Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji Verimliliklerinin ve Çevresel Etkilerinin İncelenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji Verimliliklerinin ve Çevresel Etkilerinin İncelenmesi"

Transkript

1 Taşıt Teknolojileri Elektronik Dergisi (TATED) Cilt: 3, No: 2, 211 (15-25) Electronic Journal of Vehicle Technologies (EJVT) Vol: 3, No: 2, 211 (15-25) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR e-issn: X Makale (Article) Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji Verimliliklerinin ve Çevresel Etkilerinin İncelenmesi E.KOÇ 1 M.Z.SOĞUT 1 ve Z.OKTAY 2 1 Teknik Bilimler Bölümü, Kara Harp Okulu, Ankara/TÜRKİYE, 2 Makina Müh. ABD, Mühendislik Fak. Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir/TÜRKİYE, Özet Bu çalışmada benzinli, LPG ve dizel motorlarda soğutma sisteminin enerji ve ekserji analizleri yapılarak, tüketimine olan etkileri ve bu tüketimin neden olduğu çevresel etkiler incelenmiştir. Çalışmada 3.5 kw soğutma kapasitesine sahip bir motor için -18/1 ºC evaporatör sıcaklıklarındaki değişim referans alınmış ve bu verilere göre her bir sıcaklık için motorlardaki soğutma sistemi kaynaklı tüketimleri ayrı ayrı hesaplanmıştır. Çalışmanın sonunda elde edilen analiz sonuçları verilmiş ve sistemlerin termodinamik analizinde enerji verimi yerine ekserji verimi kullanılması gerektiğinin nedenleri açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Araç klima sistemleri, Soğutucu akışkanlar, COP, Ekserji, Verim. Investigation of Exergy Eficiency and Environmental Effects, Depending On Colding Fluids That Use On Vehicle Air Conditions Abstract In this study, the energy and exergy analyses of the cooling systems of the gasoline, LPG and diesel engines were made and effects of these cooling systems on fuel consumption as well as the environmental effects caused by this consumption have been investigated. For this study, temperature variation of an engine with 3.5 kw cooling capacity at -18/1 oc evaporator temperature has been taken as a reference and fuel consumption caused by the cooling system at each temperature level has been calculated separately. The findings based on the analysis of the study were discussed and reasons for using the exergy efficiency term instead of energy efficiency for the thermodynamic analysis of the systems were explained. Keywords: Vehicle air conditioning systems, Refrigerants, COP, Exergy, Efficiency GİRİŞ Gelişen teknoloji ile birlikte modern yaşamda zorunlu ihtiyaçlardan biri haline gelen araçlarda iklimlendirme ve soğutma uygulamaları gün geçtikçe önem kazanmış ve araçlarda bu özellikler standart donanım haline gelmiştir[1]. Taşıtların donanımsal özelliklerindeki gelişmeler araçlarda yükün artmasına neden olduğu ve bu özelliklerin sürdürülebilir olması için gereken enerji miktarının da gün geçtikçe arttığı görülmektedir. Birçok firma bu özelliklerin karşılanması için daha verimli motor teknolojilerinin kullanılması, süründürülebilir çevre için performanslarında çevresel etkileri arttırmayacak önlemlerin alınmasını içeren AR-GE çalışmalarını sürdürmektedir. Zira tüketimine olumsuz katkı Bu makaleye atıf yapmak için Koç E., Soğut M.Z., Oktay Z., Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji Verimliliklerinin ve Çevresel Etkilerinin İncelenmesi Taşıt Teknolojileri Elektronik Dergisi 211, (3) How to cite this article Koç E., Soğut M.Z., Oktay Z., Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji Verimliliklerinin ve Çevresel Etkilerinin İncelenmesi Electronic Journal of Vehicle Technologies, 211, (3) 15-25

2 Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji yaratan bu konfor parametreleri, araçlardan kaynaklanan sera gazları emisyonlarını da olumsuz etkilemektedir. Prensip olarak buhar sıkıştırmalı soğutma çevrimini esas alan araç klimalarında kompresörün mekanik tahriki genellikle otomobilin motorundan kayışla ve bir magnetik kavrama yardımıyla alınmakta ve aracın iklimlendirme ve soğutma sisteminin motor performansı ve verimi üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Bu etki nedeniyle araç klimalarının doğrudan (soğutucu akışkan sızıntısı) ve dolaylı (motor performansı ve verimine etkisi) olarak çevreyi etkilemekte, ozon delinmesi ile sera gazlarının emisyon artışına katkı sağlamaktadır yılına kadar araç klima sistemlerinde soğutucu akışkan R12 gazı tercih ediliyordu. Bu clorofluorocarbons (CFC) gazın bünyesinde ihtiva ettiği klor atomları nedeniyle yüksek bir ozon tahrip gücüne ve sera etkisinin güçlendirilmesi için kuvvetli bir potansiyele sahip olduğu bilinmektedir. Son yıllarda iklimlendirme ve soğutma uygulamalarında kullanılan soğutucu akışkanların ozon delinmesine katkılarının ve küresel ısınma etkilerinin oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu etkinin azaltılmasına yönelik olarak öncelikle, Montreal Protokolü ve Avrupa Konseyi Direktifi (393/94) ile 193 larda soğutma sistemlerinde yaygın olarak kullanılan amonyak gibi soğutucu akışkanların yerine güvenli akışkanlar olarak kullanılan HCFC grubu gazların ve clorofluorocarbons gazlarının kullanımı ve satışları sınırlandırılmıştır [2]. 199 yılından beri otomobil üretimlerinde, klima sistemlerinde yaygın olarak daha az çevresel etki özelliğine sahip R134a soğutucu akışkanı kullanılmaya başlanmıştır[3]. Termodinamik süreçlerde bir sistemin performansı ve verimi genellikle enerjinin korunumuna bağlı olarak ele alınır. Enerji, genellikle iş ya da iş yapabilme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Enerjinin hareket ya da hareket üretebilme kabiliyeti olarak tanımlanması daha doğru olacaktır [4]. Termodinamiğin birinci yasasına dayanan enerji analizleri sistemlerin incelenmesinde temel yöntemdir. Ancak niceliğin ölçüldüğü enerji analizleri sonuçları; gerçek değerlere göre sistemlerin verimliliklerinin değerlendirilmesinde bizi gerçekçi sonuçlara ulaştırmamaktadır. Çünkü sistemlerin işletilmesi için gerek duyulan enerji kullanılabilir enerjidir. Bu koşullarda; enerji analizleri; önemli bir parametre olan çevre şartlarının da göz önüne alındığı termodinamiğin ikinci yasasına göre gerçekleştirilmesi gerekir. Referans alınan çevre koşullarında sistemde elde edilebilecek maksimum iş olarak tanımlanan ekserji kütle ve enerji akışında niteliğin bir ölçüsüdür [5,6]. Ekserji analizi endüstriyel sistemler için etkili bir konseptir ve modern termodinamik yöntemlerde gelişmiş bir araç olarak kullanılır. Ekserji analizlerinin temel amacı ısıl ve kimyasal sistemlerde eksiklerin önemini nicel tahmin etmek ve nedenlerini araştırmaktır. Ekserji analizleri, farklı termodinamik faktörlerin öneminin karşılaştırılması, proses etkileri üzerine termodinamik şartların etkilerinin iyi anlaşılması ve değerlendirilen prosesin geliştirilmesinin en etkili yollarının tanımlanması için yol gösterir [7]. Ekserjiyi doğru anlamak ve verimle sağlanabilecek bilgiler çevresel etki ve sürdürülebilir enerji sistemleri alanında çalışan bilim adamı ve mühendisler için gereklidir. Dinçer [8,9] araştırmasında ekserji ve enerji politikasının oluşumunda ve sürdürülebilir gelişme ve enerji, çevre ve ekserji, ekserji ve enerji arasındaki bağlantıları vurgulamıştır. 24 yılında ulaştırma sektöründe tüketilen enerjinin; %83.9'ı karayolu, %11.75'i havayolu, %2.95'i denizyolu ve %1.36'sı demiryolu ulaşımında kullanılmaktadır. İklim Değişikliği Birinci Ulusal Bildirimi'ne göre; ulaştırma sektöründe, 24 yılında karayolu taşımacılığına bağlı CO2 emisyonlarının, toplam CO2 emisyonları içindeki oranı %84 olmuştur. Bunu sivil havacılık (%12), denizyolu (%3) ve demiryolu (%1) kaynaklı emisyonlar izlemektedir. Karayolu taşımacılığı sektöründe yeni teknoloji ile üretilen motorlar ve alternatif kaynaklarının kullanılması sonucu tüketilen enerjinin daha etkin olması, araç başına km de ortaya çıkan emisyonları düşürmüştür yılları arasında araç başına km de ortaya çıkan CO2 emisyonlarındaki toplam düşüş %8.7 dir[1].çevre bakanlığı ve üretici firmaların yaklaşımına bağlı olarak emisyon azaltıcı önlemlere yönelik tedbirlere uyulması durumunda, 223 yılına kadar %7 lik daha düşüş öngörülmektedir[11]. Bu çalışmada araç klimalarında kullanılan soğutucu akışkanlar incelenmiştir. Bu amaçla araç klimalarında kullanılan soğutucu akışkanların evaporatör sıcaklıklarındaki değişimler dikkate alınarak termodinamik parametreler, özellikle ekserji verimlilikleri ve bu akışkanların çevreye yaptığı etkiler 16

3 Koç E, Soğut. M.Z, Oktay Z Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) ayrıca incelenmiştir. Ayrıca Türkiye deki binek araç sayıları dikkate alınarak soğutucu akışkan kaynaklı emisyonlarının etkileri de incelenmiştir. 2.ARAÇ KLİMALARI VE SOĞUTUCU AKIŞKANLAR Araç klimaları, buhar sıkıştırmalı soğutma çevrimini esas almaktadır. Bir araç klimasının çalışma şeması Şekil 1 de verilmiştir. Klima sistemindeki gazın; sıvı hale dönüştürülmesi için sıkıştırılması ve soğutulması gerekir. Kompresör, klima gazını kondansere sıkıştırır. Basıncı ve sıcaklığı artan klima gazı, kondanserden geçerken ortalama 6 C sıcaklıkta sıvı hale dönüşür. Kondanser; otomobil seyir halinde iken dış hava ile, park halinde veya sıkışık trafikte ise kondanser fanı ile soğur. Basıncı yüksek sıvı haldeki klima gazı, genleşme valfinden, geniş bir hacme geçer ve basıncı düşer. Sıvı halindeki soğutucu gaz, evaporatör içerisinde buharlaşarak çevresindeki ısıyı toplar. Evaporatör yüzeyi ve çevresi -1 C ile -18 C 'ye kadar soğur. Soğuma sonucu sağlanan bu serinlik, sürücü tarafından kumanda edilen evaporatör fanı ile otomobilin içine üflenir. Bu olay; soğutucu gazın buhar halinden, tekrar sıvı haline dönüşmesi ile tekrarlanır yılı araçlarda R12 gazının kullanıldığı bilinmektedir. R12 ye yönelik yasaklamalarla birlikte, günümüz araçlarında soğutucu akışkan olarak R134A kullanılmaktadır. R12 ve R134a gazlarının termodinamik ve çevresel özellikleri Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1 R12 ve R134a gazlarının termodinamik ve çevresel özellikleri [13] Termodinamik özellikler R12 R134A Kimyasal formu CCl2F2 CH2FCF3 Moleküler Ağırlık (kg/kmol) 12,9 12 Kaynama noktası (1.13 bar) -29,6-26,1 Buharlaşma entalpisi (kj/kg) 182,5 177,5 Kritik basınç (bar) 17 86,5 12 Cp sıvı (kj/kgk) 1,217 1,425 Cp buhar (kj/kgk).864 1,11 Çevresel özellikler ODP,82 GWP Atmosferik yaşam (yıl) 1 14

4 Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji Özellikle ozon delme etkisi ve gazın atmosferdeki yaşam süresi dikkate alındığında R12 gazının ne kadar zararlı bir gaz olduğu değerlendirilebilir. Diğer yönden R134a gazının termodinamik ve fiziksel özellikleri, R12'ye oldukça yakın olduğu görülebilir. Halen ozon tüketme katsayısı olan bu gaz diğer HCFC ve CFC gazları arasında en uygun gazlardan biridir. Ozon etkisi olmasına rağmen küresel ısınma potansiyeli (GWP) Avrupa birliği ölçütleri için oldukça yüksektir. Zira Avrupa Birliği nin tespit ettiği çevre kriterlerine göre 217 yılından itibaren 15 GWP değeri üstündeki gazların kullanılmaması yönündeki girişimi nedeniyle araç klimalarında 217 yılından itibaren R134a nın yerine yeni gazlar kullanılacaktır[14]. 3. SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE EKSERJİ ANALİZİ Soğutma sistemlerinde makinelerin çalışma verimlerinin bir ölçüsü olarak etkinlik katsayısı (COP) tanımlanmıştır. COP, çekilen ısı miktarının kompresöre verilen enerji miktarına oranı olarak tanımlanır. Bir soğutma makinesi için (COP) ; Q W L COP (1) net tir[15]. Burada Q L soğutulan ortamdan çekilen ısıyı, W net kompresöre verilen net işi ifade eder. Soğutma makineleri bir çevrim esasına göre çalışan sistemlerdir ve çevrim için elde edilecek net iş; W net Q Q (2) H L şeklinde ifade edilir. Burada Q H makinenin bulunduğu dış ortama verilen ısıdır. Soğutma makinelerinde COP birinci yasa verimi olarak ifade edilir. Bir soğutma makinesinin gerçekte iş yapabilme kabiliyeti termodinamiğin ikinci yasasına göre ekserji kavramı ile tanımlanır. Soğutma sistemlerinde ekserji verimi gerçek COP nin aynı çalışma parametrelerinde tersinir bir makinenin COP tr ye oranıdır. Bir soğutma makinesinde COP tr ; 1 COP (3) tr TH 1 TL dir [16]. Burada T H dış ortam sıcaklığını, T L ısı çekilen ortam sıcaklığını ifade eder. Bu durumda soğutma makinelerinin ekserji verimi; COP II (4) COP tr dir. Denklem (1) ve Denklem (3) birleştirilirse; Q Q T H L TL L II (5) Wnet tir[15]. Motorlu araçlar, egzoz emisyonlarına bağlı olarak çevresel kirleticiler birim başına hesaplanır. Birim başına araç kaynaklı kirletici miktarı;. (6) m bağıntısına bağlı hesaplanır. Burada kirletici miktarı (kg/lt), ın yoğunluğu (kg/lt), m bir lt ın kütlesidir. 18 emisyon katsayısı,

5 Koç E, Soğut. M.Z, Oktay Z Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) emisyon katsayısı, türüne göre ton başına kg kirletici miktarını ifade eder. emisyon katsayısı her bir için ayrı ayrı tanımlanmıştır. Aşağıdaki tabloda, çalışmada kullanılan emisyon katsayıları verilmiştir. Ancak LPG için emisyon katsayılarına ulaşılamamış bu analizlerde de benzin değerleri dikkate alınmıştır[17]. Kirleticiler Benzin Dizel CO CH x NO x SO x Pb.5 - Toplam % BULGULAR VE TARTIŞMALAR Bu çalışmada öncelikle buharlı soğutma çevrimi model olarak alınarak her iki soğutucu akışkan için, bir araç klimasının evaporatör sıcaklıklarına bağlı COP ve ekserji analizleri gerçekleştirilmiştir. Araç klimalarının soğutma kapasiteleri, araçlara göre 1,2 7 kw aralığında değişmektedir. Bu çalışmada 3.5 kw soğutma yükü referans alınmıştır. Ayrıca çalışmada soğutma kapasitesinin tüketimine etkisini belirlemek amacıyla Kart [18] tarafından yapılan çalışmadaki benzinli ve LPG li bir araca ait devir sayısına bağlı enerji ve ekserji verileri ile Çalışkan [19] tarafından yapılan çalışmadaki dizel motorlarda enerji ve ekserji verileri kullanılmıştır. Çalışmada soğutma sisteminin referans değerleri ve incelenen ların termodinamik özellikleri Tablo 3 te verilmiştir. 3.5 kw soğutma yüküne sahip bir araç için -18/1 ºC evaporatör sıcaklığına göre R12 ve R134a gazları dikkate alınarak COP ve ekserji analizleri yapılmıştır. Çalışmada R12 değerleri sadece günümüzde kullanılan R134a gazının değerlendirilmesi için kullanılmıştır. Gazların COP ve ekserji verim değerleri Şekil 2 de verilmiştir. Tablo 3 Soğutma sisteminin referans değerleri ve ın termodinamik özellikleri Yakıt Türü Benzin LPG Yakıtın termodinamik özellikleri Alt ısıl değeri (kj/kg) 43 ρ (gr/cm 3 ).83 Alt ısıl değeri (kj/kg) 462 ρ (gr/cm 3 ).56 Alt ısıl değeri 425 Dizel (kj/kg) ρ (gr/cm 3 ).85 Soğutma sistemi referans değerleri Buharlaşma sıcaklığı ( ºC) Evoporatör kızgınlık değeri ( ºC) Yoğunlaşma sıcaklığı ( ºC) 19 Devir aralığı dev/dk 8-24 Soğutma kapasitesi (kw) -18/

6 Ekserji verimi Ekserji verimi COP Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Kompresör izentropik verimi ( ºC) Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji COP-R134a 3.5 COP-R Ekserji verimi-r134a Ekserji verimi-r Evaparatör sıcaklığı Şekil 2 R12 ve R134a gazlarının COP ve ekserji verimleri R134a gazının -18/1 ºC COP aralığı 2,43 ile 5,86 aralığında, ekserji verimi ise %55,27 ile %62,12 aralığında değişmektedir. R134a gazının COP dağılımında R12 gazı ile paralellik göstermiştir. Ancak ekserji veriminde ºC sıcaklığının üstünde verim R12 gazının ekserji veriminden daha iyi iken, ºC nin altında verimin düşük kaldığı görülmüştür. Her iki gazın ekserji verimleriyle kompresör güç tüketimleri incelenmiş, elde edilen veriler Şekil 3 te verilmiştir Kompresör güç(r134a)-kw Kompresör güç(r12)-kw Ekserji verimi-r134a Ekserji verimi-r12 Evaparatör sıcaklığı (C) Şekil 3 R12 ve R134a gazlarının ekserji verimleri ve kompresör güçleri ºC ile -1 ºC aralığında R134a gazının kompresör güç tüketimleri R12 gazına göre az bir farkla daha yüksektir. -5 ºC sıcaklık üzerinde her iki gaz paralellik göstermektedir. Çalışmada sadece R134a gazına bağlı olarak ve kompresörlerin güç tüketimleri, motorların enerji ve ekserji verimleri dikkate alınarak soğutma yükünün evaporatör sıcaklığına bağlı tüketimleri hesaplanmıştır. Benzin ve LPG motorlarında soğutma kapasitesinin neden olduğu tüketimleri her devir sayısı için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Çalışmada 8-24 dev/dk aralığında soğutma sisteminin ortalama enerji ve ekserji verimleri, kompresör güçleri dikkate alınarak her motorun tüketimi ortalama değerleri incelenmiş ve elde edilen veriler her türü için aşağıda ayrı ayrı verilmiştir. Ayrıca çalışmada, termodinamik süreçlerde kısaca nicelik ve nitelik arasındaki fark olarak tanımlanan enerji ve ekserji analizlerinde elde edilen verim sonuçları, bu sonuçlara bağlı olarak soğutma sisteminin neden olduğu tüketimleri ve bunların farkları da ayrı ayrı hesaplanmıştır. Bu değerlendirmelere bağlı yapılan analiz sonuçlarına göre benzinli motorda 3,5 kw soğutma yükü için kompresör güçleri ve tüketimleri Şekil 4 te verilmiştir. 2

7 Kompresör gücü ( kw) Kompresör gücü ( kw) Koç E, Soğut. M.Z, Oktay Z Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Kompresör gücü Yakıt Ekserji (lt/saat) Yakıt enerji (lt/saat) Evaparatör sıcaklığı (C) Şekil 4 Benzinli motorun soğutma sistemine bağlı tüketimleri Referans alınan çalışmanın benzinli motor için ortalama enerji ve ekserji verimleri sırasıyla % ve % tir. Bu ekserji verimine sahip benzinli motorda -18/1 ºC evaporasyon sıcaklık aralığında saatlik tüketimi,,47 lt/saat ile,2 lt/saat aralığında değişmektedir. Yakıt tüketimi ortalama enerji verimine bağlı da hesaplanmış ve evaporatör sıcaklıklarına göre saatlik ortalama tüketiminin,353 lt/saat ile,15 lt/saat aralığında bulunmuştur. Referans alınan benzinli motor için enerji ve ekserji analizlerine bağlı soğutma sisteminin tüketimleri ve farkları Şekil 5 te verilmiştir Tüketim-Ekserji (lt/saat) Tüketim-Enerji ( lt/saat) Evaparatör sıcaklıkları (C) Şekil 5 Benzinli motor tüketimleri Benzinli motorlarda evaporator sıcaklıklarına gore enerji ve ekserji değerleri arasında soğutma sisteminin neden olduğu tüketim farkı.12 lt/saat ile.5 lt/saat aralığında bulunmuştur. Bu verilere gore evaporatör sıcaklıkları dikkate alndığında iki durum arasındaki fark %33.37 dir. Benzinli motor için yapılan analizler LPG li motor için yapılmıştır. Enerji ve ekserji verimlerine bağlı LPG li motorun tüketimleri ve kompresör güç tüketimleri hesaplanmış ve elde edilen veriler Şekil 6 da verilmiştir Kompresör gücü Yakıt Ekserji (lt/saat) Yakıt enerji (lt/saat) Evaparatör sıcaklığı (C) Şekil 6 LPG li motorun soğutma sistemine bağlı tüketimleri

8 Kompresör gücü ( kw) Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji Referans alınan LPG li aracın ortalama enerji ve ekserji analizi sırasıyla %43.95 ve %39.59 bulunmuştur. Bu verim değerlerine göre soğutma sistemlerinin tüketimi; ekserji verimine bağlı olarak.69 lt/saat -.29 lt/saat aralığında, enerji verimine bağlı olarak.44 lt/saat-.19 lt/saat aralığında bulunmuştur. Elde edilen verilere göre LPG li araçlarda soğutma sistemine bağlı tüketimi, %1 ile %23 aralığında benzinli araçlara göre daha fazladır. LPG li motor için motorun enerji ve ekserji verimlerine bağlı tüketimleri ve tüketim farkları incelenmiş, elde edilen sonuçlar Şekil 7 de verilmiştir Tüketim-Ekserji (lt/saat) Tüketim-Enerji ( lt/saat) Evaparatör sıcaklıkları (C) Şekil 7 LPG li motor tüketimleri LPG li aracın soğutma sisteminin evaporator sıcaklıklarına gore neden olduğu tüketiminin enerji ve ekserji değerleri arasında farkı.35 lt/saat ile.11 lt/saat aralığında değişmektedir. İki analiz sonuçları arasındaki fark ise % dir. Soğutma sisteminin tüketimine etkisi dizel motor için de incelenmiştir. Referans alınan dizel motor için de enerji ve ekserji verimleri dikkate alınarak, soğutma sisteminin evaporasyon sıcaklıklarına göre neden olduğu tüketimleri ile kompresör güç tüketimleri incelenmiş ve elde edilen sonuçlar Şekil 8 de verilmiştir Kompresör gücü Yakıt Ekserji (lt/saat) Yakıt enerji (lt/saat) Evaparatör sıcaklığı (C) Şekil 8 Dizel motorun soğutma sistemine bağlı tüketimleri Bu çalışmada soğutma sistemi için incelenen dizel motorun ortalama enerji ve ekserji verimi sırasıyla %37.8 ile %4.1 dir. Referans alınan bu motorun ortalama enerji verimine bağlı olarak soğutma yükünün neden olduğu tüketimleri, evaporator sıcaklıklarına gore.479 lt/saat ile,23 lt/saat aralığındadır. Ekserji verimine bağlı soğutma sisteminin tüketimi ise.58 lt/saat ile.215 lt/saat aralığındadır. Dizel motor için enerji ve ekserji verimlerinin referans alınma koşuluna göre soğutma sisteminin neden olduğu tüketimi ve tüketim farkları incelenmiş elde edilen sonuçlar Şekil 9 da verilmiştir. 22

9 CO salınımı (kg/lt) Koç E, Soğut. M.Z, Oktay Z Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Tüketim-Ekserji (lt/saat) Tüketim-Enerji ( lt/saat) Evaparatör sıcaklıkları (C) Şekil 9 Dizel motor tüketimleri Dizel motorun enerji ve ekserji verimlerine bağlı soğutma sisteminin evaporatör sıcaklıklarına göre tüketim farkı,27 lt/saat ile,12 lt/saat aralığındadır. İki analiz sonucu arasındaki fark ise % 5.82 dir. Küresel ısınma etkisinin önemle hissedildiği günümüzde motorlu araçlar, egzoz emisyonları ile çevre kirliliğine ve küresel ısınma potansiyeline katkı sağladıkları bilinmektedir. Bu katkı karbonmonoksit (CO), azot oksitler (NOx), karbonhidratlar (CHx), partikül (parçacık), kurşun (Pb) ve kükürt oksitler (SOx) olarak ifade edilen kirletici gaz ve maddelerdir. Tabiî ki bu oluşumda motorlu araçların soğutma sistemleri de dolaylı katkı sağlamaktadır. Çalışmanın bu bölümünde soğutma sistemlerinin tüketimlerine bağlı neden oldukları çevresel kirletme potansiyelleri araştırılmıştır. Bu kapsamda benzinli ve dizel motorların soğutma sistemlerinin neden oldukları CO salınımı Şekil 1 da verilmiştir.,16,14,12,1,8,6,4,2 Evaparatör sıcaklığı (C) CO-Ekserji-Benzin CO-Enerji-Benzin CO-Ekserji-Dizel CO-Enerji-Dizel Şekil 1 Benzinli ve dizel motor soğutma sistemlerinin neden olduğu CO salınımı Şekil 1 da verilen analizlerden de görülebileceği gibi CO salınımında enerji ve ekserji değerleri arasında benzinde %1.5 ile %3.5 aralığında, dizelde ise %,3 ile,8 aralığında bir fark ortaya çıkmıştır. Örneğin; benzinli motor için -18 ºC de evaporator sıcaklığında enerjiye göre CO salınımı,13 kg/lt iken ekserjiye göre bu değer,138 kg/lt dir. Dizelde ise aynı evaporator sıcaklığında, enerji için CO salınımı,141 kg/lt iken, ekserji için bu değer,149 kg/lt dir. Benzer çalışmalar LPG için de yapılmıştır. Ayrıca bu analizler emisyon parametreleri olan CO, NOx, CHx, partikül, Pb ve SOx için de yapılmış, enerji ve ekserji verileri açısından ın neden olduğu kirletme potansiyellerinde benzer farklar burada da açığa çıkmıştır. 5. SONUÇ Bu çalışmada benzinli, LPG ve dizel motorlarda soğutma sisteminin enerji ve ekserji analizleri yapılarak, sistemin tüketimlerine olan etkileri ve bu tüketimlerin neden olduğu çevresel etkiler incelenmiştir. Bu kapsamda; a. Araç soğutma sistemlerinde kullanılan R12 ve R134a gazlarının enerji ve ekserji analiz sonuçlarına göre verimleri; araçlarda R12 gazı için ortalama COP ve ekserji verimi sırasıyla 3,9 ve % 39,7 23

10 Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Araç Klimalarında Kullanılan Soğutucu Akışkanlara Bağlı Ekserji bulunmuştur. Ortalama 3,85 COP değerine sahip R134a gazı için ekserji analizleri türüne göre ayrı ayrı yapılmıştır. Bu analizlere göre; benzinli dizel ve LPG li araçların soğutma sistemlerinin ortalama ekserji verimi sırasıyla, %43.95, %37.8 ve % bulunmuştur. b. Her üç sistemine sahip araçlarda soğutma sistemlerinin enerji ve ekserji analizlerine bağlı neden oldukları tüketimleri ayrı ayrı incelenmiştir. Bu analizlere göre benzinli, dizel ve LPG li araçların soğutma sistemlerinin neden oldukları ortalama tüketimleri sırasıyla,32 lt/saat,.35 lt/saat ve.47 lt/saat olarak hesaplanmıştır. c. Ekserji analizlerine bağlı bulunan tüketimleri, enerji analizine bağlı yapılan tüketimlerine göre benzin dizel ve LPG sistemleri için sırasıyla ortalama % 33,37, %5,82 ve % 57,58 daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu veriler araçlarda hem tüketiminin hem de tüketimi kaynaklı emisyon oranlarının tespitinde oldukça önemli sapma yaratacaktır. Bu veriler ışığında araç klimalarında ve benzer tüm ısıl sistem analizlerinde, ısıl verimliliğin tespiti ve gerçek tersinmezliklerin potansiyelin tespit etmede ekserji analizleri öncelikle kullanılmalıdır. 6. KAYNAKLAR 1. ECCJ (Energy Conservation Center Japonya), Enerji dönüşüm Merkezi, Tokyo, Japonya Horst K., September 2, Refrigerant use in Europe, ASHRAE journal, 3. Halozen H., HFCs or the Old Refrigerants - what is the best Choice?, Thermal Mühendislik enstitüsü, Graz Universitesi, Graz, Austria, SSIONE/Halozan_eng.pdf 4. Özgener L, Hepbaşlı A, VI Ulusal Tesisat Mühendisliği kongresi ve sergisi HVAC sistemlerinde ekserji analizinin gerekliliği ve uygulamaları konulu bildiri Schıjnel P. P. A. J. v., Kasteren j. M. N., F.j.j.G. Janssen, 1998, Exergy Analysis- a tool for sustainable technology in engineering education, Eindhoven University of Technology, The Netherlands. 6. Dinçer İ., M. A. Rosen, 25 Thermodynamic aspects of renewable and sustainable development, Renewable & Sustainable Energy Reviews, Szargut j., D.R. Morris, F.R. Steward, 1988, Exergy analysis of thermal and metallurgical processes, Hemisphere Publishing Corporation, TJ 265. S , USA. 8. Dinçer I., 2, Thermodynamics, exergy and environmental impact, Energy Sources, Dinçer I., 22, The role of exergy in energy policy making, Energy Policy 3, TÜİK, Çevresel göstergeler 26, T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu Şahin M., I. ulusal bildirim ve ülkemiz politikaları, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Hava Yönetimi Dairesi Başkanlığı, Ankara, Mart 27 24

11 Koç E, Soğut. M.Z, Oktay Z Teknolojik Araştırmalar: TATED 211 (3) Kayfeci M., Gedik E., Sağıroğlu S., Kurt H., Taşıt iklimlendirmesinde alternatif klima sistemlerinin kullanımının araştırılması, 5 nci Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu(IATS 9), 29, Karabük, Türkiye 13. Calm J.M., Hourahan G.C., Refrigerant Data Summary, Engineered Systems, 18(11):74-88, 21, https://www.acca.org/files/?id= Tilley D.S., Global ınsıght - West European lıght Vehıcle a/c refrıgerant scenarıo Forecasts , Director auto consulting, Londra, 26, 15. Cengel Y., Boles M.A. Thermodynamics: an engineering approach, 4th ed. New York: McGraw-Hill; Akpınar E.K., Hepbaşlı A., Comparative study on exergetic assessment of two ground-source (geothermal) heat pump systems for residential applications Building and Environment 42 (27) Öztürk Z., Motorlu araçlardan oluşan kirlilik ve egzoz emisyon regülasyonları. II. Ulaşım Ve Trafik Kongresi Sergisi, Ankara, 2, 18. Karta A., LPG İle Çalışan Bir Benzin Motorunda Ekserji Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Çalışkan H., İçten Yanmalı Motorlarda Ekserji Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ocak 29 25

TOPRAK KAYNAKLI BİR ISI POMPASININ FARKLI SOĞUTUCU AKIŞKANLAR İÇİN TERMODİNAMİK ANALİZİ

TOPRAK KAYNAKLI BİR ISI POMPASININ FARKLI SOĞUTUCU AKIŞKANLAR İÇİN TERMODİNAMİK ANALİZİ Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 34, 1, 27-34, 2014 J. of Thermal Science and Technology 2014 TIBTD Printed in Turkey ISSN 1300-3615 TOPRAK KAYNAKLI BİR ISI POMPASININ FARKLI SOĞUTUCU AKIŞKANLAR İÇİN TERMODİNAMİK

Detaylı

Düşük küresel ısınma potansiyeline sahip hfo-1234ze akışkanın termodinamik analizi

Düşük küresel ısınma potansiyeline sahip hfo-1234ze akışkanın termodinamik analizi 38 Düşük küresel ısınma potansiyeline sahip hfo-123ze akışkanın termodinamik analizi Fatih YILMAZ 1, Cemal TOSUN 2 1 Aksaray Üniversitesi teknik bilimler MYO 2 Yüzüncü yıl Üniversitesi Erciş MYO Anahtar

Detaylı

Abs tract: Key Words: M. Ziya SÖĞÜT Hikmet KARAKOÇ

Abs tract: Key Words: M. Ziya SÖĞÜT Hikmet KARAKOÇ 50-60 Ziya Sogut:Sablon 13.06.2013 14:32 Page 50 M. Ziya SÖĞÜT Hikmet KARAKOÇ Klimalarda Enerji Verimliliği Sınıflandırılmasında Farklı Bir Yaklaşım: Ekserjetik Verimlilik Oranı ve Çevresel Etki Oranı

Detaylı

Soğutucu AkıĢkanların Ekserji Verimine Bağlı Çevresel Performanslarının Ġncelenmesi

Soğutucu AkıĢkanların Ekserji Verimine Bağlı Çevresel Performanslarının Ġncelenmesi 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 011, Elazığ, Turkey Soğutucu AkıĢkanların Ekserji Verimine Bağlı Çevresel Performanslarının Ġncelenmesi M.Z.Sogut 1, H.Karakoç, B.

Detaylı

1, 2, 3 ve 4 hallerindeki entalpi değerlen soğutucu akışkan-12 tablolarından elde edilebilir

1, 2, 3 ve 4 hallerindeki entalpi değerlen soğutucu akışkan-12 tablolarından elde edilebilir ÖRNEK Bir soğutma makinesinde, soğutucu akışkan 12, kompresöre 0.14 MPa basınç, -20 C sıcaklıkta kızgın buhar olarak girmekte ve 0.8 MPa basınç, 50 C sıcaklığa sıkıştırılmaktadır. Soğutucu akışkan yoğuşturucudan

Detaylı

KLİMALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SINIFLANDIRILMASINDA FARKLI BİR YAKLAŞIM: EKSERJETİK VERİMLİLİK ORANI VE ÇEVRESEL ETKİ ORANI

KLİMALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SINIFLANDIRILMASINDA FARKLI BİR YAKLAŞIM: EKSERJETİK VERİMLİLİK ORANI VE ÇEVRESEL ETKİ ORANI 859 KLİMALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SINIFLANDIRILMASINDA FARKLI BİR YAKLAŞIM: EKSERJETİK VERİMLİLİK ORANI VE ÇEVRESEL ETKİ ORANI M.Ziya SÖĞÜT Hikmet KARAKOÇ ÖZET Bu çalışmada klimalarda enerji verimliliği

Detaylı

R1234YF SOĞUTUCU AKIŞKANININ FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ İÇİN BASİT EŞİTLİKLER ÖZET ABSTRACT

R1234YF SOĞUTUCU AKIŞKANININ FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ İÇİN BASİT EŞİTLİKLER ÖZET ABSTRACT 2. Ulusal İklimlendirme Soğutma Eğitimi Sempozyumu ve Sergisi 23-25 Ekim 2014 Balıkesir R1234YF SOĞUTUCU AKIŞKANININ FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ İÇİN BASİT EŞİTLİKLER Çağrı KUTLU 1, Mehmet Tahir ERDİNÇ 1 ve Şaban

Detaylı

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon SAKARYA 2011 Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon kontrolünde kullanılan sürüş çevrimlerinin

Detaylı

Soğutma Sektöründe Soğutucu Akışkanlara Bağlı Emisyon Envanteri

Soğutma Sektöründe Soğutucu Akışkanlara Bağlı Emisyon Envanteri 5-15 Ziya Sogut:Sablon 30.10.2013 17:20 Page 5 Soğutma Sektöründe Soğutucu Akışkanlara Bağlı Emisyon Envanteri M. Ziya SÖĞÜT Hüseyin BULGURCU Enver YALÇIN Abs tract: ÖZET Bu çalışmada kloroflorokarbon(cfc),

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN Makine

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

TAŞIT ve ÇEVRE. Proof

TAŞIT ve ÇEVRE. Proof TAŞIT ve ÇEVRE Standartlar ve Seyir Çevrimleri Gerek binek otomobillerinin, gerekse hafif ve ağır yük ve yolcu taşıtlarının egzost gazlarının hava kirletici bileşenlerinin sınırlandırılması yönünde çalışmalar

Detaylı

Araş. Gör. Makina Mühendisliği Gaziantep Üniversitesi

Araş. Gör. Makina Mühendisliği Gaziantep Üniversitesi Yrd. Doç. Dr. Ceyhun Yılmaz Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Tel: 0506 3162201, 0272 228 14 46 Faks: 0272 228 14 49 Email: ceyhunyilmaz16@gmail.com Öğrenim Durumu

Detaylı

Abs tract: Key Words: M. Ziya SÖĞÜT Hüseyin BULGURCU Enver YALÇIN

Abs tract: Key Words: M. Ziya SÖĞÜT Hüseyin BULGURCU Enver YALÇIN Ziya Sogut:Sablon 25.03.2014 16:50 Page 11 Düşük Şarjlı Çoklu Kompresörlü Soğutma Sistemlerinin Farklı Soğutucu Akışkanlara Göre Termodinamik ve Çevresel Performanslarının Değerlendirilmesi ÖZET Dünyada

Detaylı

BİR DOĞAL GAZ KOMBİNE ÇEVRİM SANTRALİNDE EKSERJİ UYGULAMASI

BİR DOĞAL GAZ KOMBİNE ÇEVRİM SANTRALİNDE EKSERJİ UYGULAMASI BİR DOĞAL GAZ KOMBİNE ÇEVRİM SANTRALİNDE EKSERJİ UYGULAMASI Süha Orçun MERT, Zehra ÖZÇELİK Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Bornova İzmir e-posta: orcunmert@mynet.com,

Detaylı

Kişilik, enerjiyi yönetebilme ve verimli kullanabilme kabiliyetinin bir göstergesidir. (A. Midilli)

Kişilik, enerjiyi yönetebilme ve verimli kullanabilme kabiliyetinin bir göstergesidir. (A. Midilli) Kişilik, enerjiyi yönetebilme ve verimli kullanabilme kabiliyetinin bir göstergesidir (A. Midilli) SUMMER COURSE ON EXERGY AND ITS APPLICATIONS June 20-22, 2013, Karabük-Turkey Exergy Analysis of Hydrogen

Detaylı

KARAYOLU ULAŞIMINDAN KAYNAKLANAN SERA GAZI EMİSYONLARI : TÜRKİYE DEKİ DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

KARAYOLU ULAŞIMINDAN KAYNAKLANAN SERA GAZI EMİSYONLARI : TÜRKİYE DEKİ DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ KARAYOLU ULAŞIMINDAN KAYNAKLANAN SERA GAZI EMİSYONLARI : TÜRKİYE DEKİ DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Cem SORUŞBAY, Metin ERGENEMAN, M. Aydın PEKİN, Akın KUTLAR ve Hikmet ARSLAN İTÜ Makina Fakültesi, Otomotiv

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Teknik Eğitim Fakültesi, Makina Eğitimi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Eğitimi A.B.

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Teknik Eğitim Fakültesi, Makina Eğitimi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Eğitimi A.B. ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI ÜNAVI : VOLKAN : KIRMACI : YRD. DOÇ. DR. UZMANLIK ALANI : Isı transferi, Isıtma, Soğutma, Doğalgaz, Havalandırma ve İklimlendirme sistemleri. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl

Detaylı

SORULAR VE ÇÖZÜMLER. Adı- Soyadı : Fakülte No :

SORULAR VE ÇÖZÜMLER. Adı- Soyadı : Fakülte No : Adı- Soyadı : Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 06.01.2015 Soru (puan) 1 (15) 2 (15) 3 (15) 4 (20)

Detaylı

Kaskad Soğutma Sisteminin Termodinamik Analizi ve Performans Değerlendirmesi

Kaskad Soğutma Sisteminin Termodinamik Analizi ve Performans Değerlendirmesi CO 2 Kaskad Soğutma Sisteminin Termodinamik Analizi ve Performans Değerlendirmesi Ali ÖZYURT Panel Sistem Soğutma A.Ş., İstanbul Nasuh ERDÖNMEZ Marmara Üniv., Makina Müh. Blm., İstanbul unieses_26_1988@hotmail.com

Detaylı

Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli)

Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli) Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli) Kişilik, enerjiyi yönetebilme ve verimli kullanabilme kabiliyetinin bir göstergesidir (A. Midilli) SUMMER COURSE ON EXERGY AND

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

TROPİKAL İKLİM BÖLGELERİ İÇİN UYGUN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ TROPİKAL İKLİM BÖLGELERİ İÇİN UYGUN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ

TROPİKAL İKLİM BÖLGELERİ İÇİN UYGUN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ TROPİKAL İKLİM BÖLGELERİ İÇİN UYGUN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ 2. Ulusal İklimlendirme Soğutma Eğitimi Sempozyumu ve Sergisi 23-2 Ekim 214 Balıkesir TROPİKAL İKLİM BÖLGELERİ İÇİN UYGUN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ TROPİKAL İKLİM BÖLGELERİ İÇİN UYGUN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ

Detaylı

BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ

BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ Cem SORUŞBAY (*), Metin ERGENEMAN, H.A. Taha ÖZTÜRK ve Ender SEL İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Otomotiv Laboratuvarı,

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

Makale. ile ihtiyacın eşitlendiği kapasite modülasyon yöntemleri ile ilgili çeşitli çalışmalar gerçekleştirilmiştir

Makale. ile ihtiyacın eşitlendiği kapasite modülasyon yöntemleri ile ilgili çeşitli çalışmalar gerçekleştirilmiştir Makale ile ihtiyacın eşitlendiği kapasite modülasyon yöntemleri ile ilgili çeşitli çalışmalar gerçekleştirilmiştir (Qureshi ve ark., 1996; Nasution ve ark., 2006; Aprea ve ark., 2006). Bu çalışmada, boru

Detaylı

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları URS-EIA-REP-203876 Giriş Bu Ek'te, Proje'nin İnşaat ve İşletim

Detaylı

Bölüm 6 TERMODİNAMİĞİN İKİNCİ YASASI

Bölüm 6 TERMODİNAMİĞİN İKİNCİ YASASI Bölüm 6 TERMODİNAMİĞİN İKİNCİ YASASI İKİNCİ YASANIN ESAS KULLANIMI 1. İkinci yasa hal değişimlerinin yönünü açıklayabilir. 2. İkinci yasa aynı zamanda enerjinin niceliği kadar niteliğinin de olduğunu öne

Detaylı

AYNI SOĞUTMA YÜKÜ İÇİN CO 2 Lİ ISI POMPALARININ ENERJİ SARFİYATLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

AYNI SOĞUTMA YÜKÜ İÇİN CO 2 Lİ ISI POMPALARININ ENERJİ SARFİYATLARININ KARŞILAŞTIRILMASI 33 AYNI SOĞUTMA YÜKÜ İÇİN CO 2 Lİ ISI POMPALARININ ENERJİ SARFİYATLARININ KARŞILAŞTIRILMASI H.Cenk BAYRAKÇI A.Emre ÖZGÜR A. Ekrem AKDAĞ ÖZET Küresel ısınma gerçeğiyle yüzleşen dünyamızda, son yıllarda

Detaylı

Özay AKDEMİR *, Ali GÜNGÖR ** Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü 35100 Bornova, İzmir

Özay AKDEMİR *, Ali GÜNGÖR ** Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü 35100 Bornova, İzmir Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi,,, 7-, J. of Thermal Science and Technology TIBTD Printed in Turkey ISSN -65 CO SOĞUTMA ÇEVRİMLERİNİN MAKSİMUM PERFORMANS ANALİZİ Özay AKDEMİR *, Ali GÜNGÖR ** Ege Üniversitesi,

Detaylı

Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli)

Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli) Entropi tünelinden çıkmanın tek yolu ekserji iksirini içmektir! (A. Midilli) Kişilik, enerjiyi yönetebilme ve verimli kullanabilme kabiliyetinin bir göstergesidir (A. Midilli) SUMMER COURSE ON EXERGY AND

Detaylı

EJEKTÖRLÜ TRANSKRĠTĠK CO 2 SOĞUTMA SĠSTEMĠNĠN ENERJĠ VE EKSERJĠ ANALĠZĠ

EJEKTÖRLÜ TRANSKRĠTĠK CO 2 SOĞUTMA SĠSTEMĠNĠN ENERJĠ VE EKSERJĠ ANALĠZĠ EJEKTÖRLÜ TRANSKRĠTĠK CO 2 SOĞUTMA SĠSTEMĠNĠN ENERJĠ VE EKSERJĠ ANALĠZĠ Çağrı KUTLU*, ġaban ÜNAL**, Ertuğrul CĠHAN***, M. Tahir ERDĠNÇ**** *Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine

Detaylı

Co 2 Soğutucu Akışkanlı Isı Pompasının Soğutma ve Isıtma Karakteristiklerinin İncelenmesi

Co 2 Soğutucu Akışkanlı Isı Pompasının Soğutma ve Isıtma Karakteristiklerinin İncelenmesi Co 2 Soğutucu Akışkanlı Isı Pompasının Soğutma ve Isıtma Karakteristiklerinin İncelenmesi *1 Bahri AKSU and 2 Hüseyin KURT 1 Elektrik ve Enerji Bölümü, Karabük Meslek Yüksekokulu, Karabük Üniversitesi,

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SAN. VE TİC. Yeni sanayi sitesi 36.Sok. No:22 BALIKESİR Telefaks:0266 2461075 http://www.deneysan.com R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ HAZIRLAYAN Yrd.Doç.Dr. Hüseyin

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ ve YAYINLAR

ÖZGEÇMİŞ ve YAYINLAR 1. Şahsi Bilgiler ÖZGEÇMİŞ ve YAYINLAR (Yrd.Doç.Dr. Kemal BİLEN) Adı Soyadı : Kemal BİLEN T.C. Kimlik No : 60997211094 Doğum Tarihi ve Yeri : 30 Kasım 1974 / MUŞ İş Adresi : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

Detaylı

Journal of ETA Maritime Science

Journal of ETA Maritime Science Original Research (AR) Başhan&Parlak/ JEMS, 2016; 4(2): 149-155 Received: 06 April 2016 Accepted: 22 May 2016 DOI ID: 10.5505/jems.2016.55264 Journal of ETA Maritime Science Original Research (AR) Corresponding

Detaylı

SOĞUTUCU AKIŞKANIN ÖZELLİKLERİ

SOĞUTUCU AKIŞKANIN ÖZELLİKLERİ GİRİŞ 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan soğutma sanayiinde ilk zamanlar karbondioksit, hava, su, amonyak gibi maddeler soğutucu olarak kullanılmıştır. Zamanla yapay olarak elde edilen kloroflorokarbon

Detaylı

2-Emisyon Ölçüm Raporu Formatı

2-Emisyon Ölçüm Raporu Formatı 2-Emisyon Ölçüm Raporu Formatı A) İşletmenin Sınıfı (1- İşletmenin faaliyetinin Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Madde 4 kapsamında yeri,) B) Faaliyetinin Anlatımı

Detaylı

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER Adı- Soyadı : Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2014/2015 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Bütünleme Sınavı Soru ve Çözümleri 23.01.2015 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20)

Detaylı

Buhar çevrimlerinde akışkan olarak ucuzluğu, her yerde kolaylıkla bulunabilmesi ve buharlaşma entalpisinin yüksek olması nedeniyle su alınmaktadır.

Buhar çevrimlerinde akışkan olarak ucuzluğu, her yerde kolaylıkla bulunabilmesi ve buharlaşma entalpisinin yüksek olması nedeniyle su alınmaktadır. Buhar Çevrimleri Buhar makinasının gerçekleştirilmesi termodinamik ve ilgili bilim dallarının hızla gelişmesine yol açmıştır. Buhar üretimi buhar kazanlarında yapılmaktadır. Yüksek basınç ve sıcaklıktaki

Detaylı

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı)

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) Soğutma devresine ilişkin bazı parametrelerin hesaplanması "Doymuş sıvı - doymuş buhar" aralığında çalışma Basınç-entalpi grafiğinde genel bir soğutma devresi

Detaylı

BUHAR SIKIŞTIRMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ İÇİN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ

BUHAR SIKIŞTIRMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ İÇİN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ 481 BUHAR SIKIŞTIRMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ İÇİN SOĞUTUCU AKIŞKAN SEÇİMİ Ö. Ercan ATAER Mehmet ÖZALP Atilla BIYIKOĞLU ÖZET Bu çalışmada, buhar sıkıştırmalı soğutma sistemlerine kullanılabilecek ozon tabakasını

Detaylı

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi 1 GÜÇ ÇEVRİMLERİNİN ÇÖZÜMLEMESİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR Güç üreten makinelerin büyük çoğunluğu bir termodinamik çevrime göre çalışır. Ideal Çevrim: Gerçek

Detaylı

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ Hüsamettin BULUT Orhan BÜYÜKALACA Tuncay YILMAZ ÖZET Binalarda ısıtma ve soğutma için enerji ihtiyacını tahmin etmek amacıyla kullanılan

Detaylı

Gerçek ve ideal çevrimler, Carnot çevrimi, hava standardı kabulleri, pistonlu motolar

Gerçek ve ideal çevrimler, Carnot çevrimi, hava standardı kabulleri, pistonlu motolar Gerçek ve ideal çevrimler, Carnot çevrimi, hava standardı kabulleri, pistonlu motolar 9-16. Kapalı bir sistemde gerçekleşen ideal hava çevirimi aşağıda belirtilen dört hal değişiminden oluşmaktadır. Oda

Detaylı

SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE SOĞUTUCU AKIŞKANIN AŞIRI SOĞUTULMASININ İNCELENMESİ

SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE SOĞUTUCU AKIŞKANIN AŞIRI SOĞUTULMASININ İNCELENMESİ 695 SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE SOĞUTUCU AKIŞKANIN AŞIRI SOĞUTULMASININ İNCELENMESİ Erkut BEŞER Moghtada MOBEDİ ÖZET Bu makalede kondenser çıkışında sıvı halinde bulunan soğutucu akışkanın aşırı soğutulması

Detaylı

HFC-134a ve ALTERNATİFİ SOĞUTKANLARIN (HFO-1234yf ve HFO-1234ze) SOĞUTMA ÇEVRİMİ PERFORMANSI AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMASI

HFC-134a ve ALTERNATİFİ SOĞUTKANLARIN (HFO-1234yf ve HFO-1234ze) SOĞUTMA ÇEVRİMİ PERFORMANSI AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMASI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 28, No 3, 465-472, 203 Vol 28, No 3, 465-472, 203 HFC-34a ve ALTERNATİFİ SOĞUTKANLARIN (HFO-234yf

Detaylı

Abs tract: Key Words: Hilmi Cenk BAYRAKÇI Arif Emre ÖZGÜR

Abs tract: Key Words: Hilmi Cenk BAYRAKÇI Arif Emre ÖZGÜR Hilmi Cenk Bayrakci:Sablon 22.08.2012 14:53 Page 68 Hilmi Cenk BAYRAKÇI Arif Emre ÖZGÜR Toprak Kaynaklı Isı Pompalarında CO 2 Kullanımı Abs tract: Because fossil based energy resources go down, alternative

Detaylı

Sigma Vol./Cilt 26 Issue/Sayı 3 Araştırma Makalesi / Research Article ESTIMATION OF TURKISH ROAD TRANSPORT EMISSIONS AND EMISSION REDUCTION SCENARIOS

Sigma Vol./Cilt 26 Issue/Sayı 3 Araştırma Makalesi / Research Article ESTIMATION OF TURKISH ROAD TRANSPORT EMISSIONS AND EMISSION REDUCTION SCENARIOS Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi Sigma Vol./Cilt 26 Issue/Sayı 3 Araştırma Makalesi / Research Article ESTIMATION OF TURKISH ROAD TRANSPORT EMISSIONS AND

Detaylı

FARKLI SOĞUTUCU AKIŞKANLAR İÇİN TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPASININ TERMODİNAMİK VE TERMOEKONOMİK ANALİZİ

FARKLI SOĞUTUCU AKIŞKANLAR İÇİN TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPASININ TERMODİNAMİK VE TERMOEKONOMİK ANALİZİ Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 36, 1, 119-131, 2016 J. of Thermal Science and Technology 2016 TIBTD Printed in Turkey ISSN 1300-3615 FARKLI SOĞUTUCU AKIŞKANLAR İÇİN TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPASININ TERMODİNAMİK

Detaylı

Havalandırma Cihazlarında Isı Geri Kazanım ve Toplam Enerji Verimliliğinin Simülasyonu

Havalandırma Cihazlarında Isı Geri Kazanım ve Toplam Enerji Verimliliğinin Simülasyonu Murat ÖZER Erhan BUDAK Havalandırma Cihazlarında Isı Geri Kazanım ve Toplam Enerji Verimliliğinin Simülasyonu Abstract: Heat recovery systems are used prevalently in ventilation systems. Therefore, up

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

Soğutkanlı Transkritik Soğutma Çevrimlerinde Optimum Gaz Soğutucu Basıncı Ve Literatürdeki Optimum Basınç Denklemlerinin Karşılaştırılması CO 2

Soğutkanlı Transkritik Soğutma Çevrimlerinde Optimum Gaz Soğutucu Basıncı Ve Literatürdeki Optimum Basınç Denklemlerinin Karşılaştırılması CO 2 Soğutkanlı Transkritik Soğutma Çevrimlerinde Optimum Gaz Soğutucu Basıncı Ve Literatürdeki Optimum Basınç Denklemlerinin Karşılaştırılması Arif Emre ÖZGÜR Abstract ÖZET veya soğutucu akışkan kod numarası

Detaylı

Bir Hastanede Ameliyathane Klima Santrali Isıtma Hattının Ekserji Analizi

Bir Hastanede Ameliyathane Klima Santrali Isıtma Hattının Ekserji Analizi Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt: 12, No: 4, 2015 (103-114) Electronic Journal of Machine Technologies Vol: 12, No: 4, 2015 (103-114) TEKNOLOJĠK ARAġTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

Dış Ortam Sıcaklığının Soğutma Durumunda Çalışan Isı Pompası Performansına Etkisinin Deneysel Olarak İncelenmesi

Dış Ortam Sıcaklığının Soğutma Durumunda Çalışan Isı Pompası Performansına Etkisinin Deneysel Olarak İncelenmesi Dış Ortam Sıcaklığının Soğutma Durumunda Çalışan Isı Pompası Performansına Etkisinin Deneysel Olarak İncelenmesi Hayati TÖRE*, Prof. Dr. Ali KILIÇARSLAN** *T.C. Merzifon Belediyesi Strateji Geliştirme

Detaylı

TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPALARINDA CO 2 KULLANIMI

TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPALARINDA CO 2 KULLANIMI TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPALARINDA CO 2 KULLANIMI Hilmi Cenk BAYRAKÇI Arif Emre ÖZGÜR ÖZET Son yıllarda fosil esaslı enerji kaynaklarının tükenmeye yüz tutması, alternatif enerji kaynaklarının kullanılması

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

Balıkçı Gemisi Soğutma Sisteminin Birinci Yasa Analizleri

Balıkçı Gemisi Soğutma Sisteminin Birinci Yasa Analizleri Balıkçı Gemisi Soğutma Sisteminin Birinci Yasa Analizleri A. Sinan KARAKURT ve Ümit GÜNEŞ 1 ÖZET 15. yüzyılın sonlarına doğru ticari balıkçılığın ortaya çıkışı ile devam eden yüzyıllarda büyük bir balıkçılık

Detaylı

Nem Almalı Bir Soğutma Sisteminin Termodinamik Analizi

Nem Almalı Bir Soğutma Sisteminin Termodinamik Analizi Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 26(2), ss 119-128, Aralık 2011 Çukurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture, 26(2), pp 119-128, December 2011

Detaylı

TERMODİNAMİĞİN BİRİNCİ YASASI

TERMODİNAMİĞİN BİRİNCİ YASASI İzotermal ve Adyabatik İşlemler Sıcaklığı sabit tutulan sistemlerde yapılan işlemlere izotermal işlem, ısı alışverişlerine göre yalıtılmış sistemlerde yapılan işlemlere ise adyabatik işlem adı verilir.

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/Türkiye Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866

ÖZGEÇMİŞ. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/Türkiye Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866 Doç. Dr. ÖNDER KAŞKA Doğum Yılı: 1975 Yazışma Adresi : ÖZGEÇMİŞ Makine Mühendisliği Bölümü 80000 Osmaniye/ Telefon : 03288251818/3688 Faks : 03288251866 e-posta : EĞİTİM BİLGİLERİ onderkaska@osmaniye.edu.tr

Detaylı

Diesel Motorlarında Doldurma Basıncının ve Egzoz Gazı Resirkülasyonunun Azot Oksit ve Partikül Madde Emisyonlarına Etkisi.

Diesel Motorlarında Doldurma Basıncının ve Egzoz Gazı Resirkülasyonunun Azot Oksit ve Partikül Madde Emisyonlarına Etkisi. Diesel Motorlarında Doldurma Basıncının ve Egzoz Gazı Resirkülasyonunun Azot Oksit ve Partikül Madde Emisyonlarına Etkisi Proje No: 109M729 Prof.Dr. Cem SORUŞBAY Prof.Dr. Metin ERGENEMAN Dr. Alper Tolga

Detaylı

Refrigerantlar (soğutucular)

Refrigerantlar (soğutucular) Refrigerantlar (soğutucular) Soğutma sistemlerinde kullanılan refrigerantlar soğutma sisteminde bizzat soğuk üretiminde kullanılan veya üretilmiş soğuğun taşınmasında yararlanılan maddeler olarak tanımlanmakta

Detaylı

DOĞAL SOĞUTMA SİSTEMİNİN BİR ENDÜSTRİYEL SOĞUTMA PROSESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYET ETKİSİNİN İNCELENMESİ

DOĞAL SOĞUTMA SİSTEMİNİN BİR ENDÜSTRİYEL SOĞUTMA PROSESİNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYET ETKİSİNİN İNCELENMESİ TESKON 2017 BİLİMSEL / TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA BİLDİRİLERİ Bu bir MMO yayınıdır MMO bu yayındaki ifadelerden, fikirlerden, toplantıda çıkan sonuçlardan, teknik bilgi ve basım hatalarından sorumlu değildir.

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

Hidrojen Depolama Yöntemleri

Hidrojen Depolama Yöntemleri Gazi Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü Maltepe-Ankara Hidrojen Depolama Yöntemleri Y.Doç.Dr.Muhittin BİLGİLİ İçerik Enerji taşıyıcısı olarak H 2 ve uygulamaları, Hidrojen depolama metodları, Sıkıştırılmış

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ enveripab Bilinçlendirme Semineri (Marmara Üniversitesi) 12 Kasım 2008 A. Yıldırım TÜRKEL ENKO Birleşik Enerji Sistemleri ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Kanun

Detaylı

AB YENİ F GAZ REGÜLASYONU VE ALTERNATİF AKIŞKAN R32

AB YENİ F GAZ REGÜLASYONU VE ALTERNATİF AKIŞKAN R32 AB YENİ F GAZ REGÜLASYONU VE ALTERNATİF AKIŞKAN R32 Dr. Andaç YAKUT Makine Yüksek Mühendisi Yeşil Enerji & Çevre Bölüm Koordinatörü Daikin Türkiye İletişim adresi: a.yakut@daikin.com.tr ÖZET Avrupa Birliği

Detaylı

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği - Türkiye deki Durumun Değ Prof.Dr. Cem Soruşbay İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Otomotiv Anabilim Dalı, Ayazağa Yerleşkesi, Maslak İstanbul 10. Ulaştırma

Detaylı

Bölüm 2 Kirletici Maddelerin Oluşumu

Bölüm 2 Kirletici Maddelerin Oluşumu Egzoz Gazları Emisyonu Prof.Dr. Cem Soruşbay Bölüm 2 Kirletici Maddelerin Oluşumu İstanbul Teknik Üniversitesi Otomotiv Laboratuvarı İçerik Motorlu taşıtlarda kirletici maddelerin oluşumu Egzoz gazları

Detaylı

Ayda Bal*, Hülya Semercioğlu, Eyüp Fatih Ay, Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Müh. Böl.

Ayda Bal*, Hülya Semercioğlu, Eyüp Fatih Ay, Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Müh. Böl. Ayda Bal*, Hülya Semercioğlu, Eyüp Fatih Ay, eref Soylu* * Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Müh. Böl. *abal@sakarya.edu.tr *ssoylu@sakarya.edu.tr OTEKON 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi

Detaylı

GEMĐLERDE KULLANILAN VAKUM EVAPORATÖRLERĐNDE OPTĐMUM ISI TRANSFER ALANININ BELĐRLENMESĐ

GEMĐLERDE KULLANILAN VAKUM EVAPORATÖRLERĐNDE OPTĐMUM ISI TRANSFER ALANININ BELĐRLENMESĐ GEMĐLERDE KULLANILAN VAKUM EVAPORATÖRLERĐNDE OPTĐMUM ISI TRANSFER ALANININ BELĐRLENMESĐ Recep ÖZTÜRK ÖZET Gemilerde kullanma suyunun limanlardan temini yerine, bir vakum evaporatörü ile deniz suyundan

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis Sanayide Enerji Verimliliği Hizmetleri Soğutmanın Temelleri Doğalgazlı Soğutma Otomotiv Fabrikası İçin Örnek Çalışma Örnek Çalışma Sonuçları Enervis Sanayide

Detaylı

BİR OTELİN SICAK SU İHTİYACININ SUDAN SUYA ISI POMPASIYLA DESTEKLENMESİ VE SİSTEMİN TERMOEKONOMİK ANALİZİ

BİR OTELİN SICAK SU İHTİYACININ SUDAN SUYA ISI POMPASIYLA DESTEKLENMESİ VE SİSTEMİN TERMOEKONOMİK ANALİZİ BİR OTELİN SICAK SU İHTİYACININ SUDAN SUYA ISI POMPASIYLA DESTEKLENMESİ VE SİSTEMİN TERMOEKONOMİK ANALİZİ Tansel KOYUN Onur KILIÇ Ali GÜLGÜZEL ÖZET Isı pompası temel olarak elektrik enerjisi kullanarak

Detaylı

3. Versiyon Kitapta 5. Bölüm, 7. Versiyon Kitapta 6. Bölüm, soruları

3. Versiyon Kitapta 5. Bölüm, 7. Versiyon Kitapta 6. Bölüm, soruları 3. Versiyon Kitapta 5. Bölüm, 7. Versiyon Kitapta 6. Bölüm, soruları Soru 5-26 Buharlı bir güç santralinin kazanında aracı akışkana 280 GJ/saat ısı geçişi olmaktadır. Borularda ve diğer elemanlarda buhardan

Detaylı

Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Mühendislik Müdürlüğü Üretim Sistemleri Geliştirme Müdürlüğü Mayıs 2015

Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Mühendislik Müdürlüğü Üretim Sistemleri Geliştirme Müdürlüğü Mayıs 2015 Çelikhane Gazı Kazanım ve Kullanımının Artırılması Projesi Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Mühendislik Müdürlüğü Üretim Sistemleri Geliştirme Müdürlüğü Mayıs 2015 Sunum Akışı Erdemir de Enerji, Proses

Detaylı

Gözetmenlere soru sorulmayacaktır. Eksik veya hatalı verildiği düşünülen değerler için mantıklı tahminler yapabilirsiniz.

Gözetmenlere soru sorulmayacaktır. Eksik veya hatalı verildiği düşünülen değerler için mantıklı tahminler yapabilirsiniz. HR. Ü. Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü 0502304-0506304Termodinamik I Ara Sınavı (07/12/2011). Süre: 90 dak. Adı ve Soyadı: No: İmza: Alınan Puanlar: 1.2.3.4.5.6.. Sınav sonucu. Gözetmenlere

Detaylı

İngilizce kökenli bir kelime olup Ayrılmış veya Ayrık anlamına gelmektedir.

İngilizce kökenli bir kelime olup Ayrılmış veya Ayrık anlamına gelmektedir. Split: İngilizce kökenli bir kelime olup Ayrılmış veya Ayrık anlamına gelmektedir. Klimanın iki ana üniteden (İç ve Dış) oluştuğuna işaret eder. Kompresör: Klimanın ana parçalarından olup, soğutucu akışkanı

Detaylı

Çift buharlaştırıcılı ve ejektörlü bir soğutma sisteminin termodinamik analizi

Çift buharlaştırıcılı ve ejektörlü bir soğutma sisteminin termodinamik analizi Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University 31:4 (2016) 1039-1047 Çift buharlaştırıcılı ve ejektörlü bir soğutma sisteminin termodinamik analizi Şaban Ünal *, Mehmet Tahir

Detaylı

OREN303 ENERJİ YÖNETİMİ KERESTE KURUTMADA ENERJİ ANALİZİ/SÜREÇ YÖNETİMİ

OREN303 ENERJİ YÖNETİMİ KERESTE KURUTMADA ENERJİ ANALİZİ/SÜREÇ YÖNETİMİ OREN303 ENERJİ YÖNETİMİ KERESTE KURUTMADA ENERJİ ANALİZİ/SÜREÇ YÖNETİMİ Enerji analizi termodinamiğin birinci kanununu, ekserji analizi ise termodinamiğin ikinci kanununu kullanarak enerjinin maksimum

Detaylı

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER

NOT: Toplam 5 soru çözünüz, sınav süresi 90 dakikadır. SORULAR VE ÇÖZÜMLER Adı- Soyadı: Fakülte No : Gıda Mühendisliği Bölümü, 2015/2016 Öğretim Yılı, Güz Yarıyılı 00391-Termodinamik Dersi, Dönem Sonu Sınavı Soru ve Çözümleri 07.01.2016 Soru (puan) 1 (20) 2 (20) 3 (20) 4 (20)

Detaylı

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI ÇEVRE YÖNETY NETİMİ GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ İZİN N VE DENETİM M DAİRES RESİ BAŞKANLI KANLIĞI ÇEVRE İZNİ VE LİSANSI L ŞUBESİ Başvuru Sürecinin S Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU Çevre MühendisiM ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE

Detaylı

Oturum Başkanı: Dilşad BAYSAN ÇOLAK

Oturum Başkanı: Dilşad BAYSAN ÇOLAK Oturum Başkanı: Dilşad BAYSAN ÇOLAK Özay KAS Makine Y.Müh. Arke Energy Systems Kojenerasyon; birleşik ısı ve güç üretimi, diğer bir deyişle elektrik enerjisi ve ısı enerjisinin birlikte üretilmesi şeklinde

Detaylı

KOJENERASYON ve TRİJENERASYON TEKNOLOJİLER

KOJENERASYON ve TRİJENERASYON TEKNOLOJİLER KOJENERASYON ve TRİJENERASYON TEKNOLOJİLER LERİ 1 Mayıs 2009 Mehmet Türkel Türkiye Kojenerasyon Derneği Kojenerasyon ve Trijenerasyon Teknolojileri Tanımlar, Tipleri ve Örnekler Yararları Çevresel Değerlendirme

Detaylı

Abs tract: Key Words: Fatih ÜNAL Derya Burcu ÖZKAN

Abs tract: Key Words: Fatih ÜNAL Derya Burcu ÖZKAN 1Fatih Unal:Sablon 24.11.2014 14:46 Page 5 Tunçbilek Termik Santralinin Enerji ve Ekserji Analizi Fatih ÜNAL Derya Burcu ÖZKAN Abs tract: ÖZET Bu çalışmada Türkiye de çalışmakta olan Tunçbilek Termik Santrali,

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

II. Mekanik Tesisat Günleri

II. Mekanik Tesisat Günleri II. Mekanik Tesisat Günleri Mekanik Tesisat Tasarımlarında İnovatif Yaklaşımlar Değerli Misafirlerimiz, 1 / 219 HVAC Sistemlerinde Verimlilik ve Yönetim Akıllı Binalar Tasarımcı Kullanıcı Binalar Akıllı

Detaylı

Organik Rankine Çevrimi (ORC) ile Birlikte Çalışan Buhar Sıkıştırmalı Bir Soğutma Çevriminin Ekserji Analizi

Organik Rankine Çevrimi (ORC) ile Birlikte Çalışan Buhar Sıkıştırmalı Bir Soğutma Çevriminin Ekserji Analizi Barış KAVASOĞULLARI Ertuğrul CİHAN Organik Rankine Çevrimi (ORC) ile Birlikte Çalışan Buhar Sıkıştırmalı Bir Soğutma Çevriminin Ekserji Analizi Abstract: As it is known, systems, which are designed to

Detaylı

GEMİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN OLUŞUMU ETKİLERİ VE AZALTILMASI. Doç. Dr. Cengiz DENİZ

GEMİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN OLUŞUMU ETKİLERİ VE AZALTILMASI. Doç. Dr. Cengiz DENİZ GEMİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN OLUŞUMU ETKİLERİ VE AZALTILMASI Doç. Dr. Cengiz DENİZ Gemi Kaynaklı Emisyonlar NO x SO x CO VOC PM HC CO 2 Emisyon Oluşturan Makineler Ana makineler (Dizel Motorları, Buhar

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

Yeni Nesil Soğutucu Akışkan: R32

Yeni Nesil Soğutucu Akışkan: R32 Yeni Nesil Soğutucu Akışkan: R32 Dr. Andaç YAKUT 1 1 Daikin Türkiye, Kurumsal Planlama Departmanı İletişim adresi: a.yakut@daikin.com.tr ÖZET Soğutucu akışkan seçimi, enerji verimliliğini en üst düzeye

Detaylı

CO 2 SOĞUTKANLI SICAK SU ISI POMPALARININ PERFORMANS ANALİZİ

CO 2 SOĞUTKANLI SICAK SU ISI POMPALARININ PERFORMANS ANALİZİ _ CO SOĞUTKANLI SICAK SU ISI POMPALARININ PERFORMANS ANALİZİ Arif Emre ÖZGÜR ÖZET Küresel ısınma Dünya mızın en önemli sorunu olarak günden güne varlığını daha ciddi hissettirmektedir. Bu sorunun önemli

Detaylı

Buhar sıkıştırmalı bir soğutma sisteminde R22 yerine N20 ve R444B soğutucu akışkanlarını kullanmanın termodinamik performansa etkisi

Buhar sıkıştırmalı bir soğutma sisteminde R22 yerine N20 ve R444B soğutucu akışkanlarını kullanmanın termodinamik performansa etkisi Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University 31:4 (2016) 859-869 Buhar sıkıştırmalı bir soğutma sisteminde R22 yerine N20 ve R444B soğutucu akışkanlarını kullanmanın termodinamik

Detaylı

DUAL FUEL SYSTEM. «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri»

DUAL FUEL SYSTEM. «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri» DUAL FUEL SYSTEM «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri» Dual Fuel System DUAL FUEL SYSTEM, dizel motorlu KAMYON, TIR, OTOBÜS, TRAKTÖR, İŞ MAKİNESİ, JENERATÖR vb. araçlarda kullanılan motorinin

Detaylı