Ülkenin başlıca şehirleri, başkent Madrid ( ), Barcelona ( ), Valencia ( ) ve Seville ( ) olarak sıralanabilir

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ülkenin başlıca şehirleri, başkent Madrid (3 016 000), Barcelona (1 527 000), Valencia (762 000) ve Seville (704 000) olarak sıralanabilir"

Transkript

1 İSPANYA Temel Sosyal ve Ekonomik Göstergeler 1999 (a) 2000 (a) 2001 (a) 2002 (a) 2003 (b) GSYİH (Milyar $) Büyüme hızı (%) 4,0 4, Tüketici fiyat enflasyonu (%) 2,3 3, İhracat-fob (Milyar $) İthalat-fob (Milyar $) Cari işlemler dengesi (Milyar $) İşsizlik oranı (İşgücü %) 15,9 14, Döviz Kuru (Euro/US $) a) gerçekleşen, b) EİU tahmini Kaynak: EIU-The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2004, EIU-The Economist Intelligence Unit Spain Country Report, August, 2004 Coğrafi Konum Yüzölçümü km2 olan İspanya, Avrupa kıtasının güneybatısında bulunan İber Yarımadası'nda yer almaktadır. Bu yarımadanın dışında Akdeniz'deki Balear Adaları, Afrika'nın kuzeyindeki Ceuta ve Melilla şehirleri ve Atlantik Okyanusu'ndaki Kanarya Adaları da İspanya ulusal sınırları içindedir. Ülkenin başlıca şehirleri, başkent Madrid ( ), Barcelona ( ), Valencia ( ) ve Seville ( ) olarak sıralanabilir Batı Avrupa nın neredeyse en geniş topraklarına ve en az nüfus yoğunluğuna sahip ülkesi olan İspanya da iklim ve coğrafya oldukça değişken bir yapı sergilemektedir. Deniz seviyesinden 610 metre yüksekte olan Meseta Platosu, gerek çorak toprakları gerekse kötü iklim koşullarından dolayı Avrupa nın en verimsiz alanlarından biridir. Bununla beraber, başkent Madrid ekonomik olmaktan çok politik nedenlerle bu Plato nun merkezine kurulmuştur. Ülke nüfusu ve ekonomik faaliyetler çoğunlukla ülkenin sahil bölgelerinde ve ülkeyi kesen iki önemli nehrin etrafındaki vadilerde yoğunlaşmıştır. Bu nehirler kuzeyde Ebro ve güneyde Guadalquivir nehirleridir. Ebro nehri, Akdeniz'e dökülürken denizciliğe elverişli tek nehir olan Guadalquivir Sevilla şehrinden geçer. Avrupa'da İsviçre'den sonra ikinci en dağlık ülke olan İspanya da, plato ve yüksek ovaları çevreleyen dağların batı kesimleri hariç, yarımadanın beşte ikisinden fazlasını sıradağlar kuşatır. Ülkenin kuzeybatı bölgesinde Kuzey Atlantik etkisiyle yağışlar bol ve iklim ılımandır. Akdeniz sahillerinde ise kışlar ılık ve yağışsız, yazlar sıcak geçer. Kuzey doğu sahillerinde yaz yağışları yeterli düzeydeyken güney doğu sahillerinde yağışların yetersizliği özellikle meyve üretiminin yoğun olduğu bu bölgede sulama sistemlerine başvurulması gereğini doğurmaktadır. Guadalquivir nehrinin geniş tarım alanları sağladığı güney İspanya da da yağışların az olmasından dolayı sık sık kuraklıklar yaşanmaktadır. Ülkenin iç kısımlarda ve

2 1 200 metreyi aşan dağlık kesimlerde kara iklimi yaşanır. Diğer taraftan, Kanarya Adaları'nda tropikal bir iklim hakimdir. Ülke topraklarının yaklaşık %10 u verimli, %45 i orta verimlilikte, %35 i verimsiz ve %10 u da kayalıktır. Ülke topraklarının %30 u ekilebilir alan, %8 i daimi ekilen alan, %13'ü çayır ve mera ve %33'ü de ormanlarla kaplıdır. Nüfus 1981 yılı ulusal nüfus sayımında 37,7 milyon kişi düzeyinde olan İspanya nüfusu, %3,2 oranında artarak 1991 yılı itibarıyla 38,9 milyon düzeyine ulaşmışken, 1996 yılından 1998 yılına kadar nüfus sadece %0,46 oranında artarak 39,371 milyon kişiye ulaşmıştır yılında bu sayı iken 2003 te ise milyona çıkmıştır. İspanya Ulusal İstatistik Ofisi (INE) tarafından yapılan en son projeksiyonlara göre 2010 yılından itibaren ülke nüfusunun azalmaya başlayacağı tahmin edilmektedir. Bu durum, büyük ölçüde ülkede doğum oranının şiddetli bir biçimde düşmesine bağlıdır yılında doğum oranı, kadın başına 1,07 çocuk ile dünyanın en düşük düzeylerine kadar inmiştir. Bu oran 2000 yılında 1,19 a yükselmekle beraber halen nüfus yenilenmesi için gerekli olan minimum düzey olan kadın başına 2,1 çocuk düzeyinin çok altındadır. Diğer taraftan 2000 yılında doğum sayısının %4,4 düzeyinde artması son 25 yılda ülkede ilk kez doğum oranının artmasını sağlamıştır. Nüfus (1000 kişi) Yaş Grupları Toplam Nüfus Erkek Kadın EIU-The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, yılından itibaren ülkedeki çalışma yaşındaki nüfusun da azalmaya başlayacağının tahmin edilmesi, ülkenin başta Fas olmak üzere özellikle Kuzey Afrika dan gelen mültecilere kapılarını daha fazla açmasına sebep olmaktadır yılında ülkede yerleşik sadece adet yabancı mevcutken bu rakam Aralık 1998 tarihi itibarıyla ye çıkmıştır yılının başında daha liberal bir iltica kanununun onaylanması ile ülkeye yönelik göçlerde daha şiddetli bir artış yaşanmış; bu yıl ülkeye i aşkın göçmenin gelmesiyle ülkedeki toplam yabancı sayısı kişiye (toplam nüfusun yaklaşık 2,7 si) yükselmiştir. Bununla beraber bu durum ülkede bazı idari ve sosyal sorunlar yaratmış ve kanun 2001 yılında bir miktar daraltılmıştır. İspanya, Batı Avrupa nın en geniş arazili ve en düşük nüfus yoğunluğuna sahip ülkelerinden biridir. Ülkenin genel nüfus yoğunluğu, kilometrekareye 78 kişi düzeyindedir. İspanya nüfusunun %65 i, nüfusu i aşan şehirlerde, %18 i ise kırsal bölgelerde yaşamaktadır. Nüfusun dağılımı, ülkedeki ekonomik ve siyasi dengeleri belirlemede önemli rol oynamaktadır. Ülke topraklarının %52 sini oluşturan 4 bölgede (Aragon, Castilla y Leon, Castilla-La Mancha ve Extremadura) nüfus yoğunluğu kilometrekareye 30 kişidir. Özellikle kırsal alanlardan şehirlere doğru göçlere bağlı olarak bu dört bölge ülke toplam nüfusunun

3 %17 sini barındırmaktadır. Bölgenin bu özelliğinin tek istisnası, siyasi nedenlerle ülkenin merkezine inşa edilmiş olan Madrid ve çevresidir. Bu bölge, kilometrekareye 625 kişi ile ülkede nüfusun en yoğun olduğu yerdir yaşları arasındaki çocuklar için eğitimin zorunlu olduğu İspanya da 1998 yılında toplam eğitim harcamaları GSYİH nin %5,8 i düzeyinde gerçekleşmiştir. Üniversite öğrencilerinin sayısı ise son on yıl içinde iki kat artarak 1998/99 döneminde kişiye kadar ulaşmıştır. Ülkede bazı özel üniversiteler bulunmakla beraber, bu öğrencilerin %96 sı devlet üniversitelerine devam etmektedir. Ülke nüfusunun % 83'ü Katolik tir. Ülkenin resmi dili İspanyolca olmakla beraber, altı otonom bölgede (Katalonya, Bask Bölgesi, Galiçya, Valensiya, Navarra ve Balear Adaları) İspanyolca'nın yanısıra Katalanca, Baskça, Galiçyaca ve Valensiyaca gibi bölgesel diller de konuşulmaktadır. Siyasi ve İdari Yapı General Franco nun, 1975 yılındaki ölümüne kadar süren diktatörlüğünün ardından İspanya nın ilk demokratik seçimleri Haziran 1977 de gerçekleştirilmiş ve Merkezi Demokratik Birlik (Union of the Democratic Centre/UDC) iktidara gelmiştir yılından 1990 ların başına kadar süren İspanyol Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) iktidarında ülkenin demokratik kurumları sağlamlaştırılmış, uluslararası platformda ülkenin statüsü güçlendirilmiş ve Avrupa Topluluğu na (bugünkü AB) üye olunarak ülke ekonomisinde büyük gelişme sağlanmıştır. Bununla beraber 1990 lı yılların başında yaşanan bir dizi siyasi ve mali kriz, Parti nin 1993 seçimlerinde mutlak hakimiyetini yitirmesine sebep olmuştur. PSOE, yine de azınlık hükümeti olarak 1996 yılına kadar iktidarda kalmıştır yılının Mart ayında gerçekleştirilen seçimler, İspanya siyasi hayatında yeni bir dönemin başlangıcıdır. Jose Maria Aznar başkanlığındaki orta sağ eğilimli Halkçı Parti (PP) bu seçimle iktidara gelmiş, döneminde azınlık hükümetini kurmuş, 2000 yılı Mart ayında yapılan seçimlerde de bu kez bir çoğunluk hükümeti oluşturarak yeniden iktidara gelmiştir. Mayıs 2004 te yapılan seçimlerde Sosyalist İşçi Partsi (PSOE) 164 sandalye kazanmıştır. Halkçı Parti (PP) Meclis te 148 milletvekili ile temsil edilmektedır. En önemli bölgesel gruplar ise, Catalan Birliği (CİU), Bask Ulusal Partisi (PNV) ve Kanarya Adaları Koalisyonu (CC) dur. İspanya Meclisi, 350 milletvekili ve 259 senatörden oluşur. Ülkede her dört yılda bir seçim yapılır. Başbakan Kongre tarafından seçilmektedir. Ülke; kentler, eyaletler ve otonom bölgelere ayrılmıştır. 17 tane otonom bölge mevcuttur. Her otonom bölge kendi yasalarını uygular. Devlet bunları tanımanın yanısıra kendi yasal düzenlemesinin bir parçası olarak korumaktadır. Dış Politika İspanya nın uluslararası ilişkileri 1986 yılında tam üye olduğu Avrupa Birliği (AB) çerçevesinde şekillenmektedir. AB üyeliği ile birlikte 1980 lerin sonundan itibaren İspanya nın ekonomik performansı artmış ve buna bağlı olarak ülke AB nin 5. en büyük gücü haline gelmiştir. İspanya, Avrupa Birliği nin genişleme çalışmaları ile de yakından ilgilenmektedir. Ülke, bir yandan Türkiye ile Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin kademeli

4 olarak AB ye üyeliklerini desteklerken bir yandan da AB içindeki etkisini ve AB fonlarından en fazla yararlanan ülke olma konumunu korumak ve sürdürmek istemektedir. Doğal Kaynaklar Enerji İspanya, petrol ve doğal gaz ihtiyacının %99 u ve kömür ihtiyacının da %51 i için ithalata bağımlı bir ülkedir. Diğer taraftan çok yavaş ama istikrarlı bir yeniden yapılanma süreci içinde bulunan ülke içi kömür üretim sektörü rekabetçi olmayan yapısı ile ancak devlet desteği ile ayakta durmaktadır. Ülkede petrol ve doğal gaz rezervi arama çalışmalarının sonuçsuz kalması, hükümetin daha ziyade uzun vadeli arz anlaşmaları yapmak veya yurtdışından rezerv satın almak yoluna gitmesi sonucunu doğurmuştur yılında Cezayir doğal gazının Cebelitarık Boğazı ndan Fas ve İspanya ya taşınmasını sağlayan km uzunluğunda bir boru hattı faaliyete geçmiştir. Bununla beraber ülkenin halen mevcut doğalgaz ihtiyacının %70 ini Cezayir ve Libya dan sağladığı gözönüne alındığında, siyasi istikrarsızlıkların yaşandığı Kuzey Afrika ya enerji ihtiyacı bakımından aşırı bağımlı olunduğu açıktır. Diğer taraftan, enerjinin daha etkin kullanımının sağlanması yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Rüzgardan yararlanarak enerji üretiminin yapıldığı parkların sayısı son yıllarda hızla artmış, ülke bu açıdan Avrupa nın önde gelen enerji üreticilerinden biri olmuştur yılında nükleer enerji, toplam elektrik üretiminin % 60 ini oluşturmuştur. Ülkenin petrol, doğal gaz ve petrokimya tesisleri 1995 yılında devlet holding grubu SEPI ye devredilmiş, bu tarihten itibaren de büyük ölçüde özelleştirilmiştir. Enerji İstatistikleri (milyon ton petrol olarak) Üretim Kömür 9,2 8, Doğal gaz 0,1 0, Petrol 0,5 0, Elektrik 18,5 17, Nükleer 15,4 15, Hidro 3,1 2, Toplam 28,9 27, Tüketim Kömür 17,8 20, Doğal gaz 11,8 13, Petrol 61,7 63, Elektrik 18,9 18, Toplam 110,2 115, Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile,2004

5 Madencilik İspanya, zengin mineral kaynaklarıyla Avrupa Birliği içinde enerji dışı madencilik alanında kendi kendine en yeterli ülkelerinden biridir. Bununla beraber ülke halen mineral tüketiminin üçte biri için ithalata bağımlıdır. Ülkede özellikle demir cevheri, cıva, potas, pirit ve uranyum rezervleri bakımından zengindir. Ülkenin kömür madenleri ve demir cevheri yatakları kuzeyde (Asturias, Cantabria ve Bask), önemli cıva rezervleri güneybatıda Almaden yakınlarında ve bakır ve kurşun yatakları da Andalucia da bulunmaktadır. Asturias daki altın madeni Avrupa daki en büyük altın madenlerinden biridir. İspanya aynı zamanda granit ve mermerde dünyanın öndegelen üreticilerinden biridir. Maden Üretimi (1 000 ton) Demir cevheri Pirit Bakır Kurşun Çinko Teneke (ton) Cıva (ton) n/a n/a Altın (ton) Gümüş (ton) Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, GENEL EKONOMIK DURUM Ekonomik Yapı Diğer Batı Avrupa ülkeleri gibi İspanya nın ekonomisi de 2. Dünya Savaşı nın ardından bir dönüşüm sürecine girmiş, bu süreçte tarım sektörünün önemi azalırken hizmetler sektörünün önemi giderek artmış ve bu sektör ekonominin hakim sektörü haline gelmiştir. Nitekim 2003 yılı itibarıyla tarım sektörü GSYİH nın sadece %3.6 sini oluştururken hizmetler sektörünün payı %67.8 e kadar yükselmiştir. Perakendecilik, turizm, bankacılık ve telekomünikasyon sektörleri ekonomik faaliyetin en önemli unusurlarındandır. Diğer taraftan GSYİH nın %28,6 lık kısmını oluşturan sanayi sektörü de ekonomideki önemini korumaktadır Yılında GSYİH nin Sektörlere Göre Dağılımı (%) Tarım, ormancılık, balıkçılık 3,6 İmalat ve madencilik 28,6 Hizmetler 67,8 Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Report, 2004 Son 10 yıllık süreçte ülke ekonomisi yoğun bir özelleştirme programı çerçevesinde şekillenmiş, hemen her alanda devlet hakimiyeti istikrarlı biçimde azalmıştır. AB mevzuatına uyum çalışmaları, özellikle enerji ve telekomünikasyon sektörlerinde devlet

6 hakimiyetinin ve tekellerin kaldırılması sonucunu doğurmuştur. Ancak yine de, halen bazı alanlarda liberalizasyon çalışmaları beklentileri karşılamamış olup, İspanya piyasasının tamamen rekabete açılması için yapılması gereken bazı düzenlemeler bulunmaktadır yılı İtibarıyla GSYİH nin yapısı (Cari fiyatlarla, milyon Euro) Değer % Özel tüketim harcamaları 401, Kamu tüketim harcamaları 121, Gayri safi sabit sermaye oluşumu 176, Stok değişimleri 4, Mal ve hizmet ihracatı 197, Mal ve hizmet ithalatı -208, Gayri safi yurtiçi hasıla (piyasa fiyatlarıyla) 693, Kaynak: Karşılaştırmalı Ekonomik Göstergeler, 2002(a) İspanya Fransa Almanya İngiltere Portekiz(a) (a) (a) (a) (a) GSYİH (milyar $) 558b 1 289b 1 878b 1 077b 1 414b Kişibaşına GSYİH (Satınalmagücü paritesine b b b b b göre-$) Tüketici fiyatları enflasyonu(%-ort) 3,4b 1,7b 2,0b 2,6b 2,1b Cari denge (GSYİH içindeki payı) -3,2 1,8-1,6-0,2-1,2 İhracat (milyar $) İthalat (milyar $) İşsizlik oranı (%) 14,1b 9,7b 9,6b 10,6 3,7b a Gerçekleşen, b EİU tahmini Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2004 Ekonomi Politikaları Ülkede yıllarında yaşanan ekonomik resesyonun ardından bir taraftan maliye politikası sıkılaştırılırken diğer taraftan para politikası hazırlama ve uygulama yetkisi otonom bir statü ile beraber İspanya Merkez Bankası Bank of Spain e devredilmiştir. Burada temel amaç, makroekonomik istikrarın yeniden sağlanması ve Maastricht Antlaşması ile ortaya konulan Avrupa Para Birliği (EMU) kriterlerine uyum sağlamaktır.

7 Alınan bu önlemler sonucunda, enflasyonist baskı azalmış, faiz oranları düşmüş ve ekonomik büyüme hızlanarak mali yapı güçlenmiştir. Mayıs 1996 da kurulan hükümet bu yeni politika sürecine dinamizm katmış ve ayrıca ekonomide daha fazla liberalizasyonun sağlanması için yeni bir program uygulamaya konulmuştur. Avrupa ekonomisinde yaşanan genel büyüme trendinin de etkisiyle genel kamu mali açığı, 1993 yılındaki GSYİH nın %6,7 si düzeyinden 2000 yılında yaklaşık %0,3 e kadar düşmüştür. Bu gelişmeler ülkenin ekonomi politikalarına duyulan güveni sağlamlaştırmış ve Peseta nın Avrupa tek para birimi EURO ya katılımını sağlamıştır. 1 Ocak 1999 tarihi itibarıyla Peseta geri dönülmez bir biçimde EMU ya dahil olan diğer 10 AB üyesi ülkenin paralarına bağlanmış, para politikasına ilişkin yetki ve sorumluluklar da İspanya Merkez Bankası ndan Avrupa Merkez Bankası na (ECB) devredilmiştir. GSYİH (piyasa fiyatlarıyla) Toplam (milyar EURO) Cari fiyatlarla yılı sabit fiyatlarıyla Yıllık % değişim Kişi başına (EURO) Cari fiyatlarla 14,269 15,271 16,224 17,171 18, yılı sabit fiyatlarıyla 12,803 13,242 13,504 13,685 13,912 Yıllık % değişim Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2004 Son yıllarda ülkenin ekonomisini şekillendiren diğer politikalar, özelleştirme programı, vergi indirimi politikası, işgücü piyasası reformu ve mal piyasalarının liberalizasyonudur yılından bu yana uygulanmakta olan özelleştirme programı çerçevesinde, sanayide kamu payı önemli ölçüde azalmıştır. Önceleri özelleştirilen şirketlerin ticari potansiyelini geliştirmek amacıyla başlayan özelleştirme daha sonraları sermaye sağlamak ve ülkenin mali yapısını desteklemek amacıyla kullanılmıştır yılında iktidara gelen hükümet, kamunun elinde kalan petrol, elektrik ve telekomünikasyon iştiraklerini de hızla özelleştirmiştir. Ulusal havayolu şirketi Iberya, havaalanı operatörü ve kağıt ve kağıt hamuru üreten ENCE şirketindeki kamu hisselerinin de elden çıkarılmasıyla, kömür ve bazı savunmaya ilişkin sektörler haricinde kamu ekonomik hayattan tamamen çekilmiş olacaktır. Ülkede, bir taraftan da geleneksel olarak tekelci yapıda ve korunan sektörlerde liberalizasyon yönünde önemli çalışmalar yapılmaktadır yılının ortalarında petrol, doğal gaz, elektrik, telekomünikasyon, kitap, farmakotikler, arazi ve taşıt piyasalarında rekabeti artırmayı ve alışveriş saatlerini serbestleştirme amaçlı bir uzun vadeli liberalizasyon önlemleri paketi onaylanmıştır.bununla beraber, mal piyasalarının tam olarak serbestleştirilmesi için hala alınması gereken bazı önlemler vardır. Diğer taraftan, uygulanan vergi indirimi politikası çerçevesinde sermaye kazançları, kar payları ve kişisel gelir üzerindeki vergiler tedrici olarak azaltılmaktadır.

8 Ekonomik Performans 1960 lı yıllarda İspanya ekonomisinin dışa açılmasının ardından, turizm sektörü, yabancı yatırımlar ve artan sanayi gücü ile GSYİH hızla yükselmiştir. Ancak ülkenin enerji bakımından ithalata bağımlı olması nedeniyle 1970 lerde yaşanan petrol krizi ekonomik büyümeyi şiddetli biçimde etkilemiş ve ülkenin 1986 yılında Avrupa Topluluğu na katılmasına kadar büyüme hızı yavaş seyretmiştir. Bu tarihten itibaren özellikle ülkeye yabancı sermaye girişine bağlı olarak sabit yatırımlarda büyük artış görülmüştür. Öte yandan bu dönemde GSYİH artışının arkasında yatan temel neden yılları arasında yılda ortalama %6,6 oranında büyüme gösteren iç taleptir. Nitekim iç talepteki bu artış, cari işlemler dengesindeki açığın artmasına sebep olmuş, bunun sonucunda, yıllarında ülkede şiddetli ekonomik önlemler alınmak zorunda kalınmıştır yıllarında yaşanan resesyon döneminde, ülkede yatırımlar azalırken özellikle sanayi ve inşaat sektörlerinde olmak üzere işsizlik oranı şiddetli bir artış göstermiş, 1994 yılında toplam işgücünün %24,2 si düzeyine ulaşmıştır. İspanya nın son 30 yıl içinde yaşadığı bu en büyük krizde, diğer taraftan Peseta nın değer kaybetmesi, ihracatta büyük bir artış yaşanırken ithalatın daralmasına yol açmıştır yılından sonra ihracatta yaşanan bu patlama ekonomiyi resesyondan çıkarmaya başlamış, 1995 ve 1996 yıllarında sanayi sektöründe yaşanan olumlu gelişmeler de iç talebin tekrar canlanmasını sağlamıştır yılının ortalarına kadar süren bu dönemde GSYİH yılda ortalama %4,1, iç talep %4,7 oranında büyürken uluslararası piyasalardaki krizden dolayı yılları arasında dış talepte yaşanan azalmaya rağmen ülkenin ihracatı ve hizmetler sektörü de yıllık ortalama %10,3 oranında büyüme göstermiştir. Diğer taraftan ülkede EMU ya katılma çalışmalarından dolayı uygulanan politikalar, bu ekonomik büyümeyi desteklemiş, kamu maliyesinin dengelenmesinin özel sektör için kaynak sağlamasıyla faiz oranları da düşmüştür. Sürdürülen ekonomik liberalizasyon programı diğer taraftan başta telekomünikasyon olmak üzere ekonominin kilit sektörlerine dinamizm getirmiştir. İspanya ekonomisinin geleneksel olarak en zayıf tarafı işsizlik olmuştur. Bununla beraber, son yıllarda işgücü piyasasında olumlu gelişmeler yaşanmış, yılları arasında net 2,8 milyon yeni iş imkanı yaratılmıştır. Diğer taraftan, işsizlik oranı 1994 yılındaki %24,2 düzeyinden 2003 yılı sonunda %11,3 e kadar gerilemiştir. İspanya Ekonomisi Genel Projeksiyon Özeti (yıllık % değişim) 2002(a) 2003(b) 2004(c) 2005 (c) Reel GSYİH Sanayi üretimi İşsizlik (%-ort.) Tüketici fiyatları enflasyonu (ort.) aylık Euribor oranı Genel kamu dengesi (GSYİH payı) İhracat (milyar $) İthalat (milyar $) Cari denge (milyar$) GSYİH içinde payı (%) a)gerçekleşen, b) EIU tahmini, c)eiu beklentisi Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Report, Mayıs 2004

9 Diğer taraftan izlenen sıkı para politikası, dünya petrol ve mal fiyatlarındaki düşüş, ekonominin belli sektörlerinde yürütülen liberalizasyon çalışmaları ve ücret artışlarının düşük tutulması gibi bir dizi nedene bağlı olarak 1990 lı yıllarda ülkede tüketici fiyatları da azalma göstermiş, 1995 yılında %4,7 olan enflasyon oranı 2003 yılında %3 e kadar düşmüştür. Sektörler Sektörlere Göre GSYİH (cari fiyatlar, milyon EURO) Değer % Tarım ve balıkçılık 21, enerji 21, sanayi 107, İnşaat 59, Hizmetler 416, Ürünlerde Net Vergi 67, Piyasa fiyatlarıyla GSYİH 693, Kaynak: Tarım Ülkede 1980 li yılların başından itibaren tarımsal verimlilik önemli ölçüde gelişme göstermiştir. Ancak diğer taraftan 1976 yılında 2,6 milyon düzeyinde olan tarım ve balıkçılıkla uğraşan nüfus 2003 yılının sonu itibarıyla ilk kez 1 milyon kişinin altına düşerek 942,100 kişiye düşmüştür. Nitekim 2003 yılı itibarıyla toplam işgücünün sadece %5.6 si tarım sektöründe bulunmaktadır. Bununla beraber, toprak kalitesinin düşüklüğü, yağışların düzensizliği ve ülkenin büyük kısmında arazilerin verimsiz kullanımından dolayı tarımsal gelirler pek çok AB ülkesine göre düşüktür. Ülkenin kuzey ve doğu bölgelerinde tarımsal işletmelerin çoğu çok küçükken güney bölgelerde özellikle de Andalucia da çok geniş araziler malsahiplerinin ilgisizliğinden dolayı kullanılmamaktadır. Son on yıl içinde üretimi hızla artan sebze ve meyva, bugün ülkenin toplam tarımsal üretiminin yaklaşık %30 luk kısmını oluşturmaktadır. Ülkenin iklimi de modern, sulama teknikleri kullanılan tarıma, dolayısıyla bu tür ürünlerin yetiştirilmesine elverişlidir. Bununla beraber, ülkenin merkezindeki kurak ve verimsiz topraklarda gerçekleştirilen tahıl üretimi, iklim koşullarına yüksek derecede bağımlıdır. İspanya, Avrupa nın üçüncü büyük şarap ve dünyanın en büyük zeytinyağı üreticisidir. Avrupa Birliği içinde bu her iki ürünün de fazlalığı olmakla beraber, İspanyol üreticiler gerek kalite artırımına gerekse değişik pazarlama tekniklerine başvurarak bu ürünlerdeki rekabetçi konumlarını korumaya çalışmaktadır. Öte yandan, tahıl ve şeker üreticileri ile hayvancılıkla uğraşan kesim, ithalattan kaynaklanan yoğun rekabetle başetmekte zorlanmaktadır.

10 Tarımsal Üretim (1 000 ton) Tahıllar Buğday Arpa Mısır Yulaf Pirinç Şekerpancarı Kaba yonca Turunçgiller Diğer sebzeler n/a n/a Diğer meyveler n/a n/a Domates n/a Patates Bakliyat Ayçiçeği tohumu Zeytin Zeytinyağı Şarap ve şıra (000 hl) Balık- Avlama n/a Balık-Çiflik üretimi Deniz Tatlısu Canlı hayvan Büyükbaş h. (1 000) Koyun (1 000) Keçi (1 000) Domuz (1 000) n/a Bilgi temin edilemiyor Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2004 Ülke topraklarının yaklaşık %33 ü devlete ve belediyelere ait olan ormanlarla kaplıdır. AB fonlarının desteği ile yıllarında uygulanacak olan ve tarımsal alanların, ticari kullanıma sahip orman alanlarına dönüştürülmesine ilişkin projenin, aşırı tarımsal üretimi azaltarak çiftçilere yeni bir gelir kaynağı yaratması beklenmektedir. İspanya, Avrupa nın en büyük balıkçılık filosuna sahiptir (2002 yılında 16,177 tekneyle Avrupa Birliği nin toplam balık avlanmasının %16 sını oluşturmaktadır). Balıkçılık sektörü, yaklaşık balıkçıya ve ilgili sektör çalışanına iş imkanı sağlamaktadır. Bununla beraber, ülke bu yüksek kapasitesine rağmen, iç tüketimin çok yüksek olmasına bağlı olarak bu alanda net ithalatçıdır (kişi başına yıllık 40 kg.balık tüketimiyle Japonya dan sonra dünyadaki en büyük 2. tüketici olarak yer almaktadır).

11 Sanayi İspanya sanayiinin merkezi, geleneksel olarak, metalurji sanayiinin geliştiği Bask ile endüstriyel gelişime öncü olan tekstil sektörünün geliştiği Katalonya bölgeleri olmuştur. Bask ın, giderek önemini yitiren bazı sektörlere bağımlı kalarak yakın zamana kadar ekonomiye dinamizm katmakta başarısız olmasına rağmen bu alanlar halen ülke geleneksel sanayiinin çekirdeğini oluşturmaktadır. Sanayi sektörü halen hizmetler sektörünün sadece 1/3 ü büyüklüğünde olmakla beraber, Repsol, Endesa, Iberdrola gibi ciro bakımından ülkenin en büyük firmalarının çoğu halen bu sektörde faaliyet göstermektedir. Sanayi içinde en önemli sektörler enerji üretimi, petrol ve kimyasallar, taşıtlar ve gıda işleme sektörleridir. Sanayi Üretimi (yılda % değişim) Toplam sanayi 2, Tüketim malları 1, Ara mallar 3, Sermaye malları Sanayi kapasite kullanımı (%) Önemli sanayi malları üretimi Otomobiller (000) Ticari taşıtlar (000) Çelik (milyon ton) n/a Çimento (milyon ton) n/a Bilgi temin edilemiyor Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, yılında Avrupa Topluluğu na katılımının ardından ülkeye yönelen yabancı yatırımların etkisiyle ülkenin sanayi temelinin büyük bir kısmı yabancıların eline geçerken sektörde ciddi bir yeniden yapılanma da yaşanmıştır. Bunun bir sonucu olarak, ülke bugün çok sayıda rekabetçi alt sektöre sahip olmuştur. Özellikle otomotiv sektörünün çok güçlü olduğu İspanya, Avrupa nın üçüncü, dünyanın da yedincisi en büyük otomobil üreticisidir. Ancak 2001 yılından sonra sanayi üretiminin artışı negatif seyir almaya başlamıştır ve bu sektörde istihdamın azalmasına neden olmuştur. Mayısta gerçekleşen AB nin genişlemesiyle birlikte yatırımcıların ücretin daha düşük olduğu Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti ne yönlenmelerine neden olmuştur. Önem arzeden diğer başlıca imalat sanayii sektörleri ise gıda, içecek ve tütün, kimyasal maddeler, kağıt, tekstil ve giyimdir. HIZMETLER İnşaat İspanya da inşaat sektörü 1980 li yılların sonu ve 1990 lı yılların başında gerek altyapı geliştirme çalışmaları gerekse artan konut ve işyeri talebine bağlı olarak büyük bir büyüme yaşamış, yılları arasında sektör yılda ortalama %10 u aşan oranlarda büyümüştür. Bununla beraber, 1992 yılında ekonominin resesyona girmesi, Expo 92 fuarının ve Barselona daki Olimpiyat Oyunları nın tamamlanması ile, sektör şiddetli biçimde etkilenmiş, 1992 ve 1993 yıllarında sektörün üretimi reel olarak %10 daralma göstermiştir.

12 1995 yılında kısmen bir iyileşme görülmekle beraber 1996 yılında hükümetin bütçe açıklarından dolayı altyapı yatırımlarını azaltması sektörün yine küçülmesine yol açmıştır yılının ortalarında sektörde bir hareketlenme görülmeye başlanmış, yılları arasında ise sektörün üretimi yılda ortalama %7,4 oranında artış ile patlama olarak adlandırılabilecek bir düzeye gelmiştir. Bununla beraber, yılarda ortalama 600,000 konut inşa edilmiştir. Kara ve demiryolu yapımı, ülkenin mevcut hızlı tren hattının genişletilmesi ve sulama kanalları altyapısını geliştirme projelerine bağlı olarak sektörün büyümeye devam etmesi beklenmektedir. İnşaat İstatistikleri (milyon EURO) Tamamlanan işlerin değeri 29,277 31,536 33,314 n/a Bina 18,296 19,502 20,938 n/a Konut 11,901 12,816 14,054 n/a Diğer 10,587 11,680 12,044 n/a Kamu ihaleleri 13,267 19,106 22,478 n/a Bina 4,208 6,821 7,079 n/a Konut 940 2,232 1,892 n/a Diğer 9,059 12,285 15,399 n/a Başlanan konutlar (% değişim) n/a Bitirilen konutlar (% değişim) n/a Çimento tüketimi (1 000 ton) 38,439 42,151 44, n/a Bilgi temin edilemiyor Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2004 Turizm Ekonominin kilit sektörlerinden olan turizm, ödemeler dengesi bakımından da hayati bir rol oynamaktadır. İlk büyük ölçekli tatil merkezlerinden olan İspanya nın turizm sektörü 1960 lı ve 1970 li yıllarda önemli büyüme göstermiştir. Bununla beraber 1980 li yılların sonunda gerek fiyatların yükselmesi, gerek tüketici tercihlerinin değişmesi, gerekse diğer turizm merkezlerinden kaynaklanan rekabetin yoğunlaşmasına bağlı olarak sektörde durgunluk başlamış, buna bağlı olarak ülkenin turizme bakışı ve pazarlama stratejisini yenilemesi gerekmiştir. Bu çabaların yanısıra krizi döneminde Peseta nın değerinin önemli ölçüde düşmesi, 1990 lı yılların ortalarında sektörün tekrar canlanmasını sağlamıştır. Nitekim 1999 yılında ülkeye gelen turist sayısı rekor düzeye ulaşmış, İspanya gelen turist sayısı bakımından Fransa nın ardından dünya ikincisi ve turizm gelirleri bakımından da ABD ve İtalya nın ardından dünya üçüncüsü olmuştur.

13 Turizm İstatistikleri (1 000 kişi) Ülkeye girişler 72,060 74,462 75,678 80,024 82,525 Turistler 46,776 47,898 50,094 52,327 52,411 Turizm gelirleri Milyar Euro 30,416 33,750 36,602 35,543 n/a GSYİH içindeki pay (%) 5,4 5,5 5,4 5,1 n/a n/a Bilgi temin edilemiyor Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, yılında ise ülke ABD ve Fransa nın ardından yine dünyanın üçüncü büyük turizm merkezi olma konumunu korumuş olmakla beraber, 2003 yılında ülkeye gelen turist sayısının 52.5 milyona ulaşmıştır. Bu rekor sayı ile birlikte aynı yılda başta Almanya (%3.2), Fransa (%5.1) ve İtalya (%5.4) olmak üzere ciddi oranlarda turist sayısındaki azalma gözlenmiştir. Buna karşı aynı yılda İngiltere den giden turist sayısında %9.4 lük artış olmuştur. Mart ayında gerçekleşen terörist saldırı İspanya turizmi üzerinde negatif etki yaratacağını beklenmektedir. Ulaştırma 1980 ve 1990 lı yıllarda yoğun bir yol yapım programının uygulandığı İspanya da, başlıca ekonomik merkezlerin tamamı iyi koşullardaki karayollarına sahiptir. Ülkenin Kuzey batı bölgesinde Madrid-Valencia hattında halen bazı eksiklikler bulunmakla beraber, bunların giderilmesi için çalışmalar sürmektedir yılında İspanya daki karayolu ağı km. uzunluğunda idi ve bunun km.lik kısmını şehirlerarası yollar teşkil etmektedir. 11,152 kısmını ise otobanlar gibi geniş kapasiteli yollar, karayolları ve çift şeritli yollar oluşturmaktadır yılında ülke içerisindeki karayolunu kullanan yolcu sayısı km. başına 359,667 milyon ve yük ise km. başına 322,637 milyon ton olarak gerçekleşmiştir- ki bu sayılar ülke içi yolcu kapasitesinin % 90.2 sini ve yük taşımacılığının ise % 84.6'sını kapsamaktadır. İspanya Teşvik Bakanlığı tarafından yıllarını kapsayan Altyapı planında yol yapımı için milyon Euro tutarında bir yatırım öngörmektedir. Belirtilen miktarın çoğu, karayolları ağı kapasitesinin genişletilmesi ve 2010 yılında karayolu ağının km.nin üzerinde olması amacıyla kullanılacaktır yılında tamamlanan ve Madrid-Seville hattında faaliyet gösteren hızlı tren hattı ve Akdeniz sahil şeridinin yenilenmesi çalışmaları hariç olmak üzere ülkede uzun yıllar demiryollarına yatırım yapılmamıştır yılında İspanya da tümü radyal (yarıçapsal hız)sistemine sahip olan demiryolları (geniş ve dar raylar da dahil) km uzunluğunda olup bunun 7,743 Km.sini elektrikli sistem oluşturmakta idi. Aynı yıl demiryolları, iç yolcu taşımacılığının %5.2 sini, iç yük taşımacılığının ise % 3.2'sini gerçekleştirmiştir. Hızlı Tren Hattı (AVE) Sevilla ile Madrid arasındaki (471 Km.) mesafeyi 2 saat 15 dakikada tamamlamaktadır. İspanya Hükümeti yılları Altyapı planında demiryolları için milyon Euro luk bir yatırımı Hızlı Tren Hattı-AVE nin km.lik bir demiryolu ağına sahip olması gayesiyle öngörmüştür.

14 Ulaştırma İstatistikleri Demiryolu Yolcu (milyon) 418,9 437,8 466,8 484,6 491,6 Ton (milyon) 25,3 25,8 25,6 26,4 n/a Denizyolu Yolcu (milyon) 8,5 9,1 9,2 9,5 n/a Ton (milyon) 150,6 160,8 166,3 174,6 n/a Havayolu Yolcu (milyon) 126,7 138,6 142,7 141,2 n/a Ton (milyon) 583,3 607,5 577,8 574 n/a Karayolu Şehirlerarası otobüs yolcuları (milyon) 1,157,5 1,159,6 1, , ,187.9 Motorlu taşıtlar Otomobil (milyon) n/a Kamyon (milyon) n/a Petrol tüketimi (milyon ton) 8,135 8,527 8,480 8,156 n/a Dizel tüketimi (milyon ton) 21,589 26,054 27,901 28,751 n/a n/a Bilgi temin edilemiyor Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, yılında kamu işletmesi altında olan 50 adet çok amaçlı kullanımlı limandan yapılan deniz taşımacılığı, bir önceki yıla nazaran, yük taşımacılığında % 4.6 lık artışla 364 milyon 900 bin metrik ton ve yolcu taşımacılığında ise % 3,7 lik bir artışla 19 milyon 300 bine ulaşmıştır. Deniz taşımacılığı 2001 yılında ülke yük taşımacılığında % 10.1 lık bir paya sahip olmuştur. Devlet, yılları arasında çok amaçlı kullanımlı limanların yapılanma ve modernizasyonu kapsamında 10 milyon 500 bin Euro luk miktarı öngörmektedir. Halihazırda, İspanya da 42 adet sivil havalimanı mevcuttur. Hava taşımacılığında, 2002 yılında, 2001 yılına oranla, % 1.3 lık bir düşüşle 575 milyon 827 metrik ton yük taşımacılığı ve % 1.1 lik bir düşüşle de 141 milyon 300 bin yolcu taşımacılığı gerçekleştirilmiştir yılları arasında havaalanlarının altyapıları ve hava taşımacılığına yaplması öngörülen harcamalar 11 milyon 419 bin Euro ya ulaşacaktır. Telekomünikasyon AB Direktifleri doğrultusunda, ülkenin sabit telekominikasyon hizmetlerinin büyük kısmı Aralık 1998 itibarıyla liberalize edilmiştir. Yerel telefon hizmetlerinin kontrolu, tamamen liberalizasyonunun sağlandığı Ocak 2001 e kadar devlet tekeli olan Telefonica nın elinde kalmıştır. Ülke piyasasına hızla giren İtalyan Retevision, Fransız Uni2 ve bağımsız operatör Jazztel firmalarının sabit hat hizmetleri sunmak için rekabete girmeleri, bu hat tarifelerinde ciddi bir ucuzlama sağlamıştır yılında, hükümet mobil telefon sektöründeki tekeli kırarak Airtel (şimdiki adıyla Vodafone) isimli özel bir konsorsiyuma lisans vermiş, ancak bu sektörün liberalizasyonu yavaş olmuş, üçüncü lisans sadece 1998 yılında verilebilmiştir.

15 2000 yılı itibarıyla mobil telefon kullanıcılarının sayısı 20 milyona kadar ulaşmış, ancak bu hatların fiyatları yüksek kalmaya devam etmiştir yılı Mart ayında, dört yeni mobil telefon lisansı verilmiştir. Bilgisayar kullanımı bakımında ülke ABD den üç yıl, AB ülkelerinden 1,5-2 yıl kadar geridedir yılı sonlarında hanehalkının %43.4 bilgisayar sahibidir. Internete bağlanma orani sadece %25.4 tür. Bununla beraber, büyük bazı firmalar dışında İspanyol firmalarının Internet kullanım oranı oldukça düşük kalmıştır ve elektronik ticaret çok düşük düzeydedir (%2). Ülkede bazı özel TV kanalları bulunmakla beraber, iki büyük televizyon kanalı TVE1 ve TVE2, halen devletin elindedir. Ayrıca ülkede, kontrolü yerel hükümetlerin elinde olan bir yerel televizyon ağı mevcutur. Ülkenin en önemli ulusal günlük gazetesi, günde ortalama tirajlı El Pais dir. ABC, El Mundo, La Vanguardia ve El Periodico de Catalunya da önemli gazeteler arasındadır. Gazete okuma oranının %25 olarak tahmin edildiği ülkede, dağıtım rakamlarına göre her bin kişi başına sadece 100 gazete satılıyor olması, gazeteleri paylaşarak okuma alışkanlığının yaygın olmasından kaynaklanmaktadır. İspanya Piyasasinda Yabanci Yatirimlar İspanya ya yönelik doğrudan yabancı yatırımlar ülkenin AB ye girişinin ardından önemli oranda artmış, ancak 1990 lı yılların ortalarına gelindiğinde durgunluk dönemine girmiştir. Nitekim 1990 yılında 1,4 trilyon Peseta düzeyinde olan doğrudan yabancı yatırımlar, arasında yılda yaklaşık 860 milyar Peseta düzeyinde kalmıştır yıllarında tekrar artarak yılda ortalama 1,6 trilyon Peseta düzeyine ulaşan yabancı yatırımların, 2000 yılında yaklaşık iki kat artış gösterdiği tahmin edilmektedir yılında İspanya ya gelen toplam doğrudan yabancı yatırımlarının miktarı 59.5 milyon Euro olarak gerçekleşmiştir. Ancak İspanya ya yönelik yatırımların son yıllarda büyük artış göstermesine rağmen, ülkeden yurtdışına yönelen yatırımların daha fazla artmasından dolayı ülke halen net yabancı yatırım ihracatçısı konumundadır. İspanya, geleneksel olarak iyi işleyen siyasi ve ekonomik mekanizmalara sahip olmasının yanısıra işgücü maliyetlerinin düşüklüğü, AB pazarına girme bakımından sağladığı avantajlar ve yaşam kalitesinin yüksekliği ile yabancı yatırımları çekmekte başarılı olmuştur. Diğer taraftan, hükümetler de yabancı yatırımlara sıcak bakmış, yabancı yatırımcılara çeşitli teşvikler sağlanmıştır. Başta Bask ve Navarra olmak üzere mali bakımdan önemli ölçüde otonom olan bölgeler de, yabancı yatırımları çekmek bakımından birbirleriyle rekabet etmektedir arasinda Ispanya ya toplam 101 milyar $ doğrudan yabancı yatırım yapılmıştır yılında İspanya ya milyar Euro FDİ girerken milyar EURO luk çıkış olmuştur İspanya ya gelen FDİ nin %31.11 Avrupa ülkelerden gelmiştir. Bu ülkeler arasında Hollanda %13.9,3 lük payıyla birinci sıradayken, ikincisi de %13,8 lik paya sahip olan İngiltere, Lüksemburg ise %7,9 lik payıyla üçüncü sırada bulunmaktadır. Aynı dönemde, bu yatırımların %34 ü ticaret,kimyasallar ve enerji ürünlerinin üretimine %25, telekomunikasyon %11, otomotiv ve ulaştırma %8, ve %10 luk kısmı da finans ve bankacılık sektörlerinde gerçekleşmiştir.

16 İspanya Piyasasında Yabancı Yatırımların Seyri (milyon EURO) Yabancı yatırımlar (a) 10,592 14,791 40,728 31,296 22,519 Diğer yabancı yatırımlar (b) 15,400 42,688 63,644 30,471 37,040 a Doğrudan ve portföy yatırımları toplamı b Borç ve mevduatlar Kaynak: The Economist Intelligence Unit, Spain Country Profile, 2004 Diğer taraftan, İspanya nın yurtdışında yaptığı yatırımların artmasına bağlı olarak son iki yılda ülkeden sermaye çıkışında ciddi bir artış görülmektedir. Bunun büyük kısmını, Latin Amerika ülkelerine yapılan yatırımlar oluşturmaktadır. Nitekim İspanya nın bu ülkelere yaptığı yatırımlar rekor bir düzeye ulaşmış, İspanya, ABD nin de önüne geçerek bu bölgenin en büyük dış yatırımcısı haline gelmiştir. İspanyol yatırımlarının yöneldiği ikinci büyük hedef OECD ülkeleridir. Özellikle ABD ve Kanada İspanyol yatırımlarının yöneldiği en önemli ülkelerin başında gelmektedir. Bölgesel Gelişim İspanya daki idari yetkiler, bugün, ülkenin toplam genel kamu harcamalarının yaklaşık %40 lık bölümünü oluşturmakta olan yerel ve bölgesel yönetimler arasında paylaşılmıştır yılı itibarıyla bu oranın %50 ye kadar yaklaşması beklenmektedir. Farklı bölgelerin harcama yapma yetkisi, bu bölgelerin anayasal konumlarına ve bu bölgelere aktarılan yetkilere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Mali anlamda en bağımsız bölgeler Navarra ve Bask tır. Bu her iki bölge de, kendi vergilerini belirleyip toplama ve harcama yetkisine sahiptir. Bu durum, bu bölgelerin, ülkenin diğer bölgelerine karşı rekabet avantajı yaratmaktadır. Örneğin 1993 yılında yeni kurulacak şirketlerden 10 yıllık bir süre için kurumlar vergisi alınmamasına yönelik karar, komşu bölgeler bakımından büyük dezavantaj yaratmıştır. Yine 1996 yılında İspanya nın tüm bölgelerinde uygulanan %35 oranındaki kurumlar vergisinin bölge için %32,5 oranına düşürülmesi, Bask ın rekabet gücünü artırmıştır. Yakın zamanda Avrupa Komisyonu ve İspanyol mahkemeleri, bölge yetkililerini, bu tür mali kararların bir kısmında geri adım atmaya ikna etme yönünde çalışmalar yapmaktadır.

17 Bu iki bölge dışında, doğrudan vergiler ve KDV merkezi hükümet tarafından toplanmakta, elde edilen gelir başta mali olarak nispeten fakir bölgeler olmak üzere tüm bölgeler yararına kullanılmaktadır. Veraset ve intikal, arazi ve mülk vergileri gibi diğer vergiler bölgelerin yerel yönetimleri tarafından toplanmakta ve kullanılmaktadır. Ülkede, daha fazla özerklik kazanma arzusunda olan bölgeler, mali bakımdan da daha fazla yetki elde etmek için lobi faaliyetleri sürdürmektedir. Katalonya dan gelen baskılar üzerine 1994 yılında yerel hükümetler kendi bölgelerindeki faaliyetlerden doğan gelir vergilerinin %15 lik kısmını alıkoymaya hak kazanmış, bu oran 1996 yılında %30 a çıkarılmıştır. Bölgeler İtibarıyla Kişibaşına GSYİH (2002) Bölge ulusal ortalamasının % si Balearic Adaları Madrid Katalonya Navarra La Rioja Bask Aragon Valensia İspanya Kanarya Adaları Cantabria Castilla y Leon Castilla-La Mancha Galicia Asturias Murcia Melilla ve Ceuta Andalucia Extremadura Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2004 Ülkenin bölgeleri arasında, ekonomik faaliyetler bakımından ciddi farklılıklar görülmektedir. Sekiz bölgede kişi başına GSYİH ulusal ortalamasının üstüne çıkarken, bazı bölgelerde bu oran ulusal ortalamasının %60 ına kadar düşebilmektedir. Madrid hariç olmak üzere, ülkenin en zengin bölgelerinin, Akdeniz kıyılarında, kuzeyde ve Ebro Vadisi etrafında yoğunlaştıkları görülmektedir. Diğer taraftan iç bölgeler ile güney ve kuzey batı bölgeleri, mali bakımdan daha az gelişmiştir. Ülkenin başkenti Madrid, bankacılık, yönetim, telekomünikasyon ve ulaştırma alanlarında bir merkez olmanın yanısıra ülkede faaliyet gösteren büyük uluslararası firmaların da merkezi konumundadır. Katalonya bölgesinin başkenti Barselona ise, başta tekstil, boya, kimyasallar, baskı, plastik, elektrik mühendisliği ve makina imalatı olmak üzere ülke sanayinin merkezidir. Diğer taraftan Barselona, Bask ın sanayi merkezi Bilbao ile beraber ülkenin önde gelen limanlarındandır.

18 Ülkenin en önemli limanlarından Bilbao da çok büyük tersaneler, demir cevheri madenleri ve petrol rafinelerinin bulunmasının yanında çelik, kimyasal maddeler, çimento ve kağıt sanayileri gelişmiştir. Kuzey İspanya daki Valensia bölgesi, ülkenin mobilya ve seramik sanayilerinin merkezi olmanın yanısıra, turunçgil ve sebze üretiminde büyük önem arzetmektedir. Diğer taraftan Guadalquivir Nehri etrafında bulunan Seville, Andulicia bölgesinin ticaret merkezi ve zeytinyağı, şarap ve diğer tarım ürünleri üretiminde öndegelen bölgedir. Dış Ticaret yıllarında İspanya da yaşanan ekonomik kriz sırasında Peseta nın ciddi biçimde değer kaybetmesi ülkenin dış ticaret performansına büyük hız kazandırmanın yanısıra ekonominin rekabet gücünü de artırmıştır. Bu etkenlerle beraber İspanyol firmalarının ciddi bir ihracat stratejisi izlemesi sayesinde, ülkenin ihracatı, yılları arasında yılda ortalama %18,6 oranında artış göstermiştir. Yaşanan global krize bağlı olarak arasında bu ihracat artışının hızı kesilmiş olmakla beraber, 1999 yılı sonu itibarıyla gerek Euro alanı ekonomilerindeki talebin artması, gerek Latin Amerika ve Güneydoğu Asya ekonomilerinin güçlenmesi, gerek ABD ekonomisinin parlak bir dönem yaşaması ve gerekse Euro nun değer yitirmesi ile ülkenin ihracatı tekrar hızla yükselmeye başlamış ve 2000 yılına gelindiğinde toplam ihracat değeri, bir önceki yıla göre %17,5 oranında artış göstermiştir li yıllarda bu seyir devam etmiştir yılındaki ihracatı 2000 yılının ihracatına göre %43 lük artış göstermiştir. Özellikle 1997 yılından itibaren gerek ülke ekonomisinin giderek daha fazla dışa açılması, gerekse iç talebin artmasına bağlı olarak ülkenin ithalatı hızla artmaktadır. İthalattaki büyüme, 1998 yılından bu yana ihracattaki artıştan daha fazla olmuştur. Bu durum, İspanya nın geleneksel olarak açık veren dış ticaret dengesinin son yıllarda giderek daha da bozulmasına ve dış ticaret açığının artmasına yol açmıştır. Ancak, 1997 yılında dış ticaret açığı GSYİH nın %2,4 ünü oluşturmaktayken, 2003 yılı itibarıyla bu oran %5 e yükselmiştir. İspanya Dış Ticareti (mal ticareti-milyar $) 1999 a 2000 a 2001 a 2002 a 2003 b İhracat-fob İthalat-fob Hacim Cari Ödemeler Dengesi a) gerçekleşen, b) EİU tahmini; Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Report, August 2004 Ülkenin ihracatında en önemli ürünler, motorlu taşıtların yanısıra, başta sebze ve meyve olmak üzere gıda maddeleri, kimyasal maddeler, elektrikli ve elektriksiz makineler, demirçelik ve mamulleri, metal dışı mineraller, tekstil ve konfeksiyon ürünleri, mineral yakıtlar, içecekler, demir dışı metaller, kağıt, kauçuk, ayakkabı ve hayvansal ve bitkisel yağlar olarak sıralanabilir. Makine ve fabrika sanayiindeki açığa bağlı olarak sermaye mallarının ticaretinde ciddi bir açık mevcuttur. Ancak ülkenin petrol ve doğal gaz bakımından ithalata bağımlı olmasından dolayı dış ticaretinde en büyük açık enerji sektöründedir. Nitekim 2000 yılı itibarıyla toplam dış ticaret açığının 1/3 ünden fazlası, enerji ürünleri ticaretinden kaynaklanmaktadır yılında ise toplam dış ticaret açığının %35 i enerji ürünleri ticaretinden kaynaklanmıştır.

19 Başlıca İhraç Ürünleri (milyar EURO-fob) Tüketim maddeleri (a) 42,404 48,675 52,679 54,791 56,564 Gıda 12, ,241 15,869 16,581 17,352 Dayanıklı tük.mad. 20,081 23,654 24,649 24,435 25,604 Otomobiller 15,502 18,515 18,929 18,702 20,090 Dayanıksız tük. Mad. 9,363 10,780 12,179 13,776 13,608 Ara mallar (a) 45,171 54,217 57,340 58,979 60,211 Sanayi ürünleri 43,582 52,294 55,145 56,341 57,627 Tarım ürünleri 1,589 1,922 2,195 2,683 2,584 Sermaye Malları 14,958 16,784 16,035 16,087 16,906 Makineler 8,678 9,900 9,761 9,406 10,056 Taşıtlar 5,046 5,441 4,745 5,124 5,378 Enerji ürünleri 2,256 4,502 3,699 3,411 4,133 Toplam 104, , , , ,815 a Enerji ürünleri hariç Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2004 İspanya nın ithalatında başlıca ürünler taşıtlar, elektrikli ve elektriksiz makinalar, kimyasal maddeler, başta ham petrol olmak üzere mineral yakıtlar, demir-çelik ürünleri, bilimsel aletler, tekstil ürünleri, balık, kağıt ve mamulleri, metal dışı mineraller, demir dışı metaller, konfeksiyon ürünleri, kauçuk, ağaç ve mamulleri, meyve, sebze, tahıllar, içecekler, tütün ve süt ürünleridir. Başlıca İthal Ürünleri (milyar EURO-cif) Tüketim maddeleri (a) ,393 45,916 48,119 52,004 Gıda ,100 11,581 11,611 12,451 Dayanıklı tük.mad ,475 18,722 18,955 20,586 Otomobiller 11,379 12,245 13,098 12,978 20,586 Dayanıksız tük. Mad. 11,848 13,818 15,614 17,553 18,967 Ara mallar (a) 65,237 76,726 78,862 80,344 83,586 Sanayi ürünleri 61,630 73,182 75,046 76,176 79,815 Tarım ürünleri 3,607 3,543 3,816 4,168 3,771 Sermaye Malları 26,972 30,953 29,079 27,864 29,405 Makineler 18,516 21,541 21,019 19,855 21,317 Taşıtlar 5,614 6,480 5,007 4,645 4,761 Enerji ürünleri 9,922 20,396 19,352 18,940 19,100 Toplam 139, , , , ,095 a Enerji ürünleri hariç Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, yılı itibarıyla ülke ihracatının %71,8 i AB ülkelerine yönelmiş, ithalatının ise %64 ü bu ülkelerinden kaynaklanmıştır. Uzun yıllardır ülkenin en büyük ihracat pazarı olan Fransa, 1993 yılından bu yana ülke ithalatının da en büyük kaynağı haline gelmiştir. Diğer taraftan, ülkenin Latin Amerika ülkeleri ile ticareti de giderek artmış, bu ülkeler, İspanya ihracatında önem bakımından ABD yi geçmiştir.

20 İspanya nın Dış Ticaretinde Başlıca Ülkeler (% pay) İhracat fob Fransa 19, Almanya 13, İtalya 9, İngiltere ABD n/a n/a 4.1 Japonya n/a n/a 0.7 AB Ülkeleri n/a n/a 71.8 Latin Amerikaa n/a n/a 4.9 İthalat cif Fransa Almanya İtalya İngiltere ABD n/a n/a 3.7 Japonya n/a n/a 2.6 AB Ülkeleri n/a n/a 64.0 OPEC Ülkeleri n/a n/a 6.3 n/a: Bilgi temin edilemiyor Kaynak: The Economist Intelligence Unit Spain Country Profile, 2001, The Economist İntelligence Unit, Spain Country Raport, Mayıs 2004 Dış Ticaret Düzenlemeleri ve Standartlar 1986 yılında Avrupa Birliği ne (AB) tam üye olmasının ardından İspanya da Avrupa Birliği nin diğer tüm ortak politikalarıyla beraber ortak ticaret politikasını üstlenmiş ve AB nin ortak gümrük tarifesini uygulamaya koymuştur. Buna bağlı olarak Avrupa Birliği ne üye ülkelerden yapılan ithalat gümrük vergisinden muaftır. AB üyesi olmayan ülkelerden ithal edilen ürünler için Avrupa Birliği nin ortak gümrük tarifeleri uygulanmaktadır. Avrupa Birliği ne üye ülkelerden yapılan ithalatta izin ve miktar sınırlaması yoktur. Birlik üyesi olmayan ülkelerle gerçekleştirilen tarım ürünleri ithalatında ne bölgesel ne de ulusal bir kısıtlama getirilmeksizin serbest ticaret politikası izlenmekte, sadece ithal edilecek malın bağlı bulunduğu tarımsal kuruluşun normlarına uygun olup olmadığı konusunda teminat olarak (AGRIM) ithalat sertifikası istenmektedir.genel kurallara istisna olarak bazı tütün çeşitleri ve fildişi ithalatı için izne gerek duyulmaktadır. AB dışı ülkelerden yapılacak sanayi ürünleri ithalatında da bazı istisnalar hariç olmak üzere serbest ticaret politikası izlenmektedir. Bu istisnalardan biri, bazı ülkelerden daha önceden belirlenmiş ürünlerin ithalatında miktar kısıtlamaları ve kontrol önlemleri uygulanmasıdır. Bu tür kısıtlamalara konu olan ürünler arasında tekstil ürünleri, eldiven, ayakkabı, porselen, cam ve seramik mamuller, çelikten mamul ürünler, oyuncaklar, bazı kimyasal ürünler yer almaktadır. Diğer taraftan uyuşturucular, ateşli silahlar, patlayıcılar ve cephane gibi bazı maddelerin ithalatı özel lisanslara tabidir.

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ 1/8 ALMANYA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Almanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 23

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSPANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İspanya Krallığı Yönetim Şekli : Parlamenter Monarşi Coğrafi Konumu

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FRANSA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Fransa Cumhuriyeti

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MALTA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A. I. GENEL BİLGİLER 2 Resmi Adı : Malta Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter demokrasi Coğrafi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ALMANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Almanya Federal Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA YA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL İtalya Cumhuriyeti Roma İtalyanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1861 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI Giorgio Napolitano Enrico Letta

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ÇEK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Y.U. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Çek Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006)

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 201 PORTEKİZ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Portekiz Cumhuriyeti BAŞKENT Lizbon RESMİ DİL Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Resmi Dil : Swahili, İngilizce Başkenti : Resmi başkent Dodoma(1 699 000) (de facto olarak Darüsselam); Dar es Selam; ticari başkent (2.498.000)

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA 1 / 8 HOLLANDA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER (2012) RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Hollanda Krallığı Amsterdam Flemenkçe BAĞIMSIZLIK TARİHİ 30 Ocak 1648 DEVLET

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ FİLDİŞİ SAHİLİ ÜLKE ETÜDÜ Güncelleme Tarihi : Haziran 2005 Etüd No: 272 Y.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Fildişi Sahili Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI EKİM 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI EKİM 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI TEMMUZ 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI TEMMUZ 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI HAZİRAN 2015

KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI HAZİRAN 2015 Türkiye-Kahramanmaraş Açılan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Kapanan Şirketler Türkiye-Kahramanmaraş Yatırım Teşvikleri Türkiye-Kahramanmaraş Yıllar İtibariyle İhracat ve İthalatı Türkiye-Kahramanmaraş

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 - E.B. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İrlanda Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Senegal Cumhuriyeti Resmi Dil : Fransızca Başkenti : Dakar Yüzölçümü : 196.161 km 2 Nüfus : 12,9 milyon (2010) Önemli Şehirler : Thies, Mbour, Kaolack GSYİH (2012 ) : 12.804

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ESTONYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 T.K. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Estonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet ve Başkanlık Sistemi

Detaylı

PERU ÜLKE RAPORU 30.06.2015

PERU ÜLKE RAPORU 30.06.2015 PERU ÜLKE RAPORU 30.06.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Peru ya ihracat yapan 26 firma bulunmaktadır. 31.12.2014 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı nın Türkiye'de

Detaylı

Başlıca İthal Maddeleri : Petrol yağları, buğday, palm yağı, otomobil, gübre, iş makineleri

Başlıca İthal Maddeleri : Petrol yağları, buğday, palm yağı, otomobil, gübre, iş makineleri Etiyopya ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Dil : Amharikçe, Oromo, Tigrinya, Somaliae, İngilizce Başkenti : Addis Ababa Yüzölçümü : 1.127.127 km2 Nüfus : 88,4 Milyon(2013 tahmini Önemli

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 DANİMARKA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI Danimarka Krallığı Kopenhag Danca 2. Margrethe HÜKÜMET BAŞKANI Helle

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

GENEL BİLGİLER (2011) Katolik %57,8, Müslüman %2,4, Ortodoks DİN

GENEL BİLGİLER (2011) Katolik %57,8, Müslüman %2,4, Ortodoks DİN T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 SLOVENYA GENEL BİLGİLER (2011) RESMİ ADI Slovenya Cumhuriyeti BAŞKENT Ljubljana RESMİ DİL Slovence BAĞIMSIZLIK TARİHİ 25 Haziran 1991 AB ÜYELİK TARİHİ 1 Mayıs 2004 AVRO BÖLGESİNE

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Şubat-2009 Y.U. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU GENEL BİLGİLER TABLOSU Resmi Adı Rusya Federasyonu Başkenti Moskova Resmi Dil Rusça Bağımsızlık Tarihi 24 Ağustos 1991 Yüzölçümü 17.075.400 km 2 Nüfus 142,8

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İNGİLTERE ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Büyük Britanya Birleşik Krallığı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

Haziran 2014. Konya Dış Ticaret Verileri

Haziran 2014. Konya Dış Ticaret Verileri Haziran 2014 Konya Dış Ticaret Verileri Dış Ticaret Tablo 1-Dış Ticarette Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ 2013 Haziran 2014 Haziran Değişim 2013 2014 Değişim İHRACAT Konya 103.812 112.271 8,15 649.933

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Nijerya Federal Cumhuriyeti Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Abuja Yüzölçümü : 923.773 km 2 Nüfus : 155,2 milyon (2011) Önemli Şehirler : Lagos, Kano, Ibadan, Port Harcourt,

Detaylı

Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç

Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ HIRVATİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Hırvatistan Cumhuriyeti Yönetim Şekli :

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

ISTANBUL TICARET ODASI AVRUPA BiRLiGi VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi

ISTANBUL TICARET ODASI AVRUPA BiRLiGi VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi ISTANBUL TICARET ODASI AVRUPA BiRLiGi VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi Nisan 2011 B.Ö. AVRUPA BiRLiG i VE ULUSLARARASI İŞBİRLİGİ ŞUBESi 2 AVRUPA BiRLiG i VE ULUSLARARASI işbirligi ŞUBESi 1. GENEL BiLGiLER

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ K A N A D A ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 15 Eylül 2008 Ülke No: 404 Şaban Oruç -45 I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kanada Yönetim Şekli : Parlamenter

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE NİSAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU Hazırlayan: Erhan DEMİRCAN Uzman Bu Rapor Karacadağ Kalkınma Ajansı tarafından, Türkiye ve TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Bölgesi güncel ekonomik gelişmelerinin bölge aktörlerince

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA ÜLKE RAPORU E.B. Şubat 2009 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Danimarka Krallığı Yönetim Şekli : Anayasal Monarşi Coğrafi

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ PERU ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 504 C.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Peru Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA 1. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Brezilya Federal Cumhuriyeti BAŞKENTİ : Brasilia RESMİ DİL : Portekizce DİN : Roman Katolik (% 74), Protestan (% 15), diğer

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 İNGİLTERE YE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Birleşik Krallık Londra İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1707 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Akra Yüzölçümü : 238.537 km 2 Nüfus : 25,3 milyon (2012) Önemli Şehirler : Akra, Kumasi, Sekondi-Takoradi, Tamale GSYİH (2012 ) : 36,952 Milyon $ Kişi Başına

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2014

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2014 Konya Ekonomik Verileri Temmuz 2014 Dış Ticaret Tablo 1-Dış Ticarette Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ Temmuz 13 Temmuz 14 Değişim % Oca.-Tem.13 Oca.-Tem. 14 Değişim % İHRACAT Konya 117.647 115.165-2,11%

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

Mart 2014. Konya Dış Ticaret Verileri

Mart 2014. Konya Dış Ticaret Verileri Mart 2014 Konya Dış Ticaret Verileri Dış Ticaret Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ 2012 Mart 2013 Mart 2013 Ocak - Mart 2014 Ocak - Mart İHRACAT 1000 $ Konya 120.741 133.742 10,8 319.568

Detaylı

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur)

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Sudan ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Resmi Dil : Arapça (resmi

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

: 92 milyon. : 1 ABD Doları = 47,8 Filipin Pezosu Toplam Dış Borç : 53 milyar $ İş Gücü

: 92 milyon. : 1 ABD Doları = 47,8 Filipin Pezosu Toplam Dış Borç : 53 milyar $ İş Gücü 1. GENEL BİLGİLER (2009) Resmi Adı : Filipinler Cumhuriyeti Yönetim Biçimi : Cumhuriyet Resmi Dili : Filipin Dili ve İngilizce Başkenti : Manila Yüzölçümü : 300.179 km² Nüfusu : 95 milyon Para Birimi :

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FİNLANDİYA ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Finlandiya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Amerika Birleşik Devletleri BAŞKENTİ : Washington D.C. RESMİ DİL : İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ :

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ GÜNEY KORE ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi:04.03.2008 Ülke No:728 / Şaban Oruç -12 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Güney Kore Cumhuriyeti Yönetim

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE OCAK 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 21 Ocak 2008 Ülke No: 400, Ş.O. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Amerika Birleşik Devletleri

Detaylı

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi: 29.08.2005 Ülke No : 601 I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kuzey

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2014 (SAYI: 63) 04.06.2014 GENEL DEĞERLENDİRME BÜTÇE AÇIĞI İKAZ EDİYOR Küresel ekonomi krizden çıkış sinyalleri verdi. Hem OECD hem de AB ülkelerinde GSYH arttı. OECD

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KAZAKİSTAN ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 23 Haziran 2005 Ülke No: 79- MD I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kazakistan Cumhuriyeti

Detaylı

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu ŞUBAT 1 yılını 1, seviyesin- bitiren Reel Kesim 1de Güven Endeksi (RKGE), yeni yılın ilk ayında 13,3 düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde endeksin gelişiminde, mal stok miktarı, son 3 aya dair sipariş miktarı

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KOLOMBİYA

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KOLOMBİYA İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KOLOMBİYA ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 480 C.A. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kolombiya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet

Detaylı

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009 www.etonet.org.tr 1 Ocak Mart ihracat performansı %13 azaldı. İlimizin Ocak Mart ihracat performansı bir önceki yılın aynı dönemine göre %13 azalmıştır. Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Türkiye istatistik

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL I.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı