Tüberkülozda Yeni Tanı Yöntemleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tüberkülozda Yeni Tanı Yöntemleri"

Transkript

1 BÖLÜM 4 Tüberkülozda Yeni Tanı Yöntemleri Ogün Sezer Faruk Çiftçi Erkan Bozkanat Günümüzde tüberkülozla savaşta önemli mesafeler alınmasına karşılık, dünyada her yıl 2-3 milyon insan bu hastalıktan yaşamını yitirmektedir. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte birinin Mycobacterium tuberculosis ile infekte olduğu kabul edilmektedir. Hastalığın erken dönemde tanınması ve tedavi edilmesi, bu hastalıktan korunmada en etkili yoldur. Tüberkülozun kesin tanısı, laboratuvar yöntemleriyle konulmaktadır. Laboratuvar tanısı, etkenin hasta örneklerinde gösterilmesi ve izolasyonuyla sağlanır. Tüberküloza yakalandığı düşünülen hastaların tanılarını sağlayacak, tedaviyi yönlendirecek, duyarlılığı ve özgüllüğü yüksek, hızlı sonuç veren, uygulaması kolay laboratuvar yöntemlerinin günlük kullanıma girmesi önemlidir (1). Yirminci yüzyılın son yirmi yılında laboratuvar tanısında önemli değişiklikler ortaya çıkmıştır. Tüberküloz basilinin varlığını kısa sürede saptamaya yönelik, duyarlılığı yüksek yöntemlerin geliştirilmesinde farklı yaklaşımlar denenmekte ve çeşitli yöntemler geliştirilmektedir. Bu yaklaşımları aşağıda sıralanan başlıklar altında toplayabiliriz (1,2): 1. Hızlı sonuç veren kültür sistemleri 2. Serolojik yöntemler 3. Çeşitli hücrelerden salınan maddelerin belirlenmesi 4. Nükleik asit hibridizasyon yöntemleri 5. Nükleik asit çoğaltma yöntemleri 33

2 34 Ogün Sezer Faruk Çiftçi Erkan Bozkanat Hızlı Sonuç Veren Kültür Sistemleri BACTEC TB-460 Bactec TB-460 sistemi, izolasyon, idantifikasyon ve antibiyotik duyarlılık testlerinin yapıldığı bir sistem olarak kullanılmaktadır. Middlebrook 7H12 sıvı besiyeri ve C14 işaretli palmitik asit içeren radyometrik bir sistemdir. Sistem, Bactec 12B (Middlebrook 7H12) ve Bactec 13A (Middlebrook 7H13) olmak üzere iki tip besiyeri içermektedir. Ortama ekilen materyal içinde mikobakteri varsa, üreme sırasındaki metabolizması sonucu radyoaktif CO2 oluşur. Oluşan radyoaktif CO2 gazını saptayan okuyucu, üremenin sayısal olarak (0-999 sayısal değerleri arasında) belirlenmesini sağlar ve Growth Index (GI) olarak ölçüm yapılır. Ekim işleminden önce besiyerlerine polimiksin-b, azlosilin, nalidiksik asit, trimetoprim ve amfoterisin-b (PANTA) içeren antibiyotik karışımı eklenmelidir. Ortalama üreme süresi gündür. Bu sistemin bir diğer avantajı, sadece bu sistem için uyarlanmış idantifikasyon sisteminin (p-nitro-alfa-acetylamino-beta-hydroxypropiophenone; NAP) bulunması; deoksiribonükleik asit (DNA) prob, PCR-RFLP gibi sistemlerle idantifikasyona uygun olması ve antibiyotik duyarlılık testlerinin yapılabilmesidir. Yapılan çalışmalarda duyarlılık, mikobakteriler için %84-99,4; M. tuberculosis kompleksi için % arasında bulunmuştur (3). Sistem başarıyla kullanılmakla beraber, sistemde yer alan besiyerlerinin radyoaktif madde içermesi ve cihazda yapılan rutin kontroller sırasında meydana gelen çapraz kontaminasyon sorun oluşturmaktadır. Myco-ESP II Selülöz sünger ve Middlebrook 7H9 sıvı besiyeri içeren şişelerde mikobakterilerin oluşturduğu gaz ve oluşan basıncı ölçerek üreme değerlendirmesi yapan bilgisayar destekli bir sistemdir. Besiyerinde oluşan gaz basıncındaki değişiklik grafiksel olarak bilgisayarda görüntülenir. Besiyerine ekim yapılmadan önce, mikobakterilerin üremesini destekleyen oleik asit-albumin-dekstroz-katalaz (OADC) ve kontaminasyonu engelleme amacıyla antibiyotik karışımı ilave edilir. Sistem tüm klinik örnekler için uygundur (4). BacT/ALERT (MB/BacT) Sistemi Kolorimetrik olarak besiyerinde oluşan CO2 düzeyini ölçerek mikobakteri üremesini değerlendiren bir sistemdir. Oluşan CO2 besiyerindeki yeşil rengi sarıya dönüştürür. Bilgisayar desteği bulunan sistemde besiyerleri sürekli kontrol altındadır. Sistem olarak oldukça hızlıdır ve duyarlılığı yüksektir. Steril örnekler ekilmeden önce besiyerlerine yeniden yapılandırma sıvısı (tween, gliserol, amarant) ilave edilirken, steril olmayan örneklerin ekiminden önce OADC (oleik asit-albumin-dekstroz-ka-

3 BÖLÜM 4 Tüberkülozda Yeni Tanı Yöntemleri 35 talaz) ile antibiyotik karışımı (amfoterisin-b, azlosilin, nalidiksik asit, vankomisin, polimiksin-b ve trimetoprim) ilave edilmektedir. Sistem kan dışındaki tüm örnekler için uygundur (5). MGIT (Mycobacteria Growt Indicator Tube) Besiyeri olarak Middlebrook 7H9 sıvısı kullanılır. OADC (oleik asit-albumin-dekstroz-katalaz) ile zenginleştirilmiştir. Antimikrobiyal olarak polimiksin-b, amfoterisin-b, nalidiksik asit, trimetoprim ve azlosilin (PANTA) kullanılır. İdrar ve kan hariç diğer örnekler için uygun bir sistemdir (6). Bactec 9000 MB Besiyerlerindeki oksijen kullanımının fluoresans ile takip edildiği bir sistemdir. Modifiye Middlebrook 7H9 sıvı besiyerlerine ekimden önce PANTA ilave edilir. Sistemde balgam ve diğer solunum yolu örnekleri için Myco/F sputa, kan ve diğer steril vücut bölgelerinden alınan örnekler için MycoF/lytic besiyeri kullanılır. Sistem aralıksız olarak her 10 dakikada bir olmak üzere üremeyi değerlendirmektedir. Bu sistemde tür düzeyinde idantifikasyon ve antitüberküloz ilaçlara duyarlılık saptaması yapılamamaktadır (6). Bactec MGIT 960 Bu sistem için kullanılan tüplerde Middlebrook 7H9 sıvı besiyeri ve dip kısımlarında oksijene duyarlı rutenyum metal kompleksi içeren silikon bulunmaktadır. Klinik örnekler çalışmaya alınmadan önce besiyerlerine OADC ve PANTA ilave edilir. Kullanılan besiyerlerinde üreme olmadığında oksijen varlığına bağlı olarak silikon tabakaya gönderilen UV ışınına karşı fluoresans oluşmazken; mikobakteri veya diğer mikroorganizmalar ürediğinde oksijen kullanılması sonucunda gönderilen UV ışını rutenyum kompleksindeki değişiklik nedeniyle fluoresans vermekte ve oluşan fluoresans miktarı, üreme indeksi olarak değerlendirilmektedir. Tam otomatik bir sistem olmakla birlikte, UV ışığı altında makroskopik olarak da değerlendirme yapılabildiğinden, elle de kullanılmaktadır. Kan dışındaki diğer tüm klinik örnekler için kullanılabilmektedir (7). Septi-Chek AFB Mycobacteria Kültür Sistemi Modifiye Middlebrook 7H9 sıvı besiyeri içeren şişeyle, üç tip modifiye katı besiyerinde (LJ, Middlebrook 7H11, çikolatamsı agar) değerlendirmenin yapıldığı bifazik bir kültür sistemidir. Çikolatamsı agar, kontaminasyonu belirleme amacıyla kullanılır. Kültür işleminden önce besiyerine glukoz, gliserin, oleik asit, pridoksal HCI, katalaz, albumin, azlosilin, nalidiksik asit, trimetoprim, polimiksin-b ve amfoterisin-b içeren karışım ilave edilir. Klinik örneklerin ekiminden sonra besiyerleri ilk 24 saat ters ola-

4 36 Ogün Sezer Faruk Çiftçi Erkan Bozkanat rak bekletilir ve sürenin sonunda dik konuma getirilir. Kültür süresince besiyerleri ara sıra hafifçe çalkalanarak sıvı besiyerinin katı besiyerlerine teması sağlanmalıdır. Sistem kan dışındaki bütün klinik materyaller için uygundur (4,6). Versa TREK Modifiye Middlebrook 7H9 sıvı besiyerine OADC ilave edilen besiyerleri kullanılır. Besiyerine iki farklı tip antibiyotik kombinasyonu eklenebilir. Birincisi, polimiksin-b, azlosilin, fosfomisin, nalidiksik asit ve amfoterisin-b den (AS) oluşur. İkinci içerikteyse polimiksin-b, vankomisin, nalidiksik asit ve amfoterisin-b (PVNA) yer alır. Kontaminasyon riski düşük örneklerde AS kullanılırken, riskin yüksek olduğu örneklerde PVNA kullanılır. Okuyucu ve inkübasyon sistemi bir arada yer almaktadır. Besiyeri şişeleri inkübasyon sırasınca sallanmaktadır. Şişeler üzerindeki basınç, şişelerin bağlı olduğu bilgisayar destekli sistemle takip edilir (4,6). Serolojik Yöntemler Serolojik yöntemler, tüberküloz tanısı için kullanılmaya başlanan en eski yöntemlerdendir. Ancak çevrede yaygın olarak bulunan M. tuberculosis kompleksi dışındaki mikobakterilerin çapraz tepkimeye yol açan antijenleri nedeniyle duyarlılık ve özgüllük sorunlarının çözülemeyişi günlük pratiğe girmesine engel olmuştur yılında, enzime bağlı immünosorban (ELISA) yönteminin tanımlanması ile serolojik tanıda dramatik bir değişim ortaya çıkmıştır. Zamanla M. tuberculosis te bulunan antijenlerin saflaştırılabilmesi, bu antijenleri özgül olarak tanıyan monoklonal antikorların elde edilebilmesi, serolojik tanıyı yeniden gündeme getirmiştir. Duyarlılık ve özgüllük, çalışılan yönteme ve aranan antijen veya antikora göre değişmektedir. Yapılan çalışmalarda antikor aranmasında duyarlılık % ve antijen aranmasında duyarlılık %39-94 arasında bulunmuştur. Bu testlerin özgüllüğü ise, tek özgül epitopa antikor yanıtı arandığında %100 e yaklaşmaktadır. Ancak olumlu sonuçlar genellikle hastalığın ileri devrelerinde elde edilmektedir. Bu nedenle günümüzde ancak klasik yöntemlere yardımcı bir test olarak kullanılabilirler. Serolojik yöntemler üç grupta toplanabilir. Bunlar, mikobakterilere özgül antijenler veya bunlara karşı oluşan antikorları saptayan testler ile tüberküloz infeksiyonu sırasında artan interferon gamma (İFN-γ) ölçüm testlerinden oluşur. Mikobakteri antijenlerinin fraksiyonlarına ayrılması, izolasyonu ve analizi için geliştirilen tekniklerdeki ilerlemeler sonucunda, M. tuberculosis in, bazılarında karbonhidrat ve glikolipit kısımları bulunan çeşitli protein antijenleri gösterilmiş ve yapısal özellikleri ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır. Tüberkülozlu hastaların serumundan, dolaşan antijenler izole edilmiş ve bunların tanı amacıyla kullanılabilirlikleri araştırılmıştır.

5 BÖLÜM 4 Tüberkülozda Yeni Tanı Yöntemleri 37 Ayrıca, mikobakterilerin plazma membranında bulunan antijenler, antijen 5, lipoarabinomannan (LAM), sitoplazmik antijenler ve diğer antijenleri tespit eden çeşitli serolojik test kitleri hazırlanmıştır (8). Antijen Saptanmasına Dayanan Testler İdrar, Balgam ve Serumda Lipoarabinomannan Saptanması Lipoarabinomannan (LAM), mikobakterilerin hücre duvarında bulunan bir lipopolisakkarittir. LAM ın, doğal mikobakteri infeksiyonu sırasında antikor yanıtını indüklediği bilinmektedir. M. tuberculosis ten saflaştırılan LAM, mikobakteri infeksiyonlarının serolojik tanısında kullanılmıştır. İdrar örneklerinde bulunan tüberküloz basil varlığını ortaya koymak için, LAM ı kantitatif olarak saptayan bir test geliştirilmiştir. Bu, ön deney verilerine göre duyarlılığı %93 ve özgüllüğü %95 olan bir testtir. Pozitif ve negatif öngörü değeri, sırasıyla %48,7 ve %87,4 olarak hesaplanmıştır. İdrarda, anti-lam ELISA testi ile alınan %45,8 pozitifliğin ve %77,9 negatifliğin doğru sonuçlandığı tespit edilmiştir. Tüberkülozun endemik olduğu alanlarda, özellikle akciğer tüberkülozunun diğer belirteçleri ile birlikte olduğunda, anti-lam negatifliğinin pratik önemi vardır. Anti-LAM ELISA testi, yayma sonuçları ile birlikte değerlendirildiğinde, yayma pozitif akciğer tüberkülozlu hastaların %90,6 sında ve yayma negatif olanların %52,5 inde pozitif sonuçlanmıştır. İdrar dışında, akciğer tüberkülozlu hastaların balgam ve serumunda bulunan mikobakteri antijen veya antikorlarını tespit eden, immün blotlama ve immünoassay temelli testler geliştirilmiş ve bu testlerle hızlı tanı konulduğu belirtilmiştir. Bu testlerden biri olan balgamda LAM ı tespit eden test, LAM a karşı farelerde oluşturulan monoklonal antikorların kullanıldığı antikor yakalama yöntemine dayanır. M. tuberculosis e karşı tavşanlarda oluşturulan antikorlar tespit edici kaynak olarak kullanılır. Bu test, balgamda bulunan LAM ın tespitinde, özgül ve duyarlı bir test olup, tüberküloz tanısında oldukça yararlıdır (9). Vücut Sıvılarındaki Antijenlerin Saptanması Antijen saptanması amacıyla sandviç ELISA, inhibisyon ELISA, lateks aglütinasyon ve zıt pasif hemaglütinasyon yöntemine dayanan testler kullanılmıştır. Bu yöntemlerin çoğunda ses dalgaları ile parçalanan mikobakteriler, ekstrakte edilen glikolipitler, PPD, antijen 5 (38 kda), antijen A60, 45/47 kda luk antijenler, antijen Kp90, 30 kda luk antijen, P32 antijeni, kord faktörü (trehaloz imikolat) ve LAM antijen olarak kullanılmaktadır. Antijen olarak kord faktörü kullanılan ELISA testinin, akciğer tüberkülozu tanısında duyarlılığı %66,6-74,1 ve özgüllüğü %95,2-99,0 olarak bulunmuştur. Antijen 5 ve LAM dışında, bu testlerin çoğunda, mikobakteri antijenlerine karşı oluşan poliklonal antikorlar kullanılmaktadır. Testlerin duyarlılığı %40-75 ve özgüllüğü %90-99 arasında değişmektedir (8).

6 38 Ogün Sezer Faruk Çiftçi Erkan Bozkanat Antikor Saptanmasına Dayalı Tüberküloz Tanı Yöntemleri Tüberkülozlu hastaların serumunda mikobakteri antijenlerine karşı oluşan antikorlar monoklonal veya poliklonal antikorlar kullanılarak saptanır. Çevredeki mikobakterilerle çapraz reaksiyonlar nedeniyle, yanlış pozitif test sonuçları alınabilmektedir. Mikobakteri antijenlerinin saflaştırılması için geliştirilen yöntemler yenidir. Mevcut testlerin birçoğunda, farklı araştırmacılarca farklı sonuçlar alınmıştır. Burada dikkate alınması gereken önemli bir nokta, mikobakteri hastalıklarında ortaya çıkan bağışıklık yanıtlarının, HLA sınıf II allotipleri ile ilişkili olması ve farklı hastalarda aynı antijenlerin tanınmamasıdır. Bu nedenle, antikor bazlı mikobakteri tespit sistemlerinin başarısı sınırlıdır (8). MPB-64 Transdermal Yama Testi MPB-64, M. tuberculosis kompleksine özgü bir antijendir. MPB-64 antijeni, aktif tüberkülozlu hastaları tespit etmek için, transdermal yama testi şeklinde uygulanır. Bu testte, yama uygulanmasından 72 saat sonra pozitif reaksiyon alınır ve bir hafta pozitif kalır. Özgüllüğü %100 ve duyarlılığı %87.8 dir. Tüberkülin testi pozitif olan ve tüberkülozlu olmayan kontrollerde, transdermal MPB-64 yama testi negatiftir. Transdermal MPB-64 yama testi, tedavisi tamamlanan tüberkülozlu hastalarda negatifleşmektedir. Bu nedenle, aktif tüberkülozlu hastaların tanısı dışında, tedavinin izlenmesinde de yararlıdır (10). Çeşitli Hücrelerden Salınan Maddelerin Belirlenmesi Adenozin Deaminaz (ADA) Pürin metabolizmasında işlevi olan bir enzimdir. Özellikle plevra, periton, perikart ve BOS gibi sıvılarda,ve boşluklarda tüberküloz basili bulunduğu zaman ADA düzeyi yüksek çıkabilir. Bu boşluklara ait malignitelerde ADA düzeyi yüksek bulunabilmekle beraber, yükseklik genellikle tüberkülozdaki kadar belirgin değildir. Yapılan çalışmalarda plevral sıvı için duyarlılık %55 90, özgüllük %55 89 olarak saptanmıştır. Lizozim Lizozimin tüberküloz plörezi olgularının plevral sıvısında belirgin bir şekilde arttığı ve bunun da tanıda yararlı olabileceği gösterilmiştir. Ancak ADA ve IFN gama ile karşılaştırıldığında daha düşük tanı değerine sahip olduğu görülmüştür. İnterferon gamma (İFN-γ) üretiminin ölçülmesi Son yıllarda gerek immünoloji gerekse mikrobiyal genetik bilimlerinde kaydedilen gelişmeler, tüberküloz infeksiyonu tanısında yeni tanı yöntemlerinin geliştirilmesini sağ-

7 BÖLÜM 4 Tüberkülozda Yeni Tanı Yöntemleri 39 lamıştır. BCG suşlarında ve tüberküloz dışı mikobakterilerin çoğunda bulunmayan, bu nedenle M. tuberculosis e özgü sayılan RD1 geni ürünleri olan ESAT-6 ve CFP-10, spesifik-t hücrelerinin belirlenmesinde, tüberküloz tanısında test edilmiştir. Bu testler interferon-gamma (İFN-g) tabanlı testler olup, daha önceden tüberküloza özgü antijenler ile duyarlaşmış T hücrelerinin salgılamış olduğu İFN-γ yanıtının belirlenmesi ilkesi ile çalışmaktadır. Yüksek düzeyde İFN-γ üretimi, tüberküloz infeksiyonu göstergesi olarak kabul edilmiştir. Antijene özgü T hücrelerinin tüberküloz tanısında kullanılmasını esas alan iki ticari test kiti mevcuttur. Bu testler Quantiferon-TB ve T-SPOT.TB testleridir (8,11). Quantiferon-TB Test İlk nesil Quantiferon-TB testi, M. tuberculosis e karşı duyarlaşmış lenfositlerden salgılanan IFN-γ nın belirlenmesi ilkesine dayanmaktadır. Hastadan alınan tam kan örneği PPD ve kontrol antijenler ile saat inkübe edilir. Eğer kişi daha önce testte kullanılan antijenlerle karşılaşmışsa mononükleer hücreler İFN-γ salgılar. Süpernatantta daha sonra ELISA yöntemiyle İFN-γ varlığı ve miktarı belirlenir. Tüberküloz deri testi (TDT) ile karşılaştırıldığında okuyucu veya uygulayıcıya bağlı hatalar söz konusu değildir. İnterferona dayalı testler içinde FDA (ABD Gıda ve İlaç Dairesi) onayını ilk alan testtir. CDC (Centers for Disease Control and Prevention; ABD Hastalık Kontrol Merkezi) tarafından yapılan çok merkezli bir çalışmada, Quantiferon ile TDT arasında orta derecede uyum saptanmıştır. Bu testlerin kullanılmasında bazı kısıtlamalar söz konusudur. Daha önceden BCG aşısı yapılmış olması, tüberküloz dışı mikobakteriler ile karşılaşılması ve önceden TDT pozitif olunması, testin yalancı pozitifliğine neden olur (14). Quantiferon-TB Gold Testi (QFT-Gold) İkinci nesil Quantiferon-TB testi olup antijen olarak PPD yerine ESAT-6 ve CFP10 antijenini kullanmaktadır. Bu testte tüberküloza özgü antijenlere karşı oluşan İFN-γ yanıtının in vitro belirlenmesi esastır. İki basamaklı bir testtir. İlk olarak heparinize tam kan ESAT-6, CFP-10, mitojen veya negatif kontrol antijenler ile inkübe edilir. On altı-yirmi dört saat inkübasyon döneminden sonra serum ayrıştırılır ve süpernatantta ELISA yöntemiyle IFN-γ düzeyi belirlenir. Test sonuçları uluslararası birim olarak verilir. Mitojen ile uyarılan plazma örneği test edilen her bireyde pozitif kontrol olarak alınır. FDA bu testin tüberküloz hastalığı veya latent tüberküloz infeksiyonu düşünülen durumlarda in vitro tanısal test olarak kullanılmasına onay vermiştir. QFT-Gold testinin tüberküloz hastalığının gelişmesindeki pozitif veya negatif tanısal tahmin değeri belirlenebilmiş değildir. Bununla birlikte bu test tüberkülin deri testinde olduğu gibi latent infeksiyon ile aktif hastalık arasında ayırım yapamaz. Bu yüzden pozitif sonuç elde edildiğinde latent tüberküloz infeksiyonu tanısı konulabilmesi için klinik ve radyolojik olarak aktif hastalığın olmadığının gösterilmesi gerekmektedir. Diğer benzer testlerde de olduğu gibi, bu testin tanısal değeri incelemenin yapıldığı popülasyondaki tüberküloz hastalığı prevalansı ile ilişkilidir. Bu yüzden bu testin sonucu yorumlanırken

8 40 Ogün Sezer Faruk Çiftçi Erkan Bozkanat epidemiyolojik, fiziksel ve diğer tanısal bulguların göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Negatif tüberkülin deri testi ve negatif QFT-Gold testi tüberküloz hastalığı belirti ve bulguları olan bireyde tüberküloz tanısını ekarte ettirmez. Bu testin performansı bağışıklık sisteminin baskılandığı veya bozulduğu AİDS hastalarında, immünosupressif tedavi alan hastalarda, yüksek doz steroid tedavisi alanlarda, anti-tnf-α tedavisi alanlarda, hematolojik veya diğer solid organ kanseri olanlarda, diyabetlilerde, kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda detaylı olarak çalışılmamıştır. Sözü edilen bu durumların hepsinde tüberkülin deri testinin duyarlılığı düşmektedir. Bu durumlarda IFN-γ üretiminde de düşüklük olabileceği göz önüne alındığında, tek başına negatif QFT-Gold testinin tüberküloz infeksiyonunu dışlamayacağı ortaya çıkmaktadır. QFT-Gold testi tüberkülin deri testinin kullanıldığı her klinik durumda kullanılabilir. Temaslı taraması, sağlık çalışanlarının tüberküloz infeksiyonu açısından taranması, göçmenlerde tüberküloz infeksiyonunun aranması ve seri olarak tüberküloz infeksiyonunun araştırılmasında tüberkülin deri testinin yerine kullanılabilir. Pozitif QFT-Gold testi tıpkı pozitif tüberkülin deri testi gibi değerlendirilmelidir (14). T-SPOT.TB Testi Son yıllarda özgün mikobakteriyel antijenlerle uyarılan T hücrelerinin salgıladıkları IFN-γ yanıtlarının belirlenmesi ilkesiyle çalışan bazı deneysel tanı yöntemleri kullanılmaya başlanmıştır. Bunlardan biri olan ELISPOT testi, kişinin periferik mononükleer hücrelerinin in vitro şartlarda bu antijenlerle uyarılıp daha sonra oluşan IFN-γ yanıtının çift sandviç ELISA yöntemiyle belirlenmesi ilkesine dayanmaktadır (11,14). Nükleik Asit Hibridizasyon Yöntemleri Mikobakterilerin kromozamal DNA veya ribozomal RNA larının, bunlara özgül olarak bağlanabilen DNA veya RNA probları yardımı ile, tür düzeyinde belirlenmesi mümkündür. Bu yöntemlerin özgüllüklerinin yüksek olmasına karşılık duyarlılıkları düşüktür. Prob olarak kullanılan moleküllerin örneğe yeterince bağlanabilmesi için örnekte önemli miktarda nükleik asit bulunmalıdır. Problar sadece kültürde üremekte olan mikobakterilerin erken saptanması ve tiplendirilmesi için kullanılmaktadır. Yöntemin duyarlılığını artırmak için dallanan DNA sinyal artırma sistemi adı verilen yeni bir teknik üzerinde çalışılmaktadır (1). Nükleik Asit Çoğaltma Yöntemleri İnfeksiyon etkenlerinin klasik yöntemlerle saptanamayacak kadar az olduğu durumlarda, belirlenmek istenen etkende bulunan bir nükleik asit dizisi, saptanması

9 BÖLÜM 4 Tüberkülozda Yeni Tanı Yöntemleri 41 mümkün olan düzeye ulaşana kadar çoğaltılır. Bu yöntemlerden polimeraz zincirleme tepkimesi (polymerase chain reaction; PCR), zincir ayırma çoğaltması (strand displacement amlification; SDA), transkripsiyona bağlı çoğaltma (transcription mediated amplification; TMA), ligaz zincirleme tepkimesi (ligase chain reaction; LCR) tüberküloz tanısında kullanılmaya başlanmıştır (1). PCR Mullis ve arkadaşları tarafından geliştirilen yöntem, mikroskop ve kültür yöntemleriyle saptanması zor veya olanaksız olan tüberküloz tanısında en fazla kullanılan yöntemlerden biridir (12). Bu yöntemde çoğaltılması istenen DNA örneği, DNA replikasyonu için gereken maddelerle birlikte, üç farklı sıcaklıktaki bir döngü (siklus) içinde tutulur. İlk basamak denatürasyondur. DNA nın iki zinciri C ye kadar ısıtılarak ayrılır. İkinci basamak bağlanmadır (annealing). Ortamdaki DNA polimeraz, DNA ya bağlanıp replikasyonu başlatabilmesi için primer adı verilen oligonükleotide ihtiyaç duyar. Ortama konmuş ve sadece çoğaltılmak istenen DNA dizisini özgül olarak tanıyan iki primer, sıcaklığın (55-70 C ye) düşürülmesiyle, birbirlerinden ilk basamakta ayrılmış olan kalıp DNA tek zincirlerine bağlanır. Üçüncü basamak primerlerin uzamasıdır. Ortama konmuş ve optimum çalışma sıcaklığı 72 C olan Termus aquaticus (Taq) polimerazı (ya da ısıya dayanıklı başka polimerazlar) bu sıcaklıkta primerlerden başlayarak DNA sentezi yapar. Bu üç basamak bir döngüyü oluşturur ve her tekrarlanışında iki primer arasında kalan özgül DNA parçası çoğaltılarak iki katına çıkarılmış olur. Yeni sentezlenen DNA da bir sonraki döngüde kalıp olarak kullanılır ve bu DNA parçaları geometrik olarak artar (1,13). SDA SDA yöntemi PCR ye benzeyen, izotermal bir amplifikasyon yöntemidir. Yöntemin özgüllüğü, aranan etkene özgü DNA dizilerini tanıyacak primerlerin kullanılmasına bağlıdır. On basil/ml den az mikobakteri tanı için yeterlidir. Yöntemin özgüllüğü yine sadece aranan etkene özgü DNA dizilerini tanıyacak primerlerin kullanılmasına bağlıdır (1,13). TMA TMA da SDA gibi izotermal bir amplifikasyon yöntemidir. Bu yöntemde çoğaltılan hedef nükleik asit ribozamal RNA dır. Bir mikobakteri içinde 2000 in üzerinde rrna bulunur. Bu nedenle, 1 basil/ml olması tanı için yeterlidir. Testin duyarlılığı yüksektir. Tüm işlemin tek bir tüpte gerçekleşmesi kontaminasyon riskini azaltır. Hedef rrna olduğu ve RNA dış ortamda DNA dan daha labil olduğu için, çapraz kontaminasyon riski de azdır. Yalancı negatiflik ve pozitiflik oranı PCR den düşüktür (1,13).

10 42 Ogün Sezer Faruk Çiftçi Erkan Bozkanat LCR LCR, iki küçük DNA primeri ve onları birleştiren termostabil ligaz enzimi kullanarak, DNA kopyalarını hızla oluşturmak için geliştirilmiş bir sistemdir. Bu işlemin sikluslar şeklinde tekrarlanmasıyla her siklusta yeni hedef DNA lar elde edilmiş olur. PCR ye göre daha özgüldür ve otomatik saptama sistemi vardır. Kontaminasyon kontrol sisteminin bulunmayışı dezavantajıdır. LCR ile örnekte 7-8 bakteri/ml bulunması pozitif sonuç almak için yeterlidir (1,13). KAYNAKLAR 1. Kocagöz T. İnfeksiyon hastalıklarının laboratuvar tanısında moleküler yöntemler. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Yayını P: 2000; Adekambi T, Colson P, Drancourt M. RpoB-based identification of nonpigmented and late pigmenting rapidly growing mycobacteria. J Clin Microbiol 2003;41: Somoskovi A, Ködmön C, Lantos A, Partfai Z, Tamasi L, Füzy J, Magyar P. Comparison of recoveries of Mycobacterium tuberculosis using the automated Bactec MGIT 960 system, the Bactec 460 TB system and Löwenstein-Jensen medium. J Clin Microbiol 2000;38: Drobniewski FA, Caws M, Gibson A, Young D. Modern laboratory diagnosis of tuberculosis. The Lancet Infect Dis 2003;3: Benjamin WH, Waites KB, Moser SA. The MB/Bac T is a sensitive method of isolating Mycobacterium tuberculosis from clinical specimens in a laboratory with a low rate of isolation. J Clin Microbiol 2000;38: Uzun M. Örneklerin işlenmesi ve kültür yöntemleri. 21. yüzyılda tüberküloz sempozyumu ve II. tüberküloz tanı yöntemleri kursu kongre kitabı. 2003;S: Huang TS, Chen CS, Lee SS, Huang WK, Liu YC. Comparasion of the Bactec MGIT 960 and Bactec 460 TB systems for detection of mycobacteria in clinical specimens. Ann Clin Lab Sci 2001;3: Özerol Hİ. Tüberkülozun serolojik tanısı. 21. yüzyılda tüberküloz sempozyumu ve II. tüberküloz tanı yöntemleri kursu kongre kitabı. 2003;S: Hamasur B, Bruchfeld J, Haile M, et al. Rapid diagnosis of tuberculosis by detection of mycobacterial lipoarabinomannon in urine. J Microbiol Methods 2001;45: Nakamura RM, Einck L, Velmonte MA, et al. Detection of active tuberculosis by an MPB-64 transdermal patch: a field study. Scand J Infect Dis 2001;33: Ewer K, Deeks J, Alvarez L, et al. Comparasion of T cell based assay with tuberculin skin test for diagnosis of Mycobacterium tuberculosis infection in a school tuberculosis outbreak. Lancet 2003;361: Mullis KB, Faloona FA. Specific synthesis of DNA in vitro via polymerase catalyzed chain reaction. Methods Enzymol 1987;155: Saniç A, Eroğlu C.Tüberküloz tanısında PCR Tüberkülozun serolojik tanısı. 21. yüzyılda tüberküloz sempozyumu ve II. tüberküloz tanı yöntemleri kursu kongre kitabı 2003;S: Soysal A, Bakır M. Tüberküloz infeksiyonunda yeni tanı yöntemleri. Çocuk Enfeksiyonları Dergisi 2007;1:151-7.

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D

Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri. Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D Mikrobiyolojide Moleküler Tanı Yöntemleri Dr.Tuncer ÖZEKİNCİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D 1 Enfeksiyonun Özgül Laboratuvar Tanısı Mikroorganizmanın üretilmesi Mikroorganizmaya

Detaylı

ÖRNEKLERİN İŞLEMLENMESİ ve KÜLTÜR YÖNTEMLERİ

ÖRNEKLERİN İŞLEMLENMESİ ve KÜLTÜR YÖNTEMLERİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun ÖRNEKLERİN İŞLEMLENMESİ ve KÜLTÜR YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Meltem Uzun İ.Ü İstanbul Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji

Detaylı

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon)

Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberkülozda Yeni Tanı Metodları (Quantiferon) Tüberküloz bütün yaş gruplarında görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastalıktır. Tüberküloz prevalansının yüksek olduğu toplumlarda genellikle çocuk

Detaylı

Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU

Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Tüberkülozun Mikrobiyolojik Tanısı Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Tüberkülozun etkin kontrolü için; Yayma sonuçları Kültür ve identifikasyon Duyarlılık testleri ; 24 saat ; 21 gün ; 30 günde bildirilmeli CDC, 1995

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

TÜBERKÜLOZ TANISINDA TÜBERKÜLOZ LABORATUVARININ ROLÜ : TANI VE İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİNDE RUTİN LABORATUVAR YÖNTEMLERİNİN DEĞERİ

TÜBERKÜLOZ TANISINDA TÜBERKÜLOZ LABORATUVARININ ROLÜ : TANI VE İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİNDE RUTİN LABORATUVAR YÖNTEMLERİNİN DEĞERİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ TANISINDA TÜBERKÜLOZ LABORATUVARININ ROLÜ : TANI VE İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİNDE RUTİN LABORATUVAR

Detaylı

Yeni Tanı Yöntemleri

Yeni Tanı Yöntemleri Latent Tüberküloz İnfeksiyonunda Yeni Tanı Yöntemleri Dr. Nuri ÖZKÜTÜK Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı KLİMİK 2016-30. YIL KURULTAYI 09 12 Mart 2016, Belek / Antalya

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Daire Başkanlığı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Daire Başkanlığı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Verem Savaşı Daire Başkanlığı Uzm. Dr. Feyzullah GÜMÜŞLÜ Verem Savaşı Dairesi Başkanı Kurs Programı Tüberküloz tanı ve tedavisi TB bakteriyolojik tanısında yeni yöntemler 23 Nisan

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

Nilgün Çerikçioğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Nilgün Çerikçioğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Nilgün Çerikçioğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Kandolaşımı Enfeksiyonları %10 Kandidemi Ölüm hızı : % 50 (YBÜ) Erken tanı (?), tedavinin önemi Etken: Candida allbicans

Detaylı

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

Doğrudan klinik örnekte hızlı tanı. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR

Doğrudan klinik örnekte hızlı tanı. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR Doğrudan klinik örnekte hızlı tanı Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR TİCARİ KONVANSİYONEL PCR SİTEMLERİ TİCARİ REAL-TIME PCR SİTEMLERİ IN-HOUSE

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

III. TÜBERKÜLOZ SEMPOZYUMU VE III. TÜBERKÜLOZ LABORATUVAR TANI YÖNTEMLERİ UYGULAMALI KURSU. 25-27 Kasım 2004

III. TÜBERKÜLOZ SEMPOZYUMU VE III. TÜBERKÜLOZ LABORATUVAR TANI YÖNTEMLERİ UYGULAMALI KURSU. 25-27 Kasım 2004 III. TÜBERKÜLOZ SEMPOZYUMU VE III. TÜBERKÜLOZ LABORATUVAR TANI YÖNTEMLERİ UYGULAMALI KURSU 25-27 Kasım 2004 Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Konferans Salonu Düzenleyenler KLİMİK DERNEĞİ TÜBERKÜLOZ

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN SEROLOJİK TANISI

TÜBERKÜLOZUN SEROLOJİK TANISI 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZUN SEROLOJİK TANISI Doç. Dr. Halil İbrahim Özerol İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji

Detaylı

TÜBERKÜLOZ TANISINDA PCR

TÜBERKÜLOZ TANISINDA PCR 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun TÜBERKÜLOZ TANISINDA PCR Doç. Dr. Cafer EROĞLU Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

TÜBERKÜLOZ TANISI İÇİN KLİNİK ÖRNEK ALINMASI, LABORATUVARA GÖNDERİLMESİ VE KÜLTÜR YÖNTEMLERİ

TÜBERKÜLOZ TANISI İÇİN KLİNİK ÖRNEK ALINMASI, LABORATUVARA GÖNDERİLMESİ VE KÜLTÜR YÖNTEMLERİ TÜBERKÜLOZ TANISI İÇİN KLİNİK ÖRNEK ALINMASI, LABORATUVARA GÖNDERİLMESİ VE KÜLTÜR YÖNTEMLERİ Prof. Dr. Meltem Uzun İstanbul Üniversitesi,İstanbul Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim

Detaylı

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİ ENFEKSİYONLARI. Tanı ve Sorunlar. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Manisa

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİ ENFEKSİYONLARI. Tanı ve Sorunlar. Süheyla SÜRÜCÜOĞLU. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Manisa TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİ ENFEKSİYONLARI Tanı ve Sorunlar Süheyla SÜRÜCÜOĞLU Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Manisa 1 Sunum İçeriği Tanı kriterleri Tanı kriterlerine ilişkin

Detaylı

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Spesifik tanı yöntemleri: 1. Direk (kült ltür r ve bakterinin gösterilmesi) g 2. Antikorların n gösterilmesig 1.Standart tüp aglütinasyonu 2.Rose Bengal

Detaylı

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARI TEST REHBERİ

TÜBERKÜLOZ LABORATUVARI TEST REHBERİ TÜBERKÜLOZ LABORATUVARI TEST REHBERİ TEST ADI SONUÇ VERME ARB (Aside Dirençli Bakteri) Boyalı Direkt Bakı Erlich- Ziehl Neelsen boyamalı preparatta mikroskobik inceleme (acil ise her saat). Her gün 14:30,

Detaylı

ANTİ-TÜBERKÜLOZ İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİ ve TÜRKİYE VERİLERİ. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD.

ANTİ-TÜBERKÜLOZ İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİ ve TÜRKİYE VERİLERİ. Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. ANTİ-TÜBERKÜLOZ İLAÇ DUYARLILIK TESTLERİ ve TÜRKİYE VERİLERİ Dr. Ali ALBAY Gülhane Askeri Tıp Akademisi Tıbbi Mikrobiyoloji. AD. Öğretim Üyesi Tüberküloz tüm dünyada özellikle Asya ve Afrika da önemli

Detaylı

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ

HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum. DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ 1.ULUSAL KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KONGRESİ HPV Moleküler Tanısında Güncel Durum DNA bazlı Testler KORAY ERGÜNAY Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Viroloji Ünitesi HPV tanısı... Sitolojik/Patolojik

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI AKCİĞER TÜBERKÜLOZUNDA TANI

ÇOCUKLUK ÇAĞI AKCİĞER TÜBERKÜLOZUNDA TANI ÇOCUKLUK ÇAĞI AKCİĞER TÜBERKÜLOZUNDA TANI Prof Dr Uğur Özçelik Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bölümü, Ankara Tüberküloz günümüzde tüm Dünya da yaygın bir sağlık sorunu olarak

Detaylı

ÖRNEKLER N filemlenmes VE KÜLTÜR YÖNTEMLER

ÖRNEKLER N filemlenmes VE KÜLTÜR YÖNTEMLER ÖRNEKLER N filemlenmes VE KÜLTÜR YÖNTEMLER Doç.Dr. Gülden ERSÖZ M.Ü T p Fakültesi, nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji AB Dal, Mersin Tüberküloz etkeni bakterilerin izolasyonu için klinik örneklere

Detaylı

VERİFİKASYON. Dr. Tijen ÖZACAR. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD - İZMİR

VERİFİKASYON. Dr. Tijen ÖZACAR. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD - İZMİR VERİFİKASYON Dr. Tijen ÖZACAR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD - İZMİR TANIM Ticari veya laboratuvarda geliştirilmiş bir testin, laboratuvardaki performansının ölçülerek dökümante

Detaylı

İlaç direnci saptanmasında yeni yöntemler. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR

İlaç direnci saptanmasında yeni yöntemler. Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR İlaç direnci saptanmasında yeni yöntemler Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD, Bornova, İZMİR 2050 TB Eliminasyon Hedefi (WHO; Global Tuberculosis Report 2012)

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay. Dr. Dilek Çolak

Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay. Dr. Dilek Çolak Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay Dr. Dilek Çolak İmmün Yanıt C. Macrophage A. Pathogen B. B cells D. Macrophage E. Macrophage F. T cell G. B cell H. Memory B cells I. Plasma

Detaylı

BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ

BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ GENETİK MATERYALLER VE YAPILARI HER HÜCREDE Genetik bilgilerin kodlandığı bir DNA genomu bulunur Bu genetik bilgiler mrna ve ribozomlar aracılığı ile proteinlere dönüştürülür

Detaylı

TÜBERKÜLOZ TANISINDA YEN B R MMUNOLOJ K TEST (QUANTIFERON)

TÜBERKÜLOZ TANISINDA YEN B R MMUNOLOJ K TEST (QUANTIFERON) TÜBERKÜLOZ TANISINDA YEN B R MMUNOLOJ K TEST (QUANTIFERON) Tüberküloz bütün yafl gruplar nda görülen ve tüm sistemleri tutabilen bir hastal kt r. Tüberküloz prevalans n n yüksek oldu u toplumlarda genellikle

Detaylı

Balgamdan Mycobacterium tuberculosis İzolasyonunda Mycobacteria Growth Indicator Tube (MGIT) Yönteminin Değeri

Balgamdan Mycobacterium tuberculosis İzolasyonunda Mycobacteria Growth Indicator Tube (MGIT) Yönteminin Değeri Balgamdan Mycobacterium tuberculosis İzolasyonunda Mycobacteria Growth Indicator Tube (MGIT) Yönteminin Değeri Sami ÖZTÜRK*, Ahmet İLVAN**, Hakan ÖZTÜRKERİ***, Ömer KOCABEYOĞLU****, Erkan BOZKANAT*, Zafer

Detaylı

İnterferon Gama Salınım Testleri (IGRA) ve Güncel Kullanım Rehberleri

İnterferon Gama Salınım Testleri (IGRA) ve Güncel Kullanım Rehberleri İnterferon Gama Salınım Testleri (IGRA) ve Güncel Kullanım Rehberleri Dr. Nuri ÖZKÜTÜK Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 16. Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon

Detaylı

Tüberküloz Tanısında Yeni Moleküler Testler

Tüberküloz Tanısında Yeni Moleküler Testler Tüberküloz Tanısında Yeni Moleküler Testler Prof. Dr. Cengiz ÇAVUŞOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Bornova-İZMİR Hızlı tanıda kullanılan yöntemler PCR (Polymerase chain

Detaylı

Tüberküloz laboratuvarında kalite kontrol

Tüberküloz laboratuvarında kalite kontrol Tüberküloz laboratuvarında kalite kontrol Prof. Dr. Aydan Özkütük Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Sunum planı Kalite gereklilikleri Yöntem geçerli kılma İç Kalite Kontrol

Detaylı

WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır.

WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır. WEİL FELİX TESTİ WEİL-FELİX TESTİ NEDİR NASIL YAPILIR? Weil Felix testi Riketsiyozların tanısında kullanılır. Riketsiyöz tanısında çapraz reaksiyondan faydalanılır bu nedenle riketsiyaların çapraz reaksiyon

Detaylı

CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı?

CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı? CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı? Maternal inf.tanısı Fetal inf.tanısı Yenidoğan inf.tanısı Bir test sonucunun doğru yorumlanabilmesi, testin tanı doğruluğunun bilinmesi

Detaylı

ÖRNEKLER N filemlenmes VE KÜLTÜR YÖNTEMLER

ÖRNEKLER N filemlenmes VE KÜLTÜR YÖNTEMLER ÖRNEKLER N filemlenmes VE KÜLTÜR YÖNTEMLER Doç.Dr. Gülden ERSÖZ 1, Doç.Dr.Gönül ARSLAN 2 1 M.Ü T p Fakültesi, nfeksiyon Hastal klar ve Klinik Mikrobiyoloji AB Dal, Mersin 2 M.Ü T p Fakültesi, Mikrobiyoloji

Detaylı

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya.

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin

Detaylı

Laboratuvarda Tularemi Örnekleriyle Çalışma Rehberi

Laboratuvarda Tularemi Örnekleriyle Çalışma Rehberi Laboratuvarda Tularemi Örnekleriyle Çalışma Rehberi Doç.Dr. Aynur Karadenizli Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD, Kocaeli Bakteri ile çalışmaya uygun laboratuar

Detaylı

MANTAR ENFEKSİYONLARININ MOLEKÜLER YÖNTEMLERLE TANISI

MANTAR ENFEKSİYONLARININ MOLEKÜLER YÖNTEMLERLE TANISI MANTAR ENFEKSİYONLARININ MOLEKÜLER YÖNTEMLERLE TANISI Nilgün Çerikçioğlu Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 1 İnvazif Mantar Enfeksiyonları (İME) Bağışıklık sistemi Morbidite-mortalite

Detaylı

TÜBERKÜLOZ TANI VE TAKİBİNDE MİKROBİYOLOJİ LABORATUARLARININ YERİ,SORUMLULUĞU, BİRLİKTE NELER YAPILABİLİR. Uzm Dr.Banu BAYRAKTAR

TÜBERKÜLOZ TANI VE TAKİBİNDE MİKROBİYOLOJİ LABORATUARLARININ YERİ,SORUMLULUĞU, BİRLİKTE NELER YAPILABİLİR. Uzm Dr.Banu BAYRAKTAR TÜBERKÜLOZ TANI VE TAKİBİNDE MİKROBİYOLOJİ LABORATUARLARININ YERİ,SORUMLULUĞU, BİRLİKTE NELER YAPILABİLİR Uzm Dr.Banu BAYRAKTAR Dünyada en sık ölüme neden olan infeksiyonlardan biri Dünya nüfusunun 1/3

Detaylı

VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480)

VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480) VİRAL TANI KİTLERİ (GFJ-480) CMV PCR Tanı Kiti Cytomegalovirus un Konvensiyonel PCR yöntemiyle tanınması. HHV-5 olarak da bilinen Sitomegalovirüs, herpes virus ailesinin bir üyesidir. Oldukça sık görülen

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLERİN TANIMLANMASINDA PCR-RFLP VE DNA SEKANS ANALİZİ SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLERİN TANIMLANMASINDA PCR-RFLP VE DNA SEKANS ANALİZİ SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLERİN TANIMLANMASINDA PCR-RFLP VE DNA SEKANS ANALİZİ SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Uzm. Dr. Özgür APPAK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji A.D GİRİŞ:

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı:

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Katılımcılara; klinik mikrobiyoloji laboratuarlarında doğru, geçerli ve

Detaylı

NON-MOLEKÜLER TEKN KLER N TANI AMAÇLI KULLANIMLARI

NON-MOLEKÜLER TEKN KLER N TANI AMAÇLI KULLANIMLARI NON-MOLEKÜLER TEKN KLER N TANI AMAÇLI KULLANIMLARI Yrd.Doç.Dr.Alpaslan ALP Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AB Dal, ANKARA Tüberküloz kontrolünde anahtar faktörler

Detaylı

TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONUNUN TANISI İÇİN İNTERFERON-GAMA TAM KAN TESTİ İLE TÜBERKÜLİN DERİ TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI*

TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONUNUN TANISI İÇİN İNTERFERON-GAMA TAM KAN TESTİ İLE TÜBERKÜLİN DERİ TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI* MİKROBİYOL MİKROBİYOLOJİ BÜLT 2007; 41: BÜLTENİ 193-202 193 TEMASLILARDA TÜBERKÜLOZ ENFEKSİYONUNUN TANISI İÇİN İNTERFERON-GAMA TAM KAN TESTİ İLE TÜBERKÜLİN DERİ TESTİNİN KARŞILAŞTIRILMASI* COMPARISON OF

Detaylı

EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Nilgün Kaşifoğlu, Tercan Us, Nazmiye Ülkü Koçman, Yurdanur Akgün Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Amaç. Bu pratiğin amacı öğrencilerin polimeraz zincir reaksiyonu ve kullanım alanları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak

Amaç. Bu pratiğin amacı öğrencilerin polimeraz zincir reaksiyonu ve kullanım alanları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak BİYOFİZİK 2015 1 Amaç Bu pratiğin amacı öğrencilerin polimeraz zincir reaksiyonu ve kullanım alanları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak 2 Hedefler Bu pratiğin sonunda öğrenciler, polimeraz zincir

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Prof. Dr. Nedime Serakıncı, Yrd. Doç. Dr. Umut Fahrioğlu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü

Detaylı

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi

İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler. O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi İlaç Direncinin Saptanmasında Güncel Moleküler Yöntemler O. Kaya Köksalan Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü (DETAE) İstanbul Üniversitesi TB solunum yoluyla bulaşan önlenebilir bir hastalıktır Bulaşları

Detaylı

CROSSMATCH ELISA YÖNTEMİ

CROSSMATCH ELISA YÖNTEMİ CROSSMATCH ELISA YÖNTEMİ Uzm.Dr.Mustafa BALCI Transplantasyon İmmünolojisi ve Doku Tiplendirme Laboratuvarı Sorumlu Hekimi TRANSMED ÖZEL TIP LABORATUVARI ANKARA Humoral Alloreactivity Pre Tx Preformed

Detaylı

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP)

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) Deney: M 1 POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) a) PCR yöntemi uygulaması b) RPLF sonuçları değerlendirilmesi I. Araç ve Gereç dntp (deoksi Nükleotid

Detaylı

KLASİK ANTİBİYOTİK DUYARLILIK TEST YÖNTEMLERİ

KLASİK ANTİBİYOTİK DUYARLILIK TEST YÖNTEMLERİ 21. Yüzyılda Tüberküloz Sempozyumu ve II. Tüberküloz Laboratuvar Tanı Yöntemleri Kursu, Samsun KLASİK ANTİBİYOTİK DUYARLILIK TEST YÖNTEMLERİ Y. Doç. Dr Özlem Tansel Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, İnfeksiyon

Detaylı

Enfektif Endokardit, Myokardit ve Perikardit Laboratuvar Tanı. Dr. Ali O. KILIC 19 Nisan 2014

Enfektif Endokardit, Myokardit ve Perikardit Laboratuvar Tanı. Dr. Ali O. KILIC 19 Nisan 2014 Enfektif Endokardit, Myokardit ve Perikardit Laboratuvar Tanı Dr. Ali O. KILIC 19 Nisan 2014 Enfektif Endokardit, Myokardit ve Perikardit Laboratuvar Tanı Mikrobiyolojik Tanı Kültür Yöntemi o Örnekler

Detaylı

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir?

TÜBERKÜLOZ. Verem; TB; TBC; Tüberküloz nasıl yayılır? Tüberküloz şikayetleri nelerdir? TÜBERKÜLOZ Verem; TB; TBC; Hava yoluyla yayılan bulaşıcı akciğer hastalığıdır. Akciğer dışında kemik, lenf bezleri, böbrek, beyin zarları gibi diğer organları da tutabilir. Tüberküloz bakterisi Mycobacterium

Detaylı

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dr. Funda Şimşek SB Okmeydanı EAH Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Sunum Kapsamı HCV tanımı HCV enfeksiyonunun seyri Epidemiyoloji HCV genotiplerinin önemi, dağılımı Laboratuvarımızdaki

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ Çalışanların hastane ortamında bulaşıcı hastalıklardan korunmasını sağlamak, bulaşıcı hastalıklara maruziyet durumunda alınması gereken

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme.

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme. IDC Savunma Sanayii Biyolojik Tabanlı Tanımlama Sistemleri Antikor tabanlı tanımlama sistemleri, biyolojik madde ve mikroorganizmaların tespitinde sayısal ve ayırt edici sonuçlar ile ortamda bulunan biyolojik

Detaylı

Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Düzce Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Bölümü, Düzce. 4

Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Düzce Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Bölümü, Düzce. 4 Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2010; 44: 553-560 TÜBERKÜLOZLU HASTALAR, YAKIN TEMASLILARI, SAĞLIK ÇALIŞANLARI VE TÜBERKÜLOZ LABORATUVARI PERSONELİNDE QUANTIFERON-TB GOLD VE TÜBERKÜLİN CİLT

Detaylı

HLA Tiplendirmesi PCR-SSP. Türker Duman PhD

HLA Tiplendirmesi PCR-SSP. Türker Duman PhD HLA Tiplendirmesi PCR-SSP Türker Duman PhD Büyük Doku Uygunluk Kompleksi (Major Histocompatibility Complex - MHC) İlk olarak farklı fare suşlarında deri naklinin reddiyle tanımlanan genetik bölgedir Alloreaktiviteden

Detaylı

Mikotoksin nedir? En sık karşılaşılan mikotoksinler; Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria

Mikotoksin nedir? En sık karşılaşılan mikotoksinler; Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria Mikotoksin nedir? Aspergillus Penicillium Fusarium Alternaria belirli nem ve ısı koşullarında oluşturdukları fungal metabolitler En sık karşılaşılan mikotoksinler; o aflatoksinler, o okratoksin, o trikotesen,

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

VERİFİKASYON (SEROLOJİ, MOLEKÜLER TESTLER)

VERİFİKASYON (SEROLOJİ, MOLEKÜLER TESTLER) VERİFİKASYON (SEROLOJİ, MOLEKÜLER TESTLER) Dr. Tijen ÖZACAR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD - İZMİR TANIM Ticari veya laboratuvarda geliştirilmiş bir testin, laboratuvardaki performansının

Detaylı

Mikobakterilerin Üretilmesinde Kanlı Agar Besiyerinin Değerlendirilmesi*

Mikobakterilerin Üretilmesinde Kanlı Agar Besiyerinin Değerlendirilmesi* Özgün Çalışma/Original Article Mikrobiyol Bul 2011; 45(4): 617-622 Mikobakterilerin Üretilmesinde Kanlı Agar Besiyerinin Değerlendirilmesi* Evaluation of Blood Agar Medium for the Growth of Mycobacteria

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

Olgu sunumu. Doç. Dr. Erkan Çakır. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

Olgu sunumu. Doç. Dr. Erkan Çakır. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Olgu sunumu Doç. Dr. Erkan Çakır Bezmialem Vakıf Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Şikayet ve hikayesi E.K 13 yaş kız hasta Özel bir tekstil atölyesinde

Detaylı

DR ALPAY AZAP ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD

DR ALPAY AZAP ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD DR ALPAY AZAP ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI ve KLİNİK MİKROBİYOLOJİ AD BAĞIŞIKLIĞI BASKILANMIŞ HASTA? Bağışıklığı Baskılanmış Hastalarda IFI gelişme riski: Düşük Risk Orta Risk

Detaylı

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM)

TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM) TÜBERKÜLOZ DIŞI MİKOBAKTERİLER (TDM) Ne zaman etkendir? Duyarlılık testleri ne zaman ve nasıl yapılmalıdır? Nasıl tedavi edilmelidir? TDM NE ZAMAN ETKENDİR? Şebeke suyundan, topraktan, doğal sulardan,

Detaylı

J Popul Ther Clin Pharmacol 8:e257-e260;2011

J Popul Ther Clin Pharmacol 8:e257-e260;2011 SİTOMEGALOVİRUS (CMV) Prof. Dr. Seyyâl ROTA Gazi Ü.Tıp Fakültesi LOW SYSTEMIC GANCICLOVIR EXPOSURE AND PREEMPTIVE TREATMENT FAILURE OF CYTOMEGALOVIRUS REACTIVATION IN A TRANSPLANTED CHILD J Popul Ther

Detaylı

LENF NODU ve DİĞER DOKU BİYOPSİLERİNDE TÜBERKÜLOZ BASİLİ İZOLASYONU

LENF NODU ve DİĞER DOKU BİYOPSİLERİNDE TÜBERKÜLOZ BASİLİ İZOLASYONU SORUNLU ÖRNEKLERDEN MİKOBAKTERİ İZOLASYONU LENF NODU ve DİĞER DOKU BİYOPSİLERİNDE TÜBERKÜLOZ BASİLİ İZOLASYONU Yrd. Doç. Dr. Mahmut ÜLGER Mersin Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Mikrobiyoloji

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Bakır M¹, Engin A¹, Kuşkucu MA², Bakır S³, Gündağ Ö¹, Midilli K² Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

Fungal Etkenler. Toplantı sunumları Dr.AyşeKalkancı. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Tanı. Ege Mikrobiyoloji Günleri-3

Fungal Etkenler. Toplantı sunumları Dr.AyşeKalkancı. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Tanı. Ege Mikrobiyoloji Günleri-3 Toplantı sunumları Dr.AyşeKalkancı Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Tanı Fungal Etkenler Dr. Ayşe Kalkancı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı SSS enfeksiyonları Mortalite

Detaylı

NOCARDIA Türlerinin Laboratuvar Tanısı. Uzm. Dr. Ayten Coşkuner İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi

NOCARDIA Türlerinin Laboratuvar Tanısı. Uzm. Dr. Ayten Coşkuner İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi NOCARDIA Türlerinin Laboratuvar Tanısı Uzm. Dr. Ayten Coşkuner İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nocardia lar aerobik Actinomycetes lerin en önemli türü Aerobik Actinomycetes ler; kısa kok ya da çomak

Detaylı

TANIMLAR. Dr. Neriman AYDIN. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

TANIMLAR. Dr. Neriman AYDIN. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı TANIMLAR Dr. Neriman AYDIN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı In-vitro tanı Sürekli doğru sonuç Amaca uygun Zamanında Uygun maliyet In-vitro tanı elemanları Kitler

Detaylı

YOTİK K DUYARLILIK TEST YÖNTEMLERY NTEMLERİ. Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD

YOTİK K DUYARLILIK TEST YÖNTEMLERY NTEMLERİ. Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD ANTİBİYOT YOTİK K DUYARLILIK TEST YÖNTEMLERY NTEMLERİ Dr Nuri ÖZKÜTÜK Celal Bayar Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD MANİSA Tüberküloz ile savaşta en etkili yol; Hastalarının

Detaylı

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Muzaffer Fincancı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi HIV infeksiyonlu hastalarda tüberküloz sıklığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi 212 HIV infeksiyonlu hasta - 8 Akciğer tüberkülozu - 4

Detaylı

KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLERDE LABORATUVAR TANI

KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLERDE LABORATUVAR TANI KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLERDE LABORATUVAR TANI Uz. Dr. Yavuz Uyar Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Viroloji Referans ve Araştırma Laboratuarı yavuz.uyar@rshm.gov.tr KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLER Viral Tick-borne

Detaylı

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60

GİRİŞ. Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi. ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Dr. Tolga BAŞKESEN GİRİŞ Kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) önemli morbidite ve mortalite sebebi ABD de yılda 200.000 KDE, mortalite % 35-60 Erken ve doğru tedavi ile mortaliteyi azaltmak mümkün GİRİŞ Kan

Detaylı

Dilara YILDIRAN. Candida İzolatlarının Tür Düzeyinde. ve MALDI-TOF MS Sistemlerinin Karşılaştırılması. Mikr. Uzm.

Dilara YILDIRAN. Candida İzolatlarının Tür Düzeyinde. ve MALDI-TOF MS Sistemlerinin Karşılaştırılması. Mikr. Uzm. Candida İzolatlarının Tür Düzeyinde Tanımlanmasında Altın Standart Yöntem Olan rdna ITS1/2 Dizi Analizi ile VITEK 2 YEAST ID, API ID 32C ve MALDI-TOF MS Sistemlerinin Karşılaştırılması D i l a r a Y ı

Detaylı

Zamanında verilen doğru sonuç hayat kurtarır. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıbbi Mikrobiyoloji AD

Zamanında verilen doğru sonuç hayat kurtarır. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıbbi Mikrobiyoloji AD İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıbbi Mikrobiyoloji AD Tanıtım Rehberi İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Turgut Özal Tıp Merkezi Elazığ yolu 10. Km MALATYA Telefon: 0 (422) 3410660 Faks: 0 (422) 3410727

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM BAHAR YARI YILI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI. Tarih Saat Konu Yer Anlatan

EĞİTİM-ÖĞRETİM BAHAR YARI YILI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI. Tarih Saat Konu Yer Anlatan 2016- EĞİTİM-ÖĞRETİM BAHAR YARI YILI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI EĞİTİM-ÖĞRETİM BAŞLANGIÇ: 13 Şubat EĞİTİM-ÖĞRETİM BİTİŞ: 18 Mayıs Bitirme sınav tarihleri : 22 Mayıs-2 Haziran Bütünleme sınav tarihleri: 12-23

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU

MARMARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU MARMARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU Adı ve Soyadı :... Okul Numarası :... Okuduğu Yarıyıl :... Staj Konusu :... Staj Yaptığı Kurum :... Kurumun Adı Staj Konusu Çalışma Süresi Tarihinden

Detaylı

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur.

Bununla birlikte tüberkülozla savaş yeterli bütçeyi büyük ölçüde bulamamaktadır. Bu kabul edilemez bir durumdur. DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ (DSÖ) 2012 KÜRESEL TÜBERKÜLOZ RAPORUNU YAYIMLADI - Genç Gelişim K Tüberküloz, ülkemizdeki adıyla verem, havayolu ile bulaşan ve öldürebilen bir hastalıktır. Çok az maliyetle tedavi

Detaylı

doi /tt Tuberk Toraks 2016;64(3): Geliş Tarihi/Received: Kabul Ediliş Tarihi/Accepted:

doi /tt Tuberk Toraks 2016;64(3): Geliş Tarihi/Received: Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: doi 10.5578/tt.28058 Tuberk Toraks 2016;64(3):211-216 Geliş Tarihi/Received: 26.02.2016 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 20.09.2016 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi. Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji D Vitaminin Relaps Brucelloz üzerine Etkisi Yrd.Doç.Dr. Turhan Togan Başkent Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bruselloz Brucella cinsi bakteriler tarafından primer olarak otçul

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

ANADOLU SAĞLIK / SAĞLIK MESLEK LİSESİ TIBBİ LABORATUVAR ALANI TIBBİ LABORATUVAR TEKNİSYENLİĞİ DALI BECERİ EĞİTİMİ DEĞERLENDİRME FORMU

ANADOLU SAĞLIK / SAĞLIK MESLEK LİSESİ TIBBİ LABORATUVAR ALANI TIBBİ LABORATUVAR TEKNİSYENLİĞİ DALI BECERİ EĞİTİMİ DEĞERLENDİRME FORMU İŞLETMELERDE TIBBİ BİYOKİMYA-1 BECERİ EĞİTİMİ Sınıfı 11 Öğrenci Grubu Beceri eğitimine ilgi ve çabası 5 Tıbbi biyokimya-1 dersinin bilgisi 20 Kişisel güvenlik önlemlerini alma Biyokimyasal kan analizleri

Detaylı

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ. Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL

MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ. Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL MİKROBİYOLOJİDE BİYOTEKNOLOJİ Doç. Dr. Funda BAĞCIGİL Biyoteknoloji; Genetik materyallerde moleküler düzeyde yapılan manipulasyonlarla yeni ve istenilen fenotipte organizmalar ve faydalı ürünler elde etmektir

Detaylı

Propolisin Mikobakterilere Karşı in-vitro Etkinliğinin Araştırılması

Propolisin Mikobakterilere Karşı in-vitro Etkinliğinin Araştırılması Propolisin Mikobakterilere Karşı in-vitro Etkinliğinin Araştırılması Melek İnci 1, Ayşe Nedret Koç 2, Mustafa Altay Atalay 2, Sibel Silici 3, Hafize Sav 2, Fatma Mutlu Sarıgüzel 4, Aslıhan Gültekin Çökük

Detaylı

BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU

BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU BOS GLUKOZ DÜġÜKLÜĞÜ ĠLE SEYREDEN TÜBERKÜLOZ MENENJĠT ÖN TANILI VARİCELLA ZOSTER MENENJİTİ OLGUSU Ramazan Gözüküçük 1, Yunus Nas 2, Mustafa GÜÇLÜ 3 1 Hisar Intercontinental Hospital, Enfeksiyon Hastalıkları

Detaylı

Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar

Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar Tüberküloz Sorun mudur? Tüberkülozun güncel tanısı ve sorunlar Dr. Nurhan Albayrak Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Ulusal TB Referans Laboratuvarı Tüberküloz Sorun mu? Dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalığı

Detaylı

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU ANTİGLOBULİN TESTLER Dr. Güçhan ALANOĞLU Tanımlar İnsan nsan globulinlerine karşı oluşan antikorlara Anti-Human Globulinler (AHG, AHG, antikorlara karşı gelişen en anti-antikor) antikor) Bu u antikorların

Detaylı

OTO-ANTİKORLARIN TANISINDA YENİ YÖNTEMLER

OTO-ANTİKORLARIN TANISINDA YENİ YÖNTEMLER OTO-ANTİKORLARIN TANISINDA YENİ YÖNTEMLER Doç.Dr Orhan Cem AKTEPE Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi XXXIV. Türk Mikrobiyoloji Kongresi, Girne 7-11 Kasım 2010 ACR ANA Task Force önerileri ANA testlerinde

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR Kurallar Laboratuvar saatinde geç kalan öğrenciler, eğitim başladıktan sonra laboratuvara alınmayacaktır. Laboratuvarlar devamlılık arzettiği için

Detaylı

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Sağlık kuruluşları hizmet, eğitim, araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kompleks yapılardır. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon)

Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon) Klinik Mikrobiyoloji Testlerinde Doğrulama (verifikasyon) ve Geçerli Kılma (validasyon) Kaynaklar Mikrobiyolojik prosedürleri doğrulama / geçerli kılmaya ilişkin aşağıdaki uluslararası kaynaklar önerilir

Detaylı

Transplantasyon Öncesi Verici ve Alıcının İnfeksiyon Yönünden Taranması. Dr. Filiz Günseren AÜTF Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD

Transplantasyon Öncesi Verici ve Alıcının İnfeksiyon Yönünden Taranması. Dr. Filiz Günseren AÜTF Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD Transplantasyon Öncesi Verici ve Alıcının İnfeksiyon Yönünden Taranması Dr. Filiz Günseren AÜTF Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD Transplantasyon Öncesi Alıcı ve Vericilerin İnfeksiyon

Detaylı

ANTİNÜKLEER ANTİKOR. ANA Paterni İlişkili Antijen Bulunduğu Hastalık. Klinik Laboratuvar Testleri

ANTİNÜKLEER ANTİKOR. ANA Paterni İlişkili Antijen Bulunduğu Hastalık. Klinik Laboratuvar Testleri ANTİNÜKLEER ANTİKOR Kısaltmalar: ANA, FANA. Kullanım amacı: Sistemik romatizmal hastalık yani otoimmun kollajen doku hastalığı olasılığının değerlendirilmesi amacıyla kullanılan bir tarama testidir. Genel

Detaylı