T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI TANITMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI TANITMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ"

Transkript

1 T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI TANITMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÜLKE TANITIMINDA SİNEMA FİLMLERİNİN ETKİSİ: ÇAĞDAŞ TÜRK SİNEMASINDAKİ TÜRKİYE İMGESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ Aygül ÖZDEMİR OCAK-2009 ANKARA

2 T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI TANITMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÜLKE TANITIMINDA SİNEMA FİLMLERİNİN ETKİSİ: ÇAĞDAŞ TÜRK SİNEMASINDAKİ TÜRKİYE İMGESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ Aygül ÖZDEMİR Tez Danışmanı Tanıtma Genel Müdür Yardımcısı İbrahim YAZAR OCAK-2009 ANKARA

3 ÖNSÖZ Film izlemek günümüzde dünyanın her yerinde yapılan boş zaman aktivitelerinden biridir. Sinema filmleri, ülkelerin uluslararası imajını şekillendiren kültürel bir etmendir. Seyircinin hayal gücünü harekete geçirir, onu etkiler ve tatil için nereye gideceği konusunda onu yönlendirebilir. Bu tezde, sinema filmlerinin ülke tanıtımına etkisi, ülke imajı yaratma gücü ve yakın geçmişte uluslararası arenada yer almış Türk filmlerindeki Türkiye imajı incelenecektir. Sinemanın ülke tanıtımındaki etkisi bağlamında destinasyon imajı yaratma gücü hakkında literatür taraması yapılacak ve son yıllarda uluslararası festivallerde gösterilen ve ödül alan Türk filmlerinden örnekler seçilerek değerlendirme yapılacaktır. Bu çalışma, filmlerin ülke tanıtımı ve destinasyon imajı oluşturmadaki rolünü incelemek, çağdaş Türk filmlerindeki Türkiye imajını değerlendirmek ve filmlerin bireylerin zihninde filmde anlatılan ya da filme mekan olan ülke ile ilgili imaj yaratma ya da mevcut imajı değiştirme gücünün Türkiye tarafından da kullanılması gerektiğini vurgulamak için yapılmaktadır. Bu çalışmanın hazırlanması sırasında yardımlarını, desteklerini ve fikirlerini esirgemeyen tez danışmanım İbrahim YAZAR a, çalışma arkadaşlarıma ve aileme teşekkürlerimi sunarım. i

4 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...i İÇİNDEKİLER... ii KISALTMALAR DİZİNİ... iii TABLOLAR, RESİMLER VE ŞEKİLLER CETVELİ...iv 1. GİRİŞ ÜLKE TANITIMI VE İMAJ Tanıtma İmaj ve Destinasyon İmajı Destinasyon İmajı Oluşumu Tatil/Turist Güdüleri Turistlerin Destinasyon Seçimi-Karar Alma Süreci Türkiye İmajı FİLM TURİZMİ Medya Turizmi Filmlerin Destinasyon İmajı ve Turizm Faaliyetleri Üzerindeki Etkisi Film Turistlerinin Çeşitleri ve Motivasyonları Film Turizmini Etkileyen Faktörler Film Turizmini Geliştirmeye Çalışan Ülkelerden Örnekler Türkiye Örneği TÜRK SİNEMASI Türk Sineması Tarihi Uluslararası Alanda Çağdaş Türk Sineması Ferzan Özpetek-Hamam (1996) ve Cahil Periler (2001) Fatih Akın-Yaşamın Kıyısında (2006) Anket SONUÇ VE ÖNERİLER...52 KAYNAKÇA...57 EK-1 ANKET FORMU...65 ÖZET...66 ABSTRACT...67 ii

5 KISALTMALAR DİZİNİ AB Avrupa Birliği ABD Amerika Birleşik Devletleri başk. Başkaları çev. Çeviren Der. Derleyen Ed. Editör (ler) Haz. Hazırlayan v.b. ve benzeri iii

6 TABLOLAR, RESİMLER VE ŞEKİLLER CETVELİ Dördüncü bölümün tablo, resim ve şekilleri Resim Uzak, Nuri Bilge Ceylan (Başkarakter Mahmut un bir sahnesi) 36 Resim Uzak, Nuri Bilge Ceylan (Başkarakter Yusuf un bir sahnesi) 37 Resim İklimler, Nuri Bilge Ceylan, Kaş-Kaputaş Plajı..37 iv

7 1. GİRİŞ Günümüzde algılarımız, görüşlerimiz, tepkilerimiz ve davranışlarımız üzerinde oldukça belirleyici bir güce sahip olan medyanın en etkili araçlarından birisi haline gelen sinema filmleri, kültür, sanat ve eğlence hayatının önemli bir parçası olmanın yanı sıra konu edindikleri ve çekildikleri yerler hakkında bilgi vererek ülke tanıtımına olumlu ya da olumsuz etkide bulunurlar. Filmlerin ülke tanıtımındaki etkisi, ülke hakkında bilgi vermek, izleyiciye ülke ile ilgili bakış açısı sunmak, ülke imajı oluşturmak ve bu imajı yönlendirmek olarak sıralanabilir. Filme mekân olan ya da filmde anlatılan yerler izleyicilerin zihninde o filmle bağlantılı olarak da yer alır. Dolayısıyla bir yer, bir filmde anlatılmasıyla ya da filme mekân olmasıyla bir imaj kazanabilir. Bu imajın olumlu ya da olumsuz olması turizmi yakından ilgilendirir. Son yıllarda çekilen, yurt dışında festivallerde gösterilen ve ödüller kazanan Türk filmleri de izleyicide bir Türkiye imgesi oluşturmuştur. Bu filmlerde anlatılan ve gösterilen Türkiye imgesi bu tez kapsamında değerlendirilecektir. Bu çalışmada, öncelikle tanıtım ve imaj konuları irdelenecektir. Tanıtımın imaj yaratma fonksiyonundan yola çıkılarak imaj oluşumu ve destinasyon imajı literatür desteğiyle incelenecek ve daha sonra bu çerçevede filmlerin destinasyon imajı yaratma gücü ve turizme etkisi, Türkiye nin ülke imajı ve Türk filmlerindeki Türkiye imgesi değerlendirilecektir. Konu edindikleri ve çekildikleri ülkeler ve onların halkları üzerine bilgi kaynağı olan sinema filmlerinin, sundukları bakış açısı ve imajla ülke tanıtımına olumlu ya da olumsuz etkileri, filmler sayesinde turizm alanında hareketlilik yaşayan ve imajlarını yönlendiren araştırmalara konu olmuş ülkelerin durumu ve çağdaş Türk sinemasında Türkiye nin nasıl göründüğü belirlenecektir. Bu tezde, filmlerin gösterildikten sonra ülke tanıtımına ve turizme etkilerine değinilecek, filmin

8 çekilmeden önce ya da çekildiği süre zarfında turizme yaptıkları etkiye yer verilmeyecektir. Birinci bölümde, tanıtmanın tanımı, imaj ve oluşum süreci, destinasyon imajı ve filmlerin destinasyon imajına etkisi, turist güdüleri ve destinasyon imajının turistlerin karar alma sürecindeki rolünden bahsedilecektir. Hedef kitlenin zihninde yer etmek için tanıtım imaj yaratmayı gerektirir. Bu imaj da hedef kitlenin ne yönde karar alacağını ve hareket edeceğini belirler. İmaj oluşumunu popüler kültür elemanlarından medyanın nasıl yönlendirdiği, filmlerin ve televizyon programlarının bireysel ve toplumsal inançlar ve davranışlar üzerindeki etkisi bağlamında bu bölümde irdelenecektir. İkinci bölümde, film turizmi, ülke tanıtımında sinema filmlerinin etkisi, filmlerin eğlence aracı olmanın yanı sıra bilgi kaynağı olmaları dolayısıyla ait oldukları ülkeler hakkında soysal, ekonomik, siyasal çerçevede verdikleri bilgilerle bakış açısı ve ülke imajı yaratma gücü ve bu imajın turizme etkisi literatür desteğiyle incelenecektir. Yapılış amaçları çoğunlukla insanları bilgilendirmek, bir yeri tanıtmak ya da o yere ziyaretçi çekmek olmasa da etkileri bu yönde de olan filmlerin ülke tanıtımına katkısından bahsedilecek; filmler sayesinde tanıtım yapan, destinasyon imajı yaratan ve turizmlerini hareketlendiren araştırmalara konu olmuş ülkelerden örnekler verilecektir. Üçüncü bölümde, Türk sineması ve Türkiye imajına etki eden filmlerin değerlendirilmesi tarihi bilgiler, Türk filmlerinin uluslararası alanda tanınmaları ve elde ettikleri başarılar, yansıttıkları sosyal, kültürel ve siyasal özellikler bağlamında yapılacaktır. Türk sinemasından örnekler seçilerek bu örneklerin nasıl bir Türkiye gösterdiği ve imaj oluşturma konusunda değerlendirilmesi yapılacaktır. Yakın geçmişte Nuri Bilge Ceylan, Fatih Akın, Ferzan Özpetek, Yüksel Aksu ve Semih Kaplanoğlu gibi yönetmenler tarafından çekilen filmler uluslararası festivallerde önemli ödüller kazanmış ve yurt dışında Türkiye nin görünmesini sağlamışlardır. Bu görüntü, filmlerin bilgi verme, bakış açısı kazandırma, destinasyon imajı yaratma gibi etkileri çerçevesinde bu bölümde değerlendirilecektir. Ayrıca, yurt dışında Türk 2

9 yönetmenler tarafından çekilen ve Türkiye yi konu alan ya da almayan filmlerin de yönetmenlerle özdeşleşen bir Türkiye imajı oluşturup oluşturmadığı irdelenecektir. Türk imajı ile ilgili yapılan araştırmalara göre Türkiye denince Avrupalı birinin ilk aklına gelenler, zengin kültürel ve tarihsel miras gibi olumlu özellikler ve denizgüneş-kum gibi çekici turizm öğelerinin yanı sıra Gece Yarısı Ekspresi (1978) filmi, işkence, terör, insan hakları ihlalleri ve uyuşturucu trafiği gibi olumsuz eylemler olmaktadır. Son yıllarda Avrupa da ödül almış Türkiye den bahseden, Türkiye de çekilen ya da yönetmeni Türk olduğu için Türk filmi diye nitelendirdiğimiz bazı filmler de Türkiye imajının ve gerçekliğinin bu olumsuz öğelerinin altını çizmekte ve yaşatmaktadır. Bu çalışma çerçevesinde, yurt dışında Türk filmlerinin ve Türkiye yi ve Türk insanını konu alan filmlerin etkisini araştırmak için aralarında Alman, Fransız, İspanyol, Polonyalı ve Hollandalıların bulunduğu 50 kişilik bir grupla yapılan anket çalışmasında daha önce Türkiye imajı ile ilgili yapılan araştırmalarda ortaya çıkan sonuçlarla örtüşen cevaplara rastlanmıştır. Anket soruları, bu çalışmanın araştırma soruları olan Filmlerin ülke tanıtımına etkisi ne yöndedir?, Filmlerin ülke tanıtımına olumlu etkisi turizm alanında da görülüyor mu? ve Son yıllarda çekilen Türk filmlerinde nasıl bir Türkiye görüyoruz? sorularıyla paraleldir. Bir filmin çekilme amacı ne olursa olsun o film, konu edindiği ve çekildiği yerin/ülkenin tanıtımında ve o yerin/ülkenin imajında olumlu ya da olumsuz etkiye sahiptir. Son yıllarda yurt dışında birçok festivale katılan ve ödüller kazanan çağdaş Türk filmleri, tanıtım ya da ülkeye turist çekme amacıyla yapılmamış olsalar da yurt dışındaki Türkiye imajının oluşumunda ve sürdürülmesinde rol oynamışlardır. Bu tez, bu filmlerle oluşan Türkiye imajını gözler önüne sermek ve bir ülkeyi tanıtmak, ülke imajı yaratmak ve ülkeye turist çekmek için etkili bir araç olan sinemanın, Türkiye nin turizmi çeşitlendirme ve tüm yıla yayma amacı güden turizm politikaları doğrultusunda kullanılabileceğini göstermek için yapılmaktadır. Türkiye nin film yoluyla tanıtım ve imaj oluşturma konusunda nasıl başarılı olabileceğine dair öneriler getirilecektir. 3

10 Filmler, seyircide gösterdikleri yerle ilgili farkındalık yaratmada ve arttırmada rol oynarlar, merak uyandırıp gerçekte de böyle mi? sorusunu sordururlar ve seyirciyi harekete geçirici özelliğe sahip olup filmdeki yeri ziyaret etmeye teşvik ederler. Film izlemenin turist kararları üzerindeki önemli ölçüdeki etkisi destinasyon pazarlamacılarının da dikkatinden kaçmamıştır. Bu etkiyi en karlı şekilde değerlendirmek için kamu ve özel turizm otoriteleri çaba sarf etmektedirler. Son yıllarda turizm destinasyonu öğelerini vurgulayan ve özellikle o yere turist çekmek için yapılan veya yaptırılan filmler göze çarpmaktadır. Türkiye gibi doğal, tarihi ve kültürel zenginliklere sahip ve çok çeşitli turizm aktivitelerine elverişli olan bir ülke de turizm destinasyonu öğelerini iyi bir şekilde vurgulayan bir filme mekan olarak filmlerin turizme olumlu etkisinden büyük ölçüde faydalanabilir. 4

11 2. ÜLKE TANITIMI VE İMAJ Bir ülkenin iyi bir şekilde tanınmasını sağlamak o ülkeye politik, ekonomik, kültürel ve sosyal güç kazandıracak bir faaliyettir. Olumlu özelliklerle tanınmanın ekonomik faydası, uluslararası ekonomik faaliyetlerde etkin olmanın dışında ülkenin turizm gelirlerinin artmasıdır. Ülke tanıtımının birçok yönü vardır. Bir ülkenin tanıtımı o ülkenin tarihi, ekonomik, siyasi, kültürel ve turistik değer ve varlıklarını tanıtmayı içerir. Burada üzerinde durulacak olan ülkenin turizm destinasyonu olarak tanıtılmasıdır. Tanıtım, imaj yaratma öğesini barındırdığı için ülkenin destinasyon imajının yaratılmasındaki etkenler, yöntemler ve bu imajın turist davranışlarına etkisi anlatılacaktır Tanıtma Tanıtmanın hedefe belli araçlar yoluyla bilgi aktarma ve hedefte imaj yaratma fonksiyonları vardır. Bahattin Rızaoğlu (1993: 7) tarafından tanıtma, temelde iletişime dayanan ve bilgiyi paylaşma eylemi olan; bilgi, düşünce, konu, durum, tutum ve davranış biçimlerinin veya mal ve hizmetin kaynaktan hedefe, hedefin davranışlarını etkilemek, hedefe yön vermek ve hedefin desteğini kazanmak gibi amaçlarla, bazı araçlar kullanılarak aktarılması eylemi olarak tanımlanmıştır. Ekonomi, psikoloji, sosyoloji ve siyasal bilimler gibi toplumsal bilimlerle yakından ilişkili olan ve bu bilimlerin yöntemlerinden yararlanan tanıtma bilgi akışı sağlama, olumlu bir imaj yaratma ya da olumsuz imajı değiştirme işlevi de görür (Tolungüç, 1990: 81). Turizmde tanıtma ise, ilgiyi bir ülkenin veya turistik bir yerin sunduğu mal ve hizmetlere çekmek için insanlara bilgi vermek, onları eğitmek, onlara telkinde bulunmak, belleklerinde ülkeye ya da yere özgü bir imaj yaratmak ve bir inanç meydana getirmek için yapılan bir iletişim olayıdır (Rızaoğlu, 1993: 18). Hasan Olalı (1983: 17) da dış tanıtım ve dış turistik tanıtım üzerine yoğunlaşmış ve tanıtımın bir 5

12 yer hakkında bilgi verme, insanları o yere çekmek için ikna etme ve eğitme, imaj yaratma ve zihinde inanç meydana getirme özelliklerini vurgulamıştır. Ayrıca, tanıtım tüketicinin hafızasında yer etmek zorundadır ve bu da turistik ürün hakkında akılda kalıcı ve ürünle özdeşleşen bir imaj yaratılarak yapılabilir (Olalı, 1983: 18). Tanıtım birçok yolla yapılabilir; gösteriler, konferanslar, kongreler, sergiler, fuarlar gibi kültürel, sanatsal, bilimsel ve ticari aktiviteler düzenlenebilir ve kitle iletişim araçlarından yararlanılabilir. Tanıtım araçları sınırsız denebilecek denli çok çeşitlidir. Günümüzde insanlar, günlük yaşantımızın içine yerleşmiş olan kitle iletişim araçlarından etkilenir ve bilgilenirler (Jeeyeon, 2004). Tanıtmada rolü çok büyük olan kitle iletişim araçları arasında en etkilisi ve en önemlisi olan televizyonun yanı sıra sinema da tanıtmanın en etkin silahıdır (Soysal, 1976: 172). Filmler, gazete, dergi, broşür, afiş, el ilanı, kongreler, seminerler, sergiler, festivaller yanında dış ve iç tanıtımın geliştirilmesi için kullanılan ve kullanılabilecek araçlardır diyen Rızaoğlu (1993: 13), tanıtmanın biçimlerini, yazılı, sesli ve görüntülü olarak sınıflandırıyor ve bunlardan en ilgi çekeninin, ses, hareket, renk ve müzik gibi öğelerin birleştirildiği görüntülü biçim olduğunu, bunun da görmek inanmaktır yaklaşımından kaynaklandığını vurguluyor. Şüphesiz görüntülü tanıtımın yolları arasına da televizyon ve filmler giriyor. Turizm, doğasında bakma ve bu bakışı fotoğraf çekme ve videoya alma gibi yollarla kaydetmeyi barındırdığı için filmler gibi imaj yaratıcı medya unsurlarıyla yakından ilintilidir (Beeton, 2004). Bahattin Rızaoğlu (1993: 195), sinemanın televizyon karşısında eski önemini yitirmiş olmasına rağmen, yönetmen ve oyunculara bağlı olarak filmlere ilginin devam ettiğini savunuyor ve Gece Yarısı Ekspresi filminin Türkler ve Türkiye hakkında dünyada oluşturduğu olumsuz imajı dikkate alarak, sinema yoluyla tanıtımı dış tanıtımı geliştirmenin yöntemleri arasında sayıyor. Televizyonun sinemaya karşı tehdit unsuru olduğu savunulsa da, sinema hatta edebiyat için televizyon günümüzde önemli rol oynar çünkü henüz izlemek için sinemaya gitmediğimiz bir filmin can alıcı sahnelerini ilk olarak televizyonda görebilir, yeni çıkmış bir kitabın yazarını televizyonda kitabını anlatırken dinleyebiliriz (Mutman, 2006). Edebiyat, sinema ve televizyon ticari olarak iç içe 6

13 geçmiştir, romanların sinemayı beslemesi gibi, günümüzde sinemanın televizyonu beslemesi söz konusudur (Monaco, 2006: 219). Bu üç imaj yaratıcı medya unsuru birçok konuda olduğu gibi turizm tanıtımında da insanları etkilemede, zihinlerinde yer etmede ve onları harekete geçirmede çok başarılı araçlardır. Turistik tanıtmanın içeriği açısından stratejileri, bilgi verici, düzeltici, pekiştirici, imaj yaratıcı olarak sıralanır (Rızaoğlu, 1993: 118, Fayeke ve Crompton, 1991). İmaj yaratıcı stratejide, yaratılmak istenen imajın ne olduğu - ülke imajı mı, turistik ürün imajı mı -, hangi hedef kitlenin seçildiği, turistlerin hangi nedenlerle geldikleri ve nelerden etkilendikleri noktalarının dikkate alınması gerekir (Rızaoğlu, 1993: 118). Turizm alanında tanıtmayı geliştirmenin turistler ve tanıtılacak ülke, bölge veya çekim merkezi açısından çeşitli amaçları vardır ve imaj yaratmak da bunların arasındadır. Turistler açısından amaçlar, onlarda istek uyandırmak; onlara bilgi vermek ve güven vermek; onları eğlendirmek, eğitmek, ikna etmek, denemeye itmek ve potansiyel turistleri etkilemek iken; ülke, bölge veya çekim merkezi açısından amaçlar, turistik ürün ve hizmetlerde yapılan değişiklikleri duyurmak, mevcut turistleri korumak, ülkeye, bölgeye veya çekim merkezine öncelik ve tercih olanağı sağlamak, ülke, bölge veya turistik çekim merkezi imajının yaratılmasına yardımcı olmak, bunlar hakkında olumsuz etkileri yok etmek, rekabet üstünlüğü sağlamak ve pazar paylarını arttırmak olarak sıralanır (Rızaoğlu, 1993: 187). Yukarıda bahsedildiği üzere imaj ve imaj oluşumu tanıtım faaliyetlerinin amaçları ve sonuçları arasındadır. İnsanların zihnindeki bir ürüne, bir yere, bir ülkeye ait imajın, onların kararlarını ve davranışlarını önemli ölçüde etkilemesi imaj konusu üzerinde ayrıntılı şekilde durmayı gerektirmektedir İmaj ve Destinasyon İmajı 7

14 Kısaca akla gelen özet-resim ya da sembolik anlam olarak tanımlanabilecek imaj, zihinlerdeki çağrışımlar, hisler, tutumlar ve izlenimler ile bunların olumlu ya da olumsuz değerlendirmelerinden oluşur (Ger, 1997). Algılama, çevredeki bir uyaranla ilgili düşünme, dikkatini verme, hatırlama, anlama, yorumlama, değerlendirme (iyi/kötü, faydalı/faydasız v.b.) ve karar vermeyi içeren zihinsel tepki olduğu için imaj değerlendirme, somut bilgi, kişisel inançlar, anlam yüklemeler ve hatıraları içerir (Taşçı, Gartner ve Çavuşgil, 2007). İmaj, reklâm, günlük ilişkiler, bulunulan kültürel çevre, sahip olunan önyargılar gibi çeşitli kaynaklardan edinilen bilgilerin değerlendirilmesidir ve durağan değil değişkendir, her bireyin zihninde zamanla birikimsel olarak oluşan imgeler toplamıdır (Tolungüç, 1990: 93). Kim ve Richardson (2003) tarafından, bir yerle ilgili zaman içinde oluşan izlenimlerin, inançların, fikirlerin, beklentilerin ve hislerin toplamı olarak tanımlanan destinasyon imajı, Jenkins (1999) e göre turistlerin seyahat kararlarını, gittikleri yerlerdeki davranışlarını, ve seyahatlerinden tatmin olma ve seyahatlerini hatırlama düzeylerini etkilemektedir. Turistlerin destinasyon seçimi sürecini anlamak için imaj önemli bir kavramdır (Baloğlu ve Mc Cleary, 1999). Turizm konteksti içinde imaj teorisine yakından bakıldığında, destinasyon imajı oluşumunu kavramsallaştırma ve fonksiyonelleştirmede sistemli bir yapı oluşmadığı düşünülmektedir ancak anlaşılması zor ve karmaşık bir kavram olan imajın tüketici davranışı üzerindeki güçlü etkisi, destinasyon pazarlamacılarının imaja olan ilgisinin artmasına neden olmuştur (Taşçı, Gartner ve Çavuşgil, 2007). İmaj, turistin karar alma sürecinde önemli bir faktör olduğu için turizm endüstrisinde önemli bir pazarlama kavramı olarak kabul edilmektedir (Kim ve Richardson, 2003). Destinasyon imajı, pazarlamanın hem arz (destinasyon pazarlamacılarının yaklaşımı) hem de talep (tüketicinin davranışı) yönünü etkilemesi dolayısıyla turizmi geliştirmenin önemli bir parçasıdır (Taşçı ve Gartner, 2007). Öte yandan, destinasyon pazarlamacılarının yürüttüğü faaliyetler ve tüketicinin destinasyona yönelik tepkisi de destinasyon imajı oluşumunda rol oynayan etkenlerdendir. 8

15 Destinasyon İmajı Oluşumu Destinasyon imajını etkileyen faktörler çok yönlü olmakla birlikte destinasyon imajı başlıca iki çeşit faktör tarafından oluşturulmaktadır: kişisel (alıcının sosyal ve psikolojik özellikleri) ve uyarıcı faktörler (dışsal uyarıcı, fiziksel obje ve deneyim) (Baloğlu ve Mc Cleary, 1999; Jeejeon, 2004). Kişisel faktörler, psikolojik olarak değerleri, dürtüleri ve kişiliği, sosyal olarak yaşı, cinsiyeti, geliri, eğitimi, medeni durumu ve buna benzer değişkenleri içerirken; uyarıcı faktörler, bilgi kaynakları ve daha önceki deneyimi yani ziyareti içermektedir (Baloğlu ve Mc Cleary, 1999). Bu faktörler imaj bileşenlerini etkilemektedir. Kim ve Richardson (2003) a göre imajın bileşenleri, bir yerin özellikleri ile ilgili inançları ifade eden bilişsel yön ve bir yerin tetiklediği duyguları ifade eden duygusal yöndür. Baloğlu ve Mc Cleary (1999) ise bu bileşenleri algısal/bilişsel, duygusal ve bütünsel olarak üç yönlü tanımlamaktadır. Bir yerin imajı, destinasyonun özelliklerine dair inanç ve bilgiyi içeren algısal/bilişsel (objektif yön) ve destinasyonla ilgili duyguları ve o destinasyonla tüketici arasındaki duygusal bağı ifade eden duygusal (subjektif yön) değerlendirmelerle oluşmaktadır (Baloğlu ve McCleary, 1999). Destinasyonla ilgili bilgi kaynaklarının türü ve miktarı ve turistlerin sosyodemografik özellikleri destinasyon özelliklerinin algılanmasını etkilemektedir (Baloğlu ve McCleary, 1999) ve bütünsel bir destinasyon imajının oluşumunda farklı kaynaklar ve etkenler rol oynamaktadır (Croy, 2004). Reklâmlar, arkadaş tavsiyesi, tanıtıcı yayın gibi çok farklı kaynaklardan ve iletişim biçimlerinden edinilen bilginin düzeyi; algılama sürecinde belirleyici olan ve insanların belirli konu, kişi ya da nesnelere yükledikleri anlamlar ve değerler; kültürel ve siyasi ortam; ekonomik durum ve tarihsel geçmiş gibi öğeler, insanların tutum ve davranışlarının yönü üzerinde etkileyici ve belirleyici olan imajın oluşmasını sağlamaktadır (Tolungüç, 1990: 94). Anlaşıldığı üzere, tarihi, politik, ekonomik ve sosyal faktörlerle ilgili reklam dışı kaynaklardan edinilen bilgi de destinasyon imajıyla ilintilidir (Echtner ve Ritchie, 2003). 9

16 Gartner (1993), destinasyon imajı oluşum sürecinin sekiz farklı etkeni içerdiğini bunların açık etki I (tanıtımın ve reklamcılığın geleneksel şekilleri), açık etki II (tur operatörlerinden alınan bilgi), kapalı etki I (tanıtımın ve reklamcılığın geleneksel şekilleri aracılığıyla ürünlerin ikinci kez aktarımı), kapalı etki II (gazete makaleleri gibi tarafsız haberler aracılığıyla ikinci kez aktarım), bağımsız etken (haberler ve popüler kültür), talep edilmeden elde edilen organik etken (arkadaşlardan ve akrabalardan talep edilmeden alınan bilgi), talep üzerine edinilen organik etken (arkadaşlardan ve akrabalardan talep üzerine edinilen bilgi) ve organik etken (ziyaret) olduğunu yazmıştır. Bunlar arasında özellikle bağımsız imaj oluşum etkenleri, haberler, popüler kültür elemanları filmler, televizyon programları ve edebiyat, kısa zamanda bir yer hakkında verdikleri sağlam ve gerçekçi bilgilerle destinasyon imajının biçimlenmesinde ve değişmesinde güçlü etkiye sahiptir çünkü geleneksel tanıtım ve reklam şekillerine nazaran bunlardan elde edilen bilgi daha tarafsız kabul edilir ve günlük hayatın içine öylesine girmişlerdir ki pazar güçleri fazladır (Kim ve Richardson, 2003). John Urry, popüler kültür ve onun destinasyon imajı oluşturmadaki rolünü turist bakışı ve bu bakışın nasıl oluştuğu ile açıklamıştır: Yerler bakılmak üzere seçilir; çünkü özellikle hayal kurma ve fantezi aracılığıyla, ya alışıldık biçimde karşılaşılanlardan farklı anlamlar içeren ya da farklı bir düzeyde oluşan yoğun hazlara yönelik bir beklenti vardır. Bu çeşit beklenti, bu bakışı oluşturan film, gazeteler, TV, dergiler, kayıtlar ve videolar gibi turist-dışı pratikler çeşitliliği aracılığıyla kurulur ve sürdürülür. Bu tür uygulamalar, tatil deneyimlerinin anlaşılmasına yardım edecek göstergeler sağlar, böylelikle görülen şey, bu önceden verili kategoriler yardımıyla yorumlanır. (1999:182) Buna göre gidilecek yer seçiminde bakış ın önemi büyüktür ve bu bakış film, gazete, televizyon gibi popüler kültür elemanları olan kitle iletişim araçlarına bakarak elde edilir. İmaj oluşum sürecinden bahsedilirken görülmüştür ki, popüler kültürün önemli bir parçası olan filmler destinasyon imajının biçimlenmesinde göz ardı edilemeyecek derecede fazla etkiye sahiptir. Destinasyona olan ilgiyi ve ziyaret etme isteğini arttırıcı destinasyon bilinci ve imajı yaratma gücüne sahip olan filmler ve televizyon dizileri, turistik tanıtımla doğrudan ilintili olmasalar da turisti çekmek için reklâm ve tanıtıma hızlandırıcı ve destekleyici etki yapmaktadırlar (Iwashita, 2008). 10

17 Turizm, imaj ve medya arasındaki ilişkiyi irdeleyen Croy (2004), destinasyon yönetiminde imaj ve medyanın hayati öneme sahip olduğunu savunarak destinasyon imajı oluşumunda ve turistin karar verme sürecinde medyanın rolünü medya turizmi (medya aracılığıyla bir yeri tanıtma) bağlamında değerlendirmektedir. Turist ve medya arasındaki ilişki, medya turizmi kavramını ortaya çıkarmıştır çünkü bu ilişki, destinasyon imajı oluşumunu ve turistin karar almasını etkilemektedir ve turisti harekete geçirmektedir. Öte yandan, önceden ziyaretin olmadığı zaman imaj belirleyicilerini ölçmek için yapılan ve Türkiye, İtalya, Yunanistan ve Mısır la ilgili sorular içeren ankette, bilgi kaynakları 4 kategoride toplanmıştır: profesyonel tavsiye (tur operatörleri, seyahat acenteleri ve havayolları), ağızdan ağza aktarım (arkadaşlar, akrabalar ve sosyal topluluklar), reklam (yazılı ya da görsel medya) ve kitaplar/filmler/haberler (Baloğlu ve Mc Cleary, 1999). Ankette, kişilerin bir destinasyon hakkında izlenim edinmelerinde bu bilgi kaynakları nasıl ve ne kadar önemlidir sorularından yola çıkılarak farklı türdeki bilgi kaynaklarının her birinin farklı oranlarda algısal/bilişsel değerlendirmelere etkisi olsa da arkadaşlardan, akrabalardan alınan tavsiyelerin turistik imajın oluşumunda en önemli kaynak olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, algısal/bilişsel değerlendirmelerin etkilerinin seyahat motivasyonlarının etkilerinden daha güçlü olduğu; etkili bir şekilde kullanılan bilgi kaynaklarının türünün ve miktarının, turistin yaşı ve eğitiminin algısal/bilişsel değerlendirmeleri; turistlerin sosyo-psikolojik motivasyonlarınınsa destinasyonların duygusal değerlendirilmelerini etkilediği belirlenmiştir. Destinasyon imajının fonksiyonel ve psikolojik yönleri vardır: Bazı destinasyon imajları, manzara, çekim merkezleri, konaklama imkanları, ulaşım alt yapısı, iklim ve fiyatların düzeyi gibi gözlenebilir ve ölçülebilir özelliklere dayanır; bazıları ise arkadaşlık, güvenlik, servis kalitesi ve atmosfer gibi daha soyut ve anlaşılamaz özelliklere dayanır (Echtner ve Ritchie, 2003). Destinasyon imajı, sadece bireysel destinasyon simgelerinin algısıyla açıklanamaz, destinasyon tarafından 11

18 yaratılan bütünsel izlenimle de tarif edilir (Echtner ve Ritchie, 2003). Bu da destinasyonu oluşturan kişisel ve uyarıcı faktörlerle bağlantılıdır. Destinasyonun doğru bir şekilde markalanması ve bu markanın tüketicicin zihninde konumlandırılması sonucu oluşacak marka imajı kişilerin gidecekleri yeri seçme kararını etkileyen önemli bir faktördür (Argan, 2007). Destinasyon imajı ile destinasyonu ziyaret etme isteği arasında olumlu bağlantı vardır (Jeeyeon, 2004). Bir yerden haberdar olmayı, bir yerle ilgili bir fikir edinmeyi sağlayan destinasyon imajı, turistlerin karar alma sürecinde belirleyicidir ve onların gidecekleri yeri seçmelerinde rol oynayan bir diğer faktör olan tatil/turist güdülerini de etkilemektedir Tatil/Turist Güdüleri Tanıtma ve imaj, insan ve insan davranışlarıyla ilintili olduğu için, insanların neden tatile çıktıkları ve neden belirli bir yeri tatillerini geçirmek için seçtikleri, psikolojik açıdan değerlendirilmeli ve turisti motive eden güdüler belirlenmelidir. İsviçre de Cey-Bert Enstitüsü tarafından yapılan anketin sonucuna göre, tatile giden insanların güdüleri, kaçma (huzur, yaşam sevinci, değişiklik, özgürlük, yabancı yerler görme özlemi) isteği, deniz, güneş, uygun fiyatlar, kültürel çekicilik, tarihsel görüntü ve kalıntılar, ağırlama ve konukseverlik olarak sıralanmıştır (Kırcıoğlu ve Nazilli, 1983: 294). Motivasyonun itici faktörleri, sosyalleşme isteği, kaçma ihtiyacı ya da daha basiti bronzlaşma isteği gibi içten gelen arzulardır (Hudson ve Ritchie, 2006a). Belirtildiği üzere kişisel özellikler destinasyon imajı ve destinasyonu ziyaret etme isteği üzerinde etkili olduğu için turist güdüleri de kişisel özelliklerle sıkı şekilde bağlantılıdır. Tolungüç (1990: 19) tarafından turist güdüleri, fiziksel, kültürel, bireysel ve prestij edinme yönündeki güdüler olmak üzere sınıflandırılmaktadır: Fiziksel güdüler, bedenin ve zihnin yenilenmesi, sağlık nedenleri, spor faaliyetlerine katılma isteği, eğlence, heyecan, romantizm, alış veriş isteği olarak sıralanırken; kültürel güdüler, yabancı yerlere, insanlara duyulan ilgi, sanat, müzik, mimari, arkeoloji ve 12

19 folklora duyulan ilgi, tarihi yerlere duyulan ilgi, olimpiyatlar gibi ulusal ve uluslararası olaylara duyulan ilgi olarak sıralanmaktadır. Bireysel güdüler ise arkadaş ve akraba ziyareti, yeni insanlarla karşılaşma ve yeni arkadaşlar edinme isteği, farklı mekânlarda, farklı yaşam kesitleri yaşama isteği, sürekli olarak yaşanılan toplumdan ve fiziksel çevreden uzaklaşma isteği, seyahat etmenin heyecanını yaşamak isteği, dinsel önemi olan yer veya kişileri ziyaret etme isteğidir (Tolungüç, 1990: 19). Prestij edinme yönündeki güdüler arasına da özel ilgi alanlarının ve hobilerin tatmini ve statü edinme isteği, öğrenme ya da eğitimin sürdürülmesi isteği, meslek amaçlı güdüler, toplantı ve konferanslara katılma gibi güdüler girer (Tolungüç, 1990: 19). Yukarıda bahsedildiği üzere, destinasyon imajının oluşumunda algısal/bilişsel değerlendirmelerin etkilerinin seyahat motivasyonlarının etkilerinden daha güçlü olduğu tespit edilmiş olsa da turistlerin sosyo-psikolojik motivasyonlarının destinasyon imajı oluşumundaki duygusal değerlendirilmeleri etkilediği belirlenmiştir. Bu durumda, turistlerin güdüleri ve destinasyon imajı birbirini karşılıklı olarak etkilemekte ve her ikisi de turistlerin gidecekleri yeri seçmelerinde rol oynamaktadır Turistlerin Destinasyon Seçimi-Karar Alma Süreci Turistlerin tutum ve davranışlarının biçimlenmesinde oynadığı belirleyici rol, imajın turistlerin karar alma sürecindeki etkisini gösterir: turistler gidecekleri yeri seçerken o yerle ilgili objektif bilgi düzeyi kadar hatta belki de daha fazla seçime konu olan yerlerin sahip oldukları imaj etkilidir. Turistin karar alma süreci, seyahat isteği ya da ihtiyacıyla başlar, bilgi toplama ve bu bilgileri değerlendirme, seyahat kararı verme, seyahat hazırlıkları ve seyahat ve son olarak da ulaşılan tatmin düzeyinin belirlenmesiyle devam eder (Tolungüç, 1990: 18). Kişinin kaç seçeneği dikkate aldığı, seçeneklerini oluştururken hangi özelliklere önem verdiği, seçim yaparken ne gibi araştırmalar yaptığı ve neyi seçtikleri karar mekanizmalarını oluşturur (Woodside ve Carr, 1988). Karar verme 13

20 aşamaları, turistin sosyo-ekonomik ve davranışsal özelliklerinden, bilgi düzeyinden, seyahatin ve gidilecek yerin özelliklerinden etkilenir (Tolungüç, 1990: 18). Gidilebilecek yerlerin özellikleri, yöre ya da ülkenin sunduğu çekicilikler, mal ve hizmetler, çevre koşulları, alt yapı, ekonomik, toplumsal ve siyasal yapı, yerel halkın turiste yaklaşımı olarak sayılabilir (Tolungüç, 1990: 21). Turistleri ülke seçiminde etkileyen en önemli faktörler arasında doğal avantajlar, güzellikler, tarih, kültür sayılmakla beraber bunların yeterli olmadığı altyapının, ulaşım kolaylıklarının, fiyatın, tanıtım şekillerinin de gerekli ve etkili olduğu vurgulanmaktadır (Sümer, 1983: 397). Turistik yörenin tüketici zihnindeki pozisyonu, yani imajı tüketicinin turistik yöre ile ilgili tercihiyle pozitif olarak bağlantılıdır (Woodside ve Carr, 1988). Seyahat kararının alınması sürecinde imajın rolünü anlamak ve destinasyon imajını ölçmek için çalışma yapan Echtner ve Ritchie (2003), karar alma sürecini etkileyebilmek için güçlü bir destinasyon konumlandırma stratejisine ihtiyaç duyulduğunu, tüketicilerin zihninde bir destinasyonun diğerlerinden farklı ve olumlu konumlandırılması gerektiğini belirtmektedir. Karar alma sürecini etkileyen en güçlü faktörlerden biri popüler kültürdür. Bir yerin imajının yapılandırılmasında önemli rol oynayan popüler kültür, çoğunluk tarafından kabul görmüş değer ve sembolleri yansıtan ve aktaran film, edebiyat, şarkı, resim, fotoğraf ve kitle iletişim araçlarını da içeren medyanın diğer elemanlarını kapsamaktadır (Kim ve Richardson, 2003). Sinema filmleri popüler kültürün önemli elemanlarıdır (Kim ve Richardson, 2003) ve film izlemek seyahat kararını etkiler (Hudson ve Ritchie, 2006a). Her türlü medya olayı insanların algılarını olumlu ya da olumsuz yönde etkiler. Olumsuz medya olaylarının turistlerin karar almalarındaki etkisini araştıran Edelheim ve Lexow (2004), turistlerin farklı algıları ve güdüleri olsa da kitle iletişim araçlarının, seyahat davranışı üzerinde üstün bir role sahip olduğunu çünkü turistin karar alma sürecini etkilediklerini vurgulamaktadırlar. 14

21 Karar alma sürecinde istek ve ihtiyaçlara yönelik seçeneklerin ayrı ayrı sahip oldukları özellikler değerlendirmeye alınır ve karar verilir; turist seyahatinden sonra, seyahatten önce edindiği bilgilerle birebir deneyimini karşılaştıracak, aşinalık düzeyinin artmış olduğu bu noktada kafasındaki imajı yeniden şekillendirecek ve bu imaj hem kendisinin hem de başkalarının gelecekteki seyahatlerini etkileyecektir (Tolungüç, 1990: 21). İmaj, hem seyahatten önce hem de sonra turistlerin tutum ve davranışlarının yönü üzerinde belirleyici ve etkili bir faktördür. Türkiye nin ülke ve turizm destinasyonu olarak imajı da tatil yapacak turistler dahil olmak üzere Türkiye ile her türlü uluslararası siyasi, ekonomik, kültürel ve sosyal münasebette tutum ve davranışları yönlendirmektedir. Türkiye imajını oluşturan birçok öğe vardır. Yukarıda, imajı oluşturan öğeler arasında sayılan tarihi, siyasi, kültürel, ekonomik ve sosyal faktörler Türkiye imajının biçimlenmesinde önemli rol oynamıştır Türkiye İmajı Turist nerede tatil yapacağına, tüketici hangi ürünü alacağına, işadamları nerede yatırım yapacaklarına karar verirken zihinlerindeki ülke imajından etkilenmektedir (Ger, 1997). Bir ülkenin her türlü uluslararası münasebetinde belirleyici ve yönlendirici olan imaj, burada Türkiye nin hem ülke hem de tatil yeri olarak nasıl görüldüğü bağlamında ele alınacaktır. İnsanların bir yer ya da destinasyonla ilgili sahip oldukları inanç, fikir ve izlenimlerin toplamı olarak tarif edilen destinasyon imajının duygusal, önyargısal ve hayali yönleri vardır (Baloğlu ve Brinberg, 1997). Türkiye nin ülke olarak ve bir turizm destinasyonu olarak imajı ve Türk insanının Batı daki imajı çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Bu araştırmalardan da anlaşıldığı üzere duygusal, önyargısal ve hayali yönler bir ülkenin sadece turizm destinasyonu olarak algılanmasında değil bütünsel imajında da mevcuttur. 15

22 Doğu nun Batı nın ötekisi olduğu (Soykut, 2001: 1-3) vurgusundan yola çıkılınca Türkiye yüzünü Batı ya dönse de tarihsel süreçte ötekinin bir parçası kabul edilmiştir. Tarihsel süreç içinde Avrupa halklarının Türkiye hakkında olumsuz bilgilere sahip olduğunu, Türklerin geçmişte Avrupa da korku ve kuşku yarattıklarını vurgulayan İsmail Soysal (1976: 61-73), Türklerin Batı daki tarihsel imajının olumsuz olduğunu açıklarken Haçlı Seferleri ile başlayan ve Birinci Dünya Savaşı na kadar olan Türkiye-Batı arasındaki savaş ilişkisinden yola çıkıp Türk ün Batı daki imajını anlayışsız, kaba ya da saf olarak tanımlamış; 1923 ten sonra dış politikada gözetilen barışçı yaklaşımla birlikte Türkiye imajının daha olumlu hale geldiğini ancak hak edilen ve yeterli/gerçekçi düzeyde olmadığını savunmuştur. Güliz Ger (1997) tarafından Alman, Hollandalı, İngiliz, Fransız, Danimarkalı ve İsviçreli 660 üniversite öğrencisinin zihnindeki Türkiye imajını ölçmek için yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye bir Kuzey Afrika veya Orta Doğu ülkesi olarak algılanmaktadır çünkü Türkiye en çok Yunanistan a benzetilmesine rağmen, Mısır, Cezayir, Fas, Irak, İran ve Suriye ye de benzetilmiştir. Ayrıca, aynı araştırmaya göre, Türkiye hakkındaki olumlu çağrışımlar, Türkiye de gezip görülecek yerler, deniz, güneş, plaj, köyler, anıtlar, tarihi yerler, güzel kıyılar, camiler, İstanbul, bozulmamış adalar ve kıyılar ve artmakta olan turizm aktiviteleri; hem olumlu hem olumsuz çağrışımlar, tarih ve kültür denince akla gelenler, Haçlı Seferleri, sıkı sıkıya bağlılığın olduğu anlaşılmaz gelenekler, gizemli bir geçmiş, Osmanlılar, Arap kültürü; olumsuz çağrışımlar ise Gece Yarısı Ekspresi filmi, insan hakları sorunları, güvensizlik ve baskı ortamı, kısıtlanmış özgürlük, sıkı ve zor koşulları olan hapishaneler, kadın erkek eşitsizlikleri, katı ve acımasız kanunlar, baskıcı polis devleti ve ordu devleti olarak sıralanmıştır. Güliz Ger (1997), Türkiye nin uluslararası ekonomik, turistik ve politik ilişkilerine zarar vermekte olan Türkiye imajının olumsuz yönlerinin başlıca sebepleri arasında zihinsel algılama ve sınıflandırma süreçlerini, tarihi, medyayı ve Türkiye nin iç gerçekliğini saymaktadır. Ger (1997), zihinsel algılama sürecinde kişinin kendi istek, amaç, beklenti ve değer yargılarıyla karşısındakini algıladığını, kendi değerlerini üstün, farklı olanı daha kötü, değersiz görmeye eğilimli olduğunu, 16

23 Batı nın da Doğu yu kendisinden farklı, başka hatta kendisinin sahip olduğu tüm olumlu özeliklerin tam tersi olumsuz özelliklere sahip olan karşıtı olarak gördüğünü söylemektedir. Haçlı seferlerinden, Avrupa-Osmanlı savaşlarından, yeniçerilerin devşirilmesinden bahseden tarih kitaplarının, Osmanlı saldırılarının, esir ve devşirme çocukların resimlerini sergileyen müzelerin, edebiyat eserlerinin ve diplomat ve gezginlerin yazılarındaki Osmanlı, Müslüman ve Arap betimlemelerinin Türk, Osmanlı, Orta Doğu, Arap ve İslam imajına dair stereotiplerin oluşmasını ve pekişmesini sağlayarak Doğu yu Batı nın ötekisi yaptığını belirten Ger (1997), günümüzde de medyanın stereotiplerin oluşumunda önemli rol oynadığının altını çizmektedir. Uluslararası medyada az gelişmiş ülkelerle ilgili genellikle insan hakları ihlalleri, özgürlük kısıtlamaları ve Gece Yarısı Ekspresi filmi gibi olumsuz aktarımlar yer almaktadır ve bunlar televizyonda, filmlerde ve tüm medyada kalıplaştırılarak imajı biçimlendiren klişeler haline getirilir (Ger, 1997). Türklerin zihninde de Türkiye imajının Batılıların zihnindekiyle benzer hatta daha olumsuz olduğu belirlenmiştir, Türkler kendilerini aşağılarken Batı yı göklere çıkarmaktadırlar ve akılcılık, verimlilik, demokrasi, üstünlük gibi tüm olumlu özelliklerin Batılılarda olduğu inancındadırlar (Bozdağ, 1996). Bu da Türkiye yi dünyaya gösterme şeklimizi etkilemektedir. Özeleştiri yaparken daha ileri gidip kendimizi aşağılamaya ve aşağılatmaya; yabancıların ülkemize bakışını olumsuz yönde biçimlendirmeye başlıyoruz. Türkiye imajı üzerine gerçekleştirilen bir diğer çalışma da İsviçre de Cey- Bert Enstitüsü tarafından yapılan ankettir. Bu çalışmada, Türkiye sözcüğünün çağrışım yaptıkları sorulmuş, cevaplar arasında tarihsel olaylar ve karakterler (savaşlar, sultanlar, istilalar, kuşatmalar), coğrafi bölgeler, İslami özellikler, Doğu nun çekiciliği, baharatlı yemekleri ve egzotizmi, iklimi ve güneşiyle ideal tatil mekânı olması, tütün, kahve, incir gibi Türk malları sıralanmıştır (Kırcıoğlu ve Nazilli, 1983: 296). Bir ülkenin imajında o ülkeye olan aşinalık düzeyi de önemlidir çünkü aşinalık o ülkeye dair sahip olunan bilgi düzeyiyle ilintilidir. İmajı, algısal/bilişsel, 17

24 duygusal ve bütünsel yönleriyle açıklayan Baloğlu nun (2001) yaptığı araştırmaya göre de, Türkiye nin destinasyon olarak algısal/bilişsel, duygusal ve bütünsel imajı, Amerikalı ziyaretçilerin aşinalık (bilgi düzeyi ve gerçek deneyim/ziyaret) seviyelerine göre değişiklik göstermektedir ve daha yüksek aşinalık düzeyi beraberinde daha olumlu imajı getirmektedir: Yüksek ve orta düzeyde aşinalığa sahip olan gruplar, düşük düzeyde aşinalığa sahip olanlardan Türkiye ile ilgili ve Türkiye nin sunduğu çekim merkezleri ve turizm olanakları ile ilgili daha olumlu imaja sahiptirler ve Türkiye yi keyifli ve heyecan verici bir destinasyon olarak görmektedirler; yüksek aşinalığa sahip grup diğer gruplara göre Türkiye yi daha rahatlatıcı bir destinasyon olarak görmektedir: Türkiye nin bütünsel imajı orta ve yüksek düzeyde aşinalığa sahip grup tarafından daha olumlu algılanmaktadır (Baloğlu, 2001). Güliz Ger (1997) tarafından yapılan Batılı öğrencilerin zihnindeki Türkiye imajını ölçen araştırmaya göre de aşinalık Türkiye ye dair daha olumlu izlenim ve tutumlara neden olmaktadır: Türkiye nin Kuzey Afrikalı ve Orta Doğulu olarak algılandığının ortaya çıktığı araştırmada Türkiye yi bilen, Türkiye ye gelmiş olan öğrencilerin gelmeyenlere göre Türkiye yi daha Batılı, daha Yunanistan a benzer ve daha az Orta Doğulu ve Kuzey Afrikalı gördükleri, daha olumlu tutumları, değerlendirmeleri, izlenim ve çağrışımları olduğu görülmüştür. Yabancıların Türkiye yi tatil ülkesi olarak seçmelerinde ise en çok Türkiye yi değişik, farklı görmeleri, deniz ve güneşi istemeleri ve egzotizme odaklanmaları etkili olmaktadır (Kırcıoğlu ve Nazilli, 1983: 296). Türkiye imajına dair olumsuz çağrışımlar, Türkiye ye olan aşinalık düzeyinin arttırılması ve olumlu çağrışımlara odaklanılması ile yok olur. Aşinalık düzeyi, ülke ile ilgili bilgi ve deneyim edinmekle artar. Günümüzde bilgi en hızlı ve en etkili şekilde medya aracılığıyla elde edilir. Medyanın elemanlarından hem eğlence hem de entelektüel birikim sağlama aracı olan filmlerin görsel ve işitsel yönlerinin etkisi dolayısıyla hafızalarda yer etme ve imaj oluşturma potansiyeli yüksektir. Filmler, ülke ile ilgili bilgi kaynağı olmaları nedeniyle imaj oluşumunu etkileyen uyarıcı faktörler arasında sayılmaktadır. Filmde ülkenin çekici yönlerinin vurgulanması ya da filmin konusunun seyircide etki bırakması gibi nedenlerle film, seyircinin 18

25 zihninde o ülke ile ilgili imajın oluşumuna katkıda bulunur ve seyircisini tatil için filmdeki yere gitmeye özendirir. Böylelikle film turizmi gerçekleşir ve ülke turizm destinasyonu olarak olumlu yönde gelişir. 19

26 3. FİLM TURİZMİ Sinema bir popüler kültür biçimidir (Abisel, 2006: 135) ve insanların kendilerini ve toplumdaki yerlerini, değerlerini ve inançlarını anlamaları ve görmeleri için araçtır. Medyanın görsel ve işitsel bir formu olan sinema filmlerinin kişilerin kafasındaki destinasyon imajı üzerinde etkisi olduğu kanıtlanmıştır. Sinema filmleri ait oldukları ve gösterdikleri ülkenin insanları, geçmişi, kültürü hakkında bilgi verirler ve izleyiciye ülkeyi tanıma fırsatı sunarlar. Chansel e (2003) göre sinema, içinde geliştiği toplumu ilgilendiren siyasal, ekonomik ve ideolojik kuvvetlerin şekillendirdiği meselelerin anlık bir portresidir, yani sinema bir topluma kimlik kazandıran çok sayıda farklı davranış, görenek, hiyerarşi ve değer türüyle dünyaya ilişkin belirli bir vizyonu yeniden üretir ve dünyayı ve belli bir toplumu gösterirken izleyicilerine belli bir bakış açısı vermeyi amaçlar. Sinema filmi ait olduğu ya da gösterdiği ülkeye dair izleyicide belli bir bakış açısı ve imajın yerleşmesine neden olur. Bu imajın olumlu olması ülkeye birçok alanda iyi sonuçlar getirebileceği gibi ülkenin bir turizm destinasyonu olarak da önemli kazançlar sağlamasına yarayacaktır Medya Turizmi Film turizmi, medya turizmi denilen olgunun bir parçasıdır. Turistler, medya aracılığıyla bir yerle ilgili imaj oluştururlar ve onların o yerle ilgili pozitif ya da negatif algıları bu imajlara dayanır (Croy, 2004). Sinema, televizyon, edebiyat ve haber gibi medya elemanları, bir yerle ilgili bilgi kaynağı olmaları nedeniyle destinasyon imajı oluşumunu etkileyen uyarıcı faktörlerdendir. Turistlerin bir yeri ziyaret etme motivasyonu ve bir yerle ilgili beklentileri de turist ve destinasyon arasında bir arabirim olan ve medya tarafından yaratılan imajlar sayesinde oluşur (Croy, 2004). Bir yerin medya tarafından sunulan popüler görünümü, bu görünüm içinde o yerin kendi kimliğini yaratmasını sağlayabilir, özellikle görsel bir dil olarak 20

27 filmler insanların gidip görmedikleri bir yerin anlamını inşa etme ve aktarma konusunda en önemli araçlardandır (Kim ve Richardson, 2003). Medyanın günlük yaşamdaki konumlanması, kültür ve medya arasındaki ilişki, medyanın seyirci üzerindeki etkisi medya turizmi kavramını getirmiştir. Medyanın yer imajı ve seyahat davranışı yaratma ve geliştirmedeki rolü ve hayali/düşsel/imgesel medya turizmi, destinasyonları tanıtmak ve aktif olarak turizmi teşvik etmek için edebiyat, televizyon ya da film simgeleriyle çağrışımları yeniden inşa etme ve görüntülemedir (Croy, 2004). Ortaya televizyon turizmi, edebiyat turizmi, film turizmi çıkar. Birbirini besleyen ve destekleyen, televizyon, edebiyat ve sinema, turistlerin destinasyon seçiminde etkin rol oynar. Edebiyat turizmi, edebi tasvirle anlatılan yerleri görme, bir yazarın yaşadığı evi ziyaret etme, eşyalarına dokunma olarak tanımlanabilir (Busby ve Klug, 2001). Bir yerin imaj oluşumunda oynadığı rolün yanı sıra edebiyat, imaj oluşumuna etki eden diğer araçlardan olan filmleri, şarkıları, oyunları ve turizm tanıtımlarını da besler (Kim ve Richardson, 2003). Örneğin, Britanya, film turizmi ve kültürle arasındaki ilişkiyi ve kültür ve turizm arasındaki bağlantıyı başta televizyon ve sinema olmak üzere medya yoluyla geliştirmeyi başarmıştır çünkü hem kamu hem özel sektör ilgilileri edebiyat ve filmlerin turist çekme potansiyelini fark etmiş durumdadır (Busby ve Klug, 2001). Film ve televizyon izleme yaygınlaşmaya ve insanların günlük yaşamında iç içe konumlanmaya devam ettiği sürece bir yerin imajı üzerindeki etkileri de artarak sürecek ve filmler kurguya dayansalar bile turizm pazarlamacılarını ve tüketicileri büyük ölçüde etkileyeceklerdir (Kim ve Richardson, 2003) Filmlerin Destinasyon İmajı ve Turizm Faaliyetleri Üzerindeki Etkisi Karmaşık ve dinamik bir kavram olan film turizminin başarısı destinasyonun kontrolü dışında birçok faktöre bağlıdır; psikolojik ve davranışsal yönleri vardır 21

28 (Hudson ve Ritchie, 2006a). Belli bir filmi izlemenin o filmde gösterilen yerle ilgili bilişsel ve duygusal imajları, o yere aşinalığı ve ziyarete olan ilgiyi değiştirdiğini deneysel olarak inceleyen Kim ve Richardson (2003), Gün Doğmadan Önce (1995) filminin Avusturya daki bazı destinasyon imajı öğelerini değiştirdiği ve Viyana ya ziyaret isteğini önemli derecede arttırdığı sonucuna ulaşmışlardır. Hudson ve Ritchie (2006) de, filmlerin seyahat kararının alınmasında güçlü bir etkisi olduğunu, bir yerin televizyon, video ya da sinemada gösterilmesinin turizm faaliyetine yol açabileceğini belirtmektedir. Oxford Economics adlı ekonomik analiz kurumunun film ve televizyon programlarının Britanya da turizmi nasıl teşvik ettiğini gösteren raporuna göre, İngiliz filmleri ve televizyon programları ve İngiltere de çekilen Hollywood filmleri turizm üzerinde önemli ve olumlu bir etkiye sahiptir. Harry Potter, Da Vinci Şifresi ve Aşk Engel Tanımaz gibi filmlerin Britanya turizmine etkisinin vurgulandığı rapor, Harry Potter filmlerinin İngiltere deki Alnwick Kalesi ne ziyaretçi sayısını %120 oranında arttırdığını ortaya koymaktadır. Filmlerin ülke imajına ve turizme olan olumlu etkisinden son yıllarda en çok faydalanan ülkelerden biri de Yeni Zelanda dır. Yüzüklerin Efendisi filmlerinin çekim mekânı olan ülke, filmin ününden son derece karlı çıkmıştır. Filmler sayesinde yeni bir Yeni Zelanda imajı gelişmiş ve ülke Yüzüklerin Efendisi yle özdeşleşmiştir. TRI Hospitality Consulting Middle East danışmanlık şirketinin yayınladığı ve Hollywood filmlerinin tatil yeri seçimlerini etkileyen görsel broşürler haline geldiğini iddia eden makale, Britanya da Thomson Holidays turizm şirketi tarafından yapılan Eylül 2004 te yayınlanan araştırmanın Britanyalıların % 80 inden fazlasının bir yeri ekranda gördükten sonra tatil planı yaptığını gösterdiğini aktarmaktadır. Yüzüklerin Efendisi filmlerinin çekildiği Yeni Zelanda, Kaptan Corelli nin Mandolini ne mekân olan Yunan Adası Kefalonya, Plaj ın çekim mekânı Tayland ve Benim Afrika m (Out of Africa) filminin çekildiği yer olan Kenya, filmlerin ziyaretçileri çektiği/etkilediği tatil yeri listesinin başında gelmektedir yılının Ekim ayında yapılan, yine TRI Hospitality Consulting Middle East danışmanlık 22

29 şirketi tarafından yayınlanan ve Plaj, Yüzüklerin Efendisi, Harry Potter ve James Bond filmlerinden sonra seyahat modellerini inceleyen başka bir araştırmanın yazarları da filmlerin, ses ve görüntü aracılığıyla seyircide başka yerlere ziyaret isteği uyandırma gücüne sahip olduğunu belirtmektedir. Filmlerin seyircide ziyaret isteği uyandırmaları hem filmle ilgili unsurlara hem de seyircilerin motivasyonlarına bağlıdır. Bu yüzden aşağıda film turistlerinin çeşitleri ve motivasyonları ayrıntılı olarak ele alınacaktır Film Turistlerinin Çeşitleri ve Motivasyonları Film turizmi, tatilin bir parçası ya da tek başına tatilin kendisi olabilir (Hudson ve Ritchie, 2006a). Özel film turisti, genel film turisti ve tesadüfî film turisti ayrımı yapan Macionis (2004), kişileri bir filmin çekildiği yeri ziyaret etmeye iten güdüleri değerlendirirken üç faktöre dikkat çekiyor: manzara ve destinasyon özellikleri bağlamında yer; hikaye, tema ve tür bağlamında performans; oyuncular, ün ve karakterler bağlamında kişilik. Sadece filmin çekildiği yerin özellikleri değil, filmde anlatılan hikâyenin unsurları, filmdeki karakterlerin deneyimleri ve oyuncuların tanınmışlığı gibi öğeler de insanları etkiler (Macionis, 2004). Turistlerin bir edebiyat eserindeki ve filmlerdeki yerleri ziyaret etmelerinin temel nedenleri arasında karakterlerin ve hayranı oldukları aktris ya da aktörlerin izini sürme, filmdeki yerde kendilerini görme, filmi gördükten sonra filmdeki tarihi öneme sahip yerleri ziyaret etme ve edebiyat klasiklerinin sinema uyarlamalarındaki yerleri görme isteği sayılabilir (Busby ve Klug, 2001). Örneğin, Kefalonya Adası, Kaptan Corelli nin Mandolini filminin çekimlerini izlemek isteyen birçok ziyaretçinin akınına uğramıştır. Film çekildikten ve set söküldükten sonra filmi hatırlatıcı pek bir şey kalmasa da, filmin gösterime girmesini takiben adaya gelen ziyaretçi sayısı artmaya devam etmiştir: Filmin gösterime girdiği 2001 yılında adaya gelen turist sayısı % 22 artmış; film adanın turizmini ve emlak piyasasını olumlu yönde etkilemiş; özellikle Britanya dan adaya 23

30 gelen turistler ev/arsa almış ve arsa fiyatları % 75 artmıştır. Hudson ve Ritchie (2006a) nin araştırması, Kefalonya ya Kaptan Corelli nin Mandolini filminin etkisiyle gelen turistlerin özel film turisti olduklarını, motivasyonun üç çekici faktöründen (yer, kişilik ve performans), filmin hikâyesinden, oyuncularından ve mekânından etkilenip adaya geldiklerini ve destinasyon pazarlamacılarının bir yerin bir filmin önemli bir parçası olmasının o yerin destinasyon imajına büyük etkisi olduğuna inandıklarını göstermektedir. Film turistlerini harekete geçirecek ideal film mekânı, pastoral ve sıra dışı manzaralar, kendine özgü sosyal ve kültürel yerler ve turistlerin kendilerini özdeşleştirebilecekleri ve keşfetmek isteyecekleri görüntüler sunan yerdir (Hudson ve Ritchie, 2006a). Tarihi yerlerin destinasyon imajı oluşumundaki rolünü araştıran Frost (2006), ziyarete olan ilginin görsel nedenlerden değil de hikayeyle ilgili nedenlerden kaynaklandığını, filmde çok çekici manzaralar yer alsa dahi seyircinin turistik aktivite için başlıca güdüsünün bu olmadığını, seyrettiği tarihi hikayeyle özdeşleşen yeri ziyaret etmek ve görmek olduğunu belirtmektedir; böylelikle hiç de çekici özelliklere sahip olmayan bir yer bile geçmişi nedeniyle turist alabilmektedir. Film turistlerinin filmdeki mekana çeken ikonlar vardır. Filmin bir sahnesi sıra dışı ve çekiciyse seyircileri filmdeki yere getirecek bir ikon/görüntü olabilir (Hudson ve Ritchie, 2006a). Manzara, tarihi konu, edebiyat gibi bir filmin öne çıkan özelliği olan ikonlar görsel olarak yapılandırılabilir ya da belirli bir yere odaklanabilir ya da tematik olabilir (Riley, Baker, Van Doren, 1998). Filmlerde özel setlerin hazırlanması ve görsel efektlerin kullanılması filmde gösterilen yerin gerçekteki halinden çok farklı olmasına yol açar. Bu da filmden etkilenip o yeri ziyaret eden kişilerde filmde gördüklerini bulamamaları nedeniyle hayal kırıklığı yaratabilir. Ancak bu hayal kırıklığı filmin temasıyla bağlantılı turların düzenlenmesi ve tur rehberlerinin filmden esinlendikleri bir üslupla turları yönetmeleri gibi taktiklerle önlenebilir. Örneğin, Yüzüklerin Efendisi filmlerinden etkilenerek turizm aktivitelerine dâhil olan film turistlerinin motivasyonları, beklentileri ve filmlerin çekildiği yerlerdeki deneyimleriyle ilgili makalede, ekranda görünenin gerçek yerler, film seti ve dijital olarak tasarlanmış öğelerden oluşan bir 24

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1

Türkiye 2009 2010 2011 2012 2013 Pazar Payı % 3,7 % 4,4 % 4,5 % 4,25 % 4,1 TÜRKİYE NİN HOLLANDA TURİZM PAZAR PAYI 16.8 milyon kişilik bir nüfusa sahip olan Hollanda, nüfusuna oranla en çok tatile çıkan Avrupa ülkeleri arasında yer almaktadır. Avrupa Konseyi Resmi İstatistik Dairesi

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu. Pazarlama Taktikleri Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Taktikleri Halkla ilişkiler Doğrudan posta Telepazarlama Reklam (Walters 1992) Internet Halkla İlişkiler

Detaylı

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

Müze eğitiminin amaçları nelerdir?

Müze eğitiminin amaçları nelerdir? Müze eğitiminin amaçları nelerdir? Sergilenen nesnelerle insanlar arasında köprü kurarak nesnelerin onların yaşantıları ile bütünleşmesini sağlamak; Nesnelerin maddi ve ideal değerleri ile algılanması

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

ÖNSÖZ 5 1 İLETİŞİM SÜRECİ VE EĞİTİM...

ÖNSÖZ 5 1 İLETİŞİM SÜRECİ VE EĞİTİM... İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 Bölüm 1 İLETİŞİM SÜRECİ VE EĞİTİM... 13 İletişim Sürecinin Ögeleri... 13 İletişim Sürecinin İşleme Süreci... 14 Kod ve Kodlama... 14 Etkili İletişimde Kodlama ve Kod Açımlama... 15

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 BÖLÜM 2 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 1. REKLAMIN TANIMI, KAPSAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ... 5 1.1. Reklamın Pazarlamadaki Yeri... 5 1.2. Reklamın Tanımı... 6 1.2.1. Üretici Açısından Reklam... 7 1.2.2. Tüketici Açısından

Detaylı

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ

TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM FUARI RAPORU 21 24 MART 2013 GÖTEBORG - İSVEÇ Aykut TERZİOĞLU Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü Fuarcılık Masası Uzmanı TUR 2013 GÖTEBORG TURİZM

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ. Muğla Üniversitesi

TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ. Muğla Üniversitesi TURİZMDE FETHİYE NASIL MA KA OLUR? (ARAMA KONFERANSININ ARDINDAN ) Yrd.Doç.Dr.Burhan KILIÇ Muğla Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu E-Posta: bkilic@mu.edu.tr 7-8 Nisan 2010 tarihlerinde

Detaylı

HıZMETLERıMıZ MARKA TASARIMI DİJİTAL. - Web Sitesi Tasarımı - Advergame - Banner - E-mailing - Web Hosting - E-Katalog Tasarımı

HıZMETLERıMıZ MARKA TASARIMI DİJİTAL. - Web Sitesi Tasarımı - Advergame - Banner - E-mailing - Web Hosting - E-Katalog Tasarımı TANITIM KATALOĞU HAKKIMIZDA sekizpiksel, 2011 yılının Aralık ayında kurulmuştur. Oğuzhan Özel in önderliğinde toplanan sekizpiksel ekibi, hem markalara, hem televizyona, hem de topluma yönelik projeler

Detaylı

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz.

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz. ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Aralık 2014-23 Ocak 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

Banner Reklamlar Yaratıcı ve Etkili Olabilir: Google Media Lab'in Öğrendikleri

Banner Reklamlar Yaratıcı ve Etkili Olabilir: Google Media Lab'in Öğrendikleri Banner Reklamlar Yaratıcı ve Etkili Olabilir: Google Media Lab'in Öğrendikleri Tarafından yazılmıştır Bob Arnold Yayınlandı Ağustos 2015 Google Media Lab'den Bob Arnold'a göre, banner reklamların kötü

Detaylı

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu. SİSTEM SOSYAL BİR SİSTEM OLARAK SINIF Sınıfta Kültür ve İklim Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sistem: Aralarında anlamlı ilişkiler bulunan, bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen

Detaylı

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞİN UYGULAMA USUL VE ESASLARI GENELGESİ

2012/4 SAYILI DÖVİZ KAZANDIRICI HİZMET TİCARETİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞİN UYGULAMA USUL VE ESASLARI GENELGESİ Türkiyenin döviz kazandırıcı hizmet gelirlerinin arttırılması ve film sektörünün uluslararası rekabet gücünü geliştirilmesi için, Türkiyede yerleşik, film sektöründe faaliyet gösteren şirketler (film yapımcısı

Detaylı

Festivalin Tarihçesi

Festivalin Tarihçesi Festivalin Tarihçesi Uluslararası İzmir Film Festivali ilk kez 1990 yılında düzenlenmeye başladı. 11 kez düzenlenen Festivale 2000 yılında ara verildi. İzmir Film Festivali, 11 yıl boyunca dünyadan ve

Detaylı

TTL İNTERAKTİF ZEMİN HAYATA BİZİMLE DOKUNUN! Touch To Life

TTL İNTERAKTİF ZEMİN HAYATA BİZİMLE DOKUNUN! Touch To Life TTL İNTERAKTİF ZEMİN HAYATA BİZİMLE DOKUNUN! Touch To Life Bir adımda değişir HAYAT! Touch Box interaktif zemin ve yüzey çözümü, yansıtılan görüntü ile insan vücudu hareketlerine bağlı olarak görsel efektler

Detaylı

3. Yazma Becerileri Sempozyumu

3. Yazma Becerileri Sempozyumu Prof. Dr. Nurçay Türkoğlu Çukurova Üniversitesi İletişim Fakültesi MEDYA OKURYAZARLIĞINI EĞİTİMDE UYGULAMAK Terakki Vakfı Okulları 19.12.2015 MEDYALANMIŞ DÜNYA MEDYA ÇALIŞANLARI YURTTAŞ: kişi/ meslek/

Detaylı

Marka ya üyelik farklılık yaratır

Marka ya üyelik farklılık yaratır Marka ya üyelik farklılık yaratır bestwestern.com Best Western, dünyanın en büyük otel zincirine katılmanın avantajları. Best Western bağımsız kişiler tarafindan sahip olunan ve yönetilen bir otelciler

Detaylı

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:5 DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI Değerler bizim hayatımıza yön veren davranışlarımızı şekillendiren anlam kalıplarıdır.

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler

Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Baykuş Ödülleri 2013 -Ödül Alan Projeler Proje Adı: TÜKETİCİ İÇGÖRÜSÜ VE MARKA KONUMLANDIRMA ARAŞTIRMASI Araştırma Şirketi: ERA RESEARCH & CONSULTANCY Araştırma Veren: İNCİ DERİ MAMULLERİ SAN. VE TİC.

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

17. UÇAN SÜPÜRGE ULUSLARARASI KADIN FİLMLERİ FESTİVALİ 8-15 Mayıs 2014

17. UÇAN SÜPÜRGE ULUSLARARASI KADIN FİLMLERİ FESTİVALİ 8-15 Mayıs 2014 A- FESTİVAL ANA SPONSORLUĞU Kapsam: Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali sosyal sorumluluk projelerine önem veren kurum ve kuruluşların desteğiyle 17. yaşına geldi. Festivalimizin ismiyle birlikte anılacak

Detaylı

ALİAĞA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DAVRANIŞ DEĞİŞTİRME. Hazırlayan Semiramis Gülenç

ALİAĞA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DAVRANIŞ DEĞİŞTİRME. Hazırlayan Semiramis Gülenç ALİAĞA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DAVRANIŞ DEĞİŞTİRME Hazırlayan Semiramis Gülenç DAVRANIŞIN TANıMı Bir organizmanın gösterdiği her türlü tepki,organizmanın, çevrede ve/veya çevreyle olan ilişkisinde

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİNE YÖNELİK URGE PROJE YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

YouTube Türkiye Verileri

YouTube Türkiye Verileri YouTube REKLAMLARI YouTube Türkiye Verileri Aralık 2013 verilerine göre; Türkiye de YouTube tekil kullanıcı sayısı 24.9 milyon kişi İzlenen video sayısı 3,5 milyar video İzleyici başına video 142,4 adet

Detaylı

1. SINIF BAHAR DÖNEMİ

1. SINIF BAHAR DÖNEMİ 1. SINIF GÜZ DÖNEMİ FILM 101- Sinema Dili I (2-2-3) 6: Ders, sinema sanatının kendine özgü anlatım tekniklerini incelemektedir. Bunun için sinema dilini oluşturan kamera, ışık, ses, kurgu, renk, müzik,

Detaylı

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 2016 Çatışma Yönetimi: Kişi, Ekip ve Organizasyon Değişimi Koçluk Yaklaşımı ile Yönetmek Eğiticinin Eğitimi: Eğitime ve Kişiye Özel Ekip Yönetimi: Bütünsel

Detaylı

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU ATM DUBAI 2015 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 22 inci kez gerçekleştirilen ATM Dubai 2015

Detaylı

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim

30.12.2010 HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA. SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim SBR 215 Halkla İlişkiler ve İletişim HALKLA İLİŞKİLER YÖNETİMİNDE ARAŞTIRMA Kamu kurumunun halkla ilişkiler uygulamasındaki aşamalar ile özel sektördeki aşamalar farklı ve değişik amaçlıdır. Özel kesimde

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

İzmir Ekonomi Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü

İzmir Ekonomi Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü İzmir Ekonomi Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI BÖLÜMÜ Günün Menüsü Görsel İletişim Tasarımı nedir? Görsel İletişim Tasarımcısı ne yapar?

Detaylı

Uluslararası İzmir Film Festivali ilk kez 1990 yılında düzenlenmeye başladı. 11 kez düzenlenen Festivale 2000 yılında ara verildi.

Uluslararası İzmir Film Festivali ilk kez 1990 yılında düzenlenmeye başladı. 11 kez düzenlenen Festivale 2000 yılında ara verildi. Uluslararası İzmir Film Festivalinin Tarihçesi Uluslararası İzmir Film Festivali ilk kez 1990 yılında düzenlenmeye başladı. 11 kez düzenlenen Festivale 2000 yılında ara verildi. İzmir Film Festivali, 11

Detaylı

Sayın Yetkili, Organizasyon Komitesi. Prof. Dr. Melih ERSOY. Doç. Dr. Ela BABALIK-SUTCLIFFE. Prof. Dr. Murat BALAMİR

Sayın Yetkili, Organizasyon Komitesi. Prof. Dr. Melih ERSOY. Doç. Dr. Ela BABALIK-SUTCLIFFE. Prof. Dr. Murat BALAMİR Sayın Yetkili, Şehir planlama alanında en büyük uluslararası kuruluş olan Avrupa Planlama Okulları Birliği nin (AESOP) 26. Kongresi 11 15 Temmuz 2012 tarihlerinde ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü ev

Detaylı

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir;

SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE. Dünyada sağlık turizminin gelişmesine sebep olan faktörler şu şekilde sıralanabilir; Yrd. Doç Dr. Gonca Güzel Şahin SAĞLIK TURİZMİNİN YENİ YILDIZI; TÜRKİYE Sağlık Turizmi; insanların tedavi olmak amacıyla yaşadıkları ülkeden, kaliteli ve görece daha ucuz hizmet alabilecekleri başka ülkelere

Detaylı

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA Algı Bireylerin çevrelerini anlamlandırabilmek adına duyumsal izlenimlerini düzenleme ve yorumlama sürecine verilen isimdir. davranışlarımız algıladığımız dünyaya göre

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi

İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi İstanbul Otellerinin 360 Derece Değerlendirmesi Boğaziçi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği Bölümü Burçin Hatipoğlu Maria Dolores Alvarez Kıvanç İnelmen Dilek Ünalan Değerlendirme... İnsan Kaynağına Yatırım

Detaylı

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU BRANŞ DERSLERİMİZ ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU eğitiminde uygulanan programda Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim ve öğretim müfredatında yer alan çalışmalar ve bu çalışmalara ek olarak çağın gerekleri

Detaylı

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri

Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri On5yirmi5.com Liselilerden Eğitim Sistemine Sert Eleştiri "Türkiye'deki Sosyo-Kültürel Değişmeler Hakkında Liseli Gençlik Ne Düşünüyor" araştırmasından çarpıcı sonuçlar elde edildi. İşte o araştırma...

Detaylı

U.R. 2440. BÖLGE ROTARACT TEMSİLCİLİĞİ 2015-2016 DÖNEMİ BAŞKANLAR EĞİTİM SEMİNERİ. Rtc. Gözde Çiftçi

U.R. 2440. BÖLGE ROTARACT TEMSİLCİLİĞİ 2015-2016 DÖNEMİ BAŞKANLAR EĞİTİM SEMİNERİ. Rtc. Gözde Çiftçi U.R. 2440. BÖLGE ROTARACT TEMSİLCİLİĞİ 2015-2016 DÖNEMİ BAŞKANLAR EĞİTİM SEMİNERİ H i z m e t l e r i n i z d ü n y a y a a r m a ğ a n o l s u n Rtc. Gözde Çiftçi U.R. 2440. Bölge Rotaract Temsilciliği

Detaylı

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com İnteraktif Pazarlama Stratejimiz amaç Neden İnteraktif Pazarlama? Günümüz Dünyasında internet, hızlı bilgi paylaşımı ve iletişimin yanısıra, pazarlama ve satış alanında çok ciddi avantajlar geliştirmiştir.

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

İş Hayatında Kişisel ve Takım Gelişimi Eğitimleri Satış Eğitimleri

İş Hayatında Kişisel ve Takım Gelişimi Eğitimleri Satış Eğitimleri Satış Eğitimleri Satış; bir firmanın yaşamını sürdürebilmesi için vazgeçilmez bir gereksinimdir. Ne kadar kaliteli ve ekonomik üretim yapılırsa yapılsın üretilenin alıcısının bulunup, üretilen hakkında

Detaylı

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart.

TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK. Turizmde ilkeli ve planlı bir gelişme için Türkiye nin turizmini planlı ve sürdürülebilir biçimde çeşitlendirmesi şart. TURİZMİ ÇEŞİTLENDİRMEK Turizm gelişiminde son 20 yıldır büyük başarılara imza atmış Türkiye, son yıllarda sürdürülebilir turizm gelişiminde olumsuz bir trende girmiş bulunuyor. Turizmde ilkeli ve planlı

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER I-II

HALKLA İLİŞKİLER I-II Editörler Yrd.Doç.Dr. Gonca Yıldırım & Seçil Utma HALKLA İLİŞKİLER I-II Yazarlar Yrd.Doç.Dr.Gonca Yıldırım Yrd.Doç.Dr.İlker Özdemir Hasan Çiftçi Hatice Aydoğmuş Özcan Kahraman Koktürk Melis Yalçın Seçil

Detaylı

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi

PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi PAZAR ANALİZ SÜRECİ 3 AŞAMA DA YAPILIR. 1. Masa başı araştırması 2. Alan araştırması 3. Hedef pazar bölümünün seçimi 1. Masa başı araştırmasında. Masa başı araştırmasında şu soruların cevabını vermeliyiz;

Detaylı

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları Serbest zaman etkinlikleri Alternatif serbest zaman etkinlikleri 1 2 Alternatif Sporlar Geleneksel sporlardan farklı olma, onları farklılaştırma Futbol, basketbol, voleybol. Geleneksel sporlara meydan

Detaylı

Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor

Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor Yeni Veriler, İnternet'teki Video Reklamların Üzerinde Düşünme, Tercih Edilirlik, Satın Alma Amacı ve Satışları Teşvik Ettiğini Gösteriyor Yazan: Mike Giordano, Celie O Neil-Hart, Howard Blumenstein Yayınlanma

Detaylı

Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram;

Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram; KAVRAM OLUŞTURMA: Kavram ortak özelliklere sahip birbirine benzeyen nesneleri ya da olayları bir araya getirerek bir ad altına toplamaktır.kavram; ağaç,kedi,güzellik,gibi bir nesne ya da bir sembol olabilir.

Detaylı

Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz.

Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz. Tanıtım Kataloğu Kreatif yaklașımımız, profesyonel bakıș açımız, dinamik fikirlerimiz ile emek ve zamanımızı da harmanlayarak sizlere hizmet vermeyi hedefliyoruz. www.janrmedya.com 05 07 09 11 13 15 17

Detaylı

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı M. Emrah SAZAK Daire Başkanı UR GE Tebliğinin

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI WTM LONDRA 2014 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI WTM LONDRA 2014 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU İZMİR TİCARET ODASI WTM LONDRA 2014 TURİZM FUARI DEĞERLENDİRME RAPORU Hazırlayan: Görkem Şavluğ Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü 3-6 KASIM 2014 WTM LONDRA 2014 TURİZM FUARI

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir.

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. KİTAP VE ÇOCUK Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. Türkçe dil etkinlikleri çocuğun kendi

Detaylı

Müşteri Memnuniyeti Olimpiyatları

Müşteri Memnuniyeti Olimpiyatları Müşteri Memnuniyeti Olimpiyatları Performansın Geliştirilmesi ve Ödüllendirme Programları Müşteri Memnuniyeti ve Gizli Müşteri Sonuçlarının Entegrasyonu Daha iyiye ulaşmak için ödül rekabete teşvik eder

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY

SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE Doç. Dr. Mutlu ERBAY İstanbul 2013 Yay n No : 2834 İletişim Dizisi : 97 1. Baskı - Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-858 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay

Detaylı

REKLAMCI TANIM A- GÖREVLER

REKLAMCI TANIM A- GÖREVLER TANIM Reklamcı, herhangi bir ürünü ve hizmeti özellikleri ile tanıtarak kişilerin etkilenmelerine ve satın almaya istekli hale gelmelerine çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN

Detaylı

Rapor. kids turkey. TOYZERIA / KIDS TURKEY 2015 Türkiye ve Orta Doğu nun Çocuk Fuarı. ISTANBUL 29 Oct - 01 Nov 2015. www.kidsturkey.

Rapor. kids turkey. TOYZERIA / KIDS TURKEY 2015 Türkiye ve Orta Doğu nun Çocuk Fuarı. ISTANBUL 29 Oct - 01 Nov 2015. www.kidsturkey. www.kidsturkey.com kids turkey ISTANBUL 29 Oct - 01 Nov 2015 Türkiye ve Orta Doğu nun Çocuk Fuarı Toyzeria / Kids Turkey Orta Doğu nun En Önemli B2B Platformu Beyanlar Spielwarenmesse Middle East Fuarcılık

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ. Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü

Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ. Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü Sütlüce YERLEŞKESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ Halkla İlİşkİler Bölümü Görsel İletİşİm Tasarımı Bölümü Medya ve İletİşİm Sİstemlerİ Bölümü Reklamcılık Bölümü Bilginin sürekli bir gelişme içinde bulunduğu ve bilgi

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU

FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET BİLGİ RAPORU FUAR İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Moskova Uluslararası Turizm ve Seyahat Fuarı Faaliyetin Konusu Turizm Fuarı ITE LLC Moscow (Organizatör) Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) (Moskova

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI. Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA 17.11.2015. Şevki Ulama

TURİZM PAZARLAMASI. Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA 17.11.2015. Şevki Ulama TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma SATIŞ TUTUNDURMA Satış tutundurma, diğer tutundurma etkinliklerini desteklemek üzere veya onların ikamesi olarak kullanılabilen, kısa süreli, hemen sonuç

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İletişim T.C. Galatasaray Üniversitesi 2004. Sanat ve Tasarım Fakültesi, İletişim Sanatları Bölümü

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İletişim T.C. Galatasaray Üniversitesi 2004. Sanat ve Tasarım Fakültesi, İletişim Sanatları Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: İrem Kahyaoğlu 2. Doğum Tarihi: 23/05/1986 3. Ünvanı: Öğr. Gör. 4. Öğrenim Durumu: e-posta: iremkahyaoglu@plato.edu.tr Tel: 533 669 37 95 Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İletişim

Detaylı

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme

EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme EĞĠTĠM TEKNOLOJĠLERĠNDE TEMEL KAVRAMLAR Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Giriş Öğretim bir sanattır ve her sanat dalında olduğu gibi öğretim alanında da incelikler vardır. Disiplinler arası

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti

M-CARE. Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti M-CARE Engelli ve Yaşlı Bireylere Evde Bakım ve Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarının Mobil Eğitimi Anket Sonuçları Raporu - Yönetici Özeti İş Paketi No: İş Paketi Adı: İP2 Durum Taslak 1 Araştırma ve Analiz

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016

MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 MARKA YÖNETİMİ VİZE SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 1 ) Aşağıdakilerden hangisi marka sponsorluğu seçenekleri arasında yer almaz? Aracı markası Lisans Üretici markası Çeşitlendirilmiş marka Ortak marka 2 )

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER

DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER DÜNYA TURİZMİNDE GELECEĞE YÖNELİK EĞİLİMLER İnsanoğlunun farklı amaçlarla turizm hareketlerine katılacağı ve yeni turizm türlerinin gelişeceğini söylemek mümkündür. Turizm hareketleri artarak ve çeşitlenerek

Detaylı

3. SINIF II. SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ

3. SINIF II. SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ 3. SINIF II. SORGULAMA ÜNİTESİ BÜLTENİ TEMA Kim Olduğumuz ÜNİTE ADI Bütünün Parçasıyım TARİH 28 Ekim 6 Aralık 2013 SORGULAMA HATLARI Ait Olduğumuz Gruplar İnanç ve Değerler İnanç ve Değerlerin Davranış

Detaylı

IRMAK HANDAN iarslanoglu@boomads.com. : @irmakhandan

IRMAK HANDAN iarslanoglu@boomads.com. : @irmakhandan IRMAK HANDAN iarslanoglu@boomads.com : @irmakhandan What s yours? Bulunduğumuz çağın ekosisteminin özünde «paylaşmak» ve «konuşmak» yer alıyor. TÜKETİCİ HİKAYELERİ HİKAYELERİN GÜCÜ NEREDEN GELİYOR? EĞLENCELİ

Detaylı

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi DANS TERAPİ MSc Sevinç RENKVER Dokuz Eylül Üniversitesi 1 Dans terapi nedir? Tarihçesi İlkeleri Yaratıcı süreç Kimler yararlanabilir? Nerelerde uygulanabilir? Türk halk danslarıyla meditasyon, Meditatif

Detaylı

Dr. Halise Kader ZENGİN

Dr. Halise Kader ZENGİN Bilişsel ve duygusal zekanın farklı işlevlerinin olduğu ve birbirlerinden ayrı çalışmadıkları son yıllarda yapılan psiko-fizyoloji ve beyin MR çalışmalarıyla açıklık kazandı. Bilişsel ve duygusal zekası

Detaylı

SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR!

SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR! 1 SİZİN WEB SİTENİZ BİR TANEDİR! Tabi şu da bir gerçek ki, sizin siteniz 350 milyon ve hala artmakta olan siteden bir tanesidir. Sitenizin diğerlerinden ayrılması ve ayakta kalması için ne yapabilirsiniz?

Detaylı

Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşım

Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşım Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşım Öğrenmeye Bilişsel Yaklaşımlar Bireyin algılama, hatırlama ve düşünme gibi bilişsel süreçlerine ağırlık veren bir bakış açısı. Bilişsel öğrenme: Doğrudan gözlenemeyen zihinsel

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr 9. HAFTA PFS102 Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ cagataykilinc@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İÇİNDEKİLER MOTİVASYON Motivasyon Teorileri Kapsam Teorileri

Detaylı