TOPLUMDA ENGELLÝLER: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TOPLUMDA ENGELLÝLER: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ"

Transkript

1 T.C. AMASYA VALÝLÝÐÝ Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðü TOPLUMDA ENGELLÝLER: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ ENGELLÝLER BÝZÝZ PROJESÝ FAALÝYETLERÝ Yayýna Hazýrlayan Davut ELMACI Baský Bilfem Ofset - Amasya ISBN:

2 ÖNSÖZ Devletimizin saðladýðý her imkân ve hizmeti toplumumuzu oluþturan tüm kesimlere sunmak, sosyal devlet olmanýn gereðidir. Bu kapsamda engellilerimize, kimsesiz çocuklarýmýza, yaþlýlarýmýza ve bakýma muhtaç bireylere farklý uygulamalar ile çeþitli hizmetler saðlanmaktadýr. Bakýma muhtaç hastalarýn yakýnlarýna ödenen yardýmlar, eþinden ayrýlmýþ ya da eþi vefat etmiþ ihtiyaç sahibi olan bayanlara ödenen yardýmlar bu hizmetlerden sadece bir kaçýdýr. Ülkemiz genelinde saðlanan bu hizmetler ilimizde de Aile ve Sosyal Politikalar Müdürlüðümüz ve baðlý hizmet birimlerince yürütülmektedir. Hepimizin birer engelli adayý olduðu günümüzde, engelli bireylere daha hoþgörülü davranarak onlara her türlü hizmette pozitif ayrýmcýlýk yapmalýyýz. Kamu kurumlarý ve belediyeler yaþam alanlarýný, saðlýk, eðitim, kültür, ulaþým ve diðer hizmet alanlarýndaki binalarý ve sosyal alanlarý engelli vatandaþlarýmýzý da göz önünde bulundurarak planlamalýdýr. Çünkü bir toplumun geliþmiþliði engellilerine saðladýðý sosyal imkânlar ile ölçülmektedir.

3 Bunun bilincinde olan bizler ilimizde gerekli deðiþiklikleri yapmak için çalýþmakta ve çeþitli projeleri hayata geçirmekteyiz. Amasya Valiliði olarak ilimizde çalýþmalarýn takipçisi olmakla birlikte, Valiliðimizin hizmet binasýnda da gerekli fiziki düzenlemeleri yaparak, diðer kamu kurumlarýmýza ve özel sektör kuruluþlarýna örnek olmayý amaçlamaktayýz. Bu çalýþmalarýn bir parçasý olarak Engelliler Destek Programý kapsamýnda hazýrlanan ''Engelliler Biziz Projesi'' ile toplumda engelliler ve engelli haklarý konusunda farkýndalýk oluþturulmasý amaçlanmýþtýr. Bu doðrultuda projenin hedef grubunu oluþturan engellilere, engelli ailelerine, kamu görevlilerine, basýn mensuplarýna, bankacýlara, toplu taþýma araç kullanýcýlarýna, emniyet görevlilerine ve muhtarlara eðitimler verilmiþtir. Proje kapsamýnda yapýlan çalýþmalarýn derlendiði Toplumda Engelliler: Sorunlar ve Çözüm Önerileri'' adlý kitabý sizlerin beðenisine sunarken; Amasya'mýzda umutlu, huzurlu, saðlýklý ve toplumun tümünü kucaklayan bir anlayýþla çalýþmalarýmýza devam edeceðimizi ifade ediyor, bu projede emeði geçen herkese teþekkür ediyorum. Ý. Halil ÇOMAKTEKÝN Vali

4 GÝRÝÞ Ülkemizde kimsesizlerin kimsesi, yediden yetmiþe her kesime hitap eden devletin þefkatli eli olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlýðý, 2011 yýlýnda kurulmuþtur. Bakanlýðýmýz özellikle çocuk, yaþlý, engelli, kadýn ve aile üzerine yoðunlaþarak her alanda toplumumuza hizmet vermektedir. Amasya'mýzda da sevgi evleriyle, çocuk evleriyle, yurtlarla çocuk ve gençlerimize; huzurevleriyle yaþlýlarýmýza; rehabilitasyon merkezleriyle engellilerimize hizmet vermekte; aile ve kadýna yönelik hizmet modelleriyle tüm toplumu kucaklayarak hizmetlerini devam ettirmektedir. Yeni hizmet modeli olan Sosyal Hizmet Merkezlerinde halkýn tüm katmanlarýna yönelik oluþturulan birimlerimizle meslek elamanlarýmýz profesyonel anlamda hizmetlerini baþlatmýþ bulunmaktadýr. Engelliler, hizmet verdiðimiz gruplar içerisinde özel bir öneme sahiptir. Engellilere yönelik hizmetlerde temel insan hak ve özgürlüklerinden yola çýkarak, engellilerin hizmetlerden tam ve eþit þekilde yararlanmalarýný ve toplumsal hayata tam olarak katýlýmlarýný amaçlamaktayýz. Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðümüz, her alanda olduðu gibi engelliler alanýnda da titiz çalýþmalar yürütmektedir. Ýl Müdürlüðümüz, engelli dernekleri ile ortak çalýþmalar yürütmüþ, engellilere

5 yönelik eriþebilirlik çalýþmalarý kapsamýnda Amasya'daki tüm devlet kurumlarý ile cadde, park ve bahçeler dolaþýlarak fotoðraflanmýþ, her kurum hakkýnda kýsa rapor hazýrlanarak engellilerimizin hayata baðlanmalarý ve þehrin her tarafýna ulaþabilmeleri için ön çalýþmalar baþlatýlmýþtýr. Engellilere yönelik hizmetlerde hibe projelerinden yararlanmaya da azami gayret göstermekteyiz. Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðümüz, proje becerisini gün geçtikçe geliþtirmektedir. Ýl Müdürlüðümüz, Avrupa Birliði Programlarý kapsamýnda hazýrlamýþ olduðu 2012 Grundtvig Öðrenme Ortaklýklarý Projesi ile uluslararasý bilgi ve deneyim edinme imkanýna kavuþmuþtur. Bu proje ile yaþlýlara, saðlýklý kalma ve toplumdaki itibarlarýný yeniden kazanma için gerekli beceriler kazandýrýlarak onlarýn yaþam kalitesinin arttýrýlmasý amaçlanmaktadýr. Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý 2013 Yýlý Dezavantajlý Gruplara Yönelik Sosyal Ýçerme Mali Destek Programý kapsamýnda hazýrlamýþ olduðumuz Eðitimli Adým Kaliteli Bakým Projesi kabul edilmiþ ve bu proje ile engelli ailelerinden 20 kiþiye Ýl Milli Eðitim Müdürlüðü ortaklýðýnda engelli bakým kursu eðitimi verilmektedir EDES kapsamýnda hazýrlanan Engelliler Biziz Projesi ile Amasya'mýzda engelliler konusunda önemli bir farkýndalýk saðladýðýmýzý düþünüyoruz. Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðümüzün 2013 EDES programý kapsamýnda Senin Ýçin Bir Hikâyem Var Projesi de kabul edilmiþtir. Söz konusu proje ile engelli bireylerin ve ailelerinin yaþadýklarý güçlükler, mücadeleler ve engelli haklarý konusunda küçük yaþtaki çocuklarýmýzýn bilinç kazanmalarý amaçlanmaktadýr. Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðümüzün bu tür çalýþmalarýný geliþtirerek sürdüreceðini bilmenizi isterim. Bu çalýþmalar kapsamýnda gerçekleþtirdiðimiz Engelliler Biziz Projemizin faaliyetlerinin ve proje kapsamýnda gerçekleþtirilen Toplumda Engelliler: Sorunlar ve Çözüm Önerileri baþlýklý çalýþtay bilgilerinin yer aldýðý bu kitabýn Amasya ve ülkemiz için önemli bir kaynak olacaðýna inanýyorum. Ahmet DUMAN Amasya Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürü

6

7 TOPLUMDA ENGELLÝLER: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ ENGELLÝLER BÝZÝZ PROJESÝ FAALÝYETLERÝ 1

8 ENGELLÝLER DESTEK PROGRAMI (EDES) Engelliler Biziz Projesi, Engelliler Destek Programý (EDES) kapsamýnda yürütülmüþtür. Bu nedenle Engelliler Destek Programý hakkýnda burada kýsa bir bilgi verilmektedir. Buradaki bilgiler çoðunlukla Engelliler Destek Programýnýn internet sitesinden derlenmiþtir. Engelliler Destek Programý (EDES), uygulandýðý illerde yerel dinamikleri harekete geçirerek, toplumun engellilik ve engelliler konusunda bilinç düzeylerinin ve duyarlýlýklarýnýn artýrýlmasý, engellilerin psikososyal ve týbbi rehabilitasyonunu saðlamayý amaçlayan projeler ile engellilik nedenlerinin tespit edilmesini, koruyucu ve önleyici hizmetlerin geliþtirilmesini, engellilik oranýnýn azaltýlmasýný ve engelliliðin etkilerinin en aza indirilmesini amaçlayan projeleri destekleyen programýdýr. Bu program Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlýðý tarafýndan yürütülmektedir. EDES, Karadeniz Bölgesi'ndeki Amasya, Artvin, Bartýn, Bayburt, Bolu, Çorum, Düzce, Giresun, Gümüþhane, Karabük, Kastamonu, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon ve Zonguldak illerinde uygulanmaktadýr. 2

9 Engelliler Destek Programý kapsamýnda; (1) Farkýndalýk eðitimlerine yönelik projeler, (2) Engelliliðin nedenleri ve önlenmesine yönelik projeler ve (3) Engellilerin psiko-sosyal ve týbbi rehabilitasyonunu saðlamaya yönelik projeler desteklenmektedir. Farkýndalýk eðitimlerine yönelik projeler; a. Toplumun engellilik konusunda bilinç düzeylerinin ve duyarlýlýklarýnýn arttýrýlmasýna, b. Engelli bireylerin ve/veya ailelerinin bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesine yönelik projelerdir. Engelliliðin nedenleri ve önlenmesine yönelik projeler; a. Koruyucu ve önleyici hizmetlerin niteliðinin yükseltilmesine ve yaygýnlýðýnýn artýrýlmasýna, b. Engelli bireylerde ortaya çýkabilecek ikincil, üçüncül özrün önlenmesine, c. Engelliliðin nedenleri ve önlenmesi konusunda farkýndalýðýn, bilgi ve bilinç düzeyinin artýrýlmasýna, d. Hamilelik sýrasýnda yaþanan sorunlar, genetik nedenler, akraba evlilikleri, yetersiz ve kötü beslenme, ilaç kullanýmý, zehirlenme, madde baðýmlýlýðý, hastalýklar, kazalar, çevresel faktörler gibi engellilik nedenlerinin tespit edilmesi, ortadan kaldýrýlmasý veya etkilerinin azaltýlmasýna yönelik (araþtýrma, bilgilendirme, bilinçlendirme, eðitim, toplum taramasý, danýþmanlýk ve rehberlik, program veya model geliþtirme ve uygulamalarý gibi) projelerdir. 3

10 4 (4) Engellilerin psiko-sosyal ve týbbi rehabilitasyonunu saðlamaya yönelik projeler ise; a. Engelli bireyi bulunan ailelere taný konulduktan sonraki süreçlere iliþkin eðitim verilmesine, eðitim programlarý ve/veya rehberleri oluþturulmasýna, engellilerde okuma yazma oranýnýn artýrýlmasýna, engelli yakýnlarýna eðitim desteði verilmesine, kamu hizmetlerinden yararlanmasý için aksaklýklarý tespit eden ve yerele iliþkin çözüm üreten modeller geliþtirilmesine, b. Uygulama alanlarýnda engel gruplarýna yönelik destek teknolojilerinin kullanýmýný içeren eðitimlerin verilmesine, c. Engelli bireylere engelli olmayan bireylerle birlikte kültür, sanat ve spor alanlarýnda eðitim verilmesine, d. Engellilerin baþkalarýnýn yardýmýna ihtiyaç duymaksýzýn sosyal yaþama baðýmsýz biçimde katýlýmýný saðlamaya ve kolaylaþtýrmaya yönelik baðýmsýz yaþam eðitimlerinin verilmesine, e. Engellilerle ilgili sivil toplum örgütleri aracýlýðýyla farklý engel gruplarýnýn (otizm, serebral palsi, ruhsal ve duygusal engellilik, görme, iþitme ve konuþma, ortopedik, zihinsel, kronik hastalýklara baðlý engellilik gibi) hizmet saðlayýcý kurum yetkilileri ve çalýþanlarý ile buluþturulmasý ve empatik iliþki kurulmasýna yönelik programlar uygulanmasýna,

11 f. Toplumun engelli bireylerle buluþturulmasý ve psikososyal rehabilitasyonu için projenin uygulandýðý ilde ve EDES kapsamýndaki illerde yapýlacak kaynaþtýrma etkinliklerine yönelik projelerdir. EDES kapsamýnda kamu kurum ve kuruluþlarý, il özel idareleri, belediyeler, meslek odalarý ve üniversiteler proje baþvurusu yapabilmektedir. Okul, rehberlik ve araþtýrma merkezi, halk eðitim merkezi, çocuk, gençlik, bakým, rehabilitasyon, aile danýþma ve sosyal hizmet merkezleri, huzurevi gibi kamu kuruluþlarýnýn proje teklifleri baðlý bulunduklarý il ve ilçe müdürlükleri tarafýndan yapýlýr ve kabul edilmeleri halinde il ve ilçe müdürlükleri tarafýndan yürütülür. EDES kapsamýnda desteklenen projelerin süresi, sözleþme imza tarihinden itibaren en fazla bir yýldýr. Projenin çeþitli nedenlerle öngörülen sürede tamamlanamamasý durumunda proje yürütücüsü ilgili valiliðe tamamlanamama nedenlerini yazýlý olarak bildirerek en fazla üç aya kadar ek süre talep edebilir. Ek süre, valiliðin uygun görmesi durumunda bir defaya mahsus olmak üzere verilebilir. EDES Uygulama Usul ve Esaslarý kapsamýnda teklif edilecek projelerin bütçe büyüklüðünün alt sýnýrý TL, üst sýnýrý TL'dir. Projeye tahsis edilen ödeneðin tamamýnýn süresi içinde harcanamamasý halinde harcanamayan kýsým valilik EDES hesabýnda kalýr. Valilik EDES hesabýnda kalan miktar, valilik tarafýndan baþarý ile uygulanmakta olan ve ödenek ihtiyacý bulunan diðer EDES projelerine aktarýlýr. Daha önce uygulanan EDES projelerinden Valilik EDES hesabýnda kalan miktar, bir sonraki yýlýn EDES Programý kapsamýnda Bakanlýk tarafýndan valiliðe tahsis edilecek ödenekten düþülebilir. Desteklenecek projelerin seçiminde EDES tanýmýndaki amaçlara uygunluk, sürdürülebilirlik, projenin amacý, gerekçesi, faaliyetleri ve bütçesi arasýndaki tutarlýlýk, projenin gerekçede belirtilen sorunlarýn çözümüne katký saðlayabilme derecesi, projeyi öneren kurum veya kuruluþun proje yürütme kapasitesi, projenin hedef gruplar üzerinde yaratacaðý etkiler ve çarpan etkiler, proje hedef kitlesinin geniþliði, projenin ve faaliyetlerin süre, iþ, zaman, plan tutarlýlýðý, ildeki engelli bireylerin ihtiyaçlarý ve öncelikleri göz önünde bulundurulmaktadýr. 5

12 ENGELLÝLER BÝZÝZ PROJESÝ Engelliler Biziz Projesi, dezavantajlý gruplardan olan engelliler için yasalarla verilen haklar konusunda toplumda farkýndalýk saðlamayý ve engellilikle ilgili gelecek kuþaklarýn bilinçliliðini arttýrmayý hedeflemektedir. Bu doðrultuda karar mekanizmasýndaki kiþilerde engellilik konusunda farkýndalýk saðlanmasýna ve kamu hizmetine açýk alanlarda görev yapanlara, dezavantajlý kiþilere pozitif ayrýmcýlýk yapmalarý konusunda bilgilendirme yapýlmasýna çalýþýlmýþtýr. 6

13 Projemizin ortaklarý Altý Nokta Körler Derneði Amasya Þubesi ile Türkiye Engelliler Derneði Amasya Þubesidir. Engelliler, engelli aileleri, kamusal alanda çalýþan görevliler (yazýlý ve görsel basýn mensuplarý, bankacýlar, toplu taþýma araçlarý kullanýcýlarý, emniyet görevlileri, resmi kurum görevlileri ve muhtarlar) projemizin hedef grubunu oluþturmuþtur. Bu kapsamda projemizde engellilerin yaþam kalitesinin geliþtirilmesi için engellilere, engelli ailelerine ve kamusal alanda hizmet veren bu kesimlere yönelik bilgilendirme ve yönlendirme yapýlmýþtýr. Projemizin temel faaliyetleri þunlardan oluþmuþtur: 1. Proje ekibinin kurulmasý, proje ofisinin oluþturulmasý, 2. Proje ekibi ve ilgili taraflarýn katýlacaðý baþlangýç toplantýsý, 3. Projenin ve katký saðlayan kurumlarýn görünürlülüðünün saðlandýðý basýn toplantýsý, 4. Amasya ilindeki yerel yönetim, kurum ve kuruluþ görevlilerine yönelik bilgilendirme eðitimi, 5. Engellilere/ailelerine yönelik bilgilendirme eðitimi, 6. Banka çalýþanlarýna yönelik bilgilendirme eðitimi, 7. Toplu taþýma araç kullanýcýlarýna yönelik bilgilendirme eðitimi, 8. Emniyet görevlilerine yönelik bilgilendirme eðitimi, 9. Muhtarlara yönelik bilgilendirme eðitimi, 10.Konferans, 11. Görsel basýnda (yerel TV kanalýnda) engelli haklarý konusunda açýk oturum düzenlenmesi, 12.Görünürlük ve tanýtým saðlanmasý, 13.Araç kiralanmasý, 14. Çalýþtay düzenlenmesi, 15. Kapanýþ toplantýsý. 7

14 Gerekçe Projemiz, EDES Uygulama Usul ve Esaslarýnda belirtilen farkýndalýk eðitimlerine yönelik projeler kapsamýnda olup toplumun engellilik konusunda bilinç düzeylerinin ve duyarlýlýklarýnýn arttýrýlmasýna, engelli bireylerin ve/veya ailelerinin bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesine katký saðlamayý amaçlamýþtýr. Günümüz Türkiye'sinde engellilerin toplumla bütünleþme noktasýnda sorunlar yaþandýðý bilinen bir durumdur. Toplumsal ve kamusal alanýn pek çok alanýna yayýlan bu sorunlar, engelli bireylerin içinde yaþadýklarý toplumla iþlevsel bir bütünlük içinde yaþamalarýný güçleþtirmektedir. Sürekli sorunlarla boðuþan, onlara anlamlý çözümler üretemeyen bireyler, kendilerini mutsuz hissetmektedir. Bu da temel bir insan hakký olan bireyin kendisini gerçekleþtirme hakkýný ortadan kaldýrarak düþük yaþam kalitesine neden olmaktadýr. Engellilerin genel olarak toplumla bütünleþmesinin önündeki baþlýca sorunlar; yoksulluk, eðitim, ulaþým, fiziksel çevre, kabul edilme gibi sorunlardýr (Karataþ, 2002). Toplum olarak engelliler için yapýlacak en önemli destek onlara normal insanlar olduklarý hissini yaþatmaktýr. Ancak insanlarýmýz bunu nasýl gerçekleþtireceklerini tam olarak bilememekte, çoðu kez onlara yardým edildiði düþünülürken aslýnda kendilerini daha kötü hissetmelerine neden olunmaktadýr. Bunun baþlýca nedeni ise engelli bireyin kim olduðu, nasýl hissettiði, ne düþündüðü, kendisini nasýl daha iyi hissettiði gibi konularda doðru ve yeterli bilgiye sahip olunamamasýdýr. Bu baðlamda engelliyi tanýmak, onu anlamak ve ona karþý yönelen davranýþlarýmýzý doðru biçimlendirmek önemli bir durumdur. Engellilere karþý doðru yaklaþým tarzýný bilmek, hem engelli insanlarýmýzý hem de hatalý davranýþ düzleminde olan bizlerin yaþamýný daha da kolaylaþtýracaktýr (Ýlkadým Kaymakamlýðý, 2010). Zamanla engellilerin daha iyi koþullarda yaþam sürdürebilmeleri amacýyla, engelli vatandaþlarýmýzýn haklarýný güvence altýna alacak anayasa deðiþiklikleri yapýlmýþtýr. Kamuda iþ imkâný saðlamak, sýnav merkezlerini engellilerin kullanabileceði hale getirmek gibi köklü deðiþikliklere imza atýlmýþtýr. Bu çalýþmalar kapsamýnda 2005 yýlýnda engelli kimlik kartý uygulamasýný baþlamýþtýr. Amasya'da 2013 yýlý itibariyle 1450 engelli vatandaþýmýzýn bu uygulamadan yararlanmasý saðlanmýþtýr. 8

15 Engellilerin günlük hayatta birçok zorlukla karþýlaþmalarý ve toplumda hak ettikleri yeri alamamalarýnýn altýndaki en önemli etken, toplumda kabul ediliþin istenilen düzeyde gerçekleþtirilememesidir (Ankara Ýl Milli Eðitim Müdürlüðü, 2011) yýlý verilerine göre ilimizde Zihinsel Engelli 2070, Görme Engelli 469, Ýþitme Engelli 225, Ruhsal Engelli 264, Bedensel Engelli 3325, birden fazla engeli olan 1676 olmak üzere toplam 8029 engelli vatandaþýmýz bulunmaktadýr tarihi itibariyle bu sayýnýn nüfusa oraný %2.53 dür. Ýlimizde, 2915 engelli için 2881 kiþiye engelli evde bakým ücreti ödenmektedir. Bu engellilerin toplumsal kabullenmelerinin saðlanmasý oldukça önemlidir. Bu noktada proje, engellilerin toplumda ve kamusal alanda kabullenilmelerinin üst düzeye çýkarýlmasýna yardýmcý olarak planlanmýþtýr Yýlý Verilerine Göre Amasya'da Engelli Sayýlarý 0 Zihinsel Engelli Görme Engelli Ýþtime Engelli Ruhsal Engelli Bedensel Engelli Birden Fazla Engeli olan 2007 yýlýnda engellilere evde bakým ve rehabilitasyon hizmetinin baþlamasýyla engelli vatandaþlarýmýzýn hayat kalitesini yükseltme yolunda önemli bir adým atýlmýþtýr. 9

16 3000 Evde Bakým Hizmetlerinden Yararlanan Kiþi Sayýsý yýlý sonu itibariyle evde bakým hizmetinden yararlanan engelli sayýsý üç bine yaklaþmýþtýr Evde Bakým Ýçin Kullanýlan Ödenek Evde bakým için Amasya'da kullanýlan ödenek miktarý 2013 yýlýnda 30 milyon TL'yi aþmýþtýr.

17 Projemizin hedef grubu engelliler, engelli aileleri ve kamusal alanda çalýþan görevlilerdir (yazýlý ve görsel basýn mensuplarý, bankacýlar, toplu taþýma araçlar kullanýcýlarý, emniyet görevlileri, þoförler, resmi kurum görevlileri, muhtarlar). Projemizde; 30 engelli, 30 engelli ailesi, 30 yerel yönetim ve kurum-kuruluþ görevlisi, 30 banka çalýþaný, 30 emniyet görevlisi, 30 toplu taþýma araç kullanýcýsý ve 30 muhtar olmak üzere toplam 210 kiþinin farkýndalýk eðitimlerine, 100 kiþinin de konferansa katýlmasý hedeflenmiþtir. Düzenlenecek çalýþtaya ise çeþitli kesimlerden 30 kiþinin katýlmasý planlanmýþtýr. Projemiz, engellilerin toplumda ve kamusal alanda kabul edilebilirliðinin arttýrýlmasý, diðer insanlarýn çevrelerine ve olaylara engellilerin gözüyle bakabilmelerinin saðlanmasý noktasýnda ortaya çýkmýþ önemli bir projedir. Bu proje engellilerin toplumsal hayatta ve kamusal alanda karþýlaþtýklarý sorunlarýn çözümüne yönelik projeler üretilmesi ile amacýna ulaþacaktýr. Proje Faaliyetleri Projemizin temel faaliyetleri kapsamýnda öncelikle proje ekibi ve proje ofisi oluþturulmuþtur. Proje koordinatörlüðünü Ýl Müdürlüðümüzde görevli Öðretmen Davut ELMACI yürütmüþtür. Yine Ýl Müdürlüðümüzde görevli Sosyal Çalýþmacý Adnan DEMÝRCÝ ile Psikolog Azize DOYRAN eðitici olarak görevlendirilmiþtir. Proje ortaklarýmýzdan Altý Nokta Körler Derneði Amasya Þube Baþkaný Musa DEMÝRYARAR ile Türkiye Engelliler Derneði Amasya Þube Baþkaný Abdullah AYYILDIZ eðitim koordinatörleri olarak yer almýþ ve eðitimin içeriðinin gruplara göre belirlenmesi ve yürütülmesinde büyük katký saðlamýþlardýr. Proje ofisi için gerekli 1 adet bilgisayar, 1 adet yazýcý, 1 adet projeksiyon cihazý, 1 adet fotoðraf makinesi, 1 adet netbook alýnmýþtýr. Proje ofisi Amasya Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðü bünyesinde oluþturulmuþtur. 11

18 Proje Tanýtým Toplantýsý Proje ekibinin ve ilgili taraflarýn katýldýðý proje tanýtým toplantýsý 3 Nisan 2013 tarihinde Amasya Üniversitesi Eðitim Fakültesi Kongre ve Kültür Merkezinde yapýlmýþtýr. Proje tanýtým toplantýsýna çeþitli kurum ve kuruluþ temsilcileri, engelliler, engelli aileleri ve engelli dernek temsilcileri katýlmýþtýr. 12

19 Basýn Bilgilendirme Toplantýsý Basýn mensuplarýna yönelik projenin ve katký saðlayan kurumlarýn görünürlüðünün saðlandýðý kahvaltýlý bir basýn toplantýsý yapýlmýþtýr. Projemizin tüm Amasya genelinde daha iyi duyurulmasý ve engellilerin ve diðer kiþilerin projeye ilgi duymasý amacýyla projenin ve projeye katký saðlayan kurumlarýn görünürlüðünün saðlandýðý basýn mensuplarýna yönelik toplantý ile projemiz Amasya'da ve diðer illerde daha görünür hale gelmiþtir. 13

20 Konferans Engelliler Haftasýnda engellilerin yasal haklarýnýn anlatýldýðý ve bu haklarýn kullanýlamama nedenlerini anlatan bir konferans gerçekleþtirilmiþtir. Bu konferansa Altý Nokta Körler Derneði Genel Baþkaný Avukat Süha SAÐLAM davet edilmiþtir. Süha SAÐLAM, kendi yaþamýndan da örnekler vererek ayný zamanda yetkililerin de engelli bakýþ açýsýný görmelerini saðlamýþtýr. 14

21 Bilgilendirme Eðitimleri Projemiz kapsamýnda Amasya da çeþitli gruplara yönelik bilgilendirme eðitimleri yapýlmýþtýr. Bilgilendirme eðitimleri yapýlan gruplar; kamu görevlileri, engelliler ve engelli aileleri, banka çalýþanlarý, toplu taþýma araç kullanýcýlarý (þoförler), emniyet görevlileri ve muhtarlardýr. Engellilerin kamu hizmeti sunan kurum ve kuruluþlarda karþýlaþtýklarý güçlüklerin engellenmesi amacýyla bu kurum/kuruluþlardaki görevlilere birer günlük bilgilendirme eðitimi yapýlarak farkýndalýk oluþturulmaya çalýþýlmýþtýr. Eðitime katýlacaklarýn belirlenmesi için ASP Ýl Müdürlüðü tarafýndan tüm kurum ve kuruluþlara yazý gönderilmiþ, istekli olan görevlilerin bilgilendirme eðitimlerine katýlmasý saðlanmýþtýr. Eðitimler ortalama 30'ar kiþilik gruplar halinde verilmiþtir. 15

22 Bankacýlar Bankacýlara Yönelik Bilgilendirme Eðitimi Bankacýlara yönelik bilgilendirme eðitimine Amasya'daki kamu ve özel bankalardan banka görevlileri katýlmýþtýr. Ýlçelerdeki banka þubelerinde de katýlýmcýlar olmuþtur. Banka çalýþanlarýnýn hafta içi uygun olmamalarý nedeniyle bankacýlara yönelik bilgilendirme eðitimi hafta sonu yapýlmýþtýr. Bankacýlara yönelik bilgilendirme eðitimine 27 kiþi katýlmýþtýr. 16

23 Emniyet Görevlileri Emniyet Görevlilerine Yönelik Bilgilendirme Eðitimi Amasya Emniyet Müdürlüðü ile iletiþime geçilerek emniyet görevlilerinin eðitime katýlmalarý saðlanmýþtýr. Emniyet görevlilerine yönelik bilgilendirme eðitimine 38 kiþi katýlmýþtýr. 17

24 Kamu Görevlileri Kamu Görevlilerine Yönelik Bilgilendirme Eðitimi Kamu görevlilerine yönelik bilgilendirme eðitimine çeþitli kamu kurum ve kuruluþlarýndan 32 kiþi katýlmýþtýr. 18

25 Muhtarlar Muhtarlara Yönelik Bilgilendirme Eðitimi Muhtarlara yönelik bilgilendirme eðitimine 24 kiþi katýlmýþtýr. Daha çok Amasya Merkezden katýlýmýn olduðu eðitime Amasya'nýn en uzak köylerinden de muhtar ve azalar katýlmýþtýr. 19

26 Toplu Taþýma Þoförleri Þoförlere Yönelik Bilgilendirme Eðitimi Þoförlere yönelik bilgilendirme eðitimine 31 kiþi katýlmýþtýr. Þoförlerin gündüz saatlerinde eðitime katýlým için uygun olmamalarý nedeniyle ilgili kurumlar ve kooperatifle görüþülerek þoförlere yönelik bilgilendirme eðitiminin akþam 18:00'dan sonra yapýlmasý saðlanmýþtýr. 20

27 21

28 Engelliler ve Engelli Aileleri Engellilere / Engelli Ailelerine Yönelik Bilgilendirme Eðitimi Engelliler ve engelli ailelerine yönelik bilgilendirme eðitimine 64 kiþi katýlmýþtýr. Engelliler ve engelli aileleri engellilere yönelik bilgilendirmenin dýþýnda birbirleriyle paylaþýmda bulunma imkaný yakalamýþ, bir birlerinin bilgi ve becerilerinden faydalanma olanaðý elde etmiþlerdir. Ayný zamanda engelli aileleri eðitim vasýtasýyla bulunduklarý ortamdan uzaklaþarak rahatlama fýrsatý yakalamýþlardýr. 22

29 Yerel Televizyon Kanalýnda Program Amasya'nýn yerel Televizyon Kanalý ART TV'de 3 Aralýk Dünya Engelliler Gününde engelli haklarý konusunda canlý yayýn olarak açýk oturum düzenlenmiþtir. Programa Amasya Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürü Ahmet DUMAN, Altý Nokta Körler Derneði Amasya Þube Baþkaný Musa DEMÝRYARAR ve Türkiye Engelliler Derneði Amasya Þube Baþkaný Abdullah AYYILDIZ katýlmýþtýr. 23

30 Tanýtým ve Görünürlük Projenin tanýtým ve görünürlüðünün saðlanmasý için 10 adet bez afiþ, 500 adet afiþ, 5000 adet broþür bastýrýlmýþ ve bir web sitesi hazýrlanmýþtýr. 24

31 25

32 Proje internet sitemiz: 26 Projemizin önemli bir faaliyeti de çalýþtay düzenlenmesi olmuþtur. Toplumda Engelliler: Sorunlar ve Çözüm Önerileri baþlýklý iki günlük bir çalýþtay düzenlenmiþtir. Çalýþtayla ilgili bilgiler ileride ayrýntýlý olarak verilmektedir.

33 Sonuçlar Projemiz ile engellilerin yaþam kalitesinin geliþtirilmesi için engellilere, engelli ailelerine ve kamusal alanda hizmet veren kiþilere yönelik bilgilendirme ve yönlendirme yapýlmýþtýr. Hizmet saðlayýcý personelin farklý engel türlerine göre engellilere yaklaþým ve davranýþ þekillerini geliþtirmek üzere bir eðitim programý hazýrlanmýþ ve bu program bölgede yer alan kurumlarla paylaþýlmýþtýr. Engelli temsilcisi Sivil Toplum Örgütlerinin aktif katýlýmý ile proje içindeki iþbirliði saðlanmýþ ve Amasya Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðü ilgili bütün birimleriyle birlikte faaliyetlere öncülük etmiþtir. Projemizin, Amasya'da tüm kesimler arasýnda engellilere yönelik bir farkýndalýk oluþturduðu söylenebilir. Proje faaliyetleri; tanýtým toplantýsý, bilgilendirme toplantýlarý, tanýtým dokümanlarý gibi etkinliklerle yaygýnlaþtýrýlmaya çalýþýlmýþtýr. Bu toplantýlar kapsamýnda mümkün olduðu kadar bölgedeki diðer ilgili sivil toplum örgütlerinin, özel ve kamu alanýnda çalýþan kuruluþlarýn katýlýmlarý saðlanmýþtýr. Proje kapsamýnda yürütülecek olan bilinçlendirme ve bilgilendirme çalýþmalarýnda hedef kitlemizde yer alan katýlýmcýlar, edindikleri bilgileri ailelerine, yakýn çevrelerine ve diðer arkadaþlarýna aktarmýþlardýr. Projemizde ele alýnan bilgilendirme ve bilinçlendirme araçlarý geniþ kitlelere hitap edebilecek özelliklerdedir. Bu açýdan projemizin, projemizde vurgulanan hedef grubumuzun ötesinde kitlelere ulaþmasý mümkün olabilmiþtir. 27

34 TOPLUMDA ENGELLÝLER: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERÝLERÝ ÇALIÞTAYI Engelliler Biziz Projesinin bir faaliyeti olarak Kasým 2013 tarihlerinde Amasya'da Toplumda Engelliler: Sorunlar ve Çözüm Önerileri baþlýklý bir çalýþtay düzenlenmiþtir. Çalýþtaya Amasya'daki kamu kurum ve kuruluþlarý ile sivil toplum örgütlerinden kýrký aþkýn kiþi katýlmýþtýr. Söz konusu çalýþtayda engellilerin yaþadýklarý sorunlar; Aile ve Sosyal Hayatta Engelliler, Eðitim Sürecinde Engelliler ve Ýþ Hayatýnda Engelliler olmak üzere üç alt baþlýk altýnda ele alýnarak geliþtirilebilecek çözüm önerileri tartýþýlmýþtýr. Çalýþtayda Amasya Eðitim Fakültesinden Prof. Dr. Murat GÖKDERE, Doç. Dr. Ercümend ERSANLI ve Yrd. Doç. Dr. Ýlker KÖSTERELÝOÐLU Moderatör olarak görev yapmýþtýr. Çalýþtayda her üç grubun hazýrladýðý raporlar aþaðýda verilmektedir. 28

35 1. Ýþ Hayatýnda Engellilerin Yaþadýklarý Problemler ve Çözüm Önerileri Katýlýmcýlar: Moderatör: Prof. Dr. Murat GÖKDERE - Amasya Üniversitesi Raportör: Merve BALCI Hacettepe Üniversitesi Nurettin TUFANOÐLU - Amasya Bedensel Engelliler Spor Kulübü Gökhan KUDU - Amasya Türk Eðitim Sen Ayþegül KALEKÖYLÜOÐLU - Amasya Çalýþma ve Ýþ Kurumu Sebahattin VAPUR - Bilim, Sanayi ve Teknoloji Ýl Müdürlüðü Zahide YILMAZ - Amasya Defterdarlýk Nigar GÜLDAL - Sakatlar Derneði Vakýf Tekstil Satýlmýþ AYAN - KESK Ýl Temsilcisi Orhan ÝLHAN - Jandarma Temsilcisi Asým BALCI - Ýl Saðlýk Müdürlüðü Fatih Emre AKGÜL - Ýl Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Müdürlüðü Yavuz DÜMEN - Amasya Görme Engelliler Sorumlu Baþkaný Ayhan KÖSE - Görme Engelliler Ýl Temsilcisi 1.1.Ýstihdam problemi Engelliler, çalýþma yaþamýnda birçok güçlükle karþýlaþmakta, üretim piyasasýnda az yer almaktadýrlar. Çalýþan engellilerin iþyerlerindeki çalýþma arkadaþlarýnýn ve iþverenlerin tutumlarý, ön yargýlarý onlarýn iþ verimlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Engellilerin istihdamýnda genellikle engellilerin zekâ, yetenek ve diðer becerileri hesaba katýlmamaktadýr. Mesleki iyileþtirme ve mesleki eðitimin yersizliði, 29

36 Ülkemizde engelli istihdamý ile ilgili olarak sadece kota rejimi uygulamasý kullanýlmaktadýr. Bu da çok sýnýrlý sayýda engelli istihdamýný saðlayabilmektedir. Halen çalýþmakta olan (çalýþma arkadaþlarýnýn) kiþilerin, engellilerin gerek iþe alýnmalarýnda, gerekse çalýþmaya baþladýktan sonraki tutumlarý da, önemli olmaktadýr. Çünkü kendileri ile ayný hak ve yetkilere sahip olmasý gereken çalýþan engellilere karþý, diðer çalýþanlarýn tutum ve davranýþlarý farklýlýk göstermektedir. Diðer taraftan iþsizliðin yaygýn olduðu ortamlarda, saðlýklý kiþiler dururken engellilerin istihdam edilmelerinin doðru olmayacaðý gibi yanlýþ bir düþüncenin var olmasý. 30

37 1.2. Engellilerin istihdamý için önemli gerekçeler Normal bireylere oranlara, istihdama daha fazla ihtiyaç duymaktadýrlar. Ýþ hayatýnda olmalarý, hem maddi hem sosyal hem de psikolojik açýdan kendilerini iyi hissetmelerine yardýmcý olacaktýr sayýlý kanuna göre yeteneklerine göre mesleklerini seçme hakký kýsýtlanamayacaðýnýn anayasamýzda belirtilmiþ olmasý, Engel sebebiyle oraya çýkan dezavantajýn etkilerinin ortadan kaldýrýlmasý veya en aza indirilmesi istihdam ile mümkündür. Toplumun her bireyi gibi engellilerinde de üretime katký saðlamasý gerekmektedir. Sosyal hayat ve iletiþim becerilerin geliþimi açýsýndan bireylere destek saðlanmasý, Çalýþmaya cesaret edemeyen engellilere, çalýþan engelliler iyi model olacaktýr. Bireylerin ve toplumun engellilere karþý var olan önyargýlarýný kýrmak için istihdam oldukça önemlidir Engellilerin iþ alanlarý ile ilgili problemler Ne iþ yapýlacaðýnýn belli olmasý ve en niteliksiz iþlerin engellilere verilmesi yolunun tercih edilmesi, Ýstenilen nitelikte iþ gücünün bulunamamasý, Ýþverenlerin engelliler hakkýndaki: Kazalara daha çok neden olurlar, Çabuk kýzar ve alýngan olurlar, Ceza uygulamasý daha zordur, Yükselme imkânlarý sýnýrlýdýr, Diðer çalýþanlarý olumsuz etkiler, 31

38 Duygusal sorunlarý daha çok olur, Halkla iliþkiler açýsýndan iyi izlenim býrakmazlar, Hareket yeteneklerindeki sýnýrlýlýk iþyerlerinde özel düzenlemeleri gerektirir, Çokça mazeret izni alýrlar, Düzgün ve iyi çalýþmazlar, gibi gerçek dýþý tutum ve inançlarý, Ýþverenlerin bu düþünceleri ve olumsuzluklar, onlarýn vasýflarýna uygun olmayan daha geri ve önemsiz görevlerde çalýþtýrýlarak, ücret kayýplarýna neden olmaktadýr. Ýþ ilanlarýnýn açýk ve net olmamasý ve engel gruplarýnýn yetersizliklerinin dikkate alýnmamasý. 32

39 1.4. Çalýþma Sürecinde Karþýlaþýlan Problemler Ýþ yerlerine eriþim konusundaki (yol, bina, merdiven vs.) ulaþýlabilirlik probleminin yüksek olmasý, Çalýþma ortamlarýnýn uygun olmamasý, uygun materyallerin yeterli olmamasý, Ýþsizlik oranýnýn yüksekliði, engellilerin alt sýnýra itilmesine neden olmasý, Engellilere mecbur kalýnmadýkça sorumluluk verilmemesi, Ýþverenlerin engelli çalýþanlarýna karþý önyargýlý davranýþlarý, Önyargýnýn sonucu olarak, az verimli, iþ güvenliðini tehlikeye atan kiþiler olarak deðerlendirme, Ayný iþi yapan meslektaþlarýndan farklý olarak daha düþük ücret alýnmasý, Toplumsal kabulsüzlüðünün iþ yerlerine olumsuz etkileri, Engellilere problemli insan gözüyle bakýlarak etiketle yapýlmasý, Engelli bireylerin çevrelerindeki insanlar tarafýndan potansiyel baþarýsýzlýk adayý olarak görülmesi, Toplumdaki farkýndalýk ve empati düzeylerinin düþük olmasý, Engel raporlarý dikkate alýnmadan, bireylerin yapamayacaklarý iþlere zorlanmalarý, Ýþ planlamalarýnda yeterlilikleri ve kapasite yerine yetersizliklere odaklanýlmasý, Engellilerin iþ yerlerinde kýsmen ötekileþtirilmesi, Yetersizlik raporlandýrýlmalarýndaki standardizasyon eksikliði (tutarsýzlýk), adaletsizliðe yol açmaktadýr. Kamu hizmetlerinde yararlanmada, fiziksel altyapý ve uygulamalar boyutunda engellilerin dikkate alýnmamasý, Ailenin engelli çocuðunu iþ hayatýna yönlendirme noktasýnda zayýf ve isteksiz davranmasý, 33

40 Ailenin çocuðuna kazandýrmasý gereken özgüveninin eksikliði, Engelli ailelerindeki bilinç ve farkýndalýk düzeyinin düþük olmasý, Aileden kaynaklanan bu tür problemler nedeniyle, bir süre sonra engellilerin kendilerini yetersiz veya gereksiz görerek, toplumdan soyutlanmaya neden olabilmektedir. Hatta bu durum iþsiz kalma ya da arkadaþ edinememe durumlarýnda intihara kadar gidebilmektedir. 34

41 1.5. Sonuçlar Çalýþma, toplum hayatýmýzýn merkezinde yer almakta ve saðlýklý bireyler için olduðu kadar engelli bireyler için de gerek gelir elde etme gerekse sosyalleþme için son derece önemlidir. Çalýþma engelli bireyler için sosyalleþmenin temel yoludur. Kiþiler, çalýþma hayatýnda yer alarak ekonomik bir katký saðlayacaklardýr. Çalýþma hayatýnda yer alan kiþiler, gelir elde etmenin ötesinde kendilerini üretken de hissedeceklerdir. Kendine güven ve kimlik duygusu yanýnda ev dýþýnda sosyal iliþkilerde daha aktif olmakta ve kendilerini psikolojik olarak daha iyi hissetmektedirler. Engelli insanlarýn eþit fýrsatlar çerçevesinde çalýþma imkânlarýndan yararlanabilmeleri, iþ sahibi olabilmeleri ve sosyo-ekonomik yönden baðýmsýz bir hayat sürdürebilmeleri, bütün insanlarýn olduðu gibi engelli insanlarýn da doðal hakkýdýr. Engellilerin engellerinin giderilmeye çalýþýlmasý veya bunun mümkün olmadýðý hallerde onlara yaþamlarý için gerekli maddi ve manevi olanaklarýn saðlanmasý gerekmektedir. Zira engellilik ile birlikte maddi ve manevi büyük bir yardýma muhtaçlýk zorunluluðu ortaya çýkmaktadýr. Engelli birey de yaþadýðý ekonomik sýkýntýlar yüzünden çalýþmak zorundadýr. Ülkemizde engelli istihdamý ile ilgili olarak sadece kota rejimi uygulamasý kullanýlmaktadýr. Bu da çok sýnýrlý sayýda engelli istihdamýný saðlayabilmektedir. Oysa diðer alternatif istihdam modellerinin de uygulanmasý ile istihdam oranlarý arttýrýlabilir. Örneðin, belirli iþlerin engellilere tahsis edilmesi, engellilerin kendi iþlerini kurmalarýnýn teþvik edilmesi gibi önlemler alýnarak daha fazla engellinin istihdamý saðlanabilir. 35

42 Engellilere gerek mesleki gerek kiºisel geliºimleri ile ilgili eðitimler verilerek onlarýn bilgi ve becerilerine uygun iºlere yerleºtirilmeleri saðlanmýº olacaktýr. Bu sayede hem engelli bireyler memnun olacak hem de iºverenler engellerine uygun iº ararken zorlanmayacaklardýr. Genellikle toplumlarýn, engellilere yetersizlikleri nedeniyle acýma duygusuyla yaklaþýlmalarý söz konusudur. Bu acýma duygusu engellinin yetersizliðini ön plana çýkartýrken, sahip olduðu yetenek ve becerilerinin de ikinci plana atýlmasýna neden olmaktadýr. Çoðu iþveren yasal zorunluluklar nedeniyle iþe aldýðý engellinin iþ yerinde ne yapabileceði konusunda bir bilgisi yoktur ve bu doðrultuda bir hazýrlýk da yapmamaktadýr. Gerek yasal zorlamalar nedeniyle gerekse baþka, bilinen yollarla iþe giren bir engelli, öncelikle ön yargýlý bir sorunla karþýlaþmaktadýr. Sonuç olarak, engelli bireyler istihdam problemleriyle karþý karþýyadýrlar. Bu ulusal ekonominin ifadesinde insan kaynaklarýnýn kaybolmasý anlamýna gelmektedir Öneriler 36 Engelliler, engelli olmayan insanlara göre istihdam edilmeye çok daha fazla ihtiyaç duymaktadýrlar. Bireysel ve toplumsal anlamda bilinçlendirme çalýþmalarý yapýlmalýdýr. Engellilere eðitim, bilgi ve becerilerini en yüksek düzeyde sergileyebilecekleri iþ ortamý saðlanmalýdýr. Engellilerin sorunlarýnýn çözümünde istihdamýn çok önemli bir rolü bulunmaktadýr. Bu ihtiyacýn karþýlanmasý halinde, her þeyden önce engellinin bir þekilde toplumdan soyutlanmasý önlenebilecektir. Bir baþka deyiþle, hem çalýþarak kazandýðý para ile baþkasýna muhtaç olmayan, hem de yetiþkin bir insan olarak üretime katýlabilen engelliye istihdamýn, sosyal ve psikolojik olarak tedavi edici bir etkisi olacaktýr.

43 Ýstihdamda kota rejiminden farklý olarak alternatif istihdam modellerinin de uygulanmasý ile istihdam oranlarý arttýrýlabilir. Belirli meslek alanlarýndaki iþlerin engellilere tahsis edilmesi saðlanabilir. Engellilerin kendi iþlerini kurmalarýnýn teþvik edilmesi gibi önlemler alýnarak daha fazla engellinin istihdamý saðlanabilir. Yetersizlikler deðil de yeterlilikler üzerinden istihdam planlamasý yapýlmalýdýr. Bir ülkenin kalkýnmýþlýðý ve sosyal açýdan geliþmiþliðini belirlemede engellilere verilen hizmetler ile engellilerin istihdam oranlarý önemli ölçütlerden biri olarak deðerlendirilmek-tedir. Bu oran yükseltilmelidir. Engel grubunun tespiti ve iþ analizleri yapýlmalý, hangi engel gruplarýnýn hangi iþleri yapabilecekleri belirlenerek standartlaþtýrma yapýlmalýdýr. Böylelikle engelli çalýþanlarýn hangi iþi yapacaklarý yöneticilerin inisiyatifine býrakýlmamýþ olacaktýr. Korumalý iþ yerleri uygulamasý hayata geçirilmelidir. Engel raporlarý dikkate alýnarak iþ tanýmlarý yapýlmalýdýr. Ýþverenler, kurslar ve eðitimlerle teþvik edilmeli ve farkýndalýk düzeyleri arttýrýlmalýdýr. Nitelikli engelli iþçiler için, eðitim programlarý düzenlenerek bu bireylerin nitelikli bireyler olarak iþ hayatýna katýlmalarý saðlanmalýdýr. Ýþverenlere engellilerin iþ verimliliðinin nasýl saðlanabileceði, onlara nasýl yaklaþým sergileyecekleri konularýnda farkýndalýk düzeylerini geliþtirebilecekleri fýrsatlar sunulmalýdýr. Engelli bireyler için, iþ baþvuru formlarý büyük harfli yazýlmalý, basit ve anlaþýlýr olmalýdýr. (Yetersizlikler dikkate alýnmalýdýr.) Gerektiðinde ses ve görüntü kaydý yapýlmýþ CD lerle iþ baþvurularý kabul edilmelidir. Engelliler için esnek ama kontrollü çalýþma koþullarý oluþturulmalý, 37

44 Eþit ücret politikasý uygulanmalý, Görev öncesi eðitim imkânlarý oluþturulmalý ve saðlýklý bir þekilde uygulanmasý saðlanmalýdýr. Engelli bireye çalýþma hayatýnda karþýlaþmalarý muhtemel problemler konusunda bilgilendirme yapýlmalýdýr. Engelli bireye profesyonel psikolojik destek saðlanmalýdýr. (Acýma deðil destek gerekmektedir). Destek personeli engelliler hakkýnda bilinçlendirilmeli, (Þoför, Aþçý, Bankacý, Polis.) Çalýþýlan ortamýn mimari problemleri ortadan kaldýrýlmalýdýr. Engelliye iþe baþlarken vaat edilen tüm haklar verilmeli, süreç içerisinde hak kaybýna uðramalarý önlenmelidir. Her engelli bireyin yapabileceði bir iþ vardýr ve becerilerini göstermeleri için fýrsat verilmelidir, Engelliler kiþisel çalýþma için teþvik edilmeli, Ýþverenlere, iþyerlerine engellileri almalarý için teþvik edilmeli ve özendirici önlemler alýnmalý, 38 Engelli bireylerin çalýþma sürecinde verimlerini arttýrmak için; Ýþ yerindeki görevlerinin açýkça belirlenmesi gerekir. Engellilere iþleri konusunda bilgilendirme eðitimi verilmelidir. Kiþi kontrol edilmeli zayýf ya da eksik olduðu noktalarda eðitim verilmelidir. Engelli bireyin iþini nasýl yapabileceðini bir usta tarafýndan gösterilmesi saðlanmalýdýr. Ýþyerindeki bir baþka çalýþan engellinin iþini anlayýp anlamadýðýný kontrol etmeli, eðer gerekliyse iþin nasýl yapýlacaðý tekrar gösterilmelidir.

45 Amasya özelinde; Kamu kurumlarýnda istihdam ülke geneli ile eþittir. Özel sektörün engelli istihdamýna bakýþý istenilen düzeyde deðildir. Diðer alanlarda ise küçük gayretler olsa da istenilen düzeyde deðildir. Uzun bir süreç ve bazý zorluklar içerse de engellilerin çalýþma hayatýna atýlmasý ya da gelir getirici çeþitli iþlerin sorumluluðunu almasý, engellilerin sadece ekonomik açýdan baðýmsýz kalmasýný deðil, bunun yaný sýra sosyal ve psikolojik olarak da engellilere büyük yararlarý dokunmaktadýr. 39

46 2. Eðitim Hayatýnda Engellilerin Yaþadýklarý Problemler ve Çözüm Önerileri Katýlýmcýlar: Moderatör: Yrd. Doç.Dr. Ýlker KÖSTERELÝOÐLU Amasya Eðitim Fakültesi Raportör: Hale Nur TUNÇAY Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðü Azize DOYRAN Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðü Nurhayat BURCU Amasya Kamu Hastaneleri Kurumu Genel Sekreterliði Murat GEZÝCÝ Ýl Emniyet Müdürlüðü Canan SEZGÝN Amasya Görme Engelliler Hayal TÝLGEL Altý Nokta Körler Derneði Özge KAYNAK Amasya Halk Saðlýðý Müdürlüðü Gülay DEMÝR Ýl Saðlýk Müdürlüðü Mustafa DEMÝR Özel Eðitim Uygulama Merkezi M. Fatih ÇANKAYA Amasya Müftülüðü Nevzat ÇOPUROÐLU Türkiye Engelliler Derneði Amasya Þubesi Asiye YANCI Ýl Kültür ve Turizm Müdürlüðü 40

47 2.1. Problemler Eðitim alanlarýnýn fiziki açýdan engelli bireyler için elveriþli olmamasý (rampa, asansör, WC, okul giriþ ve ders alanlarýnýn yürüyüþ yollarý vb.), Tüm engel grubundaki öðrencilerin eðitim süreçlerinde ve ortak uygulanan sýnavlarda ihtiyaç duyduklarý eðitim materyallerinin eksikliði, Akranlar arasýnda engelli bireye yönelik farkýndalýk eksikliði, akran reddi, etiketleme ve ötekileþtirme sorunlarý, Okullarda engelli bireylerin sosyal etkinliklere katýlýmýnýn eksikliði, Eðitim servislerinin ihtiyaca yönelik olmamasý, Özel eðitim sýnýflarýnýn oluþturulmamasý ve oluþturulan özel eðitim sýnýflarýnýn fiziksel þartlarýný uygun olmamasý, Engelli bireylerin eðitim ihtiyaçlarýnýn il bazýnda karþýlanamamasý sebebi ile engelli türüne yönelik eðitimlerin yatýlý okullarda verilmesi, küçük yaþ gruplarýnýn yatýlý eðitim þartlarýna biliþsel, zihinsel olarak hazýr olmamasý, Özel eðitime ihtiyaç duyacak bireylerin tespit ve tanýlama eksikliði, Köy, kasaba ve ilçelerde özel eðitime ihtiyaç duyabilecek kiþilerin bu eðitim hakkýnda ulaþmakta güçlük yaþamasý, Engelli bireylere eðitim veren öðretmenlerin branþlarýnýn özel eðitim olmamasý, Görme engelli bireylerin beyaz baston derslerindeki yetersizlikleri, Okullarda destek eðitim odalarýnýn ve destek eðitim odalarý bulunan okullarda materyal eksikliði, Okullarda engelli bireylerin meslek seçimine yönelik rehberlik hizmetinde eksiklikler, yeteneklerinin belirlenmesi ve yönlendirilmesinin eksikliði, Engelli ve akranlarýnýn etkileþim içinde olabileceði il bünyesinde uygun kütüphane ortamýnýn eksikliði, 41

48 Engelsiz aile ve öðrencilerin engel gruplarý ve konusunda bilgi eksiklikleri, Öðretmenin engelli birey için bir þey öðrenemez boþuna uðraþýyoruz anlayýþý, olumsuz bakýþ açýlarýnýn öðrenciye yansýmasý, Eðitim sürecinde engellilik ve sorunlarý konulu dersin müfredatta olmamasý, Merkezi sýnav sistemlerinde engelli bireylerin engel türüne uygun olmayan gözetmelerin bulunmasý, sýnav sisteminin engel gruplarýna yönelik özel ihtiyaçlarýný karþýlamaya yönelik olmamasý(ýngilizce sýnavýnda Fransýzca öðretmeninin rehberlik yapmasý,), sýnav uyarlamalarýna dikkat edilmemesi, BEP-BÖP hazýrlama ve uygulama eksikliði, Engelli bireylerin eðitim alabileceði okul öncesi kurumlarýnýn bulunmamasý veya okul öncesi eðitimi almak isteyen engelli bireylerin okul ve veliler tarafýndan kabul görmemesi, reddedilmesi, Evde eðitim çalýþmalarý konunda gereken önemin gösterilememesi, Aðýr engelli bireylerin eðitim aldýðý okullarda gerekli bakým personelinin bulunamamasý, 2.2. Çözüm Önerileri 42 Tüm engel grubundaki bireylerin eðitim almasýný engelleyen fiziksel koþullarda, mevcut okullarda iyileþtirme yapýlmasý, yapým aþamasýnda proje taslaðýndaki okullar için; fiziksel þartlara öncelikli olarak dikkat edilmesi, engelli bireyler için þartlarý uygun olmayan projelerin hayata geçirilmemesi, Braille alfabesi ile yazýlmýþ kitaplar, sesli materyaller (kitaplar, hikâyeler, öyküler, ders kitaplarý), sesli bilgisayar sistemleri, iþaret dili ile ilgili vidyolar, engel türüne yönelik bireylerin girmiþ olduklarý sýnavlarda gerek ön hazýrlýk gerekse sýnav sürecinde kullanýlacak materyallerin engel türüne dikkat edilerek tasarlanmasý, bu materyallere eriþimin saðlanmasý,

49 Engellilerin akranlarý ile maksimum etkileþime geçebileceði etkinliklerin düzenlenmesi, (Drama, oyun gibi sosyal aktivitelerin düzenlenmesi, proje ve performans ödevlerinin engelli bireylerin yaþam becerilerine yönelik çalýþmalar içermesi, toplumda örnek rol ve modellerin tanýtýlmasý), Okullarda yapýlacak etkinliklerin merkezinde örtük olarak engelli bireylerin bulunmasý (engelli bireylerin ihtiyaç ve isteklerini karþýlayacak etkinliklerin dikkate alýnmasý ve bu yönde diðer öðrencilerin de teþvik edilmesi. Örneðin, görme engelli bireyin rahatlýkla oynadýðý golbol etkinliðinin diðer öðrenciler tarafýndan da oyun olarak oynanmasý), Þoför ve servis görevlilerinin eðitimli olmasý, araçlarýn uygun þekilde tasarlanmasý, servis görevlisi sayýsýnýn arttýrýlmasý, aracýn giriþ ve çýkýþ kapýlarýna rampa yapýlmasý, Okulun en ulaþýlabilir, en uygun, en görünen alanlarda özel ve ayrýcalýklý mekânlarýn oluþturulmasý, Ýl bazýnda engelli bireylerin eðitim alabileceði mikro okullarýn veya dersliklerin oluþturulmasý, il bazýnda da var olan okullara ulaþým noktasýnda taþýmalý sistemin getirilmesi, yatýlý okullarda kalan engelli bireylerin ailelerinin desteklenerek aile iletiþim arttýrýlmasý, ziyaretlerin sýk yapýlabilmesi için maddi imkânsýzlýklarda bulunan ailelere maddi destek saðlanmasý, çocukla iletiþim noktasýnda aile rehberliðinin verilmesi ve özel çalýþma yapýlmasý, Ýl bazýnda özel eðitime ihtiyacý olan kiþilerin tespiti açýsýndan ekip oluþturulmasý, belli periyotlarda inceleme yapýlmasý, özellikle ilimizde Aydýnca, Ezinepazar ve Tatar'da zihinsel engelli bireylerin sayýca fazla olmasýnýn, buna yönelik sebeplerin araþtýrýlmasý ve süreç çalýþmalarýnýn yapýlmasý, Özel eðitim kurumlarýnýn en ücra merkezlerde açýlmasý, mevcut þartlarda da özel eðitim kurumlarýnýn ulaþým imkânlarýnýn saðlanmasý, Özel eðitim konusunda eðitim verebilecek öðretmenlerin bu alanlardan mezun olmasý, farklý alanlardan mezun olarak kýsa süreli eðitim ve çalýþmalar neticesinde özel eðitim alanýna dâhil olmalarýn engellenmesi, 43

50 44 Özellikle Ziya Paþa Ortaokulunda açýlan görme engelliler sýnýfýndaki öðrencilerin beyaz baston derslerini almasý, diðer görme engelli bireylerin Halk Eðitim kurslarý ile beyaz baston kullanmaya eriþiminin saðlanmasý, Destek eðitim odalarýnýn fiziki kapasite ve eðitim materyallerinin (eðitim setleri, görsel ve iþitsel oyunlar, iki ve üç boyutlu sesli görsel materyaller) güçlendirilmesi, belirli bir kapsamda bu odalarýn iþler hale gelmesi, kapsamýnda norm fazlasý olan öðretmenlerin destek eðitim odalarýnda görevlendirilmesinden dolayý, bu öðretmenlerin özel eðitim alanýnda güçlendirilmesi, Rehberlik servislerinin engel türüne yönelik engelli bireylerin baþarýlý olabileceði alanlar hakkýnda bilgi vermesi, mesleklerin tanýtýlmasý, bu alanda il bazýnda baþarýlý bireyler ile birebir görüþmelerinin saðlanmasý, yetenekleri noktasýnda ekiplerin oluþturularak yönlendirilme saðlanmasý, Engelli bireylerin bilgiye kolaylýkla ulaþabilecekleri donanýmlý kütüphanelerin oluþturulmasý. Engelli bireyin ihtiyacýný karþýlayabilecek þekilde donatýlan kütüphanelerin engelsiz bireyler için de cazip hale getirilmesi, Uygulamalý çalýþmalar, empatinin kullanýlabileceði eðitimler, engelli bireyler ile birebir vakit geçirme, okullarda engelli bireyler için alýnabilecek önlemler noktasýnda tüm öðrenci ve velilerden görüþ almak ve görüþlerin uygulanmasý aþamasýnda velilerin katýlýmlarý için olumlu geri bildirimlerin saðlanmasý, engelli bireylerin ailelerini evde inceleyerek farklý bir duygusal yaklaþým sürecine girilmesi, Kaynaþtýrma sýnýflarý ve müstakil engelli okullarýnda derse girebilecek gönüllü öðrenci ve velilerin, öðretmenin yükünü azaltmaya yönelik giriþimlerinin saðlanmasý, ilkokul 4. sýnýfa kadar kaynaþtýrma öðrencisi bulunan öðretmene % 25 ek ders uygulamasýnýn saðlanmasý, öðretmenin engelli bireye yönelik eðitim sürecinde çalýþmalarýnýn olumlu þekilde desteklenmesi, eðitim sürecinde bu anlamda onore edilmesi, sürekli destek saðlanmasý, takdir ve teþekkür pekiþtireçlerinin kullanýlmasý, özel ve ayrýcalýklý hissettirmeye yönelik çalýþmalarýn güçlendirilmesi,

51 Ýlkokul 2., 3., 4. sýnýflardan itibaren engelliler ve yaþam dersinin müfredat programýna eklenmesi, bu sürecin gerçekleþmesi için geçen sürede serbest etkinlik zamanlarýnda okul yönetimince konu açýsýndan desteklenmesi ve çalýþmalarýn baþlatýlmasý, Uygun sýnav rehberlerinin seçilmesi, sýnavda bulunan görsel objelerin bulunmamasý, sýnav uygulama sürelerine dikkat edilmesi, sýnav uygulama saatlerinin uygun zamanlamalarýnýn saðlanmasý, öðretmenlerin bu konuda bilgilendirilmesi, az gören bireyler için büyük puntolarýn kullanýlmasý, Bireysel Eðitim Programý-Bireysel Öðretim Programý hazýrlanmasý ve uygulanmasý konusunda güncel eðitimlerin verilmesi, Okul öncesi eðitim hakkýnýn tüm çocuklar tarafýndan kullanýlmasý gereken bir hak olduðu konusunda bilgilendirme, 2012 tarihli resmi gazetede yayýmlanan bu konu hakkýndaki kanunun herkes tarafýndan biliniyor ve uygulanýyor olmasý, özel gereksinimli çocuklarýn okul öncesi eðitimlerden yaygýn olarak faydalanabilmesi, bu durumda erken tanýlama konusunda destek saðlanmasý, Evde eðitim konusunda bilincin arttýrýlmasý, bu alana ihtiyaç duyacak kiþilerin tespiti, eðitim verecek kiþilerin güçlendirilmesi, evde eðitim alýnmasýna engel olan ailelere yaptýrým uygulanmasý, Aðýr engelli bireylerin eðitim aldýðý özel eðitim uygulama merkezi, yatýlý okul ve özel eðitimlerde hemþire, bakýcý anne, gönüllü anne gibi kadrolarýn bulunmasý, bu konuda velilerin rahatlamasý, Ýþ-Kur ile yapýlacak ortak çalýþmalar ile destek saðlanmasý, 45

52 3. Ailede ve Sosyal Hayatta Engellilerin Yaþadýklarý Problemler ve Çözüm Önerileri Katýlýmcýlar: Moderatör: Doç. Dr. Ercümed ERSANLI Raportör: Abdulkadir MAZLUM Aile ve Sosyal ve Politikalar Ýl Müdürlüðü Mustafa KARADÜZ Yeþilýrmak Spor Kulübü Ayþe KESGÝN Gençlik Hizmetleri ve Spor Ýl Müdürlüðü Miray ARSLAN Ýl Özel Ýdare Genel Sekreterliði Ayþemin SEYRAN Çevre ve Þehircilik Ýl Müdürlüðü Serpil DEMÝR Amasya Belediyesi Muammer KORUCU Altý Nokta Körler Derneði Oktay ANKARALI Altý Nokta Körler Derneði Mitat ÖZLÜ Altý Nokta Engelliler Derneði Tamer Kaan ÞENER Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðü Ersen KARADAÐ Rehberlik ve Araþtýrma Merkezi Müdürlüðü Yaþar ÇINAR Aile ve Sosyal Politikalar Ýl Müdürlüðü 46

53 3.1. Problemler Engellinin, ailesinin ve toplumun engeli kabul etmemesi, Engelliye verilen engelli maaþý takibinin yapýlamamasý ve ihtiyaç sahibi engellilere ulaþmamasý, Engelli ailenin engelli bireylere uygun ev seçmemesi, evin ve binanýn engellilere göre uygun dizayn edilmemesi, Sosyal hayatta ve kurumlarda engellilerin dikkate alýnmamasý nedeniyle, günlük iþlerini rahat bir þekilde yapamamalarý, Duraklardaki sorunlar ve toplu taþýma araçlarýndan faydalanmadaki güçlükler, Engelli bireylerin elma kartlarýný okuturken çýkan sesin farklý olmasý ve bu sesten engellilerin rahatsýz olmasý, Bireylerin engelli olmasýna neden olan özel eðitime muhtaç olma nedenlerinin artmasý nedeniyle engelli bireylerin toplumdaki sayýsýnýn artmasý, Engelli bireylerin ailelerine yönelik rehberlik hizmetinin eksikliði, karþýlaþmalarý muhtemel problemlerle baþa çýkma konusunda yetersiz kalmalarý, Bakýma muhtaç hastalarýn ailelerinin hasta bakýmý ve yardýmcý tedavi konusunda yetersiz kalmalarý, Toplumda engellilikle ilgili farkýndalýk düzeyinin düþük olmasý, Engellilerin sosyal hayata katýlým düzeyinin düþük olmasý, Engelli rampalarýn önüne ve engelli park alanlarýna park yapýlmasý, Evde bakým hizmeti veren engelli yakýnlarýnýn sosyal güvencelerinin olmamasý Çözüm Önerileri Sivil toplum kuruluþlarýna üye olunmasý, anne baba ve kardeþin eðitim almasý, Toplumu bilinçlendirme çalýþmalarýnýn yapýlmasý, 47

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

T.C. GİRESUN VALİLİĞİ

T.C. GİRESUN VALİLİĞİ ENGELLİLER DESTEK PROGRAMI (EDES 2013) Bilgilendirme Toplantısı Tarih : 29.07.2013 PROGRAM Açılış EDES 2013 Tanıtım Sunumu 2011 ve 2012 Yılları EDES Projelerimiz EDES 2013 Uygulama Usul ve Esasları Başvuru

Detaylı

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ EÐÝTÝM SEMÝNERÝ RESÝMLERÝ Çimento Ýþveren Dergisi Özel Eki Mart 2003, Cilt 17, Sayý 2 çimento iþveren dergisinin ekidir Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Projesi Sendikamýz

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Iletisim ve Lisan Enstitusu

Iletisim ve Lisan Enstitusu . Iletisim ve Lisan Enstitusu..... Biz Kimiz? Institute of Communication and Languages (ICL), önceki adýyla Ýki Toplumlu Mesleki Ýngilizce Destek Programý, nitelikli Ýngilizce, kültürlerarasý iletiþim

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

SENDÝKAMIZDAN HABERLER

SENDÝKAMIZDAN HABERLER SENDÝKAMIZDAN HABERLER Sendikamýza Üye Ýþyerlerinde Çalýþanlardan Yýlýn Verimli Ýþçisi Ve Ýþvereni Seçilenlere Törenle Plaketleri Verildi 1988 yýlýndan bu yana Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) nce gerçekleþtirilen

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ

MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ KILAVUZ U Þubat 2008 MEB ÖZEL EÐÝTÝM REHBERLÝK ve DANIÞMA HÝZMETLERÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ ÖZEL EÐÝTÝM VE REHBERLÝK HÝZMETLERÝ KILAVUZU Ankara

Detaylı

Sosyal Siyaset Ekseninde Yerel Özürlüler Politikasý

Sosyal Siyaset Ekseninde Yerel Özürlüler Politikasý Sosyal Siyaset Ekseninde Yerel Özürlüler Politikasý (Özürlü Dostu Yerel Sosyal Politikalar) Ali SEYYAR * Giriþ Özürlülerin toplum hayatýnýn bütün alanlarýna e- þit vatandaþ olarak katýlmalarý, sosyal politikalarýn

Detaylı

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK TOPLAM KALÝTE YÖNETÝMÝ VE ISO 9001:2000 KALÝTE YÖNETÝM SÝSTEMÝ UYGULAMASI KONULU TOPLANTI YAPILDI GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK YÝBÝTAÞ - LAFARGE GRUBUNDA KONYA ÇÝMENTO SANAYÝÝ A.Þ.

Detaylı

MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI

MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI MALÝ HÝZMETLER DAÝRE BAÞKANLIÐI BÜTÇE ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI 5216 Büyükþehir Belediye Kanunu ile 5393 sayýlý Belediye Kanununun, Ýçiþleri Bakanlýðý'nca yayýnlanan Mahalli Ýdareler Bütçe ve Muhasebe

Detaylı

AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI GRUNDTVIG PROGRAMI. Programý 2007-2013. Grundtvig (Yetiþkin Eðitimi) Eðitim ve Öðretim

AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI GRUNDTVIG PROGRAMI. Programý 2007-2013. Grundtvig (Yetiþkin Eðitimi) Eðitim ve Öðretim AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI Comenius Erasmus l Leonardo da Vinci l Grundtvig l Grundtvig (Yetiþkin Eðitimi) Programý 2007-2013 GRUNDTVIG PROGRAMI Eðitim ve Öðretim Grundtvig

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle ÖNSÖZ Biliþim Sektörünün deðerli çalýþanlarý, sektörümüze katký saðlayan biliþim dostlarý, Bilindiði üzere Türkiye Biliþim Derneði, Biliþim Sektörünün geliþmesi amacýyla tam 38 yýldýr çalýþmalarýna aralýksýz

Detaylı

DOÐALGAZ ÝÇ TESÝSAT MÜHENDÝS YETKÝLENDÝRME KURSU DÜZENLENDÝ

DOÐALGAZ ÝÇ TESÝSAT MÜHENDÝS YETKÝLENDÝRME KURSU DÜZENLENDÝ ÝKK TOPLANTISI ÞUBEMÝZDE GERÇEKLEÞTÝRÝLDÝ 4 Kasým 2010 tarihinde ÝKK toplantýsý Þubemizde gerçekleþtirildi. ÞUBEMÝZ SOSYAL ETKÝNLÝKLER KOMÝSYONU TOPLANDI Þubemiz sosyal etkinlikler komisyonu 05 Kasým 2010

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

www. adana.smmmo.org.tr

www. adana.smmmo.org.tr Adres Güzelyalý Mahallesi 81093 Sokak No : 14 Çukurova / ADANA Telefon 0 322 232 99 03 0 322 232 99 04 0 322 232 99 06 0 322 232 38 00 Faks 0 322 232 99 08 www. adana.smmmo.org.tr SEMPOZYUMUN AMACI SEMPOZYUMUN

Detaylı

Eðitim Baþvurularý Hakkýnda; -Eðitim katýlýmcý sayýsý ve eðitim tarih deðiþiklikleri Odamýz tarafýndan belirlenmektedir. -Eðitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki

Detaylı

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile ACADEMY FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN bilgi kaynaðýnýz iþbirliði ile WORLD FRANCHISE COUNCIL ÜYESÝDÝR EUROPEAN FRANCHISE FEDERATION ÜYESÝDÝR ACADEMY Giriþ Giriþ Franchise, perakendecilikte çaðýmýzýn

Detaylı

Açılış TÜİK Nüfus ve Konut Araştırması EDES Giresun EDES Projeleri ARA (10 DK) Proje Başvuru Formu Örnek Çalışma Kapanış

Açılış TÜİK Nüfus ve Konut Araştırması EDES Giresun EDES Projeleri ARA (10 DK) Proje Başvuru Formu Örnek Çalışma Kapanış Açılış TÜİK Nüfus ve Konut Araştırması EDES Giresun EDES Projeleri ARA (10 DK) Proje Başvuru Formu Örnek Çalışma Kapanış 2011 Nüfus ve Konut Araştırması (NKA) sonuçlarına göre, en az bir engeli (görme;

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

Bu yayýn, Türkiye Yerel Gündem 21 Programý nýn þemsiyesi altýnda yürütülen Kent Konseyleri nin güçlendirilmesi ve yerel demokratik yönetiþim mekanizmalarý olarak iþlev görmelerine yönelik eðitim ve kapasite

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

Kırıkkale Milli Eğitim Müdürlüğü. Proje Açılış ve Eğitim Toplantısı 29 Eylül 2015

Kırıkkale Milli Eğitim Müdürlüğü. Proje Açılış ve Eğitim Toplantısı 29 Eylül 2015 Kırıkkale Milli Eğitim Müdürlüğü Proje Açılış ve Eğitim Toplantısı 29 Eylül 2015 Proje Açılış ve Okul Koordinatörleri Eğitim Toplantısı 29/09/2015 Giriş Edes Programı Hakkında Bilgi Edes Programına Okullar

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Finansal Yönetim ve Excel Eðitimleri Pratik, bütün öðretmenlerin en iyisidir. Publius Syrus EÐÝTÝMÝN AMACI MS Excel, günümüzde, iþ hayatýnda yoðun þekilde kullanýlan, vazgeçilmez

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

15 NİSAN 2010 PERŞEMBE ESNAF PAKETİ SAYI 8

15 NİSAN 2010 PERŞEMBE ESNAF PAKETİ SAYI 8 15 NİSAN 2010 PERŞEMBE ESNAF PAKETİ SAYI 8 Türkiye Esnaf ve Sanatkarlarý Konfederasyonu (TESK) Baþkaný Bendevi Palandöken: Bu plan 1 yýl içinde sýkýntýlarýmýza çare olur TESK Baþkaný Bendevi Palandöken,

Detaylı

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007

2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 2007/82 Nolu SGK GENELGESÝ(Fatura Bedellerinin Ödenmesinde Karþýlaþýlan Sorunlar) Cuma, 26 Ekim 2007 GENELGE 2007/ 82 2007/46 sayýlý Fatura Bedellerinin Ödenmesi konulu Genelge gereði Kurum web sayfasýnda

Detaylı

AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI GENÇLÝK PROGRAMI. Gençlik Programý 2007-2013. Gençlik

AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI GENÇLÝK PROGRAMI. Gençlik Programý 2007-2013. Gençlik AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI 2007-2013 GENÇLÝK PROGRAMI Gençlik Avrupa Komisyonu tarafýndan gençler için uygulamaya konmuþ bir programdýr.bu program Avrupalý gençlerin

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

EÞREFPAÞA HASTANESÝ GÖREV TANIMI

EÞREFPAÞA HASTANESÝ GÖREV TANIMI EÞREFPAÞA HASTANESÝ GÖREV TANIMI Ýzmir Büyükþehir Belediyesi' ne baðlý ve Ýzmir' in en eski hastanelerinden biri olan Eþrefpaþa Hastanesi, 1908 yýlýnda zührevi hastalýklarýn tedavisi amacýyla Emraz-ý Zühreviye

Detaylı

LEONARDO DA VINCI PROGRAMI

LEONARDO DA VINCI PROGRAMI AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI Leonardo da Vinci (Mesleki Eðitim) Programý 2007-2013 Comenius Eðitim ve Öðretim Erasmus l Leonardo da Vinci l Grundtvig l LEONARDO DA VINCI

Detaylı

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi

GÝRÝÞ. Bu anlamda, özellikle az geliþmiþ toplumlarda sanayi çaðýndan bilgi GÝRÝÞ Ýnsanoðlu günümüzde dünya tarihinde belki de bilginin en kýymetli olduðu dönemi yaþamaktadýr. Çaðýmýzda bilgiye sahip olmanýn ya da bilgi kaynaðýna kolaylýkla ulaþabilmenin önemi her geçen gün artmaktadýr.

Detaylı

ÝÞKUR Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Bülteni

ÝÞKUR Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Bülteni Kadýnlara ve Gençlere Yeni Fýrsatlar 1 Temmuz 2009 sayý 1 ÝÞKUR Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Bülteni Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Bu program, AB ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan desteklenmektedir.

Detaylı

Ortak Program dan çok etkilendim

Ortak Program dan çok etkilendim Kadin Dostu Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni Ortak Program dan çok etkilendim UNFPA Türkiye Temsilcisi Dr. Peer Sieben

Detaylı

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140

..T.C. DANýÞTAY SEKiziNCi DAiRE Esas No : 2005/1614 Karar No : 2006/1140 ..T.C. Davacý Davalý : Trabzon Baro Baþkanlýðý Trabzon Barosu Adliye Sarayý : 1- Maliye Bakanlýðý 2- Baþbakanlýk -TRABZON Davanýn Özeti: Karaparanýn Aklanmasýnýn Önlenmesine Dair 4208 sayýlý Kanunun Uygulanmasýna

Detaylı

U55 C200 18 +% 250Vt U U58 C56 C45 C3 57 48 0 129 1/15 Madde No Bölüm Adý - Giriþ - Þirket Tanýtýmý 1 Kapsam 2 Referans Dokümanlar 3 Terimler ve Tanýmlar 4 Kalite Yönetim Sistemi 4.1 Genel Þartlar 4.2

Detaylı

HAYATBOYU ÖÐRENME PROGRAMI

HAYATBOYU ÖÐRENME PROGRAMI AVRUPA BÝRLÝÐÝ EÐÝTÝM VE GENÇLÝK PROGRAMLARI MERKEZÝ BAÞKANLIÐI Hayatboyu Öðrenme Programý 2007-2013 Comenius Erasmus l Grundtvig l HAYATBOYU ÖÐRENME PROGRAMI Okul Eðitimi Yüksek Öðretim Mesleki Eðitim

Detaylı

TTB-GPE Eðitim Becerileri Modülü Kurs Öyküsü

TTB-GPE Eðitim Becerileri Modülü Kurs Öyküsü TTB-GPE Eðitim Becerileri Modülü Kurs Öyküsü GPE Eðitim Becerileri Ekibi* TTB-GPE Eðitim Becerileri Kursu; Türk Tabipleri Birliði (TTB) Genel Pratisyenlik Enstitüsü (GPE) Eðitici Eðitimi Programý nda görev

Detaylı

Baþbakanlýkta Avrupa Birliði Ortak Deðerlendirme Çerçevesinin Uygulanmasý

Baþbakanlýkta Avrupa Birliði Ortak Deðerlendirme Çerçevesinin Uygulanmasý KAMU YÖNETÝMÝNDE BÜROKRASÝNÝN VE KIRTASÝYECÝLÝÐÝN AZALTILMASI 8 Baþbakanlýkta Avrupa Birliði Ortak Deðerlendirme Çerçevesinin Uygulanmasý T.C. Baþbakanlýk Ýdareyi Geliþtirme Baþkanlýðý Ankara, Aralýk 2006

Detaylı

ÖZEL ABC LİSESİ. ABC EĞİTİM KURUMLARI bugün 278 Çalışanıyla Eğitim Dünyasının Liderleri arasında gösteriliyor.

ÖZEL ABC LİSESİ. ABC EĞİTİM KURUMLARI bugün 278 Çalışanıyla Eğitim Dünyasının Liderleri arasında gösteriliyor. GENEL TANITIM ABC EĞİTİM KURUMLARI, 2006 yılında Eryaman da Ankara nın en güzide dershanelerinden ABC DERSHANESİ ni eğitim-öğretim dünyasına kazandırdı. 2006 yılında üniversite giriş sınav sisteminin değişmesine

Detaylı

2010 YILI FAALÝYET RAPORU

2010 YILI FAALÝYET RAPORU TÜRKÝYE CUMHURÝYETÝ KAMU ÝHALE KURUMU 2010 YILI FAALÝYET RAPORU Yayýn No: 27 Aðustos 2011 - Ankara Ýçindekiler ÝÇÝNDEKÝLER BAÞKANIN SUNUÞU...5 KAMU ÝHALE KURULU ÜYELERÝ...7 1. KURUM HAKKINDA GENEL BÝLGÝLER...9

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU ESAS NO : 2007/10-663 KARAR NO : 2007/770 KARAR TARÝHÝ : 24.10.2007

T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU ESAS NO : 2007/10-663 KARAR NO : 2007/770 KARAR TARÝHÝ : 24.10.2007 T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU ESAS NO : 2007/10-663 KARAR NO : 2007/770 KARAR TARÝHÝ : 24.10.2007 Taraflar arasýndaki "iþsizlik sigortasý prim iadesi" davasýndan dolayý yapýlan yargýlama sonucunda;

Detaylı

MAKÝNA MÜHENDÝSLERÝ ODASI AKREDÝTE MUAYENE KURULUÞU OLMA SÜRECÝNÝ BAÞARIYLA TAMAMLAYARAK TÜRKAK TARAFINDAN VERÝLEN AKREDÝTASYON SERTÝFÝKASINI ALDI

MAKÝNA MÜHENDÝSLERÝ ODASI AKREDÝTE MUAYENE KURULUÞU OLMA SÜRECÝNÝ BAÞARIYLA TAMAMLAYARAK TÜRKAK TARAFINDAN VERÝLEN AKREDÝTASYON SERTÝFÝKASINI ALDI MAKÝNA MÜHENDÝSLERÝ ODASI AKREDÝTE MUAYENE KURULUÞU OLMA SÜRECÝNÝ BAÞARIYLA TAMAMLAYARAK TÜRKAK TARAFINDAN VERÝLEN AKREDÝTASYON SERTÝFÝKASINI ALDI TMMOB Makina Mühendisleri Odasý Türk Akreditasyon Kurumu

Detaylı

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi

Türk Omurga Derneði Kongre ve Bilimsel Toplantý Düzenleme Yönergesi 1- AMAÇ-KAPSAM 3- KONGRE, BULUÞMA ve KURSLARIN ZAMANLAMASI Türk Omurga Derneði, omurga týbbý konusunda bilgi ve teknolojinin Omurga Kongresi iki yýlda bir, bahar aylarýnda ve uluslararasý olarak mümkün

Detaylı

ORTAKLAR SERMAYE PAYI HÝSSE

ORTAKLAR SERMAYE PAYI HÝSSE ÝZULAÞ GÖREV TANIMI 1990 yýlýnda kurulan Ýzulaþ'ýn hedefi Ýzmir kent içi ulaþým hizmetleri, otopark iþletmeciliði, araç bakým onarým üniteleri kurup iþletmek, petrol daðýtým taþýmacýlýðý, kara - deniz

Detaylı

Türkiye nin teori ile pratiði en iyi birleþtiren, iþ dünyasýnýn gereksinimlerine en uygun hazýrlanan, nda yeni dönem baþlýyor. HR DERGÝ tarafýndan 1996 yýlýndan beri düzenlenen bu programý daha önce tamamlayanlar,

Detaylı

YÖNETÝM EÐÝTÝM KÜLTÜR DERNEÐÝ

YÖNETÝM EÐÝTÝM KÜLTÜR DERNEÐÝ TÜM BÝRÝMLERÝN DÝKKATÝNE YÖNETÝM EÐÝTÝM KÜLTÜR DERNEÐÝ Sayýn Ýdarecilerimiz; Kurulduðumuz 2005 yýlýndan bu yana uygulamaya ve ihtiyaca yönelik eðitim seminerlerimiz devam etmektedir. Bilindiði üzere ülkemizde

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

Türk Omurga Derneði 2012-2016 Stratejik Planý

Türk Omurga Derneði 2012-2016 Stratejik Planý GÝRÝÞ Stratejik plan gerekliliði - Artan ölçüde karmaþýk ve dinamik hale gelen dünyamýzda deðiþim için bir yol haritasý özelliðine sahiptir. - Sonuçlarýn elde edilmesine yönelik bir politikanýn oluþturulmasý

Detaylı

PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI

PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI PROF. DR. ATALAY YÖRÜKOÐLU ULUSAL ÇOCUK VE ERGEN RUH SAÐLIÐI POLÝTÝKALARI II. ÇALIÞTAYI Prof. Dr. Atalay Yörükoðlu Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Saðlýðý Politikalarý Çalýþtayý'nýn ikincisi bu yýl Çocuk ve

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

ÝÞKUR Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Bülteni

ÝÞKUR Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Bülteni Kadýnlara ve Gençlere Yeni Fýrsatlar 1 ÝÞKUR Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Bülteni Aktif Ýstihdam Tedbirleri Projesi II Faaliyetleri Tüm Hýzýyla Devam Ediyor Bu program, AB ve Türkiye Cumhuriyeti

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

Akýlcý Çözümler Üretiyoruz Türev Ürünlere Ýliþkin Eðitimler EÐÝTÝMÝN AMACI Kýyýyý gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keþfedemez. Andre Gide Bu eðitimde katýlýmcýlara, VOB ürünlerin

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

ÇIRAKLIK ALANINDA YAPILAN SON YASAL DEÐÝÞÝKLÝKLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ

ÇIRAKLIK ALANINDA YAPILAN SON YASAL DEÐÝÞÝKLÝKLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ makale - 2 1968 yýlýnda Ankara'da doðmuþtur. Ýlk, orta ve lise öðrenimini Ankara'da tamamlamýþtýr. Haziran 1990 yýlýnda Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuþtur. Çýraklýk Sözleþmesi adlý

Detaylı

ZEYTÝNBURNU AKTARMA ÝSTASYONLARI VE OTOGAR ÝSTASYONU YÖNLENDÝRME ÝÞARETLERÝ ÝNCELEME RAPORU YOLCU HÝZMETLERÝNÝ GELÝÞTÝRME ÞEFLÝÐÝ KALÝTE VE KURUMSAL GELÝÞÝM MÜDÜRLÜÐÜ ZEYTÝNBURNU AKTARMA ÝSTASYONLARI VE

Detaylı

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken

Detaylı

Yeni zirvelere doðru, mükemmellikle... ÝNÞAAT, TAAHHÜT VE MÜHENDÝSLÝK GÜÇLÜ BAÞLADI GÜCÜNE GÜÇ KATARAK DEVAM EDÝYOR! Deðerlerimiz Vizyonumuz Mevcut kültür, iþ ahlaký ve deðerlerini muhafaza ederken, tüm

Detaylı

Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni

Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni i kkadýn dostu entlere doðru Tt owa rreds w l Kadýn Dostu Birleþmiþ Milletler Kadýn ve Kýz Çocuklarýnýn Ýnsan Haklarýnýn Korunmasý ve Geliþtirilmesi Ortak Programý BMOP Bülteni UNFPA at Work SÝX HUMAN

Detaylı

Kariyer Danýþmanlýðý. COUNCIL of INTERNATIONAL SCHOOLS

Kariyer Danýþmanlýðý. COUNCIL of INTERNATIONAL SCHOOLS Kariyer Danýþmanlýðý 24 COUNCIL of INTERNATIONAL SCHOOLS 1 ÜSKÜDAR AMERÝKAN LÝSESÝ KARÝYER DANIÞMANLIÐI, Üsküdar Amerikan Lisesi kariyer danýþmanlýðýný, Öðrencilerimizin; kendi yeteneklerini keþfederek

Detaylı

DERS NOTLARI A.Ü. EÐÝTÝM BÝLÝMLERÝ FAKÜLTESÝ

DERS NOTLARI A.Ü. EÐÝTÝM BÝLÝMLERÝ FAKÜLTESÝ DERS NOTLARI A.Ü. EÐÝTÝM BÝLÝMLERÝ FAKÜLTESÝ EYLÜL 2002 2 ÝÇÝNDEKÝLER Önsöz...3 BÖLÜM I...5 GÝRÝÞ...5 ÝÞ ARAMA KORKUSUNU YENMEK...6 BÖLÜM II...9 ÝÞE BAÞVURU HAZIRLIKLARI...9 Kiþisel Bilgi Formu Hazýrlama...10

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Stajyer Kontrolör (Ýdari) Atama Yapýlmasý Planlanan Kadro Sayýsý: Ýdari+Mühendis Kadrolarý Toplamý : 5 Test Aðýrlýklarý: GY:0,1, GK:0,1, HU:0,2,

Detaylı

ÝTFAÝYE DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝTFAÝYE DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝTFAÝYE DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝTFAÝYE DAÝRE BAÞKANLIÐI GÖREV TANIMI Ýl düzeyinde yapýlan planlara uygun olarak,doðal afetlerle ilgili planlamalarý ve diðer hazýrlýklarý Büyükþehir ölçeðinde yapmak;gerektiðinde

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

Deðerli Meslektaþlarým, Ýstanbul KBB- BBC Uzmanlarý Derneði 'nin 20-23 Eylül 2012 tarihleri arasýnda KKTC- Girne Cratos Otel'de gerçekleþtireceði 4. Kongresi'ne sizleri davet etmekten büyük mutluluk ve

Detaylı

KOCAELÝ SANAYÝ ODASI KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK RAPORU 2006-2008. 2007 Global Compact Uyesi. Mükemmellikte Süreklilik Ödülü

KOCAELÝ SANAYÝ ODASI KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK RAPORU 2006-2008. 2007 Global Compact Uyesi. Mükemmellikte Süreklilik Ödülü 2002 TOBB Akredite Oda 2004 Avrupa Kalite Büyük Ödülü 2007 Global Compact Uyesi 2007 Mükemmellikte Süreklilik Ödülü 2002 Ulusal Kalite Büyük Ödülü KOCAELÝ SANAYÝ ODASI KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK RAPORU

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

AMASYA ÝL MÝLLÝ EÐÝTÝM MÜDÜRLÜÐÜ AR-GE BÜLTENÝ. TEMMUZ 2015 - SAYI: 3 - arge05@meb.gov.tr

AMASYA ÝL MÝLLÝ EÐÝTÝM MÜDÜRLÜÐÜ AR-GE BÜLTENÝ. TEMMUZ 2015 - SAYI: 3 - arge05@meb.gov.tr AMASYA ÝL MÝLLÝ EÐÝTÝM MÜDÜRLÜÐÜ AR-GE BÜLTENÝ TEMMUZ 2015 - SAYI: 3 - arge05@meb.gov.tr TÜBÝTAK BÝLÝM FUARLARI AÇILIÞI YAPILDI Milli Eðitim Bakanlýðý ile TÜBÝTAK arasýnda imzalanan "Eðitimde Ýþbirliði

Detaylı

Birinci Basamakta Sürekli Eðitimin Geliþtirilmesi: Deneyim Paylaþýmý

Birinci Basamakta Sürekli Eðitimin Geliþtirilmesi: Deneyim Paylaþýmý Birinci Basamakta Sürekli Eðitimin Geliþtirilmesi: Deneyim Paylaþýmý Dr. Sema Akalýn* Sürekli týp eðitimi genel pratisyenlerin bilgi, beceri ve tutumlarýný ve en sonunda da pratiklerini artýrma amaçlý,

Detaylı

ÖÐRENCÝNÝN ÖZGEÇMÝÞ FORMU

ÖÐRENCÝNÝN ÖZGEÇMÝÞ FORMU T.C. SAKARYA ÜNÝVERSÝTESÝ... MESLEK YÜKSEKOKULU ÖÐRENCÝNÝN ÖZGEÇMÝÞ FORMU Adý Soyadý : Öðrencinin No : Doðum Yeri ve i : Öðr.Kaldýðý Yerin Ýkametgah Adr. : Öðr. Kaldýðý Yerin Tel. : Öðrenci GSM Telefonu

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı