KADINA YÖNELİK ŞİDDET

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KADINA YÖNELİK ŞİDDET"

Transkript

1 TÜRKİYE DE KADINA YÖNELİK ŞİDDET ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Sosyal Araştırmalar Merkezi USAK RAPOR NO: Dilek Karal Elvan Aydemir Mart 2012

2

3 Türkiye de Kadına Yönelik Şiddet USAK Sosyal Araştırmalar Merkezi Yazar Dilek Karal Elvan Aydemir Katkı Sunanlar Mehmet Güçer USAK RAPORLARI NO: Mart 2012 ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU International Strategic Research Organization

4 USAK Raporları No: USAK Raporları Editörü : Mehmet GÜÇER Copyright 2012 USAK Derneği Tüm Hakları Saklıdır Birinci Baskı Kütüphane Katalog Bilgileri Türkiye de Kadına Yönelik Şiddet Tablo ve şekil içermektedir. USAK Yayınları Kapak figürü: UN Women dan alınmıştır. ISBN: Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu International Strategic Research Organization Ayten Sokak No: 21 Tandoğan / Ankara Tel: (0312) Faks: (0312)

5 Rapor Özeti...1 Giriş...5 I. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadına Yönelik Şiddet...7 A. Değişen Toplumsal Yapı: Kadının Yeri Evi midir?...8 B. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğini Besleyen Faktörler...9 II. Kadına Yönelik Şiddetin Boyutları...21 A.Şiddet Türleri...22 B. Türkiye de Kadına Yönelik Şiddetin Boyutları...23 C.Kadına Yönelik Şiddet Konusunda Farklı Ülkelerdeki Durum...41 III. Türkiye de Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi Yönünde Gerçekleştirilenler...49 A. Ulusal Mevzuatta Yapılan Yenilikler...49 B. Uluslararası Gelişmeler ve Taraf Olunan Uluslararası Sözleşmeler...54 C.Uygulamada Gerçekleştirilen Yenilikler...58 IV. Sonuç ve Öneriler...69

6 USAK SOSYAL ARAŞTIRMALAR MERKEZİ (USAK-SAM) USAK Sosyal Araştırmalar Merkezi ülkemizde pek çok alanda yaşanan toplumsal sorunlara bilimsel araştırmalara dayalı ve uygulanabilir çözümler sunmayı temel alan bir birimdir. Merkezimizde günümüze kadar gerçekleştirilen projeler, medya ve politika yapıcılardan ilgi görmüştür. Projelerimiz, çalışılan alanlarla ilgili araştırma tekniklerinin etkin kullanımı, objektif yorumlara öncelik verilmesi ve güvenilirliği dolayısıyla UNICEF ve TÜBİTAK gibi kuruluşların desteğini almıştır. Sosyal Araştırmalar Merkezi uzmanları siyasi katılım, göç, sosyal entegrasyon, Avrupa daki Türk Diasporası, suç sosyolojisi, kadın çalışmaları, Türkiye de kültür ve politika gibi farklı alanlarda çalışmalar yapmaktadır. -

7 Kadına yönelik şiddet, toplumsal hayatın farklı alanlarında kadınların yaşadığı ayrımcılığın en belirgin göstergelerinden birisidir. Türkiye de geçtiğimiz yılın en çok tartışılan gündemlerinden biri hiç şüphesiz kadına yönelik şiddet ve görünürlüğü gittikçe artan şiddetin farklı nedenleriydi. Kadına yönelik şiddet, cinayetler gibi vakalarla şiddetin vicdanları rahatsız eden görünümlerinin yanı sıra, araştırmaların ortaya koyduğu oranlarla da dikkati çekti. Farklı araştırmalar, Türkiye de her üç kadından birinin hayatlarının bir döneminde fiziksel ve/veya cinsel şiddete maruz kaldığını ortaya koydu. Geçtiğimiz yıl bir yanda kadına yönelik şiddetle mücadeleye yönelik yasal düzenlemeler tartışılırken, yüzlerce kadın öldürüldü, yine yüzlerce kadın kendilerine yönelik şiddet suçlarının mağduru oldu. 1 Kadına yönelik şiddetle ilgili düzenli derlenmiş verilerin olmayışı, kadına yönelik şiddetin artıp artmadığı konusunda kısıtlı bulgular sunsa da rakamların yüksekliği kadına yönelik şiddetin yapısal dinamiklerden beslenen çok yönlü toplumsal bir sorun olduğunu gözler önüne sermekte. Bu bağlamda, kadına yönelik şiddetin boyutlarının anlaşılması, Türkiye özelinde kadına yönelik şiddetin toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı yönlerinin analiz edilmesini gerekli kılıyor. Bunun yanı sıra ulusal ve uluslararası yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi ve şiddetin farklı toplumlardaki görünümlerine dair karşılaştırmalar da oldukça önem kazanıyor. Bu raporun amacı, kadına yönelik şiddetin boyutlarını incelemek, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin farklı yönlerinin şiddet üzerindeki etkisini tartışmak, Türkiye de ve dünyada kadına yönelik farklı şiddet türlerinin yaygınlığı üzerine karşılaştırmalı bir analiz sunmaktır. Kadına yönelik şiddet, toplumsal cinsiyet eşitliğinin farklı boyutlarını oluşturan, cinsiyete dayalı işbölümü, sosyo-ekonomik durum, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim gibi faktörlerden beslenen sosyal bir sorundur.

8 Ülkemizde kadın-erkek eşitliği ve kadınların insan haklarına ilişkin düzenlemeler, bir taraftan uluslararası standartlara oldukça uygun, hayli gelişmiş bir düzeye gelindiğini gösterirken, öte yandan mevcut durum çağdaş toplumlarda asla kabul edilemeyecek bazı ayrımcılık örneklerini ve hak ihlali niteliği taşıyan uygulamaları yaygın biçimde içermektedir. Kadınların yaş, eğitim, refah düzeyi ve yerleşim yeri gibi temel demografik özellikleri, kadınların yaşamlarının çeşitli aşamalarında karşılaştıkları şiddeti etkiliyor. Dolayısıyla şiddetin yoğunluğuna ilişkin farklılıkların değerlendirilmesinde bölgeler arası eğitim ve gelir eşitsizliklerinin de göz önünde bulundurulması önem taşıyor. Kadınların toplumdaki konumu, ataerkil kabuller tarafından şekillenen toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü ile daha da zayıflamaktadır. Toplumumuzda işbölümünü şekillendiren, kadınların ve erkeklerin iş yaşamına katılım düzeylerini belirleyen pek çok faktörün, cinsiyet temelli olduğu görülmektedir. Türkiye de kadınların iş gücüne katılımı ülke genelinde % 28 oranındadır ve erkeklerden oldukça düşüktür. Öte yandan maaşsız işgücü olarak tanımlanan ev içi işlerin büyük çoğunluğu da kadınlar tarafından gerçekleştirilmektedir. 2 Ülkemizde şiddet rakamlarının yüksekliği, problemin toplumsal cinsiyet eşitsizliği, sosyo-ekonomik durum ve ataerkil kültürel kabullerden beslenen toplumsal bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır. Benzer şekilde dünya örnekleri de kadına yönelik şiddetin, ancak toplumsal cinsiyet eşitliği anlayışının plan ve programlara yerleştirilmesi (gender mainstreaming ) ve kadın politikaları ile aşılabilecek çok boyutlu yapısının altını çizmektedir. Cinsel şiddet Dünya Sağlık Örgütü tespitlerine göre dünya genelinde en yaygın şekilde kadınlara yönelik uygulanmaktadır. Öte yandan uluslararası araştırmalar, dünyada kadınların yaklaşık %20 sinin ve erkeklerin %5-10 unun çocukken cinsel şiddete maruz kaldıklarını belirtmektedir. Örneğin Japonya da kadınların %15 i, Etiyopya da %70 i hayatlarının bir döneminde partnerlerinden fiziksel ve/veya cinsel şiddet gördüklerini dile getirmektedir. Bunun yanı sıra genel olarak dünyada %0.3 ile % 11.5 oranları arasında kadın bir yabancı tarafından cinsel şiddet gördüğünü belirtmektedir. Kadına yönelik şiddet rakamlarının farklı ülkelerde de bu derece yaygın şekilde karşımıza çıkmasının nedeni, şiddetin uluslararası düzenlemeler çerçevesinde önlem alınması gereken global bir problem olmasıdır. Bu bağlamda, kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda geliştirilecek uygulamalarda farklı ülke deneyimlerinin incelenmesi ve geliştirilen uluslararası sözleşmelerin toplumda yürütülmesine aracılık edecek mekanizmaların oluşturulmasına ihtiyaç vardır.

9 Özetle elinizdeki rapor, kadına yönelik şiddetin toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin farklı boyutlarından ayrı düşünülemeyecek bir ayrımcılık problemi ve sosyo-ekonomik faktörler, kültürel kabuller gibi unsurların yanı sıra kökleşmiş yetersiz uygulamalardan beslenen toplumsal bir sorun olduğunun altını çizmektedir. Kadınların toplumsal hayatın farklı alanlarında da erkeklerle eşit düzeye gelmesi için geliştirilecek mücadele stratejilerinde cinsiyet eşitliğinin plan ve programlara kapsamlı bir uygulama ile yerleştirilmesi kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda atılacak en temel adımdır. Kadına yönelik şiddetin uluslararası politikalar çerçevesinde ele alınması gereken global bir sorun olduğunu ortaya koyan rapor, ülkemizde konuya dair geliştirilecek çözüm önerilerinde farklı ülke deneyimlerini göz önünde bulundurulmasının önemini vurgulamaktadır. Rapor bu noktada, kadına yönelik şiddetle mücadeleye yönelik uluslararası sözleşmeler ve ulusal yasal düzenlemelerin uygulanması ve sürekliğinin sağlanmasına yönelik mekanizmalar geliştirilmesini önermektedir. 3

10

11 Türkiye son yılların gelişme yolundaki ekonomilerinden biri. Avrupa Birliği müzakere sürecinin içe dönük kazanımları, hukuki alanda gerçekleşen reformlar, insan hakları ve demokratikleşme konularında artan talepler Türkiye nin gelişim ivmesini destekliyor. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ise halen Türkiye de aşılması gereken canlı, araştırmalarla görünürlüğü her geçen gün artan temel sorunlardan biri. Cinsiyet eşitsizliğinin en gözle görünür yönü olan kadına yönelik şiddet ise bu sorunun belki de vicdanları en fazla rahatsız eden boyutu yılında gerçekleştirilen Türkiye de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet araştırmasına göre, ülke genelindeki kadınların % 39 u fiziksel şiddet, % 15 i de cinsel şiddet yaşarken, kadınların % 42 si iki şiddetten en az birini yaşadığını ifade ediyor. Adalet Bakanlığı nın 2010 yılı ağustos ayında yaptığı açıklamaya göre, kadın cinayetleri son 7 yılda % 1400 artmış durumda. Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Komutanlığı ndan basına verilen bilgilere göre, 2010 yılının sadece ilk 7 ayında 226 kadın öldürüldü. Benzer şekilde, Bağımsız İletişim Ağı (Bianet) in resmi olmayan 2011 yılı basın taraması sonuçlarına göre 2011 de 257 kadın öldürüldü, en az 102 kadın ve 59 kız çocuğuna tecavüz edildi. 5 Kadına yönelik şiddetin psikolojik nedenleri olsa da rakamların yüksekliği, şiddetin sosyo-ekonomik ve kültürel pek çok yapısal faktörden beslendiğine işaret etmektedir. Kadına yönelik şiddet, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin en çarpıcı resmi olarak ülkemizde kadının şiddetten korunmasına yönelik tedbirlerden ve toplumsal kabullerden bağımsız düşünülemez. Toplumsal hayatın içerisinde erkek iradenin izin verdiği ölçüde yer bulabilen kadın ve ona yönelik şiddet, kadının toplumsal yaşama katılımı, sosyo-ekonomik düzeyi, eğitim seviyesi ve siyasi karar alma mekanizmalarına katılımda yaşadığı çok yönlü eşitsizliklerin farklı bir boyutudur. Elinizdeki rapor, yurt içi ve yurt dışında kadına yönelik şiddetin boyutlarına yönelik karşılaştırmalı bir analiz sunmaktadır. Konunun farklı boyutlarının değerlendirilmesine

12 yönelik, uzman mülakatları ve bulgularla desteklenen raporun amacı kadına yönelik şiddetle ilgili hâlihazırda var olan mevcut tabloyu ortaya koymanın yanı sıra, konunun ülkemizde yaşanan toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin farklı düzeyleri ile ilişkisini sunmaktır. Rapor, konunun farklı boyutlarını ele alan üç temel bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Raporun ilk bölümünde kadına yönelik şiddet, Türkiye de kadına yönelik sosyal yaşamın farklı alanlarında yaşanan toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir görünümü olarak tartışılmıştır. Kadına yönelik şiddet üzerinde toplumsal yapıdaki değişimlerin ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin farklı alanlardaki yansımalarının etkisine değinilen bölüm, toplumumuzda kadının maruz kaldığı şiddetin sosyolojik kökenlerine dair bir tartışma sunmaktadır. Raporun ikinci bölümünde Türkiye de kadına yönelik şiddetin boyutları, farklı kaynak ve araştırmalardan elde edilen verilerin karşılaştırılmasına dayalı bir analiz sunulmaktadır. Bu bölümde ayrıca, kadına yönelik şiddetin ulusal ve uluslararası oranlarına yer verilerek daha kapsamlı bir analiz sunulması hedeflenmiştir. Raporun üçüncü bölümü kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda ulusal ve uluslararası düzenlemelere yer vermektedir. Bu bölümde, Birleşmiş Milletler CEDAW Komitesi Yürütme Kurulu üyesi ve eski Başkanı, ODTÜ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Feride Acar ile gerçekleştirdiğimiz mülakata da yer verilmiştir. Rapor, konuya dair sonuç ve önerilerle son bulmaktadır. 6 Raporun hazırlanması sürecinde değerli fikirlerinden faydalandığımız Prof. Dr. Feride Acar a, ODTÜ Kadın Çalışmaları Bölümü ve Uçan Süpürge Derneği yetkililerine teşekkürlerimizi sunarız. Dilek Karal & Elvan Aydemir

13 1 Kadına yönelik şiddetin psikolojik nedenleri bir yana, rakamların yüksekliği, şiddetin sosyo-ekonomik ve kültürel pek çok yapısal faktörden beslendiğine işaret etmektedir. Kadına yönelik şiddet, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin en çarpıcı resmi olarak, ülkemizde kadının şiddetten korunmasına yönelik tedbirlerden ve toplumsal kabullerden bağımsız düşünülemez. 7 Kadının toplumsal hayatın içerisinde erkek iradenin izin verdiği ölçüde kazandığı konumu ve gördüğü şiddet, kadının toplumsal yaşama katılımı, sosyo-ekonomik düzeyi, eğitim imkânlarına erişimi ve ataerkil kültürel yapıda yaşadığı çok yönlü eşitsizliklerin farklı tezahürleridir. Kadına yönelik şiddetle mücadelenin ülkemizdeki gelişme seyrinde de benzer bir yaklaşım mevcut. Özel olan politiktir söylemiyle ortaya çıkan bu hareketler, Bağır herkes duysun! gibi sloganlarla, aile içi şiddetin önlenmesinin toplumsal bir konu olduğuna dikkati çekiyordu. 17 Mayıs 1987 de 2500 civarında kadının katıldığı Dayağa Karşı Dayanışma Yürüyüşü, aile içi şiddetin toplumsal bir sorun olduğunu ve özel alanın dışında tartışılması gerektiğini belirten ilk sokak yürüyüşüydü. Kadına yönelik şiddetin, kurumsal mekanizmalar tarafından ailenin korunması, mahremiyet gibi konular çerçevesinde değerlendirilemeyecek, yapısal bir problem olduğunu ilk kez 1980 lerde gelişen kadın hareketi ortaya koydu. Ülkemizde kadına yönelik şiddeti anlamaya çalışırken de kadının toplumsal yaşama katılımı, sosyo-ekonomik düzeyi, eğitim imkânlarına erişimi ve ataerkil kültürel yapıda yaşadığı çok yönlü eşitsizlikleri gözden geçirmekte fayda var.

14 A yılında gerçekleştirilen Türkiye de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, kadına yönelik şiddetin en yoğun şekilde şehirlerde kendini gösterdiğine işaret ediyor. Araştırmaya göre, Türkiye genelinde şehirde oturan kadınların fiziksel şiddete maruz kalma oranları, ilçelerde oturanlara göre yaklaşık % 42 daha fazladır. 1 Bu durum, göç, kentleşme gibi unsurların kadına yönelik şiddetin yoğunluğu üzerinde dolaylı bir etkisi olduğunu gösteriyor. Türkiye de şiddetin gittikçe görünürlük kazanmasının en önemli yapısal sebebi, sosyo-ekonomik ve kültürel yapıda göç, kentleşme, yaşam şartlarının farklılaşmasında yaşanan böylesi bir değişimi, toplumsal kabullerin takip etmeyişi. Araştırmalar geleneksel cinsiyet rollerine dair algının Türkiye de halen hâkim olduğunu gösteriyor. TÜİK verilerine göre, Türkiye de kadın ve erkeklerin yarısından fazlası (yüzde 64) kadının asli görevinin çocuk bakımı ve ev işleri olduğu konusunda hemfikir. Katılımcıların pek çoğu kadının çalışmasını gelenek göreneklere aykırı olarak değerlendiriyor. Sonuç olarak, yapı değişse de gelenek ve aile ilişkilerinde hâkim ataerkil doku bu yapıya direniyor. 8 Bu bağlamda, şiddetin daha görünür hale gelmesi, Türkiye nin içinden geçtiği modernleşme ve kentlileşme macerasının bir resmi niteliğinde lerde nüfusunun yüzde 75 inin köylerde yaşadığı bir Türkiye den, bugün nüfusunun büyük çoğunluğunun (yüzde 75.5) şehir merkezlerine yerleştiği, sosyo-ekonomik hayata dâhil olduğu bir Türkiye ye doğru bir dönüşümden bahsediyoruz. Aile içi geleneksel cinsiyet rollerinin dağılımı ise, kırdan kente göçün ve endüstrileşmenin etkilerinin Türkiye de belki de en net görüldüğü alan. Kent merkezlerinde yoğunlaşan sosyo-ekonomik hayat Türkiye de kadın için görece bir özgürleşme alanı açtı. Köyde, aile emekçisi konumunda olan kadınların pek çoğu kente göçtüklerinde sosyo-ekonomik olarak erkek evin direğidir imajını kırmaya başladı. Bu noktada şiddet, erkekliğini kadına referansla tanımlayan erkeğin değişen yapıya direnmesinin bir sonucu olarak da karşımıza çıkıyor. Kadınların belirli düzeyde iş hayatına dâhil olduğu, özellikle yoğun göç alan şehirlerde şiddetin sebep gösterildiği boşanma oranları genele göre oldukça yüksek. Öte yandan kocalarından boşanmış veya ayrılmış kadınlarda fiziksel şiddet deneyiminin yüzde 78 gibi çok yüksek bir orana ulaştığı görülüyor. Kadınların bir kısmı partnerlerinden ayrılarak şiddetten uzaklaşmaya çalışıyor. Öte yandan, medyada örneklerine sıkça rastladığımız şekilde, pek çok kadın eşinden boşanmak istediğinde şiddet mağduru olabiliyor ve hatta öldürülüyor. Görüldüğü üzere, toplumsal yapıdaki dönüşümün toplumsal hayatın farklı alanlarına nüfuz edecek bir zihniyet dönüşümüyle beraber ilerlememesi kadına yönelik şiddeti

15 besliyor. Mann ve Grimes in ifadesiyle toplumsal cinsiyet, ırk ve sınıf kavramlarına benzer şekilde, baskı oluşturan bir yapı olarak kendini üreten insanlardan daha üstün bir hal alıyor. Önceleri toplumsal rolleri oluşturmak ve sosyal düzeni sağlamak amacıyla yine bireyler tarafından inşa edilerek kabul gören gelenek ve göreneklerin baskı kitlesi zamanla bizzat birey oluyor. Sonuç olarak, ataerkil kabuller şiddetin farklı şekillerini desteklemeye devam ediyor. B. Ülkemizde kadın-erkek eşitliği ve kadınların insan haklarına ilişkin düzenlemeler, bir taraftan uluslararası standartlara oldukça uygun, hayli gelişmiş bir düzeye gelindiğini gösterirken, öte yandan mevcut durum çağdaş toplumlarda asla kabul edilemeyecek bazı ayrımcılık örneklerini ve hak ihlali niteliği taşıyan uygulamaları yaygın biçimde içermektedir. Bu durum, kadına yönelik şiddetin toplumsal cinsiyet eşitliğinin farklı boyutlarını oluşturan, cinsiyete dayalı işbölümü, sosyo-ekonomik durum, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim gibi faktörlerden beslenen bir durum olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye genelinde yapılan araştırmalar, şiddet mağduru olmanın, kadının toplumsal hayata katılımı, sosyo-ekonomik düzeyi, eğitim imkânlarına erişimi ile ilişkisinin altını çizmektedir. Ekonomik özgürlüğü olmayan ve eğitim seviyesi (ülke genelinde) erkeklerden daha düşük olan kadınların şiddete uğrama ihtimali artıyor. Kadınların yaş, eğitim, refah düzeyi ve yerleşim yeri gibi temel demografik özellikleri, kadınların yaşamlarının çeşitli aşamalarında karşılaştıkları şiddeti etkiliyor. Dolayısıyla şiddetin yoğunluğuna ilişkin farklılıkların değerlendirilmesinde bölgeler arası eğitim ve gelir eşitsizliklerinin de göz önünde bulundurulması önem taşıyor Eğitim ve gelir düzeyi, farklı araştırmalarda şiddet üzerinde belirleyici iki faktör olarak öne çıkmaktadır. Öte yandan, dünya genelinde farklı ülke karşılaştırmalarına dayanan Birleşmiş Milletler İnsani Gelişim Endeksi, kadınların pek çok ülkede fakirin de fakiri konumunda bulunduğuna işaret etmektedir. 2 Kadınlar ülkemizde de sosyo-ekonomik kalkınmadan en düşük düzeyde faydalanan kesimi oluşturmaktadır. Türkiye, Dünya Ekonomik Forumu (WEF) Küresel Kadın Erkek Eşitliği Raporu na göre cinsiyet eşitsizliği sıralamasında 134 ülke arasında 126. sıradadır. 3 Benzer şekilde Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Cinsiyet Eşitsizliği Raporu na göre Türkiye, 127 ülke arasında 83. sırada yer almaktadır. 4 İşgücüne katılım, eğitim ve siyaset

16 gibi farklı alanlarda cinsiyete dayalı güçlendirme ve sağlık gibi konularda bütünleşik değerlendirmeler sunan bu endeksler, ülkemizde kadın erkek arasında sosyo-ekonomik farklılıkların toplumsal hayata katılımı da büyük ölçüde etkilediğini göstermektedir. Kadın ve erkekler arasındaki sosyo-ekonomik farklılıklar, kadınların şiddet mağduru olmalarını da büyük ölçüde etkilemektedir. Genel nüfus içerisinde eğitim düzeyi, istihdam oranı, kamusal alanda görünürlüğü erkeklerden düşük düzeyde olan kadınların, şiddete uğraması toplumsal hayatta karşılaştıkça farklı eşitsizliklerden bağımsız değildir. Kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda gerçekleştirilecek çalışmaların, sosyoekonomik faktörlerin rolünü de kapsayan çok yönlü sosyal politikalarla desteklenmesi gerekmektedir. 10 Kadına yönelik şiddetle mücadelede kadının statüsünün geliştirilmesi öncelikli ele alınan konulardandır. Türkiye genelinde kadınların maruz kaldıkları toplumsal cinsiyet eşitsizliğini etkileyen en önemli faktörlerden biri eğitimdir. Ülkemizde genel olarak eğitimde toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin giderilmesine yönelik ilgili kurum ve kuruluşlar sayıca artmış, kadınların okullaşma oranı özellikle ilköğretim düzeyinde erkeklerle eşit orana taşınmıştır. Öte yandan, değişen toplumsal yapı, kadının statüsünün hayatın farklı alanlarında da gelişmesi yönünde beklentileri beraberinde getirmektedir. Tablo 1: Bitirilen Eğitim Düzeyine Göre Kadın Oranları 5 Bitirilen Eğitim Düzeyi Toplam Kadın Kadın % Okuma Yazma Bilmeyen ,4 Okuma Yazma Bilen Fakat Bir Okul Bitirmeyen ,2 İlkokul Mezunu ,7 İlköğretim Mezunu ,6 Ortaokul veya Dengi Okul ,1 Lise veya Dengi Okul Mezunu ,1 Yüksekokul ve Fakülte Mezunu ,6 Yüksek Lisans Mezunu ,4 Doktora Mezunu ,8 Bilinmeyen ,3 TOPLAM ,8 Kaynak: TC Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Türkiye de Kadının Durumu, Şubat 2011 Raporu

17 Türkiye genelinde hâlihazırda kadınların eğitim düzeyinin erkeklere oranla düşük düzeylerde olması, kadınların iş hayatına katılımını etkileyen faktörlerdendir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine göre, kadınların eğitim düzeyinin artmasının onların iş gücüne katılımında pozitif etkisi görülmektedir. 6 Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü araştırmasına göre, ülke genelinde okuma yazma bilmeyen 4.5 milyon civarı kişinin % 80 ini kadınlar oluşturmaktadır. İlköğretimde Türkiye son on yılda cinsiyet açığını kapatmış olsa da eğitimin ileriki yıllarında kadınlar ve erkekler arasında eğitim imkânlarına erişim ve katılım farklılaşmaktadır. Türkiye de kadınların iş yaşamına katılımı ve istihdamla da yakın ilişki içerisinde olan eğitim düzeyi, pek çok kadının toplumsal hayata dâhil olmasında belirleyici unsurdur. Öte yandan kadınların yalnızca eğitim düzeyinin artması, iş hayatına erkeklerle eşit düzeyde katılım imkânı vermemektedir. Kadınların toplumsal yaşama katılımını destekleyen sosyal politikaların eksikliği, ataerkil aile içi ilişkilerin sürdürülmesi gibi yaklaşımlar, kadınların statüsünü etkilemektedir. Kadınların iş yaşamına katılımı önünde de erkeklerden farklı olarak belirgin engellerden söz etmek mümkündür. Bu noktada, cam tavan 7 etkisi (glass-ceiling effect ) gibi kısıtlayıcı eğilimler, Türkiye de işgücünün bir parçası olan kadınlar için en önemli engellerden birini oluşturmaktadır. - - Hâlihazırdaki verilerin karşılaştırma imkânı sunmaması, Türkiye de farklı değişkenler ve şiddet arasındaki ilişkiyi net açıklama imkânı vermemektedir. Bu yüzden kadına yönelik şiddeti, Türkiye de farklı grup ve sosyal statülerden pek çok insanı kapsayan, ülke genelini ilgilendiren bir problem olarak ele almakta fayda vardır. Diğer taraftan, mevcut son dönem araştırmaları, kadınların ve erkeklerin eğitim düzeyleri ve kadına yönelik şiddet arasında ciddi ilişkilere işaret etmektedir Yeşim Arat ve Ayşegül Altınay ın gerçekleştirdikleri Türkiye de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması bulgularına göre, her eğitim düzeyinden kadın şiddet mağduru olabilmektedir. Öte yandan, kadınların ve erkeklerin eğitim düzeyi arttıkça, kadına yönelik şiddet oranı belirgin bir biçimde düşmektedir. 9

18 Grafik 1: Kadınların Eğitim Durumu ve Fiziksel Şiddet 10 Okur yazar değil Şiddet Okul bitirmemiş Okul yazar İlk okul Orta okul Lise Yüksek okul 12 Eğitim Benzer şekilde, araştırma, her eğitim düzeyinden erkeğin, eşine şiddet uygulayabildiğinin altını çizmektedir. Diğer taraftan, araştırmaya katılan kadınlara yöneltilen sorulardan elde edilen bulgulara göre, eşlerin eğitim düzeyinin yükselmesi, kadına yönelik şiddetin görece düşmesini etkilemektedir. Grafik 2: Erkeklerin (Eş) Eğitim Durumu ve Fiziksel Şiddet 11 Okur yazar değil Şiddet Eğitim Okul bitirmemiş Okul yazar İlk okul Orta okul Lise Yüksek okul

19 Mevcut araştırmalar, kadına yönelik şiddetin sosyo-ekonomik durum, eğitim düzeyi ve toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü gibi farklı değişkenlerden etkilendiğini göstermektedir. Öte yandan, şiddetin farklı eğitim düzeylerinden, farklı sosyal sınıflardan pek çok kadını benzer biçimde etkileyen ülke genelinde yaygın bir problem olduğu da unutulmamalıdır. Kadınların toplumdaki konumu, ataerkil kabuller tarafından şekillenen toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü ile daha da zayıflamaktadır. Toplumumuzda işbölümünü şekillendiren, kadınların ve erkeklerin iş yaşamına katılım düzeylerini belirleyen pek çok faktörün, cinsiyet temelli olduğu görülmektedir. Ülkemizde kadınların iş gücüne katılımı ülke genelinde % 28 oranındadır ve erkeklerden oldukça düşüktür. Öte yandan maaşsız işgücü olarak tanımlanan ev içi işlerin büyük çoğunluğu da kadınlar tarafından gerçekleştirilmektedir. TÜİK 2010 yılı İstihdam Araştırması na göre çalışmayan kadınların üçte ikisi (2/3) çalışmama nedenini ev hanımı olması ile açıklamaktadır. 12 Kadınların toplumsal hayatta yaşadıkları cinsiyet eşitsizliği problemleri kadınların toplumsal hayata dâhil olması, karar alma mekanizmalarında etkin roller üstlenmesinin önündeki en önemli engellerden biridir

20 Kadınların iş dünyasından uzak kalması ve ülkemizde çalışan nüfus içerisinde kadınların düşük düzeyde bulunması sosyal politika süreçleri ile yakından ilgilidir. Kadınlar ve erkekler arası büyük oranda toplumsal cinsiyete dayalı olarak şekillenen işbölümünün kadınlar lehine iyileştirilmesi, ancak kadınlara yönelik bütüncül ve uzun vadeli politikalarla gerçekleştirilebilecek bir hedeftir. Örneğin, ülkemiz üniversitelerinde her dört profesörden biri kadınken, yaklaşık her dört kadınımızdan biri hala okuma-yazma bilmemektedir. Benzer şekilde hukuk, tıp, akademik kariyer gibi profesyonel mesleklerde çalışan kadınların oranı % 40 lara yaklaşırken, ülkede işgücüne katılan tüm kadınların % 39 u ücretsiz aile işçisi konumundadır ve kentlerde çalışan kadın oranı (% 19,9) hiçbir Batı toplumu ile kıyaslanamayacak kadar düşüktür. 13 Grafik 3: Cinsiyete Göre İşgücünün Dağılımı 14

21 Kadınların ev içi işlerle uzun süre ilgilenerek, uzun süreli olarak istihdamın dışında kalmalarının işe yönelik yetenekleri köreltici, kadınların iş ve toplumsal hayatın farklı alanlarındaki rekabetin dışında kalmalarına neden olan bir döngüyü de beraberinde getirmektedir. 15 Bu durumun en önemli sonucu da benzer şekilde ekonomik özgürlüğü kısıtlı olan kadınların, şiddet mağduru olduklarında kendilerini daha zayıf hissettiği ve mağduriyetini dile getirmediği gözlenmektedir. Grafik 4: Cinsiyete Göre İşgücünün Dağılımı 14 Nitelikli, tarım, hayvancılık avcılık, ormancılık ve su ürünleri çalışanları Nitelik gerektirmeyen işlerde çalışanlar Büro ve müşteri hizmetlerinde çalışan elemanlar Hizmet ve satış elemanları 15 Profesyonel meslek mensupları Yardımcı profesyonel meslek mensupları Sanatkarlar ve ilgili işlerde çalışanlar Tesis ve makine operatörleri ve montajcılar Kanun yapıcılar, üst düzey yöneticiler ve müderler

22 KANADA 16 ABD

23 17 VANA Grant Thornton

24 Öte yandan, kadınların gelir düzeyinin artması, şiddetin yoğunluğunu azaltıyor olmakla birlikte yine de bu değişkenler arasında kesin ilişkilerden bahsetmek imkânsızdır. Kadınların gelir düzeyinin aile içerisindeki artışı, her zaman kadına şiddet konusunda daha steril bir ortam sunmamaktadır yılında gerçekleştirilen Türkiye de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması bulgularına göre, hane gelirine katkısı erkekten çok olan kadınların aile içerisinde şiddet görme riski iki misli artmaktadır. Bu durumda olan her üç kadından ikisi eşlerinden şiddet görmektedir. 16 Şiddetin farklı sosyo-ekonomik faktörlerden etkilendiği genel olarak araştırmalarda ortaya konmaktadır. Bunun yanı sıra kadına yönelik şiddetin Türkiye genelinde bu derece yaygın ve görünür oluşunda kültürel kabullerin ve ataerkil yapının rolünü de göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Tablo 2: Fiziksel Şiddet ile Aile Gelirine En Fazla Katkı Yapan Birey İlişkisi 17 Daha Çok Gelir Getiren Fiziksel Şiddet Kendisi Eşi Eşit Gelir Toplam Hiç 37,0 66,7 79,7 65,5 18 En az bir kez 63,0 32,9 20,3 34,2 Cevap yok - 0,4-0,3 Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 Toplumsal yapıdaki ve kadının statüsündeki dönüşümü değerlendirirken Türkiye nin kültürel dokusu ve ataerkil yapısını da ele almakta fayda vardır. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin kaynağını oluşturan ataerkil kabuller, kadına karşı ayrımcılığın en kötü görünümü olan kadına yönelik şiddeti anlamada önemli bir rol taşır. Türkiye nin kendi iç dinamiklerini değerlendirmek ve kadına yönelik şiddetle mücadelede bu yapıya uygun çözüm önerileri geliştirmek şüphesiz önemlidir. Öte yandan Collins e göre kültürel farklılıklara yaklaşım ve onları kendi dinamikleri içerisinde anlama çabası, bu sosyal iklime mündemiç yapısal iktidarı görmezden gelmemelidir. Böylesi bir yaklaşım sosyal değişimi ve sosyal değişim için gerekli siyasi aktivizmi anlamsız kılar. Bu noktada bütün eşitsizliği kültüre yüklemek, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin toplumsallığını ve evrenselliğini göz ardı etmek olur. 18 Bu nedenle, ataerkil yapının farklı unsurlarını ve kendisini doğrulayan kökleştiren karakterini ele almak gereklidir.

25 Ataerkil yapıların kökleşmesini, kadına yönelik toplumsal cinsiyet eşitsizliğini etkileyen, eşitsizliğin aile içinde ve toplumda yaygınlaşmasına neden olan bir faktör olarak değerlendirmek mümkündür. Kadına yönelik şiddeti besleyen en önemli sosyo-kültürel sebep toplumun erkek egemen yapısı olsa da ataerkilliğin toplumda kadına yönelik şiddet özelinde kökleşmesinin tek aracısı erkekler değildir. Ataerkillik, kadınlar aracılığı ile de toplumda içselleştirilmektedir. Deniz Kandiyoti nin ataerkil pazarlık kavramıyla tanımladığı bu sistemde, kadınlar kendi ihtiyaçlarının karşılanması, toplumdaki konumlarının korunması kaygısıyla erkeğin ve ailenin ataerkil statüsünü destekleyebilmektedir. 19 Bu durum gündelik hayatta özellikle kadına yönelik psikolojik ve ekonomik şiddet şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Bu yapı, ne yazık ki kadınların da razı olduğu ve yer yer sürdürdüğü bir sistemdir. Kadının yeri evidir anlayışı, aile içinde erkek çocuklara kız çocuklar karşısında kayırmacı şekilde davranılması, bazı ailelerde yaşlı kadınların kendilerinden genç kadınlara yönelik kurduğu baskı ataerkil pazarlığa açık örnek teşkil etmektedir. Erkeğin toplumdaki öncelikli konumunu destekleyen ve bunun sürekliliğini sağlayan davranışlar, kadına, farklı şiddet türleri olarak geri dönmektedir ve şiddeti nesilden nesile aktarmaktadır. Kadına yönelik şiddetin bir öğrenme pratiği olarak da ortaya çıktığı ve bunun sosyalleşme sürecinde içselleştirildiği çeşitli araştırmalarla da ortaya konulmuş bir gerçektir. Bu şekilde şiddet kendi içinde bir kısır döngü meydana getirmektedir. Sosyalleşme sürecinde kadına yönelik şiddeti, normalleştirerek yaşamın bir parçası olarak gören ve öğrenen kız ve erkek çocukları, bu durumdan farklı şekillerde etkilenmektedir. Şiddete ilişkin bölgesel farklılıkların değerlendirilmesinde bölgeler arası eğitim ve gelir eşitsizliklerinin de göz önünde bulundurulması önemlidir. 20 Bu tablo, Türkiye de ülke genelinde gözlenen kadına yönelik şiddetin, kadınların sahip oldukları donanımlardan büyük ölçüde bağımsız, daha genelde hayatın pek çok alanında yaşanan toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir yansıması olduğuna işaret etmektedir. Şiddet sosyo-ekonomik durum, eğitim düzeyi, sosyal sınıf gibi kategorileri kesen, bütün bu faktörlerin üzerinde bir problem. Bu nedenle, şiddetle mücadele stratejilerinde kadınların eğitim, iş yaşamına katılım gibi konularda güçlendirilerek toplumsal hayata karışmasının yanı sıra, toplumun bir bütün olarak zihniyet değişimi sürecine girmesi yönünde de çaba harcanması gerekiyor

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ 06 KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Sosyal Araştırmalar Merkezi USAK RAPOR NO: 11-06 Dilek Karal Eylül 2011 Korkmadan Öğrenmek: Okul ve Okul

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2010 Yılı Gençlerin İşsizlik ve İstihdam İstatistikleri İstatistik Kurumu (TÜİK) Hanehalkı İşgücü İstatistikleri veri tabanı 2010 yılı sonuçlarına göre ülkemizde gençlerin

Detaylı

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ

KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ 06 KORKMADAN ÖĞRENMEK OKUL ve OKUL ÇEVRESİ GÜVENLİĞİ ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Sosyal Araştırmalar Merkezi USAK RAPOR NO: 11-06 Dilek Karal Eylül 2011 Korkmadan Öğrenmek: Okul ve Okul

Detaylı

DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7

DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7 DOĞURGANLIĞI BELİRLEYEN DİĞER ARA DEĞİŞKENLER 7 Banu Akadlı Ergöçmen ve Mehmet Ali Eryurt Bu bölümde gebeliği önleyici yöntem kullanımı dışında kadının gebe kalma riskini etkileyen temel faktörler incelenmektedir.

Detaylı

Kadın işçiler. Dr. Nilay ETİLER Kocaeli Üniversitesi

Kadın işçiler. Dr. Nilay ETİLER Kocaeli Üniversitesi Kadın işçiler Dr. Nilay ETİLER Kocaeli Üniversitesi Toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü İkincil konum Hizmet ve bakım ağırlıklı işler Doğurganlık özelliği Küresel Cinsiyet Eşitsizliği raporu 124. sırada

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

Kadınlar kimsenin namusu değildir

Kadınlar kimsenin namusu değildir Kadınlar kimsenin namusu değildir Son dönemlerde medyada namus cinayetlerine sıkça rastlanmaya başlandı. Kadınlarımız vahşice öldürüldü. Bu tür insan hakları ihlallerinin yapıldığı olaylar karşısında sessiz

Detaylı

Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler

Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler Erken Yaşlardaki Evlilikler ve Gebelikler Banu Akadlı Ergöçmen, Prof.Dr. İlknur Yüksel Kaptanoğlu, Doç.Dr. 20 Mart 2015 Erken Evlilik/Çocuk Yaşta Evlilik Çocuk yaşta evlilik, fiziksel, fizyolojik ve psikolojik

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Nitekim işsizlik, ülkemizin çözümlenemeyen sorunları arasında baş sırada yer alıyor.

Nitekim işsizlik, ülkemizin çözümlenemeyen sorunları arasında baş sırada yer alıyor. Ekonomi İyileşiyor, İşsizlik Artıyor Hande UZUNOĞLU Şubat ayında Türkiye İstatistik Kurumu nun yayınladığı hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarının ardından işsizlik yine Türkiye nin gündemine yerleşti.

Detaylı

25 KASIM KADINA YÖNELİK ŞİDDETE KARŞI DAYANIŞMA GÜNÜ

25 KASIM KADINA YÖNELİK ŞİDDETE KARŞI DAYANIŞMA GÜNÜ 25 KASIM KADINA YÖNELİK ŞİDDETE KARŞI DAYANIŞMA GÜNÜ BODRUM KENT KONSEYİ KADIN MECLİSİ 25 KASIM KADINLARA YÖNELİK ŞİDDETE KARŞI ULUSLARARASI MÜCADELE VE DAYANIŞMA GÜNÜ BASIN BÜLTENİ: Mirabel kız kardeşler,

Detaylı

KADINLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE STATÜLERİ 3

KADINLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE STATÜLERİ 3 KADINLARIN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE STATÜLERİ 3 Attila Hancıoğlu ve Banu Akadlı Ergöçmen Bu bölümde, Türkiye de kadınların durumuna ilişkin bilgi verilmesi amaçlanmaktadır. Bölümde yer alan bilgiler, üreme

Detaylı

KADIN DOSTU KENTLER - 2

KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde

Detaylı

Araştırma Notu 14/163

Araştırma Notu 14/163 g Araştırma Notu 14/163 7 Mart 2014 REİSİ KADIN OLAN HER DÖRT HANEDEN BİRİ YOKSUL Gökçe Uysal * ve Mine Durmaz ** Yönetici özeti Gerek toplumsal cinsiyet eşitliği gerekse gelecek nesillerin fırsat eşitliği

Detaylı

Türkiye de Kadınların Sağlığı

Türkiye de Kadınların Sağlığı + Pratisyen Hekimlik Kongresi 16-18 Mayıs 2015 İstanbul Türkiye de Kadınların Sağlığı Prof. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Üyesi + Zaman: 2015

Detaylı

EVLİLİK Mİ EVCİLİK Mİ?

EVLİLİK Mİ EVCİLİK Mİ? EVLİLİK Mİ EVCİLİK Mİ? ERKEN ve ZORLA EVLİLİKLER ÇOCUK GELİNLER ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Dilek Karal Elvan Aydemir Sosyal Araştırmalar Merkezi USAK RAPOR NO: 11-08 Ekim 2011 Evlilik mi

Detaylı

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler

Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Manisa İl merkezinde Yaşayan Kadınların Aile İçi Şiddete İlişkin Görüşleri, Deneyimleri ve Etkileyen Faktörler Celal Bayar Üniversitesi kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (CBÜKAM) Araştırmanın

Detaylı

Temel Sosyo-Ekonomik Göstergeler

Temel Sosyo-Ekonomik Göstergeler STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI Temel Sosyo-Ekonomik Göstergeler Güncelleme: Ocak 2013, ANKARA I. Sosyo Demografik Göstergeler 1.1. Nüfusun Yaş Gruplarına Göre Dağılımı 1.2. Nüfusun Cinsiyete Göre Dağılımı

Detaylı

DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6

DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6 DÜŞÜKLER VE ÖLÜ DOĞUMLAR 6 Sabahat Tezcan ve Alanur Çavlin Bozbeyoğlu Bu bölümde isteyerek düşükler, kendiliğinden düşükler ve ölü doğumlara ilişkin bulgular sunulmaktadır. Ölü doğumlar ve kendiliğinden

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları,

Detaylı

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular

Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular PLATFORM NOTU'15 / P-3 Yayınlanma Tarihi: 05.02.2015 * Kayıtdışı İstihdama Dair Yanıtlanmayı Bekleyen Bazı Sorular Cem Başlevent 1 YÖNETİCİ ÖZETİ Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, kayıtdışı

Detaylı

Araştırma Notu 17/212

Araştırma Notu 17/212 Araştırma Notu 17/212 18 Mayıs 2017 15-19 YAŞ ARASINDAKİ 850 BİN GENÇ NE İŞGÜCÜNDE NE EĞİTİMDE Gökçe Uysal * ve Selin Köksal ** Yönetici Özeti 2014 ve 2015 Hanehalkı İşgücü Anketi verileri kullanılarak

Detaylı

Araştırma Notu 16/191

Araştırma Notu 16/191 Araştırma Notu 16/191 7 Mart 2016 REİSİ KADIN OLAN 1,2 MİLYON HANE YOKSUNLUK İÇİNDE YAŞIYOR Gökçe Uysal * ve Mine Durmaz ** Yönetici özeti Gerek toplumsal cinsiyet eşitliği gerekse gelecek nesillerin fırsat

Detaylı

HIV/AIDS E İLİŞKİN BİLGİ 13

HIV/AIDS E İLİŞKİN BİLGİ 13 HIV/AIDS E İLİŞKİN BİLGİ 13 A. Sinan Türkyılmaz, Turgay Ünalan ve H. Yaprak Civelek TNSA-2003 de cinsel yolla bulaşan hastalıklara (CYBH), özellikle AIDS e ilişkin bilgi düzeyini belirlemek üzere sorular

Detaylı

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-VI Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Engellilere

Detaylı

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0

Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 12 Eczacı Profili-1998-2007 II. 1998 ARAŞTIRMASI BULGULARI ll.l.toplumsal VE EKONOMİK ÖZELLİKLER Katılımcının Yaşı n % 21-30 114 21.6 31-40 152 28.8 41-50 208 39.5 51+ 53 10.1 TOPLAM 527 100.0 Tabloda

Detaylı

KADIN DOSTU AKDENİZ PROJESİ

KADIN DOSTU AKDENİZ PROJESİ KADIN DOSTU AKDENİZ PROJESİ CİNSİYET TEMELLİ AYRIMCILIK VE TOPLUMDA KADININ YERİ ONLİNE KİTAPÇIĞI Akdeniz Üniversitesi Uluslararası Gençlik Topluluğu 2015-2016 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Kadın Dostu Akdeniz

Detaylı

NÜKLEER SİLAHLAR ARAŞTIRMASI - SONUÇ RAPORU RAŞTIRMASI - S

NÜKLEER SİLAHLAR ARAŞTIRMASI - SONUÇ RAPORU RAŞTIRMASI - S NÜKLEER SİLAHLAR ARAŞTIRMASI RAŞTIRMASI - S V.01A - 18 HAZİRANH 2004 - SONUÇ RAPORU Nükleer Silahlar Araştırması - Sonuç Raporu v.01a - 18 Haziran 2004 Proje Ekibi Güçlü Atılgan Proje Sorumlusu Infakto

Detaylı

Proje Adı: Türkiye Akademisinde Toplumsal Cinsiyet Algısı ve Yansımaları. Araştırma Şirketi Araştırma Veren Veri Toplama Firması

Proje Adı: Türkiye Akademisinde Toplumsal Cinsiyet Algısı ve Yansımaları. Araştırma Şirketi Araştırma Veren Veri Toplama Firması Proje Adı: Türkiye Akademisinde Toplumsal Cinsiyet Algısı ve Yansımaları Araştırma Şirketi Araştırma Veren Veri Toplama Firması Araştırmanın Künyesi Kullanılan yöntem(ler) Kalitatif Kantitatif Diğer (açıklayınız)

Detaylı

Ekonomik Rapor Kaynak: TÜİK. Grafik 92. Yıllara göre Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği /

Ekonomik Rapor Kaynak: TÜİK. Grafik 92. Yıllara göre Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / Grafik 92. Yıllara göre Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi Erkek nüfus için, doğuşta beklenen yaşam süreleri 2000-2009 yılları arasında incelendiğinde 2000 yılında 68,1 yıl olan beklenen yaşam süresi 2001-2007

Detaylı

TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Hamit BİRTANE Uzman Mart 2012 TRC2 BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK ORANI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Günümüz ekonomilerinin en büyük sorunlarından biri olan

Detaylı

2011 KADIN İSTATİSTİKLERİ

2011 KADIN İSTATİSTİKLERİ 2011 İSTATİSTİKLERİ PARLAMENTO SEÇİM YILI PARLAMENTODAKİ MİLLETVEKİLİ MİLLETVEKİLİ İÇİNDEKİ PAY ( ) 1935 395 18 4.6 1943 435 16 3.7 1950 487 3 0.6 1957 610 8 1.3 1965 450 8 1.8 1973 450 6 1.3 1991 450

Detaylı

Tablo 41. 2011 Yılında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey-1 e göre Bireylerin Bilgisayar ve İnternet Kullanım Oranı

Tablo 41. 2011 Yılında İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey-1 e göre Bireylerin Bilgisayar ve İnternet Kullanım Oranı 1.9 Hanehalklarında Bilişim Teknolojileri Kullanımı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına göre, 2011 yılında Türkiye genelinde internete erişim imkânı olan hanehalkı oranı %42,9

Detaylı

Kütahya nın Sosyo-Ekonomik Göstergeleri

Kütahya nın Sosyo-Ekonomik Göstergeleri Kütahya nın Sosyo-Ekonomik Göstergeleri Dr. Mehmet AKYOL Manisa Bölge Müdürü Sunum İçeriği Nüfus Demografik Yapı Eğitim Kültür Sağlık İşgücü Sanayi Dış Ticaret Tarım Motorlu Taşıtlar Enerji Çevre Nüfus

Detaylı

Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi

Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi Mevsimlik Çalışma Arttı, İşsizlik Azaldı: Nisan, Mayıs, Haziran Dönemi HAZIRLAYAN.0. Prof. Dr. Mustafa DELİCAN İnsan Kaynakları Araştırma Merkezi Doç. Dr. Levent ŞAHİN - İnsan Kaynakları Araştırma Merkezi

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi Konusunda Sağlanan Gelişmelerde Hukukun Rolü Deniz ÇELİK *

Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi Konusunda Sağlanan Gelişmelerde Hukukun Rolü Deniz ÇELİK * Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi Konusunda Sağlanan Gelişmelerde Hukukun Rolü Deniz ÇELİK * Şiddet toplumun her kesiminde karşımıza çıkan bir sorun olduğu gibi kadın ve erkek eşitsizliğine

Detaylı

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler

Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler Uluslararası Öğrencilerin Ülke ve Üniversite Seçimlerini Etkileyen Faktörler İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ Yüksek Öğretim Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Fakültesi 2 Giriş Dünyadaki hızlı

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet TEMEL Kadına yönelik şiddetin tanımlanması: Fiziksel şiddet? Duygusal şiddet? Ekonomik şiddet? Cinsel şiddet? İhtiyaç- Hizmet

Detaylı

KALKINMANIN SÜREKLİLİĞİ KALİTELİ BEŞERİ SERMAYE İLE MÜMKÜN

KALKINMANIN SÜREKLİLİĞİ KALİTELİ BEŞERİ SERMAYE İLE MÜMKÜN 2016 TEMMUZ AĞUSTOS - SEKTÖREL KALKINMANIN SÜREKLİLİĞİ KALİTELİ BEŞERİ SERMAYE İLE MÜMKÜN Bilişim teknolojilerinin ucuzlaması ve yaygınlaşması bilgi akışını hızlandırdı. Bunun sonucunda da yoğun bilgi

Detaylı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı

Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Türkiye de işsizler artık daha yaşlı Esen Çağlar, Ozan Acar, Haki Pamuk Mart 2007 2001 krizinden günümüze Türkiye ekonomisinde iki önemli yapı değişikliği birlikte yaşanmıştır. Bir yandan makroekonomik

Detaylı

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM

GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM GENEL SOSYOEKONOMİK GÖRÜNÜM 2014 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı na göre Afyonkarahisar ın nüfusu 706.371 dir ve ülke genelinde 31. sıradadır. Bu nüfusun 402.241 i il ve ilçe merkezlerinde, 304.130 u ise

Detaylı

İsmet Koç ve Erhan Özdemir

İsmet Koç ve Erhan Özdemir DOĞURGANLIK 4 İsmet Koç ve Erhan Özdemir Bu bölüm, günümüzdeki ve tamamlanmış doğurganlığın düzeyi, örüntüsü ve değişimi ve ilgili göstergeleri incelemenin yanında, doğum aralıklarını, doğurganlığa başlama

Detaylı

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek

81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek 81 İl için Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi Ülker Şener & Hülya Demirdirek TEPAV, 2014 2 Neden bu çalışmaya ihtiyaç duyduk? Kadınların durumunu il düzeyinde ortaya koyacak cinsiyete duyarlı verinin

Detaylı

Türkiye de Kadınların İç Göç Örüntüsü ve İç Göç Nedenleri

Türkiye de Kadınların İç Göç Örüntüsü ve İç Göç Nedenleri Türkiye de Kadınların İç Göç Örüntüsü ve İç Göç Nedenleri Doç. Dr. Mehmet Ali Eryurt Ar. Gör. Ayşe Abbasoğlu Özgören Ar. Gör. Zehra Yayla Melek Özgür Duman 0 Eylül 205, Hilton Hotel, Ankara Neden Kadın

Detaylı

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014 KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014 2014 yılında Kadın Dayanışma Vakfı Danışma Merkezi ne 354 kadın başvurdu. 101 kadın yüz yüze başvuru yaparken,

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 KADINA YÖNELİK ŞİDDET 2 Şiddet Nedir? Sahip olunan güç veya kudretin, yaralanma ve

Detaylı

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri

Türkiye de Doğurganlık Tercihleri 2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Çalışması Türkiye de Doğurganlık Tercihleri Dr. Pelin Çağatay Melike Saraç Emre İlyas Prof. Dr. A. Sinan Türkyılmaz 10 Eylül 2015, Hilton Oteli, Ankara

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA. Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA. Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları Aile içi Şiddetle Mücadele İçin Kadın Konukevleri Projesi nin açılış

Detaylı

22 İL. Hane Ziyaretleri 2015 Raporu

22 İL. Hane Ziyaretleri 2015 Raporu 22 İL Hane Ziyaretleri 2015 Raporu 2015 yılı içerisinde Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunan 22 ilde 22864 kadın evlerinde ziyaret edilerek onlara aileleri, evlilikleri ve çocuklarıyla ilgili

Detaylı

City Security Group STADYUM GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI

City Security Group STADYUM GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI City Security Group STADYUM GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI Ağustos 2013 Araştırma Künyesi PROJE ADI ARAŞTIRMA EVRENİ AMAÇ SAHA ÇALIŞMASI ÖRNEKLEM SAYISI CSG STADYUM GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMASI İstanbul da Yaşayan 18

Detaylı

AB PROGRAMLARI VE TÜRKİYE

AB PROGRAMLARI VE TÜRKİYE AB PROGRAMLARI VE TÜRKİYE Çisel İLERİ 13 Ocak 2017 İKV Kamuoyu Araştırması 2016 Araştırmanın Künyesi: Nisan 2016 Türkiye genelinde 18 il 1254 katılımcı 7 bölge Araştırmayı nerede yaptık? AB yi duydunuz

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2014, No: 90

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2014, No: 90 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2014, No: 90 i Bu sayıda; 2014 Ocak ayı İşgücü ve İstihdam Verileri değerlendirilmiştir. i 1 2014 ün ilk ayında gerçek işsiz sayısı 4 milyon 924 bin

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ YILLIK 2014 (SAYI: 32)

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ YILLIK 2014 (SAYI: 32) TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ YILLIK 2014 (SAYI: 32) (2014 Yıllık TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) AÇIKLAMA TÜİK, Şubat 2014 döneminden itibaren Hanehalkı İşgücü İstatistikleri nde yeni zaman serisi

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ İNTİHAR RAPORU 24. 09.2014 GİRİŞ: En basit anlamda insanın kendi

Detaylı

Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Projesi

Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Projesi Eğitimde ve Toplumsal Katılımda Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Projesi 2005-2008 Gerçekleştirmek istediğimiz hedeflerimiz var... Birleşmiş Milletler Bin Yıl Hedefleri: Tüm kız ve erkek çocuklarının ücretsiz,

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Şiddet. Tanımı. İstanbul Sözleşmesi

Şiddet. Tanımı. İstanbul Sözleşmesi Şiddet Tanımı Kadınlara yönelik şiddet; bir insan hakları ihlali ve kadınlara yönelik ayrımcılığın bir biçimi olarak anlaşılmaktadır ve ister kamusal ister özel alanda meydana gelsin, kadınlara fiziksel,

Detaylı

TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ

TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ TABLOLAR VE ŞEKİLLER LİSTESİ BÖLÜM 1 GİRİŞ Tablo 1.1 Hanehalkı ve kişi görüşmelerinin sonuçları...15 BÖLÜM 2 HANEHALKI NÜFUSU VE KONUT ÖZELLİKLERİ Tablo 2.1 Yaş, yerleşim yeri ve cinsiyete göre hanehalkı

Detaylı

EFA 2009 Küresel İzleme Raporu. Eşitsizliklerin Üstesinden Gelmek: Yönetişim. EFA Hedeflerindeki İlerleme ve Önemli Noktalar

EFA 2009 Küresel İzleme Raporu. Eşitsizliklerin Üstesinden Gelmek: Yönetişim. EFA Hedeflerindeki İlerleme ve Önemli Noktalar EFA 2009 Küresel İzleme Raporu Eşitsizliklerin Üstesinden Gelmek: Yönetişim EFA Hedeflerindeki İlerleme ve Önemli Noktalar EFA 2009 Raporu na göre; iyi bir yönetişim ile okula kayıt oranları artabilir,

Detaylı

- Dünya'da aile içi şiddet: - Yanlış İnanış: "Aile içi şiddet sanıldığı kadar yaygın değildir."

- Dünya'da aile içi şiddet: - Yanlış İnanış: Aile içi şiddet sanıldığı kadar yaygın değildir. - Yanlış İnanış: "Aile içi şiddet sanıldığı kadar yaygın değildir." - Gerçek: Dünya üzerinde her ırk ve ülkeden dört aileden birinde aile içi şiddet görülür. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumunun yaptırdığı

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR Prof. Dr. Yıldız Ecevit ODTÜ Kadın Çalışmaları ABD Başkanı ODTÜ Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Denizli Sanayi Odası,D&S for DWE AB Hibe Projesi Meslek Sahibi kadınlar

Detaylı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Nisan2011 N DEĞERLENDİRMENOTU 2008 Krizinin Kadın ve Erkek İşgücüne Etkileri Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2011 N201127 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Dinççağ 1 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Hasan Çağlayan Dündar 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri 2008 Krizinin

Detaylı

ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME ġanliurfa DA ĠġSĠZLĠK ORANI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Hamit BĠRTANE Uzman Ekim 2011 % T. C. ġanliurfa DA ĠġSĠZLĠK ORANI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Günümüz ekonomilerinin en büyük sorunlarından biri olan

Detaylı

İSO Kadın Sanayiciler Platformu 8 MART MANİFESTOSU

İSO Kadın Sanayiciler Platformu 8 MART MANİFESTOSU İSO Kadın Sanayiciler Platformu 8 MART MANİFESTOSU 1- Kadın istihdamı özendirilmeli Sorun: Gelişmiş ülkelerin çoğunda kadınların işgücüne katılım oranları yüzde 60-80 aralığında. Gelişmekte olan ülkelerde

Detaylı

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ. NÜFUS ve KENTLEŞME

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ. NÜFUS ve KENTLEŞME TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ NÜFUS ve KENTLEŞME 211 İÇİNDEKİLER 1.NÜFUS... 1 1.1. Nüfus Büyüklüğü, Nüfus Yoğunluğu ve Nüfus Artış Hızı... 3 1.2. Yaş ve Cinsiyet Dağılım Özellikleri... 8 1.2.1. Nüfusun

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ EĞİTİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Doç. Dr. Sedat UÇAR, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Tuba DEMİRCİOĞLU, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Mehmet Akif Davarcı;

Detaylı

ÇALIŞMA HAYATINDA KADINLAR: DAHA ÇOK ÇALIŞIYOR, DAHA AZ KAZANIYOR

ÇALIŞMA HAYATINDA KADINLAR: DAHA ÇOK ÇALIŞIYOR, DAHA AZ KAZANIYOR EMEK ARAŞTIRMA RAPORU: ÇALIŞMA HAYATINDA KADINLAR: DAHA ÇOK ÇALIŞIYOR, DAHA AZ KAZANIYOR (Mart-2017) Bu çalışmayı, 8 Mart ı yaratan, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü nü bize armağan eden ve hayatın her

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

Mobbing Araştırması. Haziran 2013

Mobbing Araştırması. Haziran 2013 Mobbing Araştırması Haziran 2013 Araştırma Hakkında 2013 Haziran ayında PERYÖN ve Towers Watson tarafından düzenlenen Mobbing Araştırması na çeşitli sektörlerden 143 katılımcı veri sağlamıştır. Ekteki

Detaylı

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır.

oranları genel yapıyla benzerlik göstermekte ve yüzde 24,4 ile Orta Doğu dışındaki ülkelere göre oldukça düşük bir seviyede bulunmaktadır. YÖNETİCİ ÖZETİ Türkiye de kadınların işgücüne katılımı 2008 yılı itibariyle yüzde 24 tür. Bu oranla Türkiye, Ortadoğu ülkeleriyle aynı grupta yer alırken Güney Avrupa ile Latin Amerika ülkelerinin, hatta

Detaylı

Kadınların Çok Yönlü Güçlendirilmesi Projesi

Kadınların Çok Yönlü Güçlendirilmesi Projesi Kadınların Çok Yönlü Güçlendirilmesi Projesi Kadınların Çok Yönlü Güçlendirilmesi Projesi Okuryazarlık ve Cinsiyet Eşitliği Konusunda Türkiye'nin Gerçekleri Okuryazarlık ve eğitimin ülkelerin ekonomik

Detaylı

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TRC 2 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR?

ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TRC 2 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? YEREL KALKINMA POLİTİKALARINDA FARKLI PERSPEKTİFLER TRC2 BÖLGESİ ULUSAL ÖLÇEKTE GELIŞME STRATEJISINDE TRC 2 BÖLGESI NASIL TANIMLANIYOR? BÖLGESEL GELIŞME ULUSAL STRATEJISI BGUS Mekansal Gelişme Haritası

Detaylı

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ CEDAW Nedir? CEDAW sekiz temel Birleşmiş Milletler insan hakları sözleşmesinden biridir. BM İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMELERİ Medeni ve Siyasi

Detaylı

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI

EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI D EVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ EKİM 2011 HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİ SONUÇLARI Devlet Planlama Örgütü İstatistik ve Araştırma Dairesi tarafından Ekim 2011 tarihinde uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre,

Detaylı

TÜRKİYE DE KADIN İSTİHDAMI

TÜRKİYE DE KADIN İSTİHDAMI TÜRKİYE DE KADIN İSTİHDAMI Prof.Dr.Yıldız Ecevit O.D.T.Ü. Sosyoloji Bölümü Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı Başkanı 7 MART 2011 ATILIM ÜNİVRESİTESİ ANKARA TÜRKĠYE NĠN KADIN-ERKEK EġĠTLĠĞĠ KARNESĠ ÇOK ZAYIF!

Detaylı

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR

YAŞAM BOYU DÖNEMLERİNE GÖRE KADIN CİNSİYETİNİN KARŞILAŞTIĞI SORUNLAR / OLAYLAR Bir insan hakları ihlali olan kadına yönelik şiddet gelir, eğitim düzeyi fark etmeksizin farklı toplum ve kültürlerin yaşadığı ortak bir sorundur ve dünyadaki bütün kadınlar kocaları, babaları, kardeşleri

Detaylı

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ

Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ Türkiye de Kadın İstihdam Sorununa Çözümler LİZBON SÜRECİ ve KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Kongresi Ankara, 25 Ağustos 2008 Y.Doç.Dr. İpek İlkkaracan İstanbul Teknik Üniversitesi Kadının

Detaylı

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1

Türkiye nin Gizli Yoksulları 1 PLATFORM NOTU'14 / P-1 Yayınlanma Tarihi: 11.03.2014 * Türkiye nin Gizli ları 1 Thomas Masterson, Emel Memiş Ajit Zacharias YÖNETİCİ ÖZETİ luk ölçümü ve analizine yeni bir yaklaşım getiren iki boyutlu

Detaylı

KONYA-KARAMAN YAŞAM MEMNUNİYETİ DEĞERLENDİRMESİ

KONYA-KARAMAN YAŞAM MEMNUNİYETİ DEĞERLENDİRMESİ DEĞERLENDİRME NOTU: Yasemin KARADENİZ YILMAZ Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, İstatistikçi KONYA-KARAMAN YAŞAM MEMNUNİYETİ DEĞERLENDİRMESİ 27.06.2014 DEĞERLENDİRME NOTU:

Detaylı

KAPSAYICI EĞİTİM. Kapsayıcı Eğitimin Tanımı Ayrımcılığa Neden Olan Faktörler

KAPSAYICI EĞİTİM. Kapsayıcı Eğitimin Tanımı Ayrımcılığa Neden Olan Faktörler KAPSAYICI EĞİTİM Kapsayıcı Eğitimin Tanımı Ayrımcılığa Neden Olan Faktörler Sınıfında Yabancı Uyruklu Öğrenci Bulunan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Eğitimi 1 Kapsayıcı Eğitim Eğitimde kapsayıcılık

Detaylı

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE

TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Yıl: 24 Sayı:87 Nisan 2010 9 Güncel TÜİK in YOKSULLUK ANALİZLERİ ÜZERİNE Sıddık Ensari TÜİK periyodik olarak 2002 yılından beri düzenli bir şekilde yaptığı Hanehalkı Bütçe Anketleri sonuçlarını esas alan

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ STRATEJİK PLANI

GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ STRATEJİK PLANI GAZİ ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ 2007 2010 STRATEJİK PLANI 1. GİRİŞ 1982 yılında kurulan İlişkiler Bölümümüzün 2007 2010 yılları stratejik plan ve hedeflerini ortaya koymayı amaçlayan bu

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

Amasya da Kadın İstihdamının Artırılmasına Destek Projesi (KADES) Kadın Emeği Konferansı Kadın istihdamı 3 Mayıs 2011 Ankara

Amasya da Kadın İstihdamının Artırılmasına Destek Projesi (KADES) Kadın Emeği Konferansı Kadın istihdamı 3 Mayıs 2011 Ankara Kadın Emeği Konferansı Kadın istihdamı 3 Mayıs 2011 Ankara TEPAV Binası, 3.Kat Konferans Salonu (TEPAV Binası, TOBB Üniversitesi Kampüsü,Söğütözü Cad.No:43 Söğütözü/ANKARA) Kadın Emeği Konferansı Kavramsal

Detaylı

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış

2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış 2050 ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış Prof. Dr. Yüksel KAVAK Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi TÜSİAD / UNFPA İstanbul, 5 Kasım 2010 1 Ana tema: Nüfusbilim ve Yönetim Çalışmanın

Detaylı

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI

KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI KURAN IN ANLAMI İLE BULUŞMAK ARAŞTIRMASI Kasım 2007 İÇİNDEKİLER Metodoloji I. Araştırmanın Metodoloji ve Örneklemin Yapısı II. Örneklemin Mezhep Bağlılığı ile İlgili Yapısı III. Dindarlık Algısı IV. Din

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

KADININ İNSAN HAKLARI YENİ ÇÖZÜMLER DERNEĞİ Kuruluş: Ocak 2012

KADININ İNSAN HAKLARI YENİ ÇÖZÜMLER DERNEĞİ Kuruluş: Ocak 2012 KADININ İNSAN HAKLARI YENİ ÇÖZÜMLER DERNEĞİ Kuruluş: 1993 Ocak 2012 Biz kimiz? Kadının İnsan Hakları Yeni Çözümler Derneği (KİH-YÇ), Türkiye de ve dünyada kadınların insan haklarını savunmak ve hayata

Detaylı

1. SOSYAL SERMAYE 1. (1) (2) 2. (3). (4) 3. (5) (6) 4.

1. SOSYAL SERMAYE 1. (1) (2) 2. (3). (4) 3. (5) (6) 4. 1. SOSYAL SERMAYE 1. Sosyal sermaye OECD tarafından grup içerisinde ya da gruplar arasında işbirliğini kolaylaştıran anlayışlar, paylaşılan değerler, normlarla birlikte ağlar olarak tanımlanmaktadır (1).

Detaylı

AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE

AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE AB MALİ YARDIMLARI VE TÜRKİYE Eskişehir Sanayi Odası 25 Kasım 2015 Mali Yardımlar IPA Fonları 2014-2020 Döneminde 4.453,9 milyon avro Ana yararlanıcı kamu, bakanlıklar Türkiye AB Programları Toplam bütçe

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

Sivil Yaşam Derneği. 4. Ulusal Gençlik Zirvesi Sonuç Bildirgesi

Sivil Yaşam Derneği. 4. Ulusal Gençlik Zirvesi Sonuç Bildirgesi Sivil Yaşam Derneği 4. Ulusal Gençlik Zirvesi Sonuç Bildirgesi GİRİŞ Sivil Yaşam Derneği 21-23 Ekim 2016 tarihleri arasında Konya da 4. Ulusal Gençlik Zirvesi ni düzenlemiştir. Zirve Sürdürülebilir Kalkınma

Detaylı