Doğru bilgi doğru kaynaktan alınır

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Doğru bilgi doğru kaynaktan alınır"

Transkript

1 Doğru bilgi doğru kaynaktan alınır

2 ÇAMLICA BASIM YAYIN / 123 CEZAYİR DE OSMANLI İZLERİ ( ) 314 yıllık Osmanlı Hâkimiyetinde Cezayir den Kitâbeler, Eserler ve Meşhurlar Mehmet TÜTÜNCÜ Genel Yayın Yönetmeni Ömer Faruk YILMAZ Editörler Osman DOĞAN Mustafa İsmail DÖNMEZ Sanat Yönetmeni Osman TURHAN Redaksiyon Selman SOYDEMİR Tashih Kemal ERKAN İbrahîm COŞKUN Grafik Tasarım Adnan APAYDIN Kapak Tasarımı Sedat YAZILITAŞ İllustrasyon Abdullah KUBİLAY 1. Baskı: İstanbul 2013 ISBN: ISBN: Baskı ve Cilt FAZİLET NEŞRİYAT VE TİC. A.Ş. Bağlar Mah. Mimar Sinan Cad. No: 52 Güneşli - Bağcılar / İstanbul Tel.: Sertifika No: ORTAK YAYINCIMIZ SOTA YAYINLARI TÜRK-İSLÂM KİTABELERİ DİZİSİ NO: 5 TÜRK VE ARAP DÜNYASI ARAŞTIRMA MERKEZİ Research Center For Turkish And Arabic World Postbus 9642, 2003 LP Haarlem, Netherlands - ISBN Hollanda: ÇAMLICA BASIM YAYIN İnciliçavuş Sok. No: 27/1 Sultanahmed - İstanbul Tel / Faks: T.C. Kültür Bakanlığı Yayıncılık Sertifika No: Bu eserin bütün yayın hakları Çamlıca Basım Yayın ve Ticaret Anonim Şirketi'ne aittir. İzinsiz yayınlanamaz. Kaynak gösterilerek iktibas edilebilir.

3 CEZAYİR DE OSMANLI İZLERİ ( ) 314 yıllık Osmanlı Hâkimiyetinde Cezayir den Kitâbeler, Eserler ve Meşhurlar MEHMET TÜTÜNCÜ SOTA TÜRK VE ARAP DÜNYASI ARAŞTIRMA MERKEZİ

4

5 Dârü l-cihâd Mahrûse-i Cezâyir sultanları Şehid Oruç Reis ve Mücâhid fî-sebîlillâh Barbaros Hayreddin Paşa nın aziz hatıralarına ithâf edilmiştir...

6 Piri Reis haritasında Cezâyir, 7. yüzyılda Müslümanların eline geçen Cezayir, 1516'da Oruç ve Hızır Reisler (Barbaros kardeşler) tarafından zaptedildi. 1830'a kadar Osmanlı Devleti'ne bağlı Cezayir Beylerbeyliği'nin merkezi oldu. 1830'da Fransızlar tarafından işgal edilerek Osmanlı idaresinden çıktı.

7 İÇİNDEKİLER* ÖNSÖZ...9 GİRİŞ KURUCULAR DEVRİNE AİT KİTABELER ( ) Oruç Reis...59 Barbaros Hayreddin Paşa kitabeler BEYLERBEYLİK DEVRİNE AİT KİTABELER ( ) Hasan Paşa...84 Salih Reis...89 Mehmed Paşa...94 Arap Ahmed Paşa VALİLER DEVRİNE AİT KİTABELER ( ) Hızır Paşa...98 Mustafa Paşa Rıdvan Paşa Hüseyin Paşa Ali Paşa AĞALAR DEVRİ Yeni Cami Ali Ağa DAYILAR DEVRİ Mezzomorto Şaban Dayı Abdurrahmân Taâlibî Kitabeleri Mehmed Bektaş Paşa Sökeli Ali Paşa * Kitabeler kronolojik olarak sıralanmıştır. 7

8 Cezayir'de Osmanlı İzleri Mehmed Paşa Kürd Abdi Paşa İbrahîm Paşa Mehmed Paşa Nakşeli Ali Paşa Mehmed Paşa Hasan Paşa Keçava Camii Kitabeleri Mustafa Paşa Ahmed Paşa Amasyalı Ali Paşa Midillili Ömer Paşa Denizlili Hüseyin Paşa KUSANTİN'DE SALİH BEY'E AİT TÜRBE OSMANLILARDAN ÖNCE BAZI KİTÂBELER MUASKAR'DAN YENİ KİTÂBELER KULEY'A'DAN YENİ KİTÂBELER KAL ATU'L-KILÂ'DAN YENİ KİTÂBELER OSMANLILARDAN SONRA 2 KİTÂBE SON KİTÂBE CİCEL'DE ORUÇ REİS GEMİSİ KİTÂBELER LİSTESİ CEZAYİR KİTÂBELERİNİN HARİTASI KAYNAKLAR DİZİN

9 ÖNSÖZ Bu kitap Akdeniz de Osmanlı'nın tarihe tevdî etmiş olduğu bir medeniyet diyârı olan Cezayir in hikayesidir. Cezayir de Osmanlıların bıraktığı ve büyük bir kısmı Sivilizasyon (Medeniyet) namına (!) yok edilen mirasın hiç değilse isim ve hatırasının tekrar ihya denemesidir. Kitabelerden hareketle Osmanlıların Cezayir inden tarihi bilgiler, meşhurlar ve gerçek hikayeleri yazma teşebbüsüdür. Kitabeler daha önce 1901 ve 1902 yıllarında Colin ve Mercier tarafından yayınlanmıştır. Bu yayınların büyük eksikliği ise görsel malzemeye yer vermemiş olmalarıdır. Colin, kitabında hiç bir kitabenin resmine yer vermemiş; Mercier ise 3 kitabenin çizimini vermiştir. Onların 100 yıl önceki yayınlarını tekrar elden geçirip yeniden okumak ve yayınlamak ve bundan hareketle Cezayir deki Türk varlığının önemli mirası Cezayir tarihini yazmak zamanı gelmiştir. Bu kitap işte böyle bir ihtiyaçtan doğmuştur. Cezayir kelimesi iki anlama gelmektedir. Birincisi Cezayir şehri ki ülkenin başkenti ve en önemli şehridir. İkinci olarak da Cezayir ülkesi ki Kuzey Afrika nın ve dünyanın toprak bakımından en büyük devletlerinden birisidir km² yüzölçümü ile dünyanın toprak bakımından en büyük 11. ülkesidir. Cezayir ülkesi, adını Cezayir şehrinden almıştır. Bu iki ayrı anlamı karşılayan Cezayir kelimesi, karışıklıklara neden olabilir. Ülke ile şehri ayırmak için biz bu kitapta Cezayir kelimesini şehir anlamında kullandık. Ülke ile şehri birbirinden ayırt etmek için ülkeye Cezayireli adını kullanmayı tercih ettik. Ama bunu her yerde de kullanmadık. Eğer cümlenin akışında (mesela Cezayir beylik düzeni gibi) herhangi bir karışıklık olmuyorsa Cezayir devleti adını Cezayir olarak da bıraktık. Cezayireli devletinin kuruluşu 1516 yılındadır yılından önce Cezayir gerek Fas dan gerekse Tunus dan gelen kabileler arasında devamlı el değiştirmiş ve burada kalıcı bir devlet kurulamamıştır yılında Oruç Reis ve Hızır Hayreddin kardeşler tarafından Osmanlı topraklarına katılan Cezayireli, 1830 yılına kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. 314 yıl süren Osmanlı hakimiyeti bölgede önemli değişiklikler meydana getirmiş, ülkeye yerleşen Türkler ülkenin nüfus yapısını değiştirmiş ve şehirleri bayındır hale getirerek mimari eserlerle süslemişler ve bu şekilde Cezayireli nin devlet olmasının temelleri atılmıştır. 9

10 Cezayir'de Osmanlı İzleri 1830 yılında Fransa tarafından işgal edilen ve sömürgeleştirilen Cezayireli nin Osmanlı devri tarihi maalesef ülkemizde genellikle bilinmediği gibi Kuzey Afrika daki bu 314 yıllık Türk toprağı hakkında da -gerek tarih, gerek bilim ve gerek kültür sahasında olsun- Türkiye de çok az eser bulunmaktadır. Osmanlı Kültürel Mirası ve Varlığı hakkında çok eksiklerimiz vardır. İşte biz Cezayir'de Osmanlıların bıraktığı eserleri ve bunların kitabelerini toplayarak bu eksikliği gidermek istedik. Kitapta kaynak belirtilmeyen resimler yazar tarafından çekilmiştir. Diğer tarihi görüntülü malzemenin alt yazılarında alındığı kaynaklar ayrıca belirtilmiştir. Kitap, Hollanda'da SOTA- Türk ve Arap Dünyası Araştırma Merkezi'nin ve Çamlıca Basım Yayın'ın ortak yayını olarak yayınlanmaktadır. Gayret bizden tevfik Allah tandır. TEŞEKKÜRLER Her eserin hikayesi olduğu gibi bu eserin de bir hikayesi vardır. Cezayir ile ilk tanışmam Vahran'da (Oran) yapılan "Mağrib de Osmanlı İzleri" kongresine katılmam sayesinde gerçekleşti. Oran Üniversitesi'nde Mağrib Araştırmaları Merkezi Müdürü Robert Parks ve yardımcısı Kerim Kuvaras'ın 2007 yılı Haziran ayında yapılan bu konferansa beni davet etmelerinden önce Cezayir in Türk asırları üzerine bu kadar ilgileneceğimi bilemezdim. Bu kitabın meydana gelmesinde bana yardımcı olan birçok insana teşekkürü borç bilirim. En büyük ve ilk teşekkür da Cezayir in Hollanda Büyükelçisi olan sayın Benchaa Dani ye. Sayın Dani (ö.2012), benim Cezayir araştırmalarımda en büyük destekçim olmuştur. Cezayir deki araştırma izinlerinin alınmasında ve diğer konularda gösterdikleri yardımları unutamam. Hollanda ya 2009 da Cezayir büyükelçisi olarak atanan Sayın Nessima Baghli hanımefendi Cezayir deki çalışmalarım sırasında desteklerini esirgememişlerdir. Teşekkür etmem gereken diğer büyükelçiler ise Türkiye nin Cezayir büyükelçisi Sayın Ahmed Necati Bigalı ve Hollanda nın Cezayir büyükelçisi Jan-Gijs Schouten dir. Vatandaşı olduğum iki ülkenin büyükelçilerinden Cezayir de bulunduğum müddet içerisinde kendilerinden unutamayacağım hususi ilgi, yardım ve destek gördüm. Kitaptaki bazı Osmanlıca kitabe ve metinlerin okunmasında Nurcan Boşdurmaz ın yardımları olmuştur. Değerli kardeşim Konya da Kömen yayınlarının sahibi Hakan Coşkunarslan kitabın Türkçesini düzgün bir şekle getirmiş ve tashihleri büyük bir emek ve gayretle yapmıştır. Onun kitabın meydana gelmesindeki üstün gayretlerini unutamam. Cezayir Kültür Bakanlığı nda Kültürel Mirası Koruma Dairesi (Direction de la Protection Légale des Biens Culturelles et de la Valorisation Du Patrimoine Culturel) başkanı Murad Butroni ve OGEBC (Office National de Gestion et d Exploitation des Biens Culturels Protégé) dairesi müdür yardımcısı Nassim Sahli olmasaydı Cezayir müzelerinde serbestçe çalışma imkanım olmayacaktı. Kendilerine özellikle teşekkür ediyorum. Cezayir Eski Eserler Müzesi müdiresi Huriya Şerid e; ve aynı müzenin İslam eserleri dairesinden Leyla Merabet, Nabila Sait, Wahiba Khelil ve Tarık Aoudia'ya müzedeki çalışmalarım esnasında bana sağladıkları kolaylıklar ve yardımlarından dolayı teşekkür ederim. Ayrıca, Cezayir Devlet Arşivleri genel müdürü sayın Dr. Abdülmacid Şıkhı'ya da yardımlarından dolayı teşekkür ederim. 10

11 Cezayir'de Osmanlı İzleri Cezayir deki çesitli şehirlerde bana eşlik eden ve uzun seyahatlerimde beraber olan Kadir Özköse (Vahran), Manel Ouaret (Bicâye), Mahmud Şağban (Medye ve Büleyde), Rachid Bellahsene(Şerşel), Mostafa Hassene (Tilimsan), Sheikh Seriou (Ḡardâye), Karima Ressad (Tîzî Vuzzû), Bahri Noufel (Annâba), Azeddin Belakehal (Biskra), Fatima Zohra Guechi ve Abdelaziz Badjadja (Kusantin), Abdullah Khoja ve Hamidou Boukhotmi-Aysay ve Cezayir deki CNRPAH araştırma merkezinden Zaim Khenchelaou ve Slimane Hachi, Centre des Glycine ve müdiresi Marie Therese-Mournier, Cezayir Üniversitesi nden Aicha Ghettas (ö. 2011) ve değerli dostum Chakib BenAfrî ye, Tunus Üniversitesi nde Osmanlı kitabeleri uzmanı sevgili dostum Dr. Fathi Jarray e ve Cezayir Üniversitesi arkeoloji bölümünden sayın Amel Remadlia ya kitaptaki çeşitli kitabelerdeki katkı ve teklifleri için ayrıca teşekkür ederim. Cezayir deki masraflarımın bir kısmını bir araştırma bursu ile destekleyen Getty Research Exchange Programına da ayrıca teşekkür ederim. Norveçli dostum Torbjorn Odegaard'a Kuzey İskandinavya ülkelerinde bulduğu resimleri bana göndererek görüntülü malzemeye yaptığı katkıdan dolayı ayrıca teşekkür ederim. Cezayir'de Osmanlı İzleri isimli kitabımı yayınlama hususunda büyük bir titizlik gösteren Çamlıca Basım Yayın editörlerine ve çalışanlarına da ayrıca kalbi teşekkürlerimi iletirim. Son olarak uzun yıllar yaptığım araştırma gezilerinde ihmal ettiğim sevgili eşim Kamile hanım ve kitabın hazırlık safhasında dünyaya gelen Canike Ecrin kızımın ve diğer çocuklarım Sultan ve Eyüp Turan ın gösterdikleri anlayıştan dolayı onlara ayrıca teşekkür ederim. Mehmed TÜTÜNCÜ Haarlem, Mayıs

12 12

13 CEZAYİR İN 1845 YILINDA ÇEKİLEN EN ESKİ FOTOĞRAFI Kaynak: Theodore Müller ( ) Panorama d Alger pris du phare (Research Library, The Getty Research Institute, Los Angeles, 2007.PR.101) 13

14 CEZAYİR TARİHİNİN DÖNÜM NOKTALARI 1478 Barbaros Hayreddin Paşa nın doğumu (1478 civarı) İspanyollar'ın Vahran ı işgal etmeleri Oruç ve Hayreddin kardeşlerin Cezayir'e gelmeleri ve Cezayir Devleti'ni kurmaları Oruç Reis in şehadeti (Ekim) Cezayir'in Osmanlı eyaleti olması, Barbaros Hayreddin Paşa'nın Kapdan-ı Derya olması Barbaros Hayreddin Paşa nın vefatı (4 Temmuz) Cezayir le Hollanda ilişkilerini düzenleyen ahidname (5 Temmuz 1612) Cezayir in Fransızlar tarafından işgali (5 Temmuz) Cezayir in istiklâlini kazanması (5 Temmuz). 14

15 CEZAYİR TARİHİNE GİRİŞ 1. Osmanlı Öncesi Cezayireli Miladi 700. yılda Müslümanlar tarafından fethedilen Cezayireli nin yerli halkı Berberiler Müslümanlara karşı gelmişler ve büyük mücadeleler vermişlerdir. H.63/M.682 yılında Kuzey Afrika nın fatihi Ukbe bin Nafi (r.a.), Biskra yakınlarındaki Seyyidî Ukbe de, bu fetih sırasında hayatını kaybetmiştir. 74/693 yılında Müslümanların hakimiyetine giren Orta Mağrib bölgesi, Haricilik akımına geçen Berberilerin yurdu olmuştur. Daha sonraki yıllarda Fas tan gelen Murâbıtlar ve Muvahhidler, Cezayireli ne hükmetmişler; Hafsîler ise Cezayireli nin Doğu kısımlarına hükmetmişlerdir. Cezayireli ve Çevresinde Hüküm Süren Hanedanların Listesi Batıda (Fas) Sınırında: Devletin adı Hicri Yıl Miladi yıl İdrisîler Murâbıtlar Muvahhidler Merînîler Abdülvâdiler Doğuda (Tunus) Sınırında: Devletin adı Hicri Yıl Miladi yıl Rüstemîler Zîrîler Fâtimiler Hammâdiler Hafsîler İspanya Endülüs devletinin sona ermesi ve buradaki Müslümanların göçe zorlanması neticesinde göç dalgalarıyla karşı karşıya kalan Cezayireli, bu sefer İspanya tarafından işgal edilmeye başlanmış ve önemli şehirleri tek tek İspanyollar eline geçmiştir. Bunlar sırasıyla Mersâ el-kebîr (1505), Tenes (1507), Vahran (1509), Bicâye (1510), Trablus (1510), Cezayir (1511) ve Müstagânem (1511) şehirleridir. 15

16 Cezayir'de Osmanlı İzleri Bu tehlikeye karşı Cezayir halkı Barbaros kardeşleri yardıma çağırırlar. Oruç Reis önderliğinde önce Bicâye (1512) ardından Cicel (1514) ve nihayet Cezayir (1516) İspanyollardan kurtarılır. Akdeniz i İspanyol gemilerine dar eden Hızır Reis, 1533 te Kânûnî Sultan Süleymân Han ın dâveti üzerine İstanbul a gelerek Osmanlı Devleti nin hizmetine girdi. Büyük Türk denizcisi kaptan-ı deryâ unvânını aldı. Aynı yıl İstanbul tersânelerinde Barbaros Hayreddin Paşa ya verilmek üzere 61 parça gemi inşâ edildi. Böylece daha da güçlenen Osmanlı Deniz Kuvvetleri Barbaros Hayreddîn Paşa'nın vefatından sonra, 1551 de Trablusgarb ı, 1574 te de Tunus u ele geçirerek Osmanlı hâkimiyeti altına aldı. 2. Cezayir Beylik Düzeni 1516 yılında Osmanlı padişahının haberi olmadan iki kahraman denizci tarafından Türklerin yönetimine geçen Cezayireli nde Osmanlı Devleti teşkilat yapısına benzer bir yapı kurulmaya çalışıldı. 1529'da Osmanlı ya bağlanan Cezayir ile sonradan fethedilen Trablusgarp ve Tunus'un Garp Ocakları adı verilen muhtar bir idâreleri vardı. Osmanlı Devleti ne katılan diğer yerlerde olduğu gibi, bu üç Afrika ülkesinde de başlangıçta klâsik eyâlet teşkilâtı kurularak, sâlyâneli birer beylerbeylik hâlinde doğrudan doğruya merkeze bağlanmışlardı. Sâlyâne yâni yıllıkla idâre olunan eyâlet ve sancakların bütün vâridâtı kendi hazîne yetkilileri tarafından tahsîl olunup, beylerbeyi ile sancakbeylerine ve kul (maaşlı asker) sınıfına hâsıl olan vâridâttan maaş verilir ve fazlası hazîneye gönderilirdi. Osmanlı sultanı tarafından tayin edilen bir Cezayir Beylerbeyi'nin Cezayir'e geliş merâsimi Kaynak: Dan, Pieter. Historie van Barbaryen, August Afr715. Fol

17 Cezayir'de Osmanlı İzleri Cezayir Ocağı Barbaros Hayreddin Paşa nın Osmanlı Devleti hizmetine girmesiyle idaresinde bulunan Cezayir, beylerbeylik olarak kendisine verilmişti. Şehrin muhâfazası için de İstanbul dan 2000 kadar yeniçeri gönderilerek Cezayir Ocağı nın temeli atıldı (1533). Bu miktar daha sonra e kadar yükseltildi. Bu kuvvetler Cezayir de yedi kışlada bulunurlardı. Teşkilâtları yeniçerilerin bölük teşkilâtının aynı olup, bütün zâbitlerinin üstünde en büyük zâbit olarak yeniçeri ağası vardı. Cezayir Ocağı nda yeniçerilerden başka Türklerden müteşekkil süvâri bölükleri ile yerlilerden kurulu Mahazin adında başka bir atlı kuvvet de bulunuyordu. Cezâyir de biri beylerbeyine ve diğeri yeniçeri ağasına âit olmak üzere paşa ve ağa dîvânları vardı. Kerrase denilen Paşa Dîvânı; hazînedâr (defterdâr), vekilharc (gümrük emîni), emîr-i âhûr, beytülmâlci, azab ağası, kâdı ve yeniçeri ağasından müteşekkildi. Paşa Dîvânı eyâlet işlerine ve Ağa Dîvânı da yeniçeri ocağı işlerine bakardı. Cezayireli Beylerbeyleri mutlak hakimdiler ve aynı zamanda Kapdan-ı Derya olarak Osmanlı deniz kuvvetlerinin en üst makamlarını da eş zamanlı olarak yürütüyorlardı. Akdeniz deki büyük savaşlardan sonra sular durulunca 1588 yılında Cezayir, Osmanlı eyaletleri gibi bir sistemle üç yıllığına tayin edilen valiler tarafından yönetilmeye başlandı. Ancak bu üç yıllık zamanda devamlı cihad halinde olup denizden saldırılara maruz kalmaları, Cezayir valilerinin yetersiz kalmasına sebep oldu ve böylece Cezayir de huzursuzluklar arttı. Cezayir Donanması ile Danimarka gemileri arasındaki deniz savaşı Ressam Jacob Mortenssøn Maschius UB Bergen 17

18 Cezayir'de Osmanlı Kitâbeleri Cezayireli nde kurulan düzene zamanla Anadolu dan getirilen yeniçeri ağaları hâkim oldular. İstanbul dan tayin edilen vali ve paşaların birçoğu yeniçeriler tarafından görevden alındı ve tutunamadılar. Bu devrin önemli bir özelliği, İstanbul dan tayin edilen Cezayir valisinin (paşa) sadece resmi sıfatı vardır, gerçek güç yeniçeri ağalarındadır. 1711'den sonra artık vali tayin edilmesi sona ermiştir. Yeniçeri Ocağı nın kendi aralarında seçtikleri ağa, sultan tarafından tasdik edilerek dayı ve paşa ünvanıyla vali olarak tayin edilmiştir. Böylece yönetim, ocaklıların eline geçti. Ocaklıların üst rütbelilerinden meydana gelen bir divan oluşturuldu. Bu divan, devletin en yetkili organı oldu. Ülke, milli meclis sayılan divan tarafından ve onların üyelerinin arasından seçtikleri ağanın kararlarıyla yönetilmeye başladı. Böylece Cezayireli ne has dayılık rejimi doğmuş oldu. Cezayir deki idari devreler şöylece tasnif edilebilir Beylerbeylik Dönemi [K1]-[K10] Paşalar Dönemi [K11]-[K23] (Valinin tek yönetici olması) Ağalar Dönemi [K27]-[K34] (Vali ile ağanın ortak yönetimi) Dayılar Dönemi [K38]-[K191] (1711 yılından sonra yeniçeri ağalarının iktidarı) İlk dayılar denizciler tarafından seçildiği halde, bir süre sonra yeniden kuvvet kazanan ocaklılar, seçimi kendileri yapmaya başladılar. Cezayir de 18. yüzyılda Osmanlı tarafından tayin edilen vâlilerin hiçbir hüküm ve nüfûzları kalmadı. Dayının bir meclis tarafından seçilmesi usûlden ise de çok defâ buna uyulmazdı. Dayının, vâli ve kendisini seçen meclisle iş görmesi îcâb ederken, dayılar mevkilerini sağlamlaştırdıktan sonra kâideye riâyet etmez oldular. Bu bölünme ve merkeze riâyetsizlik, 17. yüzyılda Cezayir Ocağı donanmasının güçten düşmesine sebebiyet verdi. Nitekim Cezayir donanması, 1617 yılında 50 gemi, 1625 yılında ise 80 kadar gemiye sâhipti 1 ve bu devirde evvelce yirmi bin olan Cezayir yeniçerileri de beş bin hattâ iki bine kadar düştü. Bu durum, Cezayir in 1830 yılında Fransızlar tarafından işgâl edilmesine kadar sürdü. Son dönemde ülke üzerindeki Osmanlı hâkimiyeti yeni seçilen dayıya hil at ve fermân göndererek onun memuriyetini tasdik etmekten ibâret kalmıştı. Böylece hukûken Osmanlı topraklarından sayılan ve Osmanlı Devleti nin Akdeniz de giriştiği deniz savaşlarına katılan Cezayir in dayıları, zaman zaman bağımsız bir devlet başkanı gibi hareket etmek, hattâ dış devletlerle ayrı ayrı antlaşmalar imzâlamak imkânı bulmuşlardı. Cezayir Deniz Gücü Garb Ocakları nın her birinin donanma kuvveti mevcuttu. Bu üç eyâletten, en kuvvetli donanmaya sahip olan Cezayir eyâletiydi. Bunların geçimleri korsanlık ve muhârebeye dayandığından mükemmel donanmaları vardı. Cezayir donanmasının faâliyeti yalnız Akdeniz e münhasır değildi. Bunlar, Cebelitârık (Sebte) Boğazı nı aşarak Kanarya Adaları, İngiltere, İrlanda, Flemenk, Danimarka ve hattâ İzlanda Adası na kadar akınlar yapıyorlardı. Büyük Britanya Adası civârındaki Lundy Adası nı zaptederek bir müddet oturan Cezâyirliler, daha sonra adayı İngiliz korsanlarına yüklü bir para mukâbilinde satmışlardı. Garb Ocakları donanmaları Osmanlıların bütün Akdeniz muhârebelerinde Osmanlı donanmasıyla birlikte bulunmuşlardır. Lüzûmu hâlinde bu üç ocağa ilkbaharda donanmaya katılmaları için pâdişâh tarafından ferman gönderilir, onlar da gemi reisi olan ve dayı denilen başbuğları ve çeşitli kadırga ve kalyonla- 1 A.H. de Groot 1985, pp

19 Cezayir'de Osmanlı İzleri Cezayir Ocağına ait bir kadırga Dan, Pieter. Historie van Barbaryen August Afr715. Fol rıyla sefere katılırlardı. Garb Ocakları iki-üç senede bir pâdişâha hediyeler takdim ederler, buna mukâbil tersâneden gemi levâzımı, top, barut ve hattâ gemi tedârik ederlerdi. Bunların İstanbul daki bütün işleri kaptanpaşa vâsıtasıyla görülürdü. Osmanlı Devleti ne bağlı olmasına rağmen Cezayir valileri bağımsız bir devlet başkanı derecesinde serbesttiler. Fakat bu bağımsızlık, onların Osmanlı ya tabiiyetlerine gölge düşürmezdi. Cezayir de paralar her zaman Osmanlı sultanının adına basılmış ve hutbe devamlı padişahın adına okunmuştur. Düşman gemilerine gaza ve cihad ruhuyla yapılan saldırılar, daha sonra yapılan anlaşmalarla deniz güvenliğinden alınan vergiye dönüşmüştü. Vergi vermek istemeyen gemiler zorla Cezayir limanına getirilerek içindekiler esir edilir ve ancak memleketlerinden gelecek para karşılığı serbest bırakılırdı. Cezayireli bu sebepten devamlı Avrupalı ülkelerin saldırılarına uğramıştı. En meşhur saldırılar arasında Hollandalı Kaptan Michiel de Ruyter in 1662 deki saldırısı, 1783 İspanya saldırısı, Amerika Birleşik Devletleri nin 1815 saldırısı ve 1816 yılındaki İngiltere-Hollanda kuvvetlerinin Lord Eksmut yönetimindeki saldırıları sayılabilir. İhtiyaç halinde Cezayir deniz gücü Osmanlı ya yardıma koşardı. Osmanlı deniz kuvvetlerinin kaptan-ı deryalarından bazıları, Cezayir de görev yaptıktan sonra bu göreve gelmişlerdi: Kılıç Ali Reis, Mezomorto Hüseyin Paşa ve Cezayirli Gazi Hasan Paşa gibi. İstanbul ise Garp Ocakları nın Anadolu dan yeniçeri toplamasına müsaade eder ve silah ve mühimmat göndererek Cezayir le olan irtibatını canlı tutardı. 19

20 Cezayir'de Osmanlı Kitâbeleri Cezayireli, Osmanlı devrinde 4 büyük bölgeye ayrıldı. Bunlar, Cezayir beylerbeyinin bölgesi olan Dârü s-sultan ve buna bağlı 3 beylikti. Darü s-sultan Cezayir şehri ve yakın çevresi, dayının doğrudan kontrolünde kaldı. Buraya aynı zamanda Büleyde, Şerşel, Tenes ve Delis gibi şehirler de bağlıydı. Bu bölgeler şunlardır. a. Güneyde Titteri Beyliği (merkezi Medye); b. Doğu Beyliği ya da Kusantin Beyliği; Cezayir Eyaletinin Beylik bölgeleri c. Garb (Batı) Beyliği, merkezi önce Mâzûne (1563) daha sonra Muaskar (1710) ve de İspanyollardan alınan Vahran (1792). Bölge beyleri, Cezayir deki dayı tarafından tayin olunurlardı ve onun emirlerini uygulamak ve vergi toplamakla mükelleftiler. Beyler genel olarak Türkler ve Kuloğulları tarafından seçilirlerdi. Cezayir dayısının hoşuna gitmeyen veya bağımsız hareket eden beyler görevden alınırlardı. 3. Cezayireli ndeki Türk Devri Kitabelerinin İncelenmesi Kitabeler bizlere çoğu zaman yazıldıkları devir hakkında çok önemli bilgiler verirler. Devrin yönetimi, protokol adabı, yapılan inşa çalışmaları bu bilgilerden bazılarıdır. Özellikle İslam dünyasında kitabeler önemli bir hükümranlık belgesi olduğu için Cezayir de de Osmanlı devri kitabeleri sistematik olarak incelenirse o devir hakkında belgelerde bulunmayan önemli ipuçları yakalarız. Bununla beraber şimdiye kadar Osmanlı Devleti nin Arap ülkelerindeki mimarî eserleri ve kitabeleri üzerine toplu bir araştırma yapılamamış olması gerçekten üzüntü vericidir. Cezayireli nde Türklerin en yoğun bulundukları bölge şüphesiz başkent Cezayir di. Türklerin yaptıkları eserlerin büyük kısmı Cezayir de idi. Buradaki kitabeler bundan sonraki 4. bölümde ayrıca incelenecektir. Burada bütün Cezayireli ndeki kitabeleri malzeme, metod ve hat bakımından bir incelemeye tabi tutacağız. 20

21 CEZAYİR DE OSMANLI İZLERİ ( )

22 Avrupalıların çizimi ile Oruç ve Hayreddin Barbaros Kardeşler (Cezayir Sultanları) Kaynak: Pierre Dan. Historie van Barbaryen, August 1684 folio 74 Danimarka Kraliyet Kütüphanesindeki nüshası

23 1. ORUÇ REİS - ŞERŞEL KALESİ (924/1518) Sıra Şehir Bina / Türü Malzeme Ebad Tarih Kitabedeki İsim Şimdi Bulunduğu Yer Dil 1 Şerşel Burc Mermer 53x51 924/1518 Oruç Reis Şerşel Müzesi A Bibl.: Berbrugger 1865, A Berbrugger, Le Fort du Cherchel, Revue Africaine 9 (1865), p Grammont 1878, Revue Africaine 1878, Colin 7. Metin: 6 satır kabartma Mağribî nesih ÁÎYj»A ÅÀYj»A ɼ»A ÁnI صلى É»AË fàz BÃfÎm Ó¼ ɼ»A eìàz fíb»a ÊBrÃA ¾Bqjq XjI AhÇ É¼»Aj BI ÁÖB»A jî ÜA Ò Ýa Ï Ó l»a pib ÅI BÀà fä¼i LÌ Í ÅIA XËiA ɼ»A ½ÎJm Ï fçbvà»a ÒÖBÀ nmë ÅÍjr Ë IiA cíibni Tercüme: Rahmân ve Rahîm olan Allah ın adıyla. Efendimiz Muhammed e ve âline salât olsun Bu Şerşel Kalesi ni 924(1518) tarihinde, Allah ın emrini yerine getiren, Allah yolunda cihad eden, Yakup oğlu Oruç un hilafeti zamanında, Kumandan Fâris oğlu Mahmud ez-zeki inşa etti. Oruç Reis Kitabesi (Şerşel Müzesi) 59

24 Cezayir'de Osmanlı İzleri İzah: Oruç Reis (Doğumu: 1470 ya da 1474, Midilli Adası Vefatı: Ekim 1518, Cezayir), Türk denizcisi. Cezayir devletinin kurucusu ve ilk sultanvalisi. Oruç Reis, Barbaros Hayreddin Paşa nın ağabeyidir. Kendisine Cezayirliler tarafından Baba Oruç adı verilmiştir. Onun ve Hayreddin Paşa nın hayatı hakkındaki bilgiler daha çok, Hayreddin Paşa nın maiyetinde bulunan Seyyid Muradi Reis in yazdığı Gazavât-ı Hayreddin Paşa adlı esere dayanır 1. Babası Yakup Ağa dır. 4 kardeştiler: İshak, Oruç, Hızır ve İlyas. Kardeşlerin ikincisi olan Oruç, denizciliğe heves ederek ticaret yapmaya başlar. Rodos şövalyelerine esir düşer. Oruç u kurtaran kardeşleri 1502 yılında Antalya valisi olan Osmanlı şehzadesi Korkut un emrine girerler. Şehzade Korkut un Akdeniz deki Türk denizciliğinin gelişmesinde büyük katkıları olmuştur. Bilhassa Oruç ve Hızır Reislere yardım ve teşvikleri meşhurdur. Onlara gemi ve malzeme yardımında bulunmuş, Hıristiyan şövalyelerin ellerine esir düşenleri kurtarmıştır. Şehzade Korkut, kardeşi (Yavuz Sultan) Selim le aralarındaki taht mücadeleleri sırasında Mısır da Memlüklerle işbirliği yapar. Oruç ve kardeşleri Şehzade Korkut la birlikte gittikleri Memlük Devleti hizmetinde bir süre amirallik yaparlar. Memlük emrinde uzun zaman kalmayıp, Şehzade Korkut un verdiği on sekiz büyük savaş gemisine kumandan olurlar. Bunlarla, Rodos kıyılarında basılmadık yer bırakmayan Oruç Reis, ani bir baskın sonucunda gemilerini kaybedince, Şehzade Korkut a tekrar başvurdu. Kendisine, biri yirmi dört, diğeri yirmi iki oturaklı iki savaş gemisi verildi. Oruç Reis, Şehzade Korkut un elini öpüp, hayır duâsını aldıktan sonra Akdeniz e açıldı. Seferlerinde pek çok ganimet, ticaret malı ve esir aldı yılında Osmanlı tahtına Yavuz Sultan Selim geçip Şehzade Korkut mağlup olunca Oruç ve Hızır kardeşler, kendi başlarına Akdeniz de fetihlere başladılar. Türk denizcilik tarihinde önemli bir yeri olan Cerbe Adası, Oruç ve Barbaros Hayreddin kardeşler tarafından 1513 yazında fethedildi. Oruç bura- 1 Bu eser, Barbaros Hayreddin Paşa nın Hatıraları adıyla Çamlıca Basım Yayın tarafından neşredilmiştir. yı kendisine üs edinip, Doğu ve Batı Akdeniz de pek çok gemi zaptetti. Papaya ait, o zamanın dev savaş gemilerini, ince tekneleriyle ele geçirmesi, şöhretini Avrupa ve dünyaya ulaştırdı. İki kardeş, İspanya nın Akdeniz hakimiyetini genişletmesiyle Endülüs ten kovulan Müslümanların yardımına koştular. Ardından da Cezayir in liman kentlerinden Cicel, Cezayir ve Şerşel i aldı- 60

25 Cezayir'de Osmanlı İzleri Şerşel (Cherchel) kalesi yıkılmadan önce Kaynak: Berbrugger Algiérie Historique Pittoresque 1843 lar. Cezayir deki bu toprakların kolayca ele geçmesi Oruç Reis te bir devlet kurma fikrini uyandırdı. İspanya Kralı Şarlken, Cezayir e donanma gönderdiyse de, Oruç Reis i elde ettiği yerlerden çıkaramadı. Bicâye kuşatması sırasında Oruç Reis, sol kolundan ağır yaralandı ve hekimlerin tavsiyesiyle bu kolu dirsekten kesildi. Tek kolla mücadelede de şevk ve azminden hiçbir şey kaybetmeyen Oruç Reis, iyileşince derhal denize açıldı ve pek çok gemi ele geçirdi. Çok güç durumda olan İspanya Müslümanlarına yardım ederek, onların binlercesini Kuzey Afrika ya taşıdı. 61

26 Cezayir'de Osmanlı İzleri Cezayir in fethinden kısa bir süre sonra Tilimsan şehrinde İspanyollarla yaptığı bir savaştan dönerken, Ekim 1518 yılında şehit düşen Oruç Reis'e ait tek eser, aynı yıl yaptırdığı Şerşel Kalesi dir. Şerşel, başkent Cezayir in 100 km. batısında Romalılar tarafından Caesarae Yol adıyla kurulmuş bir liman kentidir. Oruç Reis in yaptırdığı ve eski haritalarda Türk Kalesi olarak işaretlenen bu kale maalesef 1860 yılında yıktırılmış ve üzerinde bulunan kitabe ise müzeye kaldırılmıştır. Şerşel Müzesi nde bulunan bu kitabeden, 1865 yılında yapılan yayın sayesinde haberdarız 2. Kitabede Oruç Reis, Allah yolunda savaşan (mücahid) ve bu yerlerin idarecisi halife olarak vasıflandırılmaktadır. Baba adı olarak Yakub ismi verilmektedir. Oruç Reis in babası Yakup Ağa hakkında, Barbaros Camii kitabesinde [K2] daha geniş değerlendirme yapılacaktır. Cezayir Hâkimi Selim Tumi, Oruç Reis tarafından öldürülür. Oruç Reis kendisine Batı eyaletlerini alır; kardeşi Hayreddin e de Dels başkent olmak üzere Doğu eyaletlerinin idaresini bırakır. Oruç Reis, Fas sınırı yakınlarında Tilimsan ı da aldı. İspanyollar, Kuzey Afrika nın bu büyük şehrini Türklerden almak için Oruç Reis in üzerine yürüdüler. Don Martin in kumanda ettiği düşman ordusu İspanyol ve Arap tan meydana gelmişti. İspanyol piyadesi, tüfekle silahlanmıştı. Topçu birlikleri de vardı. Oruç un kuvvetleri çok azdı. Böyle olduğu halde Tilimsan ı savunmaya karar verdi. Tilimsan şehrini sokak sokak müdafaa eden Türkler, düşmanın çokluğu karşısında şehrin kalesine çekildiler. Aylar süren vuruşmalar- Cezayir Hakimi Oruç Reis dan sonra Oruç Reis in yalnız 500 levendi kaldı. Oruç Reis, bu kuvvetle düşmanı püskürtemeyeceğini biliyordu. Fakat bazı ümitleri vardı. Cezayir şehrindeki kardeşi Hayreddin Reis ten ve Fas sultanından yardım bekliyordu. Barbaros Hayreddin Paşa da çok müşkül şartlar içindeydi ve bütün gayretlerine rağmen Tilimsan gibi çok uzak bir mesafeye erişip ağabeyine yardıma gelebilmesi zayıf bir ihtimaldi. Oruç, kaleyi daha fazla tutamayacağını anladı. Kuşatmayı yarıp dışarıya çıkmaktan başka çaresi kalmamıştı. Bir gece sabaha karşı İspanyolların bir gaflet ânında kuşatma hatlarını yardı. Bu, çok büyük bir başarıydı. İspanyollar, iki saatlik bir gecikmeyle Türkler i takibe başladılar. Takip müfrezesinin başında Garcia de Tineo adında bir İspanyol asilzadesi bulunuyordu. Oruç Reis in Şehadeti İspanyolların takibi neticesinde hiçbir yerden yardım alamayan Oruç Reis, 1518 Ekim ayında şehit düştü. Oruç Reis in şehit edilişi ve kabrinin bulunduğu yer hakkında çeşitli rivayetler mevcuttur. Barbaros Hayreddin Paşa gazavatında bu konuda ayrıntılı bilgi vermez, sadece Tilimsan da öldüğünü belirterek geçer. İspanyol kaynaklarında ise daha ayrıntılı bilgiler vardır. En önemli İspanyol kaynağı ise Madrid Kraliyet Tarih Akademisi Kütüphanesi E.144, s. 193 te bulunan ve Oruç Reis i öldüren Teğmen Garcia Fernandez de La Plaza (Tineo) ya verilen bir kraliyet imtiyaz belgesidir. Oruç Reis in ölümü hakkındaki tek belgenin metnini Paulino Toledo ve Muzaffer Arıkan ın (Arıkan-Toledo 1991) tercüme ettiği şekliyle burada vermekte fayda görüyorum. 2 A. Berbrugger Le fort de Cherchel RA 9 (1865) p ve Colin 1901 nr. 7 s

27 Cezayir'de Osmanlı İzleri İMPARATOR (V. CARLOS) TARAFINDAN TEĞMEN GARCIA FERNANDEZ DE LA PLAZA NIN ARMASINA BARBAROS UN RESİM VE SİMGELERİNİ İŞLEME İMTİYAZININ VERİLMESİ KARARI KRALİYET İMTİYAZI Kraliçe Juana, oğlu Carlos, vs.1 Diğer vasallerinin ders almaları amacıyla, iyi ve sadıkane hizmet gören, görevine düşkün tebaa ve kullarını ödüllendirerek onurlandırmak ve yüceltmek, kral ve prenslerin her zaman yapmaları gereken bir iştir. Bu prensiplere dayanarak, Tremesen, Tunus ve Cezayir in Mağripli krallarını devirerek, kendisini hükümdar ilân eden ve bu ülkeleri zulüm içinde yöneten Barbaros a karşı bu yılın başında, tebaa ve müttefiklerimiz olan bu kralların topraklarını kendilerine iade etmek amacıyla teşkil ederek Tremesen Krallığı na gönderdiğimiz donanmamızda sadıkane verdiğiniz paha biçilmez hizmetlerinizi ödüllendirmek için, Tanrı ve Krallığımız adına Asturias Prensliği Tineo kasabası doğumlu ve Kaptan Diego de Andrada nın bölüğünde teğmen olarak görevli siz Garcia Fernandez de La Plaza'ya; Barbaros'un portresi, alemi, kılıcı, sancağı ve diğer beş Türk portresi ile bezenmiş kırmızı bir arma taşıma hakkını, bu belge ile veriyoruz. Bu armaya aşağıda belirtilen olaylar nedeniyle lâyık görüldünüz. Yaklaşık altı ay önce Tremesen kenti kalesine sığınarak kendisini müdafaa eden Barbaros, şiddetli çatışmalar sırasında kalede meydana gelen büyük tahribat ve zayiat nedeniyle, kaleyi muhasara eden donanmamız askerleri tarafından yakalanmak veya öldürülmek korkusuyla yanına bir kaç Türk ve Mağripli yi alarak gece karanlığında kaleyi terk ederek kaçtı. Ancak, siz her zamanki hizmet anlayışı ve özverinizle emrinizde bulunan askerlerin bir kısmı ile her türlü zorluk ve tehlikeleri göze alarak, Tremesen kentine yirmi üç fersah mesafede Duqudu Krallığı nın Menecete adı verilen sıradağlarına kadar Barbaros u takip ederek ona yetiştiniz. Burada o, sizinle birlikte gelen kırk beş Hıristiyanı görerek, yanındaki otuz kadar tüfekçi Türk ve bazı Magriplilerle bir ağıla sığınıp savunmaya geçti. Fakat siz, bu krallıklarda Barbaros un yaptığı zulüm ve yağmaları hatırlayarak, ondan dehşetle ürken on beş binden fazla yerli halktan hiçbir yardım beklemeden, yanınızdaki kırk beş Hıristiyanla saldırıp ağılı ele geçirdiniz. Bundan başka, Savaş Şurası nda bize sunulan belgeler ve diğer gerçek tanıklardan saldırıya ilk geçen askerin siz olduğunuz ve askerlerinizle Barbaros un saklandığı yerde onunla göğüs göğüse savaşarak, onu ve onun yardımına koşan bazı Türkleri de öldürdüğünüz tespit olundu. Bu yüzden, size, oğullarınıza, torunlarınıza ve soyunuzdan gelen herkese ebediyyen, amblemlerinizde, evlerinizde, kapılarınızda, silâhlarınızda, istediğiniz ve uygun gördüğünüz her yerde ve her zaman size lâyık görülen bu armayı kullanma ve taşıma hakkını veriyoruz. (Madrid Kraliyet Tarih Akademisi Kütüphanesi, E.144, s. 193 ) Bu belgeye göre Oruç Reis, Tilimsan'a 23 fersah uzaklıkta Dugudu Krallığı nın Menecete adı verilen sıradağlarına kadar çekilir. Onu takip eden İspanyol orduları orada onu saklandığı bir ağılda sıkıştırırlar. Göğüs göğüse verilen mücadelede Oruç Reis şehit olur. Onu öldüren Garcia ya verilen bir imtiyaz ile ailesi ve soyu, Baba Oruç un armasını evinde, kapısında ve silahlarında ve uygun gördüğü her yerde kullanma hakkını elde eder. Bu armanın ne şekilde olduğunu bilmiyoruz. Garcia nın memleketi Tineo nun armasında ise halen Oruç Reis in bir portresi yer almaktadır. Kuzey İspanya nın Asturias bölgesinde nüfuslu küçük bir kasaba olan Tineo armasının ortasında, şehrin sembolü aslan ve sol üstte kasabanın kalesi ve alt kısımda ise bu bölgede faal olan manastırlar ve rahiblerin (solda Sistersiyan ve sağda Fransiskanların) sembolleri bulunmaktadır. Armanın sol üst köşesinde ise kırmızı bir çerçeve içerisinde Garcia Fernandez de La Plaza ya verilen imtiyaza binaen Oruç Reis in kesilmiş başı, kılıcı, bayrağı ve çerçevenin etrafında dört tane daha kesik baş resmedilmiştir. İmtiyaz belgesinde belirtildiği gibi Barbaros'un portresi, alemi, kılıcı, sancağı ve diğer beş Türk portresi ile bezenmiş kırmızı bir armanın aynısı buraya da nakşedilmiştir. Böylece Oruç Reis in bu acı hatırası Tineo kasabasının armasında halen yaşatılmaktadır yılında Cezayir genel tarihi ve topografyasını yazan Diego de Haedo nun yazdığına göre ise Oruç Reis Tilimsan a 8 fersah uzaklıktaki Huexda 63

28 Cezayir'de Osmanlı İzleri denilen nehri geçmeden İspanyollarca çevrilir ve Askerleri onu sever, kendisine itaat eder ve ondan orada şehit edilir3. Haedo ayrıca Oruç Reis in kafa- korkarlardı. Nitekim öldüğünde acı içinde ağlamışsının kesilerek Vahran a götürüldüğünü de yazar. lardır. Arkasında ne bir kız, ne de bir erkek evlat Diego de Haedo nun yazdığı ağıt gibi sözler bıraktı. Cicelli ve dağlarında dört yıl, Cezayir de Oruç un düşmanları tarafından bile sevilen ve saygı iki yıl ve Tilimsan da bir yıldan az kral oldu. 14 yıl Berberi topraklarında yaşayarak Hristiyanlara büduyulan biri olduğunu ortaya koyar: 4 Türkleri Berberi topraklarına getiren ve Ber- yük zararlar verdi. Bu kaynaklardaki açık bilgilere rağmen henüz berilere batının zenginliklerini tatmayı ve onlardan faydalanmayı öğreten ilk kişi olmuştur. Onlara bü- mezarının ve türbesinin nerde olduğu ihtilaflıdır. Daha yük bir çeviklik, kurnazlık ve cesaretle bugün sahip önce konuya ilk olarak Berbrugger 1860 yılında, daha oldukları muazzam gücü vermiştir. sonra Grammont 1878 yılında ve en son Graulle 1924 Öldüğünde henüz 44 yaşındaydı. Pek uzun boy- yılında yaptıkları yayınlarda değinmişlerdir. lu değildi, ama çok iri, kaslı ve kızıl sakallıydı. Pek Berbrugger, Oruç Reis in Tilimsan ın 92 kiparlak ve canlı gözleri vardı, burnu basık ve ten lometre doğusunda şimdiki Fas dahilinde bulunan rengi esmerle beyaz arasındaydı; çok canlı cesur Cebel-i Benî Musa da öldürüldüğünü belirtir. Gramve yiğit, eli açık, savaş zamanı hariç halim biriydi. mont ise Tilimsan ın 60 kilometre batısında Rio Sa3 Toledo 2007, P Paulino Toledo nun Türkçe tercümesi Toledo 2007, s.241 Oruç Reis Kitabesi (Şerşel Müzesi) 64

29 Cezayir'de Osmanlı İzleri lado Irmağı nın kenarında öldürüldüğünü öne sürer. Garulle ise Berbrugger in tezini destekler ve Fas içinde Ucda nın yakınlarında Zanata Dağları ndaki Kabr u Türk adlı bir mezarın Oruç Reis in türbesi olduğunu söyler. Bize göre de Oruç Reis Fas topraklarında öldürülmüştür. Doğuya gitmesi için bir sebep yoktu. Fakat batıdan Fas kralı yardımına geliyordu. Bu yüzden Fas topraklarına geçmesi akla daha yakın. Nitekim Haedo, Oruç Reis in ölümünden 14 gün sonra Fas kralının Melila ya 4 fersah mesafede bulunan Abdedbu denilen yere yirmi bin atlı ve piyade ile geldiğini fakat Oruç un öldürüldüğünü duyunca geri döndüğünü yazar 5. Bu da Oruç Reis in Fas kralından gelecek acil yardım için ona doğru gittiğinin ve mezarının Cezayir de değil Fas topraklarında bulunduğunun bir işaretidir. Nitekim Graulle, yaptığı araştırmalarda yerlilerin, Ucda nın 14 km. kuzeyindeki Kabr u Türk denilen türbede yatanların Tilimsan ı kurtarmaya gelen Türkler olduklarını söylediklerini yazar. (Graulle 1924 p.257.) Bu Türkler, İspanyollar tarafından öldürülmüş ve buraya gömülmüşlerdir. Oruç Reis in bir avuç gönüllü ile verdiği savaşın bir anısı buradadır. Kuzey Afrika nın bu büyük kurtarıcısı için Fas ve Cezayir hükümetlerinin işbirliği yaparak onun öldürüldüğü yeri ve naaşını bulmaları ve ona layık bir türbe yaptırmaları bu büyük kumandanın yüksek hatırasına en büyük riayet olacaktır. Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye'sinde Huneyn (Hunin-Nedrûme) bölgesi 5 Toledo 2007 s

30 Kaptan-ı Derya Hızır Hayreddin (Barbaros) Paşa'yı gösteren bir minyatür Kaynak: Topkapı Sarayı Müzesi, 16.yy Cezayir'de Osmanlı İzleri 66

31 Cezayir'de Osmanlı Kitâbeleri 2. CEZAYİR - BARBAROS HAYREDDİN PAŞA CAMİİ Sıra Şehir Bina / Türü Malzeme Ebad Tarih Kitabedeki İsim Şimdi Bulunduğu Yer Dil 2 Cezayir Cami Mermer 35x87 926/1520 Barbaros Hayreddin Müze A Bibliyografya: Devoulx , Albert Devoulx, Les édifices religieux de l ancien Alger, Revue Africaine RA 11 (1867) Chapitre L, Mosquee Kheir-eddin, Plus connue sous le nom de Djama Echouach pp ; Devoulx , Epigraphie, Revue Africaine 1873, p ; Colin 8; Bouroiba 1979 p ; Bourouiba 1984, p Metin: 6 satır kabartma Mağribî nesih Cezayir Milli Müzesi'nde Barbaros Hayreddin Paşa kitabesi fàz BÃfÎm Ó¼ ɼ»A وصلى ÁÎYj»A ÅÀYj»A ɼ»A ÁnI ¾BuÜAË Ëf»BI BÈÎ É» \JnÍ ÉÀmA BÈÎ j híë jm ÆA ɼ»A ÆgA PÌÎI Ï ÅÎÀ»A»A Li ½ÎJm Ï fçbvà»a ÆBñ¼n»A ºiBJÀ»A fvnà»a AhÇ ÕBÄJI j A Ó jn»a LÌ Í ±mìí ÓIA fçbvà»a jîèr»a jî ÜA ÅIA ÅÍf»AjÎa BÃÜÌ É»Ìmi Ëf Ë É¼»A Ëf ebèu Ó¼ ÉÃB AË سو له Bv³A ɼ»A É ¼I ÒÖBÀ nmë ÅÍjr Ë ÒNm ÂB Å Ó»ËÜA ÐeBÀU ½ÍAËA cíibni 67

32 Cezayir'de Osmanlı İzleri Tercüme: Rahmân ve Rahîm olan Allah ın adıyla. Efendimiz Muhammed e salât olsun. - O mişkât - bir nice evlerde ki, Allahü Azimüşşan, o evlerin yükseltilmesine ve içlerinde -mübarek- isminin zikredilmesine izin vermiştir. O evlerde kendisi için sabahleyin ve akşam üstleri onu tesbih ederler. 1 Bu mübarek mescidin yapılmasını, âlemlerin Rabb inin yolunda cihad eden, Mücahid Ebû Yusuf Yakub et-türkî adıyla meşhur emirin oğlu efendimiz Sultan Hayreddin emretti. Allah, onu bütün isteklerine nail eylesin ve ona, Allah ve Rasûlünün düşmanları ile cihatta yardım etsin. Tarihi: Dokuz yüz yirmi altı yılının Cemaziyelevvel ayının ilk günleri. (19-29 Nisan 1520) 1 Nur Sûresi, ayet 36. Barbaros Hayreddin Paşa nın yeni tespit edilen bir madalyonu Eylül 2011'de Paris'te Sotheby salonunda sergilenmiştir. Kaynak: (Cameo Madalyon) Ottoman Art in Private Collections İzah: Barbaros Hayreddin Doğumu 1478 civarı Vefatı 4 Temmuz 1546 (Mâte reîsü l-bahr) Barbaros Hayreddin Paşa ya ait bu yegane kitabe, Oruç Reis e ait yegane kitabe gibi çok önemlidir. Bu kitabe Barbaros Hayreddin Paşa hakkında birçok yanlış bilgiyi düzeltecek çok önemli bir kaynaktır. Barbaros Paşa nın babası Yakup Ağa dır. Babasının Midillili Hristiyan bir devşirme olduğu yaygın bir bilgi olarak Hristiyan kaynaklarında belirtilmekte ise de bu kitabeden onun devşirme değil Türk soyundan olduğu açık bir şekilde kanıtlanmaktadır. Dört kardeşin en küçüğü olan Barbaros, kardeşleri ile Midilli, Selanik ve Eğriboz da ticaret yapmaya başlar. Oruç Reis in Tilimsan da ölme- sinden sonra Barbaros Hayreddin Paşa Cezayir sultanı ilan edilir. 1519'da Cezayir ileri gelenleri Yavuz Sultan Selim Han'a bir arîza yazarlar ve Barbaros ve Oruç kardeşlerin başarılarını anla- tarak Osmanlı Devleti ne bağlanmak isteklerini dile getirirler. g Bu şekilde Cezayir, hükmen bir Osmanlı eyaleti haline gelir. Barbaros Hayreddin Paşa, 1533 yılının sonbahar aylarında 2 İstanbul a gelir ve Sultan Süleyman tarafından kabul edilir yılında da Kapdan-ı Derya olarak atanır ve Osmanlı O deniz kuvvetleri ona teslim edilir. Böylece Barbaros, Osmanlı Donanması nı zaferden zafere koşturur ve Akdeniz de İspanyolların ve İtalyanların korkulu rüyası olur yılında vefat etmiş olup Beşiktaş taki türbesinde yatmaktadır. Kitabe Cezayir de Barbaros Hayreddin Paşa nın 926 yılının Cumâdelûlâ sının ilk günlerine tarihlenen cami hakkında elimizdeki bilgiler çok kısıtlıdır. Eski gravürlere bakarak caminin şeklini araştırdığı- 2 Geliş tarihi Matrakçı Nasuh a göre 7 Rebiülevvel 940 yani 26 Eylül 1533 (Süleymanname, TSMK. R vr. 204a-b.) Papalık kayıtlarına göre 9 Kasım 1533 tür. (Arıkan, Toledo 1995, s. 264); bkz İdris Bostan, Barba- ros Hayreddin Paşa İlk Deniz Beylerbeyi (1534) Türk Denizcilik Tarihi, İstanbul 2009, s

33 Cezayir'de Osmanlı İzleri mızda, 1575 tarihli Braun Hogerberg gravüründe Barbaros Hayreddin Paşa Camii olabilecek üç cami görmekteyiz. Gravürde R harfi ile işaretli bina, Moschea del Re et Turchi (Türklerin ve sultanın camii) olarak kaydedilmiş. Y harfi ile Piazza del Re (yani sultan meydanındaki saray olarak) işaretlenmiş. Sarayın içinde silindirik minareli açık avlulu bir yapı seçilmektedir. Bu bir cami olabilir. Aynı resimde hemen bu caminin biraz yukarısında S harfi ile işaretli başka bir camide Moschea detta Zeuya doue habita zidi babaruse (yani Barbaros un Camii, zaviyesi ve evi) kaydı okunmaktadır. Tahminim bu son cami, konumu itibariyle Sefer Reis Camii olmalıdır. Kitabesinde Barbaros Hayreddin Paşa nın adı geçmektedir (bkz. 4. kitabe). Barbaros Hayreddin Paşa Camii ise bu sarayın içindeki küçük cami olmalıdır. Cezayir de Cezayir beylerbeyinin oturduğu sarayın müştemilatından olarak yapılan cami, 1783 yılındaki İspanyol saldırısında yıkılmıştı. Ardından devrin Cezayir hakimi Mehmed Paşa tarafından tamir ettirilerek sarayın muhafız alaylarının hizmetine verilmiş, ibadete açılmış ve Çavuş Camii olarak adlandırılmıştı. Fransızlar, 1830 da Cezayir i işgalden sonra sarayı yıkmayı planlamışlar ve onu terkedilmiş bir halde bırakmışlardır. Bilahare de Cenîne Sarayı nın bir bölümünü yıkarak, şimdiki şehidler sahasını inşa etmişlerdi. Üstüne üstlük bu binalar 1844 yılının Ocak ayının 24 ünde çıkan bir yangına maruz kalmıştı yılında da bu eserler ebediyyen yok olmuştur. 3 Bu konuda 22 nolu kitabenin açıklamalar bölümündeki Cenîne Sarayı hakkındaki bilgilere bakınız. Barbaros Hayreddin ve camisinden kalan tek hatıra caminin kitabesi olmuş ve bu kitabe Cezayir 3 Klein: Feuillets d el Djezayir pp S harfli bina Y harfli Barbaros Cami R harfli Cami Cezayir şehrinin 1575'teki durumunu gösteren Braun Hogenberg Haritası'nda Barbaros'a ait eserler Kaynak: Braun ve Hogenberg Civitates Orbis Terrarum II,

34 Cezayir'de Osmanlı İzleri Müzesi ne konulmuştur. Kitabenin son satırında, tarih bölümünde yuvarlak ve çok düzgün bir delik vardır. Hatta birkaç harf, bu yüzden okunamamaktadır. Bu deliğin 1783/1784 İspanyol bombardımanından kalma olduğu tahmini öne sürülmüştür 4. İspanyol saldırılılarında Cenîne Sarayı nın etrafı ve Seyyide Camii de zarar görmüştür. Kitabe çok önemlidir. Kitabeden anladığımıza göre Barbaros Hayreddin kendisini Cezayir sultanı olarak görmektedir. Babasının adının Yakub et-türki olduğu yazılarak Barbaros un Türk soyundan geldiği açık bir şekilde ilan edilmiştir. Kitabeden ortaya çıkan çok önemli başka bir ayrıntı da baba Yakub un başka bir oğlu olduğunun ima edilmesidir. Ebû Yusuf (Yusuf un babası) olarak adlandırılan Yakub un dört oğlu olduğunu biliyoruz. Bunlar Oruç, İlyas, İshak ve Hayreddin dir. Yusuf adlı beşinci bir oğlu kaynaklar bildirmediğine göre Yakup'un küçük yaşta vefat etmiş ilk oğlu olabileceği akla yakın geliyor. Hayreddin Paşa nın Arması Cezayir in ismini aldığı ve şehrin hemen bir kaç yüz metre yakınındaki adacıklara İspanyollar bir kale yapmışlar ve Cezayir halkını buradan devamlı tehdit etmişlerdir. Barbaros Hayreddin Paşa tarafından 1529/1530 da aradaki sığ deniz doldurularak buraya bir yol yapılmıştır. Adacıklar da birbirine bağlanılarak Amirallik binası ve üssü olarak kullanılmıştır. Burası hâlâ Cezayir Deniz Kuvvetleri Kumandanlığı'nın ana binası olarak hizmet vermeye devam etmektedir. Askeri bölge olması dolayısıyla içine girilmesine müsaade edilmeyen Barbaros Hayreddin Paşa Amirallik binasına 2007 de girmemize müsaade edildi. Cezayir Deniz Kuvvetleri Kumandanlığı nda ilerlediğimizde üstü kapalı eski bir bina göze çarpmaktadır. Kaptan Paşa Sarayı olan bu binanın altından geçen yolun solunda mermer üzerinde bir kitabe, arma ve sağında ise aynı formatta bir arma ile karşılaştık. 4 Colin s. 15, dipnot 2 Barbaros Hayreddin Paşa nın Cezayir Kapdan Paşa Sarayı'nda Amirallik'teki Armaları 70

MAGRİP TEKİ ŞEHİT DENİZCİLERİMİZ: ORUÇ VE İSHAK REİS

MAGRİP TEKİ ŞEHİT DENİZCİLERİMİZ: ORUÇ VE İSHAK REİS MAGRİP TEKİ ŞEHİT DENİZCİLERİMİZ: ORUÇ VE İSHAK REİS Dr. Nejat Tarakçı Jeopolitikçi ve Deniz Tarihçisi ntarakci@gmail.com Giriş Milletler ancak köklerine ve dillerine sahip çıkarak tarih sahnesinde kalabilirler.

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray 1-MERKEZ TEŞKİLATI A- Hükümdar B- Saray MERKEZ TEŞKİLATI Önceki Türk ve Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Osmanlı Devleti nde daha merkezi bir yönetim oluşturulmuştu.hükümet, ordu ve eyaletler doğrudan

Detaylı

Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Mahmutbey mh. Deve Kald r mı cd. Gelincik sk. no:6 Ba c lar / stanbul, Türkiye

Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Mahmutbey mh. Deve Kald r mı cd. Gelincik sk. no:6 Ba c lar / stanbul, Türkiye Zehra Aydüz, 1971 Balıkesir de doğdu. 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü nü bitirdi. Özel kurumlarda Tarih öğretmenliği yaptı. Evli ve üç çocuk annesi olan yazarın çeşitli dergilerde yazıları

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Camileri - Eski Cami. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Camileri - Eski Cami Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Eski Cami (Cami-i Atik - Ulu Cami).............. 4 0.1.1 Eski Cami ve Hacı Bayram Veli Söylencesi.......

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI. 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI. 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2 BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI 1. OSMANLI SARAYLARININ TARİHİ GELİŞİMİ... 7 2. İSTANBUL DAKİ SARAYLAR... 8 2.1. Eski Saray... 8 2.2.

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. Yayın Kataloğu Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayın Kataloğu 2013 2 TAHRÎRU USÛLİ L-HENDESE VE L-HİSÂB EUKLEIDES İN ELEMANLAR KİTABININ TAHRİRİ Nasîruddin Tûsî (ö. 1274) Meşhur Matematikçi Eukleides in (m.ö.

Detaylı

KONULARINA GÖRE G OSMANLI MİNYATM OTTOMAN MİNİATURES ACCORDİNG TO SUBJECT

KONULARINA GÖRE G OSMANLI MİNYATM OTTOMAN MİNİATURES ACCORDİNG TO SUBJECT KONULARINA GÖRE G OSMANLI MİNYATM NYATÜRLERİ OTTOMAN MİNİATURES ACCORDİNG TO SUBJECT Metin And, Osmanlı Tasvir Sanatları:1-Minyatür, T. İş Bankası, 2002 PORTRELER PORTRAITS Fatih Portresi Portrait of Mehmed

Detaylı

UŞAK'DA BIR KÖPRÜ KITABESI ÇANLı KÖPRÜ (H. 653. M. 1255)

UŞAK'DA BIR KÖPRÜ KITABESI ÇANLı KÖPRÜ (H. 653. M. 1255) »^o^y^^ (S)>-^ı>^-^ ûi^^ts^ Okunuşu : Essultanî UŞAK'DA BIR KÖPRÜ KITABESI ÇANLı KÖPRÜ (H. 653. M. 1255) )ena hazihi imara Emir Sipah Salar *Şücaeddin Kızıl bin Nuhbe (?) edamallahu sümuvvehu cemaziyelûlâ

Detaylı

HIZIR REİS NAM-I DİĞER BARBAROS HAYREDDİN PAŞA

HIZIR REİS NAM-I DİĞER BARBAROS HAYREDDİN PAŞA HIZIR REİS NAM-I DİĞER BARBAROS HAYREDDİN PAŞA Deniz ufkunda bu top sesleri nereden geliyor? Barbaros belki donanmayla seferden geliyor? Adalardan mı, Tunus tan mı, Cezayir den mi? Hür ufuklarda donanmış

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

DAL MEḤMED ÇELEBĪ Āṣafī (ö. 1597 veya 1598)

DAL MEḤMED ÇELEBĪ Āṣafī (ö. 1597 veya 1598) DALMEḤMEDÇELEBĪ Āṣafī (ö.1597veya1598) HAYATI DalrumuzuileberaberPas aveçelebīünvanlarınıdataşıyanm.ç.öncelikleāṣafī mahlası ile tanınır ve bunu Sȩcāʿatnāme de sıkça kullanır. Çok yönlü bir birikime sahipolanm.ç.

Detaylı

Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı 38 YEDİKITA EYLÜL 2014

Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı 38 YEDİKITA EYLÜL 2014 38 YEDİKITA EYLÜL 2014 Tarihi Siyesepol Köprüsü nün altı ... Nısf-ı Cihan İsfahan... Hz. Ömer (r.a.) devrinde fethedilmişti. Selçukluların başşehri, Harzemşahların, Timurluların ve Safevilerin gözdesiydi.

Detaylı

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU

ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU ĐSTANBUL KÜLLĐYELERĐ (FATĐH / SULTAN SELĐM / ŞEHZADE MEHMET) TEKNĐK GEZĐSĐ RAPORU Fakültemiz lisans programında açılan MĐM 376 Anadolu Uygarlıkları Teknik Seçmeli Dersi kapsamında yapılması planlanan Đstanbul

Detaylı

TAHLİSİYE SANDALI İNCELEME ve ARAŞTIRMA PROJESİ

TAHLİSİYE SANDALI İNCELEME ve ARAŞTIRMA PROJESİ TAHLİSİYE SANDALI 1 TAHLİSİYE SANDALI İNCELEME ve ARAŞTIRMA PROJESİ TAHLİSİYE SANDALI ve DENİZDEN CAN KURTARMA TARİHİ 18. yüzyılın sonuna doğru 1790 lı yıllarda, tahlisiye - denizden can kurtarmanın başladığını

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

T.C. Balıkesir Valiliği Projeler Koordinasyon Merkezi

T.C. Balıkesir Valiliği Projeler Koordinasyon Merkezi RESMĐ DĐL: ĐSPANYOLCA BAŞKENT: MADRĐD EN BÜYÜK KENT: MADRĐD KRAL: I. JUAN CARLOS BAŞBAKAN :JOSÉ LUĐS RODRÍGUEZ ZAPATERO Yüzölçümü - Ülkeler arasında 50'nci - Toplam: 504.782 km² - Su %'si: %1,04 Nüfus

Detaylı

MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ

MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ MİMARİ RESTORASYON ÖĞRENCİLERİ EĞİTİM GEZİSİ Maltepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı olarak 01 Kasım 2013 Cuma günü Koruma Kuramı ve Geleneksel Yapı Bilgisi I dersleri kapsamında

Detaylı

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845)

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) C. Yunus Özkurt Osmanlı döneminde ilk genel nüfus sayımı, II. Mahmud döneminde 1831 (Hicri: 1246) yılında alınan bir karar ile uygulanmaya başlamıştır (bundan

Detaylı

Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor

Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor Türkiye de üniversiteye giremeyen öğrenciler Fas ta üç dil öğreniyor Türkiye deki üniversite imkanlarının zorluğu ve kontenjan sıkıntısı öğrencileri değişik arayışlara itiyor. Her yıl 50 binin üzerinde

Detaylı

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN*

Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* Svl.Me.Alev KESKİN-Svl.Me.Betül SAYIN* * Gnkur.ATASE D.Bşk.lığı Türk kültüründe bayrak, tarih boyunca hükümdarlığın ve hâkimiyetin sembolü olarak kabul edilmiştir. Bayrak dikmek bir yeri mülkiyet sahasına

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

TÜRKİYE DE MÜZECİLİK VE MÜZECİLİK TARİHİ

TÜRKİYE DE MÜZECİLİK VE MÜZECİLİK TARİHİ TÜRKİYE DE MÜZECİLİK VE MÜZECİLİK TARİHİ Müze Nedir? Sanat ve bilim eserlerinin veya sanat ve bilime yarayan nesnelerin saklandığı, halka gösterilmek için sergilendiği yer veya yapılara müze denir. Müzeler,

Detaylı

Server Dede. - Server baba şu Bektaşilerin bir sırrı varmış nedir? Diye takılır, sula sorarlardı.

Server Dede. - Server baba şu Bektaşilerin bir sırrı varmış nedir? Diye takılır, sula sorarlardı. Server Dede Sultanahmet Meydanı nda Tapu ve Kadastro Müdürlük binasının arka tarafına geçerseniz, bir incir ağacının altında 1748 tarihli enteresan bir mezar görürsünüz. Mezarın baş kitabede buradan yatan

Detaylı

Hürkuş a Türk Savunmayii nin İlkleri

Hürkuş a Türk Savunmayii nin İlkleri Avrupa nın gıpta ettiği Nu. D.38 den TSK nın gururu Hürkuş a Türk Savunmayii nin İlkleri Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın Hürkuş'un açılış töreninde Havacılık ve savunma sanayiine isimlerini silinmeyecek

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA 1 Kütahya- Eskişehir Savaşı nda ordumuz Sakarya Nehri nin doğusuna çekilmişti. 2 TEKÂLİF-İ MİLLİYE NİN SAKARYA SAVAŞI NA ETKİSİ Tekâlif-i Milliye kararları daha uygulamaya yeni başlandığı için Sakarya

Detaylı

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti:

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti: Türk Ocakları Genel Merkezi Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Efendi BARUTCU, Türk Ocakları nın 100 üncü kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde, Sönmeyen Ocak Türk Ocakları ve Türkiye nin Geleceği konulu

Detaylı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Çarşıları Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Çarşıları ve İş Merkezleri................ 4 0.1.1 Alipaşa Çarşısı(Kapalı Çarşı).............. 4 0.1.2

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için düzenledikleri seferlere "Haçlı Seferleri" denir. Haçlı Seferlerinin

Detaylı

DUA ETTİĞİNİZDE. J. Robert Ashcroft. ICI Elemanlarıyla İşbirliği İçinde Hazırlanmıştır Resimler: David Cahill Çeviren: Hande Taylan ICI

DUA ETTİĞİNİZDE. J. Robert Ashcroft. ICI Elemanlarıyla İşbirliği İçinde Hazırlanmıştır Resimler: David Cahill Çeviren: Hande Taylan ICI DUA ETTİĞİNİZDE J. Robert Ashcroft ICI Elemanlarıyla İşbirliği İçinde Hazırlanmıştır Resimler: David Cahill Çeviren: Hande Taylan ICI Yeni Yaşam Yayınları İsteme Adresi: ICI P.K.: 33 Bakırköy İstanbul

Detaylı

MÜHRÜ SÜLEYMAN. Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu..

MÜHRÜ SÜLEYMAN. Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu.. MÜHRÜ SÜLEYMAN Osmanlı Paralarının üzerinde Hazreti Süleyman ın mührü bulunurdu.. Zamanımızda bazı kendini bilge zanneden sahte alim geçinenler, yeni çıktı turfandalar bu motifi inkar edip hatta şeklini

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

ÖRNEKLER. Nazife KURTMAN

ÖRNEKLER. Nazife KURTMAN ÇANAKKALE ESERLERİNDEN ÖRNEKLER Nazife KURTMAN Ki anakkale İlinde tesbit ettiğimiz yapıların tarihçeleri ve plân özellikleri hakkında ben bu ^ I konuşmamda ayrıntıya girmeyeceğim. Çünkü tesbit edilen bu

Detaylı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ın, Saray Engelsiz Yaşam, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini Ziyareti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ın, Saray Engelsiz Yaşam, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini Ziyareti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ın, Saray Engelsiz Yaşam, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezini Ziyareti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan eşi Emine Erdoğan ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II.

Detaylı

Başkent, Nüfus ve Cografiyasi

Başkent, Nüfus ve Cografiyasi Fas Morocco Başkent, Nüfus ve Cografiyasi Fas (Arabça: Elالمغرب Mağrip), resmî olarak Fas Krallığı Kuzey Afrikada yaklaşık olarak 35 milyon nüfusa ve 710,850 km 2 yüzölçüme sahip bir ülkedir. Başkenti

Detaylı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Köprüleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Köprüleri......................... 4 0.1.1 Gazimihal Köprüsü.................... 4 0.1.2 Beyazid Köprüsü.....................

Detaylı

Arkadaşınız Kutsal Ruh

Arkadaşınız Kutsal Ruh Yardımsever Arkadaşınız Kutsal Ruh 2 Yardımsever Arkadaşınız Kutsal Ruh L. Jeter Walker ICI University Elemanlarıyla İşbirliği İçinde Hazırlanmıştır. Çeviren: Hande Taylan Redaktör: Doug Clark ICI University

Detaylı

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Tarih / Terra Cotta Savaşçıları, Çin Halk Cumhuriyeti Kitap / Türkan Röportaj / Doç. Dr. Okan Gülbahar El Sanatları / Geleneksel

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

RESTORASYON ÇALIŞMALARI

RESTORASYON ÇALIŞMALARI VAKIFLAR İSTANBUL I. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 2010 YILI RESTORASYON ÇALIŞMALARI (01.01.2011 Tarihi İtibari ile) restorasy n 175 restorasy n 175 RESTORASYONU TAMAMLANAN ESERLER (2004-2010) S.NO İLİ İLÇESİ TAŞINMAZ

Detaylı

- 61 - Muhteşem Pullu

- 61 - Muhteşem Pullu Asaf Bey Çıkmazı Kabaltısı Sancak Mahallesindedir. Örtüsü sivri tonozludur. Sivri kemerle güneye ve ahşap-beton sundurmalı sivri kemerle kuzeye açılır. Üzerinde kesme ve moloz taşlardan yapılmış bir ev

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal

Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108. Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4. Fakrnâme Vîrânî Abdal Revak Kitabevi, 2015 Tüm hakları Revak Kitabevi ne aittir. Sertifika No: 23108 Revak Kitabevi: 30 Bektaşîlik Serisi: 4 Fakrnâme Vîrânî Abdal Yayına Hazırlayan Fatih Usluer ISBN: 978-605-64527-9-6 1. Baskı:

Detaylı

HAZRET-İ ALİ DESTANI BİRİNCİ BÖLÜM

HAZRET-İ ALİ DESTANI BİRİNCİ BÖLÜM HAZRET-İ ALİ DESTANI BİRİNCİ BÖLÜM [2b] (1) HAYBER KALESİ NİN FETHİ (3) Haberleri rivayet edenler ve eserlerden nakledenler şöyle anlatırlar: Hazret-i Muhammed; (5) bir gün sabah namazını kıldı, (6) mübarek

Detaylı

. Uluslararası Akdeniz Karpaz Sempozyumu: Lefkoşa - KKTC

. Uluslararası Akdeniz Karpaz Sempozyumu: Lefkoşa - KKTC . Uluslararası Akdeniz Karpaz Sempozyumu: Tarihte Kıbrıs (11 13 Nisan 2016) The I st International Symposium on Mediterranean Karpasia Cyprus in History (April 11-13, 2016) Lefkoşa - KKTC Kıbrıs, tarihin

Detaylı

100. Yılında Çanakkale ye Develi den güzel bir ziyaret gerçekleştirildi. Fethinin 562. Yılı olması münasebetiyle gezinin ilk yarısı İstanbul a

100. Yılında Çanakkale ye Develi den güzel bir ziyaret gerçekleştirildi. Fethinin 562. Yılı olması münasebetiyle gezinin ilk yarısı İstanbul a 100. Yılında Çanakkale ye Develi den güzel bir ziyaret gerçekleştirildi. Fethinin 562. Yılı olması münasebetiyle gezinin ilk yarısı İstanbul a ayrıldı. İki önemli tarih, iki önemli şehir bu gezide buluştu.

Detaylı

İ.Caner GENÇ İLYAS AĞAOĞLU S.T.C. İ.G HACI HALİL PAŞA

İ.Caner GENÇ İLYAS AĞAOĞLU S.T.C. İ.G HACI HALİL PAŞA Buradaki bilgilerde eksiklikler vardır. Yardımseverlerimiz tarih sırasında yazılmaya çalışılmıştır. Sökeli ha İ.Caner GENÇ İLYAS AĞAOĞLU 1808 1839 yıllan arasında, otuzbiryıl saltanatta kalan otuzuncu

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir.

Ramazanoğlu Medresesi: 1540 yılında yapılmış klasik Osmanlı medresesidir. Atatürk Müzesi Müze binası, eski Adana nın merkezi olan tarihi Tepebağ da, 19. yüzyılda yapılmış geleneksel Adana evlerindendir. İki katlı, cumbalı, kırma çatılı, kâgir bir yapıdır. Bu özellikleri nedeniyle

Detaylı

GÜNLÜK (GÜNCE) www.dosyabak.com

GÜNLÜK (GÜNCE) www.dosyabak.com GÜNLÜK (GÜNCE) 1 GÜNLÜK Öğretmeye bağlı, gerçekçi anlatım türlerinden biri olan günlükler, bir kişinin önemli ve kayda değer bulduğu olayları, gözlem, izlenim duygu düşünce ve hayallerini günü gününe tarih

Detaylı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne nin Yaşadığı İşgaller - Dört İşgal Dönemi........ 4 0.2 İlk Rus İşgal

Detaylı

Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul

Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul Mustafa ŞAHİN 29 Eylül 2015 Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul Geçtiğimiz hafta İngiltere de Londra nın güneydoğusunda şirin bir kasaba ve üniversite şehri olan Greenwich teydik. Kasabadan adını

Detaylı

Fransa ile İspanya sınırı boyunca uzanan Pirene Sıra dağlarının, Fransa sınırları içerisindeki kasabalarında doğa ve tarih ile iç içe bir gezi

Fransa ile İspanya sınırı boyunca uzanan Pirene Sıra dağlarının, Fransa sınırları içerisindeki kasabalarında doğa ve tarih ile iç içe bir gezi Fransa'da Pirene Kasabaları Fransa ile İspanya sınırı boyunca uzanan Pirene Sıra dağlarının, Fransa sınırları içerisindeki kasabalarında doğa ve tarih ile iç içe bir gezi Tarih : 11-09-2016-15-09-2016

Detaylı

Küçükçekmece Belediyesi olarak küçük seyyahlar geziyor parolasıyla geleceğimiz olan çocuklarımıza güzel bir gaye ile milli ve manevi değerlerine

Küçükçekmece Belediyesi olarak küçük seyyahlar geziyor parolasıyla geleceğimiz olan çocuklarımıza güzel bir gaye ile milli ve manevi değerlerine Küçükçekmece Belediyesi olarak küçük seyyahlar geziyor parolasıyla geleceğimiz olan çocuklarımıza güzel bir gaye ile milli ve manevi değerlerine katkı sağlayacak inançlarını koruyacak manevi güç alacağı

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL

BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL BİN YILLAR BOYU AZİZ İSTANBUL Sana dün bir tepeden baktım Aziz İstanbul Görmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer Ömrüm oldukça gönül tahtıma keyfinle kurul Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer

Detaylı

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER III XI 1. Siyasi Durum... 1 a. Dış Siyasi Durum... 1 b. İç Siyasi Durum... 2 2. Coğrafi Durum... 5 a. Çanakkale

Detaylı

Tarihi Evlerin Restorasyon ve İmar Projesi Projenin Önemi: Projenin amacı: Projenin Uygulanması: Projenin Maliyeti:

Tarihi Evlerin Restorasyon ve İmar Projesi Projenin Önemi: Projenin amacı: Projenin Uygulanması: Projenin Maliyeti: Tarihi Evlerin Restorasyon ve İmar Projesi Kutsal Mescid in kutlu komşularının evlerini restore ederek onlara karşı vefa borcumuzu öderken Aksa dan Müslümanları uzaklaştırıp Yahudilere yer açmaya çalışan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

www.besiktas.com.tr Günlük Kent Gazetesi

www.besiktas.com.tr Günlük Kent Gazetesi 4 HAZİRAN 2013 0 212 260 23 60-0 212 260 52 29 %50 ye varan indirimler Gece boyu sürdü DOLMABAHÇE tarafından gelen 100 kişilik bir gruptan yüzleri maskeli bazı kişiler, Beşiktaş'ta Başbakanlık Çalışma

Detaylı

Kaşgar dan Endülüs e TÜRK - İSLAM ŞEHİRLERİ Sakarya Şehrengizi

Kaşgar dan Endülüs e TÜRK - İSLAM ŞEHİRLERİ Sakarya Şehrengizi Kaşgar dan Endülüs e TÜRK - İSLAM ŞEHİRLERİ ESKİŞEHİR Ana Tema : Yükselen Cumhuriyet Kurtuluş ve Ebedi Varoluş Destanına Sahne Olan Sakarya Tarih Hafzasından Yükselen Cumhuriyet, Bi İznillah, Ebed Müddet

Detaylı

Bilgin Adalı HEYECANLI KİTAPLAR. Serüven. Resimleyen: Mustafa Delioğlu SÜMBÜLLÜ KÖŞK

Bilgin Adalı HEYECANLI KİTAPLAR. Serüven. Resimleyen: Mustafa Delioğlu SÜMBÜLLÜ KÖŞK Bilgin Adalı Resimleyen: Mustafa Delioğlu SÜMBÜLLÜ KÖŞK HEYECANLI KİTAPLAR Serüven Bilgin Adalı Resimleyen: Mustafa Delioğlu SÜMBÜLLÜ KÖŞK Yayın Koordinatörü: İpek Şoran Editör: Ebru Akkaş Kuseyri Kapak

Detaylı

TUR 1 - ĠSTANBUL KLASĠKLERĠ

TUR 1 - ĠSTANBUL KLASĠKLERĠ TUR 1 - ĠSTANBUL KLASĠKLERĠ Yarım Gün Yemeksiz Sabah Turu Bizans ve Osmanlı İmparatorlukları nın yönetildiği, Tarihi Yarımada nın kalbi olan Sultanahmet Meydanı. İmparator Justinian tarafından 6. yüzyılda

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

KURTULUŞUN 95. YILI COŞKUYLA KUTLANDI

KURTULUŞUN 95. YILI COŞKUYLA KUTLANDI KURTULUŞUN 95. YILI COŞKUYLA KUTLANDI Kahramanmaraş ın düşman işgalinden kurtuluşunun 95. Yıldönümü törenlerle kutlandı. Valilik Kavşağında gerçekleştirilen kutlama törenleri, Sağlık Bakanı Dr. Mehmet

Detaylı

Beylikler ve Anadolu Selçuklu Dönemi Mimari Eserleri. Konya Sahip Ata Cami Erzurum Ulu cami Saltuklar

Beylikler ve Anadolu Selçuklu Dönemi Mimari Eserleri. Konya Sahip Ata Cami Erzurum Ulu cami Saltuklar Beylikler ve Anadolu Selçuklu Dönemi Mimari Eserleri Dini Mimari: Bu gruptaki eserler arasında camiler, mescitler, medreseler,türbe ve kümbetler,külliyeler,tekke ve zaviyeler yer almaktadır. Camiler:Anadolu

Detaylı

9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL

9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL 9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL 9 EYLÜL 1922 Güzel İzmir imizin kurtuluşu, bugün doksan birinci yılına basıyor. Bu mutlu günü anarken, harp tarihinde eşi görûlmiyen Başkomutanlık Meydan Muharebesindeki geniş

Detaylı

NECİP FAZIL KISAKÜREK

NECİP FAZIL KISAKÜREK NECİP FAZIL KISAKÜREK NECİP FAZIL KISAKÜREK kimdir? Necip fazıl kısakürekin ailesi ve çocukluk yılları. 1934e kadar yaşamı 1934-1943 yılları hayatı Büyük doğu cemiyeti 1960tan sonra yaşamı Siyasi fikirleri

Detaylı

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 BAKİ SARISAKAL SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 Bosna-Hersek ve Bulgaristan olaylarının devam ettiği sırada Selanik

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898)

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) 1897 Türk-Yunan Savaşı (TESELYA SAVAŞI) Teselya savaşları nın aslı Girit adası olayları ile başlamıştır, 1894 Haziran'ında Rumlar Halepa Sözleşmesi'nin uygulanmasını

Detaylı

Menümüzü incelediniz mi?

Menümüzü incelediniz mi? by elemeği Menümüzü incelediniz mi? Yılmaz Usta nın hikayesini duydunuz mu? Niçin Nevale? Yılmaz Usta nın hikayesi Bir insan pasta ustası olmaya nasıl karar verir? Yani 1972 yılında Kastamonu da doğduğunuzu

Detaylı

TTK, Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunu, Yasası

TTK, Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunu, Yasası TTK, Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun (5136 sayılı, numaralı, nol TTK, Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunu, Yasası 5136 sayılı,

Detaylı

6. Bölüm. İdarî Yapı. Dünden Bugüne Antalya

6. Bölüm. İdarî Yapı. Dünden Bugüne Antalya 6. Bölüm İdarî Yapı 233 234 A L T I N C I Yat Limanı ve Kaleiçi - 2007 nın 5747 Sayılı Kanundan Önceki 14 İlçe İdari Haritası 235 A L T I N C I 236 A L T I N C I nın 5747 Sayılı Kanundan Sonraki 19 İlçe

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini. Bu fotoğrafın çekildiği Avrupa ülkesini tahmin edebilir

Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini. Bu fotoğrafın çekildiği Avrupa ülkesini tahmin edebilir Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini biliyor Haritadan bakıp sıralayabilir misin? 1 AB nin nüfus olarak en kalabalık üye ülkesi hangisi olabilir sence? 5 Avrupa Birliği

Detaylı

Hazırlayan: Saide Nur Dikmen

Hazırlayan: Saide Nur Dikmen Yayın no: 169 VEFA VE CÖMERTLİK ÖYKÜLERİ Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İsbn: 978 605 5523 15 2 Sertifika no: 14452 Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu

Detaylı

Silah arkadaşı Ata'yla sarayda 10 yıl!

Silah arkadaşı Ata'yla sarayda 10 yıl! Silah arkadaşı Ata'yla sarayda 10 yıl! - Kurtuluş Savaşı nın önde gelen isimlerinden, Atatürk ün silah arkadaşı, eski TBMM Başkanı Kazım Özalp in oğlu Teoman Özalp, çocukluk yıllarında ailesiyle birlikte

Detaylı

OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI

OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI OSMANLI DA TAŞRA TEŞKILATI TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI İstanbul un merkez kabul edildiği Osmanlı Devleti nde, başkentin dışındaki tüm topraklar için taşra ifadesi

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Muharrem KESİK İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : muharremkesik@gmail.com 2. Doğum -

Detaylı

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar Eda Yeşilpınar Hemen her bölümün kuşkusuz zorlayıcı bir dersi vardır. Öğrencilerin genellikle bu derse karşı tepkileri olumlu olmaz. Bu olumsuz tepkilerin nedeni;

Detaylı

Yayın no: 133 ÇANAKKALE SAVAŞI. Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi editörü: Özkan Öze Dizi editörü: Prof. Dr. Salim Aydüz

Yayın no: 133 ÇANAKKALE SAVAŞI. Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi editörü: Özkan Öze Dizi editörü: Prof. Dr. Salim Aydüz Zehra Aydüz, 1971 de Balıkesir de doğdu. 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü nü bitirdi. Özel kurumlarda Tarih öğretmenliği yaptı. Evli ve üç çocuk annesi olan yazarın çeşitli dergilerde yazıları

Detaylı

AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin

AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin elindeki Posta Gazetesi ne takıldı gözüm.görevli hanımın gözü

Detaylı

Iğdır Sevdası AVUKAT SEVDA DOĞAN

Iğdır Sevdası AVUKAT SEVDA DOĞAN Iğdır Sevdası AVUKAT SEVDA DOĞAN Cömert, cefakâr, cana yakın bir insandır Musa Doğan (1923-1992). Dostlarını seven; vefa ve yardımını kimseden esirgemeyen örnek bir insandır o. Siyasete il genel meclisi

Detaylı

ÖYKÜLERİ Yayın no: 170 ADALET VE CESARET ÖYKÜLERİ

ÖYKÜLERİ Yayın no: 170 ADALET VE CESARET ÖYKÜLERİ ADALET ve CESARET ÖYKÜLERİ Yayın no: 170 ADALET VE CESARET ÖYKÜLERİ Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen: Durmuş Yalman Kapak: Zafer Yayınları İsbn: 978 605 4965 24 3 Sertifika no: 14452 Uğurböceği

Detaylı

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir.

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir. Araştırmanın Yapıldığı Kayacık Köyü Hakkında Genel Bilgiler KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER KAYACIK İSMİNİN KAYNAĞI Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle

Detaylı

M. Sinan Adalı. İllustrasyonlar: Sevgi İçigen. yayın no: 115 NASIL MÜSLÜMAN OLDULAR? / 3

M. Sinan Adalı. İllustrasyonlar: Sevgi İçigen. yayın no: 115 NASIL MÜSLÜMAN OLDULAR? / 3 yayın no: 115 NASIL MÜSLÜMAN OLDULAR? / 3 Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür Yayınevi editörü: Özkan Öze iç düzen/kapak: Zafer Yayınları Tashih: Emine Aydın isbn: 978 605 5523 30 5 Sertifika no: 14452 3 Uğurböceği

Detaylı