin ön plana çıkmasına yol açmıştır. Bu çerçevede 1970 yılında 1317 sayılı yasa gündeme gelmiştir. Yasanın amacı DİSK i yok etmek ve sendikacılık tekeli kurmaktı sayılı yasa ile 274 sayılı sendikalar yasasının pek çok hükmü geriye götürülmüş ve en önemlisi sendika ve konfederasyonlara işçilerin üçte birini temsil etme koşulu getirilmiştir sayılı yasa, Türkiye çalışma ilişkileri tarihinde Haziran olayları diye bilinen iki günlük kitlesel eylemleri tetiklemiş ve daha sonra TİP in başvurusu üzerine Anayasa mahkemesince iptal edilmiştir. Yasa, sendikalara yönelik vesayetçi yaklaşımın ve paternalizmin güçlü köklerini göstermesi açısından önemlidir. Bu yasa ile diğer bir kayda değer nokta ise, TİP dışında bütün partilerin oylarıyla kabul edilmiş olmasıdır Talas (1992), s Talas (1992), s Koç (2003), s

14 1965 yılında, Anayasanın memurlara sendikal hakları tanımasından dört yıl sonra çıkarılan 624 sayılı Devlet Personeli Sendikaları Yasası, çalışma ilişkileri alanında paternalizmin, vesayetçiliğin 1961 Anayasasına rağmen devam ettiğini ortaya koymaktadır. 274 sayılı yasa görüşülürken, Komisyon Başkanı Coşkun Kırca ve Çalışma Bakanı Bülent Ecevit tarafından verilen önergelerle kamu personeli yasanın kapsamından çıkartılmıştır 56. Böylece doğrudan hiçbir kamu yetkisi kullanmayan (idare hukuku açısından kamu ajanı olmayan) ve özel sektörde çalışan beyaz yakalı işçilerden hiçbir farkı olmayan kamu personeli ile işçilerin ortak örgütlenmesi engellenmiştir. Devlet Personeli Sendikaları Yasası ile kamu personeli sendikaları adeta bir yardımlaşma sandığına indirgenmiştir 57. Bu sendikalara siyaset, toplu pazarlık, grev ve toplantı-gösteri yürüyüşü yasağı getirilmiştir. Ve 12 Mart 1971 yarı askeri müdahalesini takiben yapılan Anayasa değişikliği ile sendikalaşma hakkı sadece işçilere tanınmış ve kamu personeli sendikaları kapatılmıştır. Bu dönemde sosyal politika alanında yaşanan diğer önemli gelişmeleri şöyle sıralamak mümkündür: 1946 da kurulan İşçi Sigortaları sistemini geliştirmek amacıyla 1965 yılında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasası kabul edildi dan itibaren yürürlükte olan İş Kanunu 1971 yılında değiştirildi ve 1475 sayılı yasa yürürlüğe girdi. Yeni yasanın en önemli özelliği 1936 tarihli yasaya göre kapsamının önemli ölçüde genişlemesidir 58. Ancak yeni iş yasası da tüm çalışanlar için geçerli olmamıştır. Basın ve Deniz işkolunda çalışanlar ayrı yasalara tabi olurken tarım ve havacılık sektörü yasanın kapsamı dışında kalmıştır. Bu dönemin diğer bir önemli yasası sınırlı bir yönetime katılma olanağı sağlayan 440 sayılı yasadır. Yasa ile belirli KİT lerde bir işçi temsilcisinin Yönetim Kurulu nda temsiline olanak sağlanıyordu yılında 1927 sayılı yasa ile İş Kanunu nda yapılan bir değişiklikle Kıdem Tazminatı miktarı 15 günlük ücretten otuz günlük ücrete çıkarılırken yararlanma koşulu üç yıldan bir yıla indirildi. İşsizlik sigortasının ve iş güvencesinin yokluluğu 56 Egemen, s. 351 ve Talas (1992), s Talas (1992), s Dereli (1998), s

15 nedeniyle kıdem tazminatı işten çıkarmalarda kısmi bir gelir ve güvence kaynağı oldu 60. Sosyal politika açısından dönemin önemli gelişmelerden biri de 20 Temmuz 1978 tarihli Toplumsal Anlaşmadır. Toplumsal Anlaşma ülkemizde demokratik korporatizm arayışlarının ilk örneği olarak değerlendirilebilir. Anlaşma dönemin Başbakanı Ecevit ile Türk-İş Genel Başkanı Halil Tunç arasında yapılmış ve 14 ay yürürlükte kalmıştır. 20 Temmuz belgesinin sonuçları ne olursa olsun ülkemizde ilk kez hükümetle en büyük işçi konfederasyonu arasında ülkenin genel ekonomik ve toplumsal sorunlarını kapsayan bir diyalog oluşmuştur Temmuz Toplumsal Anlaşması sadece kamu kesimini kapsamış ve Kamu kesiminde işçi işveren ilişkilerini düzenleyerek sağlıklı ve barışçı bir çalışma yaşamının oluşturulması, anlaşmanın temel amacı olmuştur. Bu çerçevede taraflar, ücret politikası, toplu pazarlık, iş hukuku ve yönetime katılma konusunda ayrıntılı hükümler üzerinde anlaşmaya varmışlardır. Toplumsal Anlaşma ile iş yasasının 13,17 ve 24. maddelerinde değişikliğe gidilerek iş güvencesinin sağlanması hedeflenmiştir. Toplumsal Anlaşma, 7 Eylül 1979 tarihine kadar sadece 14 ay yürürlükte kalabilmiş; işçi kanadı hükümetin vaatlerini yerini getirmediğini belirterek toplumsal anlaşmadan çekilmiştir 62. Toplumsal anlaşmanın başarısız olmasında çok sayıda faktör etkili olmuştur. Anlaşmaya taraf olan hükümetin yapısı ve kısa ömürlü oluşu, yeni bir hükümetin göreve gelmesi, sendikal hareketin bölünmüş ve rekabetçi yapısı, Türk-İş in anlaşmayı üye sendikalara benimsetmede yaşadığı zorluk bunlar arasında sayılabilir. Ancak Toplumsal Anlaşma, Cumhuriyet tarihi boyunca, toplumsal örgütlenmeye karşı takınılan vesayetçi tutumdan bir uzaklaşma ve bir demokratik korporatizm arayışı olarak önem taşımaktadır. Boratav, dönemin belirleyici özelliğini çok partili çoğulcu parlamenter rejimin halk kitlelerine siyasette söz sahibi olma imkanı tanımasından 60 Dereli (1998), s Cahit Talas, Bir Toplumsal Politika Belgesinin Yorumu: Toplumsal Anlaşma, Ankara, 1982, s.2 62 Metin Kutal, Toplumsal Anlaşma, Sendikacılık Ansiklopedisi, İstanbul, 1998, Cilt 3 s

16 kaynaklanan popülizm olarak tanımlamaktadır. Boratav, ithal ikameci sanayileşme modeli nedeniyle ücretlerin bir maliyet unsuru olmanın yanında, bir talep unsuru olduğunu bu nedenle de ücretleri siyasi yönden baskı altına almaya gerek duyulmadığını ve ayrıca oldukça ileri bir sosyal güvenlik sistemi kurulduğunu vurgulamaktadır Sonrası: Liberalizmin Karşı Hareketi 1980 li yıllar ile birlikte bir yandan iktisat politikasında köklü bir değişikliğe gidilmiş (24 Ocak 1980 Kararları), öte yandan siyasal ve sosyal haklar alanında baskıcı-otoriter bir rejim değişikliği (12 Eylül 1980 darbesi) gerçekleştirilmiştir. 24 Ocak ta yürürlüğe konan istikrar programının arka planında yatan gerekçe mevcut ücret seviyesi ile Türkiye nin ihracat yapamayacağı iddiası ve ücretleri disiplin altına alacak yöntemlerin bulunması talebiydi 64. Boratav, 24 Ocak kararlarıyla başlayan bu süreci sermayenin bir karşı saldırısı olarak tanımlamaktadır. Polanyi nin kavramsal çerçevesini kullanacak olursak; döneminde toplumun kendini korumak için gerçekleştirdiği hareketler ya da klasik liberal reçetenin savaş sonrası Dünya da terk edilmesinin getirdiği kazanımlar, bu dönemde piyasanın gerilemesine yol açmıştı lerde ise piyasa sosyal hakları kısıtlamak üzere bir karşı hareket gerçekleştiriyordu. 24 Ocak programı; içte ve dışta piyasa serbestisi ile uluslararası ve yerli sermayenin emeğe karşı güçlendirilmesi hedefini güdüyordu. 24 Ocak programının emek aleyhtarı bir doğrultuda uygulanabilmesi, 12 Eylül 1980 de gerçekleşen rejim değişikliği ile olanaklı oldu Anayasası ve 1983 yılında çıkarılan sendikal yasalar ( ) ile 1961 Anayasasının getirmiş olduğu özgürlükçü düzen ortadan kaldırıldı Anayasasının temel yaklaşımı, 1961 Anayasasının aksine (1961 Anayasası meşruluğunu yitiren bir iktidara karşı direnme hakkına yer veriyordu) 63 Boratav, ss Boratav, s Boratav, s

17 devlete kutsallık atfetmek, sosyal hareketlerin önüne geçmek ve kişi haklarını sınırlamak olmuştur Anayasası ve sendikal yasalar hazırlanırken büyük ölçüde işveren örgütlerinin görüşlerine itibar edilmiştir. TİSK, 1982 Anayasasının hazırlık sürecinde Danışma Meclisine sunduğu raporda, sosyal sorunların yeni bir yaklaşımla ele alınmasını istemiş ve şu görüşleri dile getirmiştir 67 Geçmişte işveren-işçi ilişkilerine yaklaşımda daima işçilerin himayeye muhtaç olduğu görüşünün hakim olduğu bilinen bir gerçektir. Artık günümüzde işçinin ezildiği, istismar edildiği iddialarının geçersizliği ortadadır...üç milyona yakın işsizin varlığı düşünülürse ülkemizde çalışan işçilerin mutlu bir azınlık teşkil ettiği söylenebilir... Bu sebeple sosyal sorunlara yaklaşırken işçi lehine yorum kriteri terk edilmeli ve ülke yararı gözetilmelidir. Bu görüşler doğrultusunda Anayasanın felsefesinde önemli değişiklikler yapılmış ve yasakçı, sosyal korumadan uzak ve devleti topluma karşı korumayı amaçlayan bir yaklaşım benimsenmiştir Anayasası, devletin sosyal niteliğini kağıt üzerinde korurken, sosyal ve sendikal haklarda önemli kısıtlamalar getirmiştir Anayasasında sosyal politikanın oluşumunu etkileyecek baskı gruplarına ilişkin getirilen kısıtlayıcı hükümler, sosyal politikayı zayıflatan bir etken olmuştur 68. Talas, Anayasanın toplu olarak kullanılan hakları göz ardı etmesi nedeniyle aslında bu dönemin bir sosyal politikası olduğunun söylenemeyeceğini vurgulamaktadır. Devlet bu dönemde, bir yandan çalışma ilişkilerini düzenleyici rolünden bir yandan da iktisadi bir aktör olarak (işveren olarak) etkin konumundan (kamu kesiminin daraltılması ve özelleştirmeler yoluyla) geri çekilmeye başlamıştır. Koray, bu durumu devletin etkinlikten seyirciliğe çekilmesi olarak tanımlamaktadır Talas (1992), s Türk-İş, Anayasa Tasarısı İşveren İsteklerine Göre Hazırlandı: İşte İspatı, Ankara: Tarihsiz. 68 Koray (2000), s Koray (2000), ss

18 Askeri rejim sonrası ANAP iktidarı, sosyal politika açısından çarpık bir popülizm dönemi olarak tanımlanabilir. Belediyeler tarafından sağlanan olanaklar, imar afları, vergi iadesi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu, Yeşil Kart gibi uygulamalarla kentli yoksul kesimlerin sosyal sorunlarının çözümü iş gücü piyasası dışına taşınmıştır. Bir yandan sınıf tabanlı taleplere, sendikal örgütlenmeye karşı katı bir çizgi izlenirken, diğer yandan aynı kitleler kentli, tüketici, gecekondulu, yoksul özellikleriyle tatmin edilmeye 70 böylece yeni bir tarz liberal hayırseverlik, sosyal politikanın yerine konmaya çalışılmıştır. Devletin kamusal yükümlülüklerine, toplumun kendi örgütlülüğüne ve kurumsallaşmasına değil ama ihsana dayalı bir modeldir bu. 70 Boratav,

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Sosyal Güvenlik Kavramı Kişileri, gelirleri ne olursa olsun, belirli sayıdaki tehlikeler karşısında güvence sağlama görevine sahip

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç Yasama süreci ve sivil toplum İsveç Sosyal faaliyet alanları Devlet Piyasa Sivil toplum Sivil toplum nedir? Ortak çıkarlar, amaçlar ve değerler etrafında birleşmiş gönüllü ve kolektif faaliyetler Değişken

Detaylı

SUNUŞ. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Genel Yönetim Kurulu

SUNUŞ. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Genel Yönetim Kurulu SUNUŞ İşyeri sendika temsilcileri, işyerinde çalışan işçilerin mevzuattan, toplu iş sözleşmelerinden doğan her türlü hak ve çıkarlarını korumakla görevli olan, sendikasının örgütlenmesi ve güçlenmesi için

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN*

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* 1.Giriþ ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* Toplu olarak kullanýlmasýndan dolayý kolektif sosyal haklar arasýnda yer alan sendika hakký 1 ; bir devlete sosyal niteliðini veren

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 Z ;... Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankacılık Kanunu'nda Değ Yapılması

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Ankara Amaç Türkiye de kayıt dışı istihdam önemli bir sorun olarak gündemdedir. Ülkede son verilere göre istihdam edilenlerin yüzde

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

KONU: 2011 yılının ikinci yarısı için belirlenen asgari ücret tutarları

KONU: 2011 yılının ikinci yarısı için belirlenen asgari ücret tutarları MEVZUAT SİRKÜLERİ SİRKÜLER NO: 16/2011 İstanbul, 22.06.2011 KONU: 2011 yılının ikinci yarısı için belirlenen asgari ücret tutarları AÇIKLAMALAR: 31.12.2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

TOPLU İŞ İLİŞKİLERİ VE SENDİKAL HAKLAR BAKIMINDAN YENİ YASANIN DEĞERLENDİRİLMESİ

TOPLU İŞ İLİŞKİLERİ VE SENDİKAL HAKLAR BAKIMINDAN YENİ YASANIN DEĞERLENDİRİLMESİ TOPLU İŞ İLİŞKİLERİ VE SENDİKAL HAKLAR BAKIMINDAN YENİ YASANIN DEĞERLENDİRİLMESİ Serap Tezsezer Kırklareli Üniversitesi Öğretim Görevlisi serap.tezsezer@kirklareli.edu.tr Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

İŞ HUKUKU. Gözden geçirilmiş ve yenilenmiş Onyedinci Bası. Prof. Dr. Tankut CENTEL. Prof. Dr. A. Murat DEMİRCİOĞLU

İŞ HUKUKU. Gözden geçirilmiş ve yenilenmiş Onyedinci Bası. Prof. Dr. Tankut CENTEL. Prof. Dr. A. Murat DEMİRCİOĞLU Prof. Dr. Tankut CENTEL Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi Prof. Dr. A. Murat DEMİRCİOĞLU Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İŞ HUKUKU Gözden geçirilmiş ve yenilenmiş Onyedinci

Detaylı

İŞ KANUNU ve ÇALIŞMA YAŞAMI KANUNLARI

İŞ KANUNU ve ÇALIŞMA YAŞAMI KANUNLARI 6 9 İŞ KANUNU ve ÇALIŞMA YAŞAMI KANUNLARI İş Kanunu 1475 sayılı İş Kanunu nun 14. Maddesi Deniz İş Kanunu Basın İş Kanunu İş Mahkemeleri Kanunu İşsizlik Sigortası Kanunu Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi

Detaylı

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli

Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli Prof. Dr. Ekrem Pakdemirli www.ekrempakdemirli.com 21.05.2014 1923 sonlarında Cumhuriyet Kurulduğunda Savaşlardan yorgun Eğitim-öğrenim seviyesi oldukça düşük bir toplum Savaşlar sonrası ülke harap ve

Detaylı

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103

MEF ÜNİVERSİTESİ HUKUK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL. I. Yarıyıl II. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS HUK 103 MEF ÜNİVERSİTESİ UK LİSANS DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 201 101 105 107 TURK 101 ENG 101 Roma Hukuku: Genel Hükümler Atatürk

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ Hazırlayan: Berna Özşar Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği AB, Mevzuat ve Projeler Birimi Uzmanı AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ TSRŞB Yayın

Detaylı

01 OCAK 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ ASGARİ ÜCRET VE SGK PRİM TAVAN VE TABAN TUTARLARI İLE ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ TUTARLARI

01 OCAK 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ ASGARİ ÜCRET VE SGK PRİM TAVAN VE TABAN TUTARLARI İLE ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ TUTARLARI 01 OCAK 2013 TARİHİNDEN İTİBAREN GEÇERLİ ASGARİ ÜCRET VE SGK PRİM TAVAN VE TABAN TUTARLARI İLE ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ TUTARLARI 29 Aralık 2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Asgari Ücret

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU 6219 MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 2945 Kabul Tarihi : 9/11/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 11/11/1983 Sayı : 18218 Yayımlandığı Düstur

Detaylı

1. HAFTA KIG126. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr

1. HAFTA KIG126. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr 1. HAFTA KIG126 Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK ekmelsulak@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 GİRİŞ Bilindiği üzere çalışanlar açısından 2 temel risk söz konusudur;

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

-412- (Resmi Gazete ile yayımı: 5.8.1999 Sayı: 23777)

-412- (Resmi Gazete ile yayımı: 5.8.1999 Sayı: 23777) -412- TURKIYE CUMHURİYETİ İLE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ARASINDAKİ SOSYAL GÜVENLİK ANLAŞMASI İLE İLGİLİ EK ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (Resmi Gazete ile yayımı: 5.8.1999

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

TEDARİKÇİ TÜZÜĞÜ 1. GEÇİNMEYE YETECEK ÜCRETLER ÖDENİR. 1.1 Standart bir çalışma haftası için ödenen ücretler ve yardımlar

TEDARİKÇİ TÜZÜĞÜ 1. GEÇİNMEYE YETECEK ÜCRETLER ÖDENİR. 1.1 Standart bir çalışma haftası için ödenen ücretler ve yardımlar Bu Tüzük mümkün olan yerlerde üzerine çıkılması gereken minimum standartları sunmaktadır. Uygularken, tedarikçiler ulusal kanunlar ve yürürlükteki diğer kanunlara uyumlu olmalıdır; kanunların hükümleri

Detaylı

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V. T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 1/8 Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖRGÜTLENMESİ. Yrd.Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK KTÜ Harita Mühendisliği Bölümü GISLab ecolak@ktu.edu.

İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖRGÜTLENMESİ. Yrd.Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK KTÜ Harita Mühendisliği Bölümü GISLab ecolak@ktu.edu. İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖRGÜTLENMESİ Yrd.Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK KTÜ Harita Mühendisliği Bölümü GISLab ecolak@ktu.edu.tr İşyeri örgütlenmesinde İSİG İş sağlığı ve güvenliğinin temel amacı, işçilerin

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...1 I. Konunun Önemi...1 II. Çalışan Kavramının

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Söz konusu yönetmelikte;

Söz konusu yönetmelikte; 15.05.2013 (SİRKÜLER 2013 37) Konu: Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik. İş yerlerinde çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenlik eğitimlerinin usul

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 17.01.2014 Sirküler No : 2014 / 4 SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI Bilindiği üzere Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından milli seviyede tek asgari ücret

Detaylı

TOPLU İŞ İLİŞKİLERİNDE YENİ DÖNEM 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YASASI NA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME ERKAN BİLGE

TOPLU İŞ İLİŞKİLERİNDE YENİ DÖNEM 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YASASI NA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME ERKAN BİLGE TOPLU İŞ İLİŞKİLERİNDE YENİ DÖNEM 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YASASI NA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME ERKAN BİLGE KIRKLARELİ-2013 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler

İKİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç İŞÇİ ÜCRETLERİNDEN CEZA OLARAK KESİLEN PARALARI KULLANMAYA YETKİLİ KURULUN TEŞEKKÜLÜ VE CALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (05.03.2004 tarihli ve 25393 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.) BİRİNCİ

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

MEVZUAT SİRKÜLERİ. SİRKÜLER NO: 62/2013 İstanbul, KONU: 2013 Yılının İkinci Yarısı İçin Belirlenen Asgari Ücret Tutarları AÇIKLAMALAR:

MEVZUAT SİRKÜLERİ. SİRKÜLER NO: 62/2013 İstanbul, KONU: 2013 Yılının İkinci Yarısı İçin Belirlenen Asgari Ücret Tutarları AÇIKLAMALAR: MEVZUAT SİRKÜLERİ SİRKÜLER NO: 62/2013 İstanbul, 05.07.2013 KONU: 2013 Yılının İkinci Yarısı İçin Belirlenen Asgari Ücret Tutarları AÇIKLAMALAR: 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MİLLİ EKONOMİ VE BAŞKENT ANKARA

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük MİLLİ EKONOMİ VE BAŞKENT ANKARA 1 Bir ülkede üretim, dağıtım, tüketim etkinliklerinin bütününe ekonomi denmektedir. Bir ülkenin kendi kendine yetebilmesi, ekonomik olarak bağımsız olması çok önemlidir. 2 Osmanlı Devleti 1911 yılından

Detaylı

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur.

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur. 1 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA TASARISI İLE İLGİLİ EMEK PLATFORMUNUN TALEPLERİ HAKKINDA BAKANLIKTA YAPILAN GÖRÜŞMELERDE KABUL EDİLEN, KISMEN KABUL EDİLEN

Detaylı

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN

ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN 3729 MĠLLETLERARASI ANDLAġMALARIN YAPILMASI, YÜRÜRLÜĞÜ VE YAYINLANMASI ĠLE BAZI ANDLAġMALARIN YAPILMASI ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNA YETKĠ VERĠLMESĠ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 244 Kabul Tarihi : 31/5/1963

Detaylı

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ 22 Temmuz Uyum Danışmanlığı / Ombudsmanlığı Uluslararası Finans Kurumu / Çok Taraflı Yatırım

Detaylı

27.01.2015/3-1 ÖZET :

27.01.2015/3-1 ÖZET : 27.01.2015/3-1 2015 YILINDA UYGULANACAK PRİME ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI İLE BAZI İŞLEMLERE ESAS TUTARLARA İLİŞKİN 2015/4 SAYILI GENELGE YAYIMLANDI ÖZET : 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine ilişkin Yönetmelik 01 Ekim 2013 tarihinde

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesi hakkındaki kanun teklifim ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini

Detaylı

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK M. Kemal OKTAR * Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından kayıt dışı istihdam olgusu; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu ve 2821 sayılı Sendikalar

Detaylı

İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ

İŞÇİ SAĞLIĞI İŞ GÜVENLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİNİN TARİHİ GELİŞİMİ İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ NİN TANIMI İŞYERLERİNDE İŞİN YÜRÜTÜLMESİ SIRASINDA, ÇEŞİTLİ NEDENLERDEN KAYNAKLANAN SAĞLIĞA ZARAR

Detaylı

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası

Tüm Kamu Personeli İçin GYS. Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı. Konu Anlatımı + Soru Bankası Tüm Kamu Personeli İçin GYS Görevde Yükselme Sınavlarına Hazırlık El Kitabı Konu Anlatımı + Soru Bankası Memurluk, Şeflik, Uzmanlık, Şube Müdürlüğü ve Diğer Unvanlar Adalet Bakanlığı Aile ve Sosyal Politikalar

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun No: 4620 Kabul Tarihi : 31/1/2001

Detaylı

Asgari Ücret Artırımın Etkileri Nelerdir?

Asgari Ücret Artırımın Etkileri Nelerdir? Asgari Ücret Artırımın Etkileri Nelerdir? Erhan Tarhan, SMMM Deloitte Vergi Müdür Yardımcısı Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2016 yılında geçerli olacak asgari ücreti belirlemek üzere Aralık ayında toplanacak.

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI

İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI D E Ğ İ Ş İ M V E DÖNÜŞÜMDE ÖNCÜ ANLAYIŞ İSMMMO AKADEMİ BAŞKANI NDAN Son zamanlarda mevzuatı en sık değişen ve gittikçe karmaşık hale gelen konulardan birini de

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve kapsam TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1)

Detaylı

1. Sosyal Politika, hangi tarihsel olayın kendine özgü koşulları altında doğup gelişmiş bir sosyal bilim dalıdır?

1. Sosyal Politika, hangi tarihsel olayın kendine özgü koşulları altında doğup gelişmiş bir sosyal bilim dalıdır? ÜNİTE 1 Sosyal Politika Bilim Dalı Sosyal Politika bilim dalını neden tanımlamak gerekir? Sosyal Politika bilim dalını tanımlamak neden güçtür? Sosyal Politika ile çevresindeki başka sosyal bilim dalları

Detaylı

Üçünc. önündeki ndeki meydan okumalar Önlemler. Bilgi paylaşma ve iyi pratikler sunma.

Üçünc. önündeki ndeki meydan okumalar Önlemler. Bilgi paylaşma ve iyi pratikler sunma. Üçünc ncü Çalışma GörüşmesiG mesi, Bükreş 10-11 11 Temmuz 2009 yılıy Yeni ekonomik şartlarda sosyal diyalogun gelişmesi için i in sendikalar ve işverenler i önündeki ndeki meydan okumalar Milli ve Sektör

Detaylı

-Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı-

-Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı- -Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı- Onaylama Türkiye, Yenilenmiş Avrupa Sosyal Şartını 27/06/2007 tarihinde onaylamış ve yenilenmiş Şart ta yer alan 98 paragraftan 91 ini kabul etmiştir (Türkiye daha önce

Detaylı

İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI DENEME SINAVI

İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI DENEME SINAVI İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI DENEME SINAVI A3 BÖLÜMÜ SORULARI Teorik Soru Sayısı: 15 İstenilen Başarı Oranı : % 60 ( 9 Soru ) 1 KONULAR Temel İş Sağlığı Ve Güvenliği Ve Mevzuatı Temel Çevre Mevzuatı Kalite

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/93 23/1/2013 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

AMAÇ İSG alanında devlet, işçi, işveren taraflarının yeri ve önemini, faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile bu alanda hazırlanmış

AMAÇ İSG alanında devlet, işçi, işveren taraflarının yeri ve önemini, faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile bu alanda hazırlanmış AMAÇ İSG alanında devlet, işçi, işveren taraflarının yeri ve önemini, faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile bu alanda hazırlanmış sözleşmeleri öğrenmelerini sağlamaktır. İSG nin Ekonomik

Detaylı

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bekir AKTÜRK* 52 1. GİRİŞ Türkiye Büyük Millet Meclisinin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25 inci dönem milletvekili

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43

İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2014/1967 Karar No. 2014/1792 Tarihi: 10.02.2014 İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİNE İTİRAZ İŞYERİNE YENİ ALINAN İŞÇİLERİN

Detaylı

DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA

DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ NÜN KURULMASI HAKKINDA YASA Sayı 33/1976 (42/1982, 47/1983, 21/1994 ve 59/1995 Sayılı Yasalarla Değiştirilmiş Şekliyle ) DPÖ YASASI İÇ DÜZENİ Madde 1. Kısa İsim BİRİNCİ KISIM DEVLET

Detaylı

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 01.07.2008 Tarihinden İtibaren, İşverenlerin 50 veya Daha Fazla İşçi Çalıştırdıkları İş Yerlerinde Çalıştırmaları Gereken Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör

Detaylı

2008 TÜRKİYE İLERLEME RAPORU NUN İSTİHDAM VE SOSYAL POLİTİKA BAŞLIKLI 19

2008 TÜRKİYE İLERLEME RAPORU NUN İSTİHDAM VE SOSYAL POLİTİKA BAŞLIKLI 19 5 Kasım 2008 2008 TÜRKİYE İLERLEME RAPORU NUN İSTİHDAM VE SOSYAL POLİTİKA BAŞLIKLI 19. FASLI İLE EKONOMİK VE SOSYAL HAKLAR BÖLÜMÜNÜN İLGİLİ KISIMLARININ MESS UZMANLARINCA YAPILAN GAYRIRESMİ TERCÜMESİDİR

Detaylı

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Derya Kap* Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM)16 Eylül 2014 tarihli zorunlu din dersinin mevcut içerikle uygulanamayacağına dair hükmü, Türkiye de din dersi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Belirli süreli bir hizmet sözleşmesinin fiilen başlamasından önce yazılı olarak düzenlenmesi gerekir.

Alman Federal Mahkeme Kararları. Belirli süreli bir hizmet sözleşmesinin fiilen başlamasından önce yazılı olarak düzenlenmesi gerekir. Federal İş Mahkemesi Karar Tarihi: 1.12.2004 Sayısı : 7 AZR 198/04 Belirli süreli bir hizmet sözleşmesinin fiilen başlamasından önce yazılı olarak düzenlenmesi gerekir. Özü: Belirli süreli bir hizmet sözleşmesi

Detaylı

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU 2243 İŞ MAHKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası : 5521 Kabul Tarihi : 30/1/1950 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 4/2/1950 Sayı : 7424 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa : 753 Madde 1 İş Kanununa

Detaylı

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç Ödev Konusu Öğrenci Adı-Soyadı Sunum Ödev Teslimi Ortalama İntihal Sonuç 1 Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Riskler 2 Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dünya daki Gelişimi 3 Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin

Detaylı

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 15.05.

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 15.05. MESGEMM İSG/Mevzuat/ler İçindekiler Birinci Bölüm - Amaç, Kapsam ve Dayanak Madde 1- Amaç Madde 2 - Kapsam Madde 3 - Dayanak Madde 4 - Tanımlar İkinci Bölüm - Genel Hükümler Madde 5 -İşverenin Yükümlülükleri

Detaylı

YOL, YAPI, ALTYAPI, BAYINDIRLIK VE TAPU KADASTRO KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI

YOL, YAPI, ALTYAPI, BAYINDIRLIK VE TAPU KADASTRO KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI YAPI-YOL SEN YOL, YAPI, ALTYAPI, BAYINDIRLIK VE TAPU KADASTRO KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI Sayı : 2010-311/ 18.06.2010 Konu : Çalışanların sorunları ve talepler. AFET VE ACİL DURUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞINA Sendikamız

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

Çalışanların İş Sağlığı Ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik

Çalışanların İş Sağlığı Ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Tarihi: 15.05.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28648 Çalışanların İş Sağlığı Ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE

Detaylı

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ KTÜ Harita Mühendisliği Bölümü İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ DERS NO#1 KONU: - İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞGÜVENLİĞİ KAVRAMLARI - İSİG NİN GELİŞİM SÜRECİ Yrd. Doç.Dr. H. Ebru ÇOLAK ecolak@ktu.edu.tr Başlıklar

Detaylı

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞININ TEġKĠLAT VE GÖREVLERĠ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1)

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞININ TEġKĠLAT VE GÖREVLERĠ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1) AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞININ TEġKĠLAT VE GÖREVLERĠ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1) Kanun Hük. Kar. nin Tarihi : 3/6/2011, No : 633 Yetki Kanununun Tarihi : 6/4/2011, No : 6223 Yayımlandığı

Detaylı

6552 SAYILI KANUN İLE YER ALTI MADEN İŞÇİLERİNE GETİRİLEN ÖZEL İYİLEŞTİRMELER

6552 SAYILI KANUN İLE YER ALTI MADEN İŞÇİLERİNE GETİRİLEN ÖZEL İYİLEŞTİRMELER 6552 SAYILI KANUN İLE YER ALTI MADEN İŞÇİLERİNE GETİRİLEN ÖZEL İYİLEŞTİRMELER Abdurrahman ÇALIK* 37 ÖZ Aylardır gündemde olan ve birbirinden çok farklı konularda düzenlemeler içermesi nedeniyle kamuoyunda

Detaylı

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006 Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/ 65 24/1/2012 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı