POMAKLARI Kaybedilenler ve Kaybettirilenler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "POMAKLARI Kaybedilenler ve Kaybettirilenler"

Transkript

1 Pomak Dili, Kültürü, Tarihi, Haber ve Yorum Gazetesi Aylık Gazete Şubat 2015 Sayı: TL 1924 MÜBADELE POMAKLARI Kaybedilenler ve Kaybettirilenler POMAKLAR AÇISINDAN 2014 YILININ DEĞERLEN- DİRİLMESİ Mehmet Demir Sf. 3 Ahmet Gökbayrak yazdı... Sf. 16 OSMANLI TAHRİR DEFTERLERİNE GÖRE LOFÇA POMAK KÖYLERİNİN İLK MÜSLÜMAN SAKİN- LERİ: Lofça Pomakları Anadolu dan gitmiş Türklerden mi gelmektedirler? Prof. Dr. Kemal GÖZLER Sf. 6 DEVİN, DOSPAT, BO- RİNO VE BRATSİ- GOVO BELEDİYELERİ İSTANBUL DA BAŞA- RILI BİR ŞEKİLDE TA- NITILDI Bulgaristan ve Türkiye ortak turizm ürünlerini geliştirecekler. Nesrin Sipahi Kıratlı Sf. 12 HAYALLERİ ve UMUDU OLMAYAN- LARIN GELECEĞİ DE OLMAZ Pomakça, 90 yıllık tahribata rağmen ayakta kalmayı başarmış, fakat kendini yenileme imkânı bulamamıştır. Hasan Uygun Sf. 21

2 2 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 GAZETEMİZ BAĞIMSIZ KALACAK Sevgili okurlarımız, gecikmeli bir sayıyla karşınızdayız yine. Öncelikle bu konudaki maruzatımızı ifade etmek isteriz. Bilindiği gibi gazetemiz, daha ilk sayısından itibaren Pomak kamuoyunda olan bitenleri dünyaya ve diğer Pomaklara duyurmak ve bu konuda bir kamuoyu oluşturmak amacına yönelik olarak yayınlar yapıyor. Türkiye de 2000 li yıllardan itibaren gerçekleşmeye başlayan Pomak uyanışı, 2010 lu yıllarda dernekleşmeyi ve 2014 yılında da federasyonlaşmayı gündemine aldı. Biz de henüz nüve halindeki Pomak Dernekleri Federasyonu nun (PODEF) kuruluş müjdesini geçen yılın Mart ayında çıkan ilk sayısına taşıdık. Sonraki sayılarımızda da federasyondaki gelişmeleri yine manşetlerine taşıdık; faaliyetlerini, etkinliklerini haber sayfalarımıza yansıttık, deyim yerindeyse her sayısımızda dolu dolu PODEF i anlattık. Ancak bu süreçte de PODEF in yönetiminde bir Pomakların Sesi gazetesine sahip olma fikri hasıl oldu. Öyle ya, nasıl olsa gazetemiz onları anlatmıyor muydu? O halde gazetenin sahibi olmak da onların en doğal hakkıydı. Böylece bağımsız bir girişimle doğmuş olan gazete, bağlı bir kuruma, yanlı/yandaş yayıncılığa mahkûm edilmek istendi. PODEF yöneticileri anlaşılmaz kaprislerle ya gazete bizim olacak ya da sizi yaşatmayacağız diye tehdit etti. Direndik. Onlara bu isteklerinin mantıksızlığını anlatmaya çalıştık. Ama öte yandan, ısrarlarının altındaki nedenleri de kavramaya çalıştık. Ve zaten bugüne kadar aleyhte tek bir haber yapmamış olan bağımsız bir gazetenin onlara nasıl bir tehdit oluşturuyor olabileceğini sorguladık. Yoktu. Onlara karşı herhangi bir tehdimiz olmadığı gibi faaliyetleri karşısında heyecanlanıyor, onları sizlere duyurmak konusunda sabırsızlanıyorduk. Tabii bu tartışmaların, kaprislerin, tehditlerin, baskıların devam ettiği dönemde de yayın çizgimizde herhangi bir değişikliğe gitmedik. Gitmediğimiz gibi, siz okurlarımıza da bu konularla sıkıntı vermek istemedik. Ancak geldiğimiz noktada, ciddi engellerle karşı karşıya kaldığımız için artık bunun sizler tarafından da bilinmesini istedik. Evet, ciddi engeller ve izolasyonla karşı karşıyayız. Maddi olarak çökertmek istiyorlar gazetemizi. Bu yüzden gecikiyor yeni sayılarımız. Ama direndik. Sizden aldığımız güçle, her türlü engele rağmen gazetemizi yaşatacağız. Yine, yeni sayılarda buluşacağız. Geç de olsa... Pomakların Sesi GAZETENE SAHİP ÇIK! Dünyada bir ilki gerçekleştirerek Pomaklar a yönelik ilk matbuu yayını çıkaran ekip, tarihsel sorumluluğunun bilinciyle, bir ilki başarmış olmanın heyecanını yaşarken, bu heyecanı siz okurlarıyla da paylaşmak istiyor. Gazetemize abone olarak bu heyecanı sizler de yaşamak ister misiniz? YAZIŞMA ADRESİMİZ ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ ABONELİK Yıllık: 60 TL Altı Aylık: 30 TL Pomakların Sesi Gazetesi Yerel Süreli Yayın Sahibi ve Sorumlu Yazıişleri Müdürü: Mehmet DEMİR Adres: Talatpaşa Mh. Arslangazi Cd. İkizler İşhanı No: 1/12 Kağıthane - İstanbul Basım Yeri: MANART Yayıncılık ve Turizm A.Ş. - Osmanağa Mah Nüshetefendi Sk. No: 18/A Kadıköy - İstanbul Tel: Banka Hesap Bilgisi: Mehmet Demir - Halkbank Fatih Şb. - IBAN: TR Mehmet Demir Tel: Hasan Uygun Tel: Baskı Tarihi: Şubat 2015 *Yayınlanan yazıların her türlü sorumluluğu yazarlarına aittir.

3 Şubat 2015 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ 3 POMAKLAR AÇISINDAN 2014 YILININ DEĞERLENDİRİLMESİ Mehmet DEMİR Türkiyeli Pomaklar 140 yıl sonra örgütlenmenin ve kendilerini sivil toplum kuruluşlarıyla ifade etmenin önemini kavrayarak, önce derneklerini sonra da federasyonlarını kurdular. Türkiye de, yoğunluklu olarak Trakya da ve Marmara Bölgesi nde yaşayan Pomaklar, antik Slavca dil gruplarından biri olan Pomakçayı konuşurlar. Balkan Yarımadası nın kadim halklarından biri olan Pomaklar, Türkiye dışında Bulgaristan, Yunanistan, Makedonya, Kosova ve Arnavutluk ta yaşamaktadırlar. Nüfus olarak incelendiklerinde, kesin olmamakla beraber Türki- ye de iki buçuk milyon, Bulgaristan da bir milyon iki yüz bin, Yunanistan da yüz bin, Makedonya da altmış bin, Kosova da on bin, Arnavutluk ta otuz bin ve toplamda ise, tüm dünyada dört-beş milyon Pomak ın yaşadığı tahmin ediliyor. Günümüzde Pomakların sahip oldukları basın, yayın ve iletişim araçları çok zayıf bir konumdadır. Pomakların örgütlülüğüne baktığımızda, Türkiye de 10 dernek, bir federasyon; Bulgaristan da bir enstitü, Yunanistan da bir dernek ve iki tane üniversitede kürsü; Makedonya da bir dernek ve bir parti; Kosova da bir dernek ve Almanya da bir federasyona sahip oldukları görülüyor. Pomaklar, günümüzde bu akademik kurumlar, partiler ve sivil toplum kuruluşlarıyla faaliyetler yürüyor, yaşadıkları ülkelerden dünya kamuoyuna seslerini duyuruyor; kültürlerini, tarihlerini, dillerini yaşatmak için mücadele veriyor. Günümüzde Pomakların sahip oldukları basın, yayın ve iletişim araç yılında Almanya da kurulan ve faaliyet yürüten, Uluslararası Pomak Kültür Kurumları Çatı Derneği Hamburg, Almanca ismiyle, Pomakischer Kultur Verein Hamburg e.v.international, Pomakları Avrupa da temsil eden bir kurum. Yunanistan da, Kanal 6 da televizyonunda Pomaklara yönelik 2010 yılından beri yayın hayatında olan Habereve na Pomatsko haftada birkaç kez izleyiciyle buluşuyor. 3-4 dakikalık bültenler daha çok yerel haberlerden oluşuyor. Türkiye de 2013 yılında çalışmalarına başlanan PODEF, 2014 yılının Mart ayında, genel kurullarını yapmış 6 dernekle resmen kuruldu.

4 4 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 larına baktığımızda ise, çok zayıf bir konumda olduklarını görüyoruz. Gerçi tüm dünyada iletişim olanaklarının artması, İnternetin yoğun bir şekilde hayatımıza dahil olması ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte sanal platformlarda oluşan yüzlerce topluluktan ve yayından bahsedebiliriz, ama somut olarak Yunanistan, İskeçe de yayın yapan bir televizyon kanalında belirli saatlerde Pomakça yayın hakkına ve Türkiye de basılı bir gazeteye sahipler. Bu gidişle, çok uzak olmayan bir gelecekte dilimiz ve kültürümüz tarihten silinip gidecek Hepsi bu. Televizyon Yunanistan, İskeçe den yayın yapmakta, gazete de İstanbul da yayınlanmaktadır. Şimdilik kısıtlı imkânlarla, ancak ayda bir yayınlanabilen Glasıt Na Pomatsite Pomakların Sesi gazetesi, Pomakların tarihleri boyunca sahip oldukları tek basılı gazete. Başka da bir örneği yok. Tabii umudumuz, basın yayın faaliyetlerini her geçen gün artırmak ve tüm Pomak halkının sahiplenebileceği gazetelere, televizyonlara, radyo kanallarına sahip olmak. Ve belki de tüm dünyada birleşik bir Pomak medya grubuna erişmek. Bu umudun gerçekleşmesi de, ancak tüm Pomak kamuoyunun elbirliğiyle çalışmasına ve gerekli fedakârlığı göstermesine bağlıdır. Aksi halde elimizde bir umut da kalmayacak ve çok uzak olmayan bir gelecekte dilimiz ve kültürümüz tarihten silinip gidecek. Tüm bu değerlendirmeleri yaptıktan sonra Pomak Dernekleri Federasyonu (PODEF) hakkında da bir şeyler söylemek yerinde olacaktır. Zira yukarıda Türkiyeli Pomakların sahip oldukları sivil toplum kuruluşlarını sayarken bir federasyona Pomakların Sesi gazetesi, daha ilk sayısından itibaren Pomak Dernekleri Federasyonu fikrini destekledi, bunun için heyecan duydu, bu doğrultuda yayınlar yaptı, birlik ve bareberlik için gerekli zeminin oluşmasına yönelik çağrılarda bulundu. Fakat federasyon, ne acıdır ki ilk genel kurulunda gazeteyi yasaklayarak salona sokmadı, böylelikle kitlelerle buluşmasının önüne engel koydu. Elbette gazetemiz dimdik ayaktadır. İzole edilmeye, maddi olarak çökertilmeye, böylelikle bağımlı hale getirilmeye çalışılsa da bu tezgâhın farkındadır. Önüne konulan her türlü zorluğa rağmen Pomak halkıyla iletişim halinde ve tüm engelleri aşacak güçtedir. da sahip olduklarını belirtmiştik. Türkiye de 6 derneğin bir araya gelerek kurduğu PODEF, ilk etapta amacına, ilkelerine ve kuruluş felsefesine uygun faaliyetler yürütürken; kurumsallaşmaya çalıştığı ilk olağan genel kurulundan sonra bu çizgisini terk etti. 20 Eylül 2014 te Bursa da gerçekleşen PODEF in ilk genel kurulu da hiçbir demokratik kuralın işletilmediği bir oldubittiye getirildi. Şöyle ki; öncelikle her derneği temsil edecek 10 ar delege, dernek üye-

5 Şubat 2015 lerinin birçoğuna haber bile verilmeden dernek başkanları tarafından adeta atama usulüyle, keyfi bir şekilde belirlendi. Daha sonrasında ise 5 dernek başkanı İzmir de bir toplantı yaparak yeni PODEF yönetim kurulunu belirledi. Bu süreçte PODEF içindeki 5 kişi, adeta bir cunta oluşturarak, Pomakların Slav ırkından geldiğini savunan kişileri çeşitli bahaneler üreterek tasfiye etti. Yerlerine de Pomak Türklüğünü savunan, çoğunlukla sağ düşünceyi benimseyen, bölgesel olarak Trakyalı ve sol düşünceleri taşıyan Pomak aktivistlerini dışlayan bir PODEF yönetim kurulu listesi oluşturuldu. Ve o güne kadar Pomak mücadelesini büyüten, var eden, emek veren arkadaşlar sudan bahaneler üretilerek, haklarında çeşitli dedikodular yapılarak yıpratıldı ve itibarsızlaştırıldı. Kariyerizm hastalığına yenik düşen bu 5 kişilik cunta, iktidara şirin görünmek için de makyavelist düşüncelere sahip üyelerden oluşan bir yönetim kurulu inşa etti. Ürkek ve korkak, bir o kadar da sinsi davranarak genel kurulda Pomakların gazetesiyle buluşmasını engellediler. Genel kurulu yöneten divan kurulu da bu kişiler tarafından oluşturulmuş, böylelikle muhalefet edeceklerin, kendi düşüncelerini aktaracak olanların yolu baştan kapatılmıştı. Fakat AKP ve onun temsilcilerine tüm yollar sonuna kadar açıktı. Bu da bu kişilerin, Pomak mücadelesine gerçek anlamda gönül vermiş kişilerle değil, sadece iktidarla kol kola yürümek istediklerinin açık bir beyanıydı. Genel kurulda, Pomaklar adına yapılan hiçbir şey tam olarak yansıtılmadığı gibi anadilde eğitim ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ taleplerinin de olmadığı ifade edildi. Ayrıca yasak koyup genel kurula sokmayarak, Pomakların Sesi gazetesini istemediklerini, aslında yazan, çizen Pomak yazarlarını, editörünü, Pomakça kurs veren hocalarına bir onur belgesi veremeyecek kadar şaşkın ördek gibi, ürkek ve korkak, bir o kadar da sinsi davranarak Pomakların gazetesiyle buluşmasını, büyük bir arsızlık yaparak engellediler. O genel kurula konu mankeni olarak çağrılan Pomak halkı da AKP nin siyasi şovu bittikten sonra evlerinin yolunu tuttu. Bir genel kurul düşünün, Pomaklardan başka herkes konuşuyor, fakat kendilerine dair konuşma isteği olup olmadığına dair görüşleri bile sorulmadan Pomak halkı genel kuruldan siyasi iktidarın şovu bittikten sonra gönderiliyor. Pomak ilkelerinden, tüzüğünden uzaklaşan böyle bir federasyon istemiyoruz. 5 Maalesef bu beş kişilik cunta, demokrasicilik oynayarak kendi belirlediği delegelerle PODEF yönetim organlarını, delegasyona oylatıp şu anki yönetim kurulunu Pomak halkının gözünden kaçırarak ve bir oldubittiye getirerek seçtirdi. Şimdilerde görüldüğü üzere, siyasi iktidarın kucağına oturarak, Pomak Türkçülüğü yaparak kendilerine siyasi rant etmişler, Pomakların tarihini, dilini, ilkelerini çiğneyerek 140 yıllık bekleyişe daha şimdiden ihanet etmişlerdir. Yazık emek veren arkadaşlar olarak bizler, Pomak ilkelerinden, tüzüğünden uzaklaşan böyle bir federasyon istemiyoruz. Tüm Pomak halkını kucaklayan eşit, adil; temsilde adaletin olduğu, her türlü düşüncenin tartışıldığı, üretildiği, çatır çatır Pomaklık kokan afişlerin, sloganların, pesnaların, horoların, ağıtların, tüm acıların, güzelliklerin tüm siyasi parti temsilcilerinin, her ilden gelen en az bir iki Pomak ın derdini, meramını kürsüden konuşarak, anlatarak, önergeler vererek dolu dolu anlattığı bir genel kurul istiyoruz. Birbirimizden korkmadan, ayak oyunlarına gerek duymadan, adil, demokratik bir genel yapılmadığı sürece bizim nazarımızda ve Pomak halkının yüreğinde bu 5 kişinin dayattığı yönetim kurulu şaibelidir; müstefiddir. Bu bir çağrıdır, eğer derdiniz daha güçlü bir PODEF yaratmaksa, gelin yapılan yanlışları, eksiklikleri hep birlikte elimizi taşın altına koyarak düzeltelim, Derhal Türkiye den ve dünyadan diğer Pomak temsilcilerin de olacağı seçimli bir kurultayla birlikte çalıştay yapılmalı, tüm yönetim kurulu ve delegasyonu bu eksikliği, antidemokratik girişimleri, yapıları, yanlışlıkları, kırgınlıkları düzeltip daha çağdaş, demokratik, temsilde adaleti sağlayan, Türkiye nin örgütlü bulunan her bölgeden oluşan yeni bir yönetim kurulu oluşturulmalı. Bu bir çağrıdır, eğer derdiniz daha güçlü bir PODEF yaratmaksa, gelin yapılan yanlışları, eksiklikleri hep birlikte elimizi taşın altına koyarak düzeltelim, hep birlikte tüm Pomak halkını en geniş anlamda kucaklayalım. Yarınları daha güçlü, ayakları yere sağlam basan bir PODEF oluşturalım. Haydi hemen şimdi. DA JIVEYE POMASHKİ HORA!

6 6 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 OSMANLI TAHRİR DEFTERLERİNE GÖRE LOFÇA POMAK KÖYLERİNİN İLK MÜSLÜMAN SAKİNLERİ ( ) 2 Prof. Dr. Kemal GÖZLER Çalışmanın Konusu Bu çalışmanın konusunu, Lofça Pomaklarının kökeni sorunu oluşturmaktadır. Acaba Lofça Pomakları ihtida kökenli midirler, yani Müslüman olmuş bir yerli halk mıdır? Yoksa, oraya Anadolu dan gitmiş Türklerden mi gelmektedirler? Lofça Pomakları üzerine yazılmış en önemli inceleme, Bernard Lory nin, 1987 yılında yayınlanan makalesidir[1]. Ama Lory, Lofça Pomakların tarihini ancak 19. yüzyılın ortasından itibaren incelemektedir. Aslında, Konstantin Jireček in Bulgar milleti içinde bu Müslüman grupların başlama tarihi karanlıkta kalmaktadır [2] diye yazdığı yıllardan bu yana değişen bir şey yoktur ve Pomakların kökeni sorunu hâlâ karanlıktadır. Bununla beraber, Lofça Pomaklarının kökeni üzerine Bulgar yazarlar tarafından geliştirilmiş birçok tez vardır[3]. Onlara göre, Lofça Pomakları Bulgar ırkındandırlar ve Osmanlı döneminde zorla Müslüman edilmişlerdir. Din değiştirme tarihi konusunda ise değişik dönemler ileri sürmektedirler. Lofça Pomaklarının kökeni sorununu aydınlatmak için biz Osmanlı tahrir defterlerine dayalı bu çalışmayı yaptık. Tahrir Defterleri Çalışmamız tahrir defterlerine dayalı olduğuna göre, bu defterleri kısaca tanıtmak uygun olur. Tahrir defterleri özellikle 15 ve 16. yüzyıllarda Osmanlı idaresi tarafından tu- tulmuş olan nüfus sayımı ve vergi kayıtlarının bulunduğu defterlerdir[4]. Tahrir defterlerinin icmal ve mufassal olmak üzere iki çeşidi vardır. İcmal tahrir defterlerinde sadece hane, mücerred (bekar erkek)[5] ve bi ve (dul kadın) sayıları bulunmaktadır. Mufassal tahrir defterlerinde ise, hane reislerinin, mücerretlerin ve bivelerin isimleri de kayıtlıdır. Tahrir Defterleri Pomakların Kökeni Sorununu Aydınlatmaya Elverişli Bir Araç mıdır? Asıl incelememize başlamadan önce, şu ön sorunu çözmek gerekir: Tahrir defterleri Pomakların kökeni sorunu aydınlatmaya elverişli bir araç mıdır? Diğer bir ifadeyle, tahrir defterleri, Pomakları bir yandan Bulgarlardan, diğer yandan Anadolu dan gelen Türklerden ayırmaya imkân vermekte midir? Pomaklar ile Bulgarlar arasındaki ayrım din unsuruyla yapılmaktadır. Birinciler Müslüman, ikinciler ise Hıristiyandır. Pomaklar ile Türkler arasındaki ayrım ise dil zemininde yapılmaktadır. Birinciler, anadil olarak Bulgarca, ikinciler ise Türkçe konuşmaktadırlar. Osmanlıların tahrir defterlerinde kullandıkları sayım ölçütü dil değil, dindir. Diğer bir ifadeyle, tahrir defterlerinde bir yerleşim biriminin ahalisi, dilleri itibarıyla değil, dinleri itibarıyla gruplandırılmaktadır. Bu nedenle, tahrir defterlerinden hareketle bir Müslüman, bir Hıristiyandan kolayca ayrılabilir. Ancak, söz konusu olan bu Müslümanın Anadolu dan gelen bir Türk mü, bir Pomak mı, bir Boşnak mı, bir Arnavut mu olduğu doğrudan bilinemez. Buna göre Osmanlı tahrir defterleri, Pomakları Bulgarlardan ayırmaya elverişli bir araçtır. Ancak, tahrir defterlerinin, Pomakları diğer Müslümanlardan ayırmaya elverişli bir araç olmadığı düşünülebilir. Ancak bu noktada, icmal tahrir defterleri ile mufassal tahrir defterleri arasında bir ayrım yapmak uygun olacaktır. İcmal tahrir defterleri hiçbir şekilde Pomaklar ile diğer Müslümanlar arasında ayrım yapmaya elvermezler. Yukarıda da belirtildiği gibi, bu defterlerde sadece bir köydeki Müslüman ve Müslüman olmayan hane sayıları verilmektedir. Belirtilen Müslüman hanelerden hangisinin mühtedi, hangisinin Anadolu dan gelen bir hane olduğu bilinemez. Bizim kullandığımız dört temel tahrir defterinden sadece bir tanesi (1479 defteri) icmaldir. Ve bu defterde kayıtlı sadece 4 Müslüman hane vardır. Bu nedenle, bizim çalışmamızda icmal tahrir defterlerinin kullanılmasındaki sakınca ihmal edilebilir niteliktedir. Mufassal tahrir defterleri de kimin mühtedi, kimin eski Müslüman olduğunu belirtmemektedir. Ancak bu tür defterler, mühtedileri tespit etmeye imkân verecek kayıtlar içermektedir. Zira bu tür defterler, kayıtlı kişinin babasının ismini de not etmektedir. Bu defterlerde mühtedilerin babalarının gerçek Hıristiyan isminin yazılmadığı, onun yerine baba ismi olarak Allah ın kulu anlamına gelen Abdullah yazıldığı ileri sürülmektedir. Gerçekten de ihtida olgusunun görüldüğü birçok yörede, anormal bir sıklıkta tahrir defterlerinde birçok kişinin isminin yanına veled-i Abdullah (Abdullah oğlu) yazılmıştır. Bu kişilerin mühtedi olduğu, baba ismi olarak Abdullah ın bunların gerçek Hıristiyan baba isimlerini deşifre etmemek için kullanıldığı

7 Şubat 2015 yorumu yapılmıştır. Türk[6], Bulgar[7], ve Batılı[8] birçok tarihçi, veled-i Abdullah ibaresinden o kişinin mühtedi olduğu sonucunu çıkarmaktadır. Veled-i Abdullah ın Anlamı Sorunu Ancak, tahrir defterlerinde geçen her Abdullah isminin bir gayr-i Müslim ismini simgelediği haliyle iddia edilemez. Zira Abdullah ismi İslâm âleminde çok sık rastlanılan bir isimdir. Mühtedi olmayan bazı Müslümanların da baba isimlerinin Abdullah olması kadar doğal bir şey yoktur. Bununla birlikte, eğer veled-i Abdullah ibaresinin bir mühtediyi simgelemediği kabul edilirse, konumuzu teşkil eden 40 köyün Müslüman hane reislerinin ve mücerretlerinin isimleri incelendiğinde, kolayca cevaplandırılamayacak sorular ortaya çıkmaktadır. Bir kere, bu Abdullah ismine defterlerde hep baba ismi olarak rastlanmaktadır. Eğer Abdullah ismi, bir mühtedinin babasının Hıristiyan ismini gizlemek için değil de, gerçek bir isim olarak kullanılıyorsa, niçin bu isme aynı sıklıkta, baba ismi olarak değil de, ilk isim (hane reisi veya mücerred ismi) olarak rastlanmamaktadır? İkinci olarak, incelediğimiz 40 köyde bu Abdullah ismi, baba ismi olarak dahi anormal bir sıklıkta geçmektedir. Bu köylerde tahrir edilmiş Müslüman hane reislerinin ve mücerretlerin baba isimlerinin 1516 da % 41 i, 1545 te % 72 si, 1579 da ise % 21 i Abdullah tır. Haliyle, ilk isim olarak hiç kullanılmamış bu isme, baba ismi olarak bu yoğunlukta rastlanılması düşündürücüdür[9]. Diğer yandan, 1545 tarihli defterde baba ismi olarak yer alan (toplamın % 72 sidir) Abdullah lardan hiç değilse bazılarının 1516 tarihli defterde ilk isim (hane reisi veya mücerred ismi) olarak bulunması ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ gerekmez miydi? Nihayet, Bulgaristan da saf Türk nüfusunun iskân edildiği bölgelerdeki (örneğin Deliormanlar, Dobruca) köylerde, Abdullah ismi tahrir defterlerinde böylesine anormal yoğunlukta kullanılan bir isim değildir[10]. Ahalisinin Anadolu dan göç ettiğini bildiğimiz köylerde, Abdullah ismine az rastlanırken, incelenen bu 40 köyde neden bu isme bu kadar yüksek bir sıklıkta rastlanmaktadır? Bu nedenlerden dolayı, çalışmamızda, incelediğimiz 40 köyde tahrir edilen veled-i Abdullah ların mühtedi olduğu varsayılmıştır. Ancak, aşağıda her yerde, bunun bir varsayım olduğu vurgulanmıştır. Aşağıdaki birçok paragrafta, ihtida konusunda yapılan yorumlarda, o yorumun geçerliliğinin veled-i Abdullah ibaresinin bir mühtediyi simgelediği varsayımına bağlı olduğu belirtilmiştir. Lofça Pomak Köyleri Listesi Açıktır ki, böyle bir çalışma için bizim her şeyden önce, Lofça Pomak köylerinin tam bir listesine ihtiyacımız vardır. Bu listeyi, 1877 yılını esas alarak yapmalıyız. Zira, Lofça Pomaklarının önemli bir kısmı Osmanlı-Rus Harbinden (Doksanüç Harbi) sonra bu köylerden göç etmişlerdir. Bu nedenle bu harpten hemen önceki yıllarda, Lofça yöresinde sakinlerinin tamamının veya bir kısmının Pomak olduğu köyleri tespit etmek gerekir. Doksanüç Harbi nden önceki yıllara ait, Lofça Pomak köylerine ilişkin tanıklıklar, özellikle gezi notları, incelemeler vardır[11]. Keza, biz, Kanitz, İreček, Miletič, Savov, Mikov, İirkov, Ivanov, Cvetkova, Petrov ve Lory tarafından verilen Lofça Pomak köyleri listelerine de sahibiz[12]. Bu listelerin birleştirilmesinden 60 tan fazla köyü içeren bir listeye ulaşılmaktadır. Ne var ki, biz bu köylerden bazılarında 1870 lerde Pomak yaşayıp yaşama- 7 dığını kesin olarak tespit edemedik. Böyle köyleri listeden atarak 40 köylük bir liste oluşturduk lerde bu köylerin ahalisinin tamamının veya bir kısmının Pomak olduğu kesin olarak biliyoruz. Bu 40 köyün isimleri, aşağıda 1 numaralı tablonun* birinci sütununda, alfabetik sırada verilmiştir. XVI ncı Yüzyılda Bu Köylerin İlk Müslüman Sakinleri Pomak mıydı? Asıl incelememize geçmeden önce, itiraf etmek gerekir ki, burada çok önemli bir mesele ile karşı karşıyayız. Bizim incelediğimiz, Osmanlı tahrir defterlerinde Pomak kelimesi geçmemektedir[13]. Oysa bizim çalışmamızın asıl amacı, yukarıda da ifade edildiği gibi, Pomakların kökeni sorununu aydınlatmaktır. Lofça, Plevne, Rahova ve İvraça arasında bulunan belirli bir bölgede yer alan 40 köyün Müslüman sakinlerini, biz burada Pomak olarak takdim ediyoruz. Oysa Osmanlı belgeleri, bu köylerin Müslüman sakinleri için, Pomak kelimesini değil, Müslim kelimesini kullanmaktadır. 19. yüzyıl için, biz bu köylerde Osmanlı belgelerinin Müslim dediği kişilerin Pomak olduğunu biliyoruz. Zira, bu köylerdeki Müslümanların kendilerine Pomak dediklerini ve anadil olarak Bulgarca konuştuklarını gösteren delillere, özellikle gezi notlarına ve incelemelere sahibiz[14]. Buna karşılık, 16. yüzyıl için, bu köylerin Müslüman sakinlerinin Pomak olarak isimlendirilip isimlendirilmedikleri konusunda en ufak bir bilgiye sahip değiliz. Aşağıda görüleceği gibi, tahrir defterleri, inceleme konumuzu oluşturan 40 köyün ilk Müslüman sakinlerinin önemli bir kısmının veled-i Abdullah ve dolayısıyla (bu ibarenin bir mühtediyi simgele- *Söz konusu Lofça Pomak köyleri tablosuna yazının 3. bölümünde, gelecek sayıda (10. sayı) yer vereceğiz (PS).

8 Bu nedenlerle, bizim inceleme konumuzu oluşturan 40 köyün, 16. yüzyılda ilk Müslüman sakinlerinin Pomak olarak isimlendirilip isimlendirilmedikleri sorusu haklı olarak sorulabilir. Pomak kelimesinin ne anlama geldiğini tam olarak bilmediğimiz gibi, bu kelimenin hangi yüzyılda ortaya çıktığını da bilmiyoruz. Kesin olarak bildiğimiz tek şey, bu köylerin 19. yüzyıldaki Müslüman sakinlerinin Pomak olarak isimlendirildikleridir. Bu köylerin 19. yüzyıldaki Müslüman sakinlerinin Pomak olduklarına bakarak, bu köylerin 16. yüzyıldaki ilk Müslüman sakinlerinin de Pomak olduğu düşünülebilir. Ancak böyle bir düşünce bir varsayımdan başka bir şey değildir. Biz böyle bir varsayıma başvurmak yerine, bu köylerin 16. yüzyıldaki Müslüman ahalisinden bahsederken, Pomak kelimesini kullanmayıp, Pomak köylerinin ilk Müslüman sakinleri ifadesini kullanmayı tercih ettik. Diğer bir ifadeyle bizim çalışmamız, ilk Pomaklar üzerine değil, daha doğru bir ifadeyle, 19. yüz- 8 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 diği varsayımıyla) mühtedi olduğunu göstermektedir. Ancak, biz bu olduğunu bildiğimiz 40 köyün, 16. yılda tamamen veya kısmen Pomak nolu Niğbolu Defterinin Şumnu Kazasına bağlı köylerine bakılabilir (BOA, TD 382, s yeni Müslümanların kendilerine 16. yüzyıldaki ilk Müslüman sakinleri üzerinedir. ni den nakleden Lory, op. cit., s.97; Kanitz, [11] Örneğin Boué, op. cit., s.24; Ubici- yüzyılda Pomak deyip demediklerini bilemiyoruz. Bulgaristan da Die moslemisch-bulgarischen veled-i Abdullah lara sadece Pomaci..., op. cit., s.75; Donau-Bulgarien NOTLAR: und der Balkan, op. cit., c.ii, s.271; bizim Pomak bölgemizde değil, [1] Lory, op. cit., passim. Jireček, Geschiste der diğer yerlerde de rastlanmaktadır. [2] Konstantin İreček, Knjazestvo Bălgarija, Bulgaren, op. cit., s.356, 457, 520, 568 ve Örneğin, 1516 ve 1545 tarihli tahrir Čast I: Bălgarska Dăržava, Plovdiv, İzdanie 578 den nakleden Bajraktarevič, i Pecat na Xr. Ganov, 1899, s.119. Pomaks, Encyclopedie de l Islam, 1re éd. defterlerinde, Pomak bölgesine çok [3] Biz Türk yazarlarda Lofça Pomaklarının t.iii, s yakın olan Presyaka[15] ve Smoçan[16] köylerinde de veled-i Abdık. Türk yazarlar sadece bir iki cümleyle, Savov, op. cit., s.1-2; Mikov, Bălgarskite kökenine ilişkin bir cümleye dahi rastlama- [12] Miletič, op. cit., s.69; dullah lar vardır. Neden bu köylerdeki veled-i Abdullah ların torun- Lofça ve Plevne bölgesinde de Pomakların mohamedani v Tetevensko, Lukovitsko i bulunduğunu not etmektedirler. Aslında, Belosla tinsko, op. cit., s.56; Lofça bölgesinde Pomakların bulunması, İširkov, op. cit., s.205; İvanov, op. cit., s.30; ları Pomak olarak isimlendirilmediler? Bulgaristan nın diğer köy- Türk tezini çürütür niteliktedir. Zira, Türk Osmanskoto Vladičestvo do Văzraždaneto, Pomakların Türk kökenli olduğu yolundaki Bistra Cvetkova, Teteven i Tetevensko prez yazarlarının bu yöndeki argümanları Rodopların coğrafi ve özellikle toponimik özellik- Petrov, Sădbonosni vekove za Bălgarskata lerindeki ihtida kökenli Müslümanlar Pomak olarak isimlendirilmelerine dayanmaktadır. naradnost op. cit., s.295; Petrov, Pomoha- in Tete ven,sofia, 1977, s.30-33; dikleri halde, bizim incelediğimiz medancveneto v Loveškija kraj, op. cit., s.35; bu 40 köyün Müslümanları neden Lory, op.cit; İreček, Knjazestvo Bălgarija, Čast I: Bălgarska Dăržava,op. cit., s.118- Pomak diye isimlendirildiler? Bu 119; Čast II: Pătuvanija po bir sır. Bu sırrın çözümü için ise en Bălgarija, op. cit., s ufak bir tarihî veriye sahip değiliz. [4] Osmanlı tahrir defterlerinin demografik tarih çalışmalarına kaynak oluşturması bakımından değeri hakkında bkz. Ömer Lutfi Barkan, Essai sur les données statistiques des régistres de recensement dans l Empire ottoman aux XVe et XVIe siècles, Journal of the Economic and Social History of the Orient, I, 1958, s.7-36; Bistra Cvetkova, Ottoman Tahrir Defters as a Source for Studies on the History of Bulgaria and the Balkans, Archivum Ottomanicum, 8, 1983, s [5]. Mücerredler, vergilendirme yaşına ulaşmış ama henüz evli olmayan genç erkeklerdir. [6] Örneğin, Ömer Lûtfi Barkan ve Enver Meriçli, Hüdavendigar Livası Tahrir Defterleri, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1988, s.11; İsmail Hami Danişmend, İzahlı Osmanlı Tarihî Kronolojisi, İstanbul, Türkiye Yayınevi, 1972, Cilt III, s.107. [7] Örneğin Cvetkova, Ottoman tahrir defters as a source for studies on the history of Bulgaria and the Balkans, op. cit., s.157. [8] Örneğin, Machiel Kiel, La diffusion de l Islam dans les campagnes bulgares à l époque ottoman (XV-XIXe siècle): Colonisation et conversion,revue du Monde musulman et de la Méditerrannée, 1992/4, 66, s.45; Machiel Kiel, Remarks on the Administration of the Poll Tax in the Ottoman Balkans and the Value of Poll Tax Registers for Demographic Research, Etudes balkaniques, 4, 1990, s.85. [9] Burada belirtmek isteriz ki, tahrir defterlerine göre Manisa Kazasını incelemiş olan Feridun M. Emecen de, benzer bir şekilde, veled-i Abdullah ların şehir nüfusunun takriben % 8 ini teşkil etmelerini düşündürücü bulmuştur (Feridun M. Emecen, XVI Asırda Manisa Kazası, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1989, s.60) [10] Örnek olarak Kanunî Dönemine ait 382 [13] XIX uncu yüzyıl Osmanlı belgelerinde Pomak kelimesinin geçmediğinin altını çizmek âdet olmuştur. Pomak kelimesini içeren bilinen en eski Osmanlı belgesi 1820 yılına aittir. Bu belgede, Lofça Pomakları, Karlukova Manastırı baş rahibi Kalinika yı Rus ordusuna yardım etmekle suçluyorlardı (P. Mutafciev, İz našit ctaroploniski manastiri, Cb. BAN, 1931, s.89 dan nakleden Mikov, Bălgarite Mohammedani..., op. cit., s.58). Kanımızca, Pomak isminin Osmanlı belgelerinde geçmediği fikrini ihtiyatla karşılamak gerekir. Zira, bu konu Osmanlı arşivlerine dayanarak çok az incelenmiş bir konudur. Bir gün, şanslı bir araştırmacı, zengin Osmanlı arşivinde XIX uncu yüzyıldan önceki dönemde bu ismin kullanıldığı keşfedebilir. Bu konuda bir ipucuna da sahibiz: Dördüncü Murad ın Vezir-i Azamı (vezirlikleri: ve ) Müezzinzade Hafız Ahmed Paşa nın bir Pomak olduğunu biliyoruz (İsmail Hami Danişmend, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, İstanbul, Türkiye Yayınevi, 1971, Cilt V, s.33-34). [14] Örneğin Boué, op. cit., s.24; Ubicini, zikreden: Lory, op. cit., s.97; Kanitz, Die moslemisch-bulgarischen Pomaci..., op. cit., s.75; Donau-Bulgarien und der Balkan, op. cit., c.ii, s.271; Jireček, Geschiste der Bulgaren, op. cit., s.356, 457, 520, 568 ve 578 den nakleden Bajraktarevic,op. cit., [15] BOA, MM 11, s.218; BOA, TD 416, s.457. [16] BOA, TD 452, s.268; BOA, TD 718, s.427.

9 Şubat 2015 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ 9 MALKARA DA ESKİ BİR POMAK KÖYÜ: ÇINARALTI (PRAFÇA) Tekirdağ ili, Malkara ilçesinin doğusunda, Hayrabolu ilçe sınırına yakın bir yerde kurulmuştur. Malkara ilçesinin en uzak köylerinden biridir, ilçeye 25 km uzaklıkta bulunur nüfusu 716 kişidir. Köy, iki ufak tepenin arasında kalmaktadır. Evler çukurdan tepelere doğru dağılmaktadır. Kış soğuklarına ve yağışlara karşı muhafazalıdır. Köyün kuzey, kuzey batı ve kuzey doğusunda kendine has ovası vardır. Arazi genellikle engebelidir. Köyün içinden küçük bir dere geçmektedir. Bu dere anadere ile birleşerek, köyün doğusundaki Karacagür deresine akmaktadır. Köyün batısında l km uzaklıkta orman vardır. Bugün Çınaraltı köyünde yaşayan köylülerin ataları, 93 Harbi ( ) adıyla anılan savaş sırasında Bulgarsitan dan göç ederek, Çınaraltı köyünün bulunduğu yere yerleşmişlerdir. Bulgaristan dan gelen bu insanlar, yerleştikleri bu köye Pravça adını vermişlerdir. Pravça Bulgarca (Pomakça) bir isimdir. Türkçe doğru söyleyen anlamına gelir. Halen burada yaşayan halk Pomakça konuşmaktadır. Köyün ilk yerleşim yeri şimdiki yerinden 1 km kadar kuzeyde kurulmuş olup, şimdiki yerine daha sonradan yerleşilmiştir. İlk yerleşim yerinde bugün, eski bir mezarlık ve harabe halde bir klise kalıntısı bulunmaktadır. Bugün buraya Eski Pravça denilmektedir. Kuruluş yerinin kuzeyinde daha önce Çınar ağacı varmış. Köyün adı oradan kalmıştır. Köy halkı geçimini tarım ve hayvancılıktan karşılamaktadır. Tarımla uğraşanlar genellikle hububat türü olan buğday, arpa ve süpürge; bunun yanında sanayi bitkisi olan ayçiçeği, şeker pancarı ve kabak ekerler. Bahçecilik fazla yapılmaz. Kendi ihtiyacını karşılayacak kadar nohut, mercimek, fasulye ve soğan ekerler. Köyde hayvancılık önemli bir yer tutar. Süt inekçiliği ve besi hayvancılığı gelişmiştir. Günde 3 ton süt üretilmektedir. Kaynak:

10 10 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 Pomakça Öğreniyoruz Ние С Учиме Ромашко А Б Г Д Е Ж З И Й К Л М Н О Р С Т У Ф Х Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ь Ю Nie S Uçime Pomaşko KARACAOVA POMAKÇASI ÖRNEK KONUŞMALAR (Yaşadığınız yerde hava nasıl? Haydi, yazalım.) (Ben Çorlu dayım. Kar yağıyor ve yeri örtmeye başladı.) (Biz Balıkesir de yaşıyoruz. Hava hiç iyi değil. Çok kar var, çok soğuk. Hiç elektriğimiz yok.) (Burada da hava çok soğuk ve kar yağıyor. Kanada da kış çok soğuk oluyor.) (Ben Pendik teyim ve burada da kar yağıyor, çok soğuk var.) (Gebze de yaşıyorum. Burada da kar var, serpiştirerek yağıyor. Pekmez ile karı karıştırıp helva yapıyordum. Artık yapamıyorum.) (Karamürsel de de kar yağmaya başladı. Çok soğuk. Dağlarda çok kar var. Hepinizin yeni yılı hayırlı olsun.) (Ben Çanakkale de öğrenciyim. Burada da çok kar yağıyor, tipi var, rüzgar çok.)

11 Şubat 2015 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ 11 Ние С Учиме Ромашко - Nie S Uçime Pomaşko - Pomakça Öğreniyoruz А-а (a) - Албаниа (Albania): Arnavutluk Б-б (bı) -Волна (dişil)/волен (eril) (Bolna/Bolen): Hasta Г-г (gı) -Гърне (Gırne): Çömlek Д-д (dı) -Далеку (Daleku): uzak Е-е (e) - Едрене (Edrene): Edirne Ж-ж (jı) -Жила (Jila): Damar З-з (zı) -Заедно (Zaedno): Beraber И-и (i) - Идвам (İdvam): Geliyorum Й-й (i kratko) - Йод (Yod): İyot К-к (kı) -Крастава (Krastava): Uyuz Л-л (lı) - Люлкаце (Lyulka): Salıncak М-м (mı) -Машко (Maşko): Erkek Н-н (nı) -Ножици (Nojitsi): Makas О-о (o) - Облак (Oblak): Bulut П-п (pı) -Паяк (Payk): Örümcek Р-р (rı) -Руло (Rulo): Rulo С-с (sı) -Снаха (Snaha): Gelin Т-т (tı) -Тор (Tor): Gübre У-у (u) - Уста (Usta): Ağız Ф-ф (fı) -Фурна (Furna): Fırın Х-х (hı) -Халва (Halva): Helva Ц-ц (tsı) -Царица (Tsaritsa): Kraliçe Ч-ч (çı) -Чушка (Çuşka): Biber Ш-ш (şı) -Шест (Şest): Altı Щ-щ (şte) - Щайга (Ştayga): Sandık Ъ-ъ (ı) - Ъгъл (Igıl): Köşe Ь-ь (ermalık e) - Kendinden sonra gelen harfi yumuşatır. Ю-ю (yu)-юзда (Yuzda): Dizgin Я-я (ya) -Ягода (Yagoda): Çilek Дж (ce) -Джума (Cuma): Cuma Mısır: (K) çiniçka-чиничка; (L) kukuruz-кукуруз, kukrus-кукрус; (Gm) Rapka-рапка; (Gr) kolomboç-коломбоч Buğday: (K, R, L, vd) jito/jituжито/житу Arpa: (R) pşenitsa-пшеница; (K) içmeyn/içmien-ичмейн/ичмиен; (L) içimik/uçumik/üçümükичимик/учумик/ючюмюк; (Gr) pçenisa/çenisa- пченица/ченица Bezelye: (R, K, L) grah/grasokграх/грасок Patlamış Mısır: (K) pufkiпуфки, papalufka-папалуфка; (L) pukanka-пуканка; (Gr) puske-пуске, pusanken-пуснкен; (B) pukanki-пуканки; (Xanthi, Yunanistan) misirvu puknati-мисирву пукнати Yulaf: (K) uvisika-увисика; (L) uvez/uves/uvis- увез/увес/увис Mercimek: (K) likâ-лика, (R) leşta-лешта Kuru fasulye: (R, K, L) bop/ buop/boap/boba-боп/буоп/ боап/боба Kısaltmalar: K: Karacaova, R: Rodof, L: Lofça, B: Bosna, Gm: Gümülcüne - Hemetli, Gr: Goran

12 12 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 Успешно представяне на общините Девин, Доспат, Борино и Брацигово в Истанбул Nesrin Sipahi Kıratı Nesrin Osmanova İspova България и Турция ще разработят съвместни туристически продукти. Представители на големи туроператори и турагенти от южната ни съседка ще посетят България, за да участват в специална работна среща с представители на български фирми, на която да обсъдят и създаването на продукти за далечни пазари като Китай. Това обяви министърът на туризма Николина Ангелкова след срещата си със заместник-министъра на културата и туризма на Турция Абдул Рахман Аладжъ и кмета на Истанбул Кадир Топбаш, която се проведе на 22 януари 2015 г. в Турция. Повод за визитата на министър Ангелкова бе участието й в международното туристическо изложение East Mediterranean International Travel & Tourism Exhibition 2015 (EMITT), което е сред най-големите в света. Форумът се проведе от 22 до 25 януари 2015 г. в Истанбул. На срещата представителите на двете страни са обсъдили и засиления интерес към България след облекчаването на процедурите за издаване на визи, за които принос има Министерството на туризма. Турските оператори вече могат да подават и получават визи по електронен път в рамките 1-2 дни. По думите на министър Ангелкова вече се наблюдава ръст от 30-40% на турски туристи в зимните ни курорти, в сравнение със същия период на миналата година. Министър Николина Ангелкова и кметът на Истанбул Кадир Топбаш се договориха да бъдат организирани дни на България в турската столица и дни на Турция в София. Това е възможност не само да популяризираме нашата страна, но и основа, на която да развиваме дългосрочни контакти както между местната и държавната власт, така и между бизнеса от двете страни, подчерта българският министър. На 19-то туристическо изложение EMITT България се представя като целогодишна туристическа дестинация с презантация под мотото Открий и сподели. Участие във форума взимат 24 български туристически фирми, общински администрации и туристически сдружения. Сред тях бяха и общините Девин, Доспат, Борино и Брацигово. Те участват тук за втори път. Участието им е рамките на дейност 3 Участие на национални и международни борси и изложения на Проект Богатствата на Западни Родопи по ОП РР, Схема за безвъзмездна финансова помощ Подкрепа за развитие на регионалния туристически продукт и маркетинг на дестинациите ІІ. Общата цел на проекта е насочена към: 1. Популяризиране на региона като обща туристическа дестинация. 2. Окомплектоване и предлагане на атрактивни и конкурентни туристически пакети. 3. Увеличаване броя на туристите, посещаващи региона и удължаване средната продължителност на техния престой. 4. Привличане на нови пазарни сегменти и по-пълноценно оползотворяване на природни и антропогенни ресурси. 5. Използване на ефективни съвременни средства за комуникация, които да гарантират ефективно информиране на целевите групи и популяризиране на регионалния туристически продукт. За целите на представяне на РТП в страната е предвидено наемане

13 Şubat 2015 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ на самостоятелни щандове, а в чужбина наемането на деск в рамките на българския щанд на даденото изложение. Участието в туристически борси и изложения на българския и чуждестранния пазар е от съществено значение за осъществяване на контакти с туристи, туроператори и туристически агенти и рекламиране на РТП. През миналата година туристическата борса в Истанбул се проведе в 12 палати на обща площ 65 хил. кв. м., на които се представиха над 4500 организации от 70 държави, а ръстът на посетители му през 2014 г. бе с 13% повече спрямо предходната. Като успешно определят участието си представителите на четирите родопски общини на туристическото изложение EMITT. Тук те са успели да осъществят контакти с: кметовете на гр. Гелиболу Мустафа Йозаджар и на Чанаккале Юлгюр Гьокхан (Република Турция). Имали са срещи и с представители от община Анкара и от гр.казан - Република Татаристан. Освен това се са успели да се срещнат с много туроперотори, турагенти, на които да представят РТП Богатствата на Западни Родопи. Целта на срещите е била партньрство в секторите култура, земеделие и туризъм с регион Западни Родопи. Особен интерес са били възможностите за участие на наши фолклорни и танцови групи и състави във фестивали, организирани в Турция, както и възможността турски групи и състави да участват в празниците на общините Девин, Доспат, Борино и Брацигово. Bulgaristan ve Türkiye ortak turizm ürünlerini geliştirecekler. Güney komşumuzda büyük tur operatörleri ve acenta temsilcileri Bulgar şirketlerinin temsilcileri ile özel bir toplantıya katılmak üzere Bulgaristan ı ziyaret edecekler ve Çin gibi uzak pazarlar için ürün oluşturulmasını ele alacaklar. Bu bilgiler Bulgaristan Turizm Bakanı Nikolina Angelkova tarafından açıklandı. Bu açıklama Bakan Angelkova tarafından 22 Ocak 2015 te Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanı Yardımcısı Abdul Rahman Aladzha ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş ile gerçekleşen görüşme sonrası yapıldı. Bakan Angelkova bu açıklamayı dünyaca ünlü uluslararası turizm fuarı Doğu Akdeniz Uluslararası Seyahat ve Turizm Fuarı 2015 (EMITT) katılımında yaptı. Forum İstanbulda Ocak 2015 tarihinde gerçekleşti. İki tarafın temsilcileri Turizm Bakanlığı katkısıyla vize prosedürlerinin basitleştirilmesi sonrası Bulgaristan a karşı artan ilgiyi görüştüler.türk turizm acenteleri, operatörler artık 1-2 gün içinde elektronik vize için başvuru yapabilirler ve alabilerler. Bakan 13 DEVİN, DOSPAT, BORİNO VE BRAT- SİGOVO BELEDİYELERİ İSTANBUL DA BAŞARILI BİR ŞEKİLDE TANITILDI Angelkova nın açıklamalarına göre Bulgaristan kış tatillerinde geçen yılın aynı dönemine göre Türk turistlerin katılıminda % bir artış görüldü. Bakan Angelkova ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Kadir Topbaş başkent Ankara da Bulgaristan günleri ve başkent Sofya da - Türkiye günleri organize etmeleri konusunda mutabakat sağladılar. Bulgaristan Turizm Bakanı: Bu sadece ülkemizi tanıtmak için değil, aynı zamanda yerel ve devlet yetkilileri arasında ve her iki tarafta işletmeler arasında uzun vadeli ilişkilerin geliştirmesi için atılan bir adımdır açıklamsını dile getirdi. Bulgaristan, 19. Turizm Fuarı EMITT e Keşfet ve paylaş sloganıyla yıl boyu turizm destinasyonu olarak sunulmuştur. Foruma 24 Bulgar turist şirketi, turizm dernekleri ve belediye başkanlık yönetimleri (aralarında Devin, Dospat, Borino ve Bratsigovo bulunmak üzere) katıldı. Onlar ikinci kez foruma katılıyor. Onların katılımı Ulusal ve uluslararası fuarlara ve sergilere katılım faaliyeti 3 adlandırılan ve Avrupa Birliği Bölgesel Kalkınma Operasyonel Programı kapsamında gerçekleşen

14 14 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 Batı Rodop zenginlikleri projesi alanında gerçekleşti. Projenin ortak amacı; Smilyan Köyü 1- Ortak turizm destinasyonu olarak bölgeyi tanıtmak, 2- Donanımlı, cazip ve rekabetçi paket sunmak, Kuru Fasulyesiyle 3- Bölgeyi ziyaret eden turist sayısını ve ortalama kalış süresini arttırmak, Guinness Rekorlar 4- İlgiyi doğal kaynakların iyi kullanılmasına ve yeni pazar segmentlerine çekmek, Kitabına Aday 5- Bölgedeki turizm ürünlerini tanıtmak için iletişimi etkin ve modern araçlarla sağlamak. Turizm fuarlarına katılım tur operatörleri turistler arasındaki iletişim için gereklidir. Turizm fuarı 6500 m 2 alanda 70 ülkeden katılan 4500 organizasyon ile geçen yıla göre % 13 büyüme kaydetti. Fuarda Rodop bölgesinden Devin- Dospat-Borino-Bratsigovo Belediyeleri tanıtıldı, Smolyan belediye Başkanı da iştirak etti. Türkiye deki çeşitli belediyelerle kontakt sağlandı. Tataristan, Gelibolu, Çanakkale, Gökçeada, Ankara Keçiören Belediye başkanları, tur acentalarıyla, derneklerle keyifli sohbet gerçekleştirdik. Gelecek için turizm, kültür ve ticari diplomasinin oluşması için görüşmeler yaptık. Özellikle Türkiye de yapılacak etkinliklerde festivallerde Rodop bölgesinin folklorunu tanıtmayı amaçladık ve belediye başkanlarınca olumlu karşılandı. Bulgaristan standımıza Türkiye ye göç eden Bulgaristan Türklerinden ilgi hayli çoktu. Bu da bizleri memnun etti. Doğdukları memleketine sevgi ve özlemi dile getirdiler. Onlarla iletişim için tercümana gerek duymadık. Bulgaristan Bulgaristan da, Rodop dağlarının eteklerinde kaybolmuş bir köy olan Smilyan ı ve meşhur Smilyan kuru fasulyesini kim bilmez ki! Baklagil ailesinin temsilcisi çok özel bir cins kuru fasulyedir, çünkü lezzetli olmasının yanısıra, süper organik ve sağlıklıdır. Bundan dolayı hızlı, ayaküstü yemek alışkanlığı fast food a karşı alternatif olarak geleneksel ve yerel yemek ve beslenme biçimlerini, yerel ekosistemlerin özelliklerini korumayı teşvik eden Slow Food olarak bilinen uluslararası hareket tarafından koruma altına alınmıştır. Bir dizi yerli lezziz yemeklerinin hazırlandığı kuru fasulye tanelerine koskoca bir festival adanmış, yerli kütüphanede bir müze köşesi tertiplenmiş ve ayrıca Guinness kitabına da adaylığını koymuş. Smilyan ın mutlu bir Rodop köyü modelini sergilediğini söylesek, abartmış olmayacağız. Köyde hayat kaynıyor, bölgenin diğer köylerine nazaran. Smilyan köyü okulunu ve ana okulunu koruyabilmiş. Bu da, çoluk çocuklu birçok ailenin köyde kaldığı ve onları burada, ücra dağ köşesinde tutan belli başlı bir geçim kaynağının olduğunu gösteriyor. Smilyan köyü bir mandıraya da sahip, ki süt ürünlerini İsviçre ye

15 Şubat 2015 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ satıyor ve buraya gelen konuklar için ilginç süt ürünleri tatma gezilerini organize ediyor. En başta tabii ki, önemli şu...smilyan ın kendi turistleri var. Turistlerin ilk uğrak yeri, meydandaki okumaevi. Orada Smilyan kuru fasulyesine adanan büyük bir müze köşesi bulunuyor. Kuru fasulyeden oluşan büyük ve küçük duvar panosu, fasulye tanelerinden yapılan ilginç bir konstruksiyon yer alıyor. Burada fasulyelerden evlerin insanların yapıldığını görebileceksiniz. Rodop doğasının güzelliğine sevdalanıp buraya gelen konuklar, yerli ev yapımı patikleri, milli kiyafetleri de görebiliyor. Daha sonra konuklar komşu odaya geçiyor. Orada dev bir fasulye mozaiği yer alıyor, ki bu mozaik sayesinde Smilyan köyü Guinness rekorlar kitabına adaydır. Yerli halk, en fazla katılımcıyla dünyanın en büyük fasulye panosunu yaratma hevesine kapılmış. Bu demek ki, pano, misafirlerin yardımıyla hayat alacak. Şu ana kadar 8 binden fazla insan bu girişime katılmış bulunuyor. Yani herkes, pano üzerine fasulye tanesini yapıştırabilecek ve kendi ismini özel hazırlanmış deftere yazabilecektir. Bu şekilde her konuk, Smilyan köyünün ve orada yaşayan aydın ve girişimci halkının anılmasına yardımcı olacaktır. Bu insanların ne kadar yaratıcı olduğuna, yerli mutfaktan da karar verebiliriz. Tahmin ettiğiniz gibi, yerli mutfakta fasulye yemekleri revaçta ve çoğunlukta, fakat en inanılmaz bir çekilde. Yerli yemek gururları trahnata dan başlayarak (bu yemek kuru fasulye, mısır, buğday ve koyun etinden yapılan bir yemektir), fasulye kebapçelerine, kabak içinde haşlanmış fasulyeye kadar görülebilir. Burada tatlı pasta, muz ve buna benzer fasulye fantezilerden hiç bahsetmeyelim. Ancak Smilyan fasulyesini eşsiz kılan nedir? Yoksa fasulye başka yerde yetişmiyor mu? Cevap, onu özel kılan yerli iklimdir. Ve aynı zamanda burada asırlardır uygulanan bazı inceliklerde gizlidir. Köyün organık kuru fasulye ürünü hakkında bilgileri İliya 15 Godev ten alıyoruz. Kendisi buranın yerlisi olup aynı zamanda da yerli toplulukların sürdürülebilir kalkınma projeler üzerinde çalışıyor. Köyünü tanıtmak, ünlü yapmak onun için bir dava haline gelmiştir. Ziraat mühendisleri, sunni gübrelerin kullanıldığı zaman bitki yapraklarının yandığını ve böylece fasulyenin gelişemediğini tespit etmiştir. Fasulyenin ana özelliklerinden biri de, diğer bitkilerle beraber yetişmesi. Burada, sırf fasulye ekili arazi göremezsiniz. Genelde iki sıra patates, iki sıra fasulye veya kabakla birlikte kombine oluyor. İşte bu yetiştirme yönteminden dolayı Slow Food hareketinin listesine dahil oldu. Rodoplar ın eteklerinde kaybolmuş olan Smilyan köyü, yılın her mevsiminde turist ağırlıyor. Buradaki aile otellerde güzel bir tatil için her türlü imkanlar, sükünet ve berrak hava mevcuttur, ki bu da neşeye neşe katıyor ve iştahı artırıyor. İştihanızı giderme görevi ise tamamen ev sahiplerine düşüyor. Lezziz kuru fasulye yemeklerinin dışında size ev yapımı taze peynir ve biraz önce damdaki inekten sağılan süt ikram edecekler. Smilyan köyü, sonbaharda, geleneksel Smilyan fasulyesi festivalinde en kalabalık oluyor. O zaman binlerce turist buraya akın ediyor. Gelsin şarkılar, danslar, sergiler ve en başta da neşe! Fasulye ve fasulye yemeklerinin konu olduğu festival sırasında kutlamalar en üst safhaya ulaşıyor. İliya Godev Bir yıl hatırlıyorum 42 fasulye yemeği saymıştım bu festivalde. Anlaşılan yerli hanımların hayalgücü sınır tanımıyor. Smilyan köyü ise Rodop dağları arasında eğlence ve neşenin oluşturduğu renkli demetle bizi şaşırtmaya devam edecektir! Çeviri: Şevkiye Çakır Kaynak:

16 16 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat MÜBADELE POMAKLARI Kaybedilenler ve Kaybettirilenler Ahmet GÖKBAYRAK Kaybedilenler Pomakların içinde millliyetçi (Pomaklığı etnik olarak algılayanlar) aydınlar olsa bile standardize edilmiş ortak bir dilin olmaması, eğitim eksikliği ve kapalı tarım toplumundan şehir toplumuna geçememeleri yanında şehirleşenlerin etnik anlamda Pomaklık bilincine sahip olmamasıyla birlikte yaşadıkları ülkelerin (özellikle Türkiye) üst kimliğini kabul etmeleri ve benimsemeleri neticesinde ortak hareket etmeleri ve siyasi bilinç oluşturmaları zorlaşmıştır. Bu durum Yunanistan da da benzer özellikler gösterir. Aynı dine sahip olan iki azınlıktan nüfusça çoğunluğa sahip olan Türkler ile beraber yaşayan Pomaklar çoğunluğa uyum sağlamak durumunda kalmışlardır. Pomakların kendilerine milliyetçi duygular aşılayacak ulusal bir otorite merkezi veya sağlam akademik temellere dayanan tarih yazımı ile sosyolojik, folklorik ve edebi birikimleri hiçbir zaman kayıt altında olmamıştır. Göçler ve mübadele ile devlet tarafından Türkiye nin farklı yerlerine dağıtılarak iskân olmuşlar ve genellikle birbirlerinden habersiz yaşamışlardır. Bu da onların belli bir bölgede çoğunluk oluşturamamalarına ve yaşadıkları yerlerde egemen (yerli) kültüre ve topluluğa zamanla entegre olmak zorunda kalmalarına sebep olmuştur. Bu durum onların ortak düşünceler geliştirmelerini ve bu düşüncelerini içselleştirmelerini hemen hemen olanaksızlaştırmıştır. Mübadele, Yunanistan da yaşayan Müslümanlar ve Türkiye de yaşayan Hıristiyanlar için bir kurtuluş ve zaruret olarak görülüyordu. Pomaklar Türkiye ye geldiklerinde yarından emin oldukları yeni bir yaşam kurma arzusundaydılar. Çünkü onlar kendilerini Osmanlı ve Türkiye tebaası olarak görüyorlardı. Dillerinin, kültürlerinin ve kimliklerinin tehlike içerisine düşeceği akıllarına gelmemişti. Oysa Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra ümmet toplumundan modern anlamda ulus toplumuna geçilmesi tek dili, tek kültürü ve tek kimliği dayatıyordu. Türkiye nin tek tipçi ulus devlet yapısı içinde Pomaklar zaman içinde asimile olmuşlardır. Bu asimilasyon devlet tarafından yapılan sistematik bir asimilasyondur. Devlet Pomakların dilini, kültürünü ve kimliğini bilerek görmezlikten ve umursamazlıktan gelmiş, yeri geldiğinde Pomakça konuşmayı dahi yasaklamıştır. Yanda Pomakça konuşma yasağıyla ilgili 1936 yılına ait Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan bir haberi görebilirsiniz. Anadili Pomakça olan her bir Pomak bireyi öğrencilik yıllarında sınıfta arkadaşlarıyla Pomakça konuştuğu için bu durumu diğer öğrenciler için şikâyet konusu olmuş ve öğretmeninden ceza almıştır yılında İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan İskâna Tabi Tutulanların Türkleştirilmesi uygulamasına ilişkin gizli bir genelgede yabancı lehçelilerin anadillerini Türkçe kılmak suretiyle Türk camiasına kazandırılması, valilerin sorumluluğuna tevdi edilmekteydi. Bunu gerçekleştirmek için uygun usûl ve araçları bulmak valilerin göreviydi. Ayrıca 13 Ocak 1928 de Türkiye deki hukuk öğrencilerinin başlattığı ve 1930 lar boyunca devam eden, hükümet destekli, azınlıkların kendi dillerini konuşmalarını engellemeyi amaçlayan Vatandaş Türkçe konuş kampanyasıyla çarşıda, pazarda Pomakça konuşanlar mahalle baskısına maruz kalmışlardır. Kimileri Pomakların Türkiye toplumuna gönüllü entegre olduğunu iddia ediyor. Kampanya sırasında bazı ilçelerde Türkçe nin dışında başka bir dil konuşan insanlara çeşitli para cezaları verilmiştir. Mübadele esnasında devletin ilk yaptığı iş Pomakları dağınık yerlere iskân etmek ve iskân oldukları köylere de Türkçe konuşan göçmenleri veya Anadolu nun çeşitli yerlerinden insan getirerek karma köyler kurmak ve böylece Pomakların aidiyetlerini içselleştirmeyi önlemek olmuştur. Çünkü Pomaklar mübadele ile gelen diğer etnik unsurlardan farklı olarak çok kısa ömürlü de olsa devlet kurma yeteneğini gösterebilmiştir. Bundan dolayı devlet en azından dağınık yerlere ve karma köylere iskân ederek ileride sorun olabilme riskini ortadan kaldırmıştır. Fakat Pomaklar kendilerince asimilasyona diren-

17 Şubat 2015 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ tarihinde Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan bu haber, Türkiye de yaşayan diğer halklarla birlikte Pomakların da maruz kaldığı asimilasyonu tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor. mişlerdir. Örneğin; başka etnik gruplara kız vermemek, Pomakça konuşmayı sürdürmek, dışarı ile iletişimi ve etkileşimi en asgari düzeyde tutmak gibi... Kimileri Pomakların Türkiye toplumuna gönüllü entegre olduğunu iddia ediyor. Eğer Pomakların gönüllü entegre olma yönünde eğilimleri olsaydı yıl 2015 te hâlâ köylerde Pomakça konuşulmazdı. Günümüzde Pomaklar Türkiye Cumhuriyetine en bağlı etnik unsurlardan bir tanesidir, fakat bunun bedelini dillerini, kültürlerini ve kimliklerini kaybederek ödemişlerdir. Bulgar giyimli Türkler bir yere girdiklerinde Türk gibi selam veriyorlar fakat Bulgarca konuşuyorlar. Pomaklar dinleri İslamiyet sebebiyle Osmanlı İmparatorluğuna ve ardılı Türkiye Cumhuriyeti ne gönülden bağlı bir topluluk olmuştur. Osmanlı nın Balkanlara gelmesiyle İslamiyete geçen Pomaklar aynı dili konuşmalarına ve aynı kökenden gelmelerine rağmen kesinlikle Bulgar ve Makedonlara mensubiyet duymamışlar, kendilerini onlardan ayrı hissetmişlerdir. Aslında bu durumun en önemli sebebi Osmanlı toplumunun etnik kökene veya dillere göre değil de dinlere ve inançlara göre sınıflandırılmasındandır. Balkanlarda Osmanlının Rum millet dediği Ortodoks inançlı Rumlar (Yunanlar), Bulgarlar, Sırplar bulunmaktaydı. Örneğin; Hıristiyan, köylü ve çiftçi bir Bulgar zengin olduğu zaman kendisini Rum olarak görür ve tanıtırdı. Aynı durum Balkanlardaki Müslüman unsurlar içinde geçerliydi. Müslümanlık ile Türklük aynı kimlik olarak algılanmıştır. Bir Hristiyan için bir Müslüman aynı zamanda bir Türktür. Makedonların ulusal kahramanlarından Krste Misirkov Karacaova ya yaptığı gezide Pomakları şöyle ifade ediyor; Bulgar giyimli Türkler bir yere girdiklerinde Türk gibi selam veriyorlar fakat Bulgarca konuşuyorlar. Akademisyen Machiel Kiel ise Karacaova Pomakları için şöyle diyor; Moglena (Karacaova) bölgesinin Müslüman Ulahları (Notyalılar) gibi kasaba ve civarındaki yerlerde kendilerini Müslüman ve Türk olarak tanımlayan ve Bulgarca konuşan Pomaklar bölgeyi terke zorlandı. (Buradaki Türk olarak tanımlamadan kasıt Osmanlı tebaası olunduğudur.) Kısacası Balkanlarda Türklük etnik bağlamda bir aidiyet değil, dinsel bağlamda bir aidiyet olarak algılan-

18 18 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 mıştır. Bu durum Pomakların Türkleşmesi (Türkiye de ve Yunanistan da) gidişatını hızlandırmış, böylece tek tipçi ulus devlet içinde dillerini, kültürlerini kaybederek ve dahi karışık evlilikler yaparak asimile olmalarını sağlamıştır. Genel olarak 1980 lerin sonuna kadar Pomaklar, birtakım yapısal imkânsızlıklardan (düşük ekonomik gelişmişlik, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmaması, ulaşımın gelişmemesi ve eğitim olanaklarının düşük olması) ötürü devletin elini hissetmeden dışarı ile iletişimin ve etkileşimin olmadığı izole köylerde, tarım topluluğu özelliği gösteren yaşantılarıyla birbirlerinden habersiz bir şekilde yaşıyorlardı. Bu nedenlerle Pomaklar dillerini, kültürlerini ve aidiyetlerini canlı tutabilmişlerdir. Ne zamana kadar? Ekonomik gelişmeyle köyün dışarıya açılmasına, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasına, ulaşımın hızlanmasına ve bu nedenlerle eğitim olanaklarının artmasına kadar. Yani devletin elini güçlü bir şekilde hissedene kadar... Pomak bireyi dinin baskın olduğu geleneksel yaşam tarzıyla, çiftçiliğe ve hayvancılığa dayalı bir ekonomiyle dışarı kapalı köylerde doğuyor, büyüyor ve ölüyor. Pomakların dillerinin, kültürlerinin, kendilerine has kapalı sosyal yapının ve aidiyetlerinin kaybolma tehlikesi altında olmadığı yıllardaki klasik Pomak yaşantısını analiz edelim; Pomak bireyi ilk doğduğu andan itibaren Pomakça konuşulan anne, baba, dede, nine, amca, yenge ve torunlardan oluşan geniş bir aile ile akraba ilişkilerinin yoğun olduğu kapalı bir çevrede büyümüştür. Erken yaşta evliliğin yaygın olduğu ve hâlâ dededen atadan kalma yöntemlerle çiftçilik ve hayvancılık yapılan, dinin ise yaşam üzerinde özelllikle kadınlar üzerinde etkin olduğu bir topluma mensuptur. Bir kısmı devletin 1940 ların sonlarında açtığı ilkokullarda okumuş, kimi Türkçe yi yarım öğrenmiş kimi ise öğrenemeden okulu bırakmıştır. Dışarı ile ilişki ve etkileşim son derece sınırlı düzeydedir. Köyün bağlı olduduğu kasaba veya şehir sadece alışveriş, hastane ve bürokratik işlerde kullanılıyordu. Buralarda yaşayan ahaliyle (yerli veya göçmen) ilişkiler yine aynı derecede sınırlıydı. Dışarıdan kız almamaya ve vermemeye çalışılı- yordu. Kısaca Pomak bireyinin yaşamı dinin baskın olduğu geleneksel yaşam tarzıyla, çiftçiliğe ve hayvancılığa dayalı bir ekonomiyle dışarı kapalı köylerde doğuyor, büyüyor ve sona eriyordu. Etnik aidiyetine ve kültürüne yabancılaşmaya sebep olan nedenlerin başında mübadele ile gelen Pomakların genelinin Türkiye devleti tarafından Rumlardan boş kalan verimli ve ekonomik açıdan canlı bölgelere (Batı Anadolu ve Marmara bölgesi) iskan edilmeleridir. Elbette bu bölgelerdeki canlı ekonomik yaşam (Turizm, makineli tarım, sanayi ve ticaretin gelişkinliği, ulaşımın kolaylığı...) diğer dağlık bölgelere (Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu) nazaran Pomaklar gibi diğer etnik unsurların (Örn; Giritliler) dillerini ve kültürlerini unutup, daha kolay asimile olmalarını sağlamıştır. (Pomakların aidiyetleri için bu kadar olumsuzluklar olmasına rağmen hâlâ izole köylerde Pomakçanın ve Pomak kültürünün canlı kalabildiği köyler mevcuttur. Çünkü Pomaklar hem inatçı bir topluluktur, hem de kendi içlerinde ellerinden geldiğince asimilasyona direnç gösterebilmişlerdir.) Ekonomik yaşamın nasıl da Pomak kültürünü ve dilini yok ettiğine şahsen ben şahit olmuşumdur. Memleketim olan Erdek in Ocaklar köyünde gelişen turizmin etkisiyle dışarı ile izole olan köy birdenbire ekonomik olarak canlanmış, dışarı ile iletişim artmıştır. Artık hayvancılık (özellikle keçicilik), fasulye, biber ve mısır ekimi, ipek böcekçiliği bırakılmış tarım olarak sadece zeytin tarımı ekonomik yaşamın bir parçası haline gelmiştir. Bugün bırakın köylerini Erdek te dahi tek bir sinema yokken 1970 lerde Ocaklar gibi bakir bir köyde iki hatta üç tane açık hava sinemasının olduğundan bahsedilir. Sinemayla beraber yeni neslin giyiniş ve yaşayış tarzı da değişmiştir. Turizm ile yeni bir tür gelir süreci, geleneğin gücünü kırmaya başlamıştır artık. Aşırı muhafazakâr pürgülü (geleneksel iki parçalı kara çarşaf) ninelerin torunları bikiniyle denize girmişlerdir (Uyarı: Burada pürgünün veya bikininin, muhafazakar veya seküler yaşam tarzının iyi veya kötü olduğunu söylemiyoruz, tartışmıyoruz. Burada sadece analiz yaptık). Ne yazık ki bir toplumun ve kültürün nasıl kaybolduğuna ve değiştiğine de şahit olmuşumdur. Bu durum bende büyük bir travma yaratmıştır. Bu ekonomik ve sosyal gelişme ve değişimle birlikte Pomakça değersiz ve geçersiz bir dil haline gelmiş böylece konuşulmamaya ve yeni nesillere öğretilmemeye başlanmıştır. Tabii ki bir dilin tasfiye olması kültürün de tasfiye olmasına sebep olmuştur. Toplumda birlik beraberlik çözülmüş, eski samimi akraba ilişkileri kopmuş, muhafazakâr kapalı toplumdan daha seküler yaşantının egemen olduğu topluma doğru geçiş yaşanmış ve dışarıdan evlilikler yapılmaya başlanarak Pomak dili ve kültürü için geri dönülmez olumsuz sürece girilmiştir. Çok

19 Şubat 2015 şükür ki Pomak dilinin ve kültürünün son demlerine yetişmişimdir, fakat ne yazık ki bir toplumun ve kültürün nasıl kaybolduğuna ve değiştiğine de şahit olmuşumdur. Bu durum bende büyük bir travma yaratmıştır. Mübadele Pomaklarının kimliklerini ve kültürlerini tehlikeye atan bir diğer neden ise sosyolojiktir. Pomaklar günümüzde de genel olarak kapalı tarım toplumu özelliği gösteriyorlar. Bu nedenle toplumda Pomaklar hoş karşılanmaz. Pomak dendiğinde zihinlerde Türkçe dışında yabancı bir dille konuşan muhacir, köylü ve çiftçi bir tipleme olarak değersiz antipatik bir kimlik algılanıyor ve bu durum hem köylerde hem de şehirlerde yaşayan Pomaklar arasında aidiyetlerine antipati ile bakmalarına neden oluyor. Şehirleşen ve tahsil sahibi Pomak bireyi bu nedenlerden dolayı Pomaklığını gizleme ve reddetme ihtiyacı duymuştur. Bu durum onların Atatürk ten dolayı Selaniklilik kimliğini ön plana çıkartarak Türklüğe ve Türk milliyetçi ideolojilerine sarılmalarına neden olmuştur. Halbuki Selanikli tanımlaması Selanik tren istasyonundan veya gemiyle Osmanlı ya ve Türkiye ye göç eden herkes için kullanılmıştır. Unutmayalım ki Selanik ve çevresinden göç eden Pomaklar bu Selanikli göçmen kitlesi içinde çoğunlukla yer almaktadırlar. Nitekim -madem Türksünüz, niçin yabancı bir dil kullanıyorsunuz diyenlere; -dedelerimiz memlekette gavurlardan öğrendi. veya -neden bu kadar renki gözlü ve sarışınsınız hiç de Anadolu insanına benzemiyorsunuz diyenlere; -eh napalım Balkanların havasından, suyundan sebep gibi saçma sapan hiçbir bilimsel ve tarihsel yönü olmayan tamamen kolaycılığa kaçan cahilane bir sokak veya kahvehane ağzı söylemleri geliştirmişlerdir. Hatta öyle ki bu uyduruk söylemler günümüze ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ kadar işe yaramış. Bu saçma söylemler Pomakların, Türkçe konuşan topluma (yerli unsurlar) entegre olmasına katkıda bulunmuştur. Artık biz yeni nesiller bu saçma söylemlerin geçmişte birtakım sıkıntılardan ötürü işe yaradığının fakat günümüzde bunlara sığınmanın bir anlamı kalmadığının düşüncesindeyiz. Çünkü dedelerimiz bu dili komşularından değil, onların anadili olduğu için konuştuklarını ve yoğun sarışınlık ile renkli gözlülük gibi fiziksel özelliklerin ise Slav kökeninden geldiğini biliyoruz. Günümüzde Karacaova da ve Kesriye de hâlâ bizle aynı dili konuşan ve dedelerimizle komşuluk arkadaşlık yapmış Bulgarların çocukları ve torunları yaşıyor. Bütünüyle kuzey Yunanistan da (Ege Makedonyası) yaşayan Müslümanlar (etnik Türkler, Pomaklar, Ulahlar, Arnavutlar, Romanlar, Patriyotlar) memleketlerini terk etmek zorunda kalmışlar, oralarda onların hatıralarını, geçmişlerini ve kültürlerini hatırlatacak akraba bir grup veya aynı kökeni ve kültürü paylaşacak insan topluluğu ile atıf yapılacak bir değer kalmamıştır. Bu konuda tek sevindirici durum mübadeleden önce Hristiyan Bulgarlar (bugün kendilerine Makedon diyorlar) ile Müslüman Pomakların birlikte yaşadığı köylerde kalan o Hıristiyan Bulgarların çocuk ve torunları. Bu insanlardan geçmişe dair edinilen bilgiler de ya kısıtlı ya da bazen yanıltıcı olabiliyor. Bu konuda da şanslı olanlar Karacaovalı ve Kesriyeli Pomaklardır. Günümüzde Karacaova da ve Kesriye de hâlâ bizle aynı dili konuşan ve dedelerimizle komşuluk arkadaşlık yapmış Bulgarların çocukları ve torunları yaşıyor. Malesef bu durum 19 Dramalı ve Kavalalı Pomaklar için geçerli değil. Kavala ve Drama etrafında yaşayan tüm Bulgarlar, Bulgaristan a göç ettirilmiştir. Mübadele ile Müslümanların boşalttığı köylere Anadolu dan gelen Rumlar yerleşmiş ve eski yerleşim adları Yunan hükümetince Yunanca olarak değiştirilmiştir. Bu durum dedelerinin yaşadığı köyü ve onların geçmişini aramak ve bulmak isteyen Pomaklara büyük zorluklar yaşatmaktadır. Mübadele Pomaklarının kimliklerini ve kültürlerini tehlikeye atan bir başka önemli neden ise dil konusudur. Mübadele Ege Makedonya sında yaşayan Pomakları da kapsadığı için Mübadele Pomaklarının konuştuğu Pomakçalar bugünkü resmi Makedonca ya benzemektedir. Pomakça dediğimiz dil aslında yöresel şiveli Bulgarca ve Makedonca dan başka bir şey değildir. Bilinen 5 çeşit bölgesel Pomakça vardır. 1. Lofça Pomakçası (Bulgarcaya benzer fakat kimi kelimeler Makedonca yı andırır) 2. Batak Pomakçası (Bulgarcayı andırır) 3. Rodop Pomakçası (Kendi içinde yine ağızlara ayrılır. Bulgarcadan Makedoncaya geçiş özelliği gösterir) 4. Drama ve Kavala Pomakçaları (Bulgarcadan Makedoncaya geçiş özelliği gösterirler. Fakat Bulgarcadan çok Makedoncayı andırırlar) 5. Karacaova, Kesriye, Tikveş Pomakçası (Makedoncaya benzerler) Yukarıda değinilen Pomakça şivelerinde numara sırasına göre Ne yapıyorsun?, çok iyiyim ve ben seni seviyorum kelimelerini karşılaştırarak, aralarındaki farkları daha rahat bir şekilde anlamaya çalışalım.

20 20 ГЛАСЪТ НА ПОМАЦИТЕ GLASIT NA POMATSİTE POMAKLARIN SESİ Şubat 2015 Ne yapıyorsun? Çok iyiyim Ben seni seviyorum 1. L.P: Kakvo praviş Mogu dobro sam Az tebe obiçam 2. B.P: Kakvo praviş Fnogu ubavo som Es tebe miluvam 3. R.P: Kakvo praviş Mlogu hubavo sım Ya teb galem Kina praviş Mlogu hubavo sım Ya teb galem Kako praviş Mlogu hubavo sım Ya teb galem Şto praviş Mnogu hubavo sım Ya teb galem 4. D.K.P: Kako praviş Mlogu hubavo sım Ya tebe milovam Şto praviş Mnogu ubavo sum A tebe iştom Şo preyş Mlo ube som A tebe iştom 5.K.K.T. P: Şto praviş Mnogu dobro sum Yas teb miluvam Şo praviş Nogu arno sım Yas teb miluvam Resmi Bulgarca: Kakvo praviş Mnogo dobro sam Az tebe obiçam Resmi Makedonca: Şto praviş Mnogu dobro sum Yas tebe miluvam Günümüzde konuşulan bölgesel Pomakça şiveler arasında Pomakça nın eğitim dili olmaması, zamanla ortak kelimelerin unutulması ve kelimelerin tahrip olması nedeniyle farklılıklar derinleşmiş, anlaşma oranı düşmüştür. Pomakçanın bu durumundan ötürü farklı şiveleri konuşan Pomakların bir araya geldiğinde birebir anlaşamaması ve sonucunda en önemlisi bu konudaki bilgisizlik ile etraftaki kulaktan dolma bilgi kirliliği -bu Pomakça konuşuyorsa, ben neyce konuşuyorum? veya -biz Pomak değil miyiz? gibi cevap veremediği soru işaretlerini doğurarak Pomak bireyinin çelişkide ve kökenine dair şüphede kalmasına sebep olmuştur. Pomakça şiveler arasındaki anlaşamama durumunun net anlaşılması için okuyucularımıza şu örneği verelim; Eğer bir zaman makinemiz olsaydı ve biz 1900 lerin başında Denizli nin köylerinden bir amca ile Trabzon nun köylerinden bir amcayı karşılaştırsaydık. Görecektik ki konuştukları şiveli Türkçeleriyle net anlaşamayacaklardı. Fakat Türkçe standardize edilip İstanbul ağzında uzlaşıldığı için günümüzde bir Denizlili ile bir Trabzonlu %100 oranında anlaşıyor. Maalesef Pomaklar ortak standart bir Pomakça geliştiremedikleri ve zamanla da tahrip olan yöresel şiveli Pomakçaları konuştukları için net bir şekilde anlaşamıyorlar. Oysa yukarıda da bahsettiğimiz gibi tüm Pomakçalar Bulgarca/Makedonca nın (Güney Slavca) yöresel şiveleridir. Ve yine eğer bir zaman makinemiz olsaydı ve biz 1900 lerin başında Karacaova nın Tresino köyünü veya Rodopların Smolyan kasabasını ziyaret etseydik, orada şunu görecektik; bir Pomak ile bir Bulgar aynı yöresel şiveli Makedonca/Bulgarca konuşuyor. Oysa Bulgarlar ve Makedonlar uluslaştıktan sonra dillerini standardize ederek, başta Rusça ve Sırpça olmak üzere diğer batı dillerinden de kelimeler alarak geliştirdiler. Pomaklar ise hâlâ o eski şiveli Bulgarca/Makedonca konuşmaya devam ettiler. Bu yüzden günümüzde bir takım Pomak çevreleri Pomakçanın Bulgarca/ Makedonca dan farklı kendine özgü bir Slav dili olduğunu söylüyorlar. Fakat bu söylemleri hiçbir bilimsel çalışma ve veriye dayanmıyor. Dil bilimciler ve Slavistler Pomakçanın Bulgarca/Makedonca dan farklı olmadığını ve bu dillerin yöresel gelişmemiş şiveleri olduğunu teyit ederler. Yukarıda da deyindiğimiz gibi köken ve dil olarak Bulgar/Makedonlardan farkımız olmamasına rağmen kendimizi onlardan farklı gördüğümüz gibi konuştuğumuz dili de sanki Bulgarca/Makedonca dan farklı bir dil gibi görme ve gösterme ihtiyacından dolayı Pomakça olarak lansediyoruz. Çünkü biz Pomaklar din farkı yüzünden her zaman Bulgarlardan ve Makedonlardan kendimizi farklı görmüşüz, görme ihtiyacı hissetmişizdir. Artık okulda Türkçe eğitim alıyor, televizyonda Türkçe yayın izliyor, alışverişlerimizi Türkçe yapıyoruz. Doğal olarak Pomakça öğrenilmiyor ve öğretilmiyor. Bu yüzden yeni nesiller için Pomakça nın kaybolması hiçbir anlam ifade etmiyor ve umursanmıyor. Onlar için geçmişlerinin konuştuğu ve geçmişin karanlığında kalan değersiz ve geçersiz bir dil. Buradan da devletin bir çeşit asimile etme yöntemi olan görmezlikten, umursamazlıktan gelme ve yeri geldiğinde birtakım yasaklamalar yapma politikası Pomakların asimilasyonu üzerinde etkili olduğu anlaşılıyor. Öyle görünüyor ki kavimler ve diller mezarlığı bu koca Anadolu kazanı içinde Pomaklar da ve dilleri de kaybolacak. Önümüzdeki sayıda ise yazımızın devamı olan Kaybettirilenler kısmını yayınlayacağız. Balıkesir / Erdek

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

BODRUM ŞUBAT AYINDA 6 ÜLKEDE TANITILDI

BODRUM ŞUBAT AYINDA 6 ÜLKEDE TANITILDI BODRUM ŞUBAT AYINDA 6 ÜLKEDE TANITILDI Bodrum Yarımadası Tanıtma Vakfı (BOYTAV) Şubat ayında Bodrum u tanıtmak amacıyla 6 ülkede düzenlenen turizm fuarlarına katıldı. Belçika, İtalya, Bulgaristan, Danimarka,

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

GELİBOLU TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK-ŞUBAT-MART 2015 BÜLTENİ

GELİBOLU TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK-ŞUBAT-MART 2015 BÜLTENİ GELİBOLU TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK-ŞUBAT-MART 2015 BÜLTENİ Feshane Uluslararası Fuar Kongre ve Kültür Merkezi'nde başlayan "Çanakkale Tanıtım Günleri"nde Gelibolu standı ilgi odağı oldu. Kazan başına

Detaylı

KARADENİZ HAVZASINDAKİ TURİZM GÜZERGAHLARI Projesi

KARADENİZ HAVZASINDAKİ TURİZM GÜZERGAHLARI Projesi KARADENİZ HAVZASINDAKİ TURİZM GÜZERGAHLARI Projesi TR11C1.01-02/354 3.04.2015 Turizm Platformu Toplantısı/ EDİRNE Karadeniz Havzası Sınırötesi İşbirliği Programı Text PROJE ORTAKLARI ENPI Ortakları: Orta

Detaylı

ihh 6. ULUSLARARASI ÇOCUK BULUŞMASI RAPORU

ihh 6. ULUSLARARASI ÇOCUK BULUŞMASI RAPORU ihh 6. ULUSLARARASI ÇOCUK BULUŞMASI RAPORU 18 EKiM 2014 Uluslararası Çocuk Buluşması, İHH İnsani Yardım Vakfı nın dünyanın farklı coğrafyalarında gerçekleştirdiği yetim çalışmalarını Türkiye halkına anlatmak

Detaylı

Işılay Işıktaş Sava * 1

Işılay Işıktaş Sava * 1 Dil Araştırmaları Sayı: 16 Bahar 2015, 309-313 ss. Ehmetyanov, R.; Möhemmetinov, R., Nurieva, F., Ganiev, F.; (Aktaran Öner) (2014), Türkçe- Tatarca Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 358 s., ISBN:

Detaylı

Araştırmanın Künyesi;

Araştırmanın Künyesi; Araştırmanın Künyesi; Araştırma; 05 06 Nisan 2008 günleri Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinde, 26 il ve 68 ilçede bunlara bağlı 81 mahalle ve köyde, 18 yaş ve üstü seçmen nüfusunu temsil eden 724 ü kadın

Detaylı

TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ

TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ İ Bu yılki fuarda iyi bir tanıtım gerçekleştiren Kosovalılar, ülkelerine daha fazla turist gelmesiyle ekonomilerinin daha da gelişeceğine vurgu yaptılar. Sona eren Travel Turkey İzmir fuarının bu yılki

Detaylı

T.C. YUSUFELİ BELEDİYESİ KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. YUSUFELİ BELEDİYESİ KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. YUSUFELİ BELEDİYESİ KÜLTÜR VE SOSYAL İŞLER MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 Bu Yönetmeliğin amacı; Kültür ve Sosyal İşler

Detaylı

SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin

SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin SAMSUN BÜYÜKŞEHIR BELEDİYE BAŞKANI YUSUF ZİYA YILMAZ & SAM-DER Avusturyada yaşayan Samsunlular Derneğinin (kısa adı ile SAM-DER in) davetlisi olarak 2010 yılında kurulduğu dönemde Sam-der e geldim ve büyük

Detaylı

BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA

BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA BURSA KENT KONSEYİ BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ NİN KATKILARIYLA KENT KONSEYİ MEVZUATI YASA 5393 SAYILI BELEDİYE KANUNU (TC Resmi Gazete Tarih: 13 Temmuz 2005, Sayı 25874) Kent Konseyi MADDE 76 Kent Konseyi

Detaylı

Bin Yıllık Musiki Kültürümüze Katkı Sunuyoruz. 14 Ocak 2014 Kürdilihicazkâr Faslı Beraber ve Solo Şarkılar Konseri

Bin Yıllık Musiki Kültürümüze Katkı Sunuyoruz. 14 Ocak 2014 Kürdilihicazkâr Faslı Beraber ve Solo Şarkılar Konseri Bin Yıllık Musiki Kültürümüze Katkı Sunuyoruz 14 Ocak 2014 Kürdilihicazkâr Faslı Beraber ve Solo Şarkılar Konseri Müdürlüğümüz bünyesinde faaliyet gösteren AKM Klasik Türk Sanat Müziği Korosunun Şef Mitat

Detaylı

Pomak Dili, Kültürü, Tarihi, Haber ve Yorum Gazetesi Aylık Gazete Ağustos 2014 Sayı: 6 5.00 TL

Pomak Dili, Kültürü, Tarihi, Haber ve Yorum Gazetesi Aylık Gazete Ağustos 2014 Sayı: 6 5.00 TL Pomak Dili, Kültürü, Tarihi, Haber ve Yorum Gazetesi Aylık Gazete Ağustos 2014 Sayı: 6 5.00 TL PODEF TE İLK GENEL KURUL HEYECANI KARACAOVA'NIN MÜSLÜMANLAŞMA SÜRECİ VE YÖRE POMAKLARINDA DİNDARLIK Ahmet

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

ÇAVDARHİSAR KAYMAKAMLIĞI AİZANOİ ANTİK KENTİ TANITIM ÇALIŞMALARI RAPORU

ÇAVDARHİSAR KAYMAKAMLIĞI AİZANOİ ANTİK KENTİ TANITIM ÇALIŞMALARI RAPORU ÇAVDARHİSAR KAYMAKAMLIĞI AİZANOİ ANTİK KENTİ TANITIM ÇALIŞMALARI RAPORU Ömer BİLGİN Çavdarhisar Kaymakamı 2011 AIZANOI Binlerce yıl öncesine dayanan tarihi, eşsiz mimari eserleri, dünyanın pek çok ilklerini

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU. 2012 Emitt Doğu Akdeniz Uluslararası Turizm ve Seyahat Fuarı

FAALİYET BİLGİ RAPORU. 2012 Emitt Doğu Akdeniz Uluslararası Turizm ve Seyahat Fuarı FAALİYET BİLGİ RAPORU FUAR İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Faaliyetin Konusu Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) Faaliyet Yeri (Şehir/Ülke) 2012 Emitt Doğu Akdeniz Uluslararası Turizm ve Seyahat Fuarı Turizm

Detaylı

2013/14 AKADEMİK YILI İÇİN KIBRIS TÜRK TOPLUMUNA YÖNELİK BURS PROGRAMI

2013/14 AKADEMİK YILI İÇİN KIBRIS TÜRK TOPLUMUNA YÖNELİK BURS PROGRAMI 2013/14 AKADEMİK YILI İÇİN KIBRIS TÜRK TOPLUMUNA YÖNELİK BURS PROGRAMI Başvuru rehberinin 5. Maddesi doğrultusunda 28 Nisan 2014 e kadar gelen AÇIKLAMA TALEPLERİ No. Soru Cevap 27 Bir öğrenci şu anda yurt

Detaylı

E-Devlet ve Veri Yönetiminde Kurumlararası İşbirliği

E-Devlet ve Veri Yönetiminde Kurumlararası İşbirliği 2 E-Devlet ve Veri Yönetiminde Kurumlararası İşbirliği TEKNOLOJİ Başkent te BULUŞUYOR 4 2 kamu vizyonu teknoloji geleceği içindekiler 1. Kamu Teknoloji Platformu 2. Organizasyon Hakkında 3. Organizasyon

Detaylı

Bulgaristan Vizesi Gerekli Evraklar

Bulgaristan Vizesi Gerekli Evraklar Bulgaristan Vizesi Gerekli Evraklar 1. Gerekli Evrak Listesi 2. Dilekçe Örneği 3. Vize Başvuru Formu 1-) BULGARİSTAN VİZESİ İÇİN GEREKLİ EVRAK LİSTESİ Ticari vize 1 adet tam doldurulmuş ve imzalanmış vize

Detaylı

TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ

TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ TRAVEL TURKEY İZMİR FUARI NIN PARTNER ÜLKESİ KOSOVA DAN TÜRK TURİSTE DAVET VAR Bu yılki fuarda iyi bir tanıtım gerçekleştiren Kosovalılar, ülkelerine daha fazla turist gelmesiyle ekonomilerinin daha da

Detaylı

BİZ KİMİZ? ODTÜ Atatürkçü Düşünce Topluluğu, Atatürk ü ve ideolojisini daha iyi tanımak ve tanıtmak için 1989 yılında ODTÜ Kültür İşleri Müdürlüğü bünyesinde kurulmuş olan bir düşünce topluluğudur. Atatürkçü

Detaylı

TUROB - Selanik Philoxenia 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu

TUROB - Selanik Philoxenia 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu TUROB - Selanik Philoxenia 2013 Turizm Fuarı Sonuç Raporu Fuar Tarihleri 21-24.11.2013 Fuarın Açık Olduğu saatler 11.00 20.00 Dağıtılan Malzemeler 1. Istanbul Guide 2. Istanbul CD 3. İstanbul Haritası

Detaylı

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir.

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir. Araştırmanın Yapıldığı Kayacık Köyü Hakkında Genel Bilgiler KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER KAYACIK İSMİNİN KAYNAĞI Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle

Detaylı

TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU

TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 30 Mart 1 Nisan tarihleri arasında Ukrayna nın başkenti Kiev de 22 inci kez gerçekleştirilen UITT

Detaylı

2 Ekim 2013, Rönesans Otel

2 Ekim 2013, Rönesans Otel 1 MÜSİAD Brüksel Temsilciliği Açı çılışı ışı 2 Ekim 2013, Rönesans Otel T.C. AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış,.... T. C. ve Belçika Krallığının Saygıdeğer Temsilcileri, 1 2 STK ların Çok Kıymetli

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

2014 YEREL SEÇİM FAALİYET RAPORU

2014 YEREL SEÇİM FAALİYET RAPORU AK PARTİ PENDİK İLÇE KADIN KOLLARI BAŞKANLIĞI 2014 YEREL SEÇİM FAALİYET RAPORU (30 Aralık 2013 29 Mart 2014) Hazırlayan: Ayser SOY Pendik İlçe Kadın Kolları Başkanı (07 Nisan 2014) GİRİŞ Pendik İlçe Kadın

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ. Doç.Dr. Yunus KOÇ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ. Doç.Dr. Yunus KOÇ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ Doç.Dr. Yunus KOÇ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI ÖĞRETİM ÜYESİ SAYILARI/İSTATİSTİKLER Görevlendirme: 1 profesör (yabancı

Detaylı

KÜLTÜREL YAPILANMA GRUBUNUN (KYG) DEĞERLENDİRME ANKETİ

KÜLTÜREL YAPILANMA GRUBUNUN (KYG) DEĞERLENDİRME ANKETİ KÜLTÜREL YAPILANMA GRUBUNUN (KYG) DEĞERLENDİRME ANKETİ Kasım, 2006 Değerli Arkadaşlar, Bildiğiniz gibi 7 Temmuz, 2006 da başlayan ve 27 Ağustos 2006 da tamamlanan Kültürel Yapılanma Grubumuzu ve Etkinliklerini

Detaylı

Đsmail Hilmi Adıgüzel

Đsmail Hilmi Adıgüzel Đsmail Hilmi Adıgüzel Gençlik Platformu / Kurcu Başkan Marka Yönetimi Derneği / Yönetim Kurulu Üyesi Türkiye Fotoğraf Gönüllüleri / Genel Koordinatör Đnternet Medya ve Bilişim Federasyonu / Yönetici Gravga

Detaylı

ELECO 2005 3. Uluslar arası Elektrik, Elektronik, Aydınlatma, Otomasyon ve İletişim Fuarı. 7 11 Aralık 2005. Ziyaretçi Araştırması Özet Sonuçları

ELECO 2005 3. Uluslar arası Elektrik, Elektronik, Aydınlatma, Otomasyon ve İletişim Fuarı. 7 11 Aralık 2005. Ziyaretçi Araştırması Özet Sonuçları ELECO 2005 3. Uluslar arası Elektrik, Elektronik, Aydınlatma, Otomasyon ve İletişim Fuarı 7 11 Aralık 2005 Ziyaretçi Araştırması Özet Sonuçları TÜYAP BURSA FUARCILIK A.Ş. TÜYAP Bursa Uluslararası Fuar

Detaylı

Giovanni dışında bütün örenciler çok çalışıyor. O hiç çalışmıyor ama sınıfın en başarılı öğrencisi. Çok iyi Türkçe konuşuyor.

Giovanni dışında bütün örenciler çok çalışıyor. O hiç çalışmıyor ama sınıfın en başarılı öğrencisi. Çok iyi Türkçe konuşuyor. OKUMA - ANLAMA: ÖĞRENCİLER HER GÜN NELER YAPIYORLAR? 1 Türkçe dersleri başladı. Öğrenciler her gün okula gidiyorlar, yeni şeyler öğreniyorlar. Öğretmenleri, Nazlı Hanım, her Salı ve her Cuma günü sınav

Detaylı

CULTIFEST,iN KULTUREL ETKINLIGI

CULTIFEST,iN KULTUREL ETKINLIGI Turkish Lifestyle Kültür-Sanat-Eglence-Turizm-Saglik-Fuar-Alis-Veris-Tiyatro-Yöresel Gösteriler- Konser-Konferans-Cocuk Eglence ve daha fazlasi CultiFest 2014,de CultiFest, farklı kültürlerden oluşan katılımcıları

Detaylı

Altın Ayarlı İslâmi Finans

Altın Ayarlı İslâmi Finans Altın Ayarlı İslâmi Finans 09 Ağustos 2011 Salı Uluslararası platformlarda paranın İslâmileştirilmesi konusu epeydir gündemde. Paranın İslâmileştirilmesinden kasıt para ile ilgili ne varsa, ekonomik faaliyetlerden

Detaylı

7-10 ŞUBAT 2002 TARİHLERİ ARASINDA TRABZON DA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ ALT KOMİSYON RAPORU

7-10 ŞUBAT 2002 TARİHLERİ ARASINDA TRABZON DA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ ALT KOMİSYON RAPORU 7-10 ŞUBAT 2002 TARİHLERİ ARASINDA TRABZON DA YAPILAN İNCELEMELER HAKKINDAKİ ALT KOMİSYON RAPORU Alt Komisyon Raporu, 14 Mart 2002 Perşembe günü yapõlan Komisyon toplantõsõnda oy birliği ile kabul edilmiştir.

Detaylı

SU KANALI PROJESİ - ETİYOPYA

SU KANALI PROJESİ - ETİYOPYA SU KANALI PROJESİ - ETİYOPYA İHH Projeler Birimi PROJENİN KONUSU Bu proje, Etiyopya nın Bale bölgesine bağlı olan Selke Deyu köyünün kuruluşundan bu yana temiz su ihtiyacını karşılayamamasından dolayı

Detaylı

AŞAĞI BORANDERE KÖYÜ

AŞAĞI BORANDERE KÖYÜ BİR KÖY MASALI sayfa : 1 AŞAĞI BORANDERE KÖYÜ Bir köy vardı, adı Aşağı Borandere ( Şeşen Jambotey ) bu köyde Çerkeslerin Kabardey ve Çeçen boyuna mensup insanları yaşardı.kayseri nin Pınarbaşı ilçesine

Detaylı

frekans araştırma www.frekans.com.tr

frekans araştırma www.frekans.com.tr frekans araştırma www.frekans.com.tr FARKLI KİMLİKLERE VE YAHUDİLİĞE BAKIŞ ARAŞTIRMASI 2009 Çalışmanın Amacı Çalışma Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Türk Yahudi Cemaati ve Yahudi Kültürünü Tanıtma

Detaylı

DİYARBAKIR ÇINAR BELEDİYESİ BELEDİYE MEMNUNİYET ARAŞTIRMASI

DİYARBAKIR ÇINAR BELEDİYESİ BELEDİYE MEMNUNİYET ARAŞTIRMASI 13 DİYARBAKIR ÇINAR BELEDİYESİ BELEDİYE MEMNUNİYET ARAŞTIRMASI NİCEL SAHA ARAŞTIRMASI Araştırmayı Yürüten&Raporu Hazırlayan Siyasal Sosyal Araştırmalar Merkezi (SAMER) 1.1.13 İÇİNDEKİLER I. Yöntem ve Örneklem...

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

ÇEVRENİN GENÇ SÖZCÜLERİ

ÇEVRENİN GENÇ SÖZCÜLERİ ÇEVRENİN GENÇ SÖZCÜLERİ KENTSEL DÖNÜŞÜM Öğrencinin adı- soyadı: ERDEM EGE MARAŞLI Proje Danışmanı: MÜGE SİREK Bahçeşehir - İSTANBUL Kentsel Dönüşüm Son günlerde haberlerde gazetelerde çok fazla rastladığımız

Detaylı

65 yaşın altındaki kişiler için evde bakım hizmetleri

65 yaşın altındaki kişiler için evde bakım hizmetleri 65 yaşın altındaki kişiler için evde bakım hizmetleri 1. Etki, Nadiren Bazen Genellikle, her a. Personel bakım hizmetlerinin nasıl yapılması gerektiği konusundaki görüş ve isteklerinizi dikkate alıyor

Detaylı

DÜŞÜN (Düşünce Özgürlüğü Derneği) Nacak Sok. 21/11 TR- 34674 ISTANBUL

DÜŞÜN (Düşünce Özgürlüğü Derneği) Nacak Sok. 21/11 TR- 34674 ISTANBUL DÜŞÜN (Düşünce Özgürlüğü Derneği) Nacak Sok. 21/11 TR- 34674 ISTANBUL Tel: 0216 492 0504, 0216 532 7545 Faks: 0216 532 7545 freex@superonline.com www.antenna-tr.org "Düşünce Özgürlüğü için 5. İstanbul

Detaylı

23 OCAK 2015 EMITT 19. DOĞU AKDENİZ ULUSLAR ARASI TURİZM VE SEYAHAT FUARI UÇAK ORGANİZASYONU İSTANBUL TÜRKİYE

23 OCAK 2015 EMITT 19. DOĞU AKDENİZ ULUSLAR ARASI TURİZM VE SEYAHAT FUARI UÇAK ORGANİZASYONU İSTANBUL TÜRKİYE 23 OCAK 2015 EMITT 19. DOĞU AKDENİZ ULUSLAR ARASI TURİZM VE SEYAHAT FUARI UÇAK ORGANİZASYONU İSTANBUL TÜRKİYE Hazırlayan: Nesrin SARIÇAY Şubat 2015 23 OCAK 2015 EMITT 19. DOĞU AKDENİZ ULUSLAR ARASI TURİZM

Detaylı

Page 1 of 6. Öncelikle, Edirne de yaşanan sel felaketi için çok üzgünüz. Tüm Edirne halkına, şahsım ve üniversitem adına geçmiş olsun demek istiyorum.

Page 1 of 6. Öncelikle, Edirne de yaşanan sel felaketi için çok üzgünüz. Tüm Edirne halkına, şahsım ve üniversitem adına geçmiş olsun demek istiyorum. Page 1 of 6 Edirne Valisi Sayın Dursun Ali Şahin, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Sayın Recep Zıpkınkurt, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası nın değerli üyeleri ve temsilcileri, Bilgi birikimi ve üslubunu,

Detaylı

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA

KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA KILIÇDAROĞLU K.MARAŞ'TA Chp Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Kahramanmaraş ın Elbistan İlçesi nde siyaseti sadece insan için yaptıklarını, iktidara gelmeleri halinde terörü sonlandırıp ülkeye huzuru getireceklerini

Detaylı

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014

DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 DİKMEN BÖLGESİ STRETEJİK GELİŞİM PLANI 2012-2014 Eyül 2011 Bu yayın Avrupa Birliği nin yardımlarıyla üretilmiştir. Bu yayının içeriğinin sorumluluğu tamamen The Management Centre ve Dikmen Belediyesi ne

Detaylı

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU?

BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ ISPARTA HALKI BELEDİYE HİZMETLERİNDEN MEMNUN MU? BASA BELEDİYE HİZMETLERİNDE VATANDAŞIN NABZINI ÖLÇTÜ Batı Akdeniz Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (BASA), geçen hafta basına duyurduğu Antalya-Isparta-Burdur araştırmasının Isparta Belediyesi ve halkın

Detaylı

BASIN BİRİMİ GÜNLÜK YAYIN RAPORU

BASIN BİRİMİ GÜNLÜK YAYIN RAPORU Yayın Tarihi :06.12.2014 Sayfası :1-16. Syf Yayın Tarihi :06.12.2013 Sayfası :10.Syf Yayın Tarihi :06.12.2014 Sayfası :7. Syf Yayın Tarihi :06.12.2014 Sayfası :1-11. Syf Yayın Tarihi :06.12.2014 Sayfası

Detaylı

Beşiktaş Gazetesi. Günlük web Gazetesi 03.11.2012. Salkım Söğüt Saç

Beşiktaş Gazetesi. Günlük web Gazetesi 03.11.2012. Salkım Söğüt Saç Beşiktaş Gazetesi Günlük web Gazetesi 03.11.2012 Salkım Söğüt Saç Beşiktaş Belediyesi'nde belgesel film gösterimleri tüm hızıyla devam ediyor. Levent Kültür Merkezi'nde sinema gösterimleri için de Salkım

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı Neden Malatya ya yatırım yapmalı 11 2011 Temel Bilgiler Malatya, Doğu Anadolu Bölgesinin ekonomik açıdan en gelişmiş ilidir. 2010 ADNKS verilerine göre il nüfusu 740.643, merkez nüfusu 500 bin civarında,

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR

TV LERDEKİ PROGRAMLARA ÇIKANLAR KURAN OKUMASINI BİLMİYOR Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Detaylı

yeni kelimeler otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktiniz kış mevsiminde

yeni kelimeler otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktiniz kış mevsiminde otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktin soğuk geciktim kış geciktiniz kış mevsiminde uç, sınır, son, limit bulunuyor/bulunur

Detaylı

3. Hangi ülkenin vatandaşlığını taşıyorsunuz? Alman vatandaşlığı: evet Başka bir ülkenin vatandaşlığını taşıyorum:...

3. Hangi ülkenin vatandaşlığını taşıyorsunuz? Alman vatandaşlığı: evet Başka bir ülkenin vatandaşlığını taşıyorum:... Übersetzungshilfe - Anket çevirisi Size anketi doldurmanız için kolaylık sağlamak istiyoruz, bu yüzden size göç ve entegrasyon ile ilgili bu çeviriyi hazırladık. Lütfen cevaplarınızı bu kâğıta yazmayınız,

Detaylı

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz.

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Festivalin Amacı Gaziantep, yeryüzünde, derin tarihi, çok sesli, çok renkli

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU

FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET BİLGİ RAPORU FUAR İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Faaliyetin Konusu Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) Faaliyet Yeri (Şehir/Ülke) ITB Berlin Turizm Borsası Fuarı Turizm Fuarı Messe Berlin GmbH Berlin-ALMANYA

Detaylı

Rakamlarla WFI 2014 (UFİ onaylı veriler)

Rakamlarla WFI 2014 (UFİ onaylı veriler) Rakamlarla WFI 2014 (UFİ onaylı veriler) Katılımcı: 87 si yabancı toplam 365 katılımcı Ziyaretçi: 3.465 i yabancı toplam 15.934 ziyaretçi Katılımcı Ülke: 37 Ziyaretçi Ülke: 119 Konuk Ülke: Kosova Fuar

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

Herkes katılabilsin diye... Mahalle sakinlerinin katılımını sağlamanın yolları ve geniş katılımı sağlamanın temel kuralları için tavsiyeler

Herkes katılabilsin diye... Mahalle sakinlerinin katılımını sağlamanın yolları ve geniş katılımı sağlamanın temel kuralları için tavsiyeler Herkes katılabilsin diye... Mahalle sakinlerinin katılımını sağlamanın yolları ve geniş katılımı sağlamanın temel kuralları için tavsiyeler Prof. Dr. Reiner Staubach ve Tülin Kabis-Staubach (Planerladen

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

2016 YAZ DÖNEMİ. zeytinburnu.bel.tr 444 1984 ATÖLYE ÇALIŞMALARI

2016 YAZ DÖNEMİ. zeytinburnu.bel.tr 444 1984 ATÖLYE ÇALIŞMALARI 2016 YAZ DÖNEMİ zeytinburnu.bel.tr 444 1984 ATÖLYE ÇALIŞMALARI Sevgili çocuklar, Tarih boyunca pek çok farklı tanım yapılmış olsa da en genel haliyle sanat, insanın, dünyadaki varlığını, kendini anlama

Detaylı

EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI

EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI EMRE KÖROĞLU CHP BODRUM İLÇE BAŞKANLIĞINA YENİLİKÇİ VE BAŞARI ODAKLI BİR SİYASET İÇİN ADAY OLDUĞUNU AÇIKLADI Emre Köroğlu 29 Kasım 2015 Pazar günü yapılacak

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

YUNUS EMRE ENSTİTÜSÜ DÜNYANIN HER YERİNDEYİZ!

YUNUS EMRE ENSTİTÜSÜ DÜNYANIN HER YERİNDEYİZ! YUNUS EMRE ENSTİTÜSÜ DÜNYANIN HER YERİNDEYİZ! 2009 yılında faaliyetlerine başlayan Yunus Emre Enstitüsünün bugün itibariyle dünyanın birçok yerinde kültür merkezleri bulunuyor. Afganistan - Kabil Almanya

Detaylı

FAALİYET BİLGİ RAPORU

FAALİYET BİLGİ RAPORU FAALİYET BİLGİ RAPORU FUAR İLE İLGİLİ BİLGİLER Faaliyetin Adı Moskova Uluslararası Turizm ve Seyahat Fuarı Faaliyetin Konusu Turizm Fuarı ITE LLC Moscow (Organizatör) Düzenleyen Kurum/Kuruluş(lar) (Moskova

Detaylı

AVRUPA MİRAS GÜNLERİ. Umut Özdemir. Kültür ve Turizm Uzmanı T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı

AVRUPA MİRAS GÜNLERİ. Umut Özdemir. Kültür ve Turizm Uzmanı T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı AVRUPA MİRAS GÜNLERİ Umut Özdemir Kültür ve Turizm Uzmanı T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Avrupa Miras Günleri fikri Fransa da 1984 yılında başlatılan Kapıları Açık Anıtlar tasarısının tüm Avrupa ya yayılmasının

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Şubat-2009 Y.U. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

YAPI KREDĐ VE KOÇ HOLDĐNG, MLMM BURSĐYER BULUŞMALARI NIN ĐKĐNCĐSĐNĐ KAYSERĐ DE GERÇEKLEŞTĐRDĐ

YAPI KREDĐ VE KOÇ HOLDĐNG, MLMM BURSĐYER BULUŞMALARI NIN ĐKĐNCĐSĐNĐ KAYSERĐ DE GERÇEKLEŞTĐRDĐ MESLEK LĐSESĐ MEMLEKET MESELESĐ BURSĐYER BULUŞMALARI KAYSERĐ BASIN YANSIMALARI 14 KASIM 2010 14 Kasım 2010 YAPI KREDĐ VE KOÇ HOLDĐNG, MLMM BURSĐYER BULUŞMALARI NIN ĐKĐNCĐSĐNĐ KAYSERĐ DE GERÇEKLEŞTĐRDĐ

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli

İÇİNDEKİLER. 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli MEDYA VERİLERİ 2015 İÇİNDEKİLER 1... Teknik veriler 2... Dergi profili 3... ½ milyon okuyucu 4... Erişim alanı : Ülke geneli 5... Hedef kitle : Türk okuyucu 6... Almanya da yaşayan Türk nüfusu 7... Sayıca

Detaylı

Sık Sorulan Sorular. TANDEM KÜLTÜR YÖNETİCİLERİ DEĞİŞİMİ Türkiye Avrupa Birliği (AB) 2016-2017 Soru listesi:

Sık Sorulan Sorular. TANDEM KÜLTÜR YÖNETİCİLERİ DEĞİŞİMİ Türkiye Avrupa Birliği (AB) 2016-2017 Soru listesi: Sık Sorulan Sorular TANDEM KÜLTÜR YÖNETİCİLERİ DEĞİŞİMİ Türkiye Avrupa Birliği (AB) 2016-2017 Soru listesi: 1. Tandem: Kültür Yöneticileri Değişimi Nedir?...s.3 2. Program nasıl çalışıyor? Not edilmesi

Detaylı

YOZGAT TİCARET VE SANAYİ ODASI. 2014 Yılı Faaliyet Raporu

YOZGAT TİCARET VE SANAYİ ODASI. 2014 Yılı Faaliyet Raporu YOZGAT TİCARET VE SANAYİ ODASI 2014 Yılı Faaliyet Raporu Yozgat Ticaret ve Sanayi Odası 2014 Yılı Oda Faaliyetlerimiz 69 Slayt 31.01.2014 AB Slovenia Projesi Denetimi 03.01.2014 Belediye Başkan Adayı Kazım

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

Tarabya Konferansı. Alman-Türk İşbirliği Konusu olarak İslam ve Avrupa

Tarabya Konferansı. Alman-Türk İşbirliği Konusu olarak İslam ve Avrupa Tarabya Konferansı Alman-Türk İşbirliği Konusu olarak İslam ve Avrupa Almanya nın Ankara Büyükelçiliği 2002 yılından beri, İstanbul/Tarabya daki Alman-Türk Diyaloğu Evi nde Alman-Türk İşbirliği konusu

Detaylı

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR 2015 2019 STRATEJİK PLANI

BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR 2015 2019 STRATEJİK PLANI BALIKESİR BÜYÜKŞEHİR BEL E D İ Y E S İ 2015 2019 STRATEJİK PLANI 2015-2019 Stratejik Pl an ı 3.4.11 Stratejik Alan 11 : Kültür ve Sosyal İşler 70 A1 Katılımcılığı Esas Alarak Balıkesir'i Kültürel Ve Sportif

Detaylı

Sonbaharda Açan İlkbahar Çiçekleri - Spring FlowersBlooming in Autumn

Sonbaharda Açan İlkbahar Çiçekleri - Spring FlowersBlooming in Autumn Sonbaharda Açan İlkbahar Çiçekleri - Spring FlowersBlooming in Autumn Sayfa 1 Projemizin Hedefleri Bu projeyle gençlerimizin sosyal sorumluluk projelerinde aktif olarak yer alabilmelerini, sosyal ortamlara

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

1998 Dost FM, Program Yapımcısı. 2001-2006 ODTÜ TeknoPark Halıcı Yazılım A.Ş. ve Halıcı Bilgi İşlem A.Ş. Multimedya, Grafik Tasarımcı

1998 Dost FM, Program Yapımcısı. 2001-2006 ODTÜ TeknoPark Halıcı Yazılım A.Ş. ve Halıcı Bilgi İşlem A.Ş. Multimedya, Grafik Tasarımcı HAKAN DAĞ MİSAFİR ÖĞR. GÖR. 05338304372 hakan.dag@neu.edu.tr 18.02.1972 Gelibolu Öğrenim Durumu 1998 / Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü, Özgün Baskı, Serigrafi Hakkında / İş Bilgileri 1992-1993

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ. BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ. BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM T.C. ÇANAKKALE BELEDİYESİ BASIN, YAYIN ve HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu yönergenin amacı, Basın

Detaylı

Detay Fuarcılık Organizasyon ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti

Detay Fuarcılık Organizasyon ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti Detay Fuarcılık Organizasyon ve Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti HAKKIMIZDA Detay Fuarcılık Organizasyon & Tanıtım Hizmetleri Limited Şirketi TOBB- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nin Y-276 numaralı Yurtiçinde

Detaylı

AK PARTİ YURT DIŞINDAKİ

AK PARTİ YURT DIŞINDAKİ AK PARTİ YURT DIŞINDAKİ... GENÇLERIMIZIN YANINDA 1 Kasım 2015 Genel Seçimleri Yurt Dışı Gençler Seçim Beyannamesi ... IÇINDEKILER MUSTAFA YENEROĞLU SUNUS 04 --------------------------------- YURT DIŞINDAKİ

Detaylı

TÜRKÇE. Sözcükte anlam 1. Cümlede anlam 4. Sözcük türleri 4. Cümle bilgisi 2. Paragraf bölme 2. Anlatım biçimleri 1. Paragraf tamamlama 3

TÜRKÇE. Sözcükte anlam 1. Cümlede anlam 4. Sözcük türleri 4. Cümle bilgisi 2. Paragraf bölme 2. Anlatım biçimleri 1. Paragraf tamamlama 3 TÜRKÇE 2012 KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür sınavının öğrenciler açısından en sıkıntılı bölümü bu sene Türkçedir. Hem soru formatı açısından hem de içerik açısından tam anlamıyla ezber bozan bir sınav

Detaylı

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı - 'Büyük haber gazetecinin ayağına gelmezse o büyük haberin ayağına nasıl gider? - Söz ağzınızdan bir kez kaçınca rica minnet yemin nasıl işe yaramaz? - Samimi bir itiraf nasıl harakiri ye dönüştü? - Evren

Detaylı

HAYRABOLU TİCARET BORSASI 2014 YILI FAALİYET RAPORU

HAYRABOLU TİCARET BORSASI 2014 YILI FAALİYET RAPORU HAYRABOLU TİCARET BORSASI 2014 YILI FAALİYET RAPORU Türkiye Muharip Gaziler Derneği Hayrabolu Temsilci Ali Güz Borsamızca Derneklerine yapılan yardımlardan dolayı Borsamız Yönetim Kurulu Başkanı Süreyya

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

CEHENNEM KAYIKÇISI Daha önceden dünyanın ilk kilisesi St. Piyer i bir çok kez görmüştüm. Burada her 29 Haziran tarihinde ayin yapıldığını, bu tarihte buraya gelen hıristiyanların hacı olduğunu biliyordum.

Detaylı

Rapor. Toyzeria 2014. Türkiye ve Orta Doğu nun Çocuk Fuarı. www.toyzeria.com

Rapor. Toyzeria 2014. Türkiye ve Orta Doğu nun Çocuk Fuarı. www.toyzeria.com Rapor Türkiye ve Orta Doğu nun Çocuk Fuarı www.toyzeria.com Rapor Oyuncak sektörünün Orta Doğu daki merkezi Toyzeria büyüyor Toplam 117 ulusal ve uluslararası katılımcı (2013 de 105) Toyzeria yı 30 Ekim

Detaylı

OSMANİYE KAHRAMANMARAŞLILAR YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİNE GÖRKEMLİ AÇILIŞ.

OSMANİYE KAHRAMANMARAŞLILAR YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİNE GÖRKEMLİ AÇILIŞ. OSMANİYE KAHRAMANMARAŞLILAR YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİNE GÖRKEMLİ AÇILIŞ. Osmaniye de yaşayan Kahramanmaraş lılar tarafından kurulan Osmaniye Kahramanmaraşlılar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği nin

Detaylı

2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması Sosyal Araştırmalar Enstitüsü için gerçekleştirilmiştir. 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması 8 Haziran 2015 2015 Ipsos. Tüm Hakları Saklıdır. Bu dosya içeriği, Ipsos'un izni olmaksızın medya da

Detaylı

ŞUBAT 2014 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili

ŞUBAT 2014 FAALİYET RAPORU. Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili ŞUBAT 2014 FAALİYET RAPORU Prof. Dr. Aytuğ ATICI Mersin Milletvekili 1 CHP MERSİN İL-İLÇE ÖRGÜTLERİ, BELEDİYELER VE KÖYLERE YÖNELİK YAPILAN ÇALIŞMALAR 1. Mersin/Mezitli CHP İlçe Örgütü ve Belediye Başkan

Detaylı

BAYRAM'DA TERCİH BODRUM VE ROMA. KOCADON: HAZIRIZ

BAYRAM'DA TERCİH BODRUM VE ROMA. KOCADON: HAZIRIZ BAYRAM'DA TERCİH BODRUM VE ROMA. KOCADON: HAZIRIZ Bayram tatili için tatilciler yurt içinde Bodrum u, yurt dışında Roma yı tercih ediyor Ramazan Bayramı nın hafta içine denk gelmesi ve çalışanların yıllık

Detaylı

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ İçişleri Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi : 08/10/ 2006 Resmi Gazete Sayısı : 26313 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti. SPoD CHP Beyoğlu Belediyesi Başkan Aday Adayı Gülseren Onanç ile görüştü

Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti. SPoD CHP Beyoğlu Belediyesi Başkan Aday Adayı Gülseren Onanç ile görüştü Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti SPoD un ve Uzman Psikiyatrist Dr. Seven Kaptan ın gönüllü işbirliğiyle düzenlenen Trans Terapi Toplantısı nın yedincisi 4 Eylül Çarşamba

Detaylı

"AVUSTURYA'DAKİ BOSNALI VE TÜRK GÖÇMENLER" 1

AVUSTURYA'DAKİ BOSNALI VE TÜRK GÖÇMENLER 1 TÜRK DÜNYASI SENDİKALAR ZİRVESİ "AVUSTURYA'DAKİ BOSNALI VE TÜRK GÖÇMENLER" 1 ZZI - Zentrum der zeitgemäßen Initiativen (Modern girişimler merkezi) / Avusturya 1 Bu makale, 11-13 Mayıs 2014 tarihinde Eskişehir

Detaylı

http://www.ilkyar.org.tr/izlenimler/140717%20nasil%20destek%20olabilirsiniz.pdf

http://www.ilkyar.org.tr/izlenimler/140717%20nasil%20destek%20olabilirsiniz.pdf ilk yar'larımızın sevgili dostları, ilkyar desteklerinizle giderek büyüyen bir aile olarak varlığını sürdürüyor. Yeni yeni ilk yar'larımızla tanışırken bir taraftan fedakar gönüllülerimizi, ve bir zamanlar

Detaylı