Ders Özeti. Ders 2. PC nin İç Organizasyonu. Mikroişlemcinin Organizasyonu. Basitçe İşlemciyi Oluşturan Parçalar. Mikroişlemciler

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ders Özeti. Ders 2. PC nin İç Organizasyonu. Mikroişlemcinin Organizasyonu. Basitçe İşlemciyi Oluşturan Parçalar. Mikroişlemciler"

Transkript

1 Ders Özeti Ders Bilgisayarlar Hakkında Mikroişlemci ve Bilgisayar sisteminin yapısı Temel komut işleme süreci x86 kaydedicileri (registers) x86 hafıza temelleri Çevre cihazları x86 assembly diline giriş Öğr. Gör. Eren ERENER AİBÜ/DMYO PC nin İç Organizasyonu Memory (Hafıza) Mikroişlemcinin Organizasyonu CPU Kontrol Kaydedicileri CPU Control (Kontrol yolu) Address (Adres yolu) Data (Veri yolu) Expansion Bus (genişleme yolu) ALU BIU Kontrol Control Address Data Genel Amaçlı Kaydediciler Peripherals (Çevre cihazları) Durum Kaydedicileri Mikroişlemciler Basitçe İşlemciyi Oluşturan Parçalar Ardarda gelen kodları işleyen çiplerdir. Mikroişlemci çok basit hesaplamaları yapar Aritmetik işlemler (toplama, çıkartma, çarpma, bölme) Lojik işlemler (ve, veya, değil v.s.) Veri taşıma (hafızadan veya hafızaya) Programları hızlı bir şekilde çalıştırır. ALU (Aritmetik Lojik Unite) İşlemcinin kalbi olarak bilinen hesaplamaların yapıldığı yer Registers (kaydediciler) Flip-flop denilen elektronik elemanlardan oluşan işlemcinin içindeki çok hızlı hafıza üniteleri Sayıları ve kapasiteleri fazla değildir ama mikroişlemcinin en önemli parçalarıdırlar. Cache ( Keş diye okunur) SRAM dan yapılmış çip içindeki hafıza ünitesidir Çok hızlı data erişimine izin verirler Kaydedicilerden hızlı değillerdir fakat, harici hafızadan hızlıdırlar Cache bellek donanım tarafından kullanılır, kontrol edilir.

2 İşlemciyi Oluşturan Parçalar (basitçe) x86 Bus Interface ( Komut, veri, kontrol ve adres bilgilerini taşıyan yollar) Hafızaya veya giriş/çıkış cihazlarına ne zaman erişim olsa iletişim bu ünite üzerinden gerçekleşir. Control and instruction unit (Kontrol ve komut birimi) İşlemcinin işlemesi gereken komutları hafızadan alır - getirir Komutların kodlarını çözer Program akışını kontrol eder Bügün dünyadaki bilgisayar sistemlerinin %90 ını oluşturan işlemci ve işletim sistemini; Mikrosoft/Intel ikilisini ifade eder. x86 Özel bir komut kümesi ve mikroişlemci mimarisini ifade eder. İşlemci çekirdeği x86 komut setine bağımlıdır ve bu komut seti son 0 yıldır bazı modifikasyonlar geçirmiş ve artmıştır. x86 bir CISC (Complex Instruction Set Computer) yani karmaşık komut setini kullanan bilgisayardır. 0,000+ komut u ifade eder. Bunlardan birçoğunu bu derste göreceksiniz. Temel Komut İşleme Süreci Basit olarak 3 adımda gösterebiliriz Hafızadan komutu al-getir Ne yapacağını belirlemek için kodunu çöz Komutu icra et Eğer varsa hafızadan operandınıda getir Sonucu sakla Eski bilgisayarların komut işleme süreçi Fetch Decode Execute Fetch Decode Execute... Busy Idle Busy Busy Idle Busy... Mikroişlemci Bus (Yollar) Gelişmiş Komut işleme süreci Günümüzde mikroişlemciler pipeline denilen çoklu işhatlarını kullanır. Mikroişlemci bir programı işlerken bazı zamanlarda yollar boşta (idle) kalır, bu boşta kalan zamanı başka işler yaparak zamandan kazanma temeline dayanır. Bu sayede program daha kısa zamanda işlenmiş olur. Komut sayısının çok fazla olduğu programlar bu sayede çok hızlı çalışır. Fetch: Al-getir Decode: Kodunu çöz Execute: İcra et Idle: Boşta Busy: Meşgul Pipeline: Kelime karşılığı boru hattı demektir fakat bu kelimeyi çoklu işhattı olarak düşüneceğiz. İş hattı teknolojisini daha iyi anlamak için animasyonlara gözatınız. Pipelining (İş hattı teknolojisi) Registers (Kaydediciler) Fetch Fetch Fetch Fetch Store Fetch Fetch Load Fetch Decode Decode Decode Decode Idle Decode Decode Idle Decode Exec. Exec. Exec. Exec. Idle Exec. Exec. Idle Exec Bus (yollar) Instruction Unit (komut birimi) Execution Unit (icra birimi) Kaydediciler geçici saklama birimleridir. Hafıza hiyerarşisinde ilk sırada yeralır Sistemdeki en hızlı hafıza birimidir Amaçları Aritmetik/lojik işlemlerde veriler buralarda tutulur Veri veya komutların bulunduğu hafıza bölgelerini gösterir Kontrol bilgilerini üzerlerinde tutarlar Hafıza Talebi Hafıza talebi Fetch: Al-getir Decode: Kodunu çöz Exec.: İcra et Idle: Boşta Memory request: Hafıza talebi Store : Yükle (sakla)

3 x86 Registers (x86 kaydedicileri) Genel Amaçlı Kaydediciler General Purpose (Genel Amaçlı) Accumulator Base Count Data EAX EBX ECX EDX Accumulator: Akümülatör Base: Taban Count: Sayıcı Instr Pointer : Komut işaretçisi Flags: Bayraklar Stack : Yığın AH BH CH DH AX BX CX DX AL BL CL DL Dest: Hedef Source: Kaynak Code: Kod Data : Veri Special Registers (Özel kaydediciler) Instr Pointer Flags CS DS ES SS FS GS EIP EFLAG IP FLAG Segment Registers (Segment kaydedicileri) Code Segment Data Segment Extra Segment Stack Segment Index Registers (indeks kaydedicileri) Stack Pointer ESP Base Pointer EBP Dest Index EDI Source Index ESI SP BP DI SI Accumulator (AH,AL,AX,EAX) Matematiksel hesaplamalarda akümülatör görevi üstlenir Base (BH,BL,BX,EBX) Hafıza bölgelerini işaret eder Count (CL,CH,CX,ECX) Döngülerdeki dönme sayısını içinde tutar Otomatik olarak arttırılıp azaltılabilir Data (DL,DH,DX,EDX) Hesaplamalardaki verileri tutar mul/div (çarpma/bölme) komutlarında MSB olarak kullanılır Genel amaçlı kaydediciler hakkında Index Registers (İndeks kaydedicileri) ve sonrası mikroişlemcilerin GA kaydedicileri aynıdır. Genel amaçlı kaydedicilerin hepsi nin ayrı bir özelliği vardır. Bu kaydedicileri ne işe yaradığını daha sonra örneklerle göreceğiz Kaydedicileri daha verimli kullanmak için çok örnek yapmanız gereklidir. SP, ESP Yığın işaretçisi (daha sonraki derslerde gösterilecek) BP, EBP Yığın hafıza bölgesini adreslemede kullanılır SI, ESI, DI, EDI Source/Destination (kaynak/hedef) kaydedicileridir Dizilerin başlangıç adreslerini gösterirler Dizi ve benzeri data (veri) tipleri üzerinde işlem yaparken kullanılırlar. Segment Kaydedicileri Özel kaydediciler CS Komutların saklı olduğu hafıza bölgesini işaret eder DS Bir programda kullanılan verilerin bulunduğu hafıza bölgesini işaret eder SS Hafızadaki yığın bölgesini işaret eder ES,FS,GS Şayet gerekli olursa ek olarak kullanılacak olan veri bölgelerini işaret eder. IP, EIP Mikroişlemcinin işleyeceği bir sonraki komutun hafıza adresini gösterir FLAG, EFLAG Bayrak kaydedici, değişik işlemler sonucunda yenilenen bir grup bit ten oluşur, örneğin carry (elde), overflow (taşma), zero (sonuç sıfır) bayraklarının herbiri bir bittir. Dallanma komutlarında çok kullanılır. Segment: Hafızanın belirli bir amaç için ayrılmış olan bölümünü ifade eder

4 Memory (Hafıza) Hafızayı genellikle byte lardan oluşan bir dizi olarak görürsünüz. Fakat gerçek hafıza organizasyonu biraz farklıdır Odd Bank Even Bank F D E9 B F DE AB FF E C A Odd bank : Tek numaralı adreslerle belirtilen bellek mahalleri Even bank : Çift adresler... Data bus : Veri yolu Bellek mahalini gösteren adres Bellek mahalinde 46 datası var x86 Hafıza Adresleme Modları Adres Bus ın genişliği adreslenebilecek bellek miktarını gösterir Adreslenebilen bellek miktarı sistemde kullanılan fiziksel belleği göstermez. Real mode addressing (gerçek modda adresleme) 8086 işlemcisinin çalışma modudur, 0-bit address bus, 6-bit data bus Gerçek modda sadece 0 dan 0FFFFF h adresine kadar olan hafızayı kullanabiliriz. Ayrıca sadece 6 bitlik kaydedicileri kullanabiliriz. Protected mode addressing (korumalı mod adresleme) 3-bit address bus, 3-bit data bus, 3-bit registers (kullanılabilir) 4 Gigabyte lık hafıza adreslenebilir ve üstü işlemciler hem gerçek hemde korumalı modda çalışabilirler. Data Bus (5:8) Data Bus (7:0) X86 da gerçek mod adresleme Peripherals (Çevre üniteleri) Hafıza Adres formatı Segment:Offset şeklindedir. Gerçek adresi bulmak için: Segment adresi 4 bit kaydırılır Ve offset adresine eklenir Örnek: :3333 için gerçek adres: 5553 Örnek: 000:5553 için gerçek adres : 5553 Aşağıda bazı çevre cihazlarını görüyorsunuz USB veya seri port Timers (zamanlayıcı devre) Programmable Interrupt Controllers (programlanabilen kesme kontrol devreleri) Network cards (ethernet kartları) Ekran kartı, yazıcı, tarayıcı vs. Çevre Üniteleri Örnek Çevre üniteleri CPU nun hafıza ile iletişim kurduğu gibi kontrol, adres ve veri yollarından CPU ile iletişim kurarlar. I/O adres bus 6 bit genişliğindedir, bu yüzden X86 türü işlemcilerde 65,535 I/O port u vardır. I/O data bus 6 bit genişliğindedir. Çevre üniteleri I/O hafıza haritalarında veya sadece hafıza haritalarında gösterilebilirler. Bir ağ kartı I/O Adresi F arasında Memory haritasında C C000FFF arasını kullanıyor Bu cihaza farklı komut tiplerini kullanarak erişebiliriz. Daha ayrıntılı bilgileri ilerleyen derslerde göreceğiz

5 Neden Assembly? Assembly Dosyaları Assembly hızlı programlar yazmanızı sağlar Araştırma sorusu: Assembly dili neden hep tercih edilmez? Assembly sistem programlarının yazılımında gereklidir. Compilers (derleyiciler) Operating systems (işletim sistemleri) Assembly yeni mikroişlemcilerin tasarımında ve dizaynında gerekli bir dildir. DSP ler ve programlanabilen cihazlar için gereklidir. Basitçe 4 kısımdan oluşur Labels (Etiketler) Değişkenler özel bellek mahallerini gösteren etiketlerdir Etiketler programlarınızın dalması gereken alt programlarının hafızadaki adreslerini işaret eder. Instructions/Directives (Komutlar ve Direktifler) Yorumlar veya açıklamalar Data (Veriler) Yorumlar / Açıklamalar! ; Açıklamalar program satırlarınızın karşısına, ; noktalı virgül işaretinden sonra yazılır. ; aynı satır veya satırlarda programın ne iş yaptığı ; veya başka açıklamalar için kullanılırlar ; ayrıca geriye dönüp program kodlarına baktığımızda ; ne yapmak istediğimizi hatırlamamıza yardımcı ; olurlar Labels (Etiketler) ; Etiketler komutun veya alt programın başladığı yerin başına : işareti ile kullanılırlar gecikme: diger_rutin: Gibi... Değişkenler ; aşağıdaki örnekleri inceleyelim sayı DB 55 sayı DB 0FFh sayı3 DW 34h dizi DB, 34, 56, 78, 90 dizi DW, 34, 56, 78, 90 hdizi DB Direktifler ; direktiflere birkaç örnek verelim PROC: Program içinde başka yardımcı programlar yazdığımızda bu direktifi kullanırız.data veya.code : Hafıza bölgesini oluşturuken EQU: sabit değerleri tanımlarken kullanılır etiketler Direktifler veriler

6 Örnekler ; bir prosedür r oluştural turalım Ana proc... ;noktalı yerlere... ;program kodlarını... ;yazacağı ğız Ana endp ;Kod segment başlang langıcını belirleyelim.code ;Kod hafıza bölgesi b başlang langıcı Komut Örnekleri ; Bazı basit komutlar ax, [sayi[ sayi] ; köşeli paranteze dikkat dx, dizi ; köşeli parantez yok gecikme: call jmp diger_rutin gecikme bx,, [sayi[ sayi] Komut Örnekleri.data sayi db 55h ; 55 sayi db 0AAh ; AA sayi3 db h ; dizi db Hello ; C 6C 6F 00...code al, [sayi] ; A bx, sayi3 ; BB 0 00 inc bx ; 43 al, [bx] ; 8A 07 Bir Sonraki Derse Kadar İyi Çalışmalar!

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN 8086/8088 MİKROİŞLEMCİSİ İÇ MİMARİSİ Şekilde x86 ailesinin 16-bit çekirdek mimarisinin basitleştirilmiş bir gösterimi verilmiştir. Mikroişlemci temel iki ayrı çalışma

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Dersin Amacı Mikroişlemciler Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyiciler Micro BASIC Programlama Kullanılacak Programlar MSDOS DEBUG PROTEUS

Detaylı

Quiz:8086 Mikroişlemcisi Mimarisi ve Emirleri

Quiz:8086 Mikroişlemcisi Mimarisi ve Emirleri Öğrenci No Ad-Soyad Puan Quiz:8086 Mikroişlemcisi Mimarisi ve Emirleri S1) 8086 mikroişlemcisi bitlik adres yoluna ve.. bitlik veri yoluna sahip bir işlemcidir. S2) 8086 Mikroişlemci mimarisinde paralel

Detaylı

8086 dan core2 ya yazaç yapısını tanımak. Bayrak yazacının içeriğinde yer alan bayrakların görevlerini tanımlamak. Real mod çalışmada bellek

8086 dan core2 ya yazaç yapısını tanımak. Bayrak yazacının içeriğinde yer alan bayrakların görevlerini tanımlamak. Real mod çalışmada bellek 8086 dan core2 ya yazaç yapısını tanımak. Bayrak yazacının içeriğinde yer alan bayrakların görevlerini tanımlamak. Real mod çalışmada bellek kullanımını tanımlamak. Korumalı modda belleğe erişim yöntemlerini

Detaylı

Ders 3 ADRESLEME MODLARI ve TEMEL KOMUTLAR

Ders 3 ADRESLEME MODLARI ve TEMEL KOMUTLAR Ders 3 ADRESLEME MODLARI ve TEMEL KOMUTLAR GÖMÜLÜ PROGRAMLAMA Selçuk Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 2012-2013 Bahar Dönemi Doç.Dr.Erkan ÜLKER 1 İçerik 1. Adresleme Modları 2. İskelet Program

Detaylı

16 bitlik işlemciler basit olarak 8 bitlik işlemciler gibi Kaydedici ALU Zamanlama/kontrol

16 bitlik işlemciler basit olarak 8 bitlik işlemciler gibi Kaydedici ALU Zamanlama/kontrol 16 bitlik İşlemciler 16 bitlik işlemciler basit olarak 8 bitlik işlemciler gibi Kaydedici ALU Zamanlama/kontrol Birimlerine sahiptirler. Fakat mimari yapıları çoklu görev (multitasking) ortamına uygun

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ 2 8086 Mimarisi 8086 da bulunan tüm iç register lar ve veri yolları

Detaylı

Komutların Yürütülmesi

Komutların Yürütülmesi Komutların Yürütülmesi Bilgisayar Bileşenleri: Genel Görünüm Program Sayacı Komut kaydedicisi Bellek Adres Kaydedicisi Ara Bellek kaydedicisi G/Ç Adres Kaydedicisi G/Ç ara bellek kaydedicisi 1 Sistem Yolu

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti 8086 Mikroişlemcisi Komut Seti X86 tabanlı mikroişlemcilerin icra ettiği makine kodları sabit olmasına rağmen, programlama dillerinin komut ve ifadeleri farklı olabilir. Assembly programlama dilininde

Detaylı

Bölüm 3: Adresleme Modları. Chapter 3: Addressing Modes

Bölüm 3: Adresleme Modları. Chapter 3: Addressing Modes Bölüm 3: Adresleme Modları Chapter 3: Addressing Modes 3 1 Veri Adresleme Modları MOV komutu veriyi bir bellek satırından diğer bellek satırına yada yazaca kopyalar Kaynak (source) verilin okunacağı belleğin

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Program Kavramı Bilgisayardan istenilen işlerin gerçekleştirilebilmesi için gereken işlem dizisi

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır.

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. Programların ve donanımların kullanılması için bir çalıştırılması platformu oluşturur. Sistemin yazılım

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER BÖLÜM 3 INTEL AİLESİNİN 16 BİTLİK MİKROİŞLEMCİLERİ 3.1 8086/8088 MİKROİŞLEMCİSİ 3.1.1 İÇ MİMARİSİ Şekil 3.1 de x86 ailesinin 16-bit çekirdek mimarisinin basitleştirilmiş bir gösterimi verilmiştir. Mikroişlemci

Detaylı

Adresleme Modları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Adresleme Modları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Adresleme Modları 1 Adresleme Modları İşlenenin nerede olacağını belirtmek için kullanılırlar. Kod çözme aşamasında adresleme yöntemi belirlenir ve işlenenin nerede bulunacağı hesaplanır. Mikroişlemcide

Detaylı

x86 Ailesi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

x86 Ailesi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar x86 Ailesi 1 8085A,8088 ve 8086 2 Temel Mikroişlemci Özellikleri Mikroişlemcinin bir defade işleyebileceği kelime uzunluğu Mikroişlemcinin tek bir komutu işleme hızı Mikroişlemcinin doğrudan adresleyebileceği

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Adresleme modları Pentium ve PowerPC adresleme modları Komut formatları 1 Adresleme modları

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Processor organization Register organization Instruction cycle 2 Processor organization İşlemci

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar)

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER BÖLÜM 4 INTEL AİLESİNİN 32 BİTLİK MİKROİŞLEMCİLERİ 4.1 80386 MİKROİŞLEMCİSİ Intel in ilk 32 bitlik mikroişlemcisi 80386 dır.bu işlemci diğer x86 işlemcileri gibi, 8086ve 80286 programlarını hiçbir değişiklik

Detaylı

CISC Complex Instruction Set Computers

CISC Complex Instruction Set Computers 1 CISC, RISC Mimarisi CISC Complex Instruction Set Computers Emirlerin sayısı ve karmaşıklığını kasteder Emirlerin icrası birkaç clock alır. İyileştirmeler: Multiply ve Divide The number of instruction

Detaylı

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama 2. Hafta Bellek Birimleri ve Programlamaya Giriş Doç. Dr. Akif KUTLU Ders web sitesi: http://www.8051turk.com/ http://microlab.sdu.edu.tr Bellekler Bellekler 0 veya

Detaylı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 6.Hafta

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 6.Hafta SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 6.Hafta Doç.Dr. Ahmet Turan ÖZCERİT Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Mikro işlemler Fetch cycle Indirect cycle Interrupt cycle Execute cycle Instruction

Detaylı

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 BİLGİSAYAR MİMARİSİ Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü http:// http:// Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Detaylı

ÖZET. Lojiksel ve Hiziksel Hafıza. x86 byte düzeni nın Fiziksel Hafıza Yapısı. Ders 3. Temeller

ÖZET. Lojiksel ve Hiziksel Hafıza. x86 byte düzeni nın Fiziksel Hafıza Yapısı. Ders 3. Temeller ÖZT Ders 3 Hafıza Hakkında Hafızayı adresleme Veri (data) tipleri MOV komutu dresleme modları Komut formatı Öğr. Gör. ren RNR İBÜ/DMYO Temeller x işlemcilerin hafıza yapısı byte adreslenebilir şeklindedir.

Detaylı

Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir.

Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir. Assembly Dili Nedir? Assembly dili biliyorum derken hangi işlemci ve hangi işletim sistemi için olduğunu da ifade etmek gerekir. Bunun için X86 PC Assembly dili, Power PC Assembly dili veya 8051 Assembly

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Konu Başlıkları Mikrobilgisayar sisteminin genel yapısı,mimariler,merkezi işlem Birimi RAM ve ROM bellek özellikleri ve Çeşitleri

Detaylı

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER KARABÜK ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER Arş. Gör. Emel SOYLU Arş. Gör. Kadriye ÖZ Basit Giriş/Çıkış Teknikleri IN ve OUT komutları X86 komut kümesi

Detaylı

Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri Yollar 2 Adres Yollar 3 Kontrol Yollar

Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri Yollar 2 Adres Yollar 3 Kontrol Yollar Von Neumann Mimarisinin Bileenleri 1 Bellek 2 Merkezi lem Birimi 3 Giri/Çk Birimleri Yazmaçlar letiim Yollar Bileenler arasndaki iletiim ise iletiim yollar ad verilen kanallar yardm ile gerçekleir: 1 Veri

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Operand türleri Assembly dili 2 İşlemcinin yapacağı iş makine komutlarıyla belirlenir. İşlemcinin

Detaylı

x86 Ailesi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

x86 Ailesi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar x86 Ailesi 1 8085A,8088 ve 8086 2 Temel Mikroişlemci Özellikleri Mikroişlemcinin bir defade işleyebileceği kelime uzunluğu Mikroişlemcinin tek bir komutu işleme hızı Mikroişlemcinin doğrudan adresleyebileceği

Detaylı

Program Kontrol Komutları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Program Kontrol Komutları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Program Kontrol Komutları Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Bu başlık, altında incelenecek olan komutlar program akışını oluşan bazı koşullara göre değiştirmektedirler Program akışında meydana gelen

Detaylı

Mikrobilgisayar Donanımı

Mikrobilgisayar Donanımı KARADENĠZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MĠKROĠġLEMCĠ LABORATUARI Mikrobilgisayar Donanımı 1. GiriĢ Bu deneyde 16 bit işlemci mimarisine dayalı 80286 mikroişlemcisini kullanan DIGIAC

Detaylı

Özet DERS 5. Şu ana kadar bilmeniz gerekenler... İşaretsiz Çarpma. Bayraklardaki Durumlar. İşaretli Çarpma

Özet DERS 5. Şu ana kadar bilmeniz gerekenler... İşaretsiz Çarpma. Bayraklardaki Durumlar. İşaretli Çarpma Özet DERS 5 Çarpma, Bölme ve Dallanmalar Öğr. Gör. Eren ERENER AİBÜ/DMYO Neredeyiz Çarpma Bölme Karşılaştırma Jump komutları Şu ana kadar bilmeniz gerekenler... İşaretsiz Çarpma Kaydediciler ve bellek

Detaylı

İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ (PROCESSOR STATUS REGISTER)

İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ (PROCESSOR STATUS REGISTER) Mikroişlemci içinde yapılan işlemlerin durumlarını programcıya bildiren bir kaydedici mevcuttur. Tüm karar alma mekanizmaları bu kaydedicide gösterilen sonuçlar baz alınarak yapılır. İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ

Detaylı

Bildiğiniz gibi programları oluşturan kodlar ve veriler hafızaya yüklendikten sonra işlemci tarafından satırsatır icra edilirler.

Bildiğiniz gibi programları oluşturan kodlar ve veriler hafızaya yüklendikten sonra işlemci tarafından satırsatır icra edilirler. ADRESLEME MODLARI Bildiğiniz gibi programları oluşturan kodlar ve veriler hafızaya yüklendikten sonra işlemci tarafından satırsatır icra edilirler. Ayrıca CPU tüm giriş çıkış işlemlerini de hafızaya erişerek

Detaylı

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER

MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER KARABÜK ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MTM 305 MİKROİŞLEMCİLER Arş. Gör. Emel SOYLU Arş. Gör. Kadriye ÖZ Alt Programlar (Procedure) Büyük programları tek bir kod bloğu

Detaylı

Bölüm 4 Veri Aktarma Komutları

Bölüm 4 Veri Aktarma Komutları Bölüm 4 Veri Aktarma Komutları 4.1. Giriş Veri aktarma komutları genel olarak MOV olarak adlandırılmıştır. Bunun dışında sayı yüklendiğinde LOAD, Yığın kullandığında POP, PUSH, I/O birimlerinden veri aktarmada

Detaylı

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir?

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded Computing System de amaç; elektronik cihaza bir işlevi sürekli tekrar ettirmektir. Sistem içindeki program buna göre hazırlanmıştır. PC lerde (Desktop veya Laptop)

Detaylı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı Hafta04 : 8255 ve Bellek Organizasyonu Doç.Dr. Ahmet Turan ÖZCERİT

Detaylı

Mimari Esaslar. Mikroişlemcinin mimari esasları; Kaydediciler Veriyolları İş hatları dır.

Mimari Esaslar. Mikroişlemcinin mimari esasları; Kaydediciler Veriyolları İş hatları dır. Mimari Esaslar Mikroişlemcinin mimari esasları; Kaydediciler Veriyolları İş hatları dır. Bu unsurların büyüklüğü, sayısı ve yapısı o işlemcinin yeteneklerini belirler. Mimari farlılıklarda; bu konularda

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ 8259 PIC (Programmable Interrupt Controller) ve 8086 CPU tümleşik devrelerin sinyal akışı

Detaylı

Mikroçita. Mikroçita Rapor 2:

Mikroçita. Mikroçita Rapor 2: Mikroçita Rapor 2: İşlemci projemizle ilgili olarak hazırlamış olduğumuz bu ikinci raporda öncelikli olarak vhdl kullanarak tasarladığımız işlemcimizin genel çalışmasını ilk rapora göre daha ayrıntılı

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Komut çalıştırma özellikleri Büyük register file kullanımı Compiler tabanlı register

Detaylı

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş + Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş Bilgisayar Mimarisi Bilgisayar Organizasyonu Programcının görebileceği bir sistemin nitelikleri Bir programın mantıksal yürütülmesi üzerinde direk bir etkisi

Detaylı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı GİRİŞ Günümüzde kullanılan bilgisayarların özelliklerinden bahsedilirken duyduğumuz 80386, 80486 Pentium-III birer mikroişlemcidir. Mikroişlemciler bilgisayar programlarının yapmak istediği tüm işlerin

Detaylı

Bölüm 5: ARITMETIK VE MANTIK IŞLEM YAPAN KOMUTLAR

Bölüm 5: ARITMETIK VE MANTIK IŞLEM YAPAN KOMUTLAR Bölüm 5: ARITMETIK VE MANTIK IŞLEM YAPAN KOMUTLAR Toplama (Addition) Toplama (ADD) belirtilen iki yazaç veya yazaç ile belleğin içeriğini toplar ve kullanılan adresleme moduna göre sonucu belirtilen yazaca

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ Mikroişlemcilerin yapısı tipik olarak 2 alt sınıfta incelenebilir: Mikroişlemci mimarisi (Komut seti mimarisi), Mikroişlemci organizasyonu (İşlemci mikromimarisi). CISC 1980 lerden

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB in İç Yapısı. MİB Altbirimleri. MİB in İç Yapısı

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB in İç Yapısı. MİB Altbirimleri. MİB in İç Yapısı Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Doç. Dr. Şule Gündüz Öğüdücü http://ninova.itu.edu.tr/tr/dersler/bilgisayar-bilisim-fakultesi/0/blg-1/ Merkezi İşlem Birimi (MİB): Bilgisayarın temel birimi

Detaylı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı Doç.Dr. Ahmet Turan ÖZCERİT Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Yrd.Doç.Dr. Murat

Detaylı

BÖLÜM in Bellek Organizasyonu

BÖLÜM in Bellek Organizasyonu C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 3 8051 in Bellek Organizasyonu Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin bellek türlerini öğrenmek Dahili veri belleği (Internal RAM) hakkında bilgi sahibi olmak

Detaylı

8051 Ailesi MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir:

8051 Ailesi MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir: 8051 Ailesi 8051 MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur. 8051 çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir: 1. Kontrol uygulamaları için en uygun hale getirilmiş

Detaylı

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN

Bahar Dönemi. Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Merkezi İşlemci Biriminde İletişim Yolları Mikroişlemcide işlenmesi gereken komutları taşıyan hatlar yanında, işlenecek verileri taşıyan hatlar ve kesme işlemlerini

Detaylı

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ Alt Program Yapısı Alt programın çağrılması Alt program korunur alınır ;Argumanlar R12 R15 registerlarına atanir. call #SubroutineLabel SubroutineLabel:

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA Aritmetik işlemler onlu sayı sisteminde yapılabileceği gibi diğer sayı sistemleri

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Von Neumann Mimarisi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Sayısal Bilgisayarın Tarihsel Gelişim Süreci Babage in analitik makinası (1833) Vakumlu lambanın bulunuşu (1910) İlk elektronik sayısal bilgisayar

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. 2. Hafta. Mikroişlemci Temel Kavramlar

MİKROİŞLEMCİLER. 2. Hafta. Mikroişlemci Temel Kavramlar MİKROİŞLEMCİLER MİKROİŞLEMCİLER 2. Hafta Mikroişlemci Temel Kavramlar Mikroişlemci Nedir Bilgisayarda aritmetik / mantık işlemlerinin yapıldığı ve işlemlerin denetlendiği elektronik elemandır. Mikroişlemcili

Detaylı

8051 Ailesi MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir:

8051 Ailesi MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir: 8051 Ailesi 8051 MCS51 ailesinin orijinal bir üyesidir ve bu ailenin çekirdeğini oluşturur. 8051 çekirdeğinin temel özellikkleri aşağıda verilmiştir: 1. Kontrol uygulamaları için en uygun hale getirilmiş

Detaylı

24.09.2007. PC Donanım Birimleri. Öğr. Gör. Dr. Şirin Karadeniz. Anakart (Mother Board)

24.09.2007. PC Donanım Birimleri. Öğr. Gör. Dr. Şirin Karadeniz. Anakart (Mother Board) PC Donanım Birimleri Öğr. Gör. Dr. Şirin Karadeniz Anakart (Mother Board) 1 Hard Diskler IDE mi SCSI mi? Okuma/Yazma Kafaları Yazma kafası: Elektrik işaretleri manyetik akı şekline dönüştürülerek disk

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1

MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1 MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1 Ders Kitabı: The 80x86 IBM PC and Compatible Computers Assembly Language, Design, and Interfacing Muhammad ali Mazidi, Janice Gillipsie Mazidi Öğr.Gör. Mahmut YALÇIN 09.03.2011

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

Linux Assembly Programlamaya Giriş

Linux Assembly Programlamaya Giriş Linux Assembly Programlamaya Giriş Barış Metin Konular gcc / gas / ld Intel ve AT&T söz dizimleri gdb INT 80H C kütüphane fonksiyonları Stack Frame Örnek

Detaylı

LCD (Liquid Crystal Display)

LCD (Liquid Crystal Display) LCD (Liquid Crystal Display) LCD ekranlar bize birçok harfi, sayıları, sembolleri hatta Güney Asya ülkelerin kullandıkları Kana alfabesindeki karakterleri de görüntüleme imkanını verirler. LCD lerde hane

Detaylı

Mikroişlemciler. Öğr. Gör. Kürşat Mustafa KARAOĞLAN Güz

Mikroişlemciler. Öğr. Gör. Kürşat Mustafa KARAOĞLAN Güz Mikroişlemciler Öğr. Gör. Kürşat Mustafa KARAOĞLAN 2014-2015 Güz Temel Bilgiler Temel Bilgiler Mikroişlemciler Anolog, Sayısal, İkili İşaret Temel Bilgiler Sayı Sistemleri! Günlük hesaplamalarımızda kullandığımız

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

D Duplex : Alıcı + Verici Çalışma Debouching : DMA : Direct Memory Access Data-Bus : Data Veri Yolu Data Flow : Veri Akışı Data Processing : Veri

D Duplex : Alıcı + Verici Çalışma Debouching : DMA : Direct Memory Access Data-Bus : Data Veri Yolu Data Flow : Veri Akışı Data Processing : Veri A: Access time : Erişim Zamanı Active High : Aktif Yüksek Active Low : Aktif Düşük Adress : Adres Address Bus : Adres Yolu Adress Decoding : Adres Kod Çözümü ALE : Adress Latch Enable Architecture : Mimari

Detaylı

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI :

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI : DIGIAC 2000 Deney Seti Deney kitinde üç kart vardır. Bunların dışında program yazmayı sağlayacak ve deney kartı ile haberleşmeyi sağlayacak bir bilgisayar (PC) vardır. Bilgisayar üzerinde ayrıca asembler

Detaylı

Algoritma ve Akış Diyagramları

Algoritma ve Akış Diyagramları Algoritma ve Akış Diyagramları Bir problemin çözümüne ulaşabilmek için izlenecek ardışık mantık ve işlem dizisine ALGORİTMA, algoritmanın çizimsel gösterimine ise AKIŞ DİYAGRAMI adı verilir 1 Akış diyagramları

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ KONTROL KOMUTLARI Program Kontrol Komutları Program akıģını bir

Detaylı

Deney No Deney Adı Tarih. 3 Mikrodenetleyici Portlarının Giriş Olarak Kullanılması / /201...

Deney No Deney Adı Tarih. 3 Mikrodenetleyici Portlarının Giriş Olarak Kullanılması / /201... 3.1 AMAÇ: Assembly programlama dili kullanarak mikrodenetleyici portlarını giriş olarak kullanmak. GİRİŞ: Bir portun giriş olarak mı yoksa çıkış olarak mı kullanılacağını belirten TRIS kaydedicileridir.

Detaylı

Basit Bootstrap Uygulaması

Basit Bootstrap Uygulaması Basit Bootstrap Uygulaması BELGE HAKKINDA Bu belge "GNU Free Documentation Licence" ile kaynak gösterilmek ve önceden yazarından izin alınmak kaydıyla yeniden yayınlanabilir Bu belgedeki eksik, yanliş

Detaylı

8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ

8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ 1 8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ Gelişen donanım ve yazılım teknolojilerine ve yonga üreticisine bağlı olarak mikroişlemcilerin farklı komut tipleri, çalışma hızı ve şekilleri vb. gibi donanım ve yazılım özellikleri

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009

BM 375 Bilgisayar Organizasyonu Dersi Vize Sınavı Cevapları 10 Nisan 2009 1-) Instruction Cycle State Diagram ı çizip herbir state için gerçekleştirilen işlemleri detaylı bir şekilde açıklayınız. Instruction state cycle da üstteki kısımlar CPU dışında alttaki kısımlar CPU içinde

Detaylı

Öğr. Gör. Kürşat Mustafa KARAOĞLAN Güz

Öğr. Gör. Kürşat Mustafa KARAOĞLAN Güz Öğr. Gör. Kürşat Mustafa KARAOĞLAN 2014-2015 Güz Günlük hesaplamalarımızda kullandığımız sistem onluk sayı sistemidir ve bu sistem 0,1,2,3,4,5,6,7,8 ve 9 rakamlarından oluşur. Diğer sayılar ise bu

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB Altbirimleri. Durum Kütüğü. Yardımcı Kütükler

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB Altbirimleri. Durum Kütüğü. Yardımcı Kütükler Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Yrd. Doç. Dr. Şule Gündüz Öğüdücü Merkezi İşlem Birimi (MİB): Bilgisayarın temel birimi Hız Sözcük uzunluğu Buyruk kümesi Adresleme yeteneği Adresleme kapasitesi

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Bellek Yönetimi (Memory Management) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders09 1 SANAL BELLEK(Virtual Memory) Yıllar önce insanlar kullanılabilir olan belleğe sığmayan programlar ile

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ Aritmetik İşlemler Aritmetik iģlemler toplama, çıkartma, çarpma

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ > Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Veri yolu (BUS), anakarttaki tüm aygıtlar arası veri iletişimini sağlayan devrelerdir. Yani bilgisayarın bir bileşeninden diğerine

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Komut Seti Mimarisi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Komut Seti Mimarisi Bilgisayarın hesaplama karakteristiklerini belirler. Donanım sistemi mimarisi ise, MİB(Merkezi İşlem Birimi),

Detaylı

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI. Enformatik Bölümü

TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI. Enformatik Bölümü TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI Enformatik Bölümü - Bilgisayarın tanımı ve tarihçesi Bilgisayar, belirli komutlara göre veri işleyen ve depolayan bir makinedir. İlk bilgisayar 1950 yılında yapılmıştır.

Detaylı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı İLERI MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 3 LCD Gösterge Kullanımı +5 LCD Modülün Bağlantısı 8K2 1K +5 10 P0.5 P0.6 P0.7 P2.0 P2.1 P2.2 P2.3 P2.4 P2.5 P2.6 P2.7 1 2 3

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR DÖNEM PROJESİ

BİLGİSAYAR MİMARİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR DÖNEM PROJESİ BİLGİSAYAR MİMARİSİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR DÖNEM PROJESİ P6 MİMARİSİ MUSTAFA ÇAYIR 704062001 İÇİNDEKİLER 1. Intel İşlemcilerinin Tarihi Gelişimi... 3 2. X86 Komut Kümesi... 5 2.1. X86 Yazmaçları... 5 2.2.

Detaylı

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 8.Hafta

Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 8.Hafta SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemcili Sistemler ve Laboratuvarı 8.Hafta Doç.Dr. Ahmet Turan ÖZCERİT Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ VE ASSEMBLER BÖLÜM 2 INTEL AİLESİNİN 8 BİTLİK MİKROİŞLEMCİLERİ 2.1 8080 MİKROİŞLEMCİSİ Intel 8080, I4004, I4040 ve I8008 in ardından üretilmiştir ve 8 bitlik mikroişlemcilerin ilkidir ve 1974 te kullanıma sunulmuştur.

Detaylı

Bahar Dönemi BIL382 Mikroişlemcili Sistem Lab. Vize Sınavı,

Bahar Dönemi BIL382 Mikroişlemcili Sistem Lab. Vize Sınavı, Öğrenci No 2015-2016 Bahar Dönemi Ad-Soyad S 1) Aşağıdakilerden terimlerden hangisi Makine Dili (Machine Language) ile doğrudan ilgili bir terim değildir? a) m nemonics b) hexadecimal c) binary d) executable

Detaylı

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER

MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ MEKATRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MTM 305 MĠKROĠġLEMCĠLER ArĢ. Gör. Emel SOYLU ArĢ. Gör. Kadriye ÖZ Mantıksal Komutlar AND OR XOR NOT TEST And Komutu Yapı olarak AND

Detaylı

80x86 MICROPROCESSOR Instructions

80x86 MICROPROCESSOR Instructions 80x86 MICROPROCESSOR Instructions Inside The 8088/8086 registers Registers Verileri geçici olarak tutar AX 16-bit register AH 8-bit reg. AL 8-bit reg. Category Bits Register Names General 16 AX, BX, CX,

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MİKROİŞLEMCİLER 523EO0014

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MİKROİŞLEMCİLER 523EO0014 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI UÇAK BAKIM MİKROİŞLEMCİLER 523EO0014 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 2 MSC-51 Ailesi MCS-51 Ailesi Ekim 2014 Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin 8051 in Blok Şeması 4 Denetim Hatları Veri Yolu DPTR P.C. 8051

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 3. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK

BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 3. Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK BLG2109 BİLGİSAYAR DONANIMI DERS 3 Öğr. Grv. Aybike ŞİMŞEK Haftanın Konuları Giriş İşlemciler İşlemci Tarihçesi İşlemci Parametreleri Saat Hızı Komut Seti Cache Bellek Bus Giriş Bir mikroişlemci bağımsız

Detaylı

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition

William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition William Stallings Computer Organization and Architecture 9 th Edition Bölüm 5 İç Hafıza Bir Hafıza Hücresinin Çalışması Bütün hafıza hücrelerinin ortak özellikleri vardır: 0 ve 1 durumundan birini gösterirler

Detaylı