POLİTİKA ANALİZİ RAPORU TÜRKİYE DE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "POLİTİKA ANALİZİ RAPORU TÜRKİYE DE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI"

Transkript

1 POLİTİKA ANALİZİ RAPORU TÜRKİYE DE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI Hazine Müsteşarlığı Öğlen Grubu Ankara, 2011

2 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...2 GRAFİKLER LİSTESİ GİRİŞ AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINA İLİŞKİN TANIMSAL ÇERÇEVE ve UYGULAMANIN AMACI Tanımlar Aile Hekimliği Uygulaması ile Amaçlanan DÜNYADA AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI ve ÜLKE ÖRNEKLERİ Dünya da Aile Hekimliği nintarihsel Gelişimi Ülke Örnekleri TÜRKİYE DE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI Türkiye de Aile Hekimliği nintarihsel Gelişimi Türkiye de Aile Hekimliği Mesleği Türkiye de Aile Hekimlerinin Görev ve Sorumlulukları Aile Hekimine Yapılan Maaş Ödemeleri Türkiye de Sevk Zinciri ve Sevk Oranları Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) Aile Hekimliği Sisteminin Maliyeti ve Finansmanı TÜRKİYE DE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASININ DEĞERLENDİRMESİ, UYGULAMAYA İLİŞKİN ÖNERİLER ve UYGULAMANIN SAĞLIK HARCAMALARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Türkiye de Uygulanan Aile Hekimliği Sisteminin Değerlendirilmesi Sistemin İyileştirilmesine Yönelik Öneriler Aile Hekimliği SWOT Analizi Aile Hekimliği Senaryo Analizi Aile hekimliği sisteminin uygulanmadığı durum Aile hekimliği sisteminin kademeli sevk zinciri ile desteklenerek uygulandığı durum Aile hekimliği sisteminin zorunlu sevk zinciri ile desteklenerek uygulandığı durum SONUÇ...24 KAYNAKLAR

3 GRAFİKLER LİSTESİ 1 Grafik 1: Kişi başına düşen sağlık harcamları (ABD Doları)... 7 Grafik 2: Türkiye de yapılan muayene sayıları (milyon adet) Grafik 3: Yıllar itibariyleaile hekimliği ayrılan ödenek ve yapılan harcamalar Grafik 4: Aile hekimi başına düşen kişi sayısı

4 1. GİRİŞ Türkiye de doğumda beklenen yaşam süresi, anne ve çocuk ölüm hızları gibi temel sağlık göstergelerinin benzer gelir grubundaki ülkelerin gerisinde olması, sağlık hizmetlerine erişimde bölgesel farklılıklar, sağlık insan gücünün dengeli olmayan coğrafi dağılımı ve sağlık sisteminden yeteri kadar memnuniyet duyulmaması gibi sağlık sistemimizdeki ana sorunlar, sağlığa ayrılan kaynakların etkinliğinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Ayrıca son dönemde hızla artan sağlık harcamaları sorgulanmaya başlanmış, bu durum ise kamu sağlık harcamalarının nasıl azaltılabileceği, özel anlamda birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında yapılmakta olan tedavilerde ne gibi tasarruflar sağlanabileceği sorularını gündeme getirmiştir. Bu kapsamda 2003 yılında dünyada yaşanan gelişmeler paralelinde oluşturularak başlatılan Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) ile birlikte sağlık sisteminin yeniden yapılandırılması planlanmıştır. Bu programın önemli bir bileşeni olarak 2005 yılında uygulanmaya başlayan ve 13 Aralık 2010 tarihi itibariyle tüm illerde hayata geçirilmiş olan aile hekimliği uygulaması, birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumunda köklü değişiklikler içermektedir. Türkiye sağlık sisteminde uygulanmakta olan Aile Hekimliği Sisteminin politika analizinin yapıldığı bu çalışmada öncelikle 2005 yılı itibariyle uygulamaya konulan aile hekimliği uygulamasının mevcut durumu ortaya konulmuş, ardından uluslararası uygulamalar ışığında Türkiye uygulamasının aksaklıkları ve sistemin maliyeti ve bu maliyetin finansmanı üzerinde durulmuş, SWOT analizi yöntemi kullanılarak uygulamanın güçlü ve zayıf yönleri ortaya konulduktan sonra senaryo analizi eşliğinde alternatif politika önerileri değerlendirilmiştir. 4

5 2. AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINA İLİŞKİN TANIMSAL ÇERÇEVE ve UYGULAMANIN AMACI 2.1. Tanımlar Aile Hekimi: Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekânda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığının öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabiplerdir (5258 sayılı Kanun). Aile sağlığı elemanı: Aile hekimi ile birlikte hizmet veren, sözleşmeli çalıştırılan veya Sağlık Bakanlığınca görevlendirilen, ebe, hemşire, sağlık memurudur. Aile sağlığı merkezi (ASM): Bir veya daha fazla aile hekimi ile aile sağlığı elemanınca aile hekimliği hizmetinin verildiği sağlık kuruluşudur. Toplum sağlığı merkezi (TSM): Sağlık müdürlüğü adına, bölgesinde yaşayan toplumun sağlığını geliştirmeyi ve korumayı ön plana alarak sağlıkla ilgili risk ve sorunlarını belirleyen, bu sorunları gidermek için planlama yapan ve bu planları uygulayan, uygulatan birinci basamak koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini organize eden, bu hizmetlerin verimli şekilde sunulmasını izleyen, değerlendiren ve destekleyen, bölgesinde bulunan sağlık kuruluşları ile diğer kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlayan sağlık kuruluşudur Aile Hekimliği Uygulaması ile Amaçlanan Sağlık hizmetlerinin etkili ve verimli sunumunda dünyada genel kabul gören yöntem, hizmetin uygun basamakta verilmesidir. Birinci basamak sağlık hizmetlerine öncelik vererek sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak ve bu hizmetleri herkesin ihtiyacı oranında, eğitimli ve coğrafi açıdan dengeli dağılmış sağlık ekipleri tarafından sunmak bugün çağdaş sağlık sistemlerinin önemli amaçlarından birisi haline gelmiştir (WONCA Europe). Bu ilkelerin hayata geçirilmesi, ikinci basamakta yığılmayı engelleyecek ve gerçekten ikinci basamakta tedavi edilmesi gereken hastalara yeterince zaman ayrılmasını sağlayacaktır. Her bireyin sağlığının bir takipçisi olması, hastaların doktora kolay erişebilmesi ve hızlı hizmet alabilmesi, hastaların sağlık hizmetine erişebilmek için başvurmak zorunda kaldığı sistem dışı erişim yollarını da ortadan kaldıracaktır. Aile hekimliği kayıtları, sağlıkla ilgili araştırmalarda doğru bir sistem kurulması halinde iyi bir veri kaynağı olacaktır. Alt yapısı iyi oluşturulan sevk zincirinde önemli oranlarda başarılar elde edilebilecektir. Sevk zincirinin uygulanması sonucunda yüksek maliyetli üst basamak sağlık hizmetlerinin daha etkin ve ekonomik biçimde kullanımı sağlanabilecektir. Aile hekimliği uygulamasının temel amaçları şu şekilde sıralanabilir: 5

6 1. Günümüzde genç bir yapıya sahip olan nüfusun ileride hızla yaşlanmaya başlamasıyla sağlık harcamalarında meydana gelecek olan artışların önlenmesine yönelik olarak şimdiden tedbir almak, 2. Hastalıklarda erken tanı ve tedaviyi sağlamak, hastalarla uzun soluklu ilişkiler kurarak onları izlemek, 3. Toplumun katılımını sağlayacak bir biçimde, bireyin yaşadığı ve çalıştığı yerlerde birinci basamak sağlık hizmetlerini yürütmek, 4. Sağlık ile ilgili tüm konularda ilk değerlendirmeyi yapmak ve hastaları, gerekli durumlarda sağlık bilgileriyle birlikte doğru sağlık merkezine ve uzmanlık dalına yönlendirerek, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarına sevk edilmesini sağlamak, 5. Kronik hastalıklarda sürekli bakım ve tedaviyi sağlamak, bu tip hastalıkları olan kişileri izlemek, 6. Birinci basamakta verilmesi gereken bireye yönelik koruyucu hizmetleri sunmak, 7. Sağlık harcamalarına ayrılacak kaynakları en etkin şekilde kullanmak. 6

7 3. DÜNYADA AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI ve ÜLKE ÖRNEKLERİ 3.1. Dünya da Aile Hekimliği nintarihsel Gelişimi 1844 İngiltere de Ulusal Aile Hekimliği Kurumu (National Association of General Practitioners) kurulmuştur Francis Peabody, tıp bilimlerinde oluşan aşırı uzmanlaşma sonucu hastaların ortada kaldığını ve kapsamlı ve kişisel sağlık hizmeti veren bir uzmanlık dalının gerekliliğini vurgulamıştır İngiltere de aile hekimliği uygulamaları başlatılmış, 1952 yılında Royal College of General Practitioners (Aile Hekimleri Kraliyet Koleji) kurulmuştur yılında American Medical Association (Amerikan Tıp Birliği) tarafından Milis Raporu ve Willard Raporu olarak bilinen iki raporun yayınlanması sonucu birincil bakım konusunda çalışan, yeni bir uzmanlık dalı olan "aile hekimliği" tanınmıştır Alma Ata Bildirgesi, sağlık politikalarında önemli bir dönüm noktası olmuştur. Temel sağlık hizmetleri, ülkelerin gündemine bir sağlık politikası olarak Alma Ata Bildirgesi nden sonra oturmuştur Avrupa Birliği (AB) inde birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışacak hekimlerin fakülte sonrası en az iki yıl eğitim almasını zorunlu kılmış, Ocak 1996'da ise zorunlu kılınan eğitim süresi üç yıla çıkarılmıştır. Grafik 1: Kişi başına düşen sağlık harcamları (ABD Doları) Almanya İngiltere Türkiye Hollanda İsveç Günümüzde, uygulamada ve adlandırmada farklılıklar olsa da dünya ülkelerinin birçoğunda aile hekimliği birinci basamak sağlık hizmetlerinin temelini oluşturmaktadır. 7

8 3.2. Ülke Örnekleri İngiltere'de 1948 yılında Ulusal Sağlık Servisi (NHS) nin oluşturulm ası ile aile hekimliği bütün vatandaşların sağlık hizmetlerine ulaşması ve hastane hizmetlerinden yararlanması için ilk başvuru birimi haline gelmiştir.ingiltere de herkes kendi aile hekimini seçebilmektedir. Aynı şekilde aile hekimi de başvuru yapan kişiyi listesine alıp almama hususunda serbesttir. İngiltere de bir hasta ortalama yılda 5 defa aile hekimi ile görüşmektedir. Bu görüşmelerin %12 si hastanın evinde, kalanı ise ofiste veya telefonla gerçekleşmektedir. Aile hekimleri tek başına çalışabilecekleri gibi, diğer aile hekimleri ile birleşerek grup çalışması da yapabilmektedirler. Sabit maliyetlerin paylaşılması açısından bir araya gelen aile hekimleri (genelde 3-5 kişi), aynı aile hekimliği biriminde aynı aile sağlığı elemanları ile çalışmaktadır. İngiltere de grup çalışması %80 oranındadır. İngiltere 2008 yılı verilerine göre GSYİH sinin %8,7 sini sağlık harcamalarına ayırmakta ve kişi başına $ tutarında sağlık harcaması yapılmaktadır. İngiltere de olduğu gibi Almanya da da aile hekimliğine dayanan bir yapı vardır. Ancak Almanya da İngiltere den farklı olarak koruyucu sağlık hizmetleri bağımsız aile hekimlerince/uzmanlarca verilirken, tedavi edici sağlık hizmetleri hastanelere bırakılmıştır. OECD verilerine göre, Almanya da kişi başına sağlık harcaması $ ve toplam sağlık harcamalarının GSYİH ye oranı ise %10,5 dir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin önemli bir önceliği olan Hollanda da kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ve tedavi hizmetleri aile hekimleri tarafından verilmektedir.ayrıca nüfusun yaşlanması sebebiyle evde bakım hizmetleri talebi artmıştır. Aile hekimlerinin %47 si serbest veya tek başına çalışmaktadır. Gittikçe daha fazla hekim takımlar halinde, sağlık merkezlerinde grup çalışması veya ortaklıklar şeklinde çalışmayı tercih etmektedir. Bir kişi ortalama yılda 5 kez aile hekimine başvurmaktadır. Bir aile hekimine düşen kişi sayısı ortalama dür. Vakaların yarısında sorun telefon ile çözülürken, %35 i sağlık merkezine çağrılmakta, %15 ine ev ziyareti yapılmaktadır yılında, OECD rakamlarına göre Hollanda da kişi başına düşen sağlık harcamaları 4.063$ ve toplam sağlık harcamalarının GSYİH ye oranı %9,9 olarak gerçekleşmiştir. İsveç te birinci basamak hizmetleri aile hekimleri ile yürütülmektedir. Ülkede hastalar bulundukları il sınırları içinde istedikleri aile hekimini seçebilmektedir. Aile hekimleri, ekip çalışmasının olduğu birinci basamak sağlık merkezlerinde çalışmaktadır. Bu merkezlerde aile hekimleri, hemşireler, fizik tedavi uzmanı, sosyal çalışmacı ve psikologlar çalışmaktadır. Hekimlere kişi başına ödeme yapılmakta olup, hizmet başına ödeme ve hedefe yönelik ödemeler de yapılmaktadır. İsveç aile hekimliği sisteminin en tipik özelliği, zorunlu sevk zincirinin uygulanmayıp, bunun yerine aile hekimine başvurmadan üst basamaklara giden hastalar için farklılaştırılmış katılım payı sisteminin uygulanıyor olmasıdır. Katkı payı, ülkede sağlık hizmetlerinin her basamağında hastalardan alınmaktadır. Ancak birinci basamağı teşvik amacıyla aile hekimine 8

9 başvuruda alınan katkı payı, diğer basamaklara doğrudan yapılan başvurularda alınan katkı payından daha düşüktür.aile hekimine yapılan başvurularda yaklaşık 10 Avro ödeme yapılmaktadır. Ancak başka bir uzmana ya da hastane aciline doğrudan başvuruda bulunulursa, ödenmesi gereken katkı payı 30 Avroya yükselmektedir. Aile hekimi sevk yaptığı sürece özel merkezlere gidilse dahi ek ücret ödenmemektedir. Direkt olarak ikinci basamak merkezlerden randevu alındığında, bekleme sürelerinin uzun olması sebebiyle birinci basamak hastalar tarafından daha çok tercih edilmektedir. 9

10 4. TÜRKİYE DE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI Aile Hekimliği (AH) 1990 sonrası birçok devlet dokümanında yer almıştır. Son olarak VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planında aile hekimliği uygulamasının gerçekleştirilemediği vurgulanmaktadır. Kalkınma planında aile hekimliğinin uygulamaya konulması sağlık sektöründe hedefler arasında gösterilmektedir (DPT 2000). Ayrıca aile hekimliği uygulaması Hükümetin Acil Eylem Planı ve Sağlıkta Dönüşüm Programında yer almaktadır sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun 9 Aralık 2004 tarihli ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış ve uygulama başlatılmış ve 15 Eylül 2005 tarihinde Düzce ilinde ilk defa aile hekimliği uygulamasına geçilmiştir. Türkiye de aile hekimliği uygulaması ile Kaynakların etkin kullanımının sağlanması, sağlık hizmetlerine ulaşılabilirliğin artırılması, hasta memnuniyetinin artırılması, birinci basamakta tedavi edilebilecek olan büyük bir hasta grubunun ikinci basamak ve üçüncü basamak kurumlarına gitmeden tanı ve tedavilerini yapmak suretiyle zaman kaybının önlenmesi, sağlık kuruluşlarındaki bekleme sürelerinin azaltılması amaçlanmaktadır Türkiye de Aile Hekimliği nintarihsel Gelişimi 1961 yılında kabul edilen 224 sayılı Kanun ile hükümet tabipliği yerine nüfus temel alınarak sağlık ocaklarının kurulması öngörülmüştür yılında yapılan bir düzenleme ile tüm ülkede 224 sayılı Kanuna uygun sağlık örgütlenmesine gidilmesi sağlanmıştır. Ülkemizde Aile Hekimliği Uzmanlığı ilk kez 5 Temmuz 1983 tarihinde Tababet Uzmanlık Tüzüğü nde yerini almıştır İlk Aile Hekimliği Anabilim Dalı 1984 yılında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi nde kurulmuştur Aile hekimliği uzmanlık eğitimi Ankara, İstanbul ve İzmir de Sağlık Bakanlığı na bağlı eğitim hastanelerinde başlatılmıştır Ankara da Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (AHUD) kurulmuştur Aile Hekimliği Anabilim Dalı ikinci olarak Gülhane Askeri Tıp Akademisinde kurulmuştur Bakanlar Kurulu kararıyla AHUD, Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD) şeklinde isim değiştirmiştir. 10

11 2000 Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ( ) ile Aile hekimliğinin ülkemizde birinci basamak sağlık örgütlenmesi içerisinde yer alacağı, belirtilmiştir SDP (Sağlıkta Dönüşüm P rogramı) ile aile hekimliği uygulamasına geçilmesi kararlaştırılmış ve 9 Aralık 2004 tarihinde 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun yürürlüğe konulmuştur Aile Hekimliği pilot uygulaması ilk defa Düzce ilinde başlatılmıştır Aile hekimliği uygulaması, SDP çerçevesinde 2010 yılı Aralık ayı itibariyle tüm Türkiye de 81 ilde hayata geçirilmiştir. Türkiye de sağlık hizmetleri, merkezi plânlama ve yönetimle yürütülmektedir. Ülkemizde sağlık sektöründe üretilen hizmetler için kullanılan finans kaynakları; genel vergiler, özel veya tahsisli vergiler, resim ve harçlar, fon gelirleri, iç ve dış borçlar ve yardımlar, döner sermaye gelirleri, il ve ilçe özel idare gelirleri, yerel yönetim gelirleri ve sigorta primleri ile sağlık amacı ile toplanan yardımlar vb.den oluşmaktadır. Ülkemizde birinci basamak sağlık hizmetlerinin tedavi ve rehabilitasyon açılarından istenilen düzeyde olmaması, bu görevlerin daha çok ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumları tarafından üstlenilmesine yol açmıştır. Ayrıca mevcut durumda zorunlu sevk zincirinin bulunmaması sebebiyle de ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarında ciddi oranda hasta yoğunluğu yaşanmaktadır. Hasta vatandaşların birinci basamakta tedavi edilebilecek rahatsızlıkları için hizmet maliyetleri daha yüksek olan ikinci ve üçüncü basamağa yönelmeleri, yüksek miktarlarda sağlık harcamaları yapılmasına ve dolayısıyla kamu kaynaklarının israfına, birinci basamak için kullanılabilecek kaynakların atıl kalmasına sebep olmaktadır. Vatandaşların başvurdukları birinci basamak sağlık kuruluşlarından tatmin edici tedavi hizmeti alamadıkları durumlarda, aynı rahatsızlık için üst basamaklara başvuruda bulunmaları, mükerrer harcamalara yol açmaktadır Türkiye de Aile Hekimliği Mesleği Türkiye de aile hekimliği mesleğinin yapılabilmesi için, Tıpta Uzmanlık Tüzüğü ne göre aile hekimliği uzmanı olmak veya başka dallarda uzman olunmuşsa bile Sağlık Bakanlığı nın öngördüğü eğitimleri alarak aile hekimi olmaya hak kazanmış olmak gerekmektedir. Avrupa Birliği, 1995 yılının başından itibaren, birinci basamakta çalışılabilmesi için, temel tıp eğitiminden sonra en az 2 yıl eğitimi zorunlu kılmıştır yılında AB nin sağlık alanında alt birimi olan Avrupa Aile Hekimleri Birliği (UEMO), bu süreyi üç yıla çıkaran bir tavsiye kararı almıştır. Ülkemizde de aile hekimliği uzmanlık eğitimi 3 yıl olup, 9 ay iç hastalıkları, 9 ay çocuk sağlığı ve hastalıkları, 8 ay kadın 11

12 hastalıkları ve doğum, 6 ay cerrahi ağırlıklı acil, 4 ay psikiyatri rotasyonlarından oluşmaktadır. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği nin 17 nci maddesine göre, aile hekimlerine iki aşama halinde eğitim verilmekte ve bu eğitimlerin içeriği Sağlık Bakanlığınca belirlenmektedir. Birinci aşama eğitim programının süresi en fazla 10 gündür. İkinci aşama eğitimi ise uzaktan eğitim tarzında yapılacak şekilde planlanarak birinci aşama eğitiminin bitiminden sonra başlamakta ve en az 12 ay sürmektedir. Aile hekimliği uzmanlarının birinci ve ikinci aşama eğitimlere katılması zorunlu değildir. İlan edilen bir takvim içinde Sağlık Bakanlığı personeli içinden istekli olan aile hekimliği uzmanları, pratisyen hekimler ve dal uzmanları, bu uygulamada yer almak üzere müracaatta bulunmaktadır. Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları ile yapılacak sözleşmelerin süresi iki yıl olmakta ve bu kişilerin görevleri dışında, bilimsel faaliyetler hariç olmak üzere başka bir iş yapmaları yasaklanmıştır. Kişiler, aile hekimini bölge sınırlaması olmaksızın serbestçe seçebilmektedir. Kendi seçimini yapan kişinin aile hekimini değiştirmesi için en az üç ay beklemesi zorunludur. Herhangi bir nedenle bölgedeki aile hekimleri tarafından kayıt edilemeyen kişi, il sağlık müdürlüğü tarafından listesinde yakın konumdaki en az kişi kaydı olan aile hekiminin listesine eklenmektedir. Aile hekimleri haftada 40 saatten az olmamak kaydıyla aktif görev yapmaktadırlar. Yıllık izin süreleri otuz gündür. Çalışma saatleri dışında ve resmi tatillerde, diğer aile hekimleriyle nöbetleşe hizmetin devamlılığı sağlanmaktadır. Hekimler tam gün esasına göre çalışmaktadır. Gerekli hallerde mesai saatleri dışında da hekimlere ulaşılabilmesi beklendiğinden, ayrıca serbest meslek icra etmeleri veya başka bir iş yerinde çalışmaları yasaktır. Ülkemizde aile hekimleri bireysel olarak ya da grup halinde çalışmaktadırlar. Bireysel çalışan hekimlerin en az bir aile sağlığı elemanı çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır. Grup pratiğinde en fazla beş aile hekimi bir arada çalışabilmekte, uygulamada ise genellikle üç ya da daha fazla hekim birlikte çalışmaktadır Türkiye de Aile Hekimlerinin Görev ve Sorumlulukları Aile sağlığı merkezini yönetmek, birlikte çalıştığı ekibi denetlemek ve hizmet içi eğitimlerini sağlamak, Kendisine kayıtlı kişilere yönelik koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetleri ile ana çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetlerini vermek, 12

13 Çalıştığı bölgenin sağlık hizmetinin planlamasında bölgesindeki toplum sağlığı merkezi ile işbirliği yapmak, Hekimlik uygulaması sırasında karşılaştığı toplum ve çevre sağlığını ilgilendiren durumları bölgesinde bulunduğu toplum sağlığı merkezine bildirmek, Kendisine kayıtlı kişilerin ilk değerlendirmesini yapmak için altı ay içinde ev ziyaretinde bulunmak veya kişiler ile iletişime geçmek, Periyodik sağlık muayenesi yapmak, Kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramaları (kanser, kronik hastalıklar, gebe, loğusa, yeni doğan, bebek, çocuk sağlığı, erişkin, yaşlı sağlığı vb.) yapmak, Evde takibi zorunlu olan özürlü, yaşlı, yatalak ve benzeri durumdaki kendisine kayıtlı kişilere evde veya gezici/yerinde sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak tanı, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini vermek, Aile sağlığı merkezinde tanı veya tedavisi yapılamayan hastaları sevk etmek, sevk edilen hastaların geri bildirimi yapılan muayene, tetkik, tanı, tedavi ve yatış bilgilerini değerlendirmek, ikinci ve üçüncü basamak tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile evde bakım hizmetlerinin koordinasyonunu sağlamak, tetkik hizmetlerinin verilmesini sağlamak ya da bu hizmetleri vermek, Verdiği hizmetlerle ilgili olarak sağlık kayıtlarını tutmak, Kendisine kayıtlı kişileri yılda en az bir defa değerlendirerek sağlık kayıtlarını güncellemek, Sağlık hizmetlerinin sunulduğu merkezlerde gerektiğinde hastayı gözlem amaçlı yatırarak tetkik ve tedavisini yapmak, İlgili mevzuatta birinci basamak sağlık kuruluşları ve resmi tabiplerce kişiye yönelik düzenlenmesi öngörülen her türlü sağlık raporu, sevk evrakı, reçete ve sair belgeleri düzenlemek, Aile Hekimine Yapılan Maaş Ödemeleri Dünyada hekimlerin ücretlendirilmesi genel olarak şu üç yönteme göre yapılamaktadır. 1. Maaş biçimindeki ödemeler hekim motivasyonunun düşmesine, daha az hizmet üretilmesine ve aşırı sevklere yol açarken, 13

14 2. Hizmet başına ödemeler sistemin yönetiminde zorluğa neden olmaktadır. 3. Kişi başına ödemenin ise diğer iki modele göre maliyet kontrolü çok iyi, hizmet kalitesi orta düzeyde, yönetimi çok kolay, hekim tatmini iyi, hasta tatmini çok iyi olmaktadır. Türkiye de Aile Hekimleri ne ödemeler çalışılan gün sayısına göre ödeme yapılır. Aylık olarak yapılmakta olan ödemeler şu unsurlardan oluşur: Kayıtlı kişiler için ödenecek ücret, sosyo ekonomik gelişmişlik düzeyi ücreti, aile sağlığı merkezi giderleri, gezici sağlık hizmeti giderleri, tetkik ve sarf malzemeleri giderleri. Sağlık Bakanlığı verilerine göre aile hekimliği sistemine geçiş yapan ilk 33 ilde 2009 yılında, aylık olarak toplam 63 milyon TL ödenek yollanmış, Bir aile hekimine kendisine kayıtlı kişiler için ortalama TL ve aile sağlığı elemanına da TL net ücret ödenmiştir Türkiye de Sevk Zinciri ve Sevk Oranları Sevk zinciri, yani insanların sağlık hizmeti almak için ilk önce birinci basamağa başvurmaları ve burada çözüm bulunamayan sorunları için hastanelere yönlendirilmeleri, aile hekimliği uygulamasının çok önemli ayaklarından birisidir. 9 Aralık 2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin 2 nci fıkrası hükmüne göre, aile hekimliği uygulamasına geçilen yerlerde hangi sosyal güvenlik kuruluşuna tâbi olursa olsun, kişinin sağlık kurum ve kuruluşlarına müracaat edebilmesi için, acil haller ve mücbir sebepler dışında, aile hekiminin sevki zorunlu kılınmıştır. Aynı Kanunun 3 üncü maddesinin son fıkrasında ise Sağlık Bakanlığınca belirlenen standartlara göre, koruyucu hekimlik hizmetlerinin eksik uygulanması veya hasta sevk oranlarının yüksek olması halinde aile hekimine yapılacak ödeme tutarından brüt ücretin %20'sine kadar indirim yapılması öngörülmüştür. Ancak bu hükümler, çeşitli sakıncalar barındırdığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Mevcut uygulamada Türkiye de zorunlu sevk zinciri uygulaması yoktur. 14

15 Grafik 2: Türkiye de yapılan muayene sayıları (milyon adet) Basamak Mauayene ve 3. Basamak Muayene Grafik 2 de, 2005 yılında aile hekimliğine geçildikten sonra, birinci basamak muayene sayılarının daha hızlı arttığı görülmektedir. Ancak zorunlu sevk zincirinin uygulanmaması nedeniyle ikinci basamak muayene sayılarında da artış hızlı bir şekilde devam etmektedir. Dolayısıyla sistemin, zorunlu sevk zinciri ile pekiştirilmesi gerekmektedir Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) AHBS, aile hekimlerinin sundukları sağlık hizmetlerini elektronik ortamda kaydedip, Bakanlıkça verilen veri kümelerini doğrudan elektronik ortamda Bakanlığa gönderdiği bir sistemdir. Verilerin merkezi bir yerde toplanması ve ihtiyaca özel bilginin türetilmesine imkân sağladığı için, hem idari hem de klinik anlamda merkezi ve taşra teşkilatları Karar Destek Sistemleri açısından zengin bir bilgi kaynağı olarak değerlendirilmektedir Aile Hekimliği Sisteminin Maliyeti ve Finansmanı Aile hekimliği uygulamasına yöneltilen en önemli eleştirilerden birisi, uygulama maliyetinin yüksekliği ve bu yüksekliğin sebebinin de personelin aldığı ücretlere bağlanmasıdır.ülkemizde şu anda uygulanmakta olan aile hekimliği uygulamasında sistem üzerinden bireylerin finansmanı yerine, bireyler üzerinden hizmetlerin finansmanı yöntemine geçilmiştir. Aile hekimlerine verilen ücret paketinin içinde, hizmet verilmesi için gereken masraflar da dâhildir. Yapılan araştırmalar sonucunda hastaneye başvuran her 10 kişiden 2 sinin rahatsızlığının birinci basamak sağlık kuruluşunda tedavi edilmesi sonucunda dahi, sistem için yapılan harcamalarda tasarruf edilecek, bu oranın daha da yükselmesi durumunda ise sağlık hizmetlerine harcanan parada kümülatif bir azalma sağlanabileceği görülmüştür. 15

16 Grafik 3: Yıllar itibariyle aile hekimliğine ayrılan ödenek ve yapılan harcamalar Başlangıç Gerçekleşen Harcama Aile Hekimliği Ödeneği Harcama Oranı Uygulanan İl Kişi Sayısı ,8 1, ,0 19,1 948% ,1 242,0 1166% ,0 465,7 92% ,8 792,5 70% , ,0 75% , Eylül 2009 tarihli Resmi Gazete de Tedavi Katılım Payının Uygulanması Hakkında Tebliğ yayınlanmış ve bu Tebliğin altıncı maddesinde, aile hekimi muayenelerinden 2 TL katılım payı alınacağı belirtilmiştir. Ancak Danıştay tarafından Tebliğde yer alan bu düzenlemeye ilişkin yürütmeyi durdurma kararı verilmiştir. Mevcut uygulamada aile hekimine başvuran hastalardan tedavi katkı payı alınmamasının yanı sıra reçete katılım payı da alınmamaktadır. Birinci basamakta başvuru başına tedavi maliyeti ise 12 TL olarak hesaplanmıştır. Buna karşılık Sağlık Uygulama Tebliği nde (SUT) belirlenmiş olan sağlık hizmet sunucusuna göre kişi başına ödenen fiyatlar ikinci basamakta 25 TL, üçüncü basamakta ise 49 TL.dir. Aile hekimliği uygulamasından beklenen tasarruf etkisinin gerçekleşebilmesi için zorunlu sevk zinciri gibi bazı tedbirlerin alınması zaruridir. Aksi takdirde, aile hekimleri kapı tutuculuğu görevini gerçekleştiremeyecek ve daha pahalı tedavi hizmetleri sunulan üst basamaklarda mükerrer muayenelerin önüne geçilemeyerek daha ucuz tedavi hizmeti sunulan aile hekimliği müessesesi yoluyla beklenen tasarruf sağlanamayacaktır. Bu durum ise kamu kaynaklarının israfına yol açacaktır. Zorunlu sevk zinciri uygulamasının henüz uygulanmaması sebebiyle, hastaların birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuruda bulunmadan üst basamak sağlık kuruluşlarına gitmelerinde yasal olarak bir engel yoktur. Ancak sağlık harcamalarının sürdürülebilirliği açısından, en basit düzeydeki rahatsızlıklar için dahi ikinci ve üçüncü basamağa başvuruda bulunulması, uzun vadede ciddi sıkıntılara yol açabilecektir. Buna göre gerekli alt yapılar sağlandıktan sonra zorunlu sevk zincirine geçilmesi, tedavilerin daha pahalı olan üst basamaklardan birinci basamağa kaydırılmasıyla, kamu bütçesi üzerindeki yük de hafifleyecektir yılında, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından, aile hekimliği sisteminin uygulandığı ve hiç uygulanmamış olduğu düşünülerek bir analiz çalışması yapılmıştır. Buna göre 30 ilin aile hekimliğine geçmesi ile yapılan aile hekimliği 16

17 giderleri 898 milyon TL, oluşan toplam tasarruf da 300 milyon TL olarak hesaplanmıştır. Tüm ülke genelinde aile hekimliği sistemine geçilmesi halinde harcamalardan tasarruf edilmesi öngörülen miktar ise yıllık 1.4 milyar TL dir. Toplumda aile hekimine başvurma konusunda vatandaşların henüz yeterince bilinçlenmediği ve zorunlu sevk zinciri olmaması nedeniyle her vatandaşın istediği sağlık kuruluşuna başvuru yapabileceği kısıtları göz önüne alındığında oluşan tasarruf etkisinin önemi dikkat çekmektedir. Tüm Türkiye de aile hekimliği sistemine geçilmesi ve zorunlu sevk zinciri mekanizmasının oluşturulması halinde tasarrufların dikkate değer ölçüde yükselmesi, bu sistemden beklenen önemli etkilerden birisi olarak düşünülmektedir. 17

18 5. TÜRKİYE DE AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASININ DEĞERLENDİRMESİ, UYGULAMAYA İLİŞKİN ÖNERİLER ve UYGULAMANIN SAĞLIK HARCAMALARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 5.1. Türkiye de Uygulanan Aile Hekimliği Sisteminin Değerlendirilmesi Mevcut uygulamada Aile hekimine herkes başvurabilmektedir. Aile hekimine başvuruda bir sağlık güvencesi aranmamakta olup, muayene, tahlil, film, aşı, enjeksiyon, pansuman, vb. işlemler de tamamen ücretsiz olarak verilmektedir. Anne çocuk sağlığı ve koruyucu sağlık hizmetlerine yönelik uygulamalar daha fazla geliştirilmiş, AHBS ile tüm nüfus dijital kayıt altına alınmıştır. Aile hekimliği uygulamasının getirdiği nüfus tabanlı, tercihe dayalı model zorunlu sevk zinciri uygulanmamasına rağmen, birinci basamak hizmetlerine olan ilgiyi artırmıştır yılı itibariyle tüm birinci basamak sağlık hizmetlerinin aile hekimleri ile sağlanmaya başlanmıştır. Sistemde iyileştirmeler yapılması amacıyla yönetmelikler çıkarılarak yeni düzenlemeler yapma yoluna gidilmiştir. Bu kapsamda; Risk grupları oluşturulmuş hastalar şu risk kategorilerine ayrılmıştır: 0-6 yaş arası, gebe, 65 yaş üzeri, tutuklu ve hükümlü vatandaşlar ve gruplama dışında kalan tüm vatandaşlar olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Böylece risk gruplarına göre hekime ödenecek olan ücretin farklılık göstermesinin, hekimlerin risk grubundaki hastalara daha fazla özen göstermesini sağlayacağı ve üst basamaklara yapılan sevkleri azaltabileceği düşünülmüştür. Koruyucu sağlık hizmetleri nin de bu yolla daha etkin hale getirilmesi suretiyle, kişilerin ileride yakalanabileceği rahatsızlıkların da önüne geçilerek toplum sağlığında olumlu yansımalar olacak ve kamu kaynaklarının kullanımında kaynak israfının önüne geçilecektir. Hizmette Sürekliliğin sağlanması na yönelik olarak Hekimlerle yapılan sözleşme süresinin 1 yıldan 2 yıla çıkarılması ile verilen hizmette sürekliliğin sağlanması amaçlanmıştır. Ödeme Kıstasları getirilmiştir. Yapılacak olan ödemelerde, çalışma şekilleri ve fiziki şartlarının iyileştirilmesi için ASM nin bulunduğu il veya ilçenin sosyo-ekonomik durumuna ve satın alma gücüne göre ödeme yapılmaktadır. Bu kapsamda aile hekimliği sisteminin başlatılmış olduğu ilk 33 ilin her ilçesinde TSM kurulmuş olup, toplam 403 TSM mevcuttur. Bu merkezlerde hekim, hemşire, ebe, sağlık memuru ve 717 çevre sağlık teknisyeni olmak üzere, 18

19 toplam sağlık sınıfı personel çalışmaktadır. Bu illerde aile hekimi başına düşen ortalama kayıtlı kişi sayısı 3.474, gebe sayısı 20, bebek sayısı da 40 tır. Günlük hekim başına düşen ortalama poliklinik sayısı il merkezlerinde 50, ilçelerde 34 tür. Aile hekimleri 2007 yılında toplam , 2008 yılında da toplam hastayı muayene etmişlerdir. Aile hekimleri kendilerine kayıtlı (%18) nüfusa gezici sağlık hizmeti vermektedir. SDP öncesinde %65 civarında olan aşılama oranları, 2003 yılından sonra kademeli olarak %90 95 gibi yüksek bir orana ulaşmış, aile hekimliği uygulanan illerde ise %99 a yükselmiştir. Anne ve bebek takiplerindeki düzey istenilen seviyelere gelmiştir yılında aile hekimliğine geçilen illerde anne ölüm oranı yüz binde 17,8, bebek ölüm oranı binde 15,5 iken, uygulamaya geçilmeyen iller için anne ölüm oranı yüz binde 20 ve bebek ölüm oranı da binde 16,5 olarak gerçekleşmiştir. Aile hekimliği uygulamasından önce 33 ilde toplam muayene sayısı içinde birinci basamakta muayene sayısının oranı %37, ikinci ve üçüncü basamakta muayene sayısına oranı ise %63 idi. Aile hekimliği uygulamasına geçilmesiyle birlikte birinci basamak muayene sayısının toplam muayene sayısı içindeki oranı %51 e çıkarken ikinci ve üçüncü basamakta muayene olanların oranı %49 a düşmüştür. Grafik 4: Aile hekimi başına düşen kişi sayısı Türkiye 3595 Hollanda 2300 Norveç 2000 İngiltere 1800 Danimarka 1600 Protekiz 1500 Küba Grafik 4 te Türkiye ve çeşitli ülkelerde hekim başına düşen kişi sayıları verilmektedir. Grafiğe göre Hollanda da hekim başına ortalama 2.300, Norveç te 2.000, Danimarka da 1.600, İngiltere de 1.800, Portekiz de ve Küba da 500 olan kişi sayısı Türkiye de hekim başına kişidir (Sağlık Bakanlığı 2004). Diğer ülkeler ile karşılaştırmalı olarak bakıldığında, Türkiye ortalamasının çok yüksek olduğu görülmektedir.aile hekimi başına düşen kişi sayısının bu kadar yüksek olması, zorunlu sevk zincirinin de uygulanabilirliğini zorlaştırmaktadır. Çünkü zorunlu sevk zinciri, ancak hekimlerin muayene ve gerektiği takdirde tedavi için hastalarına yeterli zamanı ayırabilmesi ile anlamlı hale gelmektedir. Aksi takdirde, zorunlu sevk zinciri, kendisinden beklenen verim ve faydayı veremeyecektir. Ancak Aile hekimliği sisteminin uygulanmaya başlamasıyla beraber, sağlık harcamalarından beklenen tasarruf sağlanamamıştır. Hastaların birinci basamağa 19

20 başvurularında artışlar olmasına karşın, ikinci ve üçüncü basamak başvurularında istenilen düşüş görülmemiştir. Bunda zorunlu sevk zinciri uygulamasının olmayışı, hastaların hizmet maliyetleri daha yüksek olan ikinci ve üçüncü basamağa yönelmesine yol açmaktadır. Oluşan yığılmalar da hem kaynakların adil kullanımına engel olmakta, hem de genel olarak sağlık hizmetlerinin kalitesinin düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca hastalar, birinci basamağa başvurduğu rahatsızlığı için tekrar üst basamak hastanelerine de başvurabilmekte, bu da mükerrer harcamalara sebebiyet vermektedir Sistemin İyileştirilmesine Yönelik Öneriler Bu değerlendirmeler ışığında sistemin işleyişinin iyileştirilmesine yönelik olarak yapılabilecekler arasında; Kademeli sevk zinciri mekanizmasının kurulması: Mevcut durumda aile hekimlerine yapılan başvurularda katılım payı alınmazken, ikinci ve üçüncü basamağa başvuran hastalardan katılım payı alınmaktadır. Kademeli sevk zincirine geçişe öncülük edebilecek olan farklılaştırılmış katılım payı yönteminin, doğrudan üst basamaklara başvuru yapanlardan yüksek katılım payı alınması (ancak bunun için 5510 sayılı Kanununda değişiklik yapılması gerekiyor). Üst basamaklara doğrudan başvuran hastalara, hastanenin kademesi arttıkça, yazılan ilaç ve reçetelerden alınan katılım paylarının da artırılması yada doğrudan üst basamağa başvuru yapacak olan hastadan, muayene ve tedavi bedellerinin belli bir oranının tahsil edilmesi ile bu kişilerin bir kısmını aile hekimlerine yönlendireceği düşünülmektedir. Kademeli sevk zinciri sisteminde ilk başvuruların aile hekimine yapılması için kişilerin teşvik edilmeleri de ayrıca önem taşımaktadır. Bunun için mevcut uygulama olan hastalardan katılım payı alınmaması uygulamasının devam ettirilmesi gerektiği, sevkli olarak üst basamaklara gidildiğinde ise hastaların tedavi ve reçete katılım payından muaf tutulmaları gerektiği düşünülmektedir. Zorunlu sevk zinciri mekanizmasının kurulması: Zorunlu sevk zinciri mekanizması ile hastaların ilk başvuru yapacağı nokta aile hekimi olacaktır. Ciddi rahatsızlıklar dışında tüm tanı ve tedaviler bu basamakta yapılacaktır. Zorunlu sevk zincirinde önemli olan nokta, hastaların tedavilerinin doğru ve eksiksiz şekilde yapılabilmesi için yeterli hekim sayısına ulaşılmasıdır. Bu kapsamda Türkiye de yıllar itibariyle hekim sayısının artması ve hekim başına düşen kişi sayısının azalması gerekmektedir. 20

21 AHBS ile MEDULA arasında bağlantı kurulması: Böylece aile hekimliğine müracaat eden kişilerin ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına gidişinin takip ve kontrol edilmesi Aile hekimlerinin yabancı ülkelerde olduğu gibi ekipler halinde çalışmalarının sağlanması ve bu yönde destekleyici çalışmalar yapılması, 5.3. Aile Hekimliği SWOT Analizi Güçlü Yönler Aile hekimliği biriminde yapılan tedavilerinin maliyetinin üst basamaklardan daha düşük olması, Sistemin iyileştirilmesi ve geliştirilmesine yönelik mevzuat düzenlemelerinin yapılması, Aile hekimlerinin mevcut ücretlerinin, birinci basamakta çalışmayı teşvik etmesi, Bireylerin sürekli ilişki içinde olabilecekleri hekimlerinin olması, Aile hekimine başvuruda bekleme süresinin kısa olması, Koruyucu sağlığa verilen önemin artması Zayıf Yönler Sistemin yeni olması, Hekim sayısının yetersiz olması, Zorunlu sevk zincirinin çalışmaması, Aile hekimliğine yapılan müracaat sayıları artarken üst basamaklara yapılan müracaat sayılarının azalmaması, Mükerrer muayene ve harcamaların oluşması, Harcamalara ilişkin detaylı verilere henüz ulaşılamaması, Aile hekimlerinin ilaç yazmaları konusunda kısıtlarının bulunmaması, Aile hekimlerinin eğitimleri arasındaki farklar, Aile hekimliği uzmanı olmayan pratisyen hekimlere verilen eğitimlerin yetersiz olması, Aile sağlığı biriminin finansal sorumluluğunun hekimlere yüklenmesi, Hekimlerin mesai saatlerinin bir kısmını finansal ve yönetsel işlere ayırmaları gerekliliği, Toplumda aile hekimliği sistemine ilişkin olumlu algının henüz oluşmaması. 21

22 Fırsatlar Zorunlu sevk zinciri mekanizmasının oluşturulması, Aile hekimliği sisteminin sağlık harcamalarını azaltması, Aile hekimlerinin sağlığı korumaya yönelik önerilere, taramalara ve aşılama hizmetlerine giderek daha fazla zaman ayırması ile toplum sağlığının iyileştirilmesi, Sağlık sisteminin gelişmiş ülkelerin düzeyine getirilmesi. Tehditler Sevk sisteminin olmaması nedeniyle birinci basamağın hak ettiği öneme kavuşamaması Sevk sistemi olmaması nedeniyle sağlık gerçekleşmemesi harcamalarında beklenen iyileşmenin Uygulamaların geliştirilememesi Gerekli yatırım önceliklerinin sağlanamaması Mali güçlükler / aile hekimi maaşlarının düşmesi Personelin eğitim eksikliğine bağlı sorunlar Eğitim bölgelerinin kurulup desteklenmemesi Aile Hekimliği Senaryo Analizi Aile hekimliği sisteminin uygulanmadığı durum Böyle bir durumda kişilerin sağlık hizmetlerine başvuruda birinci, ikinci ve üçüncü basamaklara başvurmaları konusunda bir yönlendirme ve önceliklendirme yapılmadığı için yıllar itibariyle bu üç kademedeki muayene oranlarında mevcut duruma göre çok büyük değişiklikler yaşanmayacaktır. Bu kapsamda ülkemizde ağırlıklı olarak başvuruların üst basamak sağlık hizmetlerine yönelik olduğu düşünülürse bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda maliyet artışlarının olumsuz yönde seyretmesi kaçınılmazdır Aile hekimliği sisteminin kademeli sevk zinciri ile desteklenerek uygulandığı durum Bu durumda giderlerin projeksiyonunun varsayımsal olarak şu şekilde değişmesi beklenmelidir. Kademeli olarak sevk zinciri sisteminin uygulanması nedeniyle birinci basamak muayene oranları her yıl artacaktır, üst basamak muayene oranları ise buna paralel olarak kademeli olarak azalacaktır. Birinci basamak kişi başı muayene maliyetleri 22

23 (12 TL) üst basamak muayene maliyetlerinden daha düşük olması nedeniyle toplam maliyetteki artış oranları Aile Hekimliği sisteminin uygulanmadığı yönteme göre daha düşük oranda olacaktır Aile hekimliği sisteminin zorunlu sevk zinciri ile desteklenerek uygulandığı durum Böyle bir durumda birinci basamak toplam muayene sayılarında ciddi bir artış olacaktır. Buna karşılık üst basamak muayene sayılarında azalış gerçekleşecektir. Bu da ciddi bir maliyet avantajı sağlayacaktır. Özellikle sistemin oturmasıyla birlikte hekim sayılarında artış yaşanacağından hekim başına düşen kişi sayılarında azalışla birlikte günlük muayene oranlarında da iyileşmeler yaşanacaktır. Böylece bu senaryo maliyet açısından en avantajlı senaryo olmaktadır. Hazırlanmış olan bu senaryolar sonucunda, aile hekimliği sistemine geçilmesinin sağlık harcamalarının artış eğilimini aşağıya çekmesinin, ancak sevk zinciri mekanizmasıyla desteklendiği takdirde mümkün olacağı görülmektedir. Sevk zinciri olmaksızın aile hekimliği uygulamasının sağlık harcamalarını kontrol altına almada tek başına yeter olmayacağı, orta ve uzun vadede sağlık harcamalarını kontrol altına almak için ancak sevk zinciri ile desteklenmiş olan aile hekimliği uygulamasının önemli bir politika aracı olacağı ortaya konmaktadır. 23

24 6. SONUÇ Türkiye Aile Hekimliği uygulamasının Politika Analizinin yapıldığı bu çalışmada ayrıntılı olarak incelenen mevcut uygulamanın çağdaş bir yaklaşımla yeniden düzenlenmesinin gerekliliği tespit edilmiştir. Ayrıca uygulamanın yaygınlaştırılması ve tüm toplum bireyleri tarafından tercih edilebilir şekilde sunulmasının sağlanması gerekmektedir. Böylece toplumda hasta olma oranlarında azalma yaşanması ve ikinci ve üçüncü basamak tedavi kuruluşlarında daha kaliteli sağlık hizmetlerinin sunulması mümkün olacaktır. Bireye yönelik koruyucu hizmetler ile birinci basamak tanı ve tedavi hizmetlerinin bireyin kendi seçeceği doktorlar tarafından yürütülmesi sonucunda hekim birey ilişkisinin gelişeceği düşünülmektedir. Hekimle hasta arasında gelişecek olan bu yakın ilişkiler ile sağlık eğitimi, hastalıkların önlenmesi ve sağlığın düzeltilmesi hususlarında da gelişmeler yaşanacağı değerlendirilmektedir. Bireylerin sağlık kayıtlarının aile hekimlerince tutulması, kontrol, takip ve risk analizlerinin yapılabilmesinde önemli ilerlemeler sağlayacaktır. Gelecekte sağlık harcamalarının sürdürülebilirliğinin sağlanması için başlatılmış olan aile hekimliği sisteminden beklenen fayda, toplum sağlığının iyileşmesinin yanı sıra, vatandaşların birinci basamağa yönlendirilmeleri ile sağlığa ayrılan kaynağın daha etkin ve verimli kullanılması olacaktır. Sağlık hizmet sunucuları arasında en düşük maliyetlere aile hekimliği birimlerinde katlanılmaktadır. Mevcut durumda vatandaşlar birinci basamakta tedavi edilebilecek rahatsızlıkları dolayısıyla doğrudan üst basamaklara da başvurabildikleri için, birim maliyetleri yüksek olan kuruluşlarca tedavi edilmekte, kamu kaynakları israf edilmektedir. Vatandaşın zorunlu olarak birinci basamağa yönlendirilmesi durumunda, yalnızca tedavisi birinci basamakta yapılamayan hastalar üst basamaklara gidebilecektir. Böylelikle hem hastane polikliniklerinde aşırı yığılmalar olmayacak, hem harcamalarda mükerrerlikler yaşanmayacak, hem de sağlığa ayrılan kaynak en etkin şekilde kullanılmış olacaktır. Ancak aile hekimliği sisteminden beklenen etkinin güçlendirilmesi için, kurulması istenen sevk zinciri sistemi tek yönlü bir yol olmamalıdır. Tedavi için üst basamak kuruşlarına sevk edilen hastaların çoğu, tedavinin devamı, izlenmesi ve bakımı için birinci basamak sağlık kuruluşlarına geri gönderilebilmelidir. Hastasının kayıtlarını tutmakta olan aile hekimlerinin, sevk ettiği hastalarına üst basamaklarda konulan tanıları ve uygulanan tedavilerini takip etmeleri, daha kısa sürede ve düşük maliyetli sağlık hizmetinin sunumunu mümkün hale getirebilecektir. Zorunlu sevk zinciri mekanizmasının oluşturulmasının ardından, bazı ek düzenlemeler de sisteme dahil edildiği takdirde, uygulamada bütünlük sağlanacaktır. 24

25 Zorunlu sevk zinciri mekanizması ile güçlendirilmiş aile hekimliği sisteminde koruyucu sağlık hizmetlerinin daha etkin bir şekilde verilmesi sağlanacak ve uzun vadede toplum sağlığında iyileşmeler yaşanacaktır. Bu durum hastaların hastanede yatış süresini azaltarak yatan hastalar için yapılan harcamaların azalmasını sağlayacaktır. Yapılan erken teşhisler sayesinde ağır hastalıklara yakalanma oranı düşerek, bu hastalıklarda kullanılmakta olan pahalı ilaçların tüketimi azalacaktır. Sağlık harcamaları alt kalemi olan ilaç harcamalarında sağlanacak tasarruflar da ayrıca aile hekimliği sisteminin maliyet etkinliğini güçlendirecektir. 25

26 KAYNAKLAR Alma Ata Bildirgesi. Eylül Declaration of Alma-Ata, International Conference on Primary Health Care, Alma-Ata. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Ankara. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı EKMEN E. S. Seçilmiş Ülkelerde Aile Hekimliği Uygulaması, Türkiye de Aile Hekimliğine Geçiş Süreci Ve Aile Hekimliğinin Sağlık Finansmanı Üzerindeki Beklenen Etkileri Hazine Uzmanlık Tezi, 2011 Sağlık Bakanlığı 2009 İstatistik Yıllığı (Taslak) Sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun

Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Ek 1: Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Kanun No: 5258 Kabul Tarihi : 24.11.2004 Amaç ve kapsam MADDE 1. - Bu Kanunun amacı; Sağlık Bakanlığının pilot olarak belirleyeceği illerde, birinci

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1)

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) 9091 AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) Kanun Numarası : 5258 Kabul Tarihi : 24/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 İlgili madde numarası için

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1)

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) 9091 AİLE HEKİMLİĞİ KANUNU (1) Kanun Numarası : 5258 Kabul Tarihi : 24/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 Amaç ve kapsam Madde 1- Bu

Detaylı

Personelin statüsü ve malî haklar: Madde 3- Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve

Personelin statüsü ve malî haklar: Madde 3- Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ KANUNU Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Kanunun amacı; Sağlık Bakanlığının ( )(2) belirleyeceği illerde, birinci basamak sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, birey ihtiyaçları doğrultusunda

Detaylı

GİRESUN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ UYUM REHBERİ

GİRESUN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ UYUM REHBERİ GİRESUN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ UYUM REHBERİ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN 1 İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı Giresun

Detaylı

Aile Hekimi kimdir? Aile hekiminin görevleri:

Aile Hekimi kimdir? Aile hekiminin görevleri: Aile Hekimi kimdir? Aile hekimi; yaş veya cinsiyeti ne olursa olsun,kişiyi bir bütün olarak incelemek için eğitilmiştir. Akut ve kronik hastalıkların tedavi edilmesine ek olarak, hastalıkların gelişmesini

Detaylı

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ

SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMI VE AİLE HEKİMLİĞİ 1 2 DÜNYA BANKASI 2004 TÜRKİYE SAĞLIK RAPORU Aile Hekimliği Türkiye de birinci basamak sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesinin en önemli adımıdır. Bu nedenle

Detaylı

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R.

KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. KURUM TABİPLERİ VE İŞYERİ HEKİMLERİNİN YETKİLENDİRİLMİŞ AİLE HEKİMİ OLMASI ZORUNLU D E Ğ İ L D İ R. I- AİLE HEKİMLİĞİ MEVZUATI: HUKUKİ DÜZENLEMELER 1-5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu nun Tanımlar başlıklı

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

T.C. VAN VALİLİĞİ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ AİLE HEKİMLİĞİ PERFORMANS VE İTİRAZ DEĞERLENDİRME KOMİSYON TALİMATNAMESİ

T.C. VAN VALİLİĞİ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ AİLE HEKİMLİĞİ PERFORMANS VE İTİRAZ DEĞERLENDİRME KOMİSYON TALİMATNAMESİ T.C. VAN VALİLİĞİ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ AİLE HEKİMLİĞİ PERFORMANS VE İTİRAZ DEĞERLENDİRME KOMİSYON TALİMATNAMESİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Komisyonun amacı; Van

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

KAMU PERSONELİNİN GENEL SAĞLIK SİGORTASI KAPSAMINA ALINMASI İLE İLGİLİ DUYURU

KAMU PERSONELİNİN GENEL SAĞLIK SİGORTASI KAPSAMINA ALINMASI İLE İLGİLİ DUYURU KAMU PERSONELİNİN GENEL SAĞLIK SİGORTASI KAPSAMINA ALINMASI İLE İLGİLİ DUYURU Bilindiği üzere Kurumumuzca 18/12/2009 tarih ve 27436 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personelinin Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ

Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ Sağlık Bakanlığından: Kurum Tabipliklerinin Standardına Dair Tebliğ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Temel İlkeler Amaç Madde 1 - Bu Tebliğin amacı; etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.70.00.04/3360 23 Ocak 2012 Konu : Ek Ödeme GENELGE 2012/7

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.70.00.04/3360 23 Ocak 2012 Konu : Ek Ödeme GENELGE 2012/7 Konu : GENELGE 212/7 İlgi : 15/4/211 tarihli ve 1748 sayılı 211/32 Nolu Genelge. Bilindiği üzere, 12/5/26 tarihli ve 26166 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ YÖNETİMİ. Sağlık Hizmetleri. Hizmetleri. Hizmetleri. n Destek Sağlık Hizmetleri. n Veteriner Halk Sağlığı

SAĞLIK HİZMETLERİ YÖNETİMİ. Sağlık Hizmetleri. Hizmetleri. Hizmetleri. n Destek Sağlık Hizmetleri. n Veteriner Halk Sağlığı YÖNETİMİ Sağlık n Destek Sağlık n Veteriner Halk Sağlığı n Acil Sağlık ve Cankurtarma n Sağlıklı Gıda n İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ I 011 FAALİYET RAPORU Sağlık Yönetimi 14 YÖNETİMİ Stratejik Amaç 4

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU Kadro Adı : Yataklı Tedavi Kurumları Başhekimi Maaş : Barem 18 B (1) Müdürün yönergeleri uyarınca Daire hizmetlerinin yürütülmesinde Müdüre yardımcı olmak; (2)

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz-

Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Sağlık Sektörü -SWOT Analiz- Strength Weakness Opportunities Threads TREASURY M. Emre ELMADAĞ Deniz ERSOY M. Uğur TOKSARI Strength İnsan Sağlığı Çocuklardaki aşılama oranlarında gözle görülür iyileşmeler

Detaylı

ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU

ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU ÖN MALİ KONTROL FAALİYET RAPORU İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 17 nci maddesine göre; idarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI

TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ SAĞLIK SİGORTALARI 1 AB de Özel Sağlık Sigortası Uygulamaları Geçtiğimiz dönemlerde sağlık harcamalarında kaydedilen artış, kamu sağlık sistemlerinin sürdürülmesinde sorun yaşanmasına

Detaylı

İYTE SAĞLIK HİZMETLERİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNERGE

İYTE SAĞLIK HİZMETLERİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNERGE İYTE SAĞLIK HİZMETLERİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNERGE Amaç ve Kapsam Madde 1 Bu yönergenin amacı, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı olarak

Detaylı

T.C. SAGLIK BAKANLIGI Müsteşarlık. : 39608046/ 2.ol~.48'b'}-.1.2 1 2 SUBAT 2014 GENELGE 201413

T.C. SAGLIK BAKANLIGI Müsteşarlık. : 39608046/ 2.ol~.48'b'}-.1.2 1 2 SUBAT 2014 GENELGE 201413 .. T.C. Sayı : 39608046/ 2.ol~.48'b'}-.1.2 1 2 SUBAT 2014 GENELGE 201413 ilgi: 06/06/2012 tarihli ve 71 sayılı ve 2012/24 Nolu Genelge. 14/8/2013 tarihli ve 28735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Burdur Halk Sağlığı Müdürlüğü AİLE HEKİMLİĞİ PERFORMANS VE İTİRAZ DEĞERLENDİRME KOMİSYON TALİMATNAMESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Burdur Halk Sağlığı Müdürlüğü AİLE HEKİMLİĞİ PERFORMANS VE İTİRAZ DEĞERLENDİRME KOMİSYON TALİMATNAMESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Burdur Halk Sağlığı Müdürlüğü AİLE HEKİMLİĞİ PERFORMANS VE İTİRAZ DEĞERLENDİRME KOMİSYON TALİMATNAMESİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Komisyonun

Detaylı

Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665

Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665 AĠLE HEKĠMLĠĞĠ KANUNU(1) Kanun Numarası : 5258 Kabul Tarihi : 24/11/2004 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/12/2004 Sayı :25665 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 44 Sayfa: Amaç ve kapsam Madde 1-

Detaylı

Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar

Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar Dr. Nevzat Do an GİRİŞ Ülkemizde yaşlı ve yaşlılıkla ilgili toplumsal kalıplara tarihsel açıdan bakıldığında, büyüklerimizin kadın ya da erkek daima korunduğu

Detaylı

ECEABAT SAĞLIK GURUP BAŞKANLIĞI 2011 YILI FAALİYET RAPORU

ECEABAT SAĞLIK GURUP BAŞKANLIĞI 2011 YILI FAALİYET RAPORU ECEABAT SAĞLIK GURUP BAŞKANLIĞI 2011 YILI FAALİYET RAPORU ECEABAT SAĞLIK GURUP BAŞKANLIĞI İlçemiz 2011 yılı nüfusu 9493 tür.(12 köy dahil) Asya ile Avrupa Kıtaları arasında köprü durumunda Tarihi, turistik

Detaylı

7- Kamu personeli ve aile fertlerinin katılım payının tahsili 7.1. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payının tahsili

7- Kamu personeli ve aile fertlerinin katılım payının tahsili 7.1. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payının tahsili 18 Eylül 2009 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27353 TEBLĐĞ Maliye Bakanlığından: TEDAVĐ KATILIM PAYININ UYGULANMASI HAKKINDA TEBLĐĞ (SIRA NO: 12) 1- Amaç Bu Tebliğin amacı; kapsama dahil kişilerden, ayakta tedavilerinde

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü GENELGE 2011 / 05

T.C. BAŞBAKANLIK Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü GENELGE 2011 / 05 T.C. BAŞBAKANLIK Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü SAYI : B.02.1.SÇE.0.19.00.01-010.06.02-1421 ANKARA KONU: Sosyal ve Ekonomik Destek Uygulamaları 22.04.2011 GENELGE 2011 / 05 İLGİ:

Detaylı

ADANA İLİ AİLE HEKİMLİĞİ MOBİL SAĞLIK HİZMETLERİ UYGULAMA KURALLARI

ADANA İLİ AİLE HEKİMLİĞİ MOBİL SAĞLIK HİZMETLERİ UYGULAMA KURALLARI ADANA İLİ AİLE HEKİMLİĞİ MOBİL SAĞLIK HİZMETLERİ UYGULAMA KURALLARI Ev Ziyaretleri: Adana İlinde aile hekimliği uygulamasına fiili olarak 21.05.2008 tarihinde başlanacaktır. Tüm Aile Hekimleri kendilerine

Detaylı

18 Sürekli İlaç Kullanım Raporu (AH Uzmanı) T.C.Kimlik Numarası, Tetkikler vs. 2 GÜN

18 Sürekli İlaç Kullanım Raporu (AH Uzmanı) T.C.Kimlik Numarası, Tetkikler vs. 2 GÜN AİLE HEKİMLİĞİ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU (10.12.001) 5 Sağlık Kurumuna Sevk T.C.Kimlik Numarası AİLE HEKİMLİĞİ HİZMET STANDARTLARI TABLOSU (10.12.002) 5 Sağlık Kurumuna Sevk T.C.Kimlik Numarası AİLE

Detaylı

GEZİCİ SAĞLIK HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNERGE

GEZİCİ SAĞLIK HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNERGE GEZİCİ SAĞLIK HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNERGE Amaç Madde 1- Bu Yönerge, sağlık hizmetlerine ulaşılabilirliğin arttırılması ve bütün vatandaşların birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlanması

Detaylı

ĠġYERĠ HEKĠMLERĠ ĠÇĠN YENĠ Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU EĞĠTĠM SEMĠNERLERĠ SEMĠNER 2

ĠġYERĠ HEKĠMLERĠ ĠÇĠN YENĠ Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU EĞĠTĠM SEMĠNERLERĠ SEMĠNER 2 ĠġYERĠ HEKĠMLERĠ ĠÇĠN YENĠ Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU EĞĠTĠM SEMĠNERLERĠ SEMĠNER 2 6331 SAYILI Ġġ SAĞLIĞI VE Ġġ GÜVENLĠĞĠ KANUNU NA GÖRE KAYITLAR- KURUM HEKĠMLĠĞĠNDE ĠġYERĠ HEKĠMLĠĞĠ ĠĢçi Sağlığı

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi

Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi Türkiye de Sağlık Örgütlenmesi (224 Sayılı Yasa ) Doç.Dr.Melikşah ERTEM İdeal Bir Örgütün İlkeleri Eşitlik Sürekli hizmet Entegre hizmet Katılımcı hizmet Öncelikli hizmet Ekip hizmeti Kademeli hizmet İdeal

Detaylı

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖRGÜTLENMESİ

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖRGÜTLENMESİ SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖRGÜTLENMESİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK *Türk sağlık sisteminin oldukça

Detaylı

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1

Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ. 06/06/11 Eren ERCAN 1 Döner Sermaye İşletmesi İşleri İle İlgili Şube Müdürlüğü EK ÖDEME, SABİT EK ÖDEME, ASGARİ (TABAN) EK ÖDEME HESAPLAMA USULLERİ 06/06/11 Eren ERCAN 1 HEKİM SABİT ÖDEME En Yüksek Devlet Memuru Aylığı (Ek

Detaylı

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

SUNUM PLANI. Politika ve Proje Daire Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SUNUM PLANI Sağlık Hizmetlerinde Geri Ödeme Yeni Ödeme Sistemlerine Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Neden DRG/TİG? SGK DRG/TİG Projesi Amaç / Hedef / Kurgu Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar ve Gelinen Son

Detaylı

GEZİCİ SAĞLIK HİZMETİ PLANLAMASI VE ÖDEMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

GEZİCİ SAĞLIK HİZMETİ PLANLAMASI VE ÖDEMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR GEZİCİ SAĞLIK HİZMETİ PLANLAMASI VE ÖDEMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR Aile hekimliği uygulaması kapsamında sağlık hizmetine ulaşımın zor olduğu belde, köy, mezra, uzak mahalleler ve benzeri yerleşim yerlerine,

Detaylı

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ 2011 İÇİNDEKİLER 1. SAĞLIK SEKTÖRÜ... 3 1.1. Sağlık Personeli Durumu... 3 1.2. Ölüme Neden Olan Hastalıklar, Bebek - Çocuk Ölümleri ve Toplam Doğurganlık...

Detaylı

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi

Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimlerinin ve Aile Sağlığı Elemanlarının Kanser Taramalarındaki Rolü ve Önemi Aile Hekimliği Uygulama Daire Başkanlığı 02.04.2015 Aile Hekimliği Uygulamasının Temel Amaçları Sağlık hizmetlerinin

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü SAYI : B.13.2.SGK.0.11.05.00/327 21/05 /2010 KONU : daire başkanlıklarının görev dağılımı GENELGE 2010/65 Bilindiği üzere, 19.12.2008 tarihli ve 2008/496 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ve Bakanlık Makamının

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Naim Karagöz Tıp Eğitimi A.D.

Yrd. Doç. Dr. Naim Karagöz Tıp Eğitimi A.D. Yrd. Doç. Dr. Naim Karagöz Tıp Eğitimi A.D. TABABET VE ŞUABATI SANATLARININ TARZI İCRASINA DAİR KANUN Kanun Numarası: 1219 11/04/1928 SAĞLIK MESLEK MENSUPLARI İLE SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN DİĞER MESLEK

Detaylı

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.

Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar. SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve

Detaylı

Resmî Gazete YÖNETMELİK. SAĞLIK BAKANLIĞI TAġRA TEġKĠLATI YATAK VE KADRO. STANDARTLARI YÖNETMELĠĞĠNDE DEĞĠġĠKLĠK YAPILMASINA DAĠR YÖNETMELĠK

Resmî Gazete YÖNETMELİK. SAĞLIK BAKANLIĞI TAġRA TEġKĠLATI YATAK VE KADRO. STANDARTLARI YÖNETMELĠĞĠNDE DEĞĠġĠKLĠK YAPILMASINA DAĠR YÖNETMELĠK 25 Haziran 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27622 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: SAĞLIK BAKANLIĞI TAġRA TEġKĠLATI YATAK VE KADRO STANDARTLARI YÖNETMELĠĞĠNDE DEĞĠġĠKLĠK YAPILMASINA DAĠR YÖNETMELĠK MADDE

Detaylı

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ BARBAROS DENİZCİLİK YÜKSEKOKULU İÇ KONTROL SİSTEMİ VE İÇ KONTROL STANDARTLARI İLE İLGİLİ EĞİTİM SEMİNERİ Eğitim Planı İç Kontrol Nedir? İç Kontrolün Amaçları ve Temel İlkeleri İç Kontrolde

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ HAKKINDA KARŞILAŞTIRMALI BİLGİ NOTU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ HAKKINDA KARŞILAŞTIRMALI BİLGİ NOTU SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ HAKKINDA KARŞILAŞTIRMALI BİLGİ NOTU YENİ HALİ RG Tarih :25.07.2014; Sayı : 29071 ESKİ HALİ AÇIKLAMA MADDE 5-Aynı Tebliğin

Detaylı

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015

Sağlıkta Maliyet. B.Burcu TANER Mayıs.2015 Sağlıkta Maliyet B.Burcu TANER Mayıs.2015 14 Mayıs 2015 tarihinde Acıbadem Üniversitesi nde yapılan ASG XV. Hemşirelik Haftası Etkinliklerinde sunulmuştur. Hedef Daha geniş kitleler için daha iyi sağlık

Detaylı

AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ İKİNCİ BÖLÜM Çalışma Usul ve Esasları Aile hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları MADDE 4 (1) Aile hekimi, aile sağlığı merkezini yönetmek, birlikte çalıştığı

Detaylı

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu İş Sağlığı ve ne İlişkin İşveren Görüşleri 24. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAFTASI Konya, 4 Mayıs 2010 Müşavir Avukat Z. Ulaş YILDIZ Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu İÇERİK I. Bölüm: Uluslararası

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi

Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi Ödeme Kuruluşları Açısından TİG (DRG) ve Önemi 1 Mayıs 2010, Antalya Dr. Murat BALANLI SGK Yönetim Kurulu Üyesi 1 Ödeme Modelleri 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle ülke nüfusu (yeşil kartlılar dışında)

Detaylı

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber

Kamu Hastaneleri Birliklerinde. Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber Kamu Hastaneleri Birliklerinde Genel Sekreterlik Mali Hizmetlerinin Yürütülmesine Yönelik Rehber 15.08.2013 KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİK I - MALİ HİZMETLERİN YÜRÜTÜLMESİNE YÖNELİK YAPILANMA

Detaylı

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması.

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. 10.BELEDİYE TABİPLİĞİ A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. A1.H1: Belediye tabipliği tarafından engelli bireyler için ücretsiz fizyoterapi hizmetinin verilmesi; böylece

Detaylı

İL SAĞLIK MÜDÜRLÜKLERİ İL YATIRIM PLANLAMA REHBERİ

İL SAĞLIK MÜDÜRLÜKLERİ İL YATIRIM PLANLAMA REHBERİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜKLERİ İL YATIRIM PLANLAMA REHBERİ Bu rehberin amacı, yatırım planlamaları yapılırken uyulması gereken genel ilkeleri, nesnel ve ölçülebilir standartları, hesaplama yöntemlerini, bunlara

Detaylı

SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ

SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ SAĞLIK YÖNETİMİ HASTANE YÖNETİMİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT *Hastanelerin Tanımı *Hastanelerin Özellikleri *Hastanelerin

Detaylı

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA ve ARAŞTIRMA HASTANESİ MESAİ DIŞI ÖĞRETİM ÜYESİ SAĞLIK HİZMETLERİ İLAVE ÜCRET UYGULAMA İLKELERİ

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA ve ARAŞTIRMA HASTANESİ MESAİ DIŞI ÖĞRETİM ÜYESİ SAĞLIK HİZMETLERİ İLAVE ÜCRET UYGULAMA İLKELERİ BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA ve ARAŞTIRMA HASTANESİ MESAİ DIŞI ÖĞRETİM ÜYESİ SAĞLIK HİZMETLERİ İLAVE ÜCRET UYGULAMA İLKELERİ Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu İlkeler, Balıkesir Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Endüstri İlişkileri Kapsamında

Endüstri İlişkileri Kapsamında Endüstri İlişkileri Kapsamında Mevzuattaki Değişiklikler Haziran-Temmuz 2009 Dönemi Hazırlayan: Av. Füsun GÖKÇEN 05 Haziran 2009 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı

Detaylı

DERNEKLERi FEDERASYONU

DERNEKLERi FEDERASYONU AiLE HEKiMLERi DERNEKLERi FEDERASYONU İçindekiler: Askerlik Muayeneleri Portör Muayeneleri AHEF Sağlık Raporu Talepleri ilgili görüş Sayı: 124 Tarih: 04.07.2012 Konu: Askerlik Muayeneleri SAĞLIK BAKANLIĞI

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

Aile Hekimliği İçin Ödeme Yöntemi Önerisi

Aile Hekimliği İçin Ödeme Yöntemi Önerisi Aile Hekimliği İçin Ödeme Yöntemi Önerisi TEPAV Dr. N.Yalçın KAYA Dünyada Aile Hekimliği Avustralya da birinci basamak hizmetler tüm hekimlerin %42 si olan ve Medicare ile kontratlı olarak özel çalışan

Detaylı

2011 YILI KURUMSAL MALİ DURUM ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ VE BEKLENTİLER RAPORU 2011 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ-2011

2011 YILI KURUMSAL MALİ DURUM ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ VE BEKLENTİLER RAPORU 2011 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ-2011 TEMMUZ-2011 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ 2011 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU 0 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SUNUŞ Ç.Ü. İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Adana - 2011 SUNUŞ 3 I.OCAK-HAZİRAN 2011 DÖNEMİ

Detaylı

Resmî Gazete YÖNETMELİK

Resmî Gazete YÖNETMELİK 27 Ağustos 2014 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29101 YÖNETMELİK Kalkınma Bakanlığından: KALKINMA AJANSLARI YATIRIM DESTEK OFİSLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 GENELGE 2008/4 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Artışları konulu 2008/4 sayılı Genelge ekte yer almaktadır. yayımlanan 2008 Yılı

Detaylı

SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (TASLAĞI)

SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (TASLAĞI) SERBEST BÖLGELER KANUNU İLE GÜMRÜK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (TASLAĞI) MADDE 1-6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun; 1) 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde

Detaylı

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İÇ KONTROL SİSTEMİ STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İçerik Kamu İç Kontrol Standartları Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve Eylem Planı Rehberi Eylem Planının Genel Yapısı Eylem Planının Hazırlanmasında

Detaylı

EĞİTİM PROGRAMI HAZIRLAMA

EĞİTİM PROGRAMI HAZIRLAMA EĞİTİM PROGRAMI HAZIRLAMA M. DENİZ AYBEY EĞİTİM ŞUBE 2009 1 EĞİTİM İHTİYACI Çalışanların işe girerken beraberlerinde getirdikleri bilgi, beceri ve tutumlar ile işlerinin görev ve sorumluluklarını yerine

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan

Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan Gerek Sağlık Bakanlığı tarafından, gerekse bazı bilimsel makalelerin bulgularına dayalı olarak aile hekimliği uygulamasının ekip çalışmasını motive

Detaylı

BAŞARAN NAS BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

BAŞARAN NAS BAĞIMSIZ DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Başaran Nas Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle hazırlanan işbu Kalite Güvence Raporu, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından

Detaylı

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Dünya da ekonomi ve sağlık sektörü açısından gelişmişliğin bir göstergesi olan ve gelişmiş ülkelerde neredeyse nüfusun büyük bölümüne sirayet eden Özel Sağlık Sigortalı

Detaylı

VARDİYALI ÇALIŞMA GECE ÇALIŞMASI

VARDİYALI ÇALIŞMA GECE ÇALIŞMASI VARDİYALI ÇALIŞMA GECE ÇALIŞMASI Sıra no / Konu Amaç Öğrenim hedefleri 47/ Vardiyalı Çalışma ve Gece Çalışması Vardiyalı ve gece çalışmalarında İSG uygulamalarını öğrenmek. Vardiyalı çalışma ve gece çalışması,

Detaylı

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ: Son Gelişmeler ve Beklentiler

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ: Son Gelişmeler ve Beklentiler T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI SİGORTACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ: Son Gelişmeler ve Beklentiler NAMIK DAĞALP GENEL MÜDÜR BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE SON GELİŞMELER BANKA,

Detaylı

FASIL 5 KAMU ALIMLARI

FASIL 5 KAMU ALIMLARI FASIL 5 KAMU ALIMLARI Öncelik 5.1 Kamu alımları konusunda tutarlı bir politika oluşturulması ve bu politikanın uygulanmasının izlenmesi görevinin bir kuruma verilmesi 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 5.1.1

Detaylı

NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ

NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ NÜFUS PLANLAMASI HİZMETLERİNİ YÜRÜTME YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarih: 6.10.1983; Sayı: 18183 BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç: Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı, kişilerin istedikleri sayıda, istedikleri

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü GENELGE

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü GENELGE Sayı : 79847095.115708-184 Konu : Mahalli İdare Sözleşmeli Personeli Ücret Tavanları T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü GENELGE 14/8/2013 tarihli ve 28735 sayılı Resmi Gazetede

Detaylı

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1 Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi bilgilendirme notu Sayfa 1 İçindekiler: Konu Sayfa Genel Değerlendirme: Türk ilaç piyasasında neler oldu?... 3

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

16.03.2015 Sayı: 2015-6

16.03.2015 Sayı: 2015-6 Yönetim Kurulu Başkan Dr.Bülent Alıcı Başkan Yardımcısı Dr.Serdar Tekgül BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE 16.03.2015 Sayı: 2015-6 Genel Sekreter Dr. Cem Akbal Sayman Dr. Adil Esen TALEPÇİ Başkanlığı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

TÜRKİYE'DE MAHKEME YÖNETİM SİSTEMİNİN DESTEKLENMESİ PROJESİ

TÜRKİYE'DE MAHKEME YÖNETİM SİSTEMİNİN DESTEKLENMESİ PROJESİ TÜRKİYE'DE MAHKEME YÖNETİM SİSTEMİNİN DESTEKLENMESİ PROJESİ Söz Konusu proje 2006-2007 mali yılı proje tekliflerinin sunulmasının ardından AB Komisyonu tarafından, Personel Genel Müdürlüğü tarafından sunulan

Detaylı

Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği

Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezleri Yönetmeliği SAĞLIK BAKANLIĞI NDAN: KANSER ERKEN TEŞHİS VE TARAMA MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1-Bu yönetmeliğin

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : B.07.0.BMK.0.19.115708-184 Konu : Mahalli İdare Sözleşmeli Personeli Ücret Tavanları 09.07.2013 * 6339 GENELGE (Sıra No: 7) 1-24/7/2008

Detaylı

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ

SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ SAĞLIK YÖNETİMİ TÜRKİYE DE SAĞLIK HİZMETLERİNİN GELİŞİMİ VE ÖRGÜTLENMESİ Kaynak: Sağlık İşletmeleri Yönetimi Prof. Dr. Dilaver TENGİLİMOĞLU Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Yrd. Doç. Dr. Oğuz IŞIK *Türkiye de Sağlık

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARINDA GÖREVLİ PERSONELE BİRİM PERFORMANS KATSAYISININ UYGULANMASINA DAİR YÖNERGE

İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARINDA GÖREVLİ PERSONELE BİRİM PERFORMANS KATSAYISININ UYGULANMASINA DAİR YÖNERGE (31/08/2012 tarihli ve 571 sayılı Makam Onayı ile 01/09/2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren) İKİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARINDA GÖREVLİ PERSONELE BİRİM PERFORMANS KATSAYISININ UYGULANMASINA DAİR YÖNERGE

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları)

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları) Bankalardan sağlanan dövizli kredilerde vergisel maliyetler Melike Kılınç I. Giriş Şirketlerin yurtdışı ithalat ihracat işlemleri, döviz cinsinden pozisyon tutmak istemeleri, nihai ürünlerini ya da hizmetlerini

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MEDİKO-SOSYAL VE GENÇLİK DANIŞMA MERKEZİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MEDİKO-SOSYAL VE GENÇLİK DANIŞMA MERKEZİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI MEDİKO-SOSYAL VE GENÇLİK DANIŞMA MERKEZİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönergenin amacı,

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü.... VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2004/...

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü.... VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2004/... T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü SAYI : B100THG0100002-3120 25.02.2004-3109 KONU : Semt Poliklinikleri Yönergesi... VALİLİĞİNE (İl Sağlık Müdürlüğü) GENELGE 2004/... Yataklı tedavi

Detaylı

Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı (Oportunistik) Servikal Kanser Meme Kanseri Kolorektal Kanserler

Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı (Oportunistik) Servikal Kanser Meme Kanseri Kolorektal Kanserler Ekim 2014 Meme Kanseri Farkındalık Ayı Dünyada ve Türkiye de Meme Kanseri Tarama Programları Doç. Dr. Murat Gültekin Taranması Önerilen Kanserler Tarama Şekilleri Toplum Tabanlı (Population Based) Fırsatçı

Detaylı

İfade eder. Genel ilkeler Madde 4- (1)İlave ücret alınması

İfade eder. Genel ilkeler Madde 4- (1)İlave ücret alınması T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İLE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ÖĞRETİM ÜYELERİ TARAFINDAN İLAVE ÜCRETLE MESAİ SAATLERİ DIŞINDABİZZAT VERİLEN SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÜCRETLENDİRME, ÖDEME

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

İZLEME DEĞERLENDİRME BİRİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. Başvuru sahibi kimdir? Proje nedir?

İZLEME DEĞERLENDİRME BİRİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. Başvuru sahibi kimdir? Proje nedir? Proje nedir? Mali destekten yararlanmak üzere Ajansa sunulan belli bir amaca odaklanmış, bütçesi ile bütünlük arz eden, belirli, süreli ve düzenli faaliyetler bütününe denir. Başvuru Rehberi nedir? Ajans

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/46 TARİH: 19.08.2013

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/46 TARİH: 19.08.2013 VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2013/46 TARİH: 19.08.2013 KONU Kıdem Tazminatı ve Çocuk Yardımı ile Sigorta Şirketlerince Sigortalılara Yapılacak Ödeme Tutarlarının Hesaplandığı Katsayılar Yeniden Belirlenmiştir.

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ DAHİLİYE UZMANI KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ DAHİLİYE UZMANI KADROSU HİZMET ŞEMASI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ DAİRESİ PRATİSYEN HEKİM KAROSU (3(2).41/2000) Kadro Adı : Pratisyen Hekim Hizmet Sınıfı : Tabiblik Hizmetleri Sınıfı Derecesi : III (İlk Atanma Yeri) Kadro Sayısı : 22 I. GÖREV

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı