T.C. RİYAD BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ SUUDİ ARABİSTANIN EKONOMİK DURUMU VE TÜRKİYE İLE EKONOMİK TİCARİ İLİŞKİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. RİYAD BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ SUUDİ ARABİSTANIN EKONOMİK DURUMU VE TÜRKİYE İLE EKONOMİK TİCARİ İLİŞKİLERİ"

Transkript

1 T.C. RİYAD BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ SUUDİ ARABİSTANIN EKONOMİK DURUMU VE TÜRKİYE İLE EKONOMİK TİCARİ İLİŞKİLERİ TEMMUZ 2011

2 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Sayfa 1. GİRİŞ 5 2. TEMEL GÖSTERGELER Ülke Kimliği Ekonomik Göstergeler 7 3. ÜLKE HAKKINDA GENEL BİLGİLER Ülkenin Kısa Tarihçesi Siyasi ve İdari Durum Yasama Yürütme Yargı Coğrafi Bilgiler Coğrafi Konumu, Yer Şekilleri, Akarsular, İklim vs Nüfus Çalışma ve İşgücü Eğitim ve Kültür Sosyal Güvenlik GENEL EKONOMİK DURUM Genel Durum Genel Ekonomik Yapı Kalkınma Planları Tarım ve Hayvancılık Sanayi Ulaştırma ve Telekomünikasyon Ticaret Hizmetler (Bankacılık, Turizm, Sigortacılık, Diğer Hizmetler) Enerji Doğal Kaynaklar Para ve Sermaye Piyasaları Yatırımlar EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER Ödemeler Dengesi ve Sermaye Hareketleri Dış Ticaret Genel Durum Dış Ticaret Mevzuatı İthalatta Alınan Vergiler Tarife Dışı Engeller Anti-Damping Uygulamaları Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları ve Preferanslar 27 BÖLÜM II 1. TÜRKİYE İLE EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER Ekonomik İlişkilerin Genel Durumu Ekonomik İlişkilerin Gelişimi Sermaye Hareketleri Ticari İlişkilerin Genel Durumu Ticari İlişkilerin Gelişimi 29

3 İkili Anlaşma ve Protokoller, KEK Toplantıları Dış Ticaret İstatistikleri Türkiye İle Dış Ticaretin Durumu Başlıca Maddelere Göre Türkiye'ye İhracat Başlıca Maddelere Göre Türkiye'den İthalat Ticari İlişkilerde Bilinmesi Gerekli Genel Konular Ticari Engeller (Sektörel) ithalat Mevzuatı Genel Olarak Gümrük Vergileri KDV ve Diğer Vergiler Genel Olarak Ticari Tanımlama Uygulamaları Etiketleme Markalama Paket ve Ambalajlama Ticarette Uygulanan Standartlar Serbest Bölgeler ve Mevzuatı Pazarlama ve Hizmetler Perakende Piyasası Dağıtım, satış Kanalları ve başlıca Yayın Kuruluşları Acente ve Distribütörlerin Kullanımı Yıl İçinde Açılan Fuarlar Türkiye'nin Pazara Giriş İmkanları Diğer Bilgiler SORUNLAR, GÖRÜŞLER VE ÖNERİLER Sorunlar Görüşler ve Öneriler 36 KAYNAKÇA 38

4 BÖLÜM I 1. GİRİŞ Türkiye deki otoritelerin dünyanın muhtelif yerlerindeki ekonomik gelişmeleri takip edebilmeleri maksadıyla yabancı ülkelerdeki Türk ticari misyonları her yıl bulundukları ülkedeki ekonomik gelişmeleri rapor etmekle görevli olup, bu rapor Ataşeliğimizce bu maksada matuf olarak hazırlanmıştır. Bu rapor hazırlanırken Suudi Arabistan daki ekonomik gelişmeler elbette Türkiye ekomomisi üzerindeki olası etki dereceleri nisbetinde önemsenmiştir. Raporun ilk bölümünde ülke kimliği resmedildikten sonra ülkenin sosyal durumu; hayat süresi, okuryazarlık, muhtelif seviyelerdeki okullaşma oranları, hatane ve doktor sayıları, otomobil, telefon, televizyon, bilgisayar kullanma sıklığı, ülkeye gelen ve giden turist sayısı, eğitim ve sağlık harcamaları, muhtelif yolların uzunluğu, yıllık elektrik tüketimi gibi konulardaki verilerle ve ekonomik durumu da GSMH, enflasyon, ekomominin sektörel dağılımı, yatırımlar, dış ticeret, borçluluk durumu, enerji üretim ve tüketimi konularındaki verilerli ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu bölümde Türkiye-Suudi Arabistan ticaret verileri de durumun mukayeseli olarak görülebilmesi maksadıyla yer almıştır. Raporun ikinci bölümü Türkiye-Suudi Arabistan ticari ilişkilerine tahsis edilmiştir. Bu bölümde iki ülke arasındaki ticaret verilerle ortaya konmuş, sermaye hareketleri, gümrük mevzuatı, piyasaların durumu ve işleyişi koularında bazı bilgiler sunulmuştur. Her iki bölümdeki veriler de genellikle ve 2009 yıllarına ait olmakla birlikte bazı veriler de 2010 yılına aittir. Suudi Arabistan da henüz 2010 yılına ait ayrıntılı veriler yayınlanmamıştır. Bunun yanında 2010 yılına ait GSYIH, ithalat ve ihracata ait geçici veriler mevcuttur. 5

5 2. TEMEL GÖSTERGELER 2.1. ÜLKE KİMLİĞİ Resmi Adı Başkenti Yönetim Biçimi Resmi Dili Dini Para Birimi Dolar Paritesi (Resmi Kur) Yüzölçümü Nüfusu Nüfus Artış Hızı (%) : Suudi Arabistan Krallığı(Al Mamlakah Al Arabiyyah Al Saudiyyah, Kingdom Of Saudi Arabia) : Riyad : Krallık : Arapça : İslam : Suudi Arabistan Riyali (SAR), 1 SAR = 100 Helele : 1 USD = 3,75 SAR : 2,15 milyon km2 : 27,6 milyon kişi ( 8,5 milyon yabancı) : %3,2 ( arasında yıllık ortalama) Mesai Saatleri ve Günleri : Cumartesi-Çarşamba; 07:30-14:30 Büyük Kentler Limanlar Türkiye İle Saat Farkı Haftalık Çalışma Saati Resmi Tatil Günleri (Müşavirliğimiz 8:30-16:30) : Riyad, Cidde, Dammam, Mekke, Medine, : Cidde Limanı, Kral Fahad Endüstri Limanı(Yanbu), Kral Abdulaziz Limanı(Dammam),Jubail Ticaret Limanı : Kış saati uygulaması sırasında (Ekim- Mart) Türkiye den 1 saat ileri), Yaz döneminde aynı : 35 saat : Haftasonu Perşembe, Cuma; Ramazan Bayramında 5 gün ve Kurban Bayramında 10 gün Uluslararası Telefon Kodu :

6 EKONOMİK GÖSTERGELER Tablo 1: Ekonomik Göstergeler GSYİH (Milyon $) 476,3 372,7 434,7 Reel GSYİH Artış Hızı (%) 4.2 0,1 3,8 Kişi Başina (GSYIH) ($) (Cari Fiyatlarla) Enflasyon Oranı Toptan Eşya Fiyatları Yıllık Artışı (%) 9,0-3,4 4,35 Tüketici Fiyatları Yıllık Artışı (%) 9.9 5,1 5,3 İşgücü (Faal Nüfus) İşsizlik Oranı % 5,0 5,4 - Dış Ticaret (Milyar $) İhracat 313,4 192,2 251,1 İthalat 115,1 95,5 106,8 Dış Ticaret Fazlası 198,3 96,8 144,3 Türkiye İle Ticaret (Milyon $) Türkiye den İthalat Türkiye ye İhracat Denge Ülke Toplamı İçinde Türkiye nin Payı (%) İhracat 1,66 1,76 2,06 İthalat 1,0 0,8 0,96 Cari İşlemler Dengesi (Milyar $) 132,3 20,9 66,8 Seçilmiş Oranlar (%) İhracat/İthalat 272,2 2,01 2,35 İhracat/GSYİH 65,7 51,6 57,8 İthalat/GSYİH 24,2 25,6 24,6 Cari İşlemler Dengesi/GSYİH 27,8 5,6 15,4 Kaynak: Suudi Arabıan Monetary Agency (SAMA) 7

7 3. ÜLKE HAKKINDA GENEL BİLGİLER 3.1 Ülkenin Kısa Tarihçesi Arap yarımadasının Mezepotamya, Filistin, Irak, Suriye, Yemen gibi kısımları tarihin bazı önemli olaylarına ve gelişmelerine sahne olduğu halde bu günkü Suudi Arabistan topraklarını teşkil eden Hicaz ve Necd bölgelerinde İslamın doğuşuna kadar bir devlet yapılanmasının olmadığından bile bahsedilebilir. Bu topraklar bölgedeki büyük devletlerin bazan ilgi alanına bile girmemiştir. İslamiyetin doğduğu sıralarda Mezepotamya, Filistin, Irak, Suriye, Yemen gibi yerlerde zayıf da olsa Bizans veya İran nüfuzu görülmekte, bazan da bu topraklar bu büyük devletler arasında sürtüşmelere sebep olmaktaydı. Belki de İslam devletinin kurulup gelişmesi sırasında bir kazaya uğramamasının en büyük sebebi Hicaz ve Necd bölgesine olan ilgi noksanlığı idi. İslam Devletinin kurulmasından kısa bir süre sonra İslam Devletlerinin Merkezi, önce Şam a sonra da Bağdat a kaymış ve Mekke ve Medine nin kutsallığı dışında Hicaz ve Necd gene adeta unutulmuştur. Osmanlı Devleti nin yıkılma zamanlarına rastlayan petrol ilgisine kadar da bu iki bölgede siyasi anlamda ciddi gelişmeler olmamıştır. Petrol bulunana kadar bu bölgeler fakir ve az nüfuslu bölgelerdir. Petrol topraklarını Türklerin elinden almayı matuf İngiliz çabaları netice vermiş, Osmanlıya karşı mücadele eden aileler Birinci Harpden sonra petrol topraklarında krallıklar kurulmuşlar, Necd ve Hicaz bölgesi, Suud Ailesinin payına düşmüş, Abdülaziz Bin Suud da Suudi Arabistan ın ilk kralı olmuştur yılında petrol üretimiyle, tarihinde hep yoklu yaşayan bölge halkı refahla tanışmaya başlamıştır. İkinci Harpte A.B.D ye topraklarında üs veren Suudi Krallığına ödül olarak ARAMCO nun %50 hissesi yanında bu firmadan vergi tahsil etme hakkı da bağışlanmıştır yılından itibaren ABD mallarına cömertçe para harcanmaya başlanmış ve 1960 yılında Suudi Arabistan OPEC e katılmıştır Süveyş Kanalı krizinde ve 1967 de 6 Gün Savaşlarında Mısır ı destekleyen Suudi Arabistan ın Batı karşıtı tutumları Batılı ülkelerden fazla sert bir tepki de görmemiştir yılındaki İsrail i destekleyen Batılı ülkelere karşı boykot sırasında petrol fiyatları dörde katlanırken ve 1980 e kadar sürekli artarken de Suudi Arabistan Batılı ülkelerden yıkıcı bir tepki almamıştır. Hatta 1980 yılında ARAMCO nun tamamen millileştirilmesi mümkün olmuştur. İran-Irak Savaşında Suudi Arabistan, ABD nin de muhtemelen onaylaması sonucu, Irak a muazzam destekler verirken, Kuveyt in Irak İşgalinden kurtarılması ve yakın zamanda meydana gelen Sadam Huseyin in devrilmesi sırasında ABD ye destek vermiştir. Suudi arabistan a 1953 e kadar Abdülaziz, Yıllarında Suud, yıllarında Faysal, yıllarında Halid, yıllarında Fahd hükmetmiş olup, 2005 Temmuz undan bu yana da Abdullah hükmetmektedir. Krallık, kardeşlerin tamamı ölene kadar en büyük kardeşe geçtiğinden Suudi Arabistan yaşlı krallar tarafından idare edilmektedir. 8

8 3.2 Siyasi ve İdari Durum Yasama Suudi Arabistan da seçilmiş bir parlamento yoktur. Bu durumda siyasi partiler ve seçim sistemi de bahis konusu değildir Yürütme Kral Başbakan Başbakan Yardımcısı İçişleri Bakanı Tarım Bakanı Bayındırlık Bakanı Sanay. Ve Ticaret Bakanı Haberleşme ve Enformasyon Teknolojisi Bakanı Kültür ve Enformasyon Bakanı Savunma ve Havacılık Bakanı Ekonomi ve Planlama Bakanı Eğitim Bakanı Maliye Bakanı Dışişleri Bakanı Sağlık Bakanı Yükseköğrenim Bakanı Diyanet, Aydınlanma, Davet ve Rehberlik Bakanı Adalet Bakanı Çalışma Bakanı Mahalli İdareler ve Kırsal İşler Bakanı Petrol ve Minerel Kaynaklar Bakanı Hac İşleri ve Dini Güvenlik Bakanı Sosyal işler Bakanı Ulaştırma Bakanı Su ve Elektrik bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Devlet Bakanı Suudi Arabistan Kabinesi ABDALLAH bin Abd al-aziz Al Saud ABDALLAH bin Abd al-aziz Al Saud SULTAN bin Abd al-aziz Al Saud NAYIF bin Abd al-aziz Al Saud Fahd bin Abd al-rahman bin Sulayman BALGHUNAYM Muhammad bin Ali FAYIZ Abdullah B'n Zainal Ali Reza Muhammad bin Jamil bin Ahmad MULLA Abdel-Aziz Al-Khoja SULTAN bin Abd al-aziz Al Saud Khalid bin Muhammad al-qusaybi Fisal Bin Mohamed Al Saud Ibrahim Abd al-aziz al-asaf SAUD al-faysal bin Abd al-aziz Al Saud Abdullah Al Rabiah Khalid bin Muhammad al-anqari Salih bin Abd al-aziz bin Muhammad bin Ibrahim al- SHAYKH Muhammad bin Abdulkarim Al-Eissa Adil Fakhih Mansour bin MITIB bin Abd al-aziz Al Saud Ali Ibrahim al-naimi Fuad Abd al-salam Muhammad al-farsi Yusuf Bin Ahmad Al-UTHAYMAYN Jubarah SURAYSRI Abdallah al-husayn Musaid bin Muhammad al-ayban Abd al-aziz bin Abdallah al-khuwaytir Mutalib bin Abdallah al-nafisa ABD AL-AZIZ bin Fahd bin Abd al-aziz Al Saud 9

9 Yargı Adalet mekanizmasının iyi işlemediği ve özellikle mahkeme önünde yabancıların eşit muamele görmediği yönünde dış çevrelerden yoğun eleştiriler vardır. Şer i meselelerle ilgili davalar şeriat mahkemelerinde ele alınırken, vergi, şirket işleri ve elektrik, gaz, su gibi modern hayata ilişkin meselelerde davalara idari mekanizmalar bakmaktadır. Cezalar yeternce caydırıcı olduğundan suç işleme oranları düşüktür. Yerel mahkemelerin ağır suçlarla ilgili olmayan kararlarının temyiz edilip edilmeyeceğine Adalet Bakanlığınca, ağır suçların temyiz edilip edilmeyeceğine ise üç hakimden oluşan bir kurulca karar vermektedir. Biri Riyad da ve diğeri Mekke de olmak üzere iki temyiz mahkemesi mevcuttur. İdam dışında son merci bu temyiz mahkemeleridir. İdam cezasında son kararı Kral vermektedir. 3.3 Cografi Bilgiler ve Nüfus Coğrafi Konum Suudi Arabistan Arap yarımadasının büyük bir kısmını kaplamakla birlikte, güneyinde ve güneydoğusunda Yemen, Umman ve Birleşik Arap Emirliklerinin bulunması sebebiyle Hint okyanusu ve Umman Körfeziyle deniz sınırları bulunmamaktadır. Bunun yanında batıda Kızıldeniz ve doğuda Basra körfezinde uzun deniz kıyılarına sahiptir. Suudi Arabistan Kuzeyinde Kuveyt Irak ve Ürdün ile karadan, batıda kızıldenizin ötesinden Eritre Sudan ve Mısır, doğuda Basra Körfezinin ötesinden İran'la komşudur. İthalat ve ihracat için komşu ülkelerin topraklarını çok az kullanmakta olduğundan komşu ülkelere hiç bir bağımlılık söz konusu değildir. Petrolünü satmak, ihtiyacı olan malları ithal etmek ve lazım olan emeği dışardan temin etmek söz konusu olduğunda da hiç bir ülke ile bağımlılık ilişkisi içerisinde değildir.suudi Arabistan askeri bakımdan güçlü ülkelere de komşu değildir. Mal ve emek tedarikinde muazzam bir özgürlüğe sahip olan Suudi Arabistan, güvenliğinin sağlanması söz konusu olduğunda, aksine muazzam bir bağımlılık ilişkisine mahkum olmuş gözükmektedir. Fevkalade zengin tabii kaynaklarını koruyabilecek askeri güce sahip olmayan bu ülkenin dünyanın en güçlü ülkesi olan ABD ile ekonomik ve askeri işbirliği devam ettikçe ülke bütünlüğünün, sosyal ve siyasi düzenin, ulaşılan ileri refah seviyesinin ve Suudi hanedanının ülkedeki hakimiyetinin güçlü bir şekilde muhafazasının devam edebileceği anlaşılmaktadır. 3 bin metreye varan yüksekliklere rağmen ülke arazisi genellikle düzdür. Yükseklikler ulaşıma engel değildir. Her mevsim sıcak ve kurak olduğundan akarsular ve göller mevcut değildir. Hurma dışında sulama yapmaksızın üretilebilecek başka meyve ve sebze yoktur. Kızıldeniz kıyılarındaki bazı mıntıkalara yer altı suyunu besleyecek kadar yağmur düşmesine rağmen sahildeki Cidde ve sahile yakın mesafedeki Mekke ve Medine'ye bile istifade edilebilecek kadar yağmur düşmemektedir. Ülkeniz en fazla yağış alan kısımları bile yılda ancak 130 mm. Kadar yağmur alabilmekte olup, bu seviye Türkiye'niz en az yağış alan Tuz Gölü çevresinin aldığı yağışın ancak yarısı kadardır. Yer altı suları ülkenin büyük bir kısmında içme ve kullanma ihtiyacını bile karşılamazken, yer altı suyunun beslenebileceği kadar yağmur alan bazı bölgelerde yer altı suyundan istifade ile ziraat yapılabiliyorsa da, üretim ülke ihtiyacını karşılamaktan uzaktır. Yağmur sularını barajlarda toplama gayreti başarıyla gerçekleştirilse bile ülkenin tarımsal bakımdan kendine yeterlilik yolunda önemli adımlar atması mümkün gözükmemektedir. Su kıtlığı sanayileşmeyi de zorlaştıran bir unsurdur. 10

10 Nüfus Ülke nüfusunun 2010 yılı itibariyle 27,6 milyona ulaşmıştır. Bu nüfusun yaklaşık 8,5 milyonu yabancılardan oluşmaktadır arasında nüfus yıllık ortalama %3,2 oranında artmıştır. Yerlilerde kadın erkek sayısı birbirine yakın olmasına rağmen yabancıların ekseriyeti erkek olduğundan ülkede 11.1 milyon kadına karşılık 13,7 milyon erkek vardır. Nüfusun %33 ü 0-14 yaşlarında, %46 i yaşları arasında, %19 u yaşları arası ve %2,8 isi 65 yaş üstünü oluşturmaktadır. Ülke nüfusu batıda Kızıldeniz kıyısındaki Mekke, Medine ve Cidde, ortada başkent Riyad ve doğuda Dammam bölgesinde yoğunlaşmıştır. Nüfusun tamamına yakını şehirlerde yaşamaktadır. Ülke arazisinin çok büyük bir kısmı ıssız çöllerden oluşmaktadır Çalışma ve İşgücü Tablo 2: SA Toplam İstihdam ve Sektörel Dağılımı (bin kişi) Toplam İşgücü Kamu Sektörü Özel Sektör Kaynak: Suudi Arabistan Ekonomi ve Planlama Bakanlığı, İstatistik ve Enformasyon Ana Departmanı SA da çalışanların sayısı 2009 yılında yaklaşık 7,8 milyon kişi olmuştur. Toplam istihdamın yaklaşık %88 i özel sektörde çalışmaktadır. Ayrıca, özel sektörde çalışanların önemli kısmını yabancılar oluşturmaktadır. Toplam istihdamın sektörel dağılımına bakıldığında, SA ekonomisinde ağırlığı olan petrol ve doğalgaz sektöründe görülmektedir. SA da haftalık çalışma süresi 35 saattir. İşsizlik sigortası uygulaması yoktur. Yabancı işçiler için maaş dışında sosyal güvenlik harcaması olarak sadece sağlık sigortası yaptırılma zorunluluğu vardır Eğitim ve Kültür. Tablo 3: 2010 YILINDA OKULLARDA ÖĞRENCİ SAYISI İlk ve Orta öğretim Öğrenci Sayısı Öğretmene Düşen Kız Erkek Öğrenci İlkokullar Ortaokullar Liseler Kaynak: İstatistik Yıllığı; Suudi Arabistan Ekonomi ve Planlama Bakanlığı, İstatistik ve Enformasyon Ana Departmanı * 2008 Y SA da 4,4 milyon öğrenci vardır. Okullar teknik olarak fiziki yeterliliği sahip olmasına rağmen, çalışma hayatında beceriyi değerlendirme imkanlarının azlığı öğrencilerin motivasyonunu düşürdüğünden okulların eğitim seviyesi düşüktür. Mesleki ortaöğrenim neredeyse mevcut değildir. 11

11 Sosyal Güvenlik SA vatandaşlarının sosyalgüvenceleri devletin ekonomik olarak güçlü olmasından dolayı devlet tarafından sağlanmaktadır. Devlet hastaneleri Sağlık hizmetlerini ücretsiz yerine getirmektedir. Yabancılar ise sağlık hizmetlerinden faydalanmak için mutlak suretle özel sağlık sigortası yaptırmak zorundadır. 4. GENEL EKONOMİK DURUM 4.1 Genel Durum Genel Ekonomik Yapı Gsyih (Milyar Usd) (Cari Fiyatlarla) Gsyih Artış Hızı (%) (Reel) 2, ,6 3,8 4 Nüfus (Milyon) ,9 26,5 Fert Başına Gsyih (USD) (Cari Fiyatlarla) 15, Günlük Ortalama Petrol Üretimi (Milyon varil) Arap Petrolü Ortalama Fiyatı Bütçe Gelirleri (Milyar ABD) ,8 Bütçe Giderleri (Milyar ABD) ,2 180,5 İhracat (Milyar ABD) ,4 192,2 251,1 256,9 İthalat (Milyar ABD) ,1 95,5 106,8 112,1 Dış Ticaret Dengesi (Milyar ABD) ,3 96,8 144,3 144,9 Cari İşlemler Dengesi (Milyar ABD) 93,3 132,3 20,9 66,8 48,7 Uluslararası Rezerv (Milyar ABD) 305,7 442,7 410,1 422,9 441,6 Tüketici Fiyatları Yıllık Artışı (%) ,1 5,2 5,0 Kaynak: Suudi Arabistan Ekonomi ve Planlama Bakanlığı, İstatistik ve Enformasyon Ana Depertmanı, Suudi Arabistan Merkez Bankası Dünyanın en önemli petrol ekonomisi olan ve bugün sahip olduğu rezervler ile 90 yıl süre ile petrol gelirlerini sürdüreceği tahmin edilen Suudi Arabistan petrol fiyatlarının uluslararası piyasalarda gösterdiği iniş ve çıkışlardan doğrudan etkilenmektedir. Ham petrol üretimi yanında ekonomi içerisinde petrole dayalı sanayilerin ekonomi içerisindeki ağırlığı ve toplam ihracat ve kamu gelirlerinin %90 ının petrol ve ilgili sektörlerden oluşması nedeniyle Suudi Arabistan ın ekonomik performansında petrol fiyatlarının önemli bir etkisi vardır. Suudi Arabistan GSMH sı cari fiyatlarla 2009 yılında 2008 yılına göre %21,1 oranında gerileyerek 375,8 milyar ABD dolarına gerilerken reel olarak GSMH %0,6 oranında büyüme 12

12 kaydetmiştir. Bu büyüme içerisinde petrol-dışı sektörlerin reel olarak %3,8, kamu kesiminin %4,4 ve özel sektörün %3,5 luk reel büyümeler kaydettiği görülmektedir. GSMH nın tüm alt sektörlerine bakıldığında sadece petrol sektöründe %6,7 lik negatif büyüme görülmektedir. Sanayi sektörü bu yıl içerisinde %2,3 oranında büyüme kaydederken inşaat sektöründe %4,7 lik bir reel büyüme ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, elektrik, gaz ve su sektörleri %6,8, ulaşım ve iletişim sektörü %6,9, toptan ve perakende, lokanta ve otel sektörü %2,5 ve finans, sigorta ve emlak sektörü %3,7 reel büyüme kaydetmişlerdir. Diğer taraftan hükümet harcamalarının 2009 yılında dünya ekonomisinde ortaya çıkan ekonomik krize rağmen devam etmesi petrol-dışı sektörlerde GSMH nın bu yıl içerisinde %5,5 oranında büyüme kaydetmesini sağlamıştır. Bu kapsamda 2009 yılında özel sektör reel olarak %3,5 lik bir büyüme kaydetmiştir yılında ekonomik aktivitelerde görülen hızlanma, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve petroldışı ekonomide de görülen dinamik yapı Suudi Arabistan ekonomisinin 2010 yılında krizi atlatarak ekonomik büyümesini reel olarak %3,8 olarak gerçekleştirmesini sağlamıştır. Bu gelişmeler, 2011 yılında Suudi Arabistan ekonomisinin söz konusu performansı koruyarak %4 lük bir büyüme yakalayacağı beklentisini artırmaktadır. Bunun dışında son dönemlerde, özellikle petrol-dışı sektörlerden inşaat ve ticaret sektörlerinin ekonomik büyümeye katkısı göze çarpmaktadır. Diğer taraftan, 2008 yılında ortalama 94,7 dolar olan ortalama petrol fiyatları 2009 yılında uluslararası piyasalarda ortaya çıkan kriz ve buna bağlı ekonomik daralma sonucunda enerji talebinin düşmesi ile yılın ilk aylarında 36 dolara kadar gerilemiştir. Bu gelişmeler ışığında 2009 yılında ortalama Arap petrolünün fiyatı 2008 yılına göre %35 düşüşle ortalama 61,4 dolara gerilemiştir yılında ise dünya ekonomisindeki canlanmaya paralel artan enerji talebi petrol fiyatlarının yükselmesine neden olmuş ve bu yıl içerisinde petrol fiyatları %24 artarak 76 ABD dolarına yükselmiştir yılı için beklentiler ortalama arap petrolünün fiyatının 105 ABD dolarına çıkacağı yönündedir. Suudi Arabistan ın petrol üretimi 2010 yılında günlük ortalama 8,3 milyon varil olarak gerçekleşmektedir. (2009 yılında 8,1 milyon varil idi.) 2010 yılında 669 milyar SAR ı doğrudan petrol gelirlerinden oluşmak üzere toplam mali gelirlerin 735 milyar SAR a (196 milyar dolar) ulaşması beklenmektedir yılında enflasyon baskısı SA ekonomisi üzerinde etkili olmuştur yılında %4 civarında olan tüketici fiyatları 2008 yılının Haziran ayında %11,1 e yükselmiştir. Özellikle gıda fiyatları ve ABD dolarındaki değer kaybı enflasyon baskısını hissettirmiştir. Ancak, 2008 yılının son çeyreğinden itibaren gerek ABD doları gerekse gıda fiyatlarındaki olumlu gelişmeler enflasyon baskısını azaltarak yılı %9,9 civarında bitirmesini sağlamıştır yılında ise azalan fiyatlar nedeniyle enflasyon %5,1 oranına gerilemiştir yılında ise enflasyon değerinin %5,2 oranında gerçekleşmesi beklenmektedir. Ancak, SA Riyalinin ABD dolarına sabitlenmiş olması ve doların uluslararası piyasalarda değer kaybetmeye başlaması önemli tüketim malı ithalatçısı olan SA için geçmiş dönemlerde enflasyon rakamlarının yukarı seyretmesinde etkili olmuştur. Diğer taraftan, son dönemlerde ABD dolarının değerlenmeye başlaması SA Riyalinin de değerlenmesine yol açarak enflasyon üzerinde ithalatın etkisini azaltmıştır. Bu çerçevede, 2011 yılında enflasyonun yukarı yönlü trendini kaybedeceği ve %5 ler civarında gerçekleşeceği öngörülmektedir. 13

13 20 Aralık 2010 tarihinde Bakanlar Kurulu Suudi Arabistan ın 2011 yılına ilişkin hükümet bütçesini onaylamış ve 2010 yılına yönelik mali işlemler ile makroekonomik performansı açıklamıştır. Söz konusu başlıklar şunlardır: Mali denge 2010 yılında 29 milyar dolarlık fazla vermiş olup, bu yaklaşık olarak GSYİH nın %6,7 sine eşittir; bu fazla büyük oranda yüksek petrol gelirlerinden ve kısmen ham üretimdeki bir artıştan kaynaklanmıştır bütçesi için 144 milyar dolar düzeyinde gelir, 154,5 milyar dolar düzeyinde harcama ve 10,5 milyar dolar düzeyinde bir açık tahmini yapılmıştır. Bütçe petrol dışı sektörlerin büyümesini desteklemek için hem insan hem de fiziki sermaye harcamalarına ağırlık verecektir de toplam gelirler 200,8 milyar dolar ve harcamalar 180,5 milyar dolar olarak tahmin edilmekte, 20,3 milyar dolarlık bir fazla öngörülmektedir. Tahminler 2011 için ortalama 80 dolar/bbl olan petrol fiyatlarına dayanmakta olup, hükümetin genişlemeci maliye politikasını yansıtmaktadır. Petrol fiyatlarının artışı ve dışsal mali şartların kolaylaşmasıyla, dışsal çevre yavaş yavaş iyileşmektedir. Bu hem cari hesap fazlası, hem de net dış varlıkların 2011 yılı itibariyle artacağı anlamına gelmektedir. Suudi Arabistan daki reel GSYİH artışı, yüksek petrol üretim düzeylerinden ve petrol dışı sektörleri desteklemek için yapılan yurtiçi harcamalar nedeniyle 2011 de güçlenecektir. Tablo 5: SA Dış Dengesi (Milyar$) Dış Ticaret Dengesi 198,3 96,8 144,3 İhracat 313,4 192,2 251,1 İthalat 115,1 95,5 106,8 Cari İşlemler Dengesi 132,3 20,9 66,8 Cari İşlemler/GSMH (%) 27,8 5,6 15, yılında Suudi Arabistan ın ihracatı petrol fiyatlarındaki hızlı yükselişin etkisiyle 313,4 milyar ABD dolarına yükselmiştir yılında yaşanan küresel kriz enerji fiyatlarını düşürerek SA nın ihraç gelirlerinin gerilemesine yol açmıştır yılında 192,2 milyar dolara gerileyen ihracatları 2010 yılında 251 milyar dolara yükselmiştir. Diğer taraftan, 2008 yılında 115 milyar dolar olan ithalatları 2009 yılında 95,5 milyar dolara düşmüş ve 2010 yılında tekrar artarak 106,8 milyar dolara ulaşmıştır. Böylece 2010 yılında dış ticaret fazlası 144 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Cari işlemler dengesi ise aynı dönemde 66,8 milyar dolar fazla vererek GSMH nın yaklaşık %15,4 ine yükselmiştir Kalkınma Planları Ülkede 8 tane kalkınma planı yapılmıştır yıllarını kapsayan Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı nda 1.44 trilyon SAR tutarındaki harcama planına uygun olarak 2011 yılında da altyapı, sağlık, sosyal ve ekonomik kalkınma projelerine yatırım politikası sürdürülmektedir. Eğitim ve 14

14 sağlıktan oluşan insana yönelik yatırımlar bütçenin % 33 ünü oluşturmaktadır bütçesinde 540 milyar SAR gelir ve 580 milyar SAR harcama ile 40 milyar SAR açık oluşması öngörülmektedir. Ancak, ekonomistler gelirlerin beklenenden düşük gösterildiğini belirterek 2011 yılında rekor seviyede fazlalık oluşmasını beklemektedir Tarım SA ekilebilen alanları toplam 1,2 milyon hektar olup yüzölçümünün % 0,6 sına tekabül etmektedir. Tarım sektörü Suudi Arabistan ın GSMH sının yaklaşık %5 ini oluşturmaktadır. Gıda üretiminde kendine yeterlilik söz konusu olmamasına rağmen yıllık yaklaşık 3 milyon ton hububat üretimi ve 990 bin ton hurma üretimi küçümsenmeyecek bir seviyedir. Ancak bu başarı, yer altı suyunun beslenme katsayısının çok üzerinde bir kullanma hızıyla elde edildiğinden, sürdürülebilir olmaktan uzaktır. Ülkeye başka ülkelerden su akıtılmadığı sürece Suudi Arabistan gıda bakımından ileri derecede dışarıya bağımlılıktan kurtulma şansına sahip değildir. Hurma tarım ürünleri içerisinde üretim bakımından öne çıkmaktadır yılında toplam 980 bin ton hurma üretilmiştir. Bunun yanında 137 bin ton üzüm üretimi gerçekleşirken, aynı yılda yaklaşık 59 bin ton arpa ve buğday üretilmiştir Sanayi Ülkede güçlü bir petro-kimya sanayiinin, çimento ve tuzlu suyu tatlı suya çevirme sanayiilerinin yanısıra, gıda ve hafif tüketim sanaayiinde kayda değer gelişmeler yaşanmaktadır. Et, yumurta, süt ve süt ürünleri üretiminin, daha ziyade büyük işletmeler yoluyla ve ithal hammaddeye ve yabancı işçiliğe dayalı olarak yapıldığı ülkede, bu ürünlerin ithali yerine hammadde ve ucuz emek ithal edilmekte, hammadde ve emek dışardan olunca da bu sanayilerin milli ekonomiye ve beşeri sermayenin gelişmesine katkısı sınırlı kalmaktadır. İthalatın belki miktarında değil ama, demir-çelik ürünleri yerine demir cevheri ithali örneğinde olduğu gibi, türünde değişiklik olmaktadır. Tablo 6: Suudi Arabistan da Bazı Sanayi Malları Üretimi Elektrik Üretimi (Milyar Kilovat) Petrokimya (Bin Ton) Ham Çelik (Bin Ton) Çimento (Bin Ton) Tuzu Alınmış Su (Bin Metreküp) Kaynak: Suudi Arabistan Ekonomi ve Planlama Bakanlığı, İstatistik ve Enformasyon Ana Depertmanı 4.4 Ulaştırma ve Telekomünikasyon Suudi Arabistan ulaştırma ve telekomünikasyon alanında adeta sorunsuz bir ülkedir. Bütün büyükçe şehirlerinde havaalanı vardır. En küçük yerleşme birimine bile giden yüksek standartlı asfalt yollar mevcuttur. Ucuz enerji sebebiyle nakliye ucuzdur Telefon, mobil telefon ve internet bağlantısı ileri derecede yeterlidir. 15

15 4.5 Ticaret Alkol, uyuşturucu ve silah dışında hemen her malın ithalat ve ihracatı serbesttir. Her şehirde ve kasabada hipermarketler mevcuttur. Hemen her mal piyasada bulunmaktadır. Ticaret bütün vatandaşlara serbest olmasına rağmen bazı ailelere mensup kişiler işlerini daha kolay yaptıklarından daha avantajlı konumdadırlar. Yabancıların, gerçek kişiler olarak Suudi Arabistan'da ticari faaliyette bulunmaları mümkün değildir. Buna karşılık, yabancılar kuracakları firmalar aracılığı ile ticaret yapabilirler. Bunun için dahi mevzuatta öngörülen şartlar sağlanması gerekmektedir. Bunlar, SR sermaye sağlanması, Suudi bir ortak bulunması, yabancı ortağın hisselerinin % 75 i geçmemesi gerekmektedir. Mevzuatın uygulanmasındaki kısıtlamalar sebebiyle birçok yabancı güvendiği bir Suudi vatandaşı aracılığıyla (kefil sistemi) ticaret yapabilmektedir Hizmetler (Bankacılık, Turizm, Sigortacılık, Diğer Hizmetler) Ülkede para ve sermaye hareketleri dikkatli bir kontole tabi tutulmaktadır. Bankacılık sistemi hızlı bir gelişme kaydetmektedir. SA da halen 12 banka 9 yabancı banka şubesi bulunmaktadır. Batılı ülkelerin büyük bankacılık kuruluşları ortaklıklar yoluyla Suudi Arabistan da faaliyet göstermektedir. Bankacılık sektörü büyük ölçüde devletin veya devletle kendilerini özdeşleştiren kişilerin sahipliğindedir yılı ilk çeyrek itibarıyla SA da toplam banka şubesi sayısı 1607 ye ulaşmıştır yılında bankaların özel sektöre verilen kredilerden doğan alacakları 775 Milyar SAR a (206 Milyar $) ulaşmıştır. Bu kredilerin 90 milyar SAR ı sanayi, 55 milyar SAR ı inşaat sektörüne verilmiştir. Al-Rajhi bankası ülkenin en karlı ve en büyük İslami bankasıdır. Toplam varlıklar açısından ise, National Commercial Bank hem Suudi Arabistan da hem de körfez bölgesindeki en büyük bankadır. Birkaç uluslararası banka hisse alımı yolu ile piyasaya girmiştir. Örneğin, HSBC nin, Saudi British Bank (SABB) ta % 40 hissesi bulumaktadır. Aynı şekilde, ABN Amro nun Saudi Hollandi Bank te % 40 hissesi bulunmaktadır. Suudi bankacılık sistemi bölgedeki en güçlü ve karlı sistemlerden bir tanesidir yılının ilk 11 ayında bankacılık sisteminin toplam net geliri 6.4 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir yılında ise bu rakam 7.2 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Yabancı bankaların joint venture şeklinde kurabilecekleri ortaklıktaki hisseleri önceden % 40 ile sınırlandırılmışken, bu oran bugün % 60 a çıkmıştır. Bugün yabancı bankalar doğrudan doğruya kendi şubelerini de açabilmektedir. Nitekim Ziraat bankası Cidde şubesi 19 Mart 2011 tarihinde bankacılık faaliyetlerine başlamıştır. Bankacılık sektörü Suudi Arabistan merkez bankası (The Saudi Arabian Monetary Agency) (SAMA) tarafından düzenlenmektedir. Ülkede off-shore bankacılığı ve trust (emanet) faaliyetleri bulunmamaktadır ve buna izi veren bir mevzuat da yoktur. 31 Temmuz 2003 tarihinde Sigorta Şirketleri Kanunu yürürlüğe konulmuştur. Bu kanun sigortacılık sektörünün hukuki çerçevesini oluşturmaktadır. Suudi Arabistan merkez bankası (The Saudi Arabian Monetary Agency) (SAMA) sigorta sektörünün düzenlenmesinden ve denetlenmesinden sorumludur yılında Suudi sigorta piyasası büyük bir gelişme göstermiş ve gayri safi prim ödemeleri 2007 yılına gore % 27 oranında artarak 8,6 milyar SAR dan, 10.9 milyar SAR a ulaşmıştır. (http://www.saudi-re.com/index.php) 16

16 Turizm sektörü SA açısından bir diğer önemli sektördür. Halen turizm alanında dünyada 22. En büyük ziyaret yeri SA mevcut potansiyeli artırmak için ciddi altyapı harcamaları yapmaz zorundadır yılında 8,6 milyon olan turist sayısı 2009 yılında 10,9 milyon sayısına ulaşmıştır. Gelen turistlerin harcamaları ise 7,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Bunun dışında SA dan diğer ülkelere giden turist sayısı 2006 yılında 2 milyon iken 2009 yılında 6 milyona yükselmiş ve bu amaçla yaklaşık 7,5 milyar dolar harcama yapılmıştır. Sigortacılık hizmetleri de oldukça gelişkindir. Sosyal sigortası olmayan vatandaş fazla değildir. Yabancılar ancak ülkelerinde emeklilik sigortası yaptırabilmektedirler. Ülkede adliye mekanizması biraz zayıftır. Sağlık hizmetlerinden istifade edemeyen vatandaş pek yoktur ve sağlık hizmetlerinden yararlanmak kolaydır. Sağlık hizmetlerinin standardı da oldukça iyidir. Eğitim parasız olup okullaşma oranları her seviyede yüksektir. Becerili olmanın fazla bir getirisi olmamasının sebep olduğu motivasyon düşüklüğü eğitimi olumsuz etkilemektedir. Okulların fiziki standardı olağanüstü yüksektir. Ülkede para ve sermaye hareketleri dikkatli bir kontole tabi tutulmaktadır. Bankacılık sistemi hızlı bir gelişme kaydetmektedir. Batılı ülkelerin büyük bankacılık kuruluşları ortaklıklar yoluyla Suudi Arabistan da faaliyet göstermektedir. Bankacılık sektörü büyük ölçüde devletin veya devletle kendilerini özdeşleştiren kişilerin sahipliğindedir. Bankacılık sektöründe gerçek anlamda bir rekabetin olmadığı söylenebilir Enerji Suudi Arabistan dünya petrol rezervlerinin %25 kadarına sahiptir. Ayrıca zengin doğalgaz kaynakları da mevcuttur yılı itibariyle tespit edilebilen petrol rezervi 264 Milyar Varil (38,6 Milyar ton) ve doğal gaz rezervi Milyar Metreküptür yılı ham petrol üretimi milyon Varildir. 4.8 Doğal Kaynaklar En önemli doğal kaynak petrol olup; bunun yanında alüminyum, demir ve altın kaynakları bulunmaktadır Para ve Sermaye Piyasaları 15 Haziran 2011 tarihi itibarıyla, Suudi Arabistan Sermaya Piyasaları Otoritesi (Capital Market Authority), finansal hizmetler, brokerage hizmetleri, yatırım fonları gib alanlarda hizmet vermek üzere 89 yerli ve yabancı şirkete izin vermiştir. Bunlar arasında, Morgan Stanley, KPMG, Merrill Lynch, J.P. Morgan, Credit Suisse, HSBC, and Goldman Sachs da bulunmaktadır. Suudi hükümeti, varlıkları idaresi, danışmanlık ve brokerage hizmetlerini de yabancı şirketlere açmıştır. (http://www.cma.org.sa/en/pages/home.aspx) Suudi Arabistan ın borsa indeksi Tadawul All-Share Index (TASI) 2010 yılında 6,620.5 ten kapandı yılında ise 6,121 den kapanmıştı yılında borsada 135 şirket hissesi işlem görürken, bu rakam 2010 yılında 145 e çıkmıştır. Borsada, 19,5 milyon adet işlem gerçekleşmiş olup işlem gören 17

17 şirketlerin hisselerinin toplam değeri milyar ABD doları civarındadır. (http://www.tadawul.com.sa) Suudi Arabistan ın borsası bölgedeki en büyük ve karlılık açısından en çekici borsadır. Değer itibarıyla, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri borsalarındaki şirket hisselerinin toplamının değerinden daha büyüktür Yatırımlar Ülke, ulaşım, eğitim, sağlık, bilgi ve iletişim teknolojileri, enerji sektörleri ile 6 Economic City de yatırımı özendirmeye çalışmaktadır. Ekonomik City ler belli sanayi dallarına odaklanan ve değişik bölgelerde inşa edilecek yeni şehirler olacaktır. Muhtemel yatırımcılar, ülkedeki ekonomik istikrarı, 27 milyon nüfusu ile körfez bölgesindeki en büyük pazarı, güçlü alt yapıyı, iyi düzenlenmiş bankacılık sistemini ve göreceli yüksek kişi başına geliri dikkate almalıdırlar. Bunun yanısıra, ülkede Suudi vatandaş çalıştırma zorunluluğunu, bazı hükümet sözleşmelerindeki çok yavaş ödeme prosedürlerini de dikkate almak zorundadırlar. Diğer taraftan, Suudi Hükümeti, ticaret mahkemeleri sistemi kurmaya çalışmakla birlikte, henüz ticari uyuşmazlıklar için saydam, kapsayıcı bir hukuki düzenleme bulunmamaktadır. Suudi Arabistan Dünya Bankası nın Doing Business 2011 raporunda iş yapma kolaylığı bakımından 181 ülke arasında 11 inci sırada yer almıştır. Ülke, 2005 yılında 67 nci sırada yer almaktaydı. Ülke, Transparency International, kamu sektörü yolsuzluğu sıralamasında ise, 178 ülke arasında 50 nci sırada yer almaktadır yılında ise Suudi Arabistan 80 inci sırada yer almaktaydı. Bu açıdan ülke önemli gelişme kaydetmiştir. Ülkede, döviz serbestçe alınıp satılabilmektedir. Ülkeden para trasferine ilişkin olarak herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Buna karşılık, ülkeye giriş ve ülkeden çıkış noktalarında SAR dan fazla nakit para beyan edilmelidir. Son devalüasyonun olduğu 1986 yılından bu yana, resmi döviz kuru 1 $=3.745 SAR dır. Ticari işlemler, serbest piyasada, bu orana çok yakın oranlar üzerinden gerçekleşmektedir. Suudi Arabistan, Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Uygulanmasına İlişkin 1958 tarihli New York Convention a 1994 yılında katılmıştır. Suudi Arabistan aynı zamanda, Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü İçin Uluslararası Merkez e (Washington Convention) de taraftır. Bunula beraber, uyuşmalığın çözülmesi zaman almakta ve neticesi belirsiz hale gelmektedir. Mahkemeler karar verse bile, kararın icra edilmesi bazen yıllarca sürmektedir. Bu nedenle, Suudi Arabistan da iş yapan Türk firmalarımıza, sözleşmelerine yabancı tahkime ilişkin bir madde koymalarını öneriyoruz. Ancak, hükümetin ya da bakanlıkların taraf olduğu sözleşmelerde anılan maddenin konulabilmesi, bakanlar kurulunun kararı olmadan mümkün olmamaktadır. Bir çok olayda, uyuşmazlıklar yabancı ortak için ciddi sorunlara sebep olmuştur.örneğin, Suudlu ortak, yabancı ortağın çıkış vizesi almasına mani olmuş ve yabancı ortak iradesi hilafına ülkeden çıkamamıştır. Sahtecilik iddiaları karşısında ise, yabancı ortak, polis araştırmasını tamamlayana kadar veya yargılama bitene kadar hapse atılabilmektedir. Mahkemeler, ticari bir uyuşmazlığın görülmesi sırasında şahsi mallar için ihtiyati tedbir koyabilmektedir. Bu nedenle, muhtemel bir yatırımcıya, ortak olmayı düşündüğü Suudlu nun iş geçmişini dikkatli bir şekilde araştırmasını, hukuki danışmanlık almak üzere bir avukat tutmasını, yatırımla ilgili tüm kurallara 18

18 titizlikle uymasını ve iyi kaleme alınmış bir sözleşme yapmasını tavsiye ederiz. Parasal uyuşmazlıklara ilişkin kararlar, mahkemelerce sözleşme hükümleri dikkate alınarak karara bağlanmaktadır. Bu çerçevede örneğin, sözleşme ABD doları üzerinden yapılmışsa, mahkeme kararı da ABD doları üzerinden olmaktadır. Buna karşılık, sözleşmede hüküm yoksa, mahkemeler SAR üzerinden karar vermektedirler. Diğer taraftan, mahkemeler, esaslı olmayan zararları dikkate almamakta ve zararın hesaplanmasında faiz dahil edilmemektedir. Yabancı yatırımcı gerekli bilgiyi ve tavsiyeleri Saudi Arabian General Investment Authority (SAGIA) dan almalıdır. Bazı yatırımcılar yerel ortak veya hukuk büroları aracılığıyla yatırım işlemlerini takip etmektedir. Evrakları hazırlayıp müracaat edecek kişi; ya yatırımcı ya da hukuki yetkiye (vekalete) sahip hukuk bürosu, danışmanlık bürosu veya hizmet şirketi olmalıdır. Suudi Arabistan da birçok sektörde faaliyette bulunmak kural olarak serbesttir, ancak bazı yatırım alanları, Suudi ve GCC (Körfez İşbirliği Konseyi ) ülkeleri vatandaşlarına tahsis edilmiştir. Yabancılara izin verilmeyen yatırım alanları (Negative List): Sanayi sektörü: -Petrol arama, sondaj ve üretim (Madencilikle ilgili hizmetler hariç) -Askeri ekipman, malzeme ve üniforma üretimi -Sivil amaçlı patlayıcı üretimi Hizmetler sektörü: -Askeri sektöre yiyecek sağlama (Catering) -Güvenlik ve dedektiflik hizmetleri -Mekke ve Medine de gayrimenkul yatırımları -Hac ve umre için turist rehberliği ve hizmetleri -Lokal olanlar da dahil olmak üzere istihdam büroları ve hizmetleri -Gayrimenkul komisyonculuğu -Aşağıdakilerin haricinde basım ve yayım işleri: *Basım öncesi hizmetleri *Basım evleri *Çizim ve süsleme *Fotoğraflama *Radyo ve televizyon yayın stüdyoları *Yabancı medya ofisleri ve muhabirleri *Reklamcılık *Halkla ilişkiler *Yayıncılık *Basım hizmetleri *Bilgisayar yazılımı üretimi, satışı ve kiralanması 19

19 *Medya danışmanlığı ve stüdyoları *Daktilo ve kopyalama işleri *Film ve video teyp dağıtımı -Komisyonculuk acenteleri -Görsel-işitsel ve medya hizmetleri -Karasal ulaşım hizmetleri (Trenle şehirlerarası yolcu taşıma hariç) -Ebelik, hemşirelik, fizik tedavi hizmetleri ve doktorluk benzeri hizmetleri -Balıkçılık -Kan bankası, zehir danışma merkezi ve karantina. Yularıda bahsedilen yabancılara yasak olan liste (Negative List) devamlı güncellenmektedir. Bu nedenle Güncel Negative List, the Supreme Economic Council ün linkinden kontrol edilmelidir. Minimum Sermeye Miktarı Suudi Arabistan da yatırım yapmak için gerekli olan minimum sermaye miktarı sektörlere ve girişimin türüne göre aşağıda yer almaktadır: Yatırım Tipi Şahsi Teknik ve Ltd. Şirket Şube Girişimler Bilimsel Ofis Hizmetler Serbest Serbest Serbest Serbest Sanayi 1,000,000 SR 1,000,000 SR 1,000,000 SR Serbest Ticaret Yasak 20,000,000 SR, Yabancı ortak maksimum % 75 hisse alabilir, Yasak Serbest Suudi ortak gerekmektedir. Gayri Menkul Minimum Proje Değeri Minimum Proje Değeri Minimum Proje Değeri Yasak 30,000,000 SR 30,000,000 SR 30,000,000 SR Tarım 25,000,000 SR 25,000,000 SR 25,000,000 SR Yasak Bütün Yatırımcılar İçin Gerekli Ortak Şartlar S. Arabistan daki bütün yatırımcılara aşağıda belirtilen lisans onayı şartları uygulanır: Yabancı yatırımcı, sadece lisans verilen yatırım konusunda faaliyet yapabilir. S.Arabistan da yatırım için lisans müracaatını şahıs veya şirket yapabilir. Ürün özellikleri, üretim metodu ve kullanılacak hammadde idare tarafından onaylanmalıdır. Ürün standartları yoksa, Avrupa Birliği, Japonya veya ABD mevzuatlarına uygun olmalıdır. Yatırımcının yeterli finansal gücü olmalıdır. 20

20 Yatırımcı, S. Arabistan daki bütüm kanun ve düzenlemelere uygun davranmalıdır. Yatırımcı, yatırım lisansı için 2,000 SR ücret ödemelidir. Yatırım Lisansı Müracaatı İçin Gerekli Evraklar: Evraklar S. Arabistan daki yetkili tercümanlar tarafından Arapça ya tercüme edilmelidir. Evraklar yatırımcının ülkesindeki S.Arabistan Konsolosluğunca onaylanmalıdır. Yatırımcı müracaatını şahsen teslim edemiyorsa, SAGIA da temsil yetkisi olan bir hukuk bürosu, danışmanlık bürosu, hizmet bürosu veya firmanın yetkilisine vekalet vermelidir. Bütün Yatırımcılar İçin Gerekli Evraklar: Müracaat formu (SAGIA Application Form) Her bir ortağın pasaportunun boş sahifeler de dahil olmak üzere tüm sayfalarının kopyası gereklidir. Pasaportun geçerlilik tarihine en az 6 ay süresi olmalıdır. Her ortağın 4 fotoğrafı. Yatırımcının ülkesindeki şirketinin ticaret sicil kaydının kopyası kendi ülkesindeki ticari aktiviteyle ilgilenen merci tarafından onaylanmalıdır. Yatırımcının sahip olduğu veya ortağı olduğu şirketin bilançosu son 2 yıla ait olmalı, şirketin finansal durumunu göstermeli, yetkili muhasebeci tarafından hazırlanmış olmalı ve vergi dairesince onaylanmış olmalıdır. Yatırımcı son 3 yılda S. Arabistan da ikamet etmişse veya çalışmışsa, önceki sponsor-kefilinden uygunluk yazısı almalıdır. Şahsi İşletmeler İçin Gerekli Evraklar: Yatırımcının özgeçmişi ve yüksek okul diplomasının kopyası Üç büyük müşterisinin ve kontak kurduğu kişilerin listesi Minimum sermaye miktarını gösteren banka hesabı belgesi SAGIA ihtiyaç duyduğunda son 6 aylık banka bildirimi Limited Şirketler İçin Gerekli Evraklar: Yeni şirketin ana sözleşme taslak metni Ortaklık şahıslardan oluşmuş ise; ortakların özgeçmişi ve yüksek okul diploması, ortakların amacı, isimleri, ortaklık payları gibi detayları gösteren açıklama, minimum sermayenin getirildiğini gösteren banka yazısı, istendiğinde son 6 aylık banka hesap dökümü Ortaklık şirketlerden oluşmuş ise; katılan firmaların ana sözleşme kopyaları, ortakların amacı, isimleri, hisse oranları.. gibi detaylı açıklama. Eğer bir Suudi Ortak Var İse Gerekli Evraklar: Family Card ın kopyası veya ortağın devlet memuru olmadığını gösteren resmi yazı. 21

21 5. EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLER 5.2.Ödemeler Dengesi ve Sermaye Hareketleri Tablo 7: Ödemeler Dengesi (Milyon ABD Doları) Mal Ticareti Dengesi İhracat İthalat (fob) Hizmetler Dengesi Gelirler Giderler Cari İşlemler Dengesi Sermaye Hareketleri ve Rezervler Resmi Revervler Kaynak: SAMA (Saudi Arabian Monetary Agency, Saudi arabistan Para Otoritesi) Suudi arabistan ekonomisi 2010 yılında petrol fiyatlarındaki artışın etkisiyle 2009 yılına göre cari fazlasını 45 milyar ABD doları artırarak yaklaşık 66,7 Milyar ABD Doları cari işlemler fazlası vermiştir. Hizmet ticaretinde açık vermesine rağmen ağırlığı petrol olan mal ticareti dengesinde görülen iyileşme SA ekonomisine yardımcı olmuştur. Bunun yanında, 2008 yılında 137 milyar ABD dolarına ulaşan SA resmi rezervleri 2010 yılında 35 Milyar ABD Doları olmuştur. SA 2008 yılında direk yabancı sermaye yatırımı almaya devam etmiştir yılında yaklaşık 18,3 milyar dolarlık direk sermaye yatırımı 2008 yılında 36 milyar dolara ulaşmıştır yılında 34,2 Milyar ABD Dolarına ulaşırken 2010 yılında direk yabancı sermaye yatırımı girişi 17,7 Milyar ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu yabancı sermaye yatırımları ağırlıklı olarak petrol ve petrokimya sektörlerine yapılmıştır Dış Ticaret Genel Durum Yıllara Göre Dış Ticaret Değerleri 350, , , , , ,000 72, ,998 ihracat ithalat 50,000 32,290 47,376 69,707 Kaynak:SAMA Enerji fiyatlarının hızlı artış gösterdiği yılları arasında ihracat yıllık ortalama %25,6 artışla 313 milyar ABD dolarına ulaşırken, aynı dönemde ithalat yıllık ortalama %24,9 oranında artışla 101 milyar dolar olmuştur. Küresel kriz ile birlikte ihracatı 2009 yılında 192,3 milyar ABD dolarına , , , ,296 95, ,863

22 gerileyen ihracat 2010 yılında 251 milyar ABD dolarına yükselmiştir. Diğer taraftan, 2009 yılında ithalat 95,5 milyar ABD dolarına gerilerken 2010 yılında 106,8 milyar ABD dolarına yükselmiştir Ülkelere Göre Dış Ticaret TABLO 8: SUUDİ ARABİSTANIN İTHALATINDA İLK 20 ÜLKE(-MİLYON USD) Ülkeler % Pay 1 ABD Çin Almanya Japonya Güney Kore Fransa Hindistan BAE İngiltere İtalya Brezilya Tayland İsviçre Türkiye Avusturalya Mısır Kanada İsveç İspanya Hollanda Kaynak:, SAMA Suudi Arabistan toplam ithalatının yaklaşık %40 ını ABD, Çin, Japonya ve Almanya dan gerçekleştirmektedir. ABD Suudi Arabistan ın en çok ithalat yaptığı ülke konumundadır. Türkiye Suudi Arabistan ın en çok ithalat yaptığı ülkeler sıralamasında 2006 yılında 19. sırada iken 2010 yılında 14. sıraya yükselmiştir. 23

23 TABLO 9: SUUDİ ARABİSTAN IN İHRACATINDA İLK 20 ÜLKE (Milyon USD) Ülkeler % Pay 1 Japonya ABD Çin Hindistan Güney Kore Singapur Tayvan BAE Bahreyn Tayland İspanya Fransa İtalya Endonezya Ürdün Belçika Hollanda Pakistan Mısır Türkiye Kaynak:, SAMA Diğer taraftan, Suudi Arabistan ın ihracatında öne çıkan ülkelere bakıldığında enerji ithalatçısı olan büyük ekonomilerin öne çıktığı görülmektedir. Japonya 2010 yılında gerçekleştirdiği 36 milyar dolarlık ithalat değeri ile Suudi Arabistanın en çok ihracat yaptığı ülke olmuştur. İlk beş sırada yer alan ülkeler Suudi Arabistan ın ihracatının yaklaşık %54 ünü oluşturmaktadır Ülke Grupları ve Ekonomik Topluluklara Göre Dış Ticaret TABLO 10: SUUDİ ARABİSTAN IN BÖLGELER İTİBARIYLA İTHALATI (Milyon $) KİK 1,326 1,248 1,588 Diğer Arap Ligi Ülkeleri ,014 İslam Ülkeleri (Arap olmayan) 1,555 1,179 1,514 Asya (Müslüman Olmayan) 9,695 7,928 8,984 Afrika (Müslüman Olmayan) Okyanusya Kuzey Amerika 4,686 3,994 4,140 Güney Amerika 1, ,193 AB 8,960 7,725 8,079 Avrupa (AB dışı) 1, ,188 Toplam İthalat 115,134 95, ,863 Kaynak:, SAMA 24

24 Suudi Arabistan ın bölgelere göre ithalatı incelendiğinde ağırlıkı olarak AB ülkeleri ve Asya ülkeleri öne çıkmaktadır. KİK ülkelerinin Suudi Arabistan ın ithalatındaki payı 2010 yılında yaklaşık %1,5 civarında gerçekleşmiştir. Bunun dışında Kuzey Amerika da Suudi Arabistan pazarının önemli tedarikçisi olan bir bölge olarak göze çarpmaktadır. TABLO 11: SUUDİ ARABİSTAN IN BÖLGELER İTİBARIYLA İHRACATI (Milyon USD) KİK 22,065 19,078 20,521 Diğer Arap Ligi Ülkeleri 17,035 11,091 13,267 İslam Ülkeleri (Arap olmayan) 14,572 8,867 12,233 Asya (Müslüman Olmayan) 161, , ,282 Afrika (Müslüman Olmayan) 6,611 3,827 4,289 Okyanusya Kuzey Amerika 54,189 24,270 35,199 Güney Amerika 3,460 1,994 2,726 AB 33,024 17,712 23,859 Avrupa (AB dışı) Toplam İthalat 313, , ,143 Kaynak:, SAMA Suudi Arabistanın bölgelere göre ihracatında ise Asya ülkelerinin payı %55 dir yılında müslüman olmayan Asya ülkelerine yapılan ihracat toplam ihracat 138 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Bu anlamda Suudi Arabistan önemli ölçüde enerji talebi olan Asya bölgesinin en önemli tedarikçilerinden biri durumundadır. 25

25 Dış Ticaretin Sektörel Dağılımı TABLO 12: SUUDİ ARABİSTAN İTHALATININ SEKTÖREL DAĞILIMI Milyon $ Milyon $ % Pay Makineler ,2 28,8 24,7 Ulaşım Araçları ,0 17,4 18,4 Temel Metaller ,3 11,0 12,4 Kimyasal ürünler ,6 8,7 8,7 Sebzeler ,5 5,9 6,2 Hazır Gıda ,7 4,5 4,9 Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünler ,6 3,8 4,0 Tekstil ve Konfeksiyon Ürünleri ,2 3,5 3,3 Kauçuk ,1 3,4 3,6 Optikal, ölçüm ve ölçme cihazları ,2 2,7 2,6 diğer imalat sanayi ürünleri ,4 1,9 1,8 Seramik Ürünler ,3 1,6 1,4 Kağıt ,5 1,5 1,6 Mineral Ürünler ,6 1,3 1,9 Silah, muhimmat ,6 0,9 0,7 Değerli Madenler ,2 0,9 1,2 Ağaç ve mamulleri ,7 0,8 1,1 Bitkisel ve Hayvansal Yağlar ,6 0,7 0,7 Ayakkabı, şapka vs. gibi tüketim eşyaları ,4 0,5 0,5 Seyahat eşyaları ,2 0,3 0,3 Antikalar ve Sanat eserleri ,0 0,0 0,0 Kaynak: SAMA SA nın ithalatı sektörel olarak incelendiğinde makineler ve ulaşım araçlarının toplam ithalatının %43 ünü oluşturduğu görülmektedir yılında SA nın makineler ithalatı 2009 yılına göre %4 oranında azalarak 26,4 milyar dolara gerilemiştir, ulaşım araçları ithalatı aynı dönemde %18,4 yükselişle 19,6 milyar dolara ulaşmıştır. SA nın önemli ithal kalemlerinden olan gıda ürünleri ithalatı ise 2010 yılında %18,6 oranında artışla 16,9 milyar dolar olmuştur. Gıda ürünlerinin toplam ithalattaki payı ise 2010 yılında %15,8 oranına ulaşmıştır. SA da halen devam etmekte olan yaklaşık 195 milyar ABD dolarındaki projeler ithalatına yansımış bulunmaktadır. Özellikle temel metaller ithalatı 2010 yılında %25 oranındaki artış ve 13,2 milyar dolar değeri ile dikkat çekmektedir. 26

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU

2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU 2014 AĞUSTOS DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2014 AĞUSTOS

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 NİSAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 NİSAN / TÜRKİYE

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Resmi Dil : Swahili, İngilizce Başkenti : Resmi başkent Dodoma(1 699 000) (de facto olarak Darüsselam); Dar es Selam; ticari başkent (2.498.000)

Detaylı

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015

2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 2015 AĞUSTOS DIŞ TİCARET BÜLTENİ 30 Eylül 2015 Ağustos 2015 Dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 30 Eylül 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK, Gümrük ve

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU Hazırlayan: Erhan DEMİRCAN Uzman Bu Rapor Karacadağ Kalkınma Ajansı tarafından, Türkiye ve TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Bölgesi güncel ekonomik gelişmelerinin bölge aktörlerince

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU

2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU 2015 HAZİRAN DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 HAZİRAN

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 PERAKENDE SATIŞ HACMİ ARTTI Perakende satış hacmi, temmuzda aylık bazda yüzde 1,3, yıllık bazda ise yüzde 7,1 arttı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012)

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. MISIR GENEL BİLGİLERİ 1. HARİTA ve BAYRAK 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) Nüfusu : 85 milyon Yüzölçümü : 1.001.450 km 2 Dil : Arapça Din : Sünni Müslüman %90, Kıpti %9,

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ 1/8 ALMANYA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Almanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 23

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. İSRAİL E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 1. HARİTA 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) BAŞKENTİ RESMİ DİL BAĞIMSIZLIK TARİHİ DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUS YILLIK

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara

Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara Sudan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara Sudan daki Yatırım Ortamı ve İş Olanakları 1- Temel Bilgiler: Hazırlayan: Abdelgader ABDALLA* Sunan: Dr. Mutrif SIDDIG** Çeviren: Ufuk TEPEBAŞ Konum: Afrika bölgesinin

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri

Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri Çimento Sektörü ve 2010 Beklentileri Nisan,2010 Çimento tüketimi gelişmiş ülkelerde az çok uzun dönem GSMH ile orantısal bir büyüklüğü sahip iken gelişmekte olan ülkelerde GSMH daki büyümenin çok üstünde

Detaylı

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2014

Konya Ekonomik Verileri. Temmuz 2014 Konya Ekonomik Verileri Temmuz 2014 Dış Ticaret Tablo 1-Dış Ticarette Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ Temmuz 13 Temmuz 14 Değişim % Oca.-Tem.13 Oca.-Tem. 14 Değişim % İHRACAT Konya 117.647 115.165-2,11%

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU

2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU 2015 MART DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 MART / TÜRKİYE

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur)

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Sudan ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Resmi Dil : Arapça (resmi

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009

ESKİŞEHİR TİCARET ODASI Aylık Ekonomi Bülteni Mayıs 2009 www.etonet.org.tr 1 Ocak Mart ihracat performansı %13 azaldı. İlimizin Ocak Mart ihracat performansı bir önceki yılın aynı dönemine göre %13 azalmıştır. Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Türkiye istatistik

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı:

Detaylı

Haziran 2014. Konya Dış Ticaret Verileri

Haziran 2014. Konya Dış Ticaret Verileri Haziran 2014 Konya Dış Ticaret Verileri Dış Ticaret Tablo 1-Dış Ticarette Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ 2013 Haziran 2014 Haziran Değişim 2013 2014 Değişim İHRACAT Konya 103.812 112.271 8,15 649.933

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Benin

Detaylı

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU

2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU 2015 ŞUBAT DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 ŞUBAT / TÜRKİYE

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç.

SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç. SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Sudan bir Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkesi olup kuzeyinde Mısır, doğusunda

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Mart 2014. Konya Dış Ticaret Verileri

Mart 2014. Konya Dış Ticaret Verileri Mart 2014 Konya Dış Ticaret Verileri Dış Ticaret Tablo 1-İhracatta Türkiye Konya Karşılaştırması 1000 $ 2012 Mart 2013 Mart 2013 Ocak - Mart 2014 Ocak - Mart İHRACAT 1000 $ Konya 120.741 133.742 10,8 319.568

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MAYIS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Benin

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

ÜLKE RAPORU. Mayıs 2013. Eylül 2013 Ç.Ö. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

ÜLKE RAPORU. Mayıs 2013. Eylül 2013 Ç.Ö. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MONAKO ÜLKE RAPORU Mayıs 2013 Eylül 2013 Ç.Ö. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 2 I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Monako Prensliği Yönetim Şekli : Anayasal Monarşi Coğrafi Konumu : Fransa nın güneydoğusunda,

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

aylık ekonomi bülteni

aylık ekonomi bülteni ADANA TİCARET ODASI Haziran 212 *Aylık bültenimiz ilgili ay içinde açıklanan en son verilere göre İç Ticaret Müdürlüğümüzce düzenlenmiştir. 212 NİSAN AYINDA GEÇEN YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE İHRACAT %14,1

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

KATAR EKONOMİSİ VE DIŞ TİCARETİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

KATAR EKONOMİSİ VE DIŞ TİCARETİ HAKKINDA BİLGİ NOTU T.C. DOHA BÜYÜKELÇİLİĞİ Ticaret Müşavirliği Şubat 2010 KATAR EKONOMİSİ VE DIŞ TİCARETİ HAKKINDA BİLGİ NOTU A. KATAR IN GENEL EKONOMİK DURUMU 1. Giriş Ekonomisinin %60 ını petrol ve doğalgazın oluşturduğu

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE NİSAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Akra Yüzölçümü : 238.537 km 2 Nüfus : 25,3 milyon (2012) Önemli Şehirler : Akra, Kumasi, Sekondi-Takoradi, Tamale GSYİH (2012 ) : 36,952 Milyon $ Kişi Başına

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA 1 / 8 HOLLANDA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER (2012) RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Hollanda Krallığı Amsterdam Flemenkçe BAĞIMSIZLIK TARİHİ 30 Ocak 1648 DEVLET

Detaylı

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı 2010 Ocak Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 16,1 oranında artarak 1 milyar 143 milyon dolar

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKOMOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ K A N A D A ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 15 Eylül 2008 Ülke No: 404 Şaban Oruç -45 I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kanada Yönetim Şekli : Parlamenter

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 10:00 EUR Fransa İmalat Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI) (Ağu) ORTA 49,7 49,6 10:00 EUR Fransa Markit Bileşik Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI)

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI SRİ LANKA ÜLKE PROFİLİ

İZMİR TİCARET ODASI SRİ LANKA ÜLKE PROFİLİ İZMİR TİCARET ODASI SRİ LANKA ÜLKE PROFİLİ Dış Ekonomik İlişkiler ve Uluslararası Organizasyonlar Müdürlüğü Ekim 2014 GENEL BİLGİLER Resmi adı : Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı