Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey"

Transkript

1 SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he main problems of he Turkish economy in many years is unemploymen. Policy makers apply many policies o increase employmen. One of he mos imporan of hese policies is increasing economic growh by boh ensure economic growh and increase employmen in his way. This sudy analyzes relaionship of economic growh and employmen by using quarerly daa of TUIK for Turkey. The variables used are GDP as a economic growh and employmen rae as a employmen. Firs ypes of employmen are explained hen growh models are discussed. In empirical applicaion inegraion levels of he variables are invesigaed wih he using DF, PP and KPSS ess. Afer his applicaions long run relaionship is invesigaed by using Engle-Granger Analysis. Then he relaion beween growh and employmen rae is esed by using Granger causaliy. JEL Codes: O4, E4, C5 Giriş Günümüzde ülkelerin karşılaşığı en büyük sorunlarından biri isihdam arışını sağlayamamakır. Emeğin aıl kalmasının birçok nedeni vardır. İkisa yazınında emeğe olan alebi arırmanın yollarından biri ekonomik büyümeyi arırmakır. Bu bağlamda büyümeyi sağlayan fakörler önem kazanmışır. Faka dünya ekonomisi incelendiğinde yüksek büyüme rakamlarına rağmen isihdamın armaması büyüme ile isihdam arasındaki ilişki üzerinde arışmalara yol açmakadır. Yeni bir boyu kazanan büyüme ile isihdam ilişkisi Türkiye ekonomisi içinde son derece önem aşımakadır. Türkiye de dönem dönem görülen yüksek oranlı büyümeye rağmen isihdam armamış ve haa bazı dönemlerde büyümeye karşılık işsizlik armışır. İsihdamın azalması sonucunda işsiz sayısında meydana gelen arışlar sosyal dengeleri al üs emeke ve kaosa yol açmakadır. Çalışmanın amacı Türkiye ekonomisinde - döneminde ekonomik büyüme ile isihdam arasındaki ilişkiyi oraya koymakır. İsihdam ve Ekonomik Büyüme Mal ve hizme üremek için şüphesiz emeğe ihiyaç vardır. İsihdamın emel belirleyicisi yuriçi mal ve hizme alebidir. İsihdamı belirleyen diğer fakörler ise ihraca ve ihala seviyeleridir. Bu fakörler birlike ele alındığında; yuriçi alebe ihraca ihala farkı eklendiğinde GSYİH elde edilir. İsihdamın ilk belirleyicisi GSYİH dir. Faka üreimde kullanılan eknikler, işgücü maliyeleri ve kapasie kullanım oranları da isihdamın diğer belirleyicileridir (Akyıldız, 6). Ekonomik büyümeyi, bir ülkede, belli bir dönemde üreilen üm mal ve hizmelerin parasal ifadesi olan GSYİH de meydana gelen arış olarak anımlayabiliriz. Bir ülkede ekonomik büyüme am isihdam alında kullanılan ikisadi kaynakların daha ekin kullanılması veya kullanılan kaynaklara yenilerinin eklenmesiyle gerçekleşir (Kaynak, 5). Temel olarak, ükeim harcamaları, yaırım harcamaları, sok aışları ve ihraca ihala farkı GSYİH yi oluşuran harcamalardır (Akyıldız, 6). İsihdam kavramını am isihdam ve eksik isihdam olarak ikiye ayırabiliriz. Tam isihdam; cari ücre seviyesinde, çalışmak iseyen herkesin iş bulabildiği isihdam düzeyidir. Eğer işsizleri isihdam edecek kadar iş mevcu ise gerçek hayaa bir mikar insanın işsiz kalması ekonominin am isihdamda olmaması anlamına gelmez(aren, 8). Hane halkı işgücü ankeinde eksik isihdam iki ayrı grupa ölçülmeke ve bu iki grubun oplamı eksik isihdamı oluşurmakadır. Görülebilir eksik isihdam; Referans döneminde ekonomik nedenlerle kırk saaen daha az süre çalışıp mevcu işinde ya da ikinci bir işe daha fazla süre çalışmaya müsai olan kişilerdir. Diğer nedenlerle eksik isihdam; görülebilir eksik isihdam dışında kalanlardan mevcu işinden elde eiği gelirin azlığı ya da kendi mesleğinde isihdam edilemediği gibi nedenlerle mevcu işini değişirmek isediği ya da ikinci bir iş aradığını bildiren kişilerdir (İsaisik Gösergeler Saisical Indicaors 93-9, ). İkisa yazınında birçok büyüme eorisi vardır. Teoride ilk kabul gören büyüme modeli klasik büyüme modelidir. Klasik büyüme modeli çok sayıda düşünürün fikirlerinin bir araya gelmesiyle oluşmuşur. Faka eoriye en büyük kakı Ricardo arafından yapılmışır. Adam Smih de büyüme ile ilgili görüşlerini, yazdığı Millelerin Zenginliği adlı eserde belirmişir. Klasiklere göre büyüme sermaye birikimi ile sağlanır. Sermaye birikiminin kaynağı asarruflardır. Tasarruflar yaırıma dönüşür ve ekonomik büyümeyi sağlar. Ricardo ya göre kapialislerin ek amacı kar elde emekir ve kapialisler sürekli üreimi arırmaya yönelik çabalar içersindedirler. Üreimi arırmak için daha çok işgücü isihdam edilecek buna bağlı olarak işgücü alebi ücrei

