VEKL\LET - TEM81L - PROBLEM VE MALIYETLEQ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "VEKL\LET - TEM81L - PROBLEM VE MALIYETLEQ"

Transkript

1 VEKL\LET - TEM81L - PROBLEM VE MALIYETLEQ Tuncay Turan TURABOGLu* ABSTRACT The modern firm is under pressures and interests of the stakeholders. Particularly, diversification and execution of ownership and control potential by different interest groups is an important problem and incurring high costs to the firm. However, for the continuity and development of the firm, an optimal distribution of interesrs among claimholders is compulsory. Ageney theory is a useful tool for analyzing modern firm which is defined as contractual relations. Ageney problems and costs that make the foundation of ageney theory essentially investigate the conjlict between firm ownership and management. 1. Giriş Bilgi toplumu olarak tanımlanan günümüzün gelişmiş toplumu, gelişme yolundaki bir ekonomik ve sosyal yapıdan; bilgilenmenin önemi, istihdamın yapısı, üretim ve gelir düzeyi ile parasal derinliğin ulaştığı boyutun neden olduğu hızla değişen bir ekonomik düzene sahip olmasıyla ayrılmaktadır. Buna göre; üretim yöntemleri, üretimin cinsi ve meslekler için istenen nitelikler açısından sürekli bir değişim vardır. Söz konusu değişimler olmadıkça ekonomide daha yüksek bir verim ve gelir düzeyine sahip olunamamakta, bu dinamik yapıya ise ekonomideki fırsatların yakından izlenmesi ile ulaşılmaktadır. Bu yapının diğer yüzünde ise, firmaların iflas ederek kapanması, bireylerin ekonomik önceliklerinin değişmesi gibi nedenlerden kaynaklanabilen bir güvensizlik duygusu yer almaktadır. Genel çerçevesi bu şekilde özetlenebilecek bilgi toplumunda, iş dünyasını oluşturan firmalar, ekonomik ve toplumsal birer organizma olarak değerlendirilmekte- * Arş. Gör. Dr., Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü. 109

2 ~lo 1 Tuncay Tuıan Tu raboğlu dir. Bir diğer ifadeyle, firmalar çeşitli çıkar (baskı) gruplarının ilgi ve etki alanına giren.canlı birer varlık olarak düşünülmektedir. Bireysel mülkiyet, serbest rekabet vb. gibi ilkelere dayanan bir firmanın temel amacı kar maksimizasyonu olmakla birlikte; yönetim, sahiplik ve sermayenin giderek birbirinden ayrılması ve çıkar gruplarının kendi beklentileri ile ilgili kaygılarının artması sonucu, günümüzde çeşitli çıkar gruplarının mücadele ettiği bir yapıya bürünmüştür. Bu çıkar gruplarından; yöneticiler, hisse senedi sahipleri ve tahvil sahipleri ile diğer kredi verenlerin genellikle nakit akımı biçiminde algılanan firma hak dağıtımında, kendi önceliklerini yerine getirebilme mücadelesine girmelerinden kaynaklanan sorunlar, vekalet -temsilproblemleri (agency problems) olarak adlandırılmaktadır 1 Ancak, canlı bir varlık olarak tanımlanan firmanın devamlılığı ve gelişimi açısından, zamana ve koşullara göre değişen pazarlık gücüne sahip çıkar grupları arasındaki problemierin azaltılarak, adil sayılabilecek bir çıkar paylaşımı ve dağıtımını öngören optimal dengenin sağlanması gerekmektedir. İşte sözü edilen bu çıkar grupları arasındaki çatışmaların azaltılması için katlanılması gereken maliyetler de, vekalet -temsil- maliyetleri (agency costs) olarak tanımlanmakta olup; izleme maliyetleri (monitoring costs), tazmin edici-garanti sağlayıcı anlaşma maliyetleri (bonding costs) ve önlenemeyen kayıplardan (residual lass) oluşmaktadır. 2. Vekalet Problemleri (Agency Problems) Kendileri de maliyet içeren vekalet problemleri; yöneticiler, hissedarlar ve borç verenlerden oluşan (claimholders) ve birbirleriyle ilişkilerinde, vekil (agent) ve yetki veren (principal) konumuna sahip firma çıkar gruplarının, "önce ben" ilkesiyle kendi faydalarını maksimize etmeye çalışmalarından kaynaklanmaktadır (Jensen ve Meckling, 1976; 308). Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere; vekalet problemlerinden söz edilebilmesi için öncelikle vekil-yetki veren ilişkisinin varlığı, bir diğer ifadeyle sahiplik ve kontrolün birbirinden ayrılmış olması gerekmektedir. Günümüz firmalarında ve özellikle de -mal sahipliği (proprietorship), ortaklık (partnership) ve dışa kapalı firma (cl o sed corporations) gibi yapılardan farklı olaraksermayesi halka açık anonim ortaklıklarda (open corporations); yöneticilik, firma sahipliği ve sermaye sahipliğinin giderek birbirinden ayrılması, firmanın amaçlarına ulaşmak için göstereceği faaliyetlerin yürütükbilmesini sağlayacak yetki devrini gerekli kılmaktadır (Fama ve Jensen, 1983; 328). ı Yazının bundan sonraki bölümlerinde anlam bütünlüğünü bozmadıkça, hisse senedi sahipleri yerine hissedarlar, tahvil sahipleri ile diğer kredi verenler yerine borç verenler tanımlamaları kullanılacaktır.

3 Vekalet- Temsil - Problem ve Maliyetler Yetki Devri [ Yetki Devri Yetki veren - principal Vekil - agent - Hisse senedi sahipleri - Tahvil sahipleri ve diğer kredi verenler - Yöneticiler Buna göre; bir girişimci (entrepreneur) tarafından kurulup büyüyerek, yönetim işlevini profesyonellere bırakan ve sermayesini halka açan firmalarda, yöneticilere (vekil), hissedarlarca (yetki veren) yetki devredilir. Yine borç verenlerce (yetki veren) yöneticilere ve hissedarlara (vekil) yetki devredilir. Ancak buradaki yetki devri direkt olmayıp borç verenlerin, kaynaklarını ödünç fon olarak firmanın kullanımına sunmalarının neden olduğu dolaylı bir yetki devridir. Vekil, yetki verenlerin amaçlarını gerçekleştirmek için çalışan, yetki veren ise, vekili kendi amaçları doğrultusunda çaba harcamak için motive eden kişi/kişiler olmaktadır. Ancak yönetici, hissedar ve borç verenlerin öncelikle kendi faydalarını maksimize etmeye çalışacakları düşünüldüğünde, yöneticilerin yeterince iyi birer vekil olamayacağı ortaya çıkar. Aynı şekilde farklı beklentiler içindeki hissedar ve borç verenlerin de amaç birliği içinde olmayacakları açıktır. Yönetici, hisse senedi. ve borç verenlerin her biri, firma hak dağıtım sürecinde hak iddia etmekle birlikte, hakların dağıtımında yasal öncelikler olduğu unutulmamalıdır. Buna göre; eşitliğindeki gibi tanımlanan net nakit akışlarından; borç verenlere payları (borç) ödendikten sonra vergi ödenecek, bu ödemelerden artan nakit akışı olursa hissedarlara (residual claimants) temettü ödemesinde bulunulacak, serbest nakit akışı olarak nitelenen kalan tutar ise firma yatırımlarının yanı sıra yöneticilere tanınan imtiyazların finansmanında kullanılacaktır. Şekil 1 'den de görüleceği üzere, yöneticiler; iş güvenliği ve imtiyaz kullanımı, hissedarlar; temettü, rüçhan hakkı ve sermaye kazancı, borç verenler ise; düzenli ve yüksek faiz getirisi sağlayan politikaları içerecek firma stratejileriyle ilgilidirler 2. 2 Vekalet problem ve maliyetleri tartışılırken yöneticiler yerine öz sermaye, hissedarlar yerine temettü, borç verenler yerine borç kaynaklı vekalet maliyeti kavramları da kullanılabilir. Buradaki bakış açısı ise vekalet problemlerine değinilirken yönetici, hisse senedi ve tahvil sahipleri kavramlarının öne çıkarılması biçimindedir.

4 112 1 Tunaıy Turan Turaboglu Söz konusu çıkar farldılıldan, çıkar gruplan arasındaki farklı düzeyde bilgileome (asymmetric information) ve riskten kaçınmaktan (risk aversing} kaynaklanan risk paylaşımındaki (risk sharing) farkhhklarla tamamlanır ve ahlaki riziko (moral hazard)3 olgusuyla birleşerek vekalet problemlerine yol açar (Ramakrishnan ve Thakor, 1982; 503). l Yııtınmlar Şelıill: Firma Hak Dflğd.ım Sürecinde Çıkar Gruplan 4 1 ı Tahvil sahiplerilllilen ı ' Hisse Alıkonulan ı ı Yöneticilere kazançlar ı ı ı tanman imtiyazlar ı ı Elde.edilen kazançlar h Yöneticilere ı ı maaş ödenmesi - İş güvenliği senedi Hisse Tahvil sahiplerine barç.alınması : sahiplerinden senedi anapara ve faiz fırınaya.ortaklık sahiplerine ödenmesi 'k.ar.şılığı sermaye temettü sağlanması ödenmesi : ı Tahvil sahipleri ve diğer kredi verenler ll Hisse senedi sahipleri ~ - Sermaye kazancı - Rüçhan hakkı Bir diğer ifadeyle; çıkar grupları, çıkarlarını direkt olarak ilgilendiren ve firma sermaye yapısı içinde ele alınabilecek politikaları, birbirlerine duyduklan güvensizliğin de etkisiyle kendi lehlerine çevirmeye çal!!şjdar ki, bu da vekalet problemlerini ortaya çıkarır. 3 Ahlaki riziko kavı:amı; vekillerin kendi kişisel çıkarlarınauygu fakat yetki verenlere maliyet yüldeyen davranışlarda bulunmalarını ifade.eder. 4 Şekil 1, Peterson, 1994, s:592 'deki şekilden yararlanılarak tiıiretilmiş.tir.

5 Vekalet - Temsı1 - Problem ve Maliyetler Yöneticilerden Kaynaklanan Vekalet Problemleri Ve kil konumundaki yöneticiler, yetki verenlerin faydalarını maksimize etmek için yine yetki verenlerce görevlendirilmiş kişilerdir. Ancak vekalet teorisinde (agency theory), fırmadaki haklan maaş ve imtiyazlada sınırianan yöneticilerin, yetki verenlerin zararına olacak biçimde yeterli performans göstermeyecekleri, riskten kaçmacaklan düşünülür (Jensen ve Meckling, 1985; 103). Yöneticilerin, hissedarlar ve borç verenlerin öngörmedikleri biçimde davranarak yol açtıklan problemler aşağıdaki gibi sıralanabilir: (i)aldatma (Shirking): Yöneticiler, kendileriyle aynı bilgileome seviyesinde olmayan yetki verenleri bilgilendirmek amacıyla hazırladıkları finansal raporlarda, fırmanın durumunu olduğundan iyi veya kötü göstermek için hesaplar üzerinde oyuayabilir ve bazı bilgileri piyasadan saklayabilirler (Maggi ve Claire; 1995; 675). Firmanın durumunu iyi göstermek istemelerinin nedenini, yeterli performans sergilemedikleri halde katiyerlerini (human capital) ve işlerini koruma güdüsü oluştururken; fırmanın durumunu kötü göstermelerinin veya bazı bilgileri piyasadan saklamalannın nedeni ise, kendi yararianna olacak firma ele geçirmelerinde, ele geçirme maliyetini düşük tutma isteğidir. (ii)karlı yatırım fırsatlanndan yararlanılmaması (Underinvestment problem): Yöneticiler kullanımlanndaki imtiyazların devam etmesini sağlayabilmek için; "~----v ~~ -"~ 0 - '"""-'"~~ <- -":"'"'-',ı. i ,.,...,.,.,.,.....,,.,.,,,.,,,,,.,,.,.,.;,.,.,.,~.,.,,.,,...,.,ii-,,~,... ::;,.,wr~mm::..>::wı":-~w ı:;;:~::w::.;,,:,:.::;:p:>.:::;,~,:;:;:~::::j olarak açıklanan serbest nakit akışlannın (free cash flow) seviyesiyle ilgilenirler (Bae, Klein ve Padmaraj, 1994; 35). Çünkü; kullanımlanndaki imtiyaziann finanse edilmesi serbest nakit akışlannın çokluğuna bağlıdır. Bir firmada serbest nakit akışlan ne kadar çoksa, hissedarların aleyhine kendi faydalarını maksimize etmeye çalışan yöneticiler nedeniyle, öz sermayenin vekalet maliyetinin yüksek olma potansiyeli de o kadar çoktur (Jensen, 1986). Faydalannı, serbest nakit akışlannın seviyesiyle bütünleştirmiş olan yöneticiler, serbest nakit akışını azaltacak yatırım harcamalan ve yatırımın getirileriyle finanse edilecek borç ve temettü ödemelerine sıcak bakmayabilirler. Bu da, onları karlı yatırım fırsatlarından yararlanmamaya iter. Halbuki fınans teorisine göre; k = Beklenen getiri oranı A 1 =İlk yatırım tutan iken,

6 114 1 Tuncay Turan Turabağ/u denklemiyle gösterilen -ve projenin gelecekte sağlayaca5 ~ u"-lü.c>,cı> nakit akışlannın bugüne indirgenerek elde edilen tutardan ilk yatırım harcamalarının çıkarılmasını ifade eden- net bugünkü değeri pozitif olan projeler kabul edilmelidir. Ancak, yöneticiler; projeye yapılacak yatırım tutarı ve sonrasında ödenecek borç ve temettülerin, imtiyazları fonlamak için de kullanılan serbest nakit akışını azahacağını düşünürlerse, pozitif net bugünkü değere sahip de olsa projeyi onaylamayacaklardır (Kochhar, 1996; 715). (iii)varlık ikamesine gidilmesi (Asset substitution problem): Yöneticilerin ikinci optimallikte yatırımlara yönelmesini ifade eden varlık ikamesinin nedenini, iş güvenceleriyle ilgili kuşkulan oluşturur. Firmanın zayıflaması veya iflas etmesi durumunda faydalarını ve hatta işlerini kaybetmekle yüz yüze kalacak olan yöneticiler, riski azaltmak için düşük getirili ancak güvenli projeleri seçebilir, iflas olasılığını azaltmak için borç/öz sermaye oranını düşük tutabilirler. Daha az riskli varlıklara yönelinmesi, vekalet problemleriyle özdeşleştirilen ve firma varlıklarının (aynı zamanda firmanın) değerinin düşmesini ifade eden, varlık ikamesi (asset substitution) problemini oluşturur (Leland ve Helwege, 1994; 3-4). (iv)finansman kaynaklarının seçiminde yanlış tercihlerde bulunulması: Yeni projelerin finansmanında yöneticilerin önünde; öz sermaye ve borçlanma olmak üzere başlıca iki alternatif vardır. Eğer yöneticiler, mevcut hissedarlara hoş görünebilmek için temettü ödemesinde bulunmuş ve kaynaklarını azaltmışlarsa, girecekleri yatırımları finanse etmek amacıyla sermaye piyasasına başvurup yeni hisse senedi ihracında bulunabilirler. Ancak bu, işlem maliyeti oluşturacak şekilde sermaye maliyeti (flotation costs) yüklenilmesiyle sonuçlanır. Artan ölçüde borç kullanımı 5 ise, firma toplam riskini arttırarak borç verenleri daha yüksek faiz istemeye yönelttiğinden, firma değerinin düşmesine neden olur (Maksimoviç ve Zechner, 1991; 1620). (v)firma el değiştirmelerinde yetki verenlerin zararına hareket edilmesi: Bir yatırım kararı olan firma el değiştirme işlemleri, Şekil 2'deki gibi sınıflandırılabilir. Vekalet problemleri açısından, firma el değiştirme şekillerinden çok yöneticilerin takındıkları tutum önem taşımaktadır. İyi bir ürün ile yaygın bir müşteri itibar ve ağına sahip olmakla birlikte, piyasa fiyatının altında değerlenmiş veya kötü yönetildiği için kazançları ve hisse başına değeri azalıp gerçek değeriyle piyasa değeri arasın- 5 Borcun miktarı arttıkça, marjinal vekalet maliyeti de artar (Mello ve Parsons, 1992; 1894).

7 Vekalet - Temsil - Problem ve Maliyetler daki farkın arttığı firmalar, el değiştirme (takeover) -özellikle saldırgan el değiştirme (hostile takeover)- işlemleri için iyi birer hedef oluştururlar. Bunun yanı sıra, işlerini kaybetmek korkusuyla hareket eden yöneticiler, hissedar ve borç verenler açısından yararlı olabilecek el değiştirme olanaklarını ortadan kaldırmak için aşağıda sıralandığı gibi hareket edebilirler (Francis, 1993; 483); - "Golden parachutes" olarak adlandırılan ve herhangi bir el değiştirme sonucu işlerini kaybettiklerinde, büyük tutarlarla ifade edilen tazminatlar almalarını sağlayan anlaşmalar yapılması yönünde hissedarları zorlayabilirler. Şekil2: Firma El Değiştirme İşlemleri Birleşme ve konsolidasyon (Merger and consolidation) Ele Geçirme ~---- Varlıkların Ele Geçirilmesi (Acquisition) (Acquisitions of Assets) El Değiştirmeler (: Vekaleten Oy Kullanma (Takeovers) (Proxy Contest) Hisselerin Ele Geçirilmesi (Acquisitions of Stock) Yönetirnce Satınalma (Going-Private Transactions) Kaynak: (Kara, 1990; 5) -Firmalarını, "poison pills" olarak adlandırılan ve el değiştirme durumunda devreye girecek, büyük tutarlı borç geri ödemeleri gibi, devralını maliyetlerini arttırıcı uygulamalara giderek, taliplerine cazip gösterınemeye çalışabilirler. -Firmayı kontrol etmek amacıyla, oy çokluğuna sahip olmalarını sağlayacak sınıflandırılmış hisse senetleri (classified common stocks) çıkararak veya hissedarların kendilerine verdiği vekaletle kendi lehlerine oy kullanarak (proxy) olası bir el değiştirmeyi engelleyebilirler. Oy çokluğu, onlara devralımı önleyecek şekilde "green mail" olarak tanımlanan firma hisse senetlerini piyasa fiyatının üzerinden geri satın alma imkanını verir. Yine yöneticiler, borçlanarak satın almanın (leveraged buyouts -LBO-) özel bir şekli olan ve yönetirnce satın alma (management buyouts -MBO-) olarak adlandırı-

8 116 1 Tuncay Turan Turaboglu lan işlem öncesinde, bazı bilgileri asimetrik bilgilenme oluşturacak biçimde piyasadan saklayabilirler. Bu durumda, yöneticiler, -hissedarların zararına- firma hisse senetlerinin değerini kasıtlı olarak düşürür ve firmayı daha düşük maliyetle ele geçirmiş olurlar (Francis, 1993; 481) Hisse Senedi Sahiplerinden Kaynaklanan Vekalet Problemleri Fama ve Jensen' e (1983) göre hak sahiplikleri (hisse senetleri) kolaylıkla el değiştirebilen ve haklarının süresi firmanın ömrüyle sınırlı olan hissedarların neden olduğu vekalet problemlerinin kaynağı; sahiplik ve yönetim, bir diğer ifadeyle risk üstlerrimi ve karar fonksiyonlarının birbirinden aynlmış olmasıdır. Hissedarların, gerek yönetim ve gerekse de borç verenlerin zararına olacak şekilde yol açtıkları problemler aşağıdaki başlıklarda toplanabilir. (i)firmanın zararına olacak şekilde temettü ödenmesi: Borç verenler yatınmda bulundukları tahvilleri, firmanın mevcut temettü politikasını sürdüreceği düşüncesiyle fiyatlandırdıklarından, yatırımlardaki kısıtlamalar ve yeni borç çıkarımıyla karşılarran temettülerdeki artış nedeniyle tahvil değeri düşer. Bu arada hissedarların - nakit olarak ödenecek temettülerin vergiye konu olması nedeniyle- hisse senedi biçimindeki temettü ödemelerini tercih etmelerinin firmaya işlem maliyeti yükleyeceği de unutulmamalıdır (Haugen, 1996; 195). (ii)hakların sulandırılması: Yöneticilerin yetkileri veya maaş ve imtiyazlar olarak açıklanan hakları sınırlandırılabilir. Bu durum, yöneticilerin yeterli performans göstermemelerine yol açar. Aynca, tahvil fiyatlaması aynı veya yüksek oranda ek borç çıkarılmayacağı beklentisiyle yapılmışsa, yeni borç çıkarıldığında, borç verenlerin haklannın miktannı belirleyen tahvil değeri de düşer. Bu başlık altında değerlendirilebilecek bir diğer konu da; sınırlı sorumluluk ilkesiyle hareket eden hissedarların, borç verenlerden sağlanan kaynaklarla, yüksek risk-yüksek getiriye sahip projelerin kabul edilmesi yönünde yöneticileri teşvik ederek, borç verenlerden kendilerine refah akışına yol açabilmeleridir. (iii)karlı yatırım fırsatlanndan yararlanılmaması: Hissedarlar -aynı yöneticilerin yaptığı gibi- karlı yatırım fırsatlarını temsil eden pozitif net bugünkü değeri yüksek projeleri redderlebilir veya bu projelerin finansmanı için yeni sermaye edinimine onay vermeyebilirler. Bunun nedenini ise; projenin getireceği nakit akışlarının, borç geri ödemesi olarak borç verenlere veya temettü ödemesi olarak sermaye edinimi çerçevesinde firmaya ortak olan yeni hissedarlara transfer edilmesinin, kendi haklannı azahacağını düşünmeleri oluşturur (Kochhar, 1996; 713). Hissedarlardan kaynaklanan söz konusu problemin bir diğer nedeni de, yetkileri kısıtlarran yöneticiler hissedarlardan proje hakkında onay alana kadar, projeye yatırım olanağının kaçınlmasıdır.

9 Vekalet - Temsil - Problem ve Maliyetler (iv)varlık ikamesine gidilmesi: Riskten kaçınan veya yüksek getirili projelerden kaynaklanacak getirilerin, borç verenlere ve yöneticilere yarayacağını düşünen hissedarların, firma varlıklarını, yüksek risk-yüksek getirili yatınmlardan düşük riskdüşük getirili yatınmlara kaydırmasıdır (Jensen ve Smith, 1985; lll) Tahvil Sahipleri ve Diğer Kredi Verenlerden Kaynaklanan Vekalet Problemleri Firma hak sahiplerinden borç verenlerin kendi çıkarlarını gözetmeleri sonucu ortaya çıkan sorunlar şunlardır; (i) Karlı yatınm fırsatlarından yararlanılmaması: Borç anlaşmalarına koydukları belirli projelerin kabulü veya yeni borçlanmalara gidilmemesi gibi kısıtlamalarla firmaya kaynak aktanınında bulunan borç verenlerin bu davranışları, net bugünkü değeri pozitif olan projelere yatınm yapılamamasıyla sonuçlanabilir. Bu durumda, aslında borç verenler -yönetici ve hissedarların yanında- kendi çıkarlarına da zarar vermiş olurlar. (ii) Firmanın tasfiye edilmesi (Liquidation): Firmanın borçlarını ödeyemez duruma gelmesi sonucu firma ile borçların ertelenmesi (extension) veya kompozisyonunun değiştirilmesi (composition) için anlaşmaya varamayan borç verenler, firmanın varlıklarının satılarak borçlarının ödenmesini isteyebilirler. Firmanın tasfiyesi olarak adlandınlan bu durumda, fırmanın varlıkları satılarak varlık satışından elde edilen gelirle: -Mahkeme ve avukat masrafları ödenir. - Çalışanlara ödenmemiş maaşları göz önüne alınarak belirli tutarlarla sınırlandınlmış ödemelerde bulunulur. - Müşterilerin mal ve hizmet satınalımı amacıyla fırınaya verdikleri depozitolar geri ödenir. -Devlet ve diğer kamu kuruluşlarına vergi ve prim borçları ödenir. - Güvenceli tahvil sahiplerine, tahakkuk etmiş ana para ve faiz ödemesinde bulunulur.. -Güvencesiz tahvil sahiplerine, tahakkuk etmiş ana para ve faizleri ödenir. - Eğer bu ödemeler sonucu varlık satışıyla sağlanan fondan arta kalan olursa, ilkin öncelikli hisse senedi sahiplerine, sonrasında ise adi hisse senedi sahiplerine ödeme yapılarak firmanın hukuki varlığı sona erdirilir (Francis, 1993; 263). Bu açıklamaların ışığında, vekalet problemleri, kaynaklandıkları çıkar gruplarına göre aşağıdaki gibi tablolaştınlabilir.

10 118 1 Tuncay Turan Turaboğlu Tablo 1: Kaynaklandığı Çıkar Gruplarına Göre Vekalet Problemleri - Aldatma (shirking) - Karlı yatırım fırsatlarından yararlanılamaması (underinvestment problem) - Varlık ikamesine gidilmesi (asset substitution problem) - Finansman kaynaklarının seçiminde yanlış tercihlerde bulunulması - Firma el değiştirmelerinde yetki verenlerin zararına hareket edilmesi - Firma zararına olacak şekilde temettü ödenmesi - Hakların sulandırılması././././././ - Firmanın tasfiye edilmesi (liquidation)./ 3. Vekalet Maliyetleri (Agency Costs),_, Kaynakların optimal kullanımını ve firma huzurunu sağlamak gerekçesiyle, çı- kar gruplarının önceliklerine ulaşma isteklerinden kaynaklanan problemierin azaltılmasına çalışmak ve bu çabanın getirdiği maliyetlere katlanmak kaçınılmazdır. İşte bu noktada, sorun artık maliyet içeren vekalet problemleri olmaktan çıkıp vekalet maliyetleri olarak adlandırılır. Jensen ve Meckling (1976) bu maliyetleri; izleme maliyetleri (monitoring costs), tazmin edici-garanti sağlayıcı anlaşma maliyetleri (bonding costs) ve önlenemeyen kayıplar (residualloss) olarak sınıflandırmışlardır. Pozitif vekalet li teratürü olarak adlandırılan bu bakış açısına göre; izleme maliyetleri yetki verenlerce, tazmin edici-garanti sağlayıcı anlaşma maliyetleri vekillerce, önlenemeyen kayıplar ise hem yetki veren ve hem de vekillerce üstlenilmektedir. Ancak farklı sınıflandırmalar da söz konusudur. Easterbrook (1984) önlenemeyen kayıplar yerine, fiili (ex-post) önlemlerin getirdiği maliyetleri, Diacogiannis (1994)

11 Vekalet - Temsil - Problem ve Maliyetler yöneticilerin firma maksimizasyonunu negatif yönde etkilernelerini önlemek için gidilen, yeni organizasyon yapılanmasının getirdiği maliyetleri kullanmışlardır. Ancak, Jensen ve Meckling (1976) bu maliyet unsurlarını da mevcut sınıflandırmalarının içinde belirtmiş olup bu çalışmada da aynı 3.1. İzleme Maliyetleri (Monitoring Costs) şekilde hareket edilmiştir. Vekalet maliyetlerine yol açtığı kabul edilen izleme faaliyetlerine ilişkin ilk çalışma, Alchian ve Demsetz (1972) tarafından yapılmıştır. Başlangıç noktaları, ekip üretimi (team production) sisteminde, her bir çalışanın marjinal faydasının, üretimin çıktısıyla belirlenemeyeceği ve farklı bilgilenme düzeylerinin, marjinal faydanın ölçümünü olumsuz etkileyeceği olup astiarın yönlendirilmesi ile gözlem ve ödüllendirmeyi içeren etkin bir izlemenin gereğine işaret etmişlerdir. Bu bir yerde, Diacogiannis'in de (1994) önerdiği üzere, yeni bir organizasyon yapılanmasını gerektirir. Jensen ve Meckling'in (1976) izlemeyi gerekli görmelerinin nedenini ise; hissedarların, kendilerini aşırı ölçüde imtiyaz kullanımını da içeren hileye karşı nasıl koruyacakları sorusu oluşturur. Önerileri, yöneticilerin izlenmesidir. Böylece etik öğeler içeren ahlaki riziko (moral hazar d) problemi çözümlenebilir (Bo ls ter, Ch an ce ve Rich, 1996; 14). Şekil 3' den de görüleceği üzere; yöneticilerin izlenmesindeki en temel uygulama, yöneticilerce performanslarını gösteren raporların hazırlanmasıdır. Hem hissedarların -çoğunlukla finansal nitelikte olan bu raporları değerlendirecek teknik bilgiden yoksun olmaları nedeniyle- denetçiler görevlendirmeleri hem de yöneticilerin bu tip raporları hazırlamak için harcadıkları zaman izleme maliyeti oluşturur. Şekil3: Yöneticilerin izlenmesi

12 120 1 Tuncay Turan Turaboğlu Bu şekilde açıklanan bir izleme faaliyeti sonucu ortaya çıkan izleme maliyetleri, borç verenler için de söz konusudur. Bunun yanında, özellikle banka ve sigorta kuruluşları, firmanın faaliyetlerini izlemekle görevli elemanlar istihdam edeceklerdir ki, bu da bir izleme maliyetidir. Firma bünyesinde hissedarlarca seçilen Yönetim Kurulu, yöneticilerin izlenmesi görevini yerine getirir. Yönetim kurulu üyelerine izleme maliyeti oluşturacak biçimde maaş ödenir. Ancak zaman içinde yöneticilerle çatışmak yerine, hissedarların hakları üzerinden çıkar ilişkisine gidebilirler. Bunu önlemek için, çalışanlar arasında rekabet sağlayacak biçimde izlemeyi teşvik edici bir organizasyon yapılanmasına gidilebilir. Ancak bu durumda da, yeni bir organizasyon yapılanmasının getirdiği maliyetierin ve rekabet içindeki yöneticilerin birbirlerinden bilgi saklamaları nedeniyle fırma performansı düşebilir. Piyasadaki rekabetin firmayı disipline ettiğinden hareketle ele alınabilecek bir diğer izleme yöntemi, firmanın sermaye piyasasında halka açılmasıdır. Sermaye piyasasında yer alan firmalar bütün yatırımcılarca izleneceğinden, firmanın değeri, özellikle yöneticiler açısından iyi bir gösterge olacaktır. Bu nedenle, firma çıkar grupları, hareketlerinde dikkatli olmak durumundadırlar (Easterbrook, 1984; 654). Sermaye piyasasına açılmak, özellikle temettü ödemelerinin beraberinde getirdiği vergi ve menkul kıyınet çıkarım maliyetlerini içeren işlem maliyetleri ile hesapların denetim firmalarınca incelenmesiyle açıklanan izleme maliyetlerini oluşturmaktadır. Ancak, kurumsal yatırımcılar ve yatırım danışmanlığı yapan firmaların piyasa için bilgi üreterek sosyal bir sorumluluk üstlenmeleri söz konusu maliyetleri azaltmaktadır. Etkinliği de arttırdığından, sermaye piyasasına açılmak en etkili yöntem olmaktadır (Noronha, Shome ve Morgan, 1996; 440) Tazmin Edici-Garanti Sağlayıcı Anlaşma Maliyetleri (Bonding Costs) Vekillerce yetki verenlere, zararları doğrultusunda hareket etmeyecekleri, ederlerse de ortaya çıkacak zararın tazmin edileceğine ilişkin anlaşmalarla somutlaştırılan, güvenceler verilmesinden kaynaklanan maliyetlerdir. Her ne kadar izleme maliyetlerinin yetki verenler tarafından üstlenildiği söyleniyorsa da, gerçekte yetki verenlerce üstlenilen bu faaliyetlerin yürütülmesidir. Çünkü izleme maliyetlerini; hissedarlar yöneticilere, borç verenler de yönetici ve hissedarlara yüklemektedirler. Konuya bu açıdan bakıldığında, tazmin edici-garanti sağlayıcı maliyetler, haklarını azaltan izleme maliyetlerini de yükleomelerini önleyeceğinden vekiller açısından yararlıdır. Bir diğer ifadeyle, tazmin edici-garanti sağlayıcı sorumlulukları üstlenen vekillerin varlığında, yetki verenler daha az izleme gereği duyacaklardır.

13 Vekalet - Temsil - Problem ve Maliyetler Hissedarlada ilişkisinde vekil konumunda olan yöneticilerin, işlerinden ayrılmayacaklarını (örneğin her hangi bir firma el değiştirmesinde), ayrıhclarsa da doğabilecek zararı ödeyeceklerini belirtmeleri, tazmin edici-garanti sağlayıcı bir maliyet yüklenmelerine neden olur (Peterson, 1994; 21). Borç verenlerle ilişkilerinde vekil konumunda olan yönetici ve hissedarların, borç anlaşmalarına konulan kısıtlamaları kabul etmeleri de bu maliyetler içerisinde ele alınır. Kısıtlamalar içeren tahvil anlaşmaları (bond covenants) dört grupta toplanabilir: (i) Üretim-yatırım anlaşmaları: Belirli projelerin kabul edileceği yönünde borç verenlere güvenceler verilir. (ii) Temettü anlaşmaları: Belirli oranda temettü ödeneceği veya hiç ödenmeyeceğine dair yükümlülükler üstlenilir. (iii) Finansman anlaşmaları: Ek borç alınmayacağı ve/veya yeni hisse senedi çıkarılmayacağı taahhütlerinde bulunulur. (iv) Tazmin anlaşmaları: Diğer anlaşmalara koşut olarak uygulanır ve kısıtlamalara uyulmadığında tazminat ödenmesi kabul edilir. Firmanın; üretim-yatırım, temettü ve finansman politikaları birbirleriyle ilgilidirler. Buna göre; bu politikalardan birisine kısıtlama getirildiğinde, diğer politikalar da bu uygulamalardan direkt olarak etkileneceklerdir. Hem borç verenlerin ve hem de hissedarların yararına çözümler ürettiği ampirik çalışmalarla kanıtlanmış (Leland ve Helwege, 1994; 3) kısa vadeli, çağrılabilir (callable) ve değiştirilebilir (convertible) tahvil çıkarımı da, vekillerce güvencesiz tahvihere göre ek yükümlülüklerin üstlenilmesini gerekli kıldığından bu maliyetler içinde sayılabilir. Bu tür tahvillerin çıkarılması firmaya işlem maliyeti de yükler (Barnea, Haugen ve Senbet, 1985; 85) Önlenemeyen Kayıplar (Residual Loss) Jensen ve Meckling'e (1976) göre izleme ve tazmin edici-garanti sağlayıcı anlaşma maliyetlerine katlanılsa bile, önlenemeyen kayıplar olacaktır. Bir diğer ifadeyle, maliyet içeren vekalet problemlerinin minimize edilmesi için maliyete katlanılmakta, ne var ki bu problemler ortadan kaldırılamamaktadır. Sözü edilen kayıplar; firma çıkar gruplarının önceliklerinin sıraya konulamamasının ve optimal dahi olsa, seçilen projelerin uygun biçimde yürütülememesinin firmaya yüklediği alternatif maliyetler olarak tanımlanır (Peterson, 1994; 21). Hiç kuşkusuz, bu durumda firmanın yüklendiği maliyetler daha da artacaktır. Ama buradaki sorun, bu maliyetierin tutannın saptanmasına ilişkindir. Söz konusu tutarın belirlenmesi oldukça güçtür ve ger-

14 122 1 Tuncay Turan Turaboğlu çekte ne vekalet maliyetlerini ve ne de -alınan önlemlerle önüne geçilemeyen- çıkar çatışmalarının getirdiği maliyetleri ölçümleyecek kesin bir model bulunmamaktadır. Bu ise, vekalet maliyetlerini oluşturan problemleri tanımlayacak parametrelerin olmamasından, ya da olsa bile, kullanıldıkları modelin aşırı derecede sadeleştirijip problemi yansıtmamasından kaynaklanmaktadır. (Mello ve Parsons, 1992; 1887). 4.Sonuç Bu çalışmada, vekalet maliyetleri (agency costs), ortaya çıkmasına neden olan firma çıkar gruplarının önceliklerinden kaynaklanan vekalet problemleri incelenerek açıklanmaya çalışılmıştır. Buna göre; firma çıkar gruplarının davranışları, vekalet maliyetlerini firmanın temettü, borç ve öz sermaye politikalarıyla ilişkilendirmektedir. Bununla birlikte, vekalet maliyetlerinin oluşumunda en önemli etkenin yönetici davranışları olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle, firma el değiştirme işlemlerinde dikkatle incelenmesi gerektiği anlaşılan vekalet maliyetlerinin, maliyet azaltıcı tedbirlerle, piyasadaki varlığını sürdürmek isteyen günümüz firmaları için önemli bir uğraşı alanı olacağı açıktır. Öte yandan, fayda maksimizasyonu amacında olan bireysel yatırımcıların da, firma değerini etkileyen vekalet maliyetlerine dikkatle bakmaları gerekmektedir. Ülkemizde ise; yöneticiliğin giderek profesyonelleşmesine rağmen, firmalarımızın geniş ölçüde halka açılmaması ve firma kurucularının sahipliklerini otoriter bir biçimde sürdürmeleri nedenleriyle, -sahiplik ve kontrolün birbirinden ayrılmasıyla ortaya çıkan- vekalet maliyetlerinin, henüz kritik bir inceleme konusu oluşturmadığı anlaşılmaktadır. Ancak, hem tanımlayıcı parametrelerin yetersizliği, hem de modellerin aşırı ölçüde basitleştirilmesi nedeniyle, ölçümlenmesinde büyük bir bilgi boşluğu bulunan vekalet maliyetleri -taşıdığı önemin doğal bir sonucu olarak- sadece gelişmiş ekonomilerde değil ülkemizde de daha uzun yıllar tartışılacak gibi görünmektedir.

15 Vekalet - Temsil - Problem ve Maliyetler KAYNAKÇA 1 1 ı ı ~ l ll Alchian, A.A. and H. Demsetz (1972), "Production, Information Costs, and Economic Organization", American Economic Review, 62, Bae, Sung, Daniel Klein and Raj Padmaraj (1994), "Event Risk Bond Covenants, Ageney Co st of De bt and Equity, and Stockholder Wealth", Financial Management, 23(4), Barnea, A., R.A. Haugen and L.W. Senbet (1985), Ageney Problem and Financial Contracting, Englewood Cliffs, New Jersey, Prentice-Hall. Bolster, P., D. Chance and D. Rich (1996), "Executive Equity Swaps and Corporate Insider Holdings", Financial Management, 25(2), Diacogiannis, George P. (1994), Financial Management: A Modelling Approach Us ing Spreadsheets, Maidenhead, Berkshire, McGraw Hill. Easterbrook, Frank (1984), "Two Agency-cost explanations of Dividends", The American Economic Review, 74(4), Fama, Eugene F. and Michael C. Jensen (1983), "Agency Problems and Residual Claims", Journal of Law & Economics, 26, Francis, Jack Clark (1993), Managements of Investments, Third Edition, McGraw Hill. Haugen, R.A. (1996), "Finance from a New Perspective", Financial Management, 25(1), Jensen, M.C. (1986), "Ageney Cost of Free Cash Flow, Corporate Finance, and the Market for Takeovers", American Economic Review, May, Jensen, Michael and Clifford Smith (1985), "Stockholders, Managers and, Creditor Interests: Applications of Ageney Theory", E.l. Altman and M.G. Subrahmanyam (der), Recent Advances in Corporate Finance içinde, Irwin, Homewood, IL. Jensen, M.C. and William A. Meckling (1976), "Theory of the Firm: Managerial Behaviour, Ageney Costs, and Ownership Structure", Journal of Financial Economics, 3, Kara, Hatice (1990), Şirket El Değiştirmeleri, Yeterlilik Etüdü, Sermaye Piyasası Kurulu, Ankara. Kochhar, Rahul ( 1996), "Explaining Firm Capital Structure: The Role of Ageney Theory V s. Transactions Costs Economics", Strategic Management Journal, 17, Leland, E. Crabbe and Jean Helwege (1994), "Altemative Tests of Ageney Theories ofcollable Corporate Bonds", Financial Management, 23(4), Maggi, Giovanni and Andres Rodriguez-Clare (1995), "Costly Distortion of Information in Ageney Problems", The Rand Journal Of Economics, 26(4), Maksimoviç, Vojislav and JosefZechner (1991), "Debt, Ageney Costs and Industry Equilibrium"., The Journal of Finance, 46(5),

16 124 1 Tuncay Turan Turaboğlu Mello, Antonio S. and John E. Parsons (1992), "Measuring the Ageney Costs OfDebt", The Journal of Finance, 47(5), Noronha, Gregory M., Dilip K. Shome and George E. Morgan (1996), "The Monitoring Rationale for Dividends and the lnteraction of Capital Structure and Dividend Decisions", Journal of Banking and Finance, 20, Peterson, Pamela P. (1994), Financial Management and Analysis. International Edition, McGraw Hill. Ramakrishnan, Ram T.S. and Anjon V. Thakor (1982), "Moral Hazard, Ageney Costs, and Asset Prices in a Competitive Equilibrium", Journal of Financial and Quantitative Analysis, 17(4),

İŞLETMELERDE TEMSİL MALİYETLERİNİN TEST EDİLMESİ: TÜRK İMALAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE AMPRİK BİR UYGULAMA

İŞLETMELERDE TEMSİL MALİYETLERİNİN TEST EDİLMESİ: TÜRK İMALAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE AMPRİK BİR UYGULAMA T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI İŞLETMELERDE TEMSİL MALİYETLERİNİN TEST EDİLMESİ: TÜRK İMALAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE AMPRİK BİR UYGULAMA Yüksek Lisans Tezi Caner SÖYLEMEZ

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

1. Temel Finansal Kavramlar. 2. Finansal Analiz ve Planlama. 3. Yatırım ve Çalışma Sermayesi. 4. Fizibilite Etüdleri- Yatırım Kararının Alınması

1. Temel Finansal Kavramlar. 2. Finansal Analiz ve Planlama. 3. Yatırım ve Çalışma Sermayesi. 4. Fizibilite Etüdleri- Yatırım Kararının Alınması 1. Temel Finansal Kavramlar 2. Finansal Analiz ve Planlama 3. Yatırım ve Çalışma Sermayesi 4. Fizibilite Etüdleri- Yatırım Kararının Alınması 5. Girişimcilikte Finansal Destekler 1 6. Alternatif Finansal

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR İÇİNDEKİLER SAYFA BİLANÇO... 1-2 KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU... 3 ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR

KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR KOÇTAŞ YAPI MARKETLERİ TİC. A. Ş. 31 ARALIK 2013 TARİHİ İTİBARİYLE HAZIRLANAN FİNANSAL TABLOLAR İÇİNDEKİLER SAYFA BİLANÇO... 1-2 KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU... 3 ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

FİRMALARIN TERCİHLERİ... 2

FİRMALARIN TERCİHLERİ... 2 FİRMALARIN TERCİHLERİ... 2 1. ÜRETİM ORGANİZASYONU... 2 1.1. FIRMA VE EKONOMIK PROBLEM... 2 1.1.1. Firma nedir?... 2 1.1.2. Amir ve Vekil İlişkileri... 2 1.1.3. Firma Kararları... 3 1.1.4. İş Organizasyonu

Detaylı

Bölüm 1. Reel ve Finansal Varlıklar. Yatırımlar: Temel Kavramlar. Reel ve Finansal Varlıklar

Bölüm 1. Reel ve Finansal Varlıklar. Yatırımlar: Temel Kavramlar. Reel ve Finansal Varlıklar Bölüm 1 Yatırımlar: Temel Kavramlar Reel ve Finansal Varlıklar Reel ve Finansal Varlıklar Bir yatırımın temel özelliği: Şu andaki tüketimi gelecekte daha fazla tüketebilmek ümidiyle azaltmaktır. Reel Varlıklar

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU Özkaynak nedir? Vergi Usul Kanunu na göre, özkaynak bilançonun aktif toplamı ile borçlar arasındaki fark olup; işletme sahibinin ya da ortakların işletmeye koymuş olduğu varlığı

Detaylı

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar 1. Belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından el değiştirmesini sağlayan piyasalara ne ad verilir? A) Swap B) Talep piyasası C) Spot piyasa D) Vadeli piyasa

Detaylı

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş.

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş. 30 Haziran 2014 ve 31 Aralık 2013 Tarihleri İtibariyle Finansal Durum Tabloları Sınırlı Bağımsız Dipnot Geçmiş Geçmiş Referansları 31.12.2013 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 183.586.792 171.427.777 Nakit ve

Detaylı

2016/2. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı İleri Düzeyde Finansal Muhasebe 2 Eylül 2016 Cuma Sınav Süresi: 2,5 Saat

2016/2. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı İleri Düzeyde Finansal Muhasebe 2 Eylül 2016 Cuma Sınav Süresi: 2,5 Saat 2016/2. Dönem Yeminli Mali Müşavirlik Sınavı İleri Düzeyde Finansal Muhasebe 2 Eylül 2016 Cuma 18.00 Sınav Süresi: 2,5 Saat SORULAR S.1. TMS/TFRS lerde yer alan Varlıkları Değerleme Ölçütleri kapsamında

Detaylı

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş.

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş. 31 Aralık 2013 ve 31 Aralık 2012 Tarihleri İtibariyle Konsolide Finansal Durum Tabloları Sınıflandırılmış) Referansları 31.12.2013 31.12.2012 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 171.427.777 209.417.001 Nakit ve

Detaylı

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi GENEL MUHASEBE KVYK-Mali Borçlar Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi KAYNAK KAVRAMI Kaynaklar, işletme varlıklarının hangi yollarla sağlandığını göstermektedir. Varlıklar,

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR

MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V MUHASEBE, DENETİM VE ETİK KURALLAR...1

Detaylı

Akis Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Anonim Şirketi 7 Mart 2013 Bu rapor 14 sayfadır.

Akis Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Anonim Şirketi 7 Mart 2013 Bu rapor 14 sayfadır. Allianz Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 31 Aralık 2012 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait Yatırım Performansı Konusunda Kamuya Açıklanan

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM Fon talep edenler, fon arz edenler, fon akımını sağlayan araçlar, kuruluşlar ve piyasanın işleyişini düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan

Detaylı

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş.

İhlas Ev Aletleri İmalat San. ve Tic. A.Ş. 31 Aralık 2014 ve 31 Aralık 2013 Tarihleri İtibariyle Finansal Durum Tabloları Dipnot Referansları 31.12.2014 31.12.2013 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 189.204.447 171.427.777 Nakit ve Nakit Benzerleri 6 39.215

Detaylı

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar.

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar. UMS 7 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Nakit Akım Tablosu Kontrol listesinin bu kısmı nakit akım tablosunun nasıl hazırlaması gerektiğini açıklayan UMS 7 ye yöneliktir.

Detaylı

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 1. SERMAYE, YATIRIM VE TASARRUF 2 1.1. SERMAYE VE YATIRIM 2 1.2. TASARRUF VE PORTFÖY TERCİHİ 2 1.3. SERMAYE PİYASASI 3 2. SERMAYE TALEBİ 3 2.1. YATIRIMIN NET BUGÜNKÜ

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Giriş... 1 BİRİNCİ BÖLÜM ŞİRKETLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Giriş... 1 BİRİNCİ BÖLÜM ŞİRKETLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Giriş... 1 BİRİNCİ BÖLÜM ŞİRKETLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER 1. ŞİRKET KAVRAMI... 3 2. ŞİRKETLERİN UNSURLARI... 3 3. ŞİRKETLERİN SINIFLANDIRILMASI... 4 3.1. Adi Şirketler... 5 3.2. Ticaret Şirketleri...

Detaylı

XI-29-KONSOLİDE OLMAYAN İncelemeden Bağımsız Denetimden

XI-29-KONSOLİDE OLMAYAN İncelemeden Bağımsız Denetimden BİLANÇO XI-29-KONSOLİDE OLMAYAN İncelemeden Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 31.03.2013 31.12.2012 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 1.536.376 1.551.638 Nakit ve Nakit Benzerleri Not.6 7.695 2.755 Finansal Yatırımlar

Detaylı

ASHMORE PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2012-30.09.2012 DÖNEMİNE AİT FAALİYET RAPORU

ASHMORE PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2012-30.09.2012 DÖNEMİNE AİT FAALİYET RAPORU ASHMORE PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2012-30.09.2012 DÖNEMİNE AİT FAALİYET RAPORU A. GİRİŞ 1. Ashmore Portföy Yönetimi A.Ş. nin Organizasyonu ve Faaliyet Konusu Ashmore Portföy Yönetimi A.Ş. ( Şirket )

Detaylı

GARANTİ PORTFÖY YÖNETİMİ AŞ TARAFINDAN YÖNETİLEN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT AŞ GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONUNA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz

Detaylı

Finansal Yönetim Giriş

Finansal Yönetim Giriş Finansal Yönetim Giriş İKTİSAT İKTİSAT 1900 LÜ YILLARIN BAŞI FİNANSMAN 1900 LERİN BAŞI İYİ BİR FİNANSMANCI 1930 LARA KADAR Firmayı kredi kuruluşlarına karşı en iyi biçimde takdim eden Firmaya en fazla

Detaylı

Finansal Sistem, Sermaye Piyasaları ve Sermaye Piyasası Mevzuatı

Finansal Sistem, Sermaye Piyasaları ve Sermaye Piyasası Mevzuatı Finansal Sistem, Sermaye Piyasaları ve Sermaye Piyasası Mevzuatı A Kitapçığı 10. Soru Soru Hatalı Değil. I- Birleşme sözleşmesi genel kurullarca onaylanmadan önce Sermaye Piyasası Kuruluna başvurularak

Detaylı

Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 31 Aralık Aralık Bağımsız Denetimden Geçmiş VARLIKLAR

Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 31 Aralık Aralık Bağımsız Denetimden Geçmiş VARLIKLAR 31 Aralık 2012 Tarihi İtibarıyla Finansal Durum Tablosu VARLIKLAR Notlar 31 Aralık 2012 31 Aralık 2011 Dönen Varlıklar 240.045.239 134.570.092 Nakit ve nakit benzerleri 5 85.194.100 106.690.380 Finansal

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

ŞEKER PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

ŞEKER PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ŞEKER PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2016 31.03.2016 DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU 02.05.2016 A. GENEL BİLGİLER 1. Raporun İlgili Olduğu Hesap Dönemi 01.01.2016 31.03.2016 dönemine ait faaliyet raporudur.

Detaylı

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI

ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI ÜNİTE 4: FAİZ ORANLARININ YAPISI Faiz oranlarının yapısı; Menkul kıymetlerin sahip olduğu risk, Likidite özelliği, Vergilendirme durumu ve Vade farklarının faiz oranlarını nasıl etkilediğidir. FAİZ ORANLARININ

Detaylı

Bağımsız İncelemeden Geçmemiş. Denetimden Geçmiş Notlar 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR

Bağımsız İncelemeden Geçmemiş. Denetimden Geçmiş Notlar 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR 31 Mart 2015 Tarihi İtibarıyla Özet Finansal Durum Tablosu (Bilanço) VARLIKLAR Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 Dönen Varlıklar 201.482.506 251.625.938 Nakit ve nakit benzerleri

Detaylı

GALATA MENKUL DEĞERLER A.Ş.

GALATA MENKUL DEĞERLER A.Ş. GALATA MENKUL DEĞERLER A.Ş. 31.12.2011 FAALİYET RAPORU Yönetim kurulu olarak Genel Kurula sunduğumuz faaliyet raporumuzda belirtilen hususlar kapsamında, ara dönemi ilgilendiren önemli olaylar ile bunların

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

ÜNİTE:1. Para ve Finansal Sistem ÜNİTE:2. Mali Varlık Fiyatlarının Belirlenmesi ÜNİTE:3. Finansal Kurumlar ve Piyasalar ÜNİTE:4

ÜNİTE:1. Para ve Finansal Sistem ÜNİTE:2. Mali Varlık Fiyatlarının Belirlenmesi ÜNİTE:3. Finansal Kurumlar ve Piyasalar ÜNİTE:4 ÜNİTE:1 Para ve Finansal Sistem ÜNİTE:2 Mali Varlık Fiyatlarının Belirlenmesi ÜNİTE:3 Finansal Kurumlar ve Piyasalar ÜNİTE:4 Bankacılık Sektörü ve Banka Yönetimi ÜNİTE:5 1 Para Arzının Belirlenmesi ve

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

FAALİYET RAPORU

FAALİYET RAPORU Saxo Capital Markets Menkul Değerler A.Ş. 01.01.2012-30.09.2012 FAALİYET RAPORU 1 İÇİNDEKİLER I. GİRİŞ... 3 1- Raporun Dönemi... 3 2- Şirketin Ünvanı... 3 3-30.09.2012 tarihi itibarıyla yönetim kurulunda

Detaylı

1. İŞLETMELERDE KAYNAK BULMANIN ÖNEM NEMİ VE KAYNAK SAĞLAMA SİSTEM STEMİ OLARAK FİNANSMAN 1.1. İşletmelerde Kaynak Bulmanın Önemi ve Likidite Kavramı Bütün işletmeler amaçlarını gerçekleştirmek için temel

Detaylı

Finansal Yönetim, 15.414. Prof. Jonathan Lewellen. MOT Programı, 2003 Yaz dönemi

Finansal Yönetim, 15.414. Prof. Jonathan Lewellen. MOT Programı, 2003 Yaz dönemi Finansal Yönetim, 15.414 Prof. Jonathan Lewellen MOT Programı, 2003 Yaz dönemi Hazırlıklar Okuma Brealy ve Myers, Principles of Corporate Finance Ders notları Okuma paketi + örnekler İnternet sayfaları

Detaylı

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar 1) Sermaye piyasası araçları satış tebliğine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? ihracında fiyat, satış ve dağıtım esasları, kural olarak ihraççı ve/veya halka arz eden tarafından belirlenir.

Detaylı

İncelemeden Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 30 Eylül 2010 31 Aralık 2009 VARLIKLAR

İncelemeden Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 30 Eylül 2010 31 Aralık 2009 VARLIKLAR Tarihi İtibarıyla Konsolide Bilanço VARLIKLAR Bağımsız Denetimden Geçmiş Notlar 31 Aralık Dönen Varlıklar 147.230.613 145.295.381 Nakit ve nakit benzerleri 6 123.560.598 116.183.344 Finansal yatırımlar

Detaylı

KOÇ HOLDİNG A.Ş. Holding Finansal Rapor Konsolide Aylık Bildirim

KOÇ HOLDİNG A.Ş. Holding Finansal Rapor Konsolide Aylık Bildirim KAMUYU AYDINLATMA PLATFORMU KOÇ HOLDİNG A.Ş. Holding Finansal Rapor 2016 2. 3 Aylık Bildirim Finansal Tablolara ilişkin Genel Açıklama Bağımsız Denetçi Görüşü Bağımsız Denetim Kuruluşu Denetim Türü Denetim

Detaylı

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ İçerik Değer Kavramı Nominal değer Defter değeri Tasfiye değeri İşleyen teşebbüs değeri Piyasa (borsa) değeri ve Teorik ya da İçsel

Detaylı

1AKTİF AKADEMİ. Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar. 2) Sermaye piyasası araçları satış tebliğine

1AKTİF AKADEMİ. Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar. 2) Sermaye piyasası araçları satış tebliğine 1) Sermaye piyasası araçları satış tebliğine A) Sermaye piyasası araçlarının ihracında fiyat, satış ve dağıtım esasları, kural olarak ihraççı ve/veya halka arz eden tarafından belirlenir. B) Sermaye piyasası

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

1) SPK Temel Düzey Lisanslama Sınavlarına Kimler Girebilir.? Lise Mezunu, 2 yıllık Yüksekokul mezunu, 4 yıllık Fakülte mezunları girebilir.

1) SPK Temel Düzey Lisanslama Sınavlarına Kimler Girebilir.? Lise Mezunu, 2 yıllık Yüksekokul mezunu, 4 yıllık Fakülte mezunları girebilir. 1) SPK Temel Düzey Lisanslama Sınavlarına Kimler Girebilir.? Lise Mezunu, 2 yıllık Yüksekokul mezunu, 4 yıllık Fakülte mezunları girebilir. 2) SPK Temel Düzey Lisansını Alanlar Ne İş Yaparlar.? A- Lise,

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU A. TANITICI BİLGİLER

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU A. TANITICI BİLGİLER A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Fon Toplam Değeri 2.155.647 Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman,

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ FİNANSAL YÖNETİM İŞLETME (ÇALIŞMA) SERMAYESİ YÖNETİMİ VE Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA ÇALIŞMA SERMAYESİ Kısa vadeli veya cari varlıklar ve borçlar topluca çalışma sermayesi olarak bilinir. Dönen Varlıklar:

Detaylı

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A-TANITICI BİLGİLER: EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU Euro Kapital Yatırım

Detaylı

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MENKUL KIYMET YATIRIMLARI KISA ÖZET

Detaylı

Sermaye Yapısı: Bilgi ve Aracılık

Sermaye Yapısı: Bilgi ve Aracılık Sermaye Yapısı: Bilgi ve Aracılık 1 Büyük Resim: 1. Kısım Finansman A. Finansman İhtiyaçlarının Belirlenmesi 6 Şubat Vaka: Wilson Ahşap 1 11 Şubat Vaka: Wilson Ahşap 2 B. Optimal Sermaye Yapısı: Temeller

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

Finansal Yatırım ve Portföy Analizi

Finansal Yatırım ve Portföy Analizi Finansal Yatırım ve Portföy Analizi Ayşegül İşcano glu Çekiç Trakya University-Department of Econometrics HAFTA 5 BÖLÜM B:Değerleme 1 Hisse Senedi Değerleme Hisse Senedi Değerleme Hisse senetlerinin değerlerinin

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK 30 HAZİRAN 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR 1 ALLİANZ HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ A. TANITICI BİLGİLER

Detaylı

İncelemeden Geçmiş. İlişikteki notlar bu konsolide finansal tabloların ayrılmaz bir parçasıdır.

İncelemeden Geçmiş. İlişikteki notlar bu konsolide finansal tabloların ayrılmaz bir parçasıdır. 2011 Tarihi İtibarıyla Konsolide Bilanço Bağımsız Denetimden Notlar 2011 31 Aralık VARLIKLAR Dönen Varlıklar 96.667.513 90.237.745 Nakit ve nakit benzerleri 5 77.834.622 73.198.883 Finansal yatırımlar

Detaylı

Fonun Yatırım Stratejisi

Fonun Yatırım Stratejisi İŞ PORTFÖY İKİNCİ DEĞİŞKEN FON PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM YÖNETİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 31/05/2006 30.06.2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Stratejisi

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Kurumsal Finansman Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim ( X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414

Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414 Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Finansman kararları Finansman modelleri ve piyasanın tepkisi Ödeme politikası Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 17 Finansman kararları Amaç nedir?

Detaylı

Özsermaye Değişim Tablosu

Özsermaye Değişim Tablosu Özsermaye Değişim Tablosu Finansal Tablo Türü Raporlama Birimi Konsolide Olmayan TL Ref. Sermaye Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları Hisse Senedi İhraç Primi kardan ayrılan Kısıtlanmış Yedekler Geçmiş Yıllar

Detaylı

78.352.528 Diğer dönen varlıklar 16 16.381.898 9.804.221

78.352.528 Diğer dönen varlıklar 16 16.381.898 9.804.221 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Finansal Durum Tablosu (Bilanço) VARLIKLAR Notlar 31 Aralık 2014 31 Aralık 2013 Dönen Varlıklar 251.625.938 233.029.758 Nakit ve nakit benzerleri 5 123.909.277 101.043.123

Detaylı

: Bu rapor 01 Ocak Aralık 2012 çalışma dönemini kapsamaktadır.

: Bu rapor 01 Ocak Aralık 2012 çalışma dönemini kapsamaktadır. Sayfa No: 1 Raporun Dönemi Ticaret Ünvanı : Bu rapor 01 Ocak 2012 31 Aralık 2012 çalışma dönemini kapsamaktadır. : Prim Menkul Değerler A.Ş. Ticaret Sicil No : 247130 Merkez Adresi : Levent Caddesi No.3

Detaylı

SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ MART 2010 İTİBARI İLE YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ MART 2010 İTİBARI İLE YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ MART 2010 İTİBARI İLE YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU Değerli Ortaklarımız, Şirketimizin Mart 2010 dönemine ilişkin faaliyetleri aşağıda özetlenmiştir.

Detaylı

İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş.

İNTEGRAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMEMİŞ 0 - FİNANSAL DURUM TABLOSU (BİLANÇO) Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem Önceki Dönem 31.12.2012 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 50.855.716 42.572.981 Nakit ve Nakit Benzerleri

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel Gayrimenkul Değerleme Esasları 19/12/2015 Sınavı 1) Katılım payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulan fon Aşağıdakilerden hangisidir? A)değişken Fon B)fon sepeti C)serbest yatırım fonu

Detaylı

TEB PORTFÖY BİRİNCİ DEĞİŞKEN FON

TEB PORTFÖY BİRİNCİ DEĞİŞKEN FON VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka Arz Tarihi : 08/04/1996 YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER 30/06/2016 tarihi itibarıyla

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi.

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi. i FİRMA DEĞERLEMESİ Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi İstanbul, 2009 ii Yay n No : 2240 flletme - Ekonomi : 351 2. Bas Ekim

Detaylı

Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama

Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama UMS 26 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Emeklilik Fayda Planlarında Muhasebeleştirme ve Raporlama Kontrol listesinin bu kısmı emeklilik fayda planlarına ilişkin mali tabloların

Detaylı

SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ İLİŞKİSİ: İMKB DE BİR UYGULAMA

SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ İLİŞKİSİ: İMKB DE BİR UYGULAMA T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ İLİŞKİSİ: İMKB DE BİR UYGULAMA Selim GÜNGÖR Yüksek Lisans Tezi Çorum 2012 SAHİPLİK YAPISI VE TEMETTÜ

Detaylı

ASHMORE PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2009-30.06.2009 DÖNEMİNE AİT FAALİYET RAPORU

ASHMORE PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2009-30.06.2009 DÖNEMİNE AİT FAALİYET RAPORU ASHMORE PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 01.01.2009-30.06.2009 DÖNEMİNE AİT FAALİYET RAPORU 1 A. GİRİŞ 1. Ashmore Portföy Yönetimi A.Ş. nin Organizasyonu ve Faaliyet Konusu Ashmore Portföy Yönetimi A.Ş. ( Şirket

Detaylı

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Faiz: Paranın maliyeti Ekonomik Eşdeğerlik Faiz Formülleri Özel Eşdeğerlik Hesaplamaları

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. 173 Gün Vadeli Banka Bonosu Ve 383 Gün Vadeli Tahvil İhracı Tanıtım Sunumu

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. 173 Gün Vadeli Banka Bonosu Ve 383 Gün Vadeli Tahvil İhracı Tanıtım Sunumu T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. 173 Gün Vadeli Banka Bonosu Ve 383 Gün Vadeli Tahvil İhracı Tanıtım Sunumu Hazine ve Strateji Yönetimi Genel Müdür Yardımcılığı Finansal Piyasalar Bölüm Başkanlığı İhraç Miktarı

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

Finansal Rapor. Konsolide Aylık Bildirim

Finansal Rapor. Konsolide Aylık Bildirim KAMUYU AYDINLATMA PLATFORMU OLMUKSAN INTERNATIONAL PAPER AMBALAJ SANAYİ VE TİCARET A.Ş. Finansal Rapor 2016-3. 3 Aylık Bildirim Finansal Tablolara ilişkin Genel Açıklama Finansal Rapor Finansal Durum Tablosu

Detaylı

MEKSA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLANÇO (TL) Bağımsız Denetim'den (XI-29 KONSOLİDE OLMAYAN) Geçmiş Geçmiş MSA

MEKSA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. BİLANÇO (TL) Bağımsız Denetim'den (XI-29 KONSOLİDE OLMAYAN) Geçmiş Geçmiş MSA MEKSA YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. MSA BİLANÇO (TL) Bağımsız Denetim'den (XI-29 KONSOLİDE OLMAYAN) Geçmiş Geçmiş Dipnot Referansları 31.12.2008 31.12.2007 VARLIKLAR Dönen Varlıklar 18,036,855 25,203,137

Detaylı

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ Sayın İlgili: İç denetim teknik bir uzmanlık alanı olmanın ötesinde çok temel bir yönetim aracıdır. Yönetim sürecinin temel bir unsuru olan kontrol ve izleme rolü iç denetim

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

ARÇELİK A.Ş. Finansal Rapor Konsolide Aylık Bildirim

ARÇELİK A.Ş. Finansal Rapor Konsolide Aylık Bildirim KAMUYU AYDINLATMA PLATFORMU ARÇELİK A.Ş. Finansal Rapor 216 2. 3 Aylık Bildirim Finansal Tablolara ilişkin Genel Açıklama 1 Ocak 3 Haziran 216 ara hesap dönemine ait özet konsolide finansal tablolar Bağımsız

Detaylı

SODA SANAYİİ A.Ş. Finansal Rapor Konsolide Aylık Bildirim

SODA SANAYİİ A.Ş. Finansal Rapor Konsolide Aylık Bildirim KAMUYU AYDINLATMA PLATFORMU SODA SANAYİİ A.Ş. Finansal Rapor 2016-3. 3 Aylık Bildirim Finansal Tablolara ilişkin Genel Açıklama SODA SANAYİİ A.Ş. EYLÜL 2016 MALİ TABLOLAR VE DİPNOAR Finansal Durum Tablosu

Detaylı

-İÇİNDEKİLER- BÖLÜM I: İŞTİRAK KAZANÇLARI İSTİSNASI... 1 A. Kısa Soru ve Cevaplar: B. Uygulamalı Sorular:... 49

-İÇİNDEKİLER- BÖLÜM I: İŞTİRAK KAZANÇLARI İSTİSNASI... 1 A. Kısa Soru ve Cevaplar: B. Uygulamalı Sorular:... 49 -İÇİNDEKİLER- BÖLÜM I: İŞTİRAK KAZANÇLARI İSTİSNASI... 1 A. Kısa Soru ve Cevaplar:... 2 B. Uygulamalı Sorular:... 4 1. İştirak Kazancının Ticari Bilanço Karından Fazla Olması:... 4 2. Dar Mükellef Kurumların

Detaylı

YEŞİL YATIRIM HOLDİNG A.Ş. FİNANSAL DURUM TABLOSU (BİLANÇO) (Tüm Tutarlar, Türk Lirası olarak gösterilmiştir) Yeniden Sınıflandırılmış

YEŞİL YATIRIM HOLDİNG A.Ş. FİNANSAL DURUM TABLOSU (BİLANÇO) (Tüm Tutarlar, Türk Lirası olarak gösterilmiştir) Yeniden Sınıflandırılmış FİNANSAL DURUM TABLOSU (BİLANÇO) (Tüm Tutarlar, Türk Lirası olarak gösterilmiştir) Yeniden Sınıflandırılmış İncelemeden Bağımsız Denetimden Geçmemiş Geçmiş Cari Dönem Önceki Dönem Notlar 30.09.2013 31.12.2012

Detaylı

A-

A- I- Cari Varlıklar VARLIKLAR A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 2.781.687.233 2.304.904.212 1- Kasa 14 40.837 18.864 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 2.201.116.591 1.937.834.876 4- Verilen Çekler Ve

Detaylı

AKSİGORTA ANONİM ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO

AKSİGORTA ANONİM ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO 31 ARALIK 2015 TARİHİ İTİBARİYLE VARLIKLAR I- CARİ VARLIKLAR Dipnot (31/12/2015) (31/12/2014) A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 551.303.762 819.757.469 1- Kasa 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 374.800.368

Detaylı

TMS 7 NAKİT AKIŞ TABLOLARI

TMS 7 NAKİT AKIŞ TABLOLARI 1. AMACI TMS 7 NAKİT AKIŞ TABLOLARI Bu Standardın amacı, işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerinden dönem buyunca elde edilen nakit akışlarını sınıflandıran nakit akış tablosu vasıtasıyla, bir işletmenin

Detaylı

A-

A- VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 2.364.314.943 2.304.904.212 1- Kasa 14 38.784 18.864 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 1.961.058.269 1.937.834.876 4- Verilen Çekler Ve

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2013-30.06.2013 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2013-30.06.2013 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2013-30.06.2013 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A-TANITICI BİLGİLER: Euro Kapital Yatırım

Detaylı

ŞEKER PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU

ŞEKER PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ŞEKER PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş. 0.0.206 30.06.206 DÖNEMİ YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU.08.206 A. GENEL BİLGİLER. Raporun İlgili Olduğu Hesap Dönemi 0.0.206 30.06.206 dönemine ait faaliyet raporudur. 2. Şirketin

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

Tahvil Türleri. O Hamiline ve Nama Yazılı Tahviller. O Sabit Faizli ve Değişken Faizli Tahviller

Tahvil Türleri. O Hamiline ve Nama Yazılı Tahviller. O Sabit Faizli ve Değişken Faizli Tahviller Tahvil Şirketlerin fon ihtiyaçlarını karşılamak için çıkardıkları borçlanma senetlerine tahvil denir. Anonim şirketler genel kurul kararı ile tahvil çıkarabilir. Çıkarılan her tahvilin değeri aynı olmalıdır.

Detaylı

VARLIKLAR. Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş I- Cari Varlıklar

VARLIKLAR. Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş I- Cari Varlıklar VARLIKLAR Sınırlı I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 226.230.862 208.419.503 1- Kasa 14 4.723 4.295 2- Alınan Çekler 3- Bankalar 14 201.568.745 177.740.692 4- Verilen Çekler Ve Ödeme

Detaylı

İŞ YATIRIM ORTAKLIĞI ANONİM ŞİRKETİ NİN

İŞ YATIRIM ORTAKLIĞI ANONİM ŞİRKETİ NİN İŞ YATIRIM ORTAKLIĞI ANONİM ŞİRKETİ NİN 30 Haziran 2016 Tarihinde Sona Eren Ara Hesap Dönemine Ait Yatırım Performansı Konusunda Kamuya Açıklanan Bilgilere İlişkin Rapor A. TANITICI BİLGİLER I) ŞİRKETE

Detaylı