Helal Sertifikası Sempozyumu Bildirileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Helal Sertifikası Sempozyumu Bildirileri"

Transkript

1 İHRACAT İÇİN Helal Sertifikası Sempozyumu Bildirileri 14 ŞUBAT 2012 BALIKESİR 1

2 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 2

3 İÇİNDEKİLER Helal Gıda Meselesi: Avrupa da Helal Gıda Problemleri ve Çözüm Yolları 1 Prof. Dr. Ahmed AKGÜNDÜZ İhracat için Helal Sertifikasının Önemi 15 Mustafa ÇIKRIKÇIOĞLU Helal Sertifikasyon ve Sertifikanın Dış Pazarlarda Geçerliliği 18 Ahmet CENGİZ Helal Sertifikası ve YÖRSAN 22 Ayhan ÖDEKBAŞ Hamidiye Suları Neden Helal Sertifikasına İhtiyaç Duydu? 24 Necdet ÇETİN 3

4 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 4

5 HELAL GIDA MESELESİ: AVRUPA DA HELAL GIDA PROBLEMLERİ VE ÇÖZÜM YOLLARI Prof. Dr. Ahmed AKGÜNDÜZ Rotterdam İslam Üniversitesi Rektörü, 1. Helal Gıda Konsepti Helal kelimesi Arapça bir kelimedir ve haram teriminin karşıtıdır. Helal gıdadan bahsedebilmek için şu unsurlar aranmalıdır: 1. İslam Hukuku tarafından tüketimi Müslümanlar için yasaklanmış veya şer i kesim kurallarına göre kesilmemiş hayvan ürünlerini ihtiva etmemesi, 2. İslam a göre temiz kabul edilmeyen bir madde taşımaması, 3. İslam a göre temiz kabul edilmeyen bir tarzda üretilmemiş ve paketlenmemiş olması, 4. Helal kabul edilmeyen bir gıda ile temas içinde olmaması. Müslümanlar ve özellikle de gayr-i Müslimlerin hâkimiyeti altında bulunan ülkelerde yaşayan Müslümanlar, bu ölçütlerde helal gıda ihtiyacı içindedirler. Amerika, Malezya ve Endonezya da başlayan konuyla ilgili kurumlaşmalar, Avrupa da uyanmaya başlamış ve globalleşeme sebebiyle bütün Müslüman ülkelerde de ihtiyaç haline gelmiştir. Dünyanın her yerinde İslam dini mensupları tükettikleri gıdaların helal olmasını arzu etmektedir. Ancak Uzak Doğuda istisnalar dışında, helal gıda endüstrisi bu talebe henüz tam olarak karşılık verememektedir. Şunu da dikkatlerinize sunmak istiyorum ki, Avrupa da ve Amerika da ciddi bir helal gıda pazarı oluşmuş bulunmaktadır. Bu pazarın büyüklüğü milyar dolarlarla ifade edilmektedir. Ancak kendi dini kurallarına göre imal edilmiş koşer gıda talep eden Musevilik dini mensupları çok etkin bir şekilde organize oldukları halde, Müslümanlar organize olamamışlardır. Mesela Hollanda da helal gıda ile ilgili sekiz ayrı vakıf, sivil toplum kuruluşu ve şirket bulunmaktadır, ancak ittifak edemediklerinden hem devlet yardımı alamamaktadırlar hem de etkileri düşmektedir. Bazıları da işi ticaret haline getirmiştir ve en kötü olanı da budur. Şimdi biz örgütlenme ve teknik yönleri bir tarafa bırakarak sadece helal gıda ile alakalı problemleri özetleyeceğiz. 1

6 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 2. Helal Gıda ile Alakalı Problemler A. Helal Kesim ve Helal Et Meselesi Bu mesele helal gıda meselesinin temelini teşkil etmektedir. İslam dini kurallarına göre bu dinin mensuplarının her zaman helal ve temiz et yemesi ve satın alırken buna dikkat etmesi dini bir vecibedir. Aşağıdaki hayvani ürünleri veya bunlara bulaşmış gıda ürünlerini Müslümanların yemesi haramdır: 1) ölü hayvanlar, 2) kanlarının fışkırmasını engelleyecek şekilde boğulan hayvanlar, 3) dövülerek öldürülen hayvanlar, 4) yüksekten düşerek ölen hayvanlar, 5) boynuzlanarak ölen hayvanlar ve 6) vahşi hayvanlar tarafından parçalanan hayvanlar. Bunun yanında kan; alkol dahil bütün uyuşturucu ve benzerleriyle öldürülen hayvanların eti; aslan, kurt, köpek ve kedi gibi et yiyen hayvanların eti; kartal ve şahin gibi yırtıcı ve avcı hayvanların etleri; yılan, kertenkele ve benzeri sürüngenlerin etleri; at ve katır etleri; hayvanların üreme organları ve benzeri yasak etleri de burada zikretmek gerekir. Deve, koyun, keçi, sığır, geyik ve benzerleri gibi hayvanların etleri helaldir. Ancak bu hayvanların etlerinin de helal olması için çok önemli bir şart vardır ki, o da İslami kesim diye ifade edeceğimiz zebh işlemidir. Kur an Allah ın ismi zikredilerek kesilen hayvanların etlerini yiyiniz buyurmaktadır (Maide Suresi, 18). İslam ın hayvanların kesimleriyle alakalı bazı talimatları vardır. Hayvanların kesilecekleri yerlere kabalıkla getirilmemeleri ve keskin bıçakla kesilmeleri gibi. Biz bunları saymayacağız. Maalesef beşeri sistemler, ticari amaçla hayvana yaklaşmaktadırlar. Bu sebeple modern teknolojiler kullanılan kesimlerde daima ihtiyatlı olmak gerekmektedir. Burada sersemletilerek yapılan kesim hakkında bir şeyler söylemek icap eder. Sersemleştirerek kesme, hayvanın kafatasına veya başına vurularak veya elektrik soku verilerek gerçekleştirilmektedir. Bu da eğer voltaj yüksek ise beyin kanamasına ve başka olumsuz durumlara sebep olmaktadır. Eğer bütün bu işlemler hayvanın kesimden önce ölmesine sebep olursa, bu kesinlikle zebh yani İslami kesim değildir. Bazen bu sersemletme esnasında çok kaba davranılmakta ve neticede yine kesimden evvel ölüme yol açılmaktadır. Peki, zebh ne demektir? Zebh, hayvanın tekbir getirilerek yani Allah ın adı zikredilerek keskin bir bıçakla kesilmesi olayıdır. Nefes borusu, yemek borusu ve iki can damarının kesilmesi şarttır. İslami kesim ayrıntılarına girmek istemiyoruz. Bu arada sadece İslami kesim yeterli değildir. Kesilen bıçağın, asılan ipin ve kesimle alakalı her şeyin İslami açıdan temiz olması gerekir. Ayrıca helal et sağlayıcılarının bu etlerin depolanmasında, taşınmasında ve korunmasında da temizlik kurallarına uymaları ve diğer haram etlerden uzak tutmaları gerekir. 2

7 B. Hazır Gıdalarda Helal Problemi Günümüzde hazır ve paketlenmiş gıdaların tüketimi yaygındır. Müslüman toplumlar da buna alışmaktadır. Maalesef Müslümanların bu konuda çok dikkatli olmaları gerekmektedir. Gerek hazır gıdaları tüketirken, gerek restoranlarda yemek yerken dikkatli olunmalıdır. Bu konuda hassasiyeti olan kişiler Avrupa da genelde sebzeli pizza, zeytinyağlılar veya balık menüleri gibi içinde et olmayan gıdaları tercih etmektedirler. Etli ve tavuklu yiyeceklerin kesim yönteminden dolayı helal olmama ihtimali yüksektir. Türkiye deki gıdaların durumunu da araştırmak gerekir. Peşin hüküm verilmemelidir. C. Okul, Havayolları ve Hastanelerde Helal Gıda Problemi Bir gıdanın helal kabul edilebilmesi için malzemesine, etine, muhtevasına, hazırlanışına, pişirilmesine, depolanmasına ve nihayet servisine varıncaya dek her ayrıntısına dikkat edilmelidir. İslami usullere riayet edilmediyse, bunun helal olduğunu söylemek zordur. Kimi durumlarda helal sertifikası sahibi gıda ürünlerinde bile gerekli ihtimamın gösterilmediği gözlemlenmektedir. Bu meselede tüketici, üretici, kesimhane ve kasap dikkatli olmalıdır. Avrupa ülkelerinde ithal edilen ve helal yaftası taşıyan çoğu gıdalar helal olmayabilir. Müslüman ülkeler gayr-i Müslim ülkelerden ithal edilen etlerle alakalı tedbirler almalıdır. Hele Türkiye bu konuda çok büyük risk altındadır. Helal gıda demek sadece domuz eti bulunmaması demek değildir. Mesela havayollarında servis edilen et gayr-i Müslim ülkelerden temin ediliyorsa durum tehlikelidir. Hastaneler için de aynı şey geçerlidir. Çocuklara servis edilen okul yemeklerinde velileri dikkatli olmalıdır. D. Balıkların Yenilebilirliği Tamamen deniz hayatı yaşayan deniz hayvanları grubuna dâhil bütün balıklar Müslümanlar için helaldir. Ancak karides ve ıstakoz gibi bazı istisnalar konusunda İslam âlimleri ihtilaf halindedirler. Deniz ürünleri için haram diyen çok azdır. Mekruh diyen âlimler bulunmaktadır. Bazı hukukçular pullu pulsuz ayırımı yapmaktadır. 3

8 Güney Marmara Kalkınma Ajansı E. Vejetaryenlerin Yemekleri Bütün bitkiler, Müslümanlar için caizdir. Bunun tek istisnası mayalandığında alkol, uyuşturucu ihtiva eden veya muhtevasında insanlara zarar verici maddeler bulunan bitkilerdir. Mesela bazı yabani mantar çeşitleri zehirli olduğundan yasaklanmıştır. Aslında vejetaryen insanlar, Müslümanlar için asrımızda büyük bir imkân doğurmuşlardır. Fakat şuna dikkat edilmelidir ki, her sebze yemeği caiz olmayabilir; zira içinde alkol varsa bu durum onu haram hale getirir. İki noktaya önemle dikkat çekmek gerekmektedir: Birincisi, vejetaryenlerin bazı böcekleri önemsemeden yemeleri ve Müslümanlar gibi belli temizlik kriterlerine sahip olmamalarıdır. İkincisi ise, bazı sebze yemeklerine şarap katmalarıdır. F. Peynirler ve Peynir Mayası Bilindiği gibi peynir, maya kullanılarak yapılır ki, bu enzim de hayvanlardan veya mikroorganizmalardan elde edilebilir. Peynir mayası, kimozin ve pepsin denilen iki enzimin karışımıdır ve ikisi de hayvanların midelerinden elde edilmektedir. O halde eğer peynir mayası domuzdan elde edilmişse, bu kesin haramdır. Eğer İslami usullere göre kesilen hayvanlardan ise, o helaldir; ama değilse Hanefilere göre meşbuh yani şüphelidir. Bazı görüşlere göre temiz ve helal olmayan hayvanların midesinden alınan maya helal değildir. En güzeli peynir mayasının hangi hayvanlardan alındığını araştırmaktır. G. Jelâtin Jelâtin tabii olarak bulunan bir protein değildir; belli lifli proteinlerden yapılır ki, bu madde de temel olarak hayvan derisi, kemik, sinir ve bağdokudan teşekkül eder. Jelâtin elde edilebilmesi için karışık bir kimyasal işlemler gereklidir. Pek çok aşamadan sonra kullanılabilir hale gelir. 4

9 Tıbbi malzemeler ve gıda üretiminde kullanılacak jelâtinlerin ham maddesi, genelde domuz veya dana derisi yahut kemiğidir. Bazı fabrikalar, hayvan sinirleri, bağdoku, kıkırdak ve toynak kullanır. Jelâtinin ana maddesi olan hayvan derileri kullanıldığında, dericiler onları özel maddelerle yıkarlar ve üzerindeki kılların temizlenmesi için bazı kimyasal maddeler kullanırlar. Deri üretiminden arta kalan parçalar jelâtin için kullanılır. ph ı olan kostik çözelti içinde 2-3 hafta tutulur ve sıcak suda çözülecek hale gelir. Daha sonra ph ı 1,5-2,0 ye ayarlanarak yıkamaya tabi tutulur. Daha sonra bu deri parçaları büyük sızdırma tanklarına atılır ve 50 derece altında yavaş yavaş ph 3,0-3,5 de jelâtin elde edilmeye başlanır. Bunu üç ayrı sızdırma işlemi daha takip eder. Daha sonra jelâtin solüsyonu temizlenir. Filtreden geçirilerek tuzlardan arındırılır. Bunu nemi giderme prosedürü takip eder. Kurutmadan evvel sterilize edilir. Daha sonra da kurutulur. Ticari manada jelâtin kullanıma farklı tarzlarda sunulur. Soğuk suda çözülmez, ama yumuşar. Jelatin çoğu macun ve tutkal üretiminde ve boğaz pastillerinde kullanılır. Ayrıca bütün katı ve yumuşak kapsüllerin ana maddesidir. Çoğu tabletlerde jelâtin bağlayıcı ve yapıştırıcı bir unsur olarak kullanılır. Tıbbi alanda da kullanım şekli mevcuttur. Yenilebilir jelâtin gıda sektöründe de kullanılmaktadır; dondurma sanayi, pastalar ve şekerlemeler, çikolatalar, tatlılar, et endüstrisi ve en önemlisi de gıdalarda parlatıcı ve düzgün hale getirici madde olarak kullanılmasıdır. Jelâtin ayrıca, kauçuk, çimento, baskı mürekkepleri, tekstil ve benzeri sanayi dallarında da kullanılmaktadır. İslam Hukuku açısından Helal bir kaynaktan elde edildiği müddetçe jelâtin caizdir. Eğer haram veya meşbuh bir kaynaktan elde ediliyorsa haram mütalaa edilmelidir. Yukarıda zikredilen bütün kimyasal değişikliklere rağmen, jelâtin temel kimyasal özelliğini korumaktadır. Dolayısıyla İslam Hukukunda cevaz için kapı açan mahiyetin değişmesi=tebdil el-mahiyet olayı gerçekleşmemektedir. Bu sebeple Müslümanlar haram ve muhtevası şüpheli şeylerden kaçınmalıdır. Mesela kapsülleri kullanmak yerine tablet veya sıvı yoluyla tedavi tercih edilmelidir. Helal gıda konusunda ise Müslümanlar için daha rahat bir yol bulunmaktadır. Zira Avrupa da bir gıda maddesinin muhteviyatını etiketinde açıklamak kanuni bir mecburiyettir. Müslüman ülkeler ve kuruluşlar, jelâtine alternatif olacak başka malzemeler bulmak üzere yatırım yapmakla mükelleftirler. 5

10 Güney Marmara Kalkınma Ajansı H. Alkol Alkol, kötü ruh manasına gelen Arapça al-ghul kelimesinden türetilmiştir. İslam da alkolün haram kılınması doğrudan Kur an ve sünnetin açık naslarına dayanmaktadır. Hz. Peygamberin şu hadisi unutulmamalıdır: Allah şu insanlara lanet eylesin; alkolün üzümünü sıkana; kendisi için alkol yapılmak üzere üzüm sıkılana; alkollü içkiyi içene; alkolü taşıyana; kendisi için taşınana; alkol servisi yapana; bundan para kazanana ve bunun alışverişin yapana. Haram olan alkolün içine bütün çeşitleri ile şaraplar, likörler, mayalı içecekler, saf alkol ve benzerleri dâhildir. Alkolün insanlığa ne kadar zararlı olduğunu açıklamaya ihtiyaç bile yoktur. İslam Hukukuna göre alkolün hükmüne gelince, dört maddeden yani ham üzüm suyu, işlenmiş üzüm suyu, kuru üzüm suyu ve hurma suyundan üretilen ilaç ve gıdalar caiz değildir. Ancak, uzman ve güvenilir bir doktor, alternatif bir ilaç olmadığına dair rapor verirse, o zaman alkol ihtiva eden ilaç kullanılabilir. Bu şartlarda, Hanefi mezhebi haram ilaçlarla tedaviye müsaade etmektedir. Ancak gıda maddelerinde, sarhoşluğa sebep olsun olmasın, helal gıda bulmak mümkün olduğu sürece, alkol ihtiva eden gıda maddesini kullanmak caiz değildir. Zaruret hallerinde yani helal gıda bulunamadığı durumlarda, kesinlikle sarhoşluk verici olmayan gıdalar tercih edilmeli ve ihtiyaç kadar tüketilmelidir. Bir diğer önemli konu da tıbbi ilaçlar ve gıda alanlarında, güvenilir uzmanlarca kullanılan alkolün orijinal halini koruması veya yapılan kimyasal işlemler sebebiyle alkol özelliklerinin tamamen kaybolması durumudur. Eğer bir dönüşüm yaşanıyor ve alkol özelliklerini kaybediyorsa, o zaman bunun kullanımı da tüketimi de caiz hale gelir. Şarabın sirkeye dönüşmesi bu konuda verilebilecek bir örnektir. I. Kozmetikler, Şampuanlar ve Deodorantlar Bu konu çok karışık bir konudur. Genellikle bu alanda alkol deyince etil alkol yani Etanol akla gelmelidir ki, bu da şeker kamışından üretilir ve bütün mayalı içkilerin sarhoş edici özelliğini temin eder. Kimyasal yapısı C 2 H 5 OH şeklindedir. Bütün alkol ailesi bir veya birden fazla hidroksil OH grubunu taşır. Örneğin benzil alkol bu grubun üyesi olmakla birlikte, kozmetik ürünlerinin korunması amacıyla kullanılmakta olan ve sarhoşluk vermeyen bir maddedir. O halde etanol ile diğer kimyasal alkol tipleri arasında fark bulunmaktadır. Sarhoşluk vermeyen alkol çeşitlerinin kozmetiklerde kullanılmasında sakınca yoktur. 6

11 İ. Gıda Katkı Maddeleri Gıdalara raf ömürlerini uzatmak, mikropların gelişmesi durdurmak, küflenmeyi engellemek ve benzer gayelerle bazı katkı maddeleri ilave edilir. Ayrıca bu katkı maddeleri, gıdaların renklendirilmesinde, tatlandırılmasında veya besleyici değerinin arttırılmasında da kullanılmaktadır. Ancak katkı maddeleri belli kurallar ve standartlar altında kullanılabilir. Bu sebeple Avrupa ülkeleri katkı maddeleri için belli standartlar oluşturmuşlardır ve bu katkı maddelerini E harfi ile başlayan numaralarla numaralandırmıştır. Hangi katkı maddeleri haram ve hangisi helal bu konuda kesin bir hüküm vermek çok zordur. Ancak haram olması muhtemel olan veya kaçınılması gereken katkı maddelerini belli ölçüde belirlemek mümkündür. Biz domuzdan elde edilebilecek ya da başka haram olma şüphesi taşıyan kaynaklardan üretilen bazı katkı maddelerini burada sıralayacağız. 7

12 Güney Marmara Kalkınma Ajansı E120 Koşineal, karmin Kırmızı renklendirici; böceklerden elde edilir. E160 Karoten, alfa-, beta-, gama- Portakal sarısı renk; havuçta, turunçgillerde ve sebzelerde bulunur. E471 Yağ asitlerinin mono & di gliseritleri Gliserol kökenli olduğu için kaynağı hayvani veya sentetik olabilir. E472 Gliseritlerin yağ asiti esterleri Gliserol kökenli olduğu için kaynağı hayvani veya sentetik olabilir. E473 Yağ asitlerinin sükroz esterleri Gliserol kökenli olduğu için kaynağı hayvani veya sentetik olabilir. E474 Sukrogliseritler Kaynakları arasında domuz yağı var. E475 Yağ asitlerinin poligliserol esterleri Gliserol kökenli olduğu için kaynağı hayvani veya sentetik olabilir. E476 Poligliserol polirisinoleat Gliserol kökenli olduğu için kaynağı hayvani veya sentetik olabilir. E477 Yağ asitlerinin propilen glikol esterleri Gliserol kökenli olduğu için kaynağı hayvani veya sentetik olabilir. E478 E542 Gliserinin laktillenmiş yağ asidi esterleri Gliserol kökenli olduğu için kaynağı hayvani veya sentetik olabilir. Kemik fosfatı E570 Stearik asit Hayvan kökenli olabilir. E572 Magnezyum stearat Hayvan kökenli olabilir. E631 Disodyum inosinat E635 Disodyum 5 -ribonukleotidi Hayvan kökenli olabilir. Kemikten elde edilir; kahve makineleri için kurutulmuş sütte kullanılır. Et veya sardalyeden hazırlanmış olabilir. Balık veya böcekten üretilmiş olabilir. E920 L-Sistin hidroklorür Üretiminde hayvan kılları ve tavuk tüyleri kullanılmaktadır. Diğer katkı maddelerinin pek coğu, tebdil-i mahiyet kuralından dolayı helal hale gelmektedir. Aşağıdaki numaraları verilen katkı maddeleri için bu kural işlememektedir: E473, E474, E475, E476, E477, E478, E542, E570, E572, E631, E635, E640 ve E920. 8

13 J. Tebdil-i Mahiyet (Bir maddenin temel özelliklerinin değişmesi kuralı) Herhangi bir madde tamamen bir kimyasal değişikliğe uğrayarak eski haline ait temel özelliklerinin tamamını kaybedebilir. Ancak modern gıda teknolojisinde kullanılan her metot İslamın kabul ettiği bu sonucu doğurmaz ve bunun klasik misali jelâtindir. Zira bütün kimyasal muamelelere rağmen jelatin üretildiği hammaddenin temel özelliklerini barındırmaya devam eder. Bu sebeple de jelâtinle alakalı işlemler tebdil-i mahiyet olarak kabul edilmemekte ve örneğin domuzdan elde edilen jelâtin helal olmamaktadır. Tebdil-i mahiyete en güzel misal üzüm şırasının mayalamadan sonra şaraba dönüşmesi olayıdır. İlk haliyle temiz ve helal olan şıra, mayalamadan sonra necis ve haram hale gelmektedir. Bunun benzeri de doğrudur; şarap sirkeye dönüşerek helal hale gelir. Sabun da bu ikinci durumun misallerindendir. K. Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar DNA larında değişiklik yapılarak üretilen gıdalara Genetiği Değiştirilmiş Gıdalar denmektedir. Biz bunların mahiyeti hakkında uzman da değiliz ve konuşacak da değiliz. Ancak İslam Hukuku açısından şunları söylemek gerekmektedir: DNA larını değiştirerek bazı tarım ürünlerinin modifiye edilmesi yeni değildir. Hatta denebilir ki, çiftçilik başlayalı az veya çok bu iş yapılmaktadır. Bu konuda Müslümanların uyması gereken kurallar, bu konuyu inceleyen uzman bilim adamlarının ulaştığı bilimsel sonuçlardır. Genleri değiştirilmemiş bir ürün daha yararlıdır deniyorsa biz buna uyarız. Bu tarz gıdalar haram olmayabilir; ama dikkat edilmesi gerekir. Bazen hayvani genlerin gıda maddelerine enjekte edilmesi, ahlaki bazı problemlere de yol açabilir. Bu gıdaların haram kabul edilme ihtimali unutulmamalıdır. 9

14 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 3. Avrupa da Helal Gıda Problemleri ve Çözüm Yolları A. Problemlerin Özeti Avrupa da Hristiyanlık dışındaki dinlerin mensuplarının yani Hinduların, Yahudilerin ve Müslümanların gıda konusunda problemleri vardır. Problemleri en az olan grup Yahudilerdir. Yahudilik dini mensupları Avrupa ülkelerinde, koşer gıdalara dair tedbir mahiyetindeki kurumlarını kurmuş bulunmaktadırlar. Ancak onların da ileride işaret edeceğimiz bazı problemleri hala devam etmektedir. Müslümanların ise, kendi imkânlarıyla helal gıda müesseselerini kurmalarına, Türkiye ve diğer Müslüman ülkelerden helal gıda ithal etmelerine rağmen yine de problemleri devam etmektedir. Bize göre Avrupa da helal gıda meselesindeki en büyük problem, bilgi eksikliği ve farklı İslami kesimlerin helal gıdayla ilgili anlayış farklarıdır. Bütün Müslümanlar biliyor ki, domuz ürünleri, alkol, kan ürünleri, bazı et çeşitleri kesinlikle haramdır. Ancak mahiyet değişimi kuralı sebebiyle günümüz gıdalarında kullanılan tüm maddeleri helal ya da haram diye ayırt etmek her zaman kolay değildir. Mesela jelatin ne olacak? Gliserin meselesi nasıl halledilecek? Bazı Müslümanlar helal haram yiyecekler ile alakalı kitaplar, kitapçıklar ve hatta elle yazılan katkı maddeleri ve benzeri konularla alakalı listeler hazırlayıp dağıtmaktadırlar. Bunlara ne kadar itimat edilecek? Bazı kuruluşlar gazlı içeceklerden peynire kadar uzun uzadıya firma isimleri vermektedirler. Bunların sonu gelecek mi? Bunlar ideolojik olabilir mi? Problemlerin en büyüğü helal et meselesidir. Zira bu konuda da ihtilaflar bulunmaktadır. Helal gıdanın asıl önemli noktasını da bu oluşturmaktadır. Bir taraftan ehli kitabın kestiği helaldir diyenler bulunurken ve bu kaide İslam hukukunda ittifakla kabul edilirken, diğer taraftan %50 si ateist olduğunu ifade eden Avrupalılara nasıl ehli kitap diyeceğiz sorusu gündeme gelmektedir. Bu konu özellikle Güney Amerika, İspanya ve benzeri et ihraç eden ülkeler için hayati önem taşımaktadır. Bir diğer hassas konu da bazı Avrupa ülkelerinin İslami kurallara uygun hayvan kesimine karşı başlattıkları hukuki mücadeledir. Hayvan hakları savunucularını arkalarına alan bu tip hareketlerin bu konudaki temel sebebi İslamofobidir. Şunu söylemeden geçemeyiz ki, helal gıdanın Avrupa daki ekonomik değeri, helal gıda meselesini çözecek en önemli fırsattır. Zira Avrupa da helal gıda ve özellikle de et pazarı milyar dolarlarla ifade edilmektedir. Bunun üç önemli sebebi vardır: Birincisi, Avrupa devletlerinde Müslüman nüfusun hızla artması ve sadece Batı Avrupa da 25 milyon Müslüman vatandaş sayısına ulaşılmış olmasıdır. 10

15 İkincisi, Türkiye ve Mısır başta olmak üzere Müslüman ülkelerin halklarının bilinçlenmesi sebebiyle, Avrupa ile gıda maddeleri konusunda pazarlık yaparken helal gıda kriterlerini gündeme getirmeleridir. Örneğin Hollanda da Albert Heijn marketler zinciri 45 şubesinde helal gıda standı açmış bulunmaktadır. Dünyada helal gıda ticareti dünya gıda ticaretinin %17 sine ulaşmak üzeredir yılında 587 milyar dolar olan rakam, 2010 yılında 641 milyarı aşmış bulunmaktadır. Bu rakam Avrupa da 2010 yılında 67 milyara ulaşmıştır. Üçüncü bir husus da, İslam ülkelerinden gelen turistlerin helal gıda arama şuurunun artmış olması ve talep ettiği zaman helal gıda sunan mekânları bulabilmesidir ki, bu durum Müslüman ve gayr-i Müslim bütün şirketleri helal gıda üretmeye teşvik eden bir etkendir. Biz bu tebliğimizde bütün bu problemlerin tamamını halledecek ve çözecek değiliz. Ancak bazı Avrupa ülkelerindeki gayretler ve helal gıda ile alakalı kurumlara dikkat çekmeye çalışacak ve neticede tekliflerimizi sunacağız. B. Hollanda da Helal Gıda Meselesi Helal gıda meselesinin en sıcak tartışıldığı ülkelerden biri Hollanda dır. Bunun sosyal, demografik ve siyasi sebepleri bulunmaktadır. Bazı hususları arz edelim. Birinci Husus: Hollanda da Müslümanların nüfusu 1 milyonu aşmaktadır. 150 kişilik parlamentoda en az 5 Müslüman milletvekili yer almaktadır. Ancak Müslümanların helal gıda konusunda ittifak edememeleri ve biraz da bu işin ticari gayelerle yürütülmesi, devletten gelecek desteği geciktirmektedir. Koşer meselesini takip eden Yahudiler de önce ihtilaf halindeydiler; ancak ittifak ederek bu meseleyi kısmen çözdüler. Bu konuda bazı kurumlarda Faslıların, bazılarında Endonezyalıların ve bazılarında ise Türklerin hâkimiyeti görünmektedir. Ancak bunların hiçbiri bütün Müslümanların problemlerini göğüsleyecek anlayışta değillerdir. Bu meselenin Hollanda Ticaret ve Endüstri Departmanı (DTI), İhracat ve Ticaret Teşvik Bürosu (BETP) ve de Sosyal Refah ve Sağlık Bakanlığı ile işbirliği içinde çözümlenmesi gerekmektedir. İkinci Husus; Helal İslami kesim meselesidir. Aslında bu meselenin temeli eskidir. Bu mesele 1982 yılından itibaren tartışılmaya başlanmış ve 1986 yılında Müslümanlara İslami kesim hakkı verilmiştir. Ancak daha sonraki gelişmeler hep aleyhte olmuştur. Evvela, Hollanda da bir süreden bu yana hararetli tartışmalara konu olan hayvanların uyuşturulmadan kesiminin yasaklanmasına dair önerge parlamentodan geçti. Böylece iki sandalyeli Hayvanlar Partisi nin (Partij van de Dieren) parlamento gündemine taşıdığı önerge, 150 sandalyelik Hollanda parlamentosunda, 116 oyla kabul edilmiş oldu. Hollanda da yaşayan yaklaşık bir milyon Müslüman ile 40 bin civarındaki Yahudi yi doğrudan ilgilendiren yasaya karşı Müslüman kurum ve kuruluşların, biraz geç de olsa, tepki vermeleri ve ortak deklarasyon yayımlamaları, öyle görünüyor ki, etkili olmadı. Şimdiki süreçte tasarının yürürlüğe girmesi için Senato da onaylanması ve ardından da Hükümetin imzalaması gerekiyor. Yasanın yürürlüğe girmesi durumunda Müslümanların helal kesim hakkına önemli bir darbe vuracağı ve önümüzdeki Kurban Bayramı nda kaosa yol açacağı aşikardır. Bilindiği üzere Müslümanlar için helâl kesim ve Yahudiler içinse koşer kesim, hayvanların bilincinin yerinde olmasını öngörüyor. Hollanda da ve diğer pek çok Avrupa ülkesinde şimdiye kadarki uygulamada, mezbahalarda hayvanlar kesilmeden önce uyuşturuluyor; ancak Müslüman ve Yahudi mezbahalar, din özgürlüğü sebebiyle, bundan muaf tutuluyor ve hayvan kesimini dinlerinin gereğince yapıyorlardı. Yasağın ardından helâl ve koşer usullerde kesim yapılan mezbaha ve kasapların faaliyetlerinin yasaklanacağı muhakkak. Dolayısıyla Hollanda daki Müslümanların, Belçika ve Almanya dan helâl kesilmiş et ithalatına başlaması veya mezbahalarını oralara taşımaları yakın gözüküyor. 11

16 Güney Marmara Kalkınma Ajansı Yasağın görünürdeki sebebi olarak, uyuşturulmadan kesilen hayvanın uyuşturularak kesilene göre, daha çok acı çektiğine dair, Hollanda da ve Avrupa nın en önemli tarım üniversitelerinden biri olan Wageningen Üniversitesi ndeki araştırmalar gösteriliyor. Buradan hareketle Hollanda parlamentosundaki milletvekillerin çoğu, dinî özgürlüklerin, hayvanlara gereksiz yere acı çektirilmesini haklı gösteremeyeceği üzerinde görüş birliğine varmışlardır. Başta da ifade ettiğimiz gibi, parlamentodan geçen bu yasanın, önümüzdeki süreçte yürürlüğe girmesi bekleniyor. Umarım beklenmeyen olur ve Senato da yasa onay bulmaz. 1 C. İngiltere de Helal Gıda Meselesi İngiltere, Avrupa ülkeleri içinde helal gıda meselesini çözmeye en yakın olan ülkedir. Zira İngiltere deki Müslümanlar aralarında konu ile ilgili tartışmaları sonuçlandırmak, ve sorulara cevap vermek üzere Müslüman Gıda Konseyini (Muslim Food Board) kurmayı başarmışlardır. Aynı şey Amerika için de geçerlidir. Zira Amerika da Amerika İslami Gıda ve Beslenme Konseyi (IFANCA) helal gıda meselesine vakıf ve hakim vaziyettedir. İngiltere Müslüman Gıda Konseyi 1992 tarihinde kurulmuş ve bu konuda JAKIM (Department of Islamic Development of Malaysia) tarafından tanınmıştır. 2 Bu arada İngiltere de konuyla ilgili kurumlar da gelişmeye devam etmektedir. Bu konuda iki önemli kurum helal gıda teşkilatları için referans durumundadır: Dünya Helal Konseyi (World Halal Council, WHC) ve Avrupa Helal Sertifika Verenler Birliği (Association of Halal Certifiers Europe, AHC). Londra da bulunan Helal Gıda Kurumu (Halal Food Authority, HFA) 3 ve Milli Helal Gıda Grubu (National Halal Food Group) da helal gıda konusunu gündeme taşımakta etkindir. 4 İngiltere de önemli bir çalışma daha vardır ki, bu da GMWA Helal Gıda Rehberlik Hizmeti (Halal Foodguide Service) dir. Bu kuruluş helal haram ürün listeleri hazırlamakta ve sitesinde yayınlamaktadır. 5 Ayrıca, İngiltere de Tesco ve Sainsbury market zincirleri gibi yıllardır helal sertifikalı gıda satan perakendeciler de mevcuttur

17 D. Almanya da Helal Gıda Meselesi Avrupa ülkeleri arasında henüz kesin bir çözüm yoluna girmemiş bir ülke de Almanya dır. Müslüman nüfus 6 milyona yaklaşmıştır. Almanya da Türk işyerleri ve kasaplarını bir tarafa bırakırsak Alman marketleri ve kesimhaneleri meseleyi yeterince kavrayamamıştır. Çoğu kesimhaneler, İslami usullere göre kesim yapmaya gönüllü değillerdir. Sebebi hayvan haklarını savunan ve sersemletme uygulanmaksızın yapılan kesimi protesto eden gruplardır. Alman kanunları uyuşturulmamış bir hayvanın kesimini yasaklamaktadır ve bu da çoğu Müslümanların itirazıyla karşılaşmaktadır. Bu sebeple helal gıda tedarikçileri helal eti dışarıdan temin etme yoluna gitmektedirler. Maalesef Almanya da yaşayan Müslümanlar helal standartları üzerinde ittifak edememektedirler. Almanya da helal pazar durdurulamayacak şekilde gelişmektedir. Köln de yapılan Ticaret Fuarına katılan 7000 firmanın 800 tanesi helal gıda ile ilgilenen firmalar olmuştur. Almanya Gıda Perakendecileri Derneği de konunun önemini kabul etmektedir. Sadece Müslüman Türklerin alım gücünün 20 milyar Euro ya ulaştığını söylersek meselenin önemi daha da anlaşılır. Konuyla alakalı kurumlar da gelişmeye başlamıştır. Daha ziyade Türklerin hakim olduğu Hamburg da kurulan Avrupa Helal Sertifikalama Enstitüsü (European Halal Certification Institute) 6 bunlardan biridir. Rürsselsheim de bulunan Helal Kontrol (Halal Control) kurumu 7 ise daha ziyade diğer milletlerden Müslüman grupların hakimiyetindedir. Halal Control grubu bu konuda uzman olan Malezya şirketleri ve kurumları ile işbirliği içindedir. Bunlar sadece örneklerdir. 8 E. Fransa da Helal Gıda Meselesi Fransa da şu anda 7 milyonun üzerinde Müslüman bulunmakta ve bunun %70 ini Kuzey Afrikalılar yani Cezayir, Tunus ve Fas lılar oluşturmaktadırlar. Bu Müslümanların yemek alışkanlıkları önemli bir etkendir. Birinci derecede kendi yerel yiyeceklerini kendileri hazırlamaktadırlar. İkinci olarak, gelirlerinin düşük olmasının etkisiyle Fransız lokantalarını fazla tercih etmemektedirler. Fransız yemeklerini helal gıda standartlarına göre modifiye etmektedirler. Deniz ürünlerinin Kuzey Afrikalı Müslümanlar için sınırsız helal oluşu önemli bir noktadır. Helal gıda konusunda Fransız Müslümanları arasında Asya kökenli olanlar daha hassastırlar. Helal gıda konusunda Malezya, pazara hâkim hale gelmiştir. Fransa, helal kesim konusunda diğer Avrupa ülkelerinden daha müsamahalıdır. Helal kesim meselesi, Yahudilerin koşer kriterleri bağlamında Fransa da gündeme gelmiştir. Buna göre Yahudiler, Fransa daki tüm mezbahalarında koşer hükümlerine uygun olarak kesim yapma izni istemişler, ancak Fransız makamları buna izin vermemiş, bunun üzerine Yahudilerin Fransa aleyhine açtığı davada, iç hukukta olumlu sonuç alınamayınca, meseleyi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne (AİHM) taşınmıştır. AİHM ise 2000 yılındaki kararında Fransa yı mahkûm etmiş ve bütün Fransa da Yahudilerin inancı gereğince hayvan kesimine (koşer) izin verilmesine karar vermiştir. Karar vermeden önce AİHM, konu hakkında Fransa Hahambaşı başta olmak üzere, üst düzey Yahudi hahamları ve kurumlarının da görüşüne başvurmuştur. Bu önemli bir gelişmedir. Halalburger lerin Fransız gıda merkezlerinde satılmaya başlaması, dünya basınının gündemine oturmuştur

18 Güney Marmara Kalkınma Ajansı F. Netice ve Çözüm Yolları Biz sadece bazı Avrupa ülkeleriyle alakalı kısa bilgiler verdik ve bazı problemleri gündeme getirdik. Ancak bunun kısa da olsa çözüm yollarını da göstermek ve bazı tavsiyelerde bulunmak gerekiyor: 1. Mutlaka Avrupa daki bütün Müslümanların saygı duyacağı Helal Gıda Fetva komisyonu kurulmalıdır. Zira Müslümanlar neyi nereden öğrenecekleri konusunda şaşkınlık içindedirler. Bütün Müslüman topluluklar bir araya gelemese bile, Müslüman Türk topluluğu veya Arap Toplulukları böyle bir fetva komisyonunu kurmak durumundadırlar. İngiltere deki Müslüman Gıda Konseyi bunun bir güzel örneğini teşkil etmektedir. Bu heyet hiçbir ticari gaye gütmemeli ve Avrupa perspektifinde konu ile ilgili görüşler beyan etmeli ve verilen helal sertifikalarını değerlendirmeli ve nihayet Müslümanların mümkün mertebe tek bir helal sertifikası standardında ittifak etmesi için elinden geleni yapmalıdır. Sertifikayı farklı kuruluş ve şirketler verebilir; ancak standartlar aynı olmalıdır. 2. Müslümanlar için helal haram listelerinden ziyade helal gıda konusunda İslami standartlar oluşturulmalı ve el kitabı yahut raporlar halinde yayınlanmalıdır. Bunun için İslam yardımlaşma teşkilatları veya İslam Kalkınma Bankası araştırma fonları tahsis etmelidir. Eğer böyle bir şey yapılırsa, Rotterdam İslam Üniversitesi buna öncülük etmeye hazırdır. 3. Helal gıda pazarı Avrupa da 2010 rakamlarına göre 67 milyar Euro yu bulduğundan dolayı müthiş bir helal sahtekârlığı başlamış bulunmaktadır. Hollanda da yapılan helal dönerler üzerine bir araştırmada yüzdesini vermeyi utandıracak seviyede sahte helal et ortaya çıkmıştır. Bunun mutlaka ahlaki ve hukuki müeyyidelere bağlanması gerekmektedir. 4. Müslüman devletler, başta Türkiye ve Mısır olmak üzere, tıpkı Malezya Devleti gibi, helal gıda meselesini vatandaşlarını korumak amacıyla bir devlet politikası haline getirmelidir. 14

19 İHRACAT İÇİN HELAL SERTİFİKASININ ÖNEMİ Mustafa ÇIKRIKÇIOĞLU Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkan Vekili Son günlerde birçok üretici ve ihracatçı firmanın helal gıda sertifikası almaya yöneldiğini gözlemliyoruz. Bu durumu da son derece olumlu karşılıyoruz. Çünkü ihracatta helal gıda sertifikasına sahip olmanın büyük faydaları mevcuttur. Firmalarımız bunun farkına vardılar. Bu avantajdan yararlanmaya başladılar. Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Denetleme ve Sertifikalandırma Araştırmaları Derneği (GİMDES) rakamlarına göre 110 dan fazla firmanın ihracata dayalı sertifika aldığını görüyoruz. Bu firmalar beyaz et, peynir, süt, fındık, et, helva, reçel üretimi gibi farklı alanlarda iştigal ediyorlar. Buradan da gıda sektörlerinin helal sertifikasının önemi konusundaki farkındalığının giderek arttığını görmekteyiz. Ancak henüz istenilen noktada olmadığımızın da altını çizmek gerekiyor. O yüzden helal gıda sertifikasının getireceği faydaları kamuoyuna daha fazla kamuoyuna anlatmamız gerekiyor. Bu konuda firmaları daha fazla bilinçlendirmemiz gerektiğine inanıyoruz. Türkiye İhracatçılar Meclisi, hepiniz bildiği üzere Türkiye de ihracatın çatı kuruluşudur. Tüm ihracatçıların resmi temsilcisidir. Biz TİM olarak helal sertifikasına önem veriyoruz. İhracatçılarımızı sertifika almaları yönünde cesaretlendiriyoruz. 15

20 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 1. Türkiye nin İhracatı Açısından Helal Sertifikasının Önemi Türkiye nin ihracatının önemli taşıyıcı kolonlarından bir tanesi gıda sektörüdür. Farklı ihracatçı birliklerinin iştigal sahasına giren gıda ürünlerinin ihracatımız içinde ciddi bir payı vardır. Türkiye nin gıda ihracatı 2001 yılında 4 milyar dolar idi. Bu rakam on yılda 3,6 kat artarak 2011 yılında 14,5 milyar dolara yükseldi. Gıda ihracatımız Türkiye nin ihracat performansına bağlı olarak yüksek bir büyüme kaydetti. Türkiye ihracatı rekorlar kırarken, gıda ihracatımızda bu başarıda önemli bir rol oynadı. Özellikle çevre ve komşu ülkelere ihracatımızda gıdanın payı son derece büyüktür. Bugün Irak bizim en büyük 2. ihracat pazarımız haline geldi. Irak a yaptığımız ihracatın yüzde 25 ini gıda sektörü oluşturuyor. Aynı şekilde Rusya ya yaptığımız ihracatın yüzde 20 si gıda sektöründen geliyor. Benzer şekilde Ortadoğu ülkelerine ciddi anlamda gıda satıyoruz. Ortadoğu bölgesi çok canlı bir pazardır. Dünyanın enerji kaynaklarının merkezi olması dolayısıyla gelir düzeyi oldukça yüksektir. Tüketim talebinin çok kuvvetli olduğu bu pazarda helal gıda sertifikalı ürünler, ihracat potansiyelimizi arttıracaktır. Helal sertifikalı gıda ürünleri, günümüzün vazgeçilmez ve yıldızı her geçen gün daha çok parlayan bir sektörüdür. Bu sektörün ağırlığı giderek genişliyor. İhracatta yeni pazarlara açılmak, mevcut pazarlardaki varlığımızı daha da geliştirmek için helal sertifikasının önemli fırsatlar barındırdığına inanıyoruz. 2. Helal Sertifikası ve Pazar Genişlemesi Standart ve kalitenin Türkiye nin rekabet gücünü artıracağını, Türkiye nin helal gıda sertifikalı ürünler ile dünya pazarında söz sahibi olacağını düşünüyoruz. Bu konuda Türk Standartları Enstitüsü (TSE) Helal Gıda Belgelendirmesi için önemli faaliyetler yürütüyor. İhracatta helal sertifikasının önemi de her geçen gün artıyor. Müslüman nüfusun yoğun olduğu coğrafyalarda ve Avrupa ülkelerinde ihracat yapılan tüm ülkelerde artık Helal Sertifikası aranıyor. Yurt dışı pazarda helal logolu ürün almak hem üreten hem tüketen için bir ayrıcalıktır. GİMDES in Helal Gıda Sertifikasının sağladığı güven hissi ile Uzakdoğu ülkelerindeki pazar payımızı genişletiyoruz. Ayrıca maliyeti düşük, katma değeri ve geliri yüksek dünya helal belgelendirme pazarı Türkiye için ciddi bir potansiyel oluşturuyor. Sonuçta gıda sektöründe üretim yaparak, üretimini ihraç eden firmalarımız çok üst düzeyde bir kalite anlayışı ile çalışıyorlar. Bu kalite sayesinde Türk ürünlerine olan talep dünyanın dört bir yanında artış gösteriyor. Çünkü Türk ürünleri artık kalite ile birlikte anılıyor. Türk ürünü deyince insanlar gözleri kapalı inanıyorlar, güveniyorlar. Bu derece kaliteli mal üreten ve bu üretimini ihraç eden 16

21 firmalarımızın büyük çoğunluğu bu sertifikayı çok rahat bir şekilde alabilecek kapasiteye sahiptir. Çünkü sertifikanın gereksinimlerini zaten karşılayabilecek durumdadırlar. Bu sertifikayı aldıklarında da güvenirlikleri daha da tescillenmiş olacaktır. Tam anlamıyla helal mal ürettiklerini belgelendirmiş olacaklardır. Böylece zaten güvenilir olan Türk malı imajı daha da sağlamlaşacaktır. 3. Helal Sertifikasının Dış Pazarlarda Sağladığı Avantajlar Günümüzde Müslüman tüketiciler giderek artan bir şekilde helal gıda sertifikasını arıyorlar. Sadece Türkiye de değil, tüm dünyada böyle bir eğilim var. Türkiye helal gıda konusunda gelişim gösterirken dünya helal gıda pazarındaki büyüme devam ediyor. Bunun en büyük sebebi günümüzdeki Müslümanların sahip olduğu refah seviyesinin her geçen gün daha da artmasıdır. İşte bu yüzden Müslümanlar zenginleştikçe, dünya helal gıda pazarı büyüyor ve gelişiyor. Dünyada her geçen gün talebi artan helal sertifikalı ürünler dünyanın ilgi odağı haline geliyor. Dünyadaki 2 milyar Müslüman hızla helal sertifikalı ürünlere yöneliyor. Çünkü Müslüman kardeşlerimiz nerede olursa olsun helal sertifikalı ürün arıyor. Bu konudaki bilinçlenme artıyor. İnsanlar artık yediklerinin dinimize uygun olduğundan emin olmak istiyorlar. Endonezya, Malezya, Singapur, Orta Doğu, Avrupa ve Amerika daki Müslümanlar helal gıda sertifikalı ürünleri tercih ediyor. Pek çok İslam ülkesi helal sertifikası olmayan ürünlere gümrükleri kapatıyor. Gıda, kozmetik, ilaç, tekstil, finans ve hizmetler sektöründeki helal sertifikalı ürünleri düşündüğümüzde çok büyük bir pazarla karşı karşıya kalıyoruz. İşte bu yüzden diyoruz ki 1 trilyon dolarlık helal gıda dünya pazarı Türk ihracatçıları için büyük potansiyel sunuyor, adeta göz kamaştırıyor. Hepimizin de çok iyi takip ettiği üzere, 2023 yılı için 500 milyar dolar ihracat hedefimiz var. Bu hedefe ulaşmak için helal gıda ürünlerinin de payının büyük olacağına inanıyoruz. Dolayısıyla Türkiye nin uzun vadeli ihracat hedefleri açısından da helal gıda sertifikalı ürünlerin önemi büyüktür. 17

22 Güney Marmara Kalkınma Ajansı HELAL SERTİFİKASYON VE SERTİFİKANIN DIŞ PAZARLARDA GEÇERLİLİĞİ Ahmet CENGİZ Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Denetleme ve Sertifikalandırma Araştırmaları Derneği Teknik Bilim Kurulu Üyesi GİMDES (Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Denetleme ve Sertifikalandırma Araştırmaları Derneği) ve bu derneğe bağlı İktisadi İşletme Kurumu (GİMDES Helal Ürünleri Araştırma Enstitüsü) ülkemizde sağlıklı yaşamın temel unsuru olduğuna inandığımız helal ve sağlıklı ürünleri araştırma ve sertifikalandırma çalışmaları yapmak üzere kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. İlgi alanı olarak gıda, kozmetik ve sağlık ürünlerini kapsamaktadır. GİMDES, yılları arasında İstanbul da dört büyük Helal Gıda Sempozyumu gerçekleştirmiştir. Bu sempozyumlarda yerli ve yabancı, 20 ülkeden konunun uzmanları tebliğlerini sunmuşlardır. Bu açılım GİMDES in uluslararası kuruluşlarla temasını sağlamış, yaklaşık 50 ülkenin helal sertifika kurumlarını bir araya getiren çatı kuruluşu Dünya Helal Konseyi nin (World Halal Council, WHC) 2008 de Tayland daki yıllık kongresine davet edilerek bu çatı kuruluşun üyesi olunmuştur. Daha sonra uluslararası helal marketler oluşturmak üzere tasarlanmış Dünya Helal Vakfı (World Halal Foundation, WHF) ve Avrupa da uluslararası akreditasyona sahip helal sertifikalama kuruluşlarının oluşturduğu AHC-EURO çatı kuruluşlarının kurucu üyesi olmuştur. GİMDES in, bu uluslararası çatı kuruluşlarından başka, ülkemizde ulusal ve uluslararası niteliğe sahip TGTV ve İDSB çatı kuruluşlarına da üyelikleri kabul edilmiştir. GIMDES Başkanı Dr. Hüseyin Kami BÜYÜKÖZER, şu an hem WHC (World Halal Council), hemde AHC-EUROPE un başkanlığını yürütmektedir. Bu bağlamda GIMDES in dünyadaki helal sertifikasyon sistemi ile entegrasyonunun en üst düzeyde olduğu çok açık şekilde görülebilmektedir. Uluslararası akreditasyonu sayesinde bugüne kadar 200 e yakın firmaya, yaklaşık 1000 i aşkın ürünü için GİMDES Helal Sertifikasını vermiştir. Bu süreç devam etmektedir yılı için GİMDES Helal Sertifikalı firma sayısının 400 e çıkarılması planlanmıştır. 18

23 1. Helal Sertifikasının Dış Pazarlarda Akreditasyon Süreci Dünyada helal gıdayla ilgili en önemli sorun helalin yorumunda bir birliğe varılamamış olunmasıdır. Müslüman olmayan ama helal gıdayı tercih eden ülkelerin de yer aldığı helal gıda pazarında yer almak isteyen ülkeler ve kuruluşlar helal sertifika konusunda belgelendirme yapmaktadır. Kültürel, coğrafi ve tarihi farklılıklarla oluşan sosyal yapıların gıda sektörüne yansımaları İslam ülkeleri arasında bazı standartlarda farklılıkları da beraberinde getiriyor. Dünyada helal sertifika veren kuruluşlar ağırlıklı olarak vakıf, dernek ve sivil toplum kuruluşu olarak görev yapıyorlar. Bu nedenle helal gıda sertifikası veren kuruluşların uygulamaları da logoları da birbirinden farklı. Helal gıda konusunda farklı yorumlar olması, karışıklığa da sebep olduğu için, birlik ve beraberliği sağlamak, tek logo ve tek standart uygulayacak küresel bir yapının WHC çatı kurumu altında oluşturma çalışmaları sürdürülmektedir. Helal gıda pazarının 1 milyar 400 milyonluk kısmı 57 İslam ülkesinde yaşıyor. Güneydoğu Asya ve Orta Doğu ülkelerinin çoğu ithal ettikleri gıda ürünlerinde helal sertifikası arıyor. Dünya Helal Konseyi (WHC) gurubu sertifika veren kuruluşların başında geliyor. İlk kez Malezya tarafından hazırlanarak uygulamaya konulan helal sertifika, İslami usullere uygun hazırlanacak gıdaların hangi özelliklere sahip olması gerektiği, kesim usulleri, söz konusu gıdaların hazırlanmasında kullanılacak katkı maddeleri ile bu gıdaların servisinin yapıldığı yerlerin sahip olması gereken özellikleri belirlemektedir. Bugün dünyada helal sertifika uygulamasını sadece Malezya yapmıyor. Endonezya da, Singapur da, Tayland da, Kuzey Amerika da, Avrupa ülkelerinde, Avustralya da, Güney Afrika da ve daha birçok ülkede faaliyet gösteren kuruluşlarca da bu uygulama yapılmaktadır. Burada en büyük problem bütün Müslümanların kabul edeceği bir üst kurulun oluşturulmasıdır. Bu konuda gerçekleştirilen en büyük çatı kuruluşu WHC bugün 50 civarında ülkedeki helal sertifikalama kuruluşundan oluşmaktadır. GİMDES bu çatı kuruluşunun 28.üyesidir yılı kongresinde de GİMDES e Konsey başkanlığı görevi verilmiştir. Dünyada, bugün ürün ve sistem belgelendirme faaliyetlerinde konularında uzmanlaşmış mühendis ve teknik personel görevlendirilmektedir. Helal gıda ile ilgili belgelendirme, helal sertifikalı denetçi eğitimlerine katılarak, helal sertifikası vermeye hak kazanmış denetçiler ile gerçekleşmektedir. Bu teknik personele ilaveten, bu konuda uzman din adamlarından da yararlanılmak zorundadır. Dünyadaki helal sertifikalama kurumları, söz konusu standarda ilişkin belgelendirmeyi, hem gıda üreticileri için hem de gıda servisi hizmeti veren işletmeler için yapmaktadır. Bu belgelendirmeyi yapan kuruluş, her türlü şaibeden uzak, tarafsız, bağımsız ve geçmişleri tertemiz olan ehil kadrolara sahip olmak zorundadır. Bu kurumlar aynı zamanda sadece helal sertifikalama ile iştigal etmelidir. Helal gıda sertifikası almak ihtiyari olmaktadır. Bu nedenle, helal gıda belgesi bulunmayan üreticilerin veya kurumların ürettiği gıdaların helal olmadığı anlamı kesinlikle çıkarılmamalıdır. Helal gıda belgesi, yapılacak denetimin ardından uygun görülen ürünlere verilmektedir. Belge alan kişi ya da kuruluşlar, taahhütlerine uygun üretim yapıp yapmadığı konusunda da denetlenmektedir. Gıdalarda helal olma şartı ile birlikte sağlığa uygunluk ve safiyet de olması gereken şartlardır. Böylece helal gıda standardı, bütün insanlara güvenilir ürün, uluslararası kontrol birimlerine de gıda emniyeti konusunda destek hizmeti sağlamaktadır. 19

24 Güney Marmara Kalkınma Ajansı 2. GİMDES Helal Sertifikasının Geçerliliği Dünya çapında helal gıda sertifikası veren pek çok kuruluş WHC üyesidir. Bu kuruluşlar Endonezya, Malezya, Amerika, Avusturya, Arjantin, Brezilya, Çin, Danimarka, Filipinler, Almanya, Hindistan, BAE, Suudi Arabistan, Japonya, Hollanda, Belçika, Yeni Zelanda, Pakistan, Singapur, Tayland, Tayvan, Uruguay, Vietnam, Brunei Sultanlığı, Güney Afrika, İspanya, Avustralya, Kanada, İngiltere, Belçika, İsviçre ve Fransa da faaliyet gösteriyor. Dünya Helal Konseyi (WHC), dünya çapında helal belgelendirme kuruluşlarının oluşturdukları bir federasyondur. Konsey, üye kuruluşların kendi helal sertifikasyon ve akreditasyon süreçlerinin uluslararası tanınmalarını sağlıyor. GİMDES, Dünya Helal Konseyi nin başkanlığını yürütmektedir. Bu bağlamda GİMDES in helal sertifikası tüm dünyada geçerlidir denilebilir. 20

25 3. GİMDES Helal Sertifikasının Firmaların İhracatına Etkisi GİMDES den Helal Sertifikası alan firmalardan sadece 35 inin 2010 yılında ihracatı TL olarak gerçekleşti. Helal sertifikalı ürün ihracında sektörler sıra ile un, tavuk, süt ürünleri, yağ, kozmetik ve su şeklinde sıralandı yılı için 4-5 milyar TL lik bir ihracatın gerçekleştiği tahmin edilmektedir. Global pazarda helal sertifikalı gıda talebi 850 milyar dolar. Ancak bugün bu rakamın %14 ü realize olabiliyor. Talebin yüzde 86 sının karşılanamamasının sebeplerine gelince; Birçok Müslüman ülkenin gıda pazarının uluslararası ticareti yapılamayan basit ürünlerden oluşması, Müslüman ülkelerde üretilen çok sayıda ürünün kötü paketleme, istikrarsız ve yetersiz arz ve sürdürülemeyen markalaşma yüzünden talep görmemesi, Helal ürünlerin kalite, güvenirlilik, paketleme ve etiketleme açısından evrensel standartlara sahip olmaması ve En önemlisi Müslüman tüketicilerin helal gıda ve helal sertifika konusunda henüz yeterli bilince sahip olmamasıdır. Müslüman bir ülke olarak Türkiye nin Helal Sertifikalı ürün pazarına girmekte geç kalmasının sebeplerinin başında ülkemizde bu konudaki farkındalığın yetersizliği gelmektedir diyebiliriz. Ancak geç de olsa bu farkındalığın artmakta olduğunu görüyoruz. Türkiye nin bu alandaki yurtiçi ve yurtdışı potansiyelinin en az 100 milyar ABD doları mertebesinde olduğunu düşünüyoruz. Helal sertifikası verilen firmalardan aldığımız geri dönüşler; Müslüman toplumların giderek artan helal sertifikalı ürün talepleri ile doğru orantılı olarak son derece olumludur. 21

26 HELAL SERTİFİKASI VE YÖRSAN A.Ş. Güney Marmara Kalkınma Ajansı Ayhan ÖDEKBAŞ Yörsan A. Ş. Genel Müdür Yardımcısı Yörsan, 1964 yılında Yörükler Ltd. Şirketi olarak Ankara da kurulmuş, 1979 yılında Susurluk ta bir mandıra alımıyla üretici kimliğine sahip olmuş, 1984 yılında Türkiye nin ilk büyük çaplı süt işleme sanayisini kuran ve birçok ilkte öncü olan bir şirkettir. Geldiği noktada ise, bugün 20 ülkeye ihracat yapan, günlük ton süt işleme kapasitesi olan, en son teknolojiyi Türkiye ye getirmiş, üretim altyapısını mükemmelleştirmiş, m 2 nin üzerinde kapalı alana sahip olan, sektörün öncü kuruluşlarından biridir. Yıllarca hep temiz üretim yaptık, doğru olduğuna inandığımız tarzda üretim yaptık. Bunu birçok belgelendirme kuruluşundan aldığımız sertifikalarla da belgelendirdik. Yörsan A.Ş kalite yönetim sistemleri, gıda güvenliği yönetim sistemleri, BRC (uluslararası gıda güvenliği standardı), laboratuvar deney yeterlilik akreditasyon yeterlilik belgesi, çevre yönetim sistemleri gibi birçok belgeye sahiptir ve bu belgelerin alımında sektöre öncülük etmiştir. Bunların bize değer kattığına hep inandık. Bugün geldiğimiz noktada 500 kalem ürünümüz var ve dünyaya satıyoruz. Fakat bir baktık ki bir şey eksikti. Dünya ile rekabet edebilmemiz için, rakiplerimizden bir adım daha önde olmak için, her biri altın değerinde sertifikalar içinde altın bir anahtar olarak gördüğümüz helal sertifikası eksikti. Helal sertifikası ile yapmış olduğumuz temiz üretimi belgelendirdik. GİMDES ten aldığımız sertifika değer kattı ve kendilerinden çok şey öğrendik. 1. Helal Sertifikasına İhtiyaç Yurt dışına fuarlara gittiğimizde, ürünlerimizi satmak istediğimizde ürünlerimizin helalliği sorgulandı. Sadece ürünlerin değil ambalaj malzemelerinin helalliği sorgulandı. Araştırınca gördük ki Avrupa dan aldığımız bazı ambalaj malzemeleri bizden önce helal sertifikası almıştı. Biz bu altın anahtara sahip olduktan sonra Malezya ya giren ilk süt ürünleri firması olduk. Uzakdoğu daki helal gıda fuarlarına katılım sağlamaya devam ediyoruz. Uzakdoğu da çok büyük bir Müslüman nüfus ve bu nüfusun talepleri var. Biz bu talebi karşılamakta üzerimize düşeni yapıyoruz. Gönül ister ki Türkiye deki tüm firmalar bunu yapsın. Türk malı yurt dışında kalitesi kabul gören maldır. Ürünlerimiz saygı görüyor. Bu kalite helal sertifikasıyla taçlandığında Türk ürünleri koşulsuz kabul görüyor. Türkiye deki tüm firmalara helal sertifikası almalarını tavsiye ediyoruz. 22

27 Ürünlerin hazırlanma aşamasında kullandığımız tüm hammaddelerde, suda, katkı maddelerinde helal olma şartını arıyoruz. Bu bizi sağlıklı gıdaya bir adım daha yaklaştırıyor. Helal gıda konusunda eksik bilgiye sahip olduğumuz bir gerçek. Sadece ette kesim konusunu önemli zannediyorduk ama gördük ki tüm gıdaların helalliğinin sorgulanması gerekiyor. Bizim ürünlerimiz helal, güvenle tüketebilirsiniz. Dünyaya ürünlerimizi gururla sunuyoruz. Yurt dışına ihraç ettiğimiz tüm ürünlerin üzerinde GİMDES in helal logosu mevcut. Bizim bir ürünü, bir gıdayı kendi başımıza helal mi diye sorgulamamız çok zor. Bunun için bir bilirkişiye ihtiyacımız var. Bu bilgiye tam sahip olmuş bir heyete ihtiyacımız var. Onların nezaretinde bir üretim yaparsanız temiz ve helal diyebiliyorsunuz. Bu anlamda GİMDES e teşekkür ediyorum. Biz helal sertifikasının yurtdışında ne kadar önemli olduğunu, fuarlarda ürünlerimizin gördüğü inanılmaz talebe bakarak anladık. Türk ürünleri doğru şekilde üretilmeli ve bu üretim doğru bir şekilde belgelenmeli. Türk halkının da helal sertifikasının ne demek olduğunu anlamaya ihtiyacı var. Biz bu konuyu her platformda dile getirmeye çalışıyoruz. İnsanların yediği peynirin, yoğurdun içinde ne olduğunu bilmesi lazım. Oysa ki şu an tüketicinin odaklandığı ilk nokta fiyat. Ancak doğru üretim yaptığınızda her şey fiyat değil. Kaliteli olduğunuzda ve insanlar bu nedenle size güven duyduğunda ürünleriniz zaten satıyor. Tüm üreticileri helal sertifikası almaya davet ediyoruz. Müslüman ülkelerin gıda pazarlarına talibiz. Türk gıda sanayisi olarak kendimizde bu gücü görüyoruz. 2. Yörsan Helal Sertifikası Süreci Yörsan A.Ş sahip olduğu ileri görüşlülüğü ve bakış açısı ile sektörün ve hatta ülkenin ihtiyaçlarını görerek faaliyetlerine yön vermektedir. Süt sektöründe dünya devleri ile yarışmasında, birçok ilke ve büyük başarıya imza atmasında, bu ileri görüşlülüğünün payı büyüktür. Her zaman piyasa ve müşteri beklentilerini takip eden ve bunları dikkate alan Yörsan, iç piyasadaki müşteri beklentileri, başlattığı ihracat atağı ve bu bağlamda ihracat müşterilerinin beklenti ve talepleri doğrultusunda helal gıda sertifikası almaya karar vermiştir. Görülmüştür ki helal gıda hassasiyeti olan tüketiciler ihtiyaçlarını karşılarken sıkıntı yaşamakta ve tükettikleri gıdaların üretilirken helal kurallarına dikkat edilip edilmediğini bilmemektedir. Bu hassasiyeti taşıyan ve inançları doğrultusunda beslenmek isteyen insanlara gerekli ürünlerin sunulması son derece önemli ve gerekli bulunmuş ve helal belgelendirme sürecinin başlatılmasına karar verilmiştir. Helal gıda belgesi ile helal gıda arayışı içerisinde olan tüketicilerimizin ihtiyaçları karşılandığı gibi, ithalatlarında helal gıda arayışında veya koşulunda olan ülkelerle yapılacak ticarette birçok sıkıntının önüne geçileceği görülmüştür. Sektörde helal gıda sertifikası almış çeşitli kuruluşların da referansı ile GİMDES ile tanışılmış, niyetimiz ve taleplerimiz iletilmiş ve belgelendirme süreci başlatılmıştır. Helal gıda belgesi alabilmek adına GİMDES ten sertifikalama sürecinde izlenmesi gereken yol ve yapılması gerekenler hakkında bilgi alınmış ve gerekli ön hazırlıklar fabrikamızda kalite ekibimiz tarafından yapılmıştır. Dokümantasyon bazında tamamlanan çalışmalar sonrası denetim için karşılıklı mutabakata varılarak gün tayin edilmiştir. GİMDES yetkilileri tarafından oluşturmuş oldukları helal standartları esas alınarak, fabrikamızda mal kabulden bitmiş ürüne kadar her aşamada helal kuralları, gıda güvenliği, temizlik ve hijyen kuralları dikkate alınarak gerekli incelemeler yapılmış ve denetim gerçekleştirilmiştir. Konusunda uzman denetçilerce yapılan denetim sonrasında Yörsan ürünleri Helal Gıda Sertifikası almaya hak kazanmıştır. Üretmekte olduğumuz ürünlerin helal gıda üretim koşullarına uygunluğu firmamıza yapılan haberli ve habersiz denetimlerle de sürekli izlenmekte ve kontrol edilmektedir. Yine zaman zaman GİMDES tarafından piyasadan ürün numuneleri alınmakta ve ürünümüzün ilgili standartlara uygunluğunun teyidi için analize gönderilmektedir. 23

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI

TSE den Aldığınız Helal Gıda Uygunluk Belgesi İle Tüketicilere Güvenle Ulaşın. TSE Helal Gıda Belgeli Ürünleri Güvenle Tüketin STANDARD ÇALIŞMALARI TSE ve HELAL GIDA Gıdaların, helal hassasiyeti taşıyan insanlara; hammaddenin üretiminden başlayarak, tüm üretim süreçleri dahil olmak üzere, ambalajlama, nakil, depolama ve sunum zincirinde sürdürülebilir

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU

FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Faaliyetin Konusu Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) Faaliyet Yeri (Şehir/Ülke) Faaliyetin Başlama-Bitiş Tarihleri ve Saatleri 2. Helal ve Sağlıklı

Detaylı

HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI

HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI HELAL BELGESİ NEDİR ve KULLANIM ALANLARI Yurt içinde ve yurt dışında gıda alıp satmak gerçekten çok zor koşullarda sağlanmaktadır. Gerek tedarikçiler gerekse son Müslüman müşteri, tükettiği gıdanın Helal

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ

HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ HELAL GIDA SERTĠFĠKASYONUNUN GIDA GÜVENLĠĞĠ YÖNETĠM SĠSTEMĠNDEKĠ YERĠ Aşkın ACAY EDGE Gıda Analiz Laboratuvarı Ve AR-GE Merkezi ĠZMĠR 1 Günümüzde çok önemli bir yer tutan gıda endüstrisi, tüketici isteklerine

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR

TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları. 13 Aralık 2012 İZMİR TEB KOBİ AKADEMİ Tarım Buluşmaları 13 Aralık 2012 İZMİR Hizmetlerimiz 13 Aralık 2012 İZMİR KOBİ Akademi KOBİ lerin yurtiçi ve uluslararası pazarlardaki karlılıklarını ve rekabet güçlerini artırabilecekleri

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler : 112 Armonize No : Sular : 2201 Meşrubat : 2202 Bira : 2203 Şarap : 2204 Konyak : 22082012, 22082062 Viski : 220830

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ TANIM Bu bölümde

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb.

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. Temmuz 2013 1 Genel kod bilgisi: XV ADİ METALLER VE ADİ METALLERDEN EŞYA 73 Demir

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Türk Standardları Enstitüsü (TSE), tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kuruluşudur. Türk Standardları Enstitüsü nün Görevleri: Standart Hazırlama,

Detaylı

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute

Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları. Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Gıda Güvenliği ve Endüstri Çalışmaları Ümit Savcıgil Pınar Enstitüsü Direktörü Director of Pınar Institute Sunum İçeriği Gıda Güvenliği Endüstri Çalışmaları Pınar ın Gıda Güvenliği Yaklaşımı Pınar Enstitüsü

Detaylı

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2014 AĞUSTOS

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ?

NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? NEDEN HELAL GIDA UYGUNLUK BELGESİ? İnsanoğlunun temel gereksinimleri sıralamasının ilk basamağında yer alan beslenme ihtiyacı karşılanmadan diğer ihtiyaçlarının hiçbir önemi yoktur. Tarih boyunca hayatını

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme

Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada ve Türkiye de Endüstriyel Süt İşleme Dünyada üretilen toplam süt miktarı farklı kuruluşlar tarafından açıklanmaktadır. Bu kuruluşlar temelde birbirleriyle bağlantılı olmalarına rağmen veri toplama

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dâhil toplam 73 gıda maddesi fiyatının,

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER

DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMETLER Ali DİKİLİ Devlet Yardımları ve Ar-ge Dairesi Başkanı Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler G.M. 2. DÜNYA TİCARET MÜŞAVİRLERİ KONFERANSI Ankara 5 Haziran 2012 1 DÖVİZ

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

MEYVE SULARI TÜRKİYE'DE ÜRETİM. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları

MEYVE SULARI TÜRKİYE'DE ÜRETİM. Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912,200919

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Daha fazla bilgi için, Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Uluslararası Ticaret Politikası Bürosu, Tarife Bölümü ile temas kurunuz.

Daha fazla bilgi için, Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, Uluslararası Ticaret Politikası Bürosu, Tarife Bölümü ile temas kurunuz. II-1 DERİ AYAKKABI HS Numaraları Mal İlgili Yönetmelikler 6403 Deri Ayakkabılar Gümrük Tarife Washington Sözleşmesi 6404 Ayakkabılar (Tabanları kauçuk, plastik, deri ya da deri oluşumundan, arkaları düğümlü

Detaylı

Rakamlarla WFI 2014 (UFİ onaylı veriler)

Rakamlarla WFI 2014 (UFİ onaylı veriler) Rakamlarla WFI 2014 (UFİ onaylı veriler) Katılımcı: 87 si yabancı toplam 365 katılımcı Ziyaretçi: 3.465 i yabancı toplam 15.934 ziyaretçi Katılımcı Ülke: 37 Ziyaretçi Ülke: 119 Konuk Ülke: Kosova Fuar

Detaylı

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ Lütfen Dikkat; Bu form bilgi amaçlıdır ve bir ürünün veya bileşeninin helal olduğu anlamını taşımamaktadır. Formun cevaplanmasının ardından

Detaylı

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI Övgü PINAR-Nurel KILIÇ Yapı fuarları; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ile yine bu sektörde çalışan yöneticiler, mimarlar, mühendisler,

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU 2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 ŞUBAT / TÜRKİYE

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ HELAL GIDA UYGUNLUK DEĞERLENDİRME TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ KURULUŞ Türk Standardları Enstitüsü; her türlü madde ve mamuller ile usul ve hizmet standardlarını yapmak amacıyla

Detaylı

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU

BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU BETON SANTRALİ SEKTÖRÜ NOTU Bu çalışmada beton santrali sektörü olarak GTIP tanımları aşağıda belirtilen kalemlerin toplamı olarak ele alınmıştır. GTIP GTIP TANIMI 847431 BETON/HARÇ KARIŞTIRICILAR 847490

Detaylı

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi.

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi. 8,000 m 2 FUAR ALANI 291 KATILIMCI 77 YERLİ KATILIMCI 214 ULUSLARARASI KATILIMCI 37 MEDYA ORTAĞI 7,637 MEDYA ORTAĞI IPS (INTERNATIONAL PROPERTY SHOW) 2013, Dubai Arazi ve İskan Departmanı nın katkılarıyla

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013

Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 Türk Akreditasyon Kurumu -TÜRKAK- 04.12.2013 1 Tanımlar Uygunluk değerlendirmesi : Deney, analiz, kalibrasyon, ölçüm hizmetleri, ürün, sistem, personel belgelendirmesi, hammadde, malzeme, ürün, tesis,

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır.

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır. AFRİKA ÜLKELERİNDE MÜCEVHER SEKTÖRÜ İstikrarlı ve sürekli gelişimiyle büyümeye devam eden Türk Mücevherat Sektörü, son yıllarda gösterdiği ivmeyle altın ve mücevher sektörünün dünya genelinde önde gelen

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 YILI OCAK DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma Tarihi: 27 Şubat

Detaylı

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ

4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ 4. ULUSLARARASI ELECTRONIST FUARINDAN 2016 YILI İÇİN ÜMİT VADEDİCİ KAPANIŞ Elektronik yan sanayi sektörünü bir araya getiren tek organizasyon Uluslararası Electronist Fuarı yerliyabancı birçok farklı şehir

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

PAKİSTAN PLASTİK VE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ DIŞ TİCARETİ. Barbaros Demirci Genel Müdür - PAGEV

PAKİSTAN PLASTİK VE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ DIŞ TİCARETİ. Barbaros Demirci Genel Müdür - PAGEV PAKİSTAN PLASTİK VE PLASTİK İŞLEME MAKİNELERİ DIŞ TİCARETİ EKONOMİK DURUM : Barbaros Demirci Genel Müdür - PAGEV Pakistan, 176,3 milyon nüfusu ve % 2,1 nüfus artış hızı ile dünyanın nüfus açısından ilk

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de ORGANİK TARIM

Dünyada ve Türkiye de ORGANİK TARIM Dünyada ve Türkiye de ORGANİK TARIM Organik Tarım; üretimde kimyasal girdi kullanmadan, üretimden tüketime kadar her aşaması kontrollü ve sertifikalı tarımsal üretim biçimi. Organik tarımın amacı; toprak

Detaylı

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ

GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ GÜ VENİ Lİ R GİDALAR VAKFİ (GGV) HELAL SERTİ Fİ KASİ BAŞVÜRÜ FORMÜ Lütfen Dikkat; Bu form bilgi amaçlıdır ve bir ürünün veya bileşeninin helal olduğu anlamını taşımamaktadır. Formun cevaplanmasının ardından

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ SUNUM PLANI Hizmet Sektörünün Desteklenmesi Vizyonu Dünya da ve Türkiye de Sağlık Turizmi Film, Bilişim ve Eğitim Sektörlerine

Detaylı

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME

GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME İZSİAD/ GENEL EKONOMİK DEĞERLENDİRME Ender YORGANCILAR EBSO Yönetim Kurulu Başkanı TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İMALAT SANAYİSİ ÜRETİMİ EN BÜYÜK İLK 15 ÜLKE Türkiye nin %9,2 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğü

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI DÜNYADA KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA KİMYA SEKTÖRÜ İHRACATI. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017)

SEKTÖRÜN TANIMI DÜNYADA KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA KİMYA SEKTÖRÜ İHRACATI. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) SEKTÖRÜN TANIMI HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) Kimya sektörü ürünleri oldukça geniş bir ürün yelpazesine sahiptir. Sektör; mineral yakıtlar/yağlar (27 GTİP li), inorganik kimyasallar (28

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 114 Mart 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ Gökhan Kilit, İKV Uzmanı İKTİSADİ KALKINMA VAKFI www.ikv.org.tr AB DE GIDANIN ETİKETİ YENİLENDİ AB de gıda etiketlerine ilişkin mevcut

Detaylı

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013

OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 OECD TARIMSAL POLİTİKALAR VE PİYASALAR ÇALIŞMA GRUBU 31.07.2013 İÇERİK OECD Hakkında Genel Bilgi OECD Çalışma Şekli OECD Teşkilat Yapısı OECD Ticaret ve Tarım Direktörlüğü OECD ve Tarım 2 OECD HAKKINDA

Detaylı

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU 2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 MART / TÜRKİYE

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA

AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE DE JENERİK İLAÇ ENDÜSTRİSİ 2 HAZİRAN 2005 ANKARA GÜNDEM Türkiye - Genel Bilgiler Orijinal - Jenerik İlaç Türkiye İlaç Sektörü Diğer Ülkeler ile Karşılaştırma Değerlendirme ve

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı