Derleme Erken Doğum Riski ve Tahmini

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Derleme Erken Doğum Riski ve Tahmini"

Transkript

1 Derleme Erken Doğum Riski ve Tahmini Aysel DERBENT 1, Nilgün Öztürk TURHAN 1 1 Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, ANKARA ÖZET Erken doğum insidansı giderek artmakta ve neonatal mortalite ve morbiditenin en önemli nedeni olmaya devam etmektedir. Erken doğumlar enfeksiyon, inflamasyon, vasküler hastalıklar ve uterusun aşırı genişlemesi gibi birçok nedeni olan bir sendrom olarak kabul edilmektedir. Multifaktöriyel etyolojisinden dolayı erken doğum riski olan kadınları belirlemek zordur. Erken doğum çoğu vakada enfeksiyonla ilgili patolojik bir süreç iken, normalde termde olması gereken fizyolojik sürecin erken aktivasyonu ile de olabilir. Önceden preterm doğum yapmış olmak, sigara, periodontal hastalık, vücut kitle indeksinin düşük olması erken doğum için risk faktörleridir. İkinci trimesterde servikal uzunluğun kısalmış olması ve servikovajinal sıvıda fibronektin seviyesinin artması erken doğum tahmininde güvenilir yöntemlerdir. Her ne kadar erken doğumun sonuçlarını iyileştirici yöntemler olsa da erken doğumlarda hedef korunma olmalıdır. Anahtar Kelimeler : Erken doğum eylemi, tahmin, risk ABSTRACT Prediction of preterm delivery The incidence of preterm birth is increasing and continues to be the leading cause of neonatal mortality and morbidity. Preterm births are regarded as a syndrome resulting from multiple causes, including infection or inflammation, vascular disease and uterine overdistension. The multifactorial aetiology of preterm birth make it difficult to identify the high risked women. Preterm birth is a pathological process, related in the majority of cases to infection, but also the early maturation of physiological processes, that normally occur at term. Risk factors for preterm births include a previous preterm birth, smoking, periodontal disease, low maternal body-mass index. A short cervical length in the second trimester and a raised cervical-vaginal fetal fibronectin concentration can accurately predict early birth. Prevention can be targeted, although effective measures that improve outcome are yet to be established. Key Words : Premature obstetric labor, prediction, risk GİRİŞ Dünya Sağlık Örgütü nün tanımıyla erken doğum (ED), yenidoğanın kilosu ne olursa olsun, doğumun 37. gebelik haftasından önce gerçekleşmesidir. Erken doğum eylemi (EDE) ise gebelik haftaları arasında servikste silinme ve dilatasyona neden olacak etkinlikte sık ve güçlü uterus kasılmalarının olmasıdır. EDE olgularının yaklaşık yarısı erken doğumla sonuçlanmaktadır. ED ler tüm doğumların %6-10 unu oluşturmaktadır ve neonatal mortalitenin 2/3 ünden sorumludur. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi nde 2003 yılında, perinatal ölüm nedenleri arasında ikinci sırayı %34 lük oranla prematüreliğin aldığı bildirilmiştir 1. Yaşayan prematüre bebeklerde yenidoğan dönemine ait problemler oldukça sıktır. Uzun vadede mental retardasyon, serebral palsi, akciğer ve gastrointestinal sistem problemleri, görme ve işitme kaybı da sıktır 2. ED spontan veya iyatrojenik olabilir. Erken doğumların yaklaşık %30-35 i iyatrojeniktir: Çeşitli maternal veya fetal komplikasyonlar (ağır preeklampsi, intrauterin gelişme kısıtlılığı) nedeniyle hekimin bebeğin doğumuna karar vermesi sonucudur. Spontan ED, %40-45 membranlar açılmadan EDE veya %25-30 erken membran rüptürü (EMR) şeklinde gelişebilir 3. EMR (preterm premature rupture of membranes: PPROM), fetal membranların 37. gebelik haftasından önce, kontraksiyonların başlamasından en az 1 saat önce yırtılmasıdır 4. Her ne kadar 37 haftadan küçük tüm doğumlar ED olarak adlandırılsa da en çok sekel ve ölüm 34. haftadan önce doğan yenidoğanlarda görülmektedir 5. Bu nedenle preterm doğumlar gebelik haftasına göre de gruplandırılır. 28 haftadan küçük olması aşırı prematürite, haftalar arası ağır prematürite, haftalarda olması orta prematürite, haftalarda ise geç prematürite veya terme yakın olarak sınıflandırılabilmektedir. Son yıllarda tüm çabalara rağmen ED sıklığı artmaktadır. Yardımcı üreme teknikleri ile çoğul gebeliklerin artması ED sıklığını artırmaktadır, invitro fertilizasyonla gerçekleşmiş tekil gebeliklerde de ED riski artmaktadır 6. Yenidoğan yoğun bakım şartlarının düzelmesi nedeniyle iyatrojenik ED oranı artmakta bu da spontan ED oranında azalmaya neden olmaktadır 3. ERKEN DOĞUM RİSKİNİ ARTIRAN FAKTÖRLER ED her gebelikte olabilir, ancak bazı kadınlar diğerlerinden daha yatkındırlar. Göksever ve ark. preterm doğumlarda epidemiyolojik risk faktörlerini belirledikleri araştırmalarında çoğul gebelik en önemli risk faktörü olarak bildirilmekte bunu o gebelikte maternal ve fetal kilo alımı, gebelik 139

2 komplikasyonlarının eşlik etmesi, anormal fetal prezentasyon ve anne yaşı izlemektedir 7. ED riskini artıran bazı demografik özellikler vardır. En önemli risk faktörü annenin önceki gebeliğinde spontan ED olmasıdır, riski 2,5 kat artırmaktadır. Hem spontan ED, hem de iyatrojenik ED yapan grupta risk artar 8. Doğumla takip eden gebelik arasındaki süre 6 aydan kısa olduğunda risk diğer faktörlerden bağımsız olarak 2 kat artmaktadır 9. Bunun gebelik ve doğum nedeniyle uterusta oluşmuş inflamatuvar ortamın tamamen normale dönememiş olması ve/veya annenin vitamin, mineral, aminoasit depolarının yetersizliği sonucu olabileceği ileri sürülmektedir. Kilonun aşırı azlığı ve fazlalığı da risk yaratmaktadır. Zayıf annede vücut depolarının yetersizliği ve kan akımındaki azalma sorumlu tutulmaktadır 10. Kilo fazlalığı tek başına ED riskini artırmamaktadır ancak bu grupta nöral tüp defekti gibi konjenital anomalilerin artması ve preeklampsi, diyabet gibi nedenlerle iyatrojenik ED lerin olması riski artırmaktadır. Sigara ED riskini 2 kata yakın artırmaktadır. Sigara içilmesi vazokonstrüktör etkisi ile uteroplasental kan akımını azaltıp plasenta hasarına neden olabilmektedir. Ayrıca sistemik inflamatuvar cevabı artırarak da ED yi başlatabilir 11. Depresyon gebelerde %16 civarında bildirilmiştir ve ED riskini 2 kattan az olacak şekilde artırmaktadır. Depresif kişilerde sigara, alkol, vs. kullanımı artmaktadır ancak bu faktörlerden bağımsız olarak da depresyonda ED riski artmıştır. Depresyonda vücudun savunma sisteminin zayıfladığı ve plazmada inflamatuvar sitokinler ve reseptörlerinin arttığı gösterilmiştir. 3 Uzun süredir ED ye fetal ve maternal genetik yatkınlık olduğu fikri öne sürülmektedir. Bazı ırklarda (zenci) ED sıklığının fazla olması, önceki gebeliğinde erken doğuranlarda sonraki gebelikte benzer haftada doğum olması, kızkardeşi ED yapan veya kendisi prematüre doğmuş kadınlarda ED riskinin yüksek olması bu görüşü destekleyen bulgulardır 12. ED de inflamatuvar ve immün cevapla ilişkili gen polimorfizmi çalışmaları mevcuttur 13. ERKEN DOĞUMUN ETİYOLOJİSİ Normal doğumu başlatan mekanizmalar gibi, erken doğumun patogenezi de tam bilinmemektedir. Genetik, patofizyolojik, çevresel faktörlerin birlikte rol aldığı karmaşık multifaktöriyel bir olay olduğu düşünülmektedir. Enfeksiyon, inflamasyon, uterus gerginliği ve vasküler bozuklukların ED yle sonuçlanması nedeniyle Erken Doğum Sendromu olarak adlandırılması önerilmiştir 3. Vakaların çoğu enfeksiyonla ilgilidir ancak bazı vakalarda termde olması gereken fizyolojik doğum olayının erken matürasyonu gözlenmektedir. ED yi başlattığı düşünülen başlıca durumlar şunlardır: Desidual kanama (ablasyo plasenta, çoğul gebelik ve polihidramnioz nedeniyle uterusun aşırı gerilmesi sonucu), servikal yetmezlik (travma, cone biopsi, LEEP), uterusun yapısal bozuklukları (Mülleryan kanal anomalileri, myoma uteri), servikal enfeksiyon (bakteriyal vajinozis, trichomonas), annede inflamasyon ve ateş (üriner enfeksiyon), hormonal değişiklikler (maternal veya fetal strese bağlı oluşur), uteroplasental yetmezlik (hipertansiyon, insüline bağımlı diyabet, sigara ve alkol kullanımı). Enfeksiyon ve inflamasyon Uterusa ve amniyotik sıvıya yayılan bakteriyal enfeksiyonların inflamasyonu başlattığı, takiben ED veya EMR geliştiği ileri sürülmüştür. Enfeksiyon ve inflamasyon preterm doğumların %40 ından sorumludur 14. Sadece kültür yöntemi ile tüm uterus içi enfeksiyonları göstermek mümkün değildir. Moleküler yöntemlerle (PCR) enfeksiyon bulgularını değerlendiren araştırmalarda kültür yönteminden daha fazla oranda uterus içi enfeksiyon saptanmıştır 15. Temde elektif sezeryana alınan gebelerin amniyon sıvısı kültürlerinde %15 oranında bakteri gösterilirken, fluoresence insitu hybridisation yöntemi ile tüm bakterilerde sabit ve spesifik bir bölüm olan 16S ribozomal RNA ya bakıldığında membranlarda %70 oranında bakteri gösterilmiştir. Bu bulgular koryoamniyonda bakteri bulunmasının ED yi başlatmak için yeterli olmadığını düşündürmektedir. Orta trimesterde genetik amniyosentez yapılırken amniyon sıvısında üreoplasma üreolyticum gösterilen (kültür veya PCR pozitif) gebelerde ileri haftalarda spontan ED veya EMR gelişmektedir 17. Goldenberg ve ark. 30. gebelik haftasından önce doğuran kadınların %80 inde amniyon sıvısı ve/veya membranlarda enfeksiyon bulgusu olduğunu, 37. haftadan sonra doğuranlarda bu oranın %30 olduğunu bildirmişlerdir 14. Erken preterm eylemlerde etyolojide enfeksiyon ağırlık kazanmaktadır. Mikroorganizmalar en sık asendan yolla vajinadan, ayrıca kan yoluyla, invazif işlemler sırasında ve tubalardan retrograd yolla uterusa ulaşmakta kolonize olmaktadırlar. 20. hafta civarında zarlar desiduaya sıkı yapışıkken kolonizasyonun abse oluşumuna yol açarak erken ED yi başlattığı ileri sürülmektedir. İntrauterin enfeksiyonun daha ileri fazında fetal enfeksiyon gelişmektedir. Amniyon sıvısı kültürü pozitif olguların yaklaşık 1/3 ünde fetal enfeksiyon tespit edilmiştir, fetal inflamatuvar cevabın hem EDE nin başlamasından hem de fetal hasar ve geç sekellerden sorumlu olduğu düşünülmektedir 18. Bakteriyel vajinozis (BV) in EDE ile ilgisi olduğu düşünülmektedir. Normal vajinal laktobasillerin yerini miks flora veya Gardnerella vaginalis ve Mycoplasma hominis gibi anaerobik bakterilerin alması ile seyreden bir durumdur. 140

3 Tanısı homojen gri-beyaz akıntı, direkt yaymada %20 den fazla Clue hücresi görülmesi, Whiff testinin pozitif olması ve vajen ph sının >4,50 olması ile konur. BV varlığında ED riski 2 kat artar 19. Asemptomatik bakteriüri ve klamidya gibi enfeksiyonlar da ED riskini artırır 20,21. Apandisit, pnömoni ve periodontit gibi uzak enfeksiyonlarda bakteriler dolaşıma geçip diğer organlara yayılabilmektedir. Uzak enfeksiyonlar da uterusda inflamatuvar yolu aktive edip erken doğumu başlatabilir. Periodontit gram negatif ve anaerobik bakterilerin yol açtığı ağız boşluğu enfeksiyonudur, toplumda %50 sıklıkta görülmektedir. Bakteriyel ürünler dişi destekleyen kemik ve bağ dokuda yıkım yapmakta, ayrıca gingival dokunun enfeksiyona cevaben ürettiği sitokinler de hasar yapabilmektedir 22. Periodontal hastalıkla ilgili birçok kontrollü çalışma vardır ve diğer risk faktörlerinden bağımsız olarak ED riskini artırdığı gösterilmiştir. Periodontitle birlikte olan ED vakalarında, intrauterin bakteri kolonizasyonu ve histolojik koryoamniyonitin arttığı gösterilememiştir 23. Viral enfeksiyonlar da ED ile ilgili olabilir. Yeni bir çalışma HPV enfeksiyonunun extravillöz trofoblastlarda hücre ölümünü artırdığını ve uterus duvarına plasental invazyonu azalttığını göstermiştir 25. Buna göre HPV enfeksiyonu plasental disfonksiyon ve bununla ilgili kötü gebelik sonuçlarına yol açabilir. Sitomegalovirüs enfeksiyonunun da ED nedeni olabileceği bildirilmiştir 25. Koryoamniyonit fetal membranlar ve amniyon sıvısının enfeksiyonudur, genellikle ED ye eşlik etmektedir. Fetal membranlar ve desiduanın inflamatuar infiltrasyonu ile dokulardan aşırı prostaglandin salınımı olur ve doğumu tetikler. Bazı araştırmacılar normal doğumun da lokal inflamatuvar yol aracılığı ile uterotonik ajanlar salgılanması sonucu olduğunu ileri sürmektedir. Bu görüşe göre asendan enfeksiyon durumunda inflamatuar kaskat erken aktive olmaktadır. Bakteriler proteaz ve müsinazlar salgılayarak servikal mukusa penetre olmaktadır 26. Ayrıca fosfolipaz salgılayarak araşidonik asit üretimini başlatırlar, bu da prostaglandin yapımını artırmaktadır. Prostaglandinler uterus aktivitesinin önemli mediatörleridir, myometriumun kasılması ve servikal silinme ile ilgili değişikliklerde önemli rolleri vardır. Bakteriyel endotoksinler proinflamatuar sitokinlerin salınımına da neden olmaktadır. İnterlökin1β (IL-1) ve tümör nekrozis faktör α (TNF-α) gibi sitokinler prostaglandin yolağında bulunan enzimlerin ekspresyonunu uyarmaktadır 27. Ayrıca mikroorganizmalar matriks metalloproteinazların üretimini artırmak suretiyle fetal membranların yırtılmasına, servikal silinme ve uterin kasılmalara neden olmaktadır 3. Konsepsiyon sonrası servikal mukus plağı kalınlaşıp lokal immünolojik bir bariyer görevi görmektedir. Servikal mukus antimikrobiyal proteinler ve peptitlerden (lizozim, laktoferrin, defensin, immünoglobünler) zengindir 28. Mikrobiyal enfeksiyon olmadan gelişen steril inflamatuvar cevap da erken doğumu başlatabilir. Steril inflamasyona neden olan birçok uyarandan birisi relaksindir. Relaksin matriks metalloproteinaz yapımını artırarak kollajenolitik etki yapar, ayrıca membranlardan IL-6 ve IL-8 sekresyonunu artırır. Relaksinin bu inflamatuvar etkileri, enfeksiyonun inflamatuvar etkisi kadar güçlü değildir 29. Fetal ve maternal stres Maternal veya fetal strese cevaben hipotalamikhipofizer-adrenal aksın aktivasyonu preterm doğumların %30 undan sorumludur. Annenin stresi fiziksel veya psikolojik (evlilik dışı gebelik, düşük gelir, şiddete maruz kalma, eş veya çevre desteği olmaması, kötü fiziksel şartlar) olabilir 30. Plasental fonksiyon bozuklukları da uteroplasental CRH seviyesini artırır, CRH (kortikotropin salgılatıcı hormon) hipofizden ACTH sekresyonunu artırır. Sonuçta fetal ve maternal adrenallerde kortizol salgılanması artar. CRH prostaglandin yapımına da neden olur. Prostaglandinler direk uterotonik etki, myometriumda oksitosin reseptörlerini ve gap junction oluşumunu artırarak myometriyumu harekete geçirir. CRH ayrıca fetal adrenal bezden DHEA-s yapımını uyarır. DHEA-s plasental estrojen yapımında substrattır, artan estrojen de myometriumda oksitosin reseptörleri ve gap junc-tion oluşumunu artırarak kasılmalara ve servikal değişikliklere yol açabilir. Desidual kanama Desidual kanama, fetal membranlar ve plasental plakla temas halindeki desidual dokuda kanama olmasıdır. Vakaların çok azında vajinal kanama görülür. ED lerin %20 sinden sorumludur. Annenin sigara içmesi, kokain kullanması, kronik hipertansiyon, preeklampsi, travma, herediter koagülopatiler desidual kanamaya neden olabilmektedir. Bu durumların herbiri uterin spiral arterlerde hasar yapabilmektedir. Kanama sonucunda trombin açığa çıkar, trombin koagülasyon ve pıhtı oluşumu yanında proteaz yapımını da uyarır, servikal silinme ve membranlarda hasara yol açabilir. Trombinin indirekt uterotonik etkisi de vardır 31. Uterusun gerilmesi Uterusun aşırı büyüdüğü durumlar (çoğul gebelikler, polihidramnioz, myomlar) myometriumda gerilme yapar, bu durum hücrelerde sitokin ve prostaglandinlerin yapımını uyarır ve kasılmaları başlatır. Çoğul gebelikler tüm gebeliklerin %2-3 ünü oluştururken, ED lerin %15-20 sinden sorumludurlar. İkiz gebeliklerin %40 ı 37. haftadan 141

4 önce spontan ED yle sonlanır, %20 si de fetalmaternal nedenlerle iyatrojenik ED olarak sonuçlanır 32. ERKEN DOĞUMUN TAHMİNİ ED küçümsenemeyecek bir sıklıkta görülmesi ve ciddi problemler yaratan sonuçları nedeniyle önemli bir toplum sağlığı sorunudur. Tarama ile erken aşamada saptanıp tedavisi başlatılırsa, tedavinin faydası artar ve erken doğumların ekonomik yükü azalır. ED bu özellikleri ile Dünya Sağlık Örgütü - nün tarama kriterlerini karşılamaktadır ancak henüz ED nin mekanizması tam anlaşılamamıştır ve bu nedenle uluslararası kabul görmüş etkin bir tedavisi yoktur. Klasik tarama yöntemleri temel olarak gebenin önceki obstretrik öyküsüne dayanmaktaydı. Gebenin demografik özelliklerindeki risk faktörleri üzerinden ED tahmin edilmeye çalışılırdı 33. Ancak bu yöntemle taramanın sensivitesi ve spesivitesi düşüktür ayrıca ED lerin yaklaşık yarısı ilk gebelikte ve bilinen risk faktörü olmayan gebelerde olmaktadır. Bu nedenle risk skorlama sistemi günümüzde tercih edilmemektedir. Geçmişte uterin kasılmaların sıklığı ile ED arasındaki ilişkiyi araştıran birçok çalışma yapılmış, evde uterin aktivite ölçümü yapan sistemler kullanılmıştır. Uterin kasılmaların doğuran hastalardaki sıklığı çok değişkenlik göstermektedir, ayrıca kasılmaları olan hastaların da bazısı doğurmakta bazıları doğurmamaktadır 34. Uterin kasılma takibi günümüzde ED tahmini amacıyla kullanılmamaktadır. Transvajinal sonografi ile serviksin değerlendirilmesi ED tahmininde önemli bir belirteçdir. Serviksin asendan enfeksiyonlara karşı mekanik ve immünolojik bir bariyer oluşundan daha önce söz etmiştik. Uterin kasılmalar veya doğum eylemi olmaksızın serviksin gebeliği taşıyamamasına servikal yetmezlik denilmektedir. Servikal yeterliliğin bir spektrumu olduğu, servikal uzunluk belli bir eşik değere ulaşınca ED nin başladığı düşünülmektedir. Servikal bariyerde gedik oluşması asendan enfeksiyonun intrauterin ortama ulaşmasına, inflamasyonun başlamasına, serviksin olgunlaşmasına ve uterin kasılmaların başlamasına, membran rüptürüne neden olabilmektedir. Bu durumda membranların açığa çıkması servikal uzunluktan daha ciddi bir risk faktörü olabilir. Servikal os kapalı olduğu sürece 10 mm den kısa serviks uzunluğunun bile terme ulaşabilmesi de bu teoriyi desteklemektedir 35. Servikal uzunluk <15 mm ise 32. haftadan önce doğum riski %50 dir. Uterus kasılmaları nedeniyle yatırılan hastalardan servikal hunileşmesi olanların, olmayanlara göre 2,7 kat fazla erken doğum yaptığı bildirilmiştir 36. Hunileşme serviks uzunluğunun 30 mm den fazla olduğu olgularda %1, 15 mm den kısa olduğu olgularda ise %98 görülmektedir. Lojistik regresyon analizi ile değerlendirmeler, hunileşmenin serviks uzunluğunun tahmin gücünü arttırmadığını göstermektedir. Huni genişliğinin ve hunileşme oranının (huni derinliği/serviks uzunluğu+huni derinliği) tahmin gücünü arttırdığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Hunileşme oranı yüksekse, yani büyük huni ve kısa serviks varsa pozitif prediktif değer en yüksek olmaktadır. Transvajinal ultrasonografi ile serviksin değerlendirilmesi objektif ve invazif olmayan bir yöntemdir. Serviksdeki hunileşme veya membran protrüzyonu gibi anatomik değişiklikleri gösterir. Eksternal os henüz kapalı iken internal osdaki açılmayı gösterir yani serviksin dinamik fonksiyonunu gösterir 3. İkinci trimesterde gebelik kaybı öyküsü olan gebelerde servikal uzunluk ölçümü en iyi ED belirtecidir. İkizlerde ve üçüzlerde haftalarda serviksin <25 mm olması riskli grubu belirlemek için önemli bir bulgudur. Servikal uzunluk ölçümleri özellikle düşük riskli grupta ED öngörüsünde yetersiz bulunmuştur. Bu grupta biyokimyasal belirteçlerle kombine edilerek tahmin gücü artırılmıştır. Preterm Prediction Study de ED öyküsü olan gebelerde, servikal uzunluk<25 mm ve vajinal sıvıda fetal fibronektin pozitifse 32. haftadan önce doğum ihtimali %50 olarak bildirilmiştir 37. Fetal fibronektin (FFN) koryodesidual birleşim yerinde bulunan bir glikoproteindir. Fetal membranlar ve trofoblastlar tarafından yapılır, fetal membranları plasenta ve desiduaya yapıştıran bir yapıştırıcı gibidir. Erken gebelikte servikovajinal sıvıda bulunur, 20. haftadan sonra serviks ve vajinada 50 ng/ml nin üstünde bulunmaz. Doğuma yakın dönemde fetal membranların desiduadan ayrılması nedeniyle servikovajinal sıvıda miktarı artar. Gebelik boyunca inflamasyon durumlarında artışı gösterilmemiştir yani bir inflamasyon belirteci değildir. ED de inflamatuvar ürünler ve mediatörler nedeniyle koryodesidual junctionda erken ayrılma söz konusudur 3. Erken haftalarda serviks veya vajende FFN >50ng/ml ise ED ihtimalinin oldukça arttığı birçok çalışmada gösterilmiştir. İlk kez Lockwood ED riski için FFN nin hassas bir belirteç olduğunu, takip eden çalışmalar da servikovajinal sıvıda FFN yoksa sonraki birkaç hafta içinde ED riskinin çok düşük olacağını göstermiştir 3. Günümüzde haftalık gebelerde ED tahmininde, servikovajinal sıvıda FFN bulunmasından daha etkin bir belirteç yoktur. Asemptomatik ancak öykü ve serviks uzunluğu nedeniyle ED açısından yüksek riskli olan gebelerde 30. haftadan önce vajende FFN olması önemli bir göstergedir. Asemptomatik ancak FFN pozitif olgularda yaklaşım henüz netleşmemiştir. Etkin bir 142

5 korunma ve tedavi şekli olmadığı için Goldenberg ve ark. bu grubun taranmasını önermemektedir. ACOG da (Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Cemiyeti) pozitif prediktif değeri düşük olduğu için, asemptomatik gebelerde rutin tarama amacıyla FFN bakılmasını önermemektedir 39. Semptomatik vakalarda FFN nin rolü daha iyi belirlenmiştir. Bu grupta bir hafta içinde olacak doğumu öngörmede negatif prediktif değeri %99, pozitif prediktif değeri %20 dir. Yani FFN nin yokluğu takip eden hafta içinde doğum olmayacağını göstermektedir. Bu bilgi ile gereksiz EDE tedavilerinin önüne geçilip, tedavi morbiditesi ve ekonomik yükü azaltılabilir. Uterin kasılmalar ve servikal dilatasyon varlığı, örnek alınmasından önceki 24 saat içinde seksüel aktivite veya pelvik muayene olması, vajinal kanama, FFN nin pozitif prediktif değerini azaltan yanıltıcı faktörlerdir. Pelvik muayeneden önce örnek alınması yanlış pozitif sonuçları azaltabilir. Hayvan çalışmaları PE yi başlatmada fetüsun rolü olduğunu göstermiştir. Doğumdan haftalar önce fetal hipotalamo-hipofizer aksın aktivasyonu sonucunda kortizol ve estrojen yapımı artmaktadır. Bu steroidler myometriyal oksitosin reseptörü yapımını ve myometriyal hücreler arasında gap junction oluşumunu artırmaktadır 40. Sonuçta uterus oksitosin ve prostaglandinlerin uyarıcı etkisine daha duyarlı hale gelmektedir 3. Estriol gebelikte dolaşımda bulunan ana estrojen formudur, diğerleri estron ve estradioldür. Her üçü de gebelik boyunca yavaşça yükselmektedir ancak 34. haftadan sonra, doğumun başlamasından 2-4 hafta önce estriolde aşırı bir yükselme olmaktadır. Tükrükdeki estrojen anne serumundaki biyolojik aktif estriolü göstermektedir. Diurnal değişim göstererek salgılanmakta; geceleri seviyesi artmakta, gündüz en az olmaktadır. Diyetsel faktörlerden, aynı gün anneye kortikosteroid verilmesinden etkilenmektedir, bu nedenle yalancı pozitiflik oranı yüksektir, gereksiz tedavilere neden olarak mali yükü artırmasından dolayı günümüzde tercih edilen bir test değildir. Tükrükte estriol bakılmasının pozitif prediktif değeri %20, negatif prediktif değeri %98 dir. Bu test geç ED yi ( hafta) tahmin etmektedir, 34. haftadan küçük ED u göstermede faydalı bulunmamıştır 41. Bu nedenle çoğul gebelerde ED tahmini için önerilmemektedir. Beta-Human Chorionic Gonadotropin (β HCG) ve Alpha-fetoprotein (AFP) İkinci trimesterde anne serumunda artmış β HCG ve AFP seviyelerinin ED nin de dahil olduğu kötü gebelik sonuçları ile ilişkisini gösteren birçok çalışmalar bulunmaktadır. Bu konudaki ilk çalışmalardan biri Önderoğlu ve Kabukçu (Derbent) nun gebelik haftasında açıklanamayan β HCG ve AFP yüksekliği olan ve fetal anomalisi olmayan gebelerde, takipte ED başta olmak üzere preeklampsi, IUGR (intra uterin gelişme geriliği) gibi komplikasyonların önemli ölçüde arttığını gösteren çalışmasıdır. Bu çalışmada anormal plasentasyon ve koryodesidual integrasyonun bozuk olmasının bu hormonların seviyesini artırmış olabileceği ve bunun kötü gebelik sonuçlarını açıkladığını ileri sürmüştür 42. β HCG ve AFP ye servikovajinal sıvı veya amniyon sıvısında bakan bazı çalışmalar da bu bulguları desteklemektedir 43,44. Fosforile insülin-like growth factor binding protein 1 (ph-igfbp-1) desidual hücrelerden salgılanan bir proteindir. Desidua ve karaciğerde daha çok fosforile formu salgılanırken, amniyon sıvısında fosforile olmayan ve az fosforile olan formu bulunmaktadır. Doğum başlarken fetal membranların desiduadan ayrılmasıyla ph-igfbp-1 servikal sıvılara geçmektedir. Servikal sıvıda immünokromatografik yöntemle ph-igfbp-1 bakabilen hızlı bir test (Actim Partus, Medix Biochemica) geliştirilmiştir. Testin FFN e benzer şekilde negatif prediktif değeri oldukça yüksektir. Avantajı servikovajinal sıvıda idrar veya seminal plazma bulunmasının test sonucunu etkilememesidir. Anne kanının kontaminasyonu sonucu etkileyebilir. Tanır ve ark.nın çalışmasında ph-igfbp-1 testinin membran rüptürü olmayan EDE olgularında ED tahmini için sensivitesi %70, spesivitesi %74, pozitif prediktif değeri %48, negatif prediktif değeri %88 bulunmuştur 45. Test, negatif prediktif değerinin yüksekliğinden dolayı bu grup hastalarda bir hafta içinde doğum olmayacağını göstermektedir, bu hasta anksiyetesini azaltıp, gereksiz tıbbi müdahaleleri engellemektedir. ED tahmininde kullandığımız testlerin çoğu henüz yüksek riskli gebeyi belirleyebilecek ölçüde yeterli sensivite, spesivite ve pozitif prediktif değere sahip değildir. Ayrıca belirlenen riskli grupta ED yi önleyebilecek yeterli tedavi olanaklarına da sahip değiliz. ED tahmininde en etkin test olarak kabul edilen FFN nin pozitif olduğu asemptomatik gebelere antibiyotik verilen randomize, çok merkezli, çift kör ve kontrollü bir çalışmada, antibiyotik tedavisi ED leri önleyememiştir 46. Yine aynı grup (National Institute of Child Health and Human Development Maternal Fetal Medicine) orta trimesterde servikste kısalık saptanan hastalara progestin tedavisi verilen bir çalışma başlatmıştır. Henüz tek veya çok belirteçli etkin bir tarama testine sahip değiliz. Ayrıca saptadığımız yüksek riskli gruba verebileceğimiz, spontan ED leri ciddi ölçüde azaltacak bir tedavi olanağına da sahip değiliz. Patofizyolojisi ile ilgili bilgilerin artması ve yeni tekniklerin kullanılması ile ED tahmininde daha iyi noktalara gelineceğini umuyoruz. 143

6 REFERANSLAR 1. Aygün C, Çetinkaya M, Aydın O, Alper T, Karagöz F, Küçüködük Ş. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi 2003 yılı perinatal mortalitesi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2007;47: McCormick MC. The contribution of low birth weight to infant mortality and childhood morbidity. N Engl J Med 1985;312: Goldenberg RL, Culhane JF, Iams JD, Romero R. Epidemiology and causes of preterm birth. Lancet 2008;371: Ananth CV, Vintzileos AM. Epidemiology of preterm birth and its clinical subtypes. J Matern Fetal Neonatal Med 2006;19: Marlow N, Wolke D, Bracewell MA, Samara M. EPICure Study Group. Neurologic and developmental disability at six years of age after extremely preterm birth. N Engl J Med 2005;352: Jackson RA, Gibson KA, Wu YW, Croughan MS. Perinatal outcomes in singletons following in vitro fertilization: a meta-analysis. Obstet Gynecol 2004;103: Göksever H, Kılıç B, Erata Y. Epidemiologic factors in preterm birth. Türkiye Klinikleri J Gynecol Obst 2008;18: Ananth CV, Getahun D, Peltier MR, Salihu HM, Vintzileos AM. Recurrence of spontaneous versus medically indicated preterm birth. Am J Obstet Gynecol 2006;195: Smith GC, Pell JP, Dobbie R. Interpregnancy interval and risk of preterm birth and neonatal death:retrospective cohort study. BMJ 2003; 327: Neggers Y, Goldenberg RL. Some thoughts on body mass index, micronutrient intakes and pregnancy outcome. J Nutr 2003;133: 1737S- 1740S. 11. Andres RL, Day MC. Perinatal complications associated with maternal tobacco use. Semin Neonatol 2000;5: Winkvist A, Mogren I, Högberg U. Familial patterns in birth characteristics: impact on individual and population risks. Int J Epidemiol 1998;27: Kalish RB, Vardhana S, Gupta M, Perni SC, Chasen ST, Witkin SS. Polymorphisms in the tumor necrosis factor-alpha gene at position -308 and the inducible 70 kd heat shock protein gene at position in multifetal pregnancies and preterm premature rupture of fetal membranes. Am J Obstet Gynecol 2004;191: Goldenberg RL, Hauth JC, Andrews WW. Intrauterine infection and preterm delivery. N Engl J Med 2000;342: Gardella C, Riley DE, Hitti J, Agnew K, Krieger JN, Eschenbach D. Identification and sequencing of bacterial rdnas in culture-negative amniotic fluid from women in premature labor. Am J Perinatol 2004;21: Jalava J, Mäntymaa ML, Ekblad U, Toivanen P, Skurnik M, Lassila O, et al. Bacterial 16S rdna polymerase chain reaction in the detection of intra-amniotic infection. Br J Obstet Gynaecol 1996;103: Gray DJ, Robinson HB, Malone J, Thomson RB Jr. Adverse outcome in pregnancy following amniotic fluid isolation of Ureaplasma urealyticum. Prenat Diagn 1992;12: Romero R, Gomez R, Ghezzi F, Yoon BH, Mazor M, Edwin SS, et al. A fetal systemic inflammatory response is followed by the spontaneous onset of preterm parturition. Am J Obstet Gynecol 1998;179: Meis PJ, Goldenberg RL, Mercer B, Moawad A, Das A, McNellis D, et al. The preterm prediction study: significance of vaginal infections. Am J Obstet Gynecol 1995;173: Andrews WW, Goldenberg RL, Mercer B, Iams J, Meis P, Moawad A, et al. The Preterm Prediction Study: association of second-trimester genitourinary chlamydia infection with subsequent spontaneous preterm birth. Am J Obstet Gynecol 2000;183: Goldenberg RL, Andrews WW, Yuan AC, MacKay HT, St Louis ME. Sexually transmitted diseases and adverse outcomes of pregnancy. Clin Perinatol 1997;24: Boggess KA. Pathophysiology of preterm birth: emerging concepts of maternal infection. Clin Perinatol 2005;32: Goepfert AR, Jeffcoat MK, Andrews WW, Faye-Petersen O, Cliver SP, Goldenberg RL, et al. Periodontal disease and upper genital tract inflammation in early spontaneous preterm birth. Obstet Gynecol 2004; 104: Gomez LM, Ma Y, Ho C, McGrath CM, Nelson DB, Parry S. Placental infection with human papillomavirus is associated with spontaneous preterm delivery. Hum Reprod 2008;23: Gibson CS, Goldwater PN, MacLennan AH, Haan EA, Priest K, Dekker GA. Fetal exposure to herpes viruses may be associated with pregnancy-induced hypertensive disorders and preterm birth in a Caucasian population. BJOG 2008;115: McGregor JA, French JI, Jones W, Milligan K, McKinney PJ, Patterson E, et al. Bacterial vaginosis is associated with prematurity and vaginal fluid mucinase and sialidase: results of a controlled trial of topical clindamycin cream. Am J Obstet Gynecol 1994;170: Vidaeff AC, Ramin SM. From concept to practice: the recent history of preterm delivery prevention. Part II: Subclinical infection and hormonal effects. Am J Perinatol 2006;23: Hein M, Petersen AC, Helmig RB, Uldbjerg N, Reinholdt J. Immunoglobulin levels and phagocytes in the cervical mucus plug at term of pregnancy. Acta Obstet Gynecol Scand 2005;84: Bryant-Greenwood G, Kern A, Yamamoto S, Sadowsky D, Novy M. Relaxin and the human fetal membranes. Reproductive sciences 2007;14: Wadhwa PD, Culhane JF, Rauh V, Barve SS. Stress and preterm birth: neuroendocrine, immune/inflammatory, and vascular mechanisms. Matern Child Health J 2001;5: Rosen T, Schatz F, Kuczynski E, Lam H, Koo AB, Lockwood CJ. Thrombin-enhanced matrix metalloproteinase-1 expression: a mechanism linking placental abruption with premature rupture of the membranes. J Matern Fetal Neonatal Med 2002;11: Romero R, Espinoza J, Kusanovic JP, Gotsch F, Hassan S, Erez O, et al. The preterm parturition syndrome. BJOG 2006;113: Creasy RK, Gummer BA, Liggins GC. System for predicting spontaneous preterm birth. Obstet Gynecol 1980;55: Iams JD, Newman RB, Thom EA, Goldenberg RL, Mueller-Heubach E, Moawad A, et al. Frequency of uterine contractions and the risk of spontaneous preterm delivery. N Engl J Med 2002;346: Groom KM, Shennan AH, Bennett PR. Ultrasound-indicated cervical cerclage: outcome depends on preoperative cervical length and presence of visible membranes at time of cerclage. Am J Obstet Gynecol 2002;187: Öcal P, Şal V, Çepni İ, Raşhidova M, Erkan S, Günalp O. Evaluation of risk factors for preterm labour. Türkiye Klinikleri J Gynecol Obstet 2008;18: Goldenberg RL, Iams JD, Mercer BM, Meis PJ, Moawad AH, Copper RL, et al. The preterm prediction study: the value of new vs standard risk factors in predicting early and all spontaneous preterm births. Am J Public Health 1998;88: Lockwood CJ, Wein R, Lapinski R, Casal D, Berkowitz G, Alvarez M, et al. The presence of cervical and vaginal fetal fibronectin predicts preterm delivery in an inner-city obstetric population. Am J Obstet Gynecol 1993; 169: Yeast JD, Lu G. Biochemical markers for the prediction of preterm delivery. Clin Perinatol 2007;34: Darne J, McGarrigle HH, Lachelin GC. Saliva oestriol, oestradiol, oestrone and progesterone levels in pregnancy: spontaneous labour at term is preceded by a rise in the saliva oestriol: progesterone ratio. Br J Obstet Gynaecol 1987;94: Ramsey PS, Andrews WW. Biochemical predictors of preterm labor: fetal fibronectin and salivary estriol. Clin Perinatol 2003;30: Onderoğlu LS, Kabukçu A. Elevated second trimester human chorionic gonadotropin level associated with adverse pregnancy outcome. Int J Gynaecol Obstet 1997;56: Sanchez-Ramos L, Mentel C, Bertholf R, Kaunitz AM, Delke I, Loge C. Human chorionic gonadotropin in cervicovaginal secretions as a predictor of preterm delivery. Int J Gynaecol Obstet 2003;83: Wenstrom KD, Owen J, Davis RO, Brumfield CG. Prognostic significance of unexplained elevated amniotic fluid alpha-fetoprotein. Obstet Gynecol 1996;87: Tanir HM, Sener T, Yildiz Z. Cervical phosphorylated insulin-like growth factor binding protein-1 for the prediction of preterm delivery in symptomatic cases with intact membranes. J Obstet Gynaecol Res 2009;35: Andrews WW, Sibai BM, Thom EA, Dudley D, Ernest JM, McNellis D, et al. Randomized clinical trial of metronidazole plus erythromycin to prevent spontaneous preterm delivery in fetal fibronectin-positive women. Obstet Gynecol 2003;101: Yazışma adresi: Dr. Aysel DERBENT Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Emek-Ankara Yazının geldiği tarih : Yazının kabul tarihi :

PRETERM EYLEM ÖNGÖRÜSÜ. Doç. Dr. Derya EROĞLU

PRETERM EYLEM ÖNGÖRÜSÜ. Doç. Dr. Derya EROĞLU Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği VIII. Ulusal Kongresi 11-14 Ekim 2012 Harbiye Askeri Müze PRETERM EYLEM ÖNGÖRÜSÜ Doç. Dr. Derya EROĞLU Acıbadem Universitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları

Detaylı

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Erken doğum: İlk bir yılda görülen infant ölümlerinin %35 inin nedeni

Detaylı

Gebelikte Progesteron Kullanımı. Prof. Dr. Recep Has K.Doğum/Perinatoloji İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi

Gebelikte Progesteron Kullanımı. Prof. Dr. Recep Has K.Doğum/Perinatoloji İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Gebelikte Progesteron Kullanımı Prof. Dr. Recep Has K.Doğum/Perinatoloji İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Progesteron Kolesterol Pregnenolon 17-α- Hidroksi pregnenolon Dehidro-epi androsteron Östriol Progesteron

Detaylı

11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ

11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ 11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ Prof. Dr. Sermet Sağol Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hast. ve Doğum AD Perinatoloji RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ PREEKLAMPSİ SGA (PE olmadan)

Detaylı

Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Erken doğum: İlk bir yılda görülen infant ölümlerinin %35 inin nedeni Gelişmiş ülkelerde

Detaylı

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu 26.9.11 Hipertansiyon (>14/ 9) ve Proteinüri ( >.3 g / 24-s) > gebelik hafta En sık medikal komplikasyon (%2-7) Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Maternal ve Perinatal Mortalite ve Morbidite

Detaylı

11-14 GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ

11-14 GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ 11-14 GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ Prof. Dr. Sermet Sağol Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hast. ve Doğum AD Prerinatoloji RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ SGA (PE olmadan) PREEKLAMPSİ

Detaylı

Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi

Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi Dr. D. Haluk Dervişoğlu Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Birincil doğum sonu kanama gözle saptanan,

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması Itır Aktürk, Sena Bahadıroğlu, S. Gayenur Büyükberber, Sümeyye Gürbüz Danışman: Prof. Dr. Filiz F. (Bilgin) Yanık ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

İLK TRİMESTERDE PROGESTERON. Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim

İLK TRİMESTERDE PROGESTERON. Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim İLK TRİMESTERDE PROGESTERON Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Progesteron Gebeliğin oluşumu ve devamında çok önemli bir hormondur Progestinler Progesteron (Progestan

Detaylı

Erken Doğumun Önlenmesi İçin Servikal Serklaj Uygulanan Hastalarda 17 Hidroksiprogesteron Kaproat Kullanımının Değerlendirilmesi

Erken Doğumun Önlenmesi İçin Servikal Serklaj Uygulanan Hastalarda 17 Hidroksiprogesteron Kaproat Kullanımının Değerlendirilmesi doi:10.5222/iksst.2015.053 Araştırma Erken Doğumun Önlenmesi İçin Servikal Serklaj Uygulanan Hastalarda 17 Hidroksiprogesteron Kaproat Kullanımının Değerlendirilmesi Evaluation of 17 Hydroxyprogesterone

Detaylı

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Perinatal dönemde herpesvirus geçişi. Virus Gebelik sırasında Doğum kanalından Doğum

Detaylı

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Riskler Down sendromu 1/800 Spina bifida 1/1800 Anensefali 1/1800 Trizomi 18 1/3800 Omfalosel 1/6000 Gastroşizis 1/10000 Türkiye de her

Detaylı

Artmış Maternal Serum Human Koryonik Gonadotropin Düzeyleri Saptanan Olgularda Gebelik Sonuçları

Artmış Maternal Serum Human Koryonik Gonadotropin Düzeyleri Saptanan Olgularda Gebelik Sonuçları JOPP Derg 3(1):12-17, 2011 Artmış Maternal Serum Human Koryonik Gonadotropin Düzeyleri Saptanan Olgularda Gebelik Sonuçları Gökhan YILDIRIM *, Ali GEDİKBAŞI *, Fatma Nurgül AKTAŞ *, Ahmet GÜL **, Ahmet

Detaylı

Erken Membran Rüptürü. Dr. Soner Recai Öner S.B. İzmir Ege Doğumevi Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi-İzmir, 25.02.

Erken Membran Rüptürü. Dr. Soner Recai Öner S.B. İzmir Ege Doğumevi Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi-İzmir, 25.02. Erken Membran Rüptürü Dr. Soner Recai Öner S.B. İzmir Ege Doğumevi Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi-İzmir, 25.02.2011 Sunum Planı A. Etioloji B. Anatomi C. Fetal membran biyokimyası D.

Detaylı

ERKEN MEMBRAN RÜPTÜRÜNDE YÖNETİM

ERKEN MEMBRAN RÜPTÜRÜNDE YÖNETİM ERKEN MEMBRAN RÜPTÜRÜNDE YÖNETİM Prof. Dr H.Mete TANIR Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Uzmanı Erken Membran Rüptürü (EMR) Erken membran

Detaylı

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D.

PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI. Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS ve GEBELİK KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Nazan Başak Yıldırım Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. PCOS hiperandrojenism, anovulasyon, overde polikistik görünüm Obezite

Detaylı

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul

Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Prof.Dr.Babür Kaleli Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. 8.MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012 İstanbul Tiroid Hastalıkları Gebelerin %2-3 ünde tiroid disfonksiyonu var Gebelik tiroid fonksiyonlarını

Detaylı

TOTAL PLASENTA PREVİALI GEBELERDE KISA SERVİKAL UZUNLUK VE ANTEPARTUM KANAMA RİSKİ

TOTAL PLASENTA PREVİALI GEBELERDE KISA SERVİKAL UZUNLUK VE ANTEPARTUM KANAMA RİSKİ TOTAL PLASENTA PREVİALI GEBELERDE KISA SERVİKAL UZUNLUK VE ANTEPARTUM KANAMA RİSKİ Short Cervical Length and Risk of Antepartum Bleeding in Women with Complete Placenta Previa İbrahim Karaca 1, Ömer Erkan

Detaylı

Yirmi-yirmi beş haftalık gebelerde serviks uzunluk ölçümünün preterm doğumu öngörmedeki yeri

Yirmi-yirmi beş haftalık gebelerde serviks uzunluk ölçümünün preterm doğumu öngörmedeki yeri doi:.5222/j.goztepetrh.2014.073 KLİNİK ARAŞTIRMA ISSN 1300-526X Jinekoloji Yirmi-yirmi beş haftalık gebelerde serviks uzunluk ölçümünün preterm doğumu öngörmedeki yeri Hikmet KOÇER, A.Taner USTA, Dilek

Detaylı

İkinci Trimester Amniyotik Sıvı TNF-alfa ve IL-6 Düzeylerinin Preterm Doğumu ve Yenidoğan Yoğun Bakım İhtiyacını Tahmin Etmedeki Rolü

İkinci Trimester Amniyotik Sıvı TNF-alfa ve IL-6 Düzeylerinin Preterm Doğumu ve Yenidoğan Yoğun Bakım İhtiyacını Tahmin Etmedeki Rolü ARAŞTIRMA / RESEARCH REPORT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2011;18(4):252-6. İkinci Trimester Amniyotik Sıvı TNF-alfa ve IL-6 Düzeylerinin Preterm Doğumu ve Yenidoğan Yoğun Bakım İhtiyacını Tahmin

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

DOĞUM ŞEKLİNİN YENİDOĞAN ÜZERİNE ETKİLERİ

DOĞUM ŞEKLİNİN YENİDOĞAN ÜZERİNE ETKİLERİ DOĞUM ŞEKLİNİN YENİDOĞAN ÜZERİNE ETKİLERİ Doç. Dr. F. Emre CANPOLAT Zekai Tahir Burak Neonatoloji Kliniği Sunum planı Hangi doğum şekli bebek için daha uygun Doğum şekli hangi sistemlere etki eder Elektif

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü. Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği

İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü. Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği Yetersiz plasental yapışma Prematür plasental ayrılma Roberts JM,CooperDW.Pathogenesisandgeneticsofpre-

Detaylı

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya Prostat Spesifik Antijen ve Günümüzdeki Gelişmeler Prostat Kanseri 2004 yılı öngörüleri Yeni tanı 230.110 Ölüm 29.900 Jemal A, CA Cancer J Clin 2004 Kanserler arasında görülme sıklığı #1 Tümöre bağlı ölüm

Detaylı

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir?

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? 109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? A) Subserozal B) Pedinküle subserozal C) İntramural D) Servikal E) Tip 0 submukozal Soru kalitesiz

Detaylı

PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER

PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER PREEKLAMPSİDE ANJİOGENİK VE ANTİ-ANJİOGENİK FAKTÖRLER Doç. Dr. Selda DEMİRCAN SEZER Adnan Menderes Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, AYDIN Sunum Şeması Preeklampsi (PE) insidansı

Detaylı

PRETERM EYLEMDE PROGESTERON. Prof. Dr. Mert KAZANDI Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

PRETERM EYLEMDE PROGESTERON. Prof. Dr. Mert KAZANDI Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı PRETERM EYLEMDE PROGESTERON Prof. Dr. Mert KAZANDI Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı İstanbul-2012 Erken Doğum Erken doğum sıklığı günümüzde gittikçe artmaktadır

Detaylı

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK Gebelik ve Enfeksiyonlar Prof.Dr. Levent GÖRENEK Olgulara Yaklaşım 2 1. TORCH grubu enfeksiyon etkenleri nelerdir? Toxoplasmosis Other (Sifiliz, Varicella zoster ) Rubella Cytomegalovirus Herpes simplex

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader OLGU 1 İkinci çocuğuna hamile 35 yaşında kadın gebeliğinin 6. haftasında beş yaşındaki kız çocuğunun rubella infeksiyonu geçirdiğini öğreniyor. Küçük

Detaylı

Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013

Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013 Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013 İntrauterin adezyonlar (IUA), ilk olarak 1894 de Fritsch tarafından tarif edilmiştir. 1946 da Joseph G. Asherman, yayınladığı

Detaylı

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Prof. Dr. Sabahattin ALTUNYURT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 2016 İzmir Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte geçirilen

Detaylı

Spontan Preterm Doğumun Öngörülmesinde Serviks Uzunluğunun Longitudinal Takibi

Spontan Preterm Doğumun Öngörülmesinde Serviks Uzunluğunun Longitudinal Takibi Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 35 (1) 31-36, 2009 ORİJİNAL YAZI Spontan Preterm Doğumun Öngörülmesinde Serviks Uzunluğunun Longitudinal Takibi İsmail TANRIKULU **, Kemal ÖZERKAN *, Haldun Osman

Detaylı

ÜÇLÜ TEST İLE DOWN SENDROMU TARAMASI YAPILAN GEBELERDE YANLIŞ POZİTİFLİK VE OBSTETRİK KOMPLİKASYON İLİŞKİSİ

ÜÇLÜ TEST İLE DOWN SENDROMU TARAMASI YAPILAN GEBELERDE YANLIŞ POZİTİFLİK VE OBSTETRİK KOMPLİKASYON İLİŞKİSİ Ege Tıp Dergisi 39 (2): 121-125,2000 ÜÇLÜ TEST İLE DOWN SENDROMU TARAMASI YAPILAN GEBELERDE YANLIŞ POZİTİFLİK VE OBSTETRİK KOMPLİKASYON İLİŞKİSİ THE RELATION OF FALSE POSITIVITY AND OBSTETRIC COMPLICATIONS

Detaylı

DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doğum indüksiyonu Destekleme (Augmentasyon) Servikal olgunlaşma Uterin

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu BİRLEŞİK PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr. Alev Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Prenatal tarama testleri kavramları Tarama testi: Normal vakalarda anormal sonuçlar, hasta vakalarda normal sonuçlar elde edilebilir.

Detaylı

DOWN SENDROMU TARAMA TESTİ (1. TRİMESTER)

DOWN SENDROMU TARAMA TESTİ (1. TRİMESTER) DOWN SENDROMU TARAMA TESTİ (1. TRİMESTER) Diğer adları: İkili tarama testi, İkili test. Kullanım amacı: Fetüste Down sendromu ve trizomi 18 bulunma olasılığının ve bu hastalıklar için ileri inceleme yaptırma

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Plasenta Amniyon Çoğul Gebelikler

Plasenta Amniyon Çoğul Gebelikler Dönem 1- Sunum 5/ 2012 Plasenta Amniyon Çoğul Gebelikler Prof.Dr. Alp Can Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji- Embriyoloji ABD hgp://histemb.medicine.ankara.edu.tr koryon boşluğu Plasenta = Desidua

Detaylı

Türk Biyokimya Dergisi [Turkish Journal of Biochemistry Turk J Biochem] 2012; 37 (2) ; 156 161. doi: 10.5505/tjb.2012.96158

Türk Biyokimya Dergisi [Turkish Journal of Biochemistry Turk J Biochem] 2012; 37 (2) ; 156 161. doi: 10.5505/tjb.2012.96158 Türk Biyokimya Dergisi [Turkish Journal of Biochemistry Turk J Biochem] 2012; 37 (2) ; 156 161. doi: 10.5505/tjb.2012.96158 Araştırma Makalesi [Research Article] Yayın tarihi 30 Mart, 2012 TurkJBiochem.com

Detaylı

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ 09.30-10.20

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

Biyokimyasal Aneuploidi Taraması

Biyokimyasal Aneuploidi Taraması Biyokimyasal Aneuploidi Taraması Doç. Dr. İsmail Özdemir Medicana International Beylikdüzü-İstanbul Konjenital anomali ~ % 0.6 Kromozom anomalisi ~ % 1 Tek gen hastalıkları ~ % 1 Multifaktoriel/poligenik

Detaylı

DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI

DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI Dr Özlem Gün Eryılmaz Zekai Tahir Burak Eğitim Araştırma Hastanesi Doğum Kliniği Never let the sun set twice on a laboring woman. Steer P; BMJ 1999 PARTOGRAM NEDİR? Doğum eyleminin

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013. Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır

Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013. Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013 Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır Trombofili etkenleri ve gebelik Kalıtsal trombofili Faktör V Leiden Prothrombin

Detaylı

Rekürren Gebelik. Ultrasonografi. 20mm. Spontan abortuslarda muhtemel nedenler. 14mm. başvurular kanamalardır Gebeliklerin %25 inde.

Rekürren Gebelik. Ultrasonografi. 20mm. Spontan abortuslarda muhtemel nedenler. 14mm. başvurular kanamalardır Gebeliklerin %25 inde. Rekürren Gebelik Kayıplar plarında Ultrasonografi Prof Dr Ali ERGÜN GATA Maternal Fetal Tıp (aergun@gata.edu.tr) Antalya, 2007 28 haftadan önce tüm t m acil obstetrik başvurular vuruların n büyük b k nedeni

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ ÖZEL BİR SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURAN GEBE KADINLARDA SİGARA KULLANIMI İLE İLGİLİ VERİLEN EĞİTİMİN ANNE BEBEK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ 13-16 Ekim 2011 de 2. Ulusal

Detaylı

Olasılığa Giriş Koşullu Olasılık Bayes Kuralı

Olasılığa Giriş Koşullu Olasılık Bayes Kuralı Olasılığa Giriş Koşullu Olasılık Bayes Kuralı Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Olasılığa Giriş Bundan önceki bölümlerde veri setini özetleyen,

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

MAKAT DOĞUM YÖNETİMİ. Prof Dr M Tamer Mungan Medicana İnternational Ankara tdmungan@gmail.com

MAKAT DOĞUM YÖNETİMİ. Prof Dr M Tamer Mungan Medicana İnternational Ankara tdmungan@gmail.com MAKAT DOĞUM YÖNETİMİ Prof Dr M Tamer Mungan Medicana İnternational Ankara tdmungan@gmail.com Makat Gelişlerde Sorun? Dünya genelinde Makat gelişlerde doğum şekli ne olmalıdır? Ülkemizde; Makat doğum usul

Detaylı

GEBELİKTE DEMİR ve İYOT KULLANIMI Prof. Dr. Acar KOÇ

GEBELİKTE DEMİR ve İYOT KULLANIMI Prof. Dr. Acar KOÇ GEBELİKTE DEMİR ve İYOT KULLANIMI Prof. Dr. Acar KOÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Hangi durumlarda destek gerekir? Yetersiz beslenme, diyet yetersizliği (düşük

Detaylı

TİROİD HORMONLARI ve FETOPLASENTER ÜNİTE İLİŞKİSİ

TİROİD HORMONLARI ve FETOPLASENTER ÜNİTE İLİŞKİSİ TİROİD HORMONLARI ve FETOPLASENTER ÜNİTE İLİŞKİSİ Prof.Dr.Sermet Sağol EÜTF Kadın Hastalıkları ve Doğum AD TİROİD HORMONLARI ve FETOPLASENTER ÜNİTE İLİŞKİSİ Hipotiroidi/Hipotiroksinemi Plasental abruption

Detaylı

CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı?

CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı? CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı? Maternal inf.tanısı Fetal inf.tanısı Yenidoğan inf.tanısı Bir test sonucunun doğru yorumlanabilmesi, testin tanı doğruluğunun bilinmesi

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER Nilüfer Güzoğlu, H. Gözde Kanmaz, Dilek Dilli, Nurdan Uras, Ömer Erdeve, Uğur Dilmen İlk tüp bebeğin 1978 de doğumundan bu yana IVF

Detaylı

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

Gebede HSV İnfeksiyonu. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü

Gebede HSV İnfeksiyonu. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Gebede HSV İnfeksiyonu Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Olgu 14 günlük, erkek bebek Şikayeti: Sol kol ve bacakta kasılma, emmeme Hikaye:

Detaylı

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Reprodük>f Endokrinoloji ve İnfer>lite

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

PRETERM PREMATÜR MEMBRAN RÜPTÜRÜ PROF. DR. SEFA KELEKÇİ İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM AD

PRETERM PREMATÜR MEMBRAN RÜPTÜRÜ PROF. DR. SEFA KELEKÇİ İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM AD PRETERM PREMATÜR MEMBRAN RÜPTÜRÜ PROF. DR. SEFA KELEKÇİ İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM AD TANIM PROM UTERİN KONTRAKSİYONLARIN BAŞLAMSINDAN ÖNCE MEMBRANLARIN AÇILMASI

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2013 2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

Ablasyo Plasenta Olgularının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi THE RETROSPECTIVE ANALYSIS OF CASES WITH ABLATIO PLACENTA

Ablasyo Plasenta Olgularının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi THE RETROSPECTIVE ANALYSIS OF CASES WITH ABLATIO PLACENTA Araştırma Ablasyo Plasenta Olgularının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi THE RETROSPECTIVE ANALYSIS OF CASES WITH ABLATIO PLACENTA Burcu ARTUNÇ ÜLKÜMEN, Halil Gürsoy PALA, Esat ÇALIK, Faik Mümtaz KOYUNCU

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi

Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Ergin AYAŞLIOĞLU Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Maternal

Detaylı

Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip. Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip. Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Servikal Sitolojik Terminoloji Neden Takip Edelim? Hastalığın invazif serviks kanserine ilerleme

Detaylı

Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma

Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Preterm Bebeklerde Lactobacillus Reuteri'nin Fungal Profilakside Kullanımı: Randomize Kontrollü Bir Çalışma Mehmet Yekta Öncel, Sema Arayıcı, Fatma Nur Sarı, Gülsüm Kadıoğlu Şimşek,

Detaylı

Spontan ve IVF ikiz gebeliklerin obstetrik ve perinatal sonuçlarının karşılaştırılması

Spontan ve IVF ikiz gebeliklerin obstetrik ve perinatal sonuçlarının karşılaştırılması Orijinal araştırma-original research http://dx.doi.org/10.7197/1305-0028.1942 Spontan ve IVF ikiz gebeliklerin obstetrik ve perinatal sonuçlarının karşılaştırılması Comparison of obstetric and perinatal

Detaylı

ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ)

ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ) ALFA FETOPROTEİN (TÜMÖR BELİRLEYİCİSİ) Diğer adı ve kısaltma: α fetoprotein, AFP. Kullanım amacı: Primer karaciğer, testis ve over kanserlerinin araştırılması ve tedaviye alınan cevabın izlenmesi amacıyla

Detaylı

%20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı

%20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı %20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı kaşıntılar (kc, bb, troid) Pemfigoid gestasyones Gebeliğin

Detaylı

Erken membran rüptürü tan s nda vajinal y kama s v s nda beta-insan koryonik gonadotropin, kreatinin ve ürenin yeri

Erken membran rüptürü tan s nda vajinal y kama s v s nda beta-insan koryonik gonadotropin, kreatinin ve ürenin yeri Klinik Araflt rma Perinatoloji Dergisi 2014;22(3):133-137 Perinatal Journal 2014;22(3):133-137 künyeli yaz n n Türkçe sürümüdür. Erken membran rüptürü tan s nda vajinal y kama s v s nda beta-insan koryonik

Detaylı

Preeklampsi- Öngörme ve Önleme

Preeklampsi- Öngörme ve Önleme Preeklampsi- Öngörme ve Önleme Prof. Dr. Yeşim Bülbül Baytur Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Preeklampsi Öngörüsü ve Önlenmesinin

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KLİNİĞİ ŞEF OP.DR. NİMET GÖKER

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KLİNİĞİ ŞEF OP.DR. NİMET GÖKER T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KLİNİĞİ ŞEF OP.DR. NİMET GÖKER ERKEN DOĞUM YÖNÜNDEN YÜKSEK RİSKLİ GEBELERDE PROFİLAKSİ AMACIYLA PROGESTERON

Detaylı

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı SUNU PLANI Örnek olgu

Detaylı

Bir üniversite yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen düşük doğum ağırlıklı bebeklerin geriye dönük değerlendirilmesi

Bir üniversite yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen düşük doğum ağırlıklı bebeklerin geriye dönük değerlendirilmesi JCEI / 2015; 6 (3): 291-295 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2015.03.0535 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Bir üniversite yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

İkiz Gebeliklerde Fetal ve Maternal Sonuçların Değerlendirilmesi EVALUATION OF FETAL AND MATERNAL RESULTS IN TWİN PREGNANCIES

İkiz Gebeliklerde Fetal ve Maternal Sonuçların Değerlendirilmesi EVALUATION OF FETAL AND MATERNAL RESULTS IN TWİN PREGNANCIES Araştırma İkiz Gebeliklerde Fetal ve Maternal Sonuçların Değerlendirilmesi EVALUATION OF FETAL AND MATERNAL RESULTS IN TWİN PREGNANCIES Burcu ARTUNÇ ÜLKÜMEN, Halil Gürsoy PALA, Esat ÇALIK, Faik Mümtaz

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 İmmün sistemin gelişimini, fonksiyonlarını veya her ikisini de etkileyen 130 farklı bozukluğu tanımlamaktadır. o Notarangelo L et al, J Allergy Clin Immunol 2010 Primer immün yetmezlik sıklığı o Genel

Detaylı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı 2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı Ders programi TARİH GRUP GİRİŞ ÇIKIŞ DERSİN ADI ÖGRETİM ÜYESİ 2 Eylül 2013 Pazartesi B3 10:30 11:20

Detaylı

30.12.2014. Doğuma Yardım ve Takip. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17

30.12.2014. Doğuma Yardım ve Takip. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17 4 Doğum eylemi, doğum ağrılarının başlamasından, fetüsün doğumu ve plasentanın ayrılmasının

Detaylı

GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif. 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar

GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif. 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar HBV nin GEBELİĞE ETKİLERİ HBV, fertiliteyi etkilemez Proinflamatuar sitokin salınımını arttırsa da Maternal ve

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı