ÇORLU YÖRESİ ÜRETİM İŞLETMELERİNDE TAM ZAMANINDA ÜRETİM SİSTEMİNDE MALİYET MUHASEBESİNİN UYGULANMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇORLU YÖRESİ ÜRETİM İŞLETMELERİNDE TAM ZAMANINDA ÜRETİM SİSTEMİNDE MALİYET MUHASEBESİNİN UYGULANMASI"

Transkript

1 T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇORLU YÖRESİ ÜRETİM İŞLETMELERİNDE TAM ZAMANINDA ÜRETİM SİSTEMİNDE MALİYET MUHASEBESİNİN UYGULANMASI SERKAN ATANOĞLU TEZ DANIŞMANI DOÇ. DR. FEHMİ YILDIZ EDİRNE 2009

2 i Hazırlayan: Tezin Adı: Serkan ATANOĞLU Çorlu Yöresi Üretim İşletmelerinde Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyet Muhasebesinin Uygulanması ÖZET Günümüzde iş hayatının güçlüğü ve karmaşıklığı bilinen bir gerçektir. Bu güçlüklerin önemli bir bolümü de işletmelerin içinde bulundukları rekabet ortamı oluşturmaktadır. Böylece bir ortamda işletmelerin kaliteli ve güvenilir mamul üretmeleri, hızlı dağıtım kanallarını kullanabilmeleri gibi eylemleri önem kazanmaktadır. Bu eylemleri yapmak için otomasyon gerçekleştirilmiş, sıfır stokla çalışabilen esnek üretim modellerini uygulayan işletmeler daha avantajlı olacaklardır. Bu avantajların körüklediği üretimin sıfır stokla ve sıfır hata ile gerçekleştirilmesi arzusu yeni bazı üretim sistemlerinin gelişmesine vesile olmuştur. Bunlardan biri de "Tam Zamanında Üretim" (JİT) sistemidir. Çalışmada TZÜ sistemi tanıtılarak alternatif bir maliyet muhasebesi sistemi uygulama imkanlarının araştırılması amaçlanmaktadır. Bu maksatla ilk bölümünde, TZU sisteminin tanımı, tarihçesi ve hedefleri ile birlikte, sistemin kurulması, kanbanlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, yeni bir maliyet muhasebesi sisteminin gerekliliği ve alternatif maliyet muhasebe sisteminin değerlendirilmesi yapılarak, TZÜ sisteminde imalat giderlerinin (ilk madde ve malzeme, işçilik ve genel üretim giderleri) tanımı bunların belirlenmesi, tespiti TZÜ sisteminde maliyet muhasebesini uygulama imkanı ve maliyet sisteminde maliyet muhasebesinin işleyişi hakkındaki bilgilere yer verilmektedir. Üçüncü bölümde ise bir anket çalışması yapılmış ve Tam Zamanında Üretim Sisteminin kullanılışı, Tam Zamanında Üretim Sisteminde maliyet muhasebesi ve bu sistemin maliyet sistemine etkileri hakkında bir anket çalışması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tam zamanında üretim, Tam zamanında maliyet muhasebesi

3 ii Preparet by Name of thesis : Serkan ATANOĞLU : Application of cost accounting system using that just in time method in area of Çorlu factories ABSTRACT Difficulty and complexity of business life today is known. These difficulties in a significant section of business is the competitive environment. Thus, in an environment of enterprises producing high-quality and reliable product attributes, such as rapid deployment actions is important to use the channel. Automation to perform this action is performed, zero stock production model will implement flexible working will be more advantageous for businesses. These benefits the production work is done with zero stock and zero error of the desire to develop new production systems, some have been involved. One of Just-In-Time production (JIT) system. On the studies JIT production system an alternative production system, by introducing cost accounting system is intended to research the application possibilities. Fort his purpose, the first section, JIT system definition, history and goals, together with the establishment of the system, focused on kan-ban. On the second section, a new cost accounting system requirements and the alternative cost accounting system evaluation is made, JIT system manufacturing costs (the first item and material, labor and production costs) definition of this determination, determination TZU system cost accounting in the application opportunities and cost system, the cost accounting of the operation the information about location is given. In the third section of the survey and a JIT production system using JIT production system, the cost accounting system and its impact on the cost of this system has keen running a poll about. Key Words: Just in time production, Just in time cost accounting

4 iii İÇİNDEKİLER ÖZET ABSTRACT İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER LİSTESİ TABLOLAR LİSTESİ i ii iii vi vii GİRİŞ 1 a. Problem 2 b. Amaç 2 c. Önem 2 d. Sayıtlılar 3 e. Sınırlılık 3 f. Kısaltmalar 4 BİRİNCİ BÖLÜM 1. Tam Zamanında Üretim Sistemi 1.1. Tam Zamanında Üretim Sisteminin Ortaya Çıkışı Tam Zamanında Üretimin Tanımı Tam Zamanında Üretim Sisteminin Amaçları Mamule Değer Katmayan işlemlerin Ortadan Kaldırılası Üretimde En Yüksek Kaliteye Ulaşma Maliyetlerin Minimize Edilmesi Tam Zamanında Üretim Sisteminin Unsurları Sınırlı Sayıda Tedarikçi Firma İle Çalışılması Fabrika Yerleşim Düzeninin İyileştirilmesi Hazırlık Zamanlarının Azaltılması Toplam Kalite Kontrolü Esnek İşgücü Kanbanlar Tam Zamanında Üretim Sisteminin Sağladığı Avantajlar 25

5 iv 1.7. Tam Zamanında Üretim Sisteminin Dezavantajları Tam Zamanında üretim Sisteminde Satın Alma Tam Zamanında Üretim Sisteminin Gerektirdiği Satınalma Prensipleri Tedarikçi İşletmenin Seçimi Nakliye ve Teslimat Parti Büyüklüklerinin Belirlenmesi Tam Zamanına Üretim Sisteminin Dayandığı Temel Yaklaşımlar Devamlı İyileşme (Kaizen) Hatasız Üretim (Poke-Yoke) Otonomasyon (Jidoko) 34 İKİNCİ BÖLÜM 2. Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyet Muhasebesi 2.1. Tam Zamanında Üretimde Maliyet Muhasebesi Sisteminin Tanımı Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyet Muhasebesi Sistemini Ortaya Çıkartan Sebepler Tam Zamanında Üretim Sisteminde Geleneksel Maliyet Muhasebesinin Yetersizliği Üretim Ortamının Değişmesi Maliyet Yapılarının Değişmesi Amortisman Metotlarının Yetersizliği Performans Ölçütlerinin Değişimi Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyet Muhasebesinin Yapısı Dönüşüm Sürecinin Hesaplanması Süreç Etkinliğinin İzlenmesi Pratik Kapasite Mamul Maliyeti İlişkileri Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyet Muhasebesinin İşleyişi İlk Madde ve Malzeme Giderleri İşçilik Giderleri Genel Üretim Giderleri 60

6 v Geleneksel Maliyet Muhasebesi Sistemi ve Tam Zamanında Üretim Sisteminin İşleyişlerinin Karşılaştırılması Tam Zamanında Üretim Sisteminde Satın Almanın Maliyet Muhasebesine Etkisi 67 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 3. Çorlu Yöresi Üretim İşletmelerinde Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyet Muhasebesi Uygulamasının Araştırılması 3.1. Araştırma Modeli Evren ve Örneklem Veriler ve Toplanması Verilerin Çözümlenmesi ve Yorumlanması Ölçekler Arasındaki İlişkiye Ait Bulgular İşletmede Çalışan Personel Sayısı İle Ölçeklerin Karşılaştırılması Tedarikçi Firma Sayısı İle Ölçeklerin Karşılaştırılması Tam Zamanında Üretim Sisteminin Uygulanması ile Ölçeklerin Karşılaştırılması Tam Zamanında Üretim Sistemine Geçmek İçin Eğitim ve Danışmanlık Hizmeti Alınması İle Ölçeklerin Karşılaştırılması Hammade ve Yarı Ürün Satın Aldığınız Tedarikçiler İle Uygun Miktar, Uygun Fiyat ve Kalitede Temin Konusunda Sözleşme İmzalanması İle Ölçeklerin Karşılaştırılması Muhasebe Kayıt Düzeninizin Basitlik Derecesi İle Ölçeklerin Karşılaştırılması Birim Maliyetlerin Hesaplanmasında Kullanılan Yöntemler İle Ölçeklerin Karşılaştırılması Ölçekler Arası İlişkin Bulgular 98 SONUÇ 100 KAYNAKÇA 103 EKLER 112

7 vi ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1: Kullanılan Kanban Tipleri 25 Şekil 2: Geleneksel Yöntemde Fabrika İşlem Akışı Şeması 57 Şekil 3: Tam Zamanında Üretim Sisteminde Fabrika Akış Şeması 58 Şekil 4: Tam Zamanında Maliyet Muhasebesinde Maliyetlerin Akışı 63

8 vii TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Geleneksel Üretim ile TZÜ Sistemi Arasındaki Farklılıklar 9 Tablo 2: TZÜ Ortamında Uygulanan Satın Alma İle Geleneksel Satın Alma Sistemlerinin Karşılıklı Analizi 30 Tablo 3: Tam Zamanında Üretim Unsurlarının Tam Zamanında Maliyet Muhasebesi Sistemine Sağladığı Üstünlükler 40 Tablo 4: Geleneksel ve Tam Zamanında Üretim Sisteminde Maliyet Yönetimi 44 Tablo 5: Üretim Sistemlerindeki Değişimlerin Maliyet Muhasebesi Sistemlerine Etkileri 46 Tablo 6: Geleneksel Performans Ölçütleri ile Tam Zamanında Üretim Sistemine Uyan Performans Ölçütleri 48 Tablo 7: Dönüşüm Süresinin Hesaplanmasında Dikkate Alınacak ve Alınmayacak Süreler 52 Tablo 8: Maliyetlerin İzlenebilirliği 56 Tablo 9: Maliyet Muhasebesi Kayıt Sistemlerinin Karşılaştırılması 62 Tablo 10: İşletmelerin Mülkiyet Açısından Durumu 71 Tablo 11: İşletme de Çalışan Personel Sayısı 71 Tablo 12: Tedarikçi İşletme Sayısı 71 Tablo 13: İşletmelerdeki Muhasebe Finansman İle İlgili Bölümler 72 Tablo 14: İşletmelerde Bilinen ve Uygulanan Yaklaşımlar 73 Tablo 15: Üretim Sistemi Uygulanırken Karşılaşılan Sorunlar 74 Tablo 16: Tam Zamanında Üretim Sistemi Uygulanıyor mu? 75 Tablo 17: Tam Zamanında Üretim Sistemine Geçmeyi Etkileyen Faktörler 76 Tablo 18: TZÜ Sistemine Geçiş İçin Eğitim Hizmeti Alınması Düşünülüyor mu? 78 Tablo 19: TZÜ Sistemi Uygulanıyorsa Karşılaşılan Problemler 78 Tablo 20: TZÜ nun Uygulanmasındaki Engeller 79 Tablo 21: İşletmelerdeki Stok Miktarları 80 Tablo 22: TZÜ Sistemine Geçildikten Sonra İşletmelerdeki Stok Durumu 81 Tablo 23: Tedarikçiler İle Sözleşme İmzalama Durumu 82 Tablo 24: Tedarikçiler ile Sözleşme İmzalama Süresi 82 Tablo 25: Hammadde ve Malzeme Durumunu Tespit Etme 83 Tablo 26: Muhasebe Kayıt Düzeninin Basitlik Derecesi 83

9 viii Tablo 27: Maliyet Muhasebesinden Yararlanma Ölçüleri 84 Tablo 28: Birim Maliyetlerini Hesaplama Şekilleri 84 Tablo 29: Genel Üretim Maliyetlerinde Maliyet Unsurlarının Önemi 85 Tablo 30: Genel Üretim Maliyetlerinde Dağıtım Ölçütleri 86 Tablo 31: Genel Üretim Giderlerinin Maliyetlere Yüklenmesinde Kullanılan Dağıtım Anahtarları 87 Tablo 32: Tam Zamanında Üretim Sisteminin İşletmelere Getirdiği Faydalar 88 Tablo 33: Ölçekler Arası İlişkiler 90 Tablo 34: : Personel Sayısı İle Ölçekler Arasındaki Anlamlılık 91 Tablo 35: Tedarikçi Firma Sayıları ve Ölçeklerin Karşılaştırılması 92 Tablo 36: Tam Zamanında Üretim Sisteminin Uygulanması ve Ölçekler Arası İlişki Düzeyi 93 Tablo 37: TZÜ Sistemine Geçmek Ve Danışmanlık Hizmeti Arasındaki İlişki 94 Tablo 38: Hammadde Temininde Tedarikçiler İle Uygun Miktar ve Kalitede Temin Sözleşmesi İmzalaması ve Ölçeklerin Karşılaştırılması 95 Tablo 39: Muhasebe Kayıt Düzeni Ve Ölçekler Arasındaki İlişki 96 Tablo 40: Birim Maliyetlerin Hesaplanmasında Kullanılan Yöntemler İle Ölçeklerin Karşılaştırılması 97 Tablo 41: Ölçekler Arası İlişkiler 98

10 GİRİŞ Bugünün üretim işletmeleri uzun dönemde ve yeteri kadar kar amaçlayarak sürekliliklerini sağlayabilmek, ülke içi rekabet ortamının ötesinde, küresel rekabet ortamına da ayak uydurmak zorundadırlar. Bunun için söz konusu işletmelerin düşük maliyetli ve yüksek kalitede mal ve hizmet üretmeleri gerekir. Bu ise, işletme faaliyetlerinin verimli bir şekilde gerçekleştirilmesine ve yüksek kalitede hammadde ve malzeme satın alınmasına bağlı olmaktadır. İşletme faaliyetlerinin etkin kılınması ve yüksek kalitenin yakalanması, imalat teknolojilerindeki gelişmeleri izleyerek, işletmenin imalat yapısının bu değişmelere uygun hale getirilmesin ve otomasyonun yanı sıra kalifiye eleman istihdam etmesini gerektirir. Belirtilen bu şartlar doğrultusunda TZÜ felsefesi ortaya çıkmıştır. TZÜ felsefesi, gerekli olan en uygun zamanda ve miktarda hammadde satın alınmasını, tam zamanında ve gerektiği kadar mamul üretilmesini ifade eder. Bu sistemde stokların etkin kullanımı ile verimliliğin arttırılması amaçlanmaktadır. Stokların etkin kullanımı hammadde alımı ile başlar ve mamulün mal olarak üretim sürecine terk etmesi ile sona erer. TZÜ yöntemi, uygulandığı işletmelerde tüm yönetim fonksiyonlarını etkilemekte ve kuruluşların örgüt yapılarında, üretim yöntemlerinde, performans ölçütlerinde ve personel politikalarında temel bazı değişmelere neden olmaktadır. Bu değişimlerin temel amacı, mamul ya da hizmetlerin oluşumuna değer katmayan tüm faaliyetlerin minimuma indirilmesi, mamulün kalitesinin yükseltilmesi ve tüm faaliyetlerde birleştirmeye gidilmesi ile işletmenin toplam verimliliğinin artırılmasıdır. Son zamanlarda sermayenin küreselleşmesi, gümrük duvarlarının indirilmesi, pazarda ve teknolojide meydana gelen önemli değişimler sonucunda imalat stratejilerinde önemli gelişmeler olmuştur. TZÜ üretim sistemi de bu değişmeler sonucunda Japonlar tarafından ilk kez Toyata da uygulanmaya başlanmıştır. İşgücü seçimine oldukça özen gösterilmiştir. Eğitime oldukça önem verilmekte ve personelin büyük bir bölümü eğitimlere tabi tutulmaktadır. Üretim hattında personelin kararlara katılımı sağlanmıştır. Bu sayede sorunlar daha kısa sürede tespit edilip, çözümler geliştirilebilmektedir. 1

11 a. Problem Günümüz işletmelerinin yöneticileri, sadece dönem sonunda oluşan karla ilgilenmeyi bırakıp, daha etkin ve verimli bir şekilde daha az maliyetle işletmelerini karlı hale nasıl getirebileceklerini düşünmekte, dünyada yeni çıkan maliyet yaklaşımlarını işletmelerinde uygulamaya çalışmaktadırlar. Bu yeni yaklaşımlardan biri de Japonya da doğup gelişmiş olan Tam Zamanında Üretim Sistemi yaklaşımdır. Bu yaklaşım işletmeler tarafından bir bütün olarak görülmeli, sadece üretimden oluştuğu düşünülmemelidir. Üretimden satın almaya oradan muhasebeye kadar bu yaklaşım tam olarak uygulanmalıdır. Muhasebe konusunda maliyetlerin daha kolay, anlaşılır ve rahat olarak anlaşılabilmesi için TZÜ sisteminde maliyet muhasebesi önem arz etmektedir. b. Amaç Bu araştırma da üretim işletmelerinde maliyet muhasebesinin işleyişinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca Tam Zamanında Üretim sisteminin maliyet muhasebesine etkileri ve bu doğrultuda maliyet muhasebesinde yaşanan değişimler tespit edilmeye çalışılmıştır. Çorlu yöresindeki üretim işletmeleri incelenerek Tam Zamanında Üretim Sistemi uygulayıp uygulamadıkları ve sistem hakkındaki fikirleri alınmaya çalışılmıştır. Uyguladıkları maliyet muhasebesi sistemleri hakkında incelemeler yapılıp sistemlerinin TZÜ sistemindeki maliyet muhasebesine ne kadar uygun oldukları araştırılmıştır. c. Önem İşletmelerin amaçlarının sadece kar etmek değildir. Karın yanında, işletme içindeki sistemin doğru işlemesi, herhangi bir konuda aksaklık yaşanmaması da önemli bir noktadır. İşletme içinde üretim safhasında veya ondan önce veya ondan sonra yaşanabilecek herhangi bir aksaklık tüm işletmeyi önemli bir ölçüde 2

12 etkileyebilmektedir. Yaşanan aksaklıklar yanında işletme yöneticileri için önemli olan bir nokta da doğru, sade ve anlaşılabilir bilgiye sahip olmaktır. Tam zamanında üretim sisteminde maliyet muhasebesi yardımıyla işletme yöneticileri maliyetleri daha basit ve direkt olarak gözlemleyebilmektedirler. Ancak, işletmelerin bu sistemin amacını doğru kavrayabilmeleri önemlidir. Doğru kavranan bir bilginin uygulanması da kolaylaşır. d. Sayıltılar 1. Üretim işletmelerinin bir çoğunda Tam Zamanında Üretim Sisteminin bilindiği görülmektedir. 2. İşletmelerin bir çoğunda stoklar ve yan sanayi ile ilgili eksiklikler görülmektedir. TZÜ sistemi isim olarak bilinse bile tam anlamıyla işleyişi hakkında yeterli bilgiye işletmeler sahip değillerdir. 3. Tam zamanında üretim sistemine geçmek isteyen bir çok işletmenin danışmanlık hizmeti almak istediği görülmüştür. 4. TZÜ sistemini uygulayan işletmeler içinde en çok karşılaşılan sorun, üretim planlama sistemi ile uyumsuzluktur; çalışanlar değişime hazır değildirler ve makine hazırlık sürelerinin uzun olmasından şikayet etmektedirler. 5. İşletmelerin birçoğu karar alırken maliyet muhasebesinden etkin bir şekilde yararlanmamaktadırlar. 6. Birim maliyetlerin hesaplanmasında işletmeler daha çok fiili maliyetleri kullanmaktadırlar. Aralarında tam bir birlik yoktur. e. Sınırlılık Çalışma üretim işletmeleri üzerinde yapıldığı ve çok büyük bir alanı kapsadığı için Çorlu yöresi üretim işletmeleri seçilmiş ve üzerlerinde çalışma yapılmıştır. Diğer bölgeler araştırmaya dahil edilmemiştir. Yapılan anket çalışması tam sayı olarak gerçekleştirilmiştir. Çorlu Ticaret ve Sanayi Odası ve KOSGEB ziyaret edilerek bölgede yer alan üretim işletmeleri hakkında bilgi alınmıştır. Bölgede yer alan üretim işletmelerinden 42 tanesi anket çalışmasına katılmıştır. 3

13 f. Kısaltmalar ANOVA: Tek Yönlü Varyans Analizi F : Önemlilik/Anlamlılık JIT : Just in Time LSD : Least Significant Difference Test (En Küçük Önemli Fark) N : Katılımcı Sayısı Ort : Ortalama P : Olaslık düzeyi Ss : Standart Sapma SPSS : Statistic Packege for Social Sciences TZÜ : Tam Zamanında Üretim 4

14 BİRİNCİ BÖLÜM 1. TAM ZAMANINDA ÜRETİM SİSTEMİ 1.1 Tam Zamanında Üretim Sisteminin Ortaya Çıkışı Endüstri dünyasında 1920 li yıllara kadar olan süreç, emek-yoğun üretimin ağırlıklı olarak uygulandığı dönem olmuştur. Emek-yoğun üretim sisteminde iyi eğitilmiş vasıflı işçi büyük rol oynamaktadır ve üretim basit, çok amaçlı tezgahlarla tüketicinin isteğine göre gerçekleştirilmektedir. I. Dünya Savaşı ndan sonra Henry Ford ve General Motors dan Alfred Sloan uzunca süredir Avrupalı işletmelerin öncülüğünde yürüyen dünya otomotiv sanayini, emek-yoğun üretim tarzından seri üretim çağına taşımışlardır. Henry Ford ve Alfred Sloan 1920 yılından sonra kitle üretim yöntemini geliştirmişlerdir. Kitle üretim yöntemi ise, belirli konularda yetişmiş profesyonellerin tasarımı ile vasıfsız veya az vasıflı işçi kullanarak, pahalı ve tek amaçlı tezgahlarla üretim yapmaktadır. Yaşamakta olduğumuz siyasal, sosyal ve ekonomik krizler ile yoğun rekabet ortamı, işletmeleri varlıklarını sürdürebilmek için daha düşük maliyetlerle daha kaliteli mamulleri üretmek durumunda bırakmaktadır (Schniederjans ve Olson,1999:4). Bunu gerçekleştirmek için de işletmeler, fazla sermaye yatırımı gerektirmeyen, verimliliği ve üretkenliği arttırıcı yeni üretim teknolojileri geliştirmenin yollarını aramaktadırlar. Bu arayışlardaki amaç gereksiz olanları ortadan kaldırarak üretim zamanını dolayısıyla maliyetleri azaltmak ve verimliliği arttırmaktır. Bu arayışlar sonucu ortaya çıkan sistemlerden bir tanesi de Tam Zamanında Üretim Sistemidir. Tam zamanında üretim ilk defa Toyota başmühendisi Taiichi Ohno tarafından geliştirilerek uygulamaya konulmuştur. Japonların bir yöntemidir. Tam Zamanında Üretim sistemi ilk olarak II. Dünya Savaşı sonrasında, içinde bulundukları ekonomik şartlarda Japonya da ortaya çıkmış fakat sağladığı başarıdan dolayı Japon endüstrisinin kalite geliştirme çalışmalarıyla beraber ülkenin küçük coğrafi yapısı, kıt kaynaklara sahip olması gibi zorlayıcı sebeplerden dolayı ortaya çıkmış olması, verimlilik artışı sağlaması, maliyetleri düşürmesi ile tüm dünyada dikkatleri üzerine toplamıştır ve kısa zamanda tüm dünyaya yayılmıştır. Savaştan sonra, zaten sınırlı olan doğal kaynaklara, işgücü ve sermaye kaynaklarının da yetersizliği ilave edilince Japonya, iktisadi varlığını 5

15 devam ettirebilmek için sınırlı durumdaki kaynakları mümkün olan en düşük maliyetle kullanmayı öğrenmek durumunda kalmıştır. Bir felsefe olarak da ifade edilen TZÜ in ortaya çıkışında bu tür ihtiyaçlar önemli yer tutmaktadır. TZÜ felsefesi, Amerikan imalat sistemindeki temel ilkelerin Japonya ortamında şekillendirilmesi ile geliştirilmiştir. T. Ohno Amerikan süpermarket fikrinden etkilenmiş ve süpermarketlerin işletilmesindeki temel ilkeler TZÜ sisteminin kavramsal alt yapısını oluşturmuştur (Acar, 1995:3) petrol krizi sonrasında TZÜ felsefesinin önemi diğer Japon işletmelerince de anlaşılmış ve ülke genelinde uygulama alanı bulmuştur. Bu felsefeye dayalı üretim 1980 lerin başından itibaren Amerika ve Avrupa da da uygulanmaya başlanmış ve hızla bütün dünyaya yayılmıştır (Acar, 1995: 4). Bugün dünyaca ünlü General Motors, Apple Computer ve IBM firmaları bu yöntemi uygulamaktadırlar (Özkan ve Esmeray, 2002:130). Bu sistem Japon endüstrisinin kalite geliştirme çalışmalarıyla beraber ülkenin küçük coğrafi yapısı, kıt kaynaklara sahip olması gibi zorlayıcı sebeplerden dolayı ortaya çıkmış, verimlilik artışı sağlaması, maliyetleri düşürmesi ile tüm dünyada dikkatleri üzerine toplamıştır (Tolon, 2000: 10). 1.2 Tam Zamanında Üretim Sisteminin Tanımı Tam zamanında üretim sistemi; gerekli ürünleri, gerekli miktarlarda üretme yaklasımı veya bir üretim isletmesinde verimsiz işlemlerin işletmeden uzaklaştırılması suretiyle mükemmelliğe ulaşma yaklaşımıdır. Japonlar'ın bir üretim felsefesi olarak ortaya çıkan Tam Zamanında Üretim de aslında, yalnızlığa itilmiş bir ülkenin yaşam mücadelesidir aslında. Japonya savaştan çıkmış ve ağır kayıplar vermiştir. O dönemde, yerli sanayi bir çok kısıtla mücadele etmektedir, iç pazar küçüktür ve talep çok çeşitlidir, bir işçiyi işten çıkarmak çok zordur, ülke ekonomisi çok kötü durumdadır, büyük çapta teknolojilerin satın alınması zordur, Japon hükümeti yabancı yatırımı yasaklamıştır. Şartlar, yaratıcılığı ortaya çıkarmış ve Japonlar, eldeki kaynaklarla daha iyisini yapmak için MUDA (israf) ile bir mücadeleye girişmiştir. Muda ile yapılan yaşam savaşının sonucu da sürekli iyileştirme felsefesiyle birlikte tam zamanında üretim sistemini literatüre kazandırmıştır (http://www.sistemim.com.tr/article_tr_jit.htm Erişim tarihi: ). 6

16 Tam zamanında terimi, genellikle sloganlaşmış tanımıyla sadece gerekli parçaların, gerekli olduğu miktarlarda, gerekli görülen kalite düzeyinde, gerekli olduğu zaman ve yerde üretilmesidir. Ayrıca, bu tanım tam zamanında üretimin geniş anlamda israfın önlenmesi yoluyla maliyetlerin azaltılması olarak ta açıklanmaktadır. İşletme ortamında çeşitli üretim sistemlerinden söz edilebilir. Kullanılan üretim yöntemine göre bir sınıflandırma yapıldığında; birincil üretim, analitik üretim, sentetik üretim, fabrikasyon üretimi ve montaj üretimi söz konusu olur. Üretim akışına göre yapılan bir sınıflandırma ise, sipariş üretimi, parti üretimi ve sürekli üretimdir. Son zamanlarda ortaya çıkan ve Japon sistemi olarak adlandırılan JIT (Just-in-Time) üretim sistemi ise bu üretim sistemlerine göre bir takım farklılıklar göstermektedir (Özkan ve Esmeray, 2002:129). Tam zamanında üretim literatürde temelde aynı olmak üzere farklı şekillerde tanımlanmaktadırlar ama TZÜ ı tanımlamadan önce TZÜ'in ne olmadığını da belirtmekte fayda vardır. TZÜ bir stok azaltma programı, temel bir tedarikçi programı ve hücresel bir atölyenin yeniden şekillendirilmesi değildir. TZÜ, bir ilk madde ve malzemeyi, ara ve nihai ürünü ihtiyaç olduğu zamanda ve miktarda sunmaktır. Baykoç, Abacı, Duyar (2002: 140) ye göre tam zamanında üretim; ihtiyaç kadar talebi, mükemmel kalite ile artıksız olarak bir an önce üretmek ve istendiği zamanda doğru yere nakletmektir. Tam zamanında üretim sistemi; gerekli ürünleri, gerekli miktarlarda üretme yaklaşımı veya bir üretim isletmesinde verimsiz işlemlerin isletmeden uzaklaştırılması suretiyle mükemmelliğe ulaşma yaklaşımıdır ve TZÜ tam zamanında satın alma ve tam zamanında üretimi gerektiren bir maliyet ve stok kontrol sistemidir de denebilir (Güneş ve Firuzan, 1999: 29). Bu sistemde üretim, petrol boru hattına benzetilmekte ve üretim aşamasında maliyetleme yapılmamaktadır. Üretilen mamuller sonradan maliyetlenmektedir. Bu özellikten dolayı sistem, itme esasına göre değil; çekme esasına göre çalışmakta ve geleneksel maliyetlemeden farklılaşmaktadır. Tam zamanında üretimin en genel tanımı (Tolon, 2003: 10); üretim için gerekli olan malzemenin gerektiği anda ihtiyaç noktasında bulunmasını temin eden ve sıfır envanteri hedef alan bir malzeme yönetim sistemidir. 7

17 TZÜ sistemi aslında bir çekme sistemidir. Talep üretim hattının sonuna gelir. Talep son istasyona ulaştığında, ürünü oluşturmak için gerekli olan parçaların elde bulunup bulunmadığına bakılır. Eğer elde bulunuyorsa bu istasyondaki üretime hemen başlanır; aksi taktirde, gerekli sayıda parçayı çekmek için bir önceki istasyona talepte bulunulur. Böyle bir durumda, bu istasyondaki üretim ancak bir önceki istasyondan gerekli parçalar buraya ulaştığında başlar. Benzer şekilde, buradaki prosedür üretimin ilk aşamasına kadar uygulanarak tüm üretim hattı boyunca düzgün bir parça akışı sağlanır (Baykoç, Ege, Shahla, 2002:18) Tam Zamanında Üretim Sisteminin Amaçları TZÜ sisteminin temelinde, malzemeleri, ara mamülleri ve mamülleri tam ihtiyaç olduğu zaman yaratmak veya teslim almak/teslim etmek bulunmaktadır. Bunun temel faydası, stok seviyesini ve tedarik süresini azaltmasıdır. Diğer taraftan işletmelerin çok çeşitli ürünler üretmesini ve bunların üretim süreçlerinin kısa bir hazırlık zamanı ile bir ürünün üretiminden diğerine hızlı bir şekilde geçmeye olanaklı olması TZÜ uygulamasını kolaylaştırmaktadır. Bunun anlamı da daha küçük miktardaki esnek üretimdir. Böylece değişen istekler için üretimin esnekliğinin artmasıdır (Acar, Ömürbek ve Eroğlu, 2006: 22). Tam zamanında üretim modelinin dayandığı ana temeller zaten bir işletmenin genel anlamda uygulamada çizdiği amaçlarıdır. Örneğin, mamulü ekonomik üretime uygun olarak tasarlamaktır. Burada tasarımdan kasıt maliyetlerin asgaride tutulabilmesine çalışmaktır. Bunun sağlanabilmesi için genelde fazla işgücü gerektirmeyen, uzmanlık istemeyen tasarımlar tercih edilmeli üretim sürecine katkı sağlamayan işlemler dahil edilmemelidir. Tam zamanında üretim sistemi özellikle işgücünün esnek kullanımını arttırmayı, üretimde kullanılan teçhizatın ölü zamanını büyük ölçüde düşürmeyi ve ana firma ile tedarikçiler arasındaki ilişkileri geliştirmeyi amaçlamaktadır (Parlak, 2000: 675). İşletmelere göre tam zamanında üretim sisteminin amacı, firmalarda stok havuzcuklarının ortadan kaldırılmasıyla tedarikçi ile müşteri arasındaki mesafede pürüzsüz ve kesintisiz bir malzeme akışının sağlanmasıdır. Tam zamanında üretim 8

18 sistemi, bütün ekonomi bakımından verimi arttıran, maliyetleri düşüren, piyasaya yeni ve kaliteli ürünler getiren yeni bir teknolojik sistem getirmiştir (Ansal, 1999: 15). Başka bir değişle geleneksel üretim biçimi ve anlayışı yerine, modern sanayi üretim biçimine uygun yeni bir ekonomik ideoloji getirmiştir. Maliyetlerin aşağıya çekilmesinde ürün tasarımı kadar fabrika içi yerleşim de önemlidir. Yanlış tasarlanmış fabrikalarda genelde, gereksiz yarı mamul stokları, etrafta boşta kalan işgörenler, bir tarafta makineler ve işgörenler çalışırken, diğer tarafta makine ve işgörenlerin boş beklemesi gibi birçok sorundan oluşan bir karmaşa vardır (Erdoğan, Haşit, Taşer, 2006:192). Mamul yaşam dönemlerinin kısalması, tüketicilerin bilinçlenmesi, yüksek kalite, düşük maliyet beklentisi nedeniyle artan rekabet düzeyi vb. gelişmeler işletmeleri geleneksel üretim sistemlerinden, yalın üretim sistemlerine yönlendirmektedir. Bu dönüşüm sırasında önem kazanan tam zamanında üretim sistemi, üretim ortamında ve tekniklerinde değişime yol açmıştır. Geleneksel üretim sistemi ile TZÜ ortamında yapılan üretimin farklılaştığı noktaları şu şekilde özetleyebiliriz (Gürdal, 2007: 150); Tablo1: Geleneksel Üretim ile TZÜ Sistemi Arasındaki Farklılıklar GELENEKSEL ÜRETİM TAM ZAMANINDA ÜRETİM İtme Sistemi Çekme Sistemi Fazla Miktarda Stok Az yada Sıfır Stok Süreçlerden Oluşan Yapı Üretim Hücreleri Çok Sayıda Tedarikçi İle Çalışma Az Sayıda Tedarikçi ile Çalışma Genel Üretim Giderlerinin Bir veya İki Maliyet Havuzundan Geçerek Dağıtılması Genel Üretim Giderlerinin Gerektiği kadar Maliyet Havuzundan Geçerek Dağıtılması Merkezi ve Yardımcı Hizmet Gider Yerleri Merkezi Olmayan Yardımcı ve Hizmet Gider Yerleri Uzmanlaşmış İşçilik Çok Yönlü İşçilik Üretimde Durma ve Yeniden Faaliyete Üretimde Durma ve Yeniden Faaliyete Başlama Süresinin Normal Kabul Edilmesi Başlama Süresinin En Aza İndirilmesi Normal ve Anormal Firelerin Bulunması Firelerin Tümünün Anormal Kabul Edilmesi Üretim Tamamlandıktan Sonra Kalite Kontrol Sürekli Kalite Kontrolü Kabul Edilebilir Kalite Düzeyleri Toplam Kalite Kontrolü Karmaşık Maliyet Muhasebesi Basit maliyet Muhasebesi Kaynak: Gürdal, Kadir., (2007): Maliyet Yönetiminde Güncel Yaklaşımlar, Ankara: Siyasal Kitapevi, 243 9

19 Mamule Değer Katmayan İşlemlerin Ortadan Kaldırılması Tam zamanında üretim kimilerine göre bir stok programı, sadece satıcıları kapsayan bir çalışma, bir malzeme projesi veya malzeme ihtiyaç planlaması (MRP) nin yerine geçecek bir programdır. Kimilerine göre ise tam zamanında üretim sistemi, temel amacı israfı elimine edilmesi olan ve işletmenin tümünü kapsayan bir çalışma düzenidir. Bu tanımlarda yer alan israf, bir mamulün elde edilmesinde katma değeri olmayan her şey demektir. Katma değeri olmayan her şey ise özetle, maddi, mali ve beşeri unsurlardaki gereksiz kullanımlardır. Katma değeri olmayan faaliyetlerin teşhis edilmesinde izlenecek en basit yol, aşağıda belirtilen sorulara sırasıyla cevap aramaktır (Pekdemir, 1993:30) : Herhangi bir faaliyet (örneğin, teftiş etme, taşıma, teslim alma, satın alma siparişi verme ve sevk etme) fiziksel ve kimyasal olarak herhangi bir değişiklik yaratmadan, maliyetleri arttırıyor mu? Herhangi bir parça, imalat alanındaki hareketi sırasında herhangi bir noktada duraklama yaratıyor mu veya işi tümden durduruyor mu? Zamanında uygun şekilde yapılmayan şeylerin telafi edilmesine yönelik çalışmalar yapılıyor mu? Eğer bu sorulardan herhangi birine evet cevabı veriliyor ise, o faaliyet elimine edilmeye, gözden geçirilmeye ihtiyaç duyuyor demektir. Mamulün üretilmesinde hammadde girişinden mamul olarak ortaya çıkışına kadar geçen toplam süre beş aşamadan oluşur (Özkan ve Esmeray, 2002:132: İşleme süresi Kontrol süresi (mamulün istenilen kalitede olup olmadığının tespiti veya mamulün istenilen kaliteye ulaştırılması için harcanan süre) Taşıma süresi (mamulün bir yerden başka bir yere taşınması için gereken süre) Bekleme süresi (mamulün işlem görme, taşıma veya kontrol edilmesi için beklenen süre) 10

20 Depolama süresi (yarı mamul veya mamullerin işlem görme veya sevk edilmesi için depodaki bekleme süresi) Bütün bu aşamalar içinde mamulün gerçek değerini artıran süre, sadece işleme süresidir. Diğer süreler mamulün değerine herhangi bir katkı sağlamayıp, sadece maliyeti arttıran aşamalardır. Çoğu işletmede işleme süresi, toplam üretim süresinin ve maliyetinin %10 nun altındadır. Bu sebeple işleme süresi dışındaki diğer sürelerin (değer yaratmayan süre) mümkün olduğu ölçüde azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılması toplam maliyeti azaltacaktır. TZÜ ortamında, üretimin tüm aşamalarında israfın ortadan kaldırılabilmesi için, aşağıda belirtilen ikincil hedeflerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir (Firuzan ve Ayvaz, 2004: 21): a. Miktar ve çeşit açısından talepteki günlük-aylık dalgalanmalara sistemin adaptasyonunu sağlamak üzere kalite fonksiyonunun geliştirilmesi, b. Her sürecin, sonraki süreçlere sadece iyi (hatasız) parçaları göndermesini sağlamak üzere kalite güvence sisteminin kurulması, c. Sistemin insan kaynağını kullanarak maliyet azaltma hedefine ulaşabilmesini sağlamak üzere, insana saygının egemen olduğu bir örgüt kültürünün oluşturulması, Temel hedefe ulaşabilmek için öncelikle Tam Zamanında Üretim sisteminde bu ikincil hedeflerin birbirleriyle olan ilişkileri de göz önüne alınarak gerçekleştirilmesi gereklidir Üretimde En Yüksek Kaliteye Ulaşma Hızla değişen tüketici isteklerine yanıt verebilmenin ve pazar payını arttırabilmenin en önemli gereklerinden biri de yüksek kalitede ürün üretmektir. Tam Zamanında Üretim yaklaşımının getirdiği en önemli kavram ise tasarım kalitesidir. Sözkonusu olan, kaliteye yönelik sorunları tasarım sürecinde çözmeye çalışmak, diğer bir deyişle üretim-tasarım entegrasyonu çerçevesinde toplam kaliteyi sağlamaktır (Gürlek, 1992: 109). Kalite yönetimi açısından, yapıldıktan sonra hatayı bulmak ve düzeltmeye çalışmak yerine, hatayı yapılmadan önce önlemek önemli bir unsurdur. 11

TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING)

TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING) TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING) TAM ZAMANINDA ÜRETİM (JUST IN TIME MANUFACTURING) İstenilen zamanda İstenilen miktarda Her türlü kaynak israfını önleyecek şekilde yapılan üretim Tam Zamanında

Detaylı

Üretim Yönetimi Nedir?

Üretim Yönetimi Nedir? Üretim Yönetimi Üretim Yönetimi Nedir? Üretim süreçlerini ilgilendiren tüm kararların alınması ile ilgili disiplindir. Üretilen malların istenilen nicelikte ve zamanda en az giderle oluşmasını amaçlar

Detaylı

YALIN SİSTEM VE KAZANIMLARI

YALIN SİSTEM VE KAZANIMLARI YALIN SİSTEM VE KAZANIMLARI www.yalinenstitu.org.tr 1 YALIN ENSTİTÜ Yalın Düşünce AMAÇ Müşteriye mükemmel değer sunmak YÖNTEM İsraflardan arındırılmış mükemmel prosesler 2 YALIN ENSTİTÜ Değer Müşteriye

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

1.ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ KAVRAMI

1.ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ KAVRAMI ÜRETİM YÖNETİMİ 1.ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ KAVRAMI 1.1. ÜRETİM TANIMI İktisat dilinde, üretim; her türlü fayda yaratma (şekil değişikliği, zaman değişikliği, mekan değişikliği... vb ile) veya iktisadi

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Tedarik Zinciri Nedir? Hammadde temini yapan, onları ara mal ve nihai ürünlere çeviren, nihai ürünleri müşterilere dağıtan, üretici ve dağıtıcıların oluşturduğu bir ağdır. TARLADAN

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş

Endüstri Mühendisliğine Giriş NOT: MRP ve TAM ZAMANINDA ÜRETİM ARASINDAKİ FARKLAR ile ilgili notlar sizlere çalışmanız için derste işlenmemiştir Endüstri Mühendisliğine Giriş 26 Aralık 2012, Şişli-Ayazağa, İstanbul, Türkiye. Yard.

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM

GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM GRUP TEKNOLOJİSİ VE HÜCRESEL ÜRETİM Grup Teknolojisi Ve Hücresel Üretim Kavramları Grup teknolojisi oldukça geniş bir kavramdır. Üretim ve endüstri mühendisliği alanlarında

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ

1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÜRETİM VE ÜRETİM YÖNETİMİ 13 1.1. Üretim, Üretim Yönetimi Kavramları ve Önemi 14 1.2. Üretim Yönetiminin Tarihisel Gelişimi 18 1.3. Üretim Yönetiminin Amaçları ve Fonksiyonları

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

Şirketler artan maliyetlerini son tüketiciye yansıtmamayı da tercih edebilir. Bu durumda şirket fiyat baskısı altında ezilir.

Şirketler artan maliyetlerini son tüketiciye yansıtmamayı da tercih edebilir. Bu durumda şirket fiyat baskısı altında ezilir. 7 İsraf İsraf şirketlerde maliyetlerin yükselmesine neden olur. Bu maliyetler son tüketiciye fiyat etiketinde yansır. Tüketiciler pazardaki daha ucuz ürünleri tercih etmeye başlar. Şirket rakipleriyle

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

YÖNETİMİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ. Neslihan ŞİMŞEK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ

YÖNETİMİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ. Neslihan ŞİMŞEK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ YALIN YÖNETİMİN SAĞLIK SEKTÖRÜNDE UYGULANABİLİRLİĞİ Neslihan ŞİMŞEK İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ GİRİŞ Sağlıkta artan maliyetleri ve israfı azaltmak, kaliteyi artırmak, hasta ve çalışan memnuniyetini artırmak Yalın

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME BILGI SISTEMLERI ÜNİTE 7 GİRİŞ İşletmelerin işlerini yürütebilmeleri için tedarikçileri, müşterileri, çalışanları, faturaları, ödemeleri, mal ve hizmetleri ile ilgili birçok

Detaylı

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim

Üretimin Modernizasyonunda Üretim Süreçlerinin Yenileştirilmesi insansız seri üretim Üretimin yenileştirme çalışması İş gücü, zaman ve enerji kullanımları konusunda avantaj sağlayan bir yöntemdir. Üretimin modernizasyonu Firmaların rekabet avantajlarını kazanmaları ve sürdürebilmeleri

Detaylı

Satınalma Yönetiminde 14 adımlık Tasarruf Listesi

Satınalma Yönetiminde 14 adımlık Tasarruf Listesi / Satınalma Tasarruf Listesi 1 Satınalma Yönetiminde 14 adımlık Tasarruf Listesi Bu sunum sadece cengizpak.com.tr site üyeleri içindir Hazırlayan : Cengiz Pak cengizpak.com.tr Avcının Silahı Kullanılabilir

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ TOPLAMA ve ANALİZ SİSTEMİ OTOMASYONUNUN KURULMASI

SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ TOPLAMA ve ANALİZ SİSTEMİ OTOMASYONUNUN KURULMASI AR-GE MERKEZLERİ İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ PAYLAŞIM TOPLANTISI AR-GE YÖNETİMİ YILDIZ KALIP SAN. TİC. A.Ş. SAC PARÇA ÜRETİM BÖLÜMÜNDE ENERJİ ANALİZÖRLERİYLE VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA AMAÇLI İŞ EMRİ TAKİP, VERİ

Detaylı

1 Teknolojideki hızlı değişme ve gelişmeler üretim metot ve sistemlerini de hızla değiştirmektedir. Bu değişime ve gelişime bağlı olarak üretimde yeni teknolojiler ve üretim sistemleri kullanılmaktadır.

Detaylı

DEPO YÖNETİMİ VE DEPO YÖNETİM SİSTEMLERİ ÖNEMİ

DEPO YÖNETİMİ VE DEPO YÖNETİM SİSTEMLERİ ÖNEMİ DEPO YÖNETİMİ VE DEPO YÖNETİM SİSTEMLERİ ÖNEMİ Depo nedir? Depo Hizmeti alan iç ve dış müşteriler için, depo tam zamanlı ve müşteri odaklı çalışan stratejik destek bir birimdir. Depo, katma değer üretilen

Detaylı

11.12.2014. Bir Yıkımdan Doğuşun Hikayesi IV. TÜRKİYE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR SATINALMA PROFESYONELLERİ BULUŞMASI. Bir Yıkımdan Doğuşun Hikayesi

11.12.2014. Bir Yıkımdan Doğuşun Hikayesi IV. TÜRKİYE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR SATINALMA PROFESYONELLERİ BULUŞMASI. Bir Yıkımdan Doğuşun Hikayesi Bir Yıkımdan Doğuşun Hikayesi IV. TÜRKİYE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR SATINALMA PROFESYONELLERİ BULUŞMASI Wow İstanbul Hotel & Convention Center 30 Kasım 2014 Satın Almada Yalın Yaklaşımlar Alper REİSOĞLU Bir

Detaylı

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu

Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu Kurumsal Uygulamalar ve Bilgi Teknolojileri Entegrasyonu 20.12.2013 Kurumsal Bilgi Sistemleri Satış ve Pazarlama Bilgi Sistemleri Muhasebe ve Finans Bilgi Sistemleri İnsan Kaynakları Bilgi Sistemi Üretim

Detaylı

YAZARLARIN ÖZGEÇMİŞİ... İİİ ÖN SÖZ... V İÇİNDEKİLER... Vİİ TABLO LİSTESİ... XV ŞEKİL LİSTESİ... XVİİ

YAZARLARIN ÖZGEÇMİŞİ... İİİ ÖN SÖZ... V İÇİNDEKİLER... Vİİ TABLO LİSTESİ... XV ŞEKİL LİSTESİ... XVİİ İÇİNDEKİLER YAZARLARIN ÖZGEÇMİŞİ... İİİ ÖN SÖZ... V İÇİNDEKİLER... Vİİ TABLO LİSTESİ... XV ŞEKİL LİSTESİ... XVİİ 1. BÖLÜM: LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ... 1 1.1. LOJİSTİK YÖNETİMİ... 1 1.1.1. Lojistik

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri. Danışmanlığı

İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri. Danışmanlığı İç Denetim, Risk ve Uyum Hizmetleri Danışmanlığı bölümünde çalışan profesyonellerimiz, birçok yerel ve uluslararası şirkette, organizasyon çapında risk ve kurumsal yönetim konularında yardımcı olmak ve

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık Hazine Müstaşarlığı

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, 2002 129

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, 2002 129 C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, 2002 129 BİR MALİYET KONTROL SİSTEMİ OLARAK JIT ÜRETİM SİSTEMİ VE MUHASEBE UYGULAMALARI Erciyes Üniversitesi, İİBF Özet JIT, tam zamanında satın

Detaylı

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi

FMEA. Hata Türleri ve Etkileri Analizi FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya

Detaylı

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar

İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM/KURULUŞ. Hazine Müstaşarlığı Kalkınma Bakanlığı Maliye Bakanlığı Sosyal Taraflar TARIM SEKTÖRÜ 1. Tarım sektöründe istihdam şartları iyileştirilecektir. 1.1 Tarıma yönelik destekler ihtisaslaşmayı ve istihdamı korumayı teşvik edecek biçimde tasarlanacaktır. Hayvancılık (Tarım Reformu

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 2 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan

Detaylı

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları

Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

MALİYET MUHASEBESİ. 1- Maliyet muhasebesi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?(2004/2)

MALİYET MUHASEBESİ. 1- Maliyet muhasebesi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?(2004/2) MALİYET MUHASEBESİ 1- Maliyet muhasebesi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?(2004/2) A) Olanaklar ölçüsünde maliyetlerin düşürülmesini sağlayacak yöntemler geliştirir. B) Üretim

Detaylı

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ MEMNUNİYETİNİN ETKİLİ YÖNETİMİ Timur Akarsu, 24.05.2011 KURULUŞLARIN TEMEL ÖNCELİKLERİ KARLILIK BÜYÜME VARLIĞINI DEVAM ETTİRME KURUMSAL DEĞER ARTIŞI İŞLETMELER BÜYÜMEK VE VARLIKLARINI SÜRDÜREBİLMEK

Detaylı

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI

PAZARLAMA DAĞITIM KANALI PAZARLAMA DAĞITIM KANALI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN Dağıtım kavramı üretilen mal ve hizmetler genellikle üretildikleri yerde zamanda uygun fiyatta ve yeterli miktarda talep edilmemektedir. Mal ve hizmetlerin

Detaylı

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI

İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI 2014 İŞLETME VE ORGANİZASYON STAJI UYGULAMA ESASLARI Açıklama Staj yapılan işletmelerde

Detaylı

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No:

HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: EK-5 HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form Resmi Kontrol Rapor No: TARİH: İNCELENECEK HUSUSLAR A) GENEL 1. İşyeri teknik ve hijyenik açıdan bu yönetmelikte belirtilen koşullara sahip mi? 2. El kitabı ön

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

Alparslan Serhat DEMİR, Endüstri Mühendisliğine Giriş Ders Notları, Sakarya Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü TESİS PLANLAMA

Alparslan Serhat DEMİR, Endüstri Mühendisliğine Giriş Ders Notları, Sakarya Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü TESİS PLANLAMA 9.1.Giriş TESİS PLANLAMA Tesis planlama bir kurum veya kuruluşun fiziksel ini geliştirmek için gerçekleştirilen sistematik bir yaklaşımdır. Bir organizasyonun en önemli varlıklarından biri olan kapladığı

Detaylı

Üretim Nedir? Üretim Planı

Üretim Nedir? Üretim Planı Uygulamalı Girişimcilik Eğitimi Üretim Planı Üretim Nedir? Mal ve hizmetleri bir dizi işlemden geçirerek biçim, zaman ve yer boyutuyla faydalı hale getirmek veya faydalılıklarını artırmaya yönelik her

Detaylı

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN

Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN Dersle İlgili Konular Üretim Yönetimi Süreç Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi Üretim Planlama ve Kontrolü Proje Yönetimi Kurumsal Kaynak Planlaması-ERP Kalite Yönetimi Modern

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ

KALİTE SİSTEM YÖNETİCİSİ EĞİTİMİ FMEA-HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının

Detaylı

27.02.2015. Kıt malların veya hizmetlerin miktarını veya faydasını arttırmak amacıyla yapılan çabaların bütünüdür.

27.02.2015. Kıt malların veya hizmetlerin miktarını veya faydasını arttırmak amacıyla yapılan çabaların bütünüdür. Kıt malların veya hizmetlerin miktarını veya faydasını arttırmak amacıyla yapılan çabaların bütünüdür. Ekonomistlere göre üretim, fayda yaratmak şeklinde tanımlanmaktadır. Öğr. Gör. Volkan Yavaş İşletme

Detaylı

Bölüm 9 Üretim Fonksiyonu

Bölüm 9 Üretim Fonksiyonu Bölüm 9 Üretim Fonksiyonu ÜRETİM FONKSİYONU KAVRAMI Genel anlamda üretim insan ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mal ve /veya hizmetlerin meydana getirilmesi işlemidir. Başka ifadeyle belirli girdilerin

Detaylı

Çalışma Sermayesi. Yönetimi. Çalışma Sermayesi. Ocak, 2013. Satış. Ham Madde- Mal. Üretim. Tahsilat. Ödemeler

Çalışma Sermayesi. Yönetimi. Çalışma Sermayesi. Ocak, 2013. Satış. Ham Madde- Mal. Üretim. Tahsilat. Ödemeler Çalışma Sermayesi Yönetimi Satış Tahsilat Üretim Çalışma Sermayesi Ham Madde- Mal Ödemeler Ocak, 2013 Çalışma Sermayesi Yönetimi Bir işletmenin hazır değerler, ticari alacaklar ve stoklar gibi dönen varlık

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli HOŞGELDİNİZ Erdal Kılıç SOFT Gökhan Akça KoçSistem Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet

Detaylı

Stok (envanter)yönetimi

Stok (envanter)yönetimi Stok (envanter)yönetimi Stok tanımı Stok problemleri Stok noktaları Stokun önemi (finansal-üretim) Niçin stok bulundurulur? Stok problemlerini sınıflandırma Stok maliyetleri ABC analizi Bağımsız talep

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler...

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler... ARKE Otomasyon Bil. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Atilla KARAÇAY Ramazan EKİN Proje & Yazılım 0.533 430 19 45 Üretim & Satış 0.533 223 13 46 atilla.karacay@arkeotomasyon.com ramazan.ekin@arkeotomasyon.com

Detaylı

WÜRTH ÜN MODERN STOK YÖNETİM SİSTEMİ ORSY

WÜRTH ÜN MODERN STOK YÖNETİM SİSTEMİ ORSY WÜRTH ÜN MODERN STOK YÖNETİM SİSTEMİ ORSY Würth Grubu Faaliyet Alanı: Atölye, servis ve endüstri alanlarına yönelik her türlü bağlantı elemanları ve tamir-bakım ürünlerinin uluslararası ticareti. Ürün

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

KANBAN SİSTEMİNİN BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ

KANBAN SİSTEMİNİN BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ V. Ulusal Üretim Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Ticaret Üniversitesi, 25-27 asım 2005 ANBAN SİSTEMİNİN BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ Â. Yurdun ORBA Uludağ Üniversitesi Suzan BİLGİN Uludağ Üniversitesi Özet Globalleşme

Detaylı

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ

DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ DAĞITIM KAVRAMLARI ve STRATEJİLERİ Dağıtım Kanalı: Fikir, ürün ve hizmetler gibi, değeri olan şeylerin üretim noktalarından kullanım noktalarına kadar götürülmesiyle uğraşan, birbiriyle bağımlı bir dizi

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU EK-4 Dersin Kodu ve Adı: Örgütsel Psikoloji ve Endüstriyel İlişkiler Bölüm / Anabilim Dalı : İşletme Tezsiz YL 3 Yarıyıl Teorik Uygulama

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ. IENG 328 - Üretim Planlama ve Kontrolü 2

PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ. IENG 328 - Üretim Planlama ve Kontrolü 2 PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ IENG 328 - Üretim Planlama ve Kontrolü 2 1 Dersin amacı Endüstri mühendisliğinin temel konularından biri olan üretim planlaması ve kontrolü ile ilgili temel kavram ve tekniklerin

Detaylı

TOYOTA YÖNETİM ve ÜRETİM ANLAYIŞI

TOYOTA YÖNETİM ve ÜRETİM ANLAYIŞI TOYOTA YÖNETİM ve ÜRETİM ANLAYIŞI YALIN DÖNÜŞÜM ZİRVESİ İzmir Makina Mühendisleri Odası 4 Ekim 2013 Orhan ÖZER Genel Müdür & CEO Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş. 1/48 1 İçerik TOYOTA TOYOTA YÖNETİM

Detaylı

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Üretim Yönetimi Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ http://scebi.ktu.edu.tr 3.1. Ürün Tasarımı Ürün tasarımı, ürünün fiziksel özelliklerini ve fonksiyonlarını açıkça

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR E-İŞ Elektronik İş (E-iş) Bilgi ve iletişim teknolojilerinin bir şirketin tüm aktivitelerini desteklemek amaçlı uygulanması Şirketin iç ve dış veri sistemlerini

Detaylı

İnsan Kaynakları Yönetimi ve Uygulamaları. Prof.Dr.Kadir Ardıç Doç.Dr. Yasemin ÖZDEMİR

İnsan Kaynakları Yönetimi ve Uygulamaları. Prof.Dr.Kadir Ardıç Doç.Dr. Yasemin ÖZDEMİR İnsan Kaynakları Yönetimi ve Uygulamaları Prof.Dr.Kadir Ardıç Doç.Dr. Yasemin ÖZDEMİR Giriş İşletmelerin rakiplerinden tek farklı kaynağı insan dır. Günümüz dünyasının insan kaynağının profili İnsan Kaynakları

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

Homer ve OEE. Hazırlayan : Cengiz Pak www.cengizpak.com.tr. Bu sunum sadece cengizpak.com.tr site üyeleri içindir. www.cengizpak.com.

Homer ve OEE. Hazırlayan : Cengiz Pak www.cengizpak.com.tr. Bu sunum sadece cengizpak.com.tr site üyeleri içindir. www.cengizpak.com. Homer ve OEE Hazırlayan : Cengiz Pak www.cengizpak.com.tr Bu sunum sadece cengizpak.com.tr site üyeleri içindir cengizpak.com.tr Avcının Silahı Kullanılabilir Bilgi Homer İşe Giriyor Ve OEE nin Ne Olduğunu

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi -Tersine Tedarik Zincirleri -Yalın Tedarik Zincirleri- -Çevik Tedarik Zincirleri- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tersine Tedarik Zinciri Tedarik zinciri sistemi içerisindeki temel

Detaylı

Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI. Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR

Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI. Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR Üye Memnuniyet ve Beklenti Anketi Sonuçları Eylem Planı SAKARYA TİCARET BORSASI Hazırlayan: Dr. Yüksel VARDAR SAKARYA TİCARET BORSASI ÜYE BEKLENTİ VE MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇLARI VE EYLEM PLANI BORSANIN

Detaylı

DERS İÇERİĞİ. Maliyet ve Yönetim Muhasebesi. Seçmeli DERS HEDEFİ

DERS İÇERİĞİ. Maliyet ve Yönetim Muhasebesi. Seçmeli DERS HEDEFİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Maliyet ve Yönetim Muhasebesi Seçmeli DERS HEDEFİ Maliyet ve Yönetim Muhasebesi dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: İşletme yöneticilerinin planlama,

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Dersin Yürütülmesi Hakkında

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Dersin Yürütülmesi Hakkında BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2 Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Mesleki Oryantasyon ve İşletme Mühendisliğine Giriş Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS 520000000001197 2 0 0 2 4 Ön Koşullar

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması 2 Pazarlama Planlaması Planlama Nedir? Plan, bir amaca ulaşmada izlenecek yol ve davranış biçimini gösterir. Planlama ise, bir yöneticinin ileriye bakmasına ve kendine açık olan seçenekleri bulmasına yardım

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Rekabetçi Üretim Yönetimi

Rekabetçi Üretim Yönetimi Rekabetçi Üretim Yönetimi Kayseri Nisan 09, 2009 Dr. Adem Göleç Katılımcılar: Sanayi Kuruluşları Öğretim Üyeleri Öğrenciler Önümüzdeki bir saat Bir Üretim Sistemi Kurum Stratejisi Rekabet Öncelikleri Đmalat

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi

Tedarik Zinciri Yönetimi Tedarik Zinciri Yönetimi -Tedarik Zinciri Ağı Tasarımı- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Ağ tasarımı, tedarik zinciri açısından üç karar düzeyini de ilgilendiren ve bu düzeylerde etkisi olan bir konudur. Zincirin

Detaylı

TEK NOKTA EĞİTİMLERİ

TEK NOKTA EĞİTİMLERİ Sürekli gelişim için TEK NOKTA EĞİTİMLERİ İSMAİL HAKKI KAVURMACI MAKİNA YÜKSEK MÜHENDİSİ Yönetim Danışmanı www. kavurmaci.net info@kavurmaci.net 1 Pratik ancak etkin bir yöntem olması nedeni ile tek nokta

Detaylı

Kısaca Yalın Düşünce. www.unitedpartners-tr.com

Kısaca Yalın Düşünce. www.unitedpartners-tr.com Kısaca Yalın Düşünce Yalın Düşünce nin Temel Prensipleri YALIN LİDERLİK (LEAN LEADERSHIP) MÜKEMMELLİK (PERFECTION) DEĞER (VALUE) ÇEKME SİSTEMİ (PULL SYSTEM) DEĞER AKIŞI (VALUE STREAM) SÜREKLİ AKIŞ (FLOW)

Detaylı

ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI

ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI ISO 22000 PROSES YAKLAŞIMI TALİMATI DOK. NO TL-KAL-11 REV. NO 00 YAYIN TAR. REV. TAR. SAYFA 1/9 NO 1. AMAÇ-KAPSAM Bu talimatın amacı, fabrikamızda ISO 22000 proseslerinin tanımlanması, etkileşimi ve veri

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

MODÜLER ÜRETİM ve TEDARİKÇİ PARKLARI

MODÜLER ÜRETİM ve TEDARİKÇİ PARKLARI MODÜLER ÜRETİM ve TEDARİKÇİ PARKLARI Timuçin in Bayraktar TEMSA TEMSA TEMSA NIN TARİHÇESİ ilk YILLARDA ÇELiK KONSTRÜKSÜYON VE TAAHHÜT işleri YAPAN TEMSA DA DÖNÜM NOKTASI KOMATSU İLE 1983 YILINDA, MITSUBISHI

Detaylı

KALİTE KAVRAMI ve UNSURLARI

KALİTE KAVRAMI ve UNSURLARI KALİTE KAVRAMI ve UNSURLARI Kalite, bir ürün veya hizmet ile ilgili özelliklerin, belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama derecesidir. Kalite Sözlüğü Kalite, genel olarak günlük konuşmalarda

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Pazarlama araştırması

Pazarlama araştırması Pazarlama araştırması Etkin bir pazarlama kararı alabilmek için gerekli olan enformasyonun ve bilginin toplanması ve kullanılmasıdır. Bu sayede, pazarla ilgili risk ve belirsizlik azalacak ve başarı artacaktır.

Detaylı

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız :

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız : HAKKIMIZDA Ankara merkezli Barkur Enerji-Petrol, her tür ve büyüklükte yapım sözleşmelerini yürütme yeteneğine sahip dinamik ve güçlü bir kadroyla hizmet vermektedir. Gerek yurt içi ofisleri ve gerekse

Detaylı