2 68 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES arıracak ücrelerdeki arış nüfus arışına sebep olacakır. Böylece arımsal ürünlere olan alep aracakır ve ekonomide büyüme meydana gelecekir. İkinci büyüme modeli de Harrod- Domar büyüme modelidir. Harrod ve Domar Keynesyen ikisaçılardır. Ekonominin büyümesi sonucu meydana gelen harekelere karşı Harrod un uumu Keynes in ki gibi eksik isihdamdan am isihdama varma durumunu araşırmakır. Faka Harrod Keynes den farklı olarak Keynes in kısa dönemde makrosaik olarak incelediği problemi makrodinamik bir gözle incelemişir (Ülgener, 98). Harrod-Domar büyüme modeli oplam alep, üreim ve isihdam arasındaki ilişkiden yola çıkmakadır ve büyüme hızını marjinal asarruf oranı (s) ile sermaye-hasıla kasayısıyla (k) açıklamışır. Ekonomik büyüme sermaye hasıla kasayısının değeriyle ers oranılıyken, marjinal asarruf oranıyla doğru oranılıdır. Yani ekonomide marjinal asarruf oranı arıkça ve sermaye hasıla kasayısı düşükçe ekonominin büyüme hızı aracakır (Özsağır, 8). Üçüncü büyüme modeli Neo-Klasik Büyüme modelidir. 956 yılında Solow arafından oraya çıkarılan büyüme modeli neo-klasiklerin düşünce yapısını yansımaka olup ekonomisler arafından kabul gören en emel modeldir. Modelin emel konuları; asarruf, yaırım ve ekonomik büyümenin dışsal değişken olan nüfus arışı ve eknolojik gelişme ile ilişkisidir. Solow makalesinde sonuç olarak Keynesyen ilişkileri ve yapışkanlıkları dikkae almışır (Solow, 956). Solow modelinde piyasa ekonomisinde isikrarlılık vardır. Uzun dönemde ekonomi kararlı ve dengeli büyüme sürecine girecekir. Dengeli büyüme süreci sermaye birikimi, nüfus arışı ve eknolojik gelişmenin birbirleriyle ilişkileri göz önünde bulundurularak açıklanmakadır. İlişkileri açıklayacak olursak; nüfusun arışı büyüme oranını ekiler faka büyüme oranı nüfus arışını ekilemez. Bir başka ilişki de eknolojik gelişme büyüme oranını ekilerken büyüme oranı eknolojik gelişmeyi ekilemez. Yani büyüme oranı ile nüfus arışı ve eknolojik gelişme arasında ek yönlü nedensellik ilişkisi vardır. Son büyüme modeli içsel büyüme eorisidir. Ölçeğe göre aran ya da sabi verime dayalı bir üreim fonksiyonunu emel alan içsel büyüme kuramı Neo-klasik kuramın varsayımının ersine, dışsal olarak belirlenen eknolojiyi, Ar-Ge ve beşeri sermaye ile içselleşirmişir. Böylece büyümeyi sisem içindeki içsel fakörlere bağlamışır. Neo-klasik büyüme kuramı özellikle büyüme oranını ekileyen fakörlerin belirlenmesinde yeersiz kalmışır. İlk defa Romer (Romer, 986) çalışmasında içsel büyüme modelleri ele alınmışır (Aamürk, 7). İçsel büyüme eorilerinin oraya çıkış aşamasında eknolojik bilgi üreimi hakkında bilginin gizli bir kamusal mal nieliğinde olması, eknolojik gelişmelerle oraya çıkan bilgiden diğer ekonomik birimlerin sağladığı faydanın çok önemli olması, eğer bir dışsallık varsa bilgi üreiminde özel kesim yanaşmak isemeyecek ve piyasa aksayacak olması, eknolojik gelişme ile fiziki ve beşeri sermaye yaırımları arasında bir bağlanı bulunması nokaları üzerinde durulmuşur (Kibriçioğlu, 998). Büyümenin başa fakörü olarak farklı yaklaşımlar öne sürülmekle birlike bu yaklaşımlar, AK modeli, Arrow-Romer modeli, Lucas modeli, Ar-Ge modeli, Kamu Poliikası modeli olarak beş ana başlıka oplanabilir. İkisa yazını arandığında; Yılmaz(5) çalışmasında yapığı nedensellik esine göre Türkiye ekonomisinde büyüme oranı ile işsizlik oranı arasında nedensellik ilişkisi olmadığını bulmuşur. Okun(96) çalışmasında işsizlik ile büyüme arasında asimerik bir ilişkinin olduğunu belirmişir. Fagerberg vd.(997) çalışmasında büyüme ve işsizlik arasında negaif bir korelasyon bulmuşur. Al-Ghamam(3) çalışmasında yapığı nedensellik esine göre büyümeden isihdama çok yönlü ilişki olduğunu bulmuşur. 3 Yönem ve Ampirik Sonuçlar 3. Verilerin İncelenmesi Bu çalışmada veri olarak Türkiye dönemi üç aylık isihdam ve GSYİH rakamları kullanılmışır. Veriler TUİK resmi siesinden alınmışır. Kullanılan veriler İST ve BUY olarak adlandırılmışır. Şekil de kullanılan serilerin grafikleri görülmekedir. 3.E+7.8E+7.6E+7.4E+7.E+7 9.E+7.8E+7.6E E IST BUY Şekil. - Yılları Arası Türkiye İsihdam ve GSYİH Rakamları. Kaynak: TUIK Serilerin öncelikle mevsimsellik içerip içermediklerinin araşırılması gerekmekedir. Şekil de serilerin

3 SESSION C: Çalışma Ekonomisi 69 mevsimsel isiflenmiş grafikleri görülmekedir ve iki seri de mevsimsellik içermekedir. IST by Season IST by Season Q Q Q3 Q4 8 Q Q Q3 Q4 IST Means by Season IST Means by Season Şekil. - Yılları Arası Türkiye İsihdam ve GSYİH Rakamları Mevsimsel İsiflenmiş Seriler Mevsimsellik içeren seriler mevsimselliken arındırılmış ve serilerin sonuna mevsimselliken ayrışırıldığını gösermek amacıyla SA harfleri eklenmişir. 5 3.E+7.8E+7.6E+7.4E+7.E+7.E+7.8E E ISTSA BUYSA Şekil 3. - Yılları Arası Türkiye İsihdam ve GSYİH Rakamları Mevsimselliken Arındırılmış Seriler Son olarak serilerin değişkenliklerinin giderilmesi için serilerin logariması alınmışır. Çalışmada kullanılacak iki seri LBUYSA ve LİSTSA dır. 3. Durağanlığın Sapanması Ekonomeri uygulamalarında kullanılan iki önemli veri üründen biri zaman serisi verileridir. Zaman serisi uygulamaları varsayımlardan biri kullanılan verilerin durağan olduğu varsayımıdır. Durağan sürecin en basi anımı; herhangi bir rend ekisi aşımayan, varyansı ve oralaması sabi olan (zaman içerisinde değişmeyen), kovaryansı hesaplandığı döneme değil, dönem arasındaki farka bağlı olan süreçir. Zayıf Durağanlık koşulları olarak anımlanan bu koşullar, bir zaman serisi Y için denklem (3.), (3.) ve (3.3) deki gibi göserilir. EY Var Cov Y (3.) (3.) Y,Y CovY, Y n m (3.3) Yukarıda sayılan koşullara ek olarak; incelenilen zaman serisinin herhangi bir n gözlemin, Y( ), Y( ),, Y( n ) her n ve k için, Y( +k), Y( +k),, Y( n +k) seinin orak dağılımı ile aynı dağılıma sahipse bu süreç güçlü durağan olasılıklı süreç olarak bilinir. Bu çalışmada serilerin durağan olup olmadıkları ADF ve PP birim kök esleri ve KPSS durağanlık esi ile belirlenmeye çalışılmışır. ADF es isaisiği ile DF es isaisikleri büyük örneklemde aynı dağılımı sergilediğinden, kullanılacak ablolar aynıdır. Önsav ve es isaisiklerinin kurulması Dickey-Fuller (Dickey ve Fuller, 979) makalesinden farklılık gösermemekedir. Eklenecek gecikmeli değer sayısı seçilirken ardışık bağımlılığın oradan kalkması önemlidir. Denklem (3.4), (3.5) ve (3.6) kullanılan üç modeli genel olarak gösermekedir. Y Y k Y i i (3.4) i

4 7 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES Y Y Y k Y i i (3.5) i Y k Y i i (3.6) i Elde edilen bu denklemden sonra sıfır önsavı kasayının bire değil sıfıra eşiliği ile sınanır ve kullanılan es isaisiği (au) olarak adlandırılır. Tes önsavı ve es isaisiği: H H a : Seri durağan değildir. Serinin birim kökü vardır. : Seri durağandır. Serinin birim kökü yokur. ˆ ~ DF(79) (3.7) Sˆ Değişkenler Model Tes isaisiği % kriik %5 kriik % kriik değer değer değer Sabi+rend LİSTSA Sabi Sabi ve rend yok Sabi+rend LBUYSA Sabi Sabi ve rend yok Sabi+rend *** ΔLİSTSA Sabi *** Sabi ve rend yok *** Sabi+rend *** ΔLBUYSA Sabi *** Sabi ve rend yok *** Tablo. ADF Tesi Sonuçları. Δ serinin farkı alınarak elde edilen seriyi gösermekedir. *, **, *** sırasıyla; %, %5, % boş hipoezin reddedildiğini gösermekedir. Gecikme krieri olarak SIC kullanılmışır. Tablo de ADF birim kök sınamaları özelenmişir es sonucunda iki seri içinde birim kök olduğunu söyleyen önsav red edilememiş yani seriler I() çıkmışır. Bir sonraki aşamada serilere PP esi uygulanmışır. Phillips ve Perron (Phillips ve Perron, 988) makalelerinde daha çok finansal zaman serilerinde popüler olan birim kök eslerini gelişirmişlerdir. Bu es haalarda meydana gelen serisel korelasyon ve değişen varyans sorunu ile baş eme konusunda ADF ile farklılaşmakadır. ADF denkleminde ookorelasyonu engellemek amacıyla gecikmeli değerlerin eklenmesi yerine yazarlar DF denklemini ahmin ederek isaisiklerini de yeniden düzenlemişlerdir. Dickey Fuller yaklaşımı ile kırılma olan bir seriyi kırılmadan önceki ve sonraki dönemlere bölmek gerekmekedir. Ama bu al dönemler yeerince gözlem içermiyorsa serbeslik derecesi kaybından dolayı sapmaya yol açacakır. Böyle durumlarda PP esi ile serbeslik derecesi kaybı önlenmekedir. Bu es yanlış bir H önsavını reddemek için daha güçlüdür. Denklem (3.8) ve (3.9) bu esin kullandığı önsav eslerini ve isaisiklerini gösermekedir. Y D Y u, u I() (3.8) T(f )(se( ˆ )) ( ) (3.9) f f s Formülde kullanılan ahmin edilen kasayı; s denklemin sandar haası; haa varyansı ve f sıfır frekansındaki arık spekrumu ahmincisidir. Bu ese de; sabiin olduğu, hem sabi hem rendin olduğu modeller için es uygulandı. Önsavlar ve karar krieri DF esi ile aynıdır.

5 SESSION C: Çalışma Ekonomisi 7 Değişkenler Model Tes isaisiği % kriik değer %5 kriik değer % kriik değer LİSTSA Sabi+rend Sabi Sabi ve rend yok LBUYSA Sabi+rend Sabi Sabi ve rend yok ΔLİSTSA Sabi+rend *** Sabi -5.58*** Sabi ve rend yok *** ΔLBUYSA Sabi+rend *** Sabi *** Sabi ve rend yok *** Tablo. PP Tesi Sonuçları. Δ serinin farkı alınarak elde edilen seriyi gösermekedir. *, **, *** sırasıyla; %, %5, % boş hipoezin reddedildiğini gösermekedir. Gecikme krieri olarak SIC kullanılmışır. Tablo PP esi sonuçlarını özelemekedir. Bu es sonucunda da serileri I() bulunmuşur. Son olarak daha güçlü bir es olan ve durağanlığın sınandığı KPSS esi uygulanmışır. Kwiakowski, Phillips, Schmid ve Shin (Kwiakowski, vd, 99) eslerini serinin durağan olduğunu söyleyen boş önsavı kullanarak es isaisiği Lagrange Çarpanı üzerine kurulmuşur. Bu es ekonomeri yazınında durağanlık esi olarak ele alınmakadır. Diğer eslerin önsavları hem birim kök hem durağanlığa göre yorumlanırken, KPSS esi sadece durağanlığı söyleyen önsav üzerine kurulur. Tes önsavları : H H O a : Y I() : Y I() Önsavlarda dikka edilmesi gereken noka, sıfır önsavının serinin durağan olduğunu söyleyen önsav olmasıdır. Önceki bölümlerde incelenilen üm eslerde sıfır önsavının reddi serinin durağan olduğuna karar verilmesi anlamına gelirken bu es de am ersi söz konusudur. Değişkenler Model Tes isaisiği % kriik %5 kriik % kriik değer değer değer LİSTSA Sabi+rend Sabi LBUYSA Sabi+rend Sabi Tablo 3. KPSS Tesi Sonuçları Yapılan KPSS esi sonucunda da seriler birinci farka durağan olduğu sapanmışır. Bu durumda serilerin birinci farka durağan olan seriler olduğu sonucuna varılır. Bu nedenle yapılacak olan analizlerde ilk fark serileriyle çalışılacakır. 3.3 Eşbüünleşme esi Serilerin eşbüünleşik olup olmadıklaırnın araşırılması için Engle ve Granger İki Aşamalı Yönemi kullanılacakır. Eşbüünleşmenin varlığını sınamak için Engle ve Granger (Engle ve Granger, 987) belirli bir süreç önermekedir. Bu sürece göre; değişkenlerin büünlenme derecesi belirlenir. Bu amaçla Dickey-Fuller, ADF, Phillips-Perron vb. esleri kullanılabilir. Her iki değişken de durağansa eşbüünleşme analizi yapmaya gerek yokur. Değişkenler farklı sıradan büünleşmişse eşbüünleşik olmadıklarına karar verilir. Y X u (3.) (3.) numaralı denklemin paramereleri ahmin edilir. Değişkenlerin büünleşik olup olmadığını belirlemek için (3.) numaralı modelin arıklarına durağanlık eslerini uygulanır. Ancak bu arıklara Dickey-Fuller ya da ADF esleri yapılırken klasik ablo değerleri kullanılamaz. Bunun nedeni elimizde haa erimleri e ler değil, bunların ahminleri olan ê ların olmasıdır. Kriik değerler için Engle ve Yoo (Engle ve Yoo, 987) ya bakılabilir. Durağanlık esi sonucunda ê serisi durağan bulunursa değişkenlerin büünleşik oldukları sonucuna varılır.

6 7 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES Regresyon Denklemleri LBUYSA LİSTSA Değişkenler Sabi 3,766 9,66,778 5,683 LİSTSA LBUYSA ADF İsaisiği -,845 -,7798 Tablo 4. Engle Granger Eş Büünleşme Tesi Sonuçları Elde edilen isaisik değerleri Engle-Yoo ablo değerinden mulak değer olarak küçük olduğundan haa eriminin durağan olmadığı böylece iki modelde de serilerin eşbüünleşik olmadığı sonucuna varılır. 3.4 Granger Nedensellik Analizi Granger nedensellik esi (Granger, 969) ile değişkenlerin arasındaki ilişkinin yönü belirlenmekedir. Granger esinin gerçekleşirilmesi için gereken aşamalar özelenecek olursa; Y'nin üm gecikmeli değerleri ve diğer değişkenlerle regresyona abi uulacakır (ancak bu regresyonda X'in hiçbir gecikmeli değeri yer almamalıdır). Aynı regresyonu bu kez X'in gecikmeli değerlerini ekleyerek gerçekleşirilecekir. Bu bir kısılanmamış regresyon olacakır ve bu regresyondan kısılanmamış haa kareleri oplamı (RSSur) elde edilecekir. Buradaki boş (red) önsavı Ho : 'dir (gecikmeli X değerleri regresyonda yer almamalıdır) Bu önsavı es emek için verilen F esi uygulanmalıdır. i (RSSR RSSUR )/ m F (3.) RSS /(n k) UR Burada m ve (n-k) serbeslik derecelerindeki F dağılımına bakılacakır. Buradaki örneke m, X'in gecikmeli değerlerinin sayısını (kaç ane gecikmeli M değeri olduğunu), k ise kısılanmamış regresyondaki ahmin edilen paramere sayısını gösermekedir. Eğer seçilen anlamlılık düzeyine göre hesaplanan F değeri kriik (ablo) F değerinden daha büyükse, boş (red) önsavı reddederek, X erimlerinin regresyonda yer alması gerekiğine karar verilmiş olur. Granger Nedensellik Tesi nde kullanılacak olan gecikme sayısı önemlidir. Bu amaçla VAR modeli kurularak gecikme sayısı belirlenecekir. Kurulan VAR modelinde gecikme belirleme krierlerine göre gecikmesiz model kullanılması uygun olduğu sapanmışır. Faka kurulan bu modelde yapılan ookorelasyon esi sonucu ookorelasyon olduğu sapanmışır. Ookorelasyondan arındırılması amacıyla üç gecikmeli model kurulmuş, ookorelasyon olmadığı sapanmışır ve Granger Nedensellik Tesi nde de üç gecikmeli model kurulmuşur. ΔLİSTSA = i ΔLİSTSA -I I + i ΔLBUYSA -I + U i i ΔLİSTSA -I + U EKK Kısısız SSR UR (3.) ΔLİSTSA = i EKK Kısılı SSR R (3.3) ΔLBUYSA = i ΔLBUYSA -I + i ΔLİSTSA -I + U EKK Kısısız SSR UR (3.4) i i ΔLBUYSA = i i ΔLBUYSA -I + U EKK Kısılı SSR R (3.5) Gecikme Sayısı: 3 Boş Önsav: F-İsaisiği Olasılık LBUYSA, LİSTSA nın Granger Nedeni değildir LİSTSA, LBUYSA nın Granger Nedeni değildir Tablo 5. Granger Nedensellik Tesi Sonuçları Yapılan Granger Nedensellik esi sonucunda iki seri içinde Ho hipoezi red edilememiş ve serilerin birbirinin nedeni olmadığı sonucuna varılmışır. 4 Sonuç Araşırmanın uygulama kısmında Türkiye isihdam rakamları ve GSYİH rakamları verileri arasındaki ilişki ekonomerik yönemler kullanılarak araşırıldı. Yapılan üç durağanlık esi de aynı sonucu verdi ve iki serinin de i

7 SESSION C: Çalışma Ekonomisi 73 birinci farka durağan olduğu sapandı. Bu iki seri arasında uzun dönemli ilişki olup olmadığı Engle Granger eş büünleşme yönemi kullanılarak araşırıldı. Yönem sonucunda serilerin eş büünleşik olmadığı yani uzun dönemli ilişkiye sahip olmadıkları sapandı. Bu durum seriler arasında kısa dönemli ilişkinin varlığı anlamına gelmekedir ve bu ilişkinin incelenmesi amacıyla VAR modeli kuruldu. Değişkenler arasındaki nedenselliğin incelenmesi amacıyla uygulanan Granger Nedensellik esi sonucunda iki serininde birbirinin Granger nedeni olmadığı sonucuna varıldı. Okun(96) makalesinde işsizlikeki azalışan ka ka daha fazla çıkı arışını poziif yönlü kapasie kullanım oranı ve çalışma sürelerinin arışına dayandırmakadır. Bu da Türkiye ekonomisindeki yüksek oranlı büyüme arışlarının isihdamı aynı oranda arırmamasının nedeni olabilir. Yani isihdamsız büyümeyi kapasie kullanım oranlarındaki ve çalışma sürelerindeki arışla açıklayabiliriz. Emek, sermaye ve eknoloji büyüme modellerinin en önemli değişkenleridir. Türkiye ekonomisine bakıldığında sermaye yoğun bir büyüme gerçekleşmekedir. Türkiye de emek yoğun üreimin yerini sermaye yoğun üreim arzı almaya başladığından beri işsizlik giikçe armışır. Özellikle arım seköründe makinalaşmayla kırsal işsizlik armış ve köyden kene göç yaşanmış buna bağlı olarak da ken işsizliği armışır. Köyden kene göç ile birlike arım seköründeki işgücü diğer sekörlere kaymışır. Faka işgücü yüksek verimliliğe sahip sanayi sekörü yerine hizmeler sekörüne kaymışır. Bu durumun ekonomik büyümeye kakısı olmamışır. Teknolojik gelişmelerle birlike nielikli işgücüne alep ararken nieliksiz işgücüne alep azalmışır. Türkiye de üreim eknolojisine uygun nielikli işgücünün yeişirilemesi gerekmekedir. Sermaye piyasalarında yapılacak yeni düzenlemelerle spekülaif finansal harekeler önlenmeli uzun süreli yabancı sermayenin yeni yaırımlar yapması özendirilmelidir. Kaynakça Akyıldız, Hüseyin. 6, Türkiye de İsihdamın Analiik Dinamiği, Ankara: Asil Yayın Dağıım. Al-Ghannam Hamad A.(3). The Relaionship Beween Economic Growh And Employmen In Saudi Privae Firms. Economic Sudies Vol.:5-9. Aren, Sadun. 8, İsihdam Para ve İkisadi Poliika, Ankara: imge kiabevi. Aamürk, Burak. 7, Büyüme Teorileri ve IMF Poliikaları, Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi, S., ss Dickey, D. A. and W. A. Fuller. 979, Disribuion of he esimaors for auoregressive ime series wih a uni roo, Journal of he American Saisical Associaion, Vol. 74, No. 366, pp Engle, R. F. Granger, C.W.J. 987, Coinegraion and error correcion: represenaion, esimaion and Tesing, Economerica, Vol. 55, No., pp Engle, R. F. Yoo, B.S. 987, Forecasing and Tesing in Coinegraed sysems, Journal of Economerics, Vol. 35, pp Fagerberg J., Verspagen B. ve Caniels M. (997). Technology, Growh andunemploymen Across European Regions. Reg. Sudies 3, Granger, C.W.J. 969, Invesigaing Causal Relaions By Economeric Models and Cross-Specral Mehods, Economerica, 37. İsaisik Gösergeler Saisical Indicaors 93-9,, Ankara: Türkiye İsaisik Kurumu Mabaası. Kaynak, Muheşem. 5, Kalkınma İkisadı, Ankara: Gazi Kiapevi. Kwiakowski, Denis. Peer Philips. Peer Schmid. Yongcheol Shin. 99, Tesing he null hypohesis of saionariy agains he alernaive of a uni roo, Journal of Economerics, Vol. 54, pp Okun, Arhur. M. 96, Poenial Gnp: Is Measuremen and Significance, Proceedings of he Business and Economic Saisics Secion of he American Saisical Associaion. Özsağır, Arif. 8, Dünden Bugüne Büyümenin Dinamiği, 8, KMU İ.İ.B.F Dergisi, S.4, ss Peer C. B. Phillips. Pierre Perron. 988 Tesing for a Uni Roo in Time Series Regression, Biomerika, Vol. 75, No., pp Romer, Paul M. (986): Increasing Reurns and Long Run Growh, Journal of Poliical Economy, 94, 37. Solow, Rober M. 956, A Conribuion o he Theory of Economic Growh, The Quarerly Journal of Economics, Vol. 7, No., pp Ülgener, F. Sabri. 98, Milli Gelir İsihdam ve İkisadi Büyüme, İsanbul: Der Yayınevi. Yılmaz, Gökaş Özlem. 5, Türkiye Ekonomisinde Büyüme ile İşsizlik Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi, İÜ İkisa Fakülesi Ekonomeri ve İsaisik Dergisi, S., ss. -9.

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

EKONOMĐK BÜYÜME VE ĐŞSĐZLĐK ARASINDAKĐ ASĐMETRĐK ĐLĐŞKĐ VE TÜRKĐYE DE OKUN YASASININ SINANMASI

EKONOMĐK BÜYÜME VE ĐŞSĐZLĐK ARASINDAKĐ ASĐMETRĐK ĐLĐŞKĐ VE TÜRKĐYE DE OKUN YASASININ SINANMASI T.C. Hii Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Đkisa Anabilim Dalı EKONOMĐK BÜYÜME VE ĐŞSĐZLĐK ARASINDAKĐ ASĐMETRĐK ĐLĐŞKĐ VE TÜRKĐYE DE OKUN YASASININ SINANMASI Yusuf MURATOĞLU Yüksek Lisans Tezi Çorum

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ DANIŞMAN YRD.DOÇ. DR. AHMET AY HAZIRLAYAN

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Temel GÜRDAL Hakan YAVUZ Öz Bu çalışmada Türkiye de dış borçlanma

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

TESTING TO RICARDIAN EQUIVALENCE PROPOSITONS FOR TURKISH ECONOMY

TESTING TO RICARDIAN EQUIVALENCE PROPOSITONS FOR TURKISH ECONOMY Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 009, CİLT XXVI, SAYI TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN RİCARDO EŞİTLİĞİ HİPOTEZİ NİN TEST EDİLMESİ Erginbay UĞURLU Recep DÜZGÜN Öze Ricardo eşiliği konusu, makroekonomilerde

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY?

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY? Akademik Araşırmalar ve Çalışmalar Dergisi / Journal of Academic Researches and Sudies Alınış arihi: 0.0.04 Kabul Ediliş arihi: 0.04.04 ÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ İCARE AÇIKLARI ÜZERİNDE EKİLİ Mİ?

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracatı Üzerindeki Etkileri The Effects of European Debt Crisis on Turkey s Exports

Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracatı Üzerindeki Etkileri The Effects of European Debt Crisis on Turkey s Exports 486 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2013 Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracaı Üzerindeki Ekileri The Effecs of European Deb Crisis on Turkey s Expors Prof. Dr. Bedriye Tunçsiper (Balıkesir

Detaylı

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis SESSION 2B: Kalkına 323 Yükseköğreiin Büyüeye Ekisi: Eşbüünleşe Analizi The Effec of Higher Educaion on Growh: A Coinegraion Analysis Ass. Prof. Dr. Mura Musafa Kuluürk (Çankırı Karaekin Universiy, Turkey)

Detaylı

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 ADA ÜLKELERİNDE TURİZM TALEBİ: KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ TOURISM DEMAND IN THE ISLAND COUNTRIES: THE CASE OF NORTHERN CYPRUS TURKISH REPUBLIC ÖZET

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbüünleşme Analizi Yrd. Doç. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Celal Bayar Üniversiesi,

Detaylı

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR

ÜSTEL VE LOGARİTM FONKSİYONLAR ÜSTEL VE LOGARİTM TMİK FONKSİYONLAR Şekil 5.1a Üsel Fonksiyonlar 2 y 10 8, 1 y = f = b b> 6 4 2-3 -2-1 1 2 3 Şekil 5.1b Üsel Fonksiyonlar 3 y 50 2 y = f = 2 40 30 20 y = f = 2 10-2 -1 1 2 3 4 Şekil 5.1c

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006)

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) Ahme AY * Şerife ŞAYLAN ** İsmail KOÇAK *** Öze Bu çalışma, reel döviz kuru ile çıkı düzeyi arasındaki nedensellik ilişkisini

Detaylı

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Ekonomik Yaklaşım, Cil : 21, Sayı : 76, ss. 93-118 ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Uğur Bülen KAYTANCI * Öze Bu çalışmada, Türkiye için uygun ücre poliikalarının nasıl olması

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five Journal of Yasar Universiy, 205 0(37) 638-6477 Kırılgan Beşlide Saın Alma Gücü Pariesi (SAGP) ipoezinin Tes Edilmesi The Tes of Purchasing Power Pariy ypohesis for Fragile Five İsmail ÇEVİŞ, Pamukkale

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 4 Sayı: 2 Nisan 204 ss. 2-220 Türk Sermaye Piyasasında Fiya ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimerik Nedensellik Analizi Price and Trade Volume Relaionship

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen / Volume: V SPRING EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ Hilal BOZKURT Öze: Çok sayıda ampirik araşırma

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2009, CİLT XXVI, SAYI 1 OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Doç. Dr. Ebru ÇAĞLAYAN 1 Nazan ŞAK 2 Öze Bu çalışma OECD ülkeleri

Detaylı

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 59, 26 Bankaların Hisse Senedi Geirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sekörü Üzerine Bir Uygulama Dr. Alper Özün * - Ailla Çifer ** Bu makale göserge

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı