İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OHSAS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ VE BİR İNŞAAT FİRMASINDA UYGULANMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OHSAS 18001 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ VE BİR İNŞAAT FİRMASINDA UYGULANMASI"

Transkript

1 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OHSAS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ VE BİR İNŞAAT FİRMASINDA UYGULANMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İnş. Müh. Ali İRİ Anabilim Dalı: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ Programı : YAPI MÜHENDİSLİĞİ EYLÜL 2007

2 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OHSAS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ VE BİR İNŞAAT FİRMASINDA UYGULANMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ İnş. Müh. Ali İRİ ( ) Tezin Enstitüye Verildiği Tarih : 6 Eylül 2007 Tezin Savunulduğu Tarih : 10 Eylül 2007 Tez Danışmanı : Diğer Jüri Üyeleri Yrd.Doç.Dr. Uğur MÜNGEN Dr. Akın ERİŞKON (İ.T.Ü.) Dr. Erdoğan YILMAZ (Y.T.Ü.) EYLÜL 2007

3 ÖNSÖZ Mesleki kariyerimde Proje Yönetimi konuları nda kendimi ve mesleğimi geliştirmek istemem inş aat mühendisliğine bakı şımı değiştirmiş ve yüksek lisans yapma kararı mda etkili olmuş tur. Bu karar doğrultusunda Proje Yönetimi konuları ndaki bilgilerimi yüksek lisans sürecinde değerli hocalarımı n desteğiyle daha da ileriye taş ı ma fı rsatı buldum. Özellikle çalı ş maları m boyunca beni yönlendiren, anlayı ş ı nı ve hoş görüsünü esirgemiyen hocam Yrd.Doç.Dr.Uğur MÜNGEN e teş ekkür ederim. Yurt dı şında bulunduğum dönemlerde yardımları nı esirgemeyen ve en yoğun dönemlerinde bile desteğini sürdüren değerli dostum Evren DEMİ RYÜREK e teş ekkür ederim. Ayrı ca her zaman örnek aldı ğım ve baş arıları yla gurur duyduğum dostum Mehmet Nuri ÇANKAYA ya ve bugünlere gelmemi sağlayan ve beni yetiştiren aileme teş ekkür ederim. Ve son olarak çalı ş ma hayatı m ve tez çalı ş mam boyunca yaş adı ğım zorluklarda desteğini esirgemeyen her zaman yanı mda olan sevgili eş im İ pek e özellikle teşekkür ederim. Mayı s, 2007 İ nş.müh. Ali İ Rİ ii

4 İÇİNDEKİLER KISALTMALAR TABLO LİSTESİ ŞEKİL LİSTESİ SEMBOL LİSTESİ ÖZET SUMMARY vı vıı vııı ıx x xı 1. GİRİŞ İş Sağlığı Ve Güvenliği Kavramları İş Güvenliği Kavramı İşçi, İşveren, İş Yeri Kaza Kavramı ve İş Kazası Teknik Açıdan İş kazası Kavramı Hukuksal Açıdan İş Kazası Kavramı Meslek Hastalığı Kavramı Geçici İş Göremezlik, Sürekli İş Göremezlik, Malullük Kavramları Türkiye`deki İş Güvenliği Mevzuatı 9 2. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KARŞILAŞTIRMA ÖLÇÜTLERİ VE KONUN ÖNEMİ Kaza, Olay, Meslek Hastalığı Araştırma ve İstatistik Kayıt Oluşturulması Kaza, Olay, Meslek Hastalığı Kayıt Analizleri Kaza Sıklığı Kaza Tekrarlama Oranı Kaza Sayısı/Prim Ödenen Gün Sayısı Oranı Kaza Sayısı/İşyeri Sayısı Oranı Kaza Ağırlık Oranı Konunun Önemi Türkiye deki İş Kazalarının Sayısal Durumu ve Sosyal Açıdan Önemi İş Kazalarının Neden Olduğu Maddi Kayıplar Dolaysız (Direkt) Maliyetler Dolaylı (İndirekt) Maliyetler : İşgücü Kaybı : Üretim Kaybı : İşyerindeki Maddi Hasarların Giderilmesi Harcamaları : Firmanın Prestij Kaybı : Soruşturma Masrafları : OHSAS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ŞARTLAR OHSAS 18001:İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi İş Sağlığı ve Güvenliği Standartlarının Gelişimi OHSAS İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetim Sisteminin Amacı ve Yararları 39 iii

5 3.2 OHSAS İçeriği Kapsam Atıf yapılan standardlar ve/veya dokümanlar Terimler ve tarifler Kaza Tetkik Sürekli iyileştirme Tehlike Tehlike tanımlaması Olay İlgili taraflar Uygunsuzluk Hedefler İş sağlığı ve güvenliği İSG yönetim sistemi Kuruluş Performans Risk Risk degerlendirmesi Güvenlik Katlanılabilir risk İSG yönetim sistemi unsurları Genel şart İSG Politikası Planlama Uygulama ve işletme Kontrol ve düzeltici faaliyet Yönetimin gözden geçirmesi UYGULAMA PROJESİ TÜRKİYE Proje Hakkında Genel Bilgi OHSAS in Çeşmelervadisi Projesinde Uygulanması Genel Sağlık ve Güvenlik Politikası Planlama Uygulama ve işlem Kontrol ve Düzeltici Faaliyetler Yönetimin Gözden Geçirmesi 96 iv

6 5. RUSYA'da ALIŞVERİŞ MERKEZİ PROJESİ İSG UYGULAMALARI Proje Özellikleri Firmanın İSG Politikası Ana Aktivitelerdeki Tehlikeler ve Alınması Gereken Önlemler Kazı Kazık Çakma Faaliyeti Betonarme İmalatı Betonarme Kalıp Montaj Çalışması Betonarme Demir Montaj Çalışması Beton Pompasıyla Beton Dökülmesi Betonarme İmalatı Sırasında Vibratör Kullanılması Betonarme Kalıpların Sökülmesi Kalıp ve Demirlerin İstiflenmesi Çelik Makas Montajı Çatı Sacı İmalatı Gaz Beton Duvar İmalatı Park Katı Tavan İzolasyonu Vinçler Yurtlar Servis Otobüsleri Soyunma Odaları Şantiye Ofisleri Yemekhaneler Malzeme Stok Ambarları Akaryakıt Depoları Propan Asetilen ve Oksijen Tüplerini Depoladığımız Yerler Isımak Ve Benzeri Isıtıcıların Kullanıldığı İmalat Alanları Evlerde ve Otellerde Yangın Güvenliği SONUÇLAR VE TARTIŞMA 141 KAYNAKLAR 145 EKLER 147 ÖZGEÇMİŞ 166 v

7 KISALTMALAR SSK : Sosyal Sigortalar Kurumu OHSAS : Occupational Health and Safety Assessment Series TS : Türk Standardı İSİG : İş Sağlığı ve İş Güvenliği OHSMS : Occupational Health and Safety Management System DNV : Det Norske Veritas ISO : International Standards Organization TMB : Technical Management Board TSE : Türk Standartları Enstitüsü İSG : İş Sağlığı ve Güvenliği BS 8800 : Guide to occupational health and safety management systems KÇS : Kalite, Çevre ve Sağlık YGG : Yönetim Gözden Geçirme ÇSG : Çevre Sağlığı ve Güvenliği S&G : Sağlık ve Güvenlik TAB : Tablo BS : British Standards vi

8 TABLO LİSTESİ Sayfa No Tablo Yılı iş kazaları sıklık ve ağırlık hızları 16 Tablo 2.2. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerin yaş uruplarına göre dağılımı... Tablo 2.3 İş kazalarının meydana geldiği iş saatlerine göre dağılımı Tablo 4.1 İş öncesi risk değerlendirmesi kılavuz tablosu Tablo A.1 TS 18001, ISO 14001:1996 ve ISO 9001:1994 ile eşleştirme Tablo A.2 TS 18001, ISO 14001:1996 ve ISO 9001:2000 ile eşleştirme TabloB.1 TS dokümanlarıyla ILO-OSH Kılavuzları arasında eşleştirme vii

9 ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1.1 Şekil 1.2 Şekil 2.1 Şekil 2.2 Şekil 2.3 Şekil 2.4 Şekil 3.1 Şekil 3.2 Şekil 3.3 Şekil 3.4 Şekil 3.5 Şekil 3.6 Şekil 4.1 Şekil 4.2 Şekil 4.3 Şekil 4.4 Şekil 4.5 Şekil 5.1 Şekil 5.2 Şekil 5.3 Şekil 5.4 Şekil 5.5 Şekil 5.6 Şekil 5.7 Şekil 5.8 Şekil 5.9 Şekil 5.10 Şekil 5.11 Şekil 5.12 Şekil 5.13 Şekil 5.14 Şekil 5.15 Şekil 5.16 Şekil 5.17 Şekil 5.18 Şekil 5.19 Şekil 5.20 Şekil 5.21 Şekil 5.22 Şekil 5.23 Şekil 5.24 Şekil 5.25 : Domino Etkisi... : Kazaları Oluşturan Ögelerin (Dominoların) Açınımı... : İş kazalarının meydana geldiği iş saatlerine göre dağılım... : İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerin yaş gruplarına göre dağılımı... :İş Kazası Maliyetleri Buz Dağı Örneği... : PUKÖ Döngüsü... : Başarılı bir ISG yönetim sistemi elemanları... : İSG politikası... : Planlama... : Uygulama ve İşletme... : Kontrol ve düzeltici faaliyet... : Yönetimin gözden geçirmesi... : İSG Yönetim Sistemi-Politika.... : İSG Yönetim Sistemi-Risk Değerlendirme... : İSG Yönetim Sistemi- Yasal gerekler... : İSG Yönetim Sistemi- Hedefler... : Şantiye Acil Eylem Paftası... : Yaya Yürüme Yolu... : Kazık Çakma 1... : Kazık Çakma 2... : Korkuluklu Merdiven... : Vinç Çalışması Demir... : Vinç Çalışması Kalıp... : Çivi Batması... : Güvensiz Boşluk Korkuluğu... : Kalıp Taşınması... : Çelik Makas Nakli... : Uyarı Levhası... : Çelik Makas Taşınması... : Paletli Rus Vinci... : Çelik Makas Montajı 1... : Çelik Makas Boyası... : Çelik Makas Montajı 2... : Çelik Makas Montajı 3... : Çatı Sacı Montajı 1... : Gaz Beton Duvar imalatı 1... : Gaz Beton Duvar imalatı 2... : Gaz Beton Duvar imalatı 3... : Park Kati Tavan İzolasyonu... : Paletli Rus Vinci 1... : Paletli Rus Vinci 2... : Mobil Vinç Çalışması... Sayfa No viii

10 SEMBOL LİSTESİ k f k p k i k a k s K A H Tp N Tk : Kaza Tekrarlama Oranı : Kaza Sayı s ı/prim Ödenen Gün Sayı si Oranı : Kaza Sayı s ı/işyeri Sayı sı Oranı : Kaza Ağırlı k Oranı : Kaza Sıklı ğı : Kaza sayisi : Çalı şan İşçi Sayı s ı : Çalı şılan Saat Toplamı : Prim ödenen gün sayı s ı : İşyeri sayı sı : Kaybedilen iş günü sayı s ı ix

11 OHSAS İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ VE BİR İNŞAAT FİRMASINDA UYGULANMASI ÖZET Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) yayınlarına göre, dünyada her yıl 2.2 milyon çalışan işle bağlantılı kazalar ve meslek hastalıkları sonucu hayatını kaybetmektedir. 270 milyon çalışan kazaya ve 160 milyon çalışan meslek hastalığına maruz kalmaktadır. Özellikle ülkemizde meydana gelen kazaların sıklığı, maddi ve manevi kayıpların büyüklüğünün fazla olması ve aynı zamanda yapılan istatiksel çalışmalarda dünya ülkeleri kaza sıralamasında ilk sıralarda yer alması konunun önemini iyice artırmaktadır. Yüksek lisans tezi olarak sunulan bu çalışmada, İş Sağlığı ve Güvenliği, OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ve bir inşaat firmasında uygulanması anlatılacaktır. Altı bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde konuya giriş yapılarak, İş Sağlığı ve Güvenliği kavramları kısaca açıklanmıştır. İkinci bölümde ise İş Sağlığı ve Güvenliği karşılaştırma ölçütlerine ve konunun önemine değinilmiştir. Üçüncü bölümde İş Sağlığı ve Güvenliği standartlarının gelişimi, OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sisteminin şartları,sisteminin amacı ve yararları açıklanmaya çalışılmıştır. Daha sonraki bölümde OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği yönetim sisteminin bir inşaat firmasındaki uygulaması ek alınmış yapılması gerekenler ve gerçekleşen uygulama anlatılmıştır. Değerlendirmenin sonucunda şirketlerin sağlık ve güvenlik yükümlülüklerini etkin bir şekilde yerine getirebilmeleri için etkin bir yönetim sistemine ihtiyaç vardır,uygulamada önemli olan sistemin çalışması ve ihtiyaçlara cevap vermesidir. OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi bu ihtiyacı sağlamak için iskelet bir yapıyı oluşturur. Sistemin esnek bir yapıya ve sürekli gelişime açık olması inşaat firmalarında uygulanabilirliğini atırdığından, fırmalarda riskin indirgenmesini, rekabet avantajıni, ve yasal gerekleri yerine getirmesi gibi avantajları sağlamaktadır. Sonuc olarak OHSAS İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi bir amac değil işimizi kolaylaştırmak için bir arac olup, inşaat firmalarında kolayca uygulanabilir. x

12 OHSAS CCUPATIONAL HEALT AND SAFETY MANAGEMENT SYSTEM AND ITS APPLICATION IN CONSTRUCTION COMPANY SUMMARY According to ILO, every year, 2.2 million employees all around the world die because of accidents and diseases related with work. 270 million employees have accidents, 160 million employees suffer from diseases related with work. In our country, especially the frequency of the accidents, the intensity of losses and as per the statistical studies, having the first place among world countries in terms of accidents, magnify the importance of the subject. In this postgraduate thesis, Health & Safety, OHSAS18001 Occupational Healt and Safety Management System, and applications in a construction company will be told. The first part of the study which consist of six parts is introduction and occupational healt and safety works concepts are briefly explained. Second part is about the comparison criteria and importance of whole subject. In third part, developments of occupational healt and safety works standards, details of OHSAS18001 Occupational Healt and Safety Management System, purpose and benefits of the system are explained. Next part consists of theoretical musts and actual actions about the said system in a construction company. In conclusion, in order for the companies to be able to fulfil their health and safety responsibilities, an efficient management system is required. What matters in applications is feasible continuity of the system and its ability to fulfil the needs/necessities. OHSAS18001 Occupational Healt and Safety Management System is the skeleton to provide aforementioned. Since system s flexibility and being open to continuous development increases the applicability in construction companies, it enables the company to have advantages like reduced risks, increased ability to competition, fulfilling the requirements in the law. As a result, OHSAS18001 Occupational Healt and Safety Management System is not a purpose for us but an easy-to-apply device to make things easier. xi

13 1.Gİ RİŞ 1.1. İş Sağlığı Ve Güvenliği Kavramları İş Sağlığı ve Güvenliği kavramı, tehlikelerin önlenmesinin yanı nda risklerin öngörülmesi, değerlendirilmesi ve bu riskleri tamamen ortadan kaldı rabilmek ya da zararları nı en aza indirebilmek için yapı lacak çalı ş maları içermektedir. Evrensel anlamda İş Sağlığı ve Güvenliği; henüz bir tehlike oluş mamı ş, i ş letmede bir arı za oluş mamı ş ken bile işletmede oluş abilecek tehlikelerin ve risklerin öngörülerek bunları n kabul edilebilir olup olmadı ğına karar verme çalı ş maları nı da beraberinde getirmektedir ve konuyu proaktif yaklaşımla ele almaktadır [1, s.5]. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) İş Sağlığı ve Güvenliğini, Tüm mesleklerde iş çilerin bedensel, ruhsal, sosyal iyilik durumları nı en üst düzeye ulaş tırmak, bu düzeyde sürdürmek, iş çilerin çalı ş ma koş ulları yüzünden sağlıkları n ı n bozulması nı önlemek, iş çileri çalıştırılmaları sı rası nda sağlığa aykı r ı etmenlerden oluş an tehlikelerden korumak, iş çileri fizyolojik ve psikolojik durumları na en uygun mesleksel ortamlara yerleştirmek ve bu durumları na en uygun mesleksel ortamlara yerleştirmek ve bu durumları sürdürmek, özet olarak iş in insana ve her insanın kendi işine uyumunu sağlamak olarak tanı mlamı ş t ı r. İş sağlığı ve güvenliği denildiğinde genel anlamda yalnı zca çalışanları n değil tüm iş letmenin ve üretimin güvenliğinin 1

14 düş ünülmesi gerekir. Bu üç ayrı alandaki çalı ş maları n birlikte mevcut olması halinde çalı şanların güvenliğini tam olarak sağlamak mümkün olacaktı r[1, s.5].. İşçilerin iş kazaları na uğramalarını ve meslek hastalı klarına tutulmaları nı önlemek, sağlıklı ve güvenli çalı ş ma ortamı n ı oluş turmak için alı nması gereken önlemler dizisine iş sağlığı ve güvenliği diyebiliriz. İş Sağlığı ve Güvenliği (İ SG); İşyerlerinde iş in yürütülmesi s ı rası nda, çeş itli nedenlerden kaynaklanan sağlığa zarar verebilecek koş ullardan korunmak amacı yla yapı lan sistemli ve bilimsel çalışmalardı r. İ SG; tı bbı n, tekniğin ve bir çok bilim (Fizik, Kimya, Mühendislik, Sosyoloji, Psikoloji, Hukuk, Sosyal Politika vb.) Dalları nın ilgi alanı na giren multisektöreyel bir çalışma alanı dır. Tüm sektörlerdeki amaç, çalı şanları korumak, i ş letme ve üretim güvenliğini sağlamaktır [21, s.10] İş Güvenliği Kavramı İş kazaları nı ve bunların neden oldukları kayı pları en aza indirmek amacı yla,bilimsel araştırmalara dayalı güvenlik önlemlerinin saptanması ve uygulanması doğrultusundaki çalışmalar kı saca iş güvenliği terimi içinde toplanmaktadı r. Genel anlamda iş güvenliği kavramı çalı şanları n, işletmenin ve üretimin her türlü tehlike ve zararlardan korunması nı içermektedir.i nsan hayatı nın öncelik taş ı ması nedeniyle,iş letme ve üretim güvenliği konuları nın ikinci planda kaldı ğı ve uluslar arası alanda iş güvenliği kavramı yla genel olarak çalı ş anları n güvenliğinin ifade edildiği görülmektedir. Bu yaklaş ı m esas alı ndı ğında, kavram için aşağıdaki tanı m uygun görülmektedir. 2

15 İş yerinde çalı ş ma koş ullarından kaynaklanan çalışanlara yönelik tehlikelerin araştırılması ve önlenmesi amacı yla yapılan yöntemli çalışmaları n tümüne iş güvenliği denir [2, s.5]. İş güvenliği, işlerinde çalışanları n işin yapı lması ile ilgili ortaya ç ı kan tehlikelerden bedensel ve ruhsal olarak zarar görmemesi için alı nması gerekli hukuki, teknik ve tı bbi önlemleri sağlamaya yönelik sistemli çalı ş malardı r [4, s.142] İşçi, İşveren, İş Yeri Bir iş sözleş mesine dayanarak çalı şan gerçek kiş iye iş çi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kiş iye yahut tüzel kiş iliği olmayan kurum ve kuruluşlara iş veren, iş çi ile iş veren arası nda kurulan iliş kiye iş iliş kisi denir. İşveren tarafı ndan mal veya hizmet üretmek amacı yla maddî olan ve olmayan unsurlar ile iş çinin birlikte örgütlendiği birime iş yeri denir. İşverenin iş yerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altı nda örgütlenen yerler (iş yerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yı kanma, muayene ve bakı m, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da iş yerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluş turulan i ş organizasyonu kapsamı nda bir bütündür. İşveren adı na hareket eden ve iş in, iş yerinin ve iş letmenin yönetiminde görev alan kimselere iş veren vekili denir. İşveren vekilinin bu sı fatla iş çilere karş ı iş lem ve yükümlülüklerinden doğrudan iş veren sorumludur [3, m.2] Kaza Kavramı ve İş Kazası İş kazası nın bir çok tanı mı bulunmaktadı r. Dünya Sağlık Teş kilatı (WHO) iş kazası nı önceden planlanmamı ş, çoğu zaman 3

16 yaralanmalara, makina ve techizatı n zarara uğraması na veya üretimin bir süre durması na yol açan olay olarak anı mlamaktadır. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ise iş kazası nı "belirli bir zarar veya yaralanmaya yol açan, önceden planlanmamı ş beklenmedik bir olay" ş eklinde tanı mlamı ş t ı r[1]. İş kazasını çalışanları n işyerinde çalı şırken, iş e giderken veya e ğitim esnası nda çalışana zarar veren, malda hasar oluş turan, proseste yavaş lamaya neden olan ve ürün kaybı na sebeb olan istenmeyen olaylar olarak tanı mlayabiliriz [1]. Genel olarak kaza kası t söz konusu olmaksı z ı n meydana gelen, beklemedik ve sonucu arzu edilmeyen bir olayı belirtmektedir. Kaza kavramı nın bu genel tanı mı üzerinde yaygı n bir fikir birliği bulunması na karşın iş kazası kavramı nın tanı mında farklı yaklaşımları n bulunduğu kavram üzerindeki tartı ş malardan ve uzmanlar arsı ndaki görüş ayrı lıklarından anlaş ı lmaktadı r.çalı ş ma hayatı nda iş kazaları nın işçi, iş veren, sigorta kurumları ve diğer bazı kuruluş ları ilgilendiren hukuksal sorunlara neden olması ve bu arada,iş çinin korunması ana kuralı, iş kazası anlamı nın geniş lemesine neden olmuş ve tanı mını güçleş tirmiş t i r [6, s.2]. Hangi olayları n iş kazası olduğu, hangilerinin olmadı ğı hususunda yapı lan tartı ş malar değerlendirilince, bu kavramı n iki ayrı yaklaş ı mla incelenmesinin uygun olacağı görüş ü ağırlık kazanmaktadır: Teknik açı dan iş kazası kavramı Hukuksal açı dan iş kazası kavramı 4

17 Teknik Açıdan İş kazası Kavramı İş kazası kavramı nı teknik açı dan inceleyen araştırmacı lardan bazı ları kavramı geniş anlamda değerlendirmiş lerdir.bu guruptaki araştırmacı ları n kavramla ilgili tanı mları ndan bazıları a ş a ğıda sunulmuş tur: İş kazası ( ya da genellikle kaza ), önceden planlanmamı ş ve kontrol altına alı namamı ş, çevresinde sakı ncalar yaratabilecek olaylardı r.iş güvenliği tekniği açısından olayı n, çevredeki canlı veya cansı zlara zarar getirmesi olasılığı söz konusudur. İş kazası, olaylar zincirinde beklenmedik ve hatalı bir davranı ş ya da teknik bir arı za nedeniyle ortaya çıkan, sonucunda her zaman bir sakatlanma, ölüm ya da tahrip görülmese bile belirli bir faaliyetin tamamlanması nı engelleyen bir olaydı r. İş kazası, kişilere ve/veya eş yaya zarar verdiği için i ş letmedeki faaliyetin durması na veya kesintiye uğraması na neden olan, istenmeyen ani bir olaydır. Kaza, beklenmeyen bir çabuklukla bir zararı doğuran bütün sebepler kompleksidir [6, s.3]. Sadece kiş ilere zarar veren olayları n iş kazası sayılabileceği görüş ünü savunan araş tırmacı lardan Federal Alman Dr.Skiba, iş kazası nı şöyle tanımlamakta [6, s.3]. Kazanı n oluş umunu inceleyen araş tırmacı ları n, ilginç bir açı klama örneği olarak dik duran domino taş ları modelini kullandı kları görülmektedir.bu modele göre Kaza zinciri faktörleri ş öyle sıralanmaktadı r: 1.Doğa koş ulları (doğal yapı ) 5

18 2.Kiş isel eksiklikler 3.Güvensiz durum ve davranı ş lar 4.Kaza 5.Zarar (ölüm,yaralanma) Bu teoride olaylar beş domino taşının arka arkaya sıralanarak, birbirini düş ürmesine benzetilerek açı klanmı ş t ı r. Her kaza beş tane temel nedenin arka arkaya dizilmesi sonucu meydana gelir, buna Kaza Zinciri de denir.(şekil-1.1) Şartlardan biri gerçekleşmedikçe bir sonraki gerçekleş mez ve dizi tamamlanmadı kça kaza meydana gelmez. Şekil 1.1 : Domino Etkisi Kazaları n oluş umunu; İ nsan kaynakları ndaki bazı olumsuz unsurların, güvensiz durum ve hareketlerle birlikte meydana geldiğinde, yaralanma ve kayba sebep olduğu ş eklinde açı klayan Domino teorisine, İş Güvenliği nin verdiği cevap; kazanı n, yine bu olumsuzluk ve eksiklikleri bünyesinde taş ı yan İ NSAN tarafı ndan önlenebileceği ş eklindedir [1]. 6

19 Şekil 1.2 : Kazaları Oluş turan Ögelerin (Dominoları n) Açınımı Hukuksal Açıdan İş Kazası Kavramı Hukuk sisteminde iş kazası tanı mlanı rken, çalı şanı n korunması amacı yla, iş le ilişkili olan ve çalı şana zarar veren olayları n iş kazası kapsamı na alı nması na çalı şıldı ğı görülmektedir.sosyal sigortalar kanununun 11.maddesinde, iş kazası ve meslek hastalı ğının tanı mı yapılmı ş t ı r.bu maddenin (A) fı krası şöyledir: İş kazası, aş a ğıdaki hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalı yı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arı zaya uğratan olaydır. a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sı rada, b) İşveren tarafı ndan yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c) Sigortalının, iş veren tarafı ndan görev ile baş ka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl iş ini yapmaksı z ın geçen zamanlarda, d) Emzikli kadı n sigortaları nın çocuğa süt vermek için ayrı lan zamanlarda, e) Sigortalının, iş verence sağlanan bir taş ı tla iş in yapı ldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında. 7

20 Meslek Hastalığı Kavramı Sosyal Sigortalar Kanunu nun 11.maddesinin (B) fı krası nda ş u açı klama yer almaktadır. Meslek hastalı ğı,sigortalı nın çalı ş tırıldı ğı iş in niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya iş in yürütüm ş artları yüzünden uğradı ğı geçici veya sürekli hastalı k, sakatlık veya ruhi arı za halleridir. Bu kanuna göre tespit edilmiş olan hastalıklar listesi dışında herhangi bir hastalı ğın meslek hastalığı sayı lıp sayı lmaması üzerine çı kabilecek uyuş mazlı klar Sosyal Sigorta Yüksek Sağ l ı k Kurulu nca karara bağlanır [6, s.7]. Meslek hastalı kları, Sosyal Sigortalar Kanunu Sağlık İşlemleri Tüzüğü ne ekli meslek hastalı kları listesinde 5 ana grupta toplanmı ş t ı r. Bunlar kimyasal maddelerle olan meslek hastalı kları, mesleki cilt hastalı kları, mesleki solunum sistemi hastalı kları, mesleki bulaş ıcı hastalı klar ve fiziksel etkenlerle olan meslek hastalıkları olarak adlandı r ılmı ş t ı r [1] Geçici İş Göremezlik, Sürekli İş Göremezlik, Malullük Kavramları Sosyal Sigortalar Kanunu nda, iş kazası veya meslek hastalı ğı dolayı sıyla geçici olarak iş görememe durumu geçici i ş göremezlik kavramı yla tanımlanmaktadı r.yasanı n 19. maddesinde, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %10 azalmı ş bulunduğu durumlar sürekli iş göremezlik terimiyle ifade edilmektedir [6, s.7]. Aynı yasanı n malullük sigortasıyla ilgili Beş inci Bölüm 53.maddesinde, çalı ş ma gücünün en az üçte ikisini kaybedenlerin veya bu oranda kaybetmemiş olduğu halde yapı lan tedavi sonucunda çalı şabilir durumda olmadı ğı sağlık kurulu 8

21 raporlarıyla saptananları n malul sayı ldı kları belirtilmektedir [6, s.7] Türkiye`deki İş Güvenliği Mevzuatı 1475 sayı l ı eski iş kanunumuz yerini, Resmi Gazetede tarih ve sayı ile yayı nlanan 4857 sayı l ı yeni İş Kanunumuza bırakmı ş t ı r sayılı İş Kanunu muzda İş Sağlığı ve Güvenliğine iliş kin hükümler Beş inci Bölüm de toplanmı ş t ır. Yeni kanunumuz ve bu çerçevede gelen bir baş ka yenilik ise İş Sağlığı ve Güvenliğine iliş kin AB mevzuatı uyumlaş t ırma çalışmaları d ır. Bu uyum çalı ş maları doğrultusunda, 89/391/EEC sayı lı çerçeve Direktif ile birlikte 29 adet direktif üzerinde çalışmalar devam etmektedir Sayı l ı İş Kanunu na göre çı kartılmı ş olan tüzük ve yönetmeliklerden farklı olarak 4857 sayı l ı İş Kanunu na göre ç ı kartılmı ş tüm yönetmeliklerdeki en büyük ve en önemli yeniliklerden biri de, iş verenlere iş yerlerinde Risk Değerlendirme si yapma ve alı nan sonuçlara göre gerekli sağlık ve güvenlik önlemlerini belirlenme zorunluluğunun getirilmiş olması dır sayı lı İş Kanunu nun 78. maddesine göre ç ı kartılan yönetmeliklere göre İşveren; İşyerinde risklerden özel olarak etkilenebilecek iş çi grupları nın durumunu da kapsayacak ş ekilde sağ lık ve güvenlik yönünden risk değerlendirmesi yapmakla, Risk değerlendirmesi sonucuna göre, alı nması gereken koruyucu önlemlere ve kullanı lması gereken koruyucu ekipmana karar vermekle, 9

22 Patlayı c ı ortamdan kaynaklanan özel risklerin değerlendirmesini yapmakla, Kanserojen ve mutajen maddelere maruziyet riski bulunan i ş lerde çalışanları n, bu maddelere maruziyet şekli, maruziyet miktarı ve maruziyet süresinin belirlenerek risk değerlendirmesi yapmakla, İşyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadı ğını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde risk değerlendirmesi yapmakla, Asbest tozuna maruziyet riski bulunan çalışmalarda, asbestin türü ve fiziksel özellikleri ile çalışanları n maruziyet derecesini dikkate alarak risk değ erlendirmesi yapmakla, Mekanik titreşime maruziyetten kaynaklanan risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesini yapmakla, Bireysel risk faktörlerinin belirlemesini yapmakla, Gürültüden kaynaklanan risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesini yapmakla yükümlüdür. 9 Aralı k 2003 tarih ve sayı ile Resmi Gazetede yayı nlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği nin 7. maddesi gereğince i ş veren, iş yerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere, iş yerinden bir veya birden fazla kişiyi görevlendirmek zorundadı r. Sağlık ve güvenlikle görevli kiş iler, işyerinde bu görevlerini yürütmeleri nedeniyle hiçbir ş ekilde dezavantajlı duruma düş mezler. Bu kişilere, söz konusu görevlerini yapabilmeleri için yeterli zaman verilir. İşyerinde bu görevleri yürütebilecek nitelikte personel bulunmaması halinde, iş veren dı şarı dan bu konuda yeterlik 10

23 belgesi olan uzman kiş i veya kuruluş lardan hizmet alı r. Görevlendirilen kiş iler veya dı ş arıdan hizmet alı nan kiş i veya kuruluş ları n sayı sı; iş yerinin büyüklüğü, maruz kalınabilecek tehlikeler ve işçilerin iş yerindeki dağılımı dikkate alı narak, koruyucu ve önleyici çalı şmaları n organizasyonunu yapmaya ve yürütmeye yeterli olacaktı r. İşverenin yeterli mesleki bilgi, beceri ve donanı ma sahip olması halinde, iş yerinin büyüklüğü, iş in niteliği ve iş çi sayı sı dikkate alı narak bu maddenin bendinde belirtilen hususları n yerine getirilmesi sorumluluğunu kendisi üstlenebilir. İş sağlığı ve güvenliği konuları nda hizmet verecek kiş i ve kuruluş ları n nitelikleri ve belgelendirilmesi ile iş verenin sorumluluğu hangi hallerde üstlenebileceği ile ilgili usul ve esaslar Çalı ş ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlı ğı tarafı ndan belirlenir. Sanayiden sayı lan ve devamlı olarak en az elli iş çi çalı ştıran ve altı aydan fazla sürekli iş lerin yapıldı ğı iş yerlerinde iş verenler, i ş güvenliği önlemlerinin sağlanması bakı mından bir veya daha fazla mühendis veya teknik eleman görevlendirmekle yükümlüdürler tarih ve sayı ile Resmi Gazetede yayı nlanan İş Güvenliği ile Görevli Mühendis veya Teknik Elemanları n Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalı ş ma Usul ve Esasları Hakkı nda Yönetmelik ile İş Güvenliği Sorumlusunun çalı ş ma usul ve esasları düzenlenmiş tir, bu yönetmeliğe göre aş a ğıdaki ş artlara uymaları durumunda iş güvenliği uzmanlı ğı yapabilirler, iş güvenliği uzmanı nda; Üniversitelerin kimya, makina, maden, jeoloji, metalürji, endüstri, elektrik, elektronik, inş aat, fizik, jeofizik, 11

24 bilgisayar, tekstil, petrol, uçak, gemi, çevre, gı da mühendisliği ve mimarlı k bölümleri ile ziraat fakültelerinin tarı m makinaları bölümünden mezun olmaları, Üniversitelerin, iş sağlığı ve güvenliği bölümleri, kimyagerlik, fizik, jeofizik ve jeoloji bölümleri ile teknik e ğitim fakültelerinden mezun olma ş artı aranı caktır [1]. Ülkemizde Avrupa Birliği Üyeliği, toplumun her kesmini etkileyecek olan toplumsal bir dönüş üm sürecidir. İş Sağlığı ve Güvenliği, Sosyal Politika ve İ stihdam mevzuat bilgisi dahilindeki en dinamik alanlardan birini oluş turmaktadı r. Uyumlaş t ı rması nda en fazla zorluk çekilen konu baş l ı ğınıda yine i ş sağlığı ve güvenliği oluş turmaktadı r [16, s.8]. Genelde 4857 sayı l ı İş Kanununda 1475 sayı l ı İş Kanunundan farklı olarak, *İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili tüzükler yerine yönetmeliklerin de çı karı lacağı * Madde metinlerinde sözü edilen tüzük ve yönetmeliklerin Sağlık Bakanlı ğı ile birlikte değil Sağlık Bakanlı ğının görüş ünün alı narak Çalı ş ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlı ğınca çı karı lması hükme bağlanmı ş t ır. Aşağıda anı lan maddeler ve bu maddelerdeki değişiklikler değ erlendirilmiş tir sayı l ı İş Kanununun 77. maddesi iş verenlerin ve iş çilerin yükümlülüklerine iliş kindir. Anı lan maddede, İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansı z 12

25 bulundurmak, iş çiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alı nan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler iş yerinde alı nan sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadı ğı nı denetlemek, iş çileri karş ı karşıya bulundukları mesleki riskler, alı nması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadı rlar. Yapı lacak e ğitimin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlı ğın'nca çı karılacak yönetmelikle düzenlenir. İşverenler iş yerlerinde meydana gelen iş kazası nı ve tespit edilecek meslek hastalı ğını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüðüne bildirmek zorundadırlar. Bu bölümde ve iş sağlığı ve güvenliğine iliş kin tüzük ve yönetmeliklerde yer alan hükümler iş yerindeki çıraklara ve stajyerlere de uygulanır. hükmü yer almaktadı r sayı l ı İş Kanununda, 1475 sayı lı İş Kanunundan farklı olarak bu madde ile; i ş verenlere, * İşyerinde alı nan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadı ğını denetlemek, * İşçileri karş ı karş ı ya bulundukları mesleki riskler, alı nması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek * Gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorunluluğu getirilmiş t i r [17, s.10]. 13

26 2. İŞ SAĞ LIĞ I VE GÜVENLİĞİ KARŞ ILAŞTIRMA ÖLÇÜTLERİ VE KONUNUN ÖNEMİ 2.1. Kaza, Olay, Meslek Hastalığı Araştırma ve İstatistiksel Kayıt Oluşturulması Bir iş yerindeki meydana gelen iş kazaları, meslek hastalı kları ve olayları n analizleri ve oluş ş ekilleri, kuralları hakkı nda en önemli ilgiler tutulan Kaza/Olay/Meslek hastalı ğı formları ndan toplanabilir. Denetlemelerdeki kaza raporları ve kayı tları (Çeklist- Kazaya ramak kalma formu Tehlikeli durum bildirim formu- Tehlikeden dolayı işi red etme formu) etkili İş Sağlığı ve Güvenliği programları nın düzenlenmesi amacı yla gerekli bilgileri elde etmek için önemlidir. Kaza raporlaması ile neler yapı labilir? I. Her kaza/olay/meslek Hastalı ğı raporu yeniden incelenebilir, denetlemelerde belirlenememiş tehlikelerin altı çizilebilir. II. Olgu hı z ı hesaplanabilir. III. İş Kazası sı klık ve ağırlı k hı zı hesaplanabilir. IV. Mal hasar frekansı ve fiyat ş iddet frekansı hesaplanabilir. Veriler toplandı ktan sonra sürekli ihlal edilen kurallar analizlerle tespit edilebilir. Bu veriler önceliklerin belirlenmesi ve iyileştirici davranı şların tespiti açı s ı ndan önemlidir. Veri analizleri her birimin problemlerini gösterir, bu da birimlerin e ğitim programları nın veya öncelikli özel durumları nın düzenlenmesi için gereklidir. Kazalar ile ilgili bilgilerin çalışanlara bireysel olarak ulaş tırılması yerine görünür bir yerde bir pano üzerinde bu bilgiler ilan edilmelidir [1]. 14

27 2.2. K aza, Olay, Meslek Hastalı ğı Kayı t Analizleri Kayı tlardaki verilerin analizleri her birimin problemlerini gösterir, bu da birimlerin eğitim programları nın veya öncelikli özel durumları nın düzenlenmesi için gereklidir. Çeklist ve kaza raporlarının analizi özel önleyici tedbirlerin göstergelerini değerlendirmede kullanı lmalı dır. Periyodik öztler, aylık ve yı llı k olarak oluş turularak, özetler ayrı ayrı toplanmalı dır. Aylı k özetlerin temel amacı, yı l boyunca güvenlik önlemlerinin verimliliğinin gidiş atı nın izlenebilmesidir [1]. Aylı k istatistiklerde ; İş göremezlikle sonuçlanan kaza toplamı, İş göremezlikle sonuçlanmayan kaza toplamı, Çalı ş ma saati, Ortalama iş çi sayı sı, Kaza sı klı k hı zı, Kaza ağırlı k hızı, Toplam kaza hı zı tutulmalı dır. İ statistikler toplanmalı ve korunarak eğrilerin değerlendirilmesi ve geçmiş le karş ılaş t ırılması yapılmalı dır [1]. 15

28 Tablo 2.1: 2005 Yılı iş kazaları sıklık ve ağırlık hızları (SSK İstatistikleri) Kaza Sıklığı ( k s ) k s = Kx10 A 3 K=Kaza Sayı s ı A=Çalı ş an İşçi Sayı s ı Kaza sı klı ğı, ülke, sektör veya iş letmeler düzeyinde, genellikle bir yı l olarak seçilen belirli bir çalı ş ma dönemi için, çalı ş an 1000 kiş i baş ı na düş en iş kazası sayısını göstermektedir. Örneğin SSK nı n 2001 yı l ı istatistiklerine göre Türkiye de çalışan işçi (sigortalı) sayı sı , meydana gelen iş kazası sayı s ı ise dir. [6, s.47]. 16

29 Bu verilere göre Türkiye de 2001 yı l ında kaza sı klı ğı : Kx10 = k s = A x10 = = = olarak bulunmaktadı r. Bu sonuç, 2001 yı l ı nda, ülkemizdeki 1000 sigortalı iş çiden inin iş kazası na uğradı ğını göstermektedir. Kaza sı klı ğı değerinin gerçeği yansıtması, iş kazası ve çalı ş an i ş çi sayıları nın sağlıklı olması na bağlıdır. Bunlardan özellikle i ş çi sayısı üzerinde durmakta yarar görülmüş tür. Bir yıl süresince mevsimlik çalı ş anlar, iş ten ayrılanlar, yeni girenler, izin veya rapor kullananlar dikkate alı ndı ğında, çalı ş an işçi sayı s ı nın sağlıklı bir biçimde saptanması nın güç olduğu görülmektedir. Bir baş ka husus da, kaza sı klı ğı ölçütüyle karş ılaştırılan birimlerdeki çalı ş ma sürelerinin aynı olması gereğidir. Uygulamadaki gerçek durumu tam anlamı yla yansı tan sayı sal verilerin elde edilmesi olanak bulunmadı ğından karş ılaştırmaları n da bazı kabullerle yapmak zorunluluğu söz konusu olmaktadı r. [6, s.47] Kaza Tekrarlama Oranı (k ) (Kaza Frekansı) f k f Kx10 = H 6 Kaza = Çal. Say. Saat 6 x 10 Toplamı Kaza tekrarlama oranı, belirli bir dönem için çalı şılan bir milyon i ş saati baş ı na düşen kaza sayı s ı nı vermektedir. Belirlenmiş bir zaman kesiti içinde (hafta,ay, yı l gibi) oluş an ve bir günden fazla iş göremezliğe neden olan kazaların sayı s ı nı belirtmek için kullanı lır. Baş ka bir anlatı mla, oran kazaları n ne kadar sı k olduğu sorusunu yanı tlar [1]. 17

30 Kaza Frekansı adı yla da kullanılan bu ölçüt, çalışılan saat toplamı nın gerçeğe uygun olarak saptanabilmesi halinde, kaza s ı klı ğı ölçütünden daha güvenilir karşılaş t ı rmalar yapmaya olanak sağlayacak niteliktedir. Ancak, ülke veya sektör düzeyinde, çalı ş ılan saat toplamı nın sağlıklı bir biçimde saptanması zorluğu söz konusudur. Bu nedenle, ülkeler veya sektörler arası nda karş ılaştırmalar yapı l ırken, güvenilir olmayan çalışılan saat miktarları nı hesaba katmak yerine, bir önceki paragrafta açı klanan kaza sı klı ğı (k s ) ölçütüyle değerlendirmeler yapmak daha pratik olmaktadı r [6, s.48]. Buna karş ı n, işletme düzeyinde, çalışan iş çi sayı s ı nı ve çalı ş ılan saat miktarı nı sağlıklı bir biçimde saptanması mümkün olduğundan, kaza tekrarlama oranı yararlı bir karş ı laştırma ölçütü olarak kullanı labilmektedir. Altı aylı k, bir yı llık dönemler için, iş letmedeki gözlemler ve tutulan kayı tlarla, iş kazası sayı sı ve çalı ş ılan saat toplama gerçeğe uygun olarak saptanı p, kaza tekrarlama oranları hesaplanarak, iş letmenin iç güvenliği açı sından durumu sürekli bir biçimde kontrol edilebilir [6, s.48] Kaza Sayısı/Prim Ödenen Gün SayısI Oranı ( k ) p k p = K Tp Bu ölçüt, yine belirli bir dönem için, prim ödenen gün sayı sı baş ı na düş en iş kazası sayı sını göstermektedir. Söz konusu prim, çalışanlar için ilgili sigorta kurumuna ödenen primdir. Prim ödene gün sayı s ı nın gerçeği yansı tması halinde bu ölçütten yararlanmak söz konusudur. Ancak uygulamada, bir işçinin fiilen çalıştığı gün sayı s ı ile sigorta kurumuna prim ödediği gün 18

31 sayı s ı nın genellikle aynı olmaması ölçütün güvenilirliğini azaltmaktadı r [6, s.48] Kaza Sayısı/İşyeri Sayısı Oranı (k i ) k i = K N Ülke, sektör veya birçok işyerine sahip büyük firmalar arası ndaki karş ılaştırmalarda kullanı lan bu ölçüt, iş lerinin farklı büyüklüklerde olması nedeniyle anlamlı yorumlar yapmaya uygun değildir [6, s.48]. İşyerleri az sayı da, ancak çok işçi çalıştıran büyük iş letmeler niteliğinde bulunan bir sektörde bu oranı n uygulanması yla iş yeri baş ı na düş en kaza sayı s ı oldukça olumsuz bir durumun göstergesi olacaktı r. Buna karş ı n çok sayı da kaçak iş yerlerinde oluş an ve iş güvenliği konusunda önceki ile aynı baş arı düzeyinde bulunan bir baş ka sektörde ( k i ) oranı küçük çı kacak ve bu ikinci sektörün daha baş arı lı olduğu görünümünü yansı tacaktı r. Bu nedenle ( k i ) ölçütünün ancak benzer büyüklük ve nitelikteki i ş yerlerine sahip sektörler veya firmalar arası ndaki karş ılaştırmalarda, daha sağlıklı sonuç veren ölçütlerin saptanamaması durumları nda kullanı lması düş ünülebilir [6, s.49] Kaza Ağırlık Oranı (ka ) k a Tkx1000 = H H; Çalı ş ılan saat toplamı Tk; Kaybedilen iş günü sayısı 19

32 Bu ölçüt, belirli bir dönemde meydana gelen iş kazaları nın sayı sal durumu değil, neden olduğu iş günü kaybı açısında önemi saptamak için kullanılmaktadı r. Kaza Şiddet Oranı olarak da adlandırılan bu ölçüt, kazalar nedeniyle, çalı ş ılan bin saat baş ı na ne kadar iş günü kaybedildiğini göstermektedir. Genellikle, yaralanmayla sonuçlanan kazaları n önemini k a belirlemek kullanı lan ( ) nı n sağlıklı bir biçimde saptanabilmesi hususunda, (k a ) için daha önce açı klandı ğı üzere, çalışılan saat toplamanı n gerçeğe uygun olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, önemli bir diğer husus, kaza nedeniyle kaybedilen iş günü sayı sının doğru saptanması dır. Bu kazayla ilgili tutanakların, yaralanmayla ilgili sağlıklı raporlarının düzenli bir biçimde özlenmesi ve değerlendirilmesine bağlıdır [6, s.48]. Kaza ağırlı k oranı nın kullanı mında, kaybedilen iş günleri sayı s ı nın kaza sonucuyla iliş kili bazı sabit rakamlar olarak alı ndı ğına da rastlanmaktadı r. Örneğin ölüm veya sürekli iş göremez duruma düş me halinde 6000 iş gününün kaybedilmiş olduğu, elin kopması halinde 3000, bir göz kaybı halinde 1800, bir el parmağı kopması halinde 300 iş gücünün kaybedilmiş olduğu kabul edilerek çeşitli yaralanma tiplerine ait benzer verilerin kullanı lması suretiyle hesaplamalar yapılmaktadı r [6, s.48] Konunun Önemi İş kazaları nedeniyle her yı l geçimin temin etme uğraş ı veren binlerce kiş inin hayatı nı kaybetmesi veya sakat kalması, konunun, herş eyden önce insancı l bir görev olarak 20

33 benimsenmesini gerektirmektedir. Bu önemli hususun yanı sı ra, i ş kazaları nın neden olduğu zaman ve iş gücü kayı pları, makine, tesis, araç ve gereçlerdeki hasarlar küçümsenmeyecek düzeyde olup ülke ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir. Sorun, Türkiye açı s ı ndan batı l ı ülkelere oranla daha önemli boyutlarda bulunmakta ve özellikle Türkiye deki iş kolları arası nda iş kazaları nı sayı sal çokluğu bakı mı ndan birinci sı rada yer alan inş a a t s e ktörümüz d i k k a t e çekmektedir [6, s.48]. İş kazası ve meslek hastalı kları sonucu ölen insanları n sayı sı giderek artmaktadır, bu ise ülkemizde maddi ve manevi anlamda büyük kayı plara neden olmaktadır. Özellikle inş aat sektöründe çalışan işçilerin büyük çoğunluğunun e ğitim seviyelerinin düş ük olması, gerekli bilinç ve yeterliliğin olmaması iş kazaları nı önemli ölçüde artı rmaktadı r. Tablo 2.2: 2005 yılı iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerin yaş gurupları na göre dağılımı (SSK İstatistikleri). 21

34 2005 yı lı SSK istatistiklerine göre iş kazası veya meslek hastalı ğı sonucu ölümlerin yaş guruplarına göre dağılımına baktı ğımı zda en cok yaş gurubu arası olduğu görülmektedir, bu durum ülkenin genç çalı ş an kesiminin büyük risk altı nda olduğunu, maddi ve manevi kayı pları n boyutunun daha büyük olacağını net bir ş ekilde göstermektedir Türkiye deki İş Kazalarının Sayısal Durumu ve Sosyal Açıdan Önemi Ülkemizde meydana gelen iş kazaları ile ilgili sayısal veriler, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü tarafı ndan her yı l yayı nlanan istatistik yı llı klardan elde edilmektedir. Doğal olarak bu veriler, Kurum a bağlı iş yerlerinden elde edilen bilgiler olup, sigortalı olmayan kiş ilerin uğradı kları iş kazaları sayı sını içermemektedir. Bu nedenle, Türkiye deki gerçek iş kazası sayı s ı nın SSK istatistiklerindeki değerlerinden daha fazla olduğ u kabul edilmekte, ancak baş ka bir kayı t sistemi mevcut olmadı ğından, Sosyal Sigorta kapsamı dı ş ı nda çalı şanların uğradı kları kaza sayı ları hakkı nda bilgi edinilememektedir. Devlet İ statistik Enstitüsünce yayı nlanan istatistik yıllı ğında da i ş kazası istatistiği olarak SSK istatistiklerindeki değerler yer almaktadı r. 22

35 Tablo 2.3: İş kazalarının meydana geldiği iş saatlerine göre dağılımı (SSK İstatistikleri). İŞ KAZALARININ MEYDANA GELDİĞİ İŞ SAATLERİNE GÖRE DAĞILIMI The distribution of the number of employment injuries by the working-hours at which the injury occurred İŞ SAATLERİ Working hours 1.SAAT - 1st Hour 2.SAAT - 2 nd Hour 3.SAAT - 3 th Hour 4.SAAT -4 th Hour 5.SAAT -5 th Hour 6.SAAT - 6 th Hour 7.SAAT - 7 th Hour 8.SAAT - 8 th Hour 9.SAAT+-9 th hour and Over Bilinmeyen- Unknown TOPLAM - Total Kadın Female Erkek Male Toplam Total Kadın Female Erkek Male Toplam Total Kadın Female Erkek Male Toplam Total Ülkemizde İş kazaları ve meslek hastalı kları ile ilgili en önemli kaynak SSK istatistikleridir. SSK istatistiklerinin ülkenin genel durumunu yansı tacak düzeyde olmadı ğı düş ünülse bile istatistikler incelenirse bir çok ş ey söylenebilir. 23

36 İŞ KAZALARININ MEYDANA GELDİĞİ İŞ SAATLERİNE GÖRE DAĞILIMI (SON 3 YIL) The distribution of the number of employment injuries by the w orking-hours at w hich the injury occurred (latest 3 years) İŞ KAZASI SAYISI YILLAR 1.SAAT - 1st Hour 2.SAAT - 2 nd Hours 3.SAAT - 3 th Hours 4.SAAT -4 th Hours 5.SAAT -5 th Hours 6.SAAT - 6 th Hours 7.SAAT - 7 th Hours 8.SAAT - 8 th Hours 9.SAAT+ - 9 th hours and Over Bilinmeyen Şekil 2.1 : İş kazaları nın meydana geldiği iş saatlerine göre dağılım İş kazaları nın meydana geldiği iş saatlerine göre dağılım grafiğine baktı ğımızda, iş kazaları nın daha çok çalışmanı n baş ladı ğı ilk saatlerde olduğu görülmektedir, özellikle ilk saatlerde bu kazaları n meydana gelmesinde, konsantrasyon ve dikkatsizliğ in büyük etkisi vardı r. Bu sebeble iş e başlarken daha dikkatli olmamı z, gerekli kontrolleri yaptıktan ve guvensiz durumları ortadan kaldırdı ktan sonra çalışmaya baş lamalı yız. Öte yandan, hatalı davranı şı veya ihmali nedeniyle iş kazası nda kusurlu bulunan elemanları n çektikleri ruhsal sı kıntı lar da olayın bir baş ka üzücü yönüdür. Bir çalışma uzun yı llar etkileyen ve ruhsal rahatsızlı klara yol açabilen kötü bir olaydı r. Ayrı ca açı lan davalar nedeniyle mahkemelerde geçen huzursuz anlar ve verilen cezalar da benzeri etkiler yapmaktadı r. Uygulamada bu yüzden 24

37 çalışma ş evkini, motivasyonu kaybetmiş mühendislere, mimarlara ve diğer elemanlara rastlanmaktadı r [6, s.44]. 250 İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞI SONUCU ÖLÜMLERİN YAŞ GRUPLARINA GÖRE DAĞILIMI Distribution of the number of persons died in result of employment injuries or occupational diseases to age groups ÖLEN KİŞİ SAYISI- N'of persons died YAŞ GRUPLARI- Age Groups 2005 Şekil 2.2 : İş kazası veya meslek hastalı ğ ı sonucu ölümlerin yaş grupları na göre dağ ı l ı m ı İş Kazalarının Neden Olduğu Maddi Kayıplar İş kazaları nın sosyal ve insancı l yönden etkili olan olumsuz sonuçlarının yanı sı ra, bunları n neden olduğu maddi kayı plar da i ş çi, işveren, işletme ve sonuçta ulusal ekonomi açı s ı ndan önemli boyutlarda bulunmaktadır. Ancak bu kayı pları n kapsam ve miktar bakı mından tam olarak saptanması kolay olmayı p, bu husus ayrı ntılı araş t ı rmalar gerektiren bir uzmanlı k konusudur [6, s.44]. İş kazaları nın neden olduğu ekonomik kayı pları incelen araş tırmacı lar, bu kayı pları n iki ana gruptan oluş tuğ u husus üzerinde önemle durmaktadı rlar. Bunlar biri,s somut verilerle ölçülebilen dolaysı z (direkt) maliyetler, diğer ise tam olarak 25

38 saptanamayan ve sı nırlandırılamayan dolaylı (indirekt) maliyetlerdir [6, s.44]. İ ndirekt maliyetlerin nelerden ibaret olduğunu ve nası l belirlenebileceğini kesin olarak bilmek ise oldukça zordur. İ ndirekt maliyetler, genellikle iş kazası sonucunda hemen ve önceden hesaplanamayan, uzun zaman içerisinde oluş an maliyetlerdir. Dolaylı maliyetlerden çok daha büyük boyutlarda olduğu, toplam maliyeti bir buz dağına benzetilirse, bunun su üstünde görünen bölümünün dolaysız maliyetlere, su altı ndaki bölümün ise dolaylı maliyetlere karş ı geldiği belirtilmektedir. Konuyla ilgili uzmanlarca, dolaylı maliyetlerin, dolaysı zları n 4-6 katı mertebesinde olduğu k a b u l edilmektedir [6, s.44] Dolaysız (Direkt) Maliyetler İş kazaları sonucu meydana gelen zararları n ödenmesi sureti ile ortaya çıkan maliyetlerdir. Yani ölçülebilen, genellikle bir para miktarı olarak gösterilebilen harcamalardı r. Türkiye deki mevcut sistem çerçevesinde iş letmenin ve kazaya uğrayanı n SSK kapsamı nda bulunduğu kabulüyle dolaysı z maliyetler olarak a ş a ğıdaki harcamalar sayılabilir. Tedavi Harcamaları : Kazaya uğrayana yapı lan tı bbi müdahale, hastane masrafları, ilaç bedelleri, yaralı ları n tedavisi için yapı lan harcamalardı r. Geçici İşgörmezlik, Sürekli İşgörmezlik, Malüllük ve Ölüm Ödenekleri : Kaza sonucundaki duruma göre SSK tarafı ndan yapı lan ödemelerdir. 26

39 Kazaya Uğrayana Ödenen Diğer Tazminatlar : SSK nı n yaptı ğı ödemelerden baş ka, kazaya uğrayana veya ölmüş se yakı nlarına maddi ve manevi tazminat olarak yapı lan ödemelerdir. Mahkeme Masrafları : İş kazası nedeniyle açı lan ceza ve hukuk davaları nda söz konusu olan mahkeme harçları, vekalet ücretleri, bilirkiş ilik ücretleri ve benzeri masraflardır [6, s.44]. Özet olarak; İ lk müdahale, ambulans ve tedavi masrafları, Geçici veya sürekli iş göremezlik ve ölüm ödemeleri, İşçiye veya yakı nları na ödenen maddi ve manevi tazminatlar Sigortaya ödenen tazminatlar ş eklinde özetlenebilir Dolaylı (İndirekt) Maliyetler : Yukarı da sı ralanan dolaysı z maliyetlerin 4-6 olduğu tahmin edilen dolaylı maliyetler, ölçülmesi zor ve dolayı sıyla miktar bakı mından tam olarak saptanamayan maliyetlerdir. Bu tip maliyetlerin başlıcaları şunlardı r. İşletmenin, makinaları n, prosesin yada fabrikanı n bir bölümünün yada tamamı nın kaybedilmesi, İşçinin üretimde çalı ş maması nedeniyle iş gücü ve maliyet kaybı, Adli masraflar (Mahkeme) İşe yeni bir iş çinin alı nması gerekiyorsa veriminin düş ük olması nın getirdiği maliyet, 27

40 Kazanı n getirdiği fazla mesainin maliyeti, Kaza esnası nda, bu bölümde iş in durması nedeniyle zaman ve maliyet kaybı, Proses, makina veya tezgahı n kı smen yada tamamen zarar görmesi nedeniyle tamir yada yeni makina alı mının getirdiği maliyet, Ürünün yada hammadddelerin zarara uğraması, Çalı ş anları n moral bozukluğu nedeniyle dolaylı yada dolaysız iş yavaş latmaları, Yeni iş çi alı mı gerekiyorsa, iş çiye verilen eğitim ve iş çinin i ş i öğrenmesi esnası nda geçen sürenin getirdiği maliyet Bürokratik iş lemlerle ilgili harcanan zaman ve maddi kayı p, Siparişin zamanı nda teslim edilememesi nedeniyle uğranılacak kayı plar olarak özetlenebilir. Şekil 2.3 : İş Kazası Maliyetleri Buz Dağ ı Örneğ i 28

41 İşgücü Kaybı : İş kazası nedeniyle iş yerinde çalı ş anları n yardıma koş ması olayı n heyecanının ve üzüntüsünü yaş amaları, geliş meleri izlemeleri, tartı ş maları gibi nedenlerle iş uzayı nca bir süre durabilmektedir. Yönetici ve nezaretçi niteliğindeki elemanların olayı incelemeleri yasal iş lemlerle uğraş maları, işi yeniden düzene koymak için çalı şmaları nedeniyle zaman harcamaları söz konusu olmaktadı r. Bu nedenlerle çalışmayan iş saatleri için ödenmesi gereken ücretler, dolaylı maliyetler kapsamı nda düş ünülmektedir [6, s.45] Üretim Kaybı : Çalı ş manı n durması, arı zalanan veya hasar gören makine ve araçları n devre dı şı kalması, malzeme veya ham maddenin ziyan olması ve yenisinin temininin zaman alması, kazaya uğrayan iş çi yeniden iş e dönmesi halinde veriminin düş mesi ve diğer nedenlerin yol açtığı üretim kaybı dır [6, s.45] İşyerindeki Maddi Hasarların Giderilmesi Harcamaları : İş kazası nedeniyle çalı şmaz duruma düş en veya iş bı rakan i ş çinin yerine alı nacak yeni elemanı n yetiş me süresinin maliyetidir Firmanın Prestij Kaybı : Bir iş kazası nın meydana gelmiş olması firmayı olumsuz yönde etkilediği gibi, kazanı n yol açtı ğı gecikmeler nedeniyle iş zamanı nda bitirilmemesi de prestij kaybı na neden olmaktadı r. Teminli bir iş aksamı ş sa ve gecikme cezaları veya priminden mahrum k a l ma g i b i z a r arlar d a s ö z k onusu o l a bilmektedir [6, s.44]. 29

Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır.

Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır. Buradaki bilgiler özet olup genel hatları ile tanımlamalar bulunmaktadır. Derste anlatılan örnekler ve analizler bu dokümanda yer almaktadır. GİRİŞ İnşaat sektörü, barınma ihtiyacı başta olmak üzere insanların

Detaylı

ŞÇ SA LI I VE Ş GÜVENL HAVACILIKTA S G. : Havacılık ve Uzay Tıbbı

ŞÇ SA LI I VE Ş GÜVENL HAVACILIKTA S G. : Havacılık ve Uzay Tıbbı om n. c ga ŞÇ SA LI I VE Ş GÜVENL or ke m er sim & Soyisim Ö renci Numarası do HAVACILIKTA S G w w w.g Ders Ö retim Görevlisi : M. Görkem ERDO AN : 110090158 : Havacılık ve Uzay Tıbbı : Dr. Pınar B RLER

Detaylı

Bedri TEKİN Makina Mühendisi MMO Yönetim Kurulu Yedek Üyesi 06.09.2009 1

Bedri TEKİN Makina Mühendisi MMO Yönetim Kurulu Yedek Üyesi 06.09.2009 1 İş Güvenliği Mühendisliği Bedri TEKİN Makina Mühendisi MMO Yönetim Kurulu Yedek Üyesi 06.09.2009 1 2007 Yılı SSK İstatistikleri İş Kazası Sayısı : 80602 İş kazaları sonucu ölüm sayısı : 1043 Sürekli iş

Detaylı

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System)

OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) OHSAS 18001 İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetim Sistemi (Occupational Health and Safety Management System) Kuruluşlarda karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, çalışanların emniyetli ve sağlıklı bir çalışma

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ İLE GÖREVLİ MÜHENDİS VEYA TEKNİK ELEMANLARIN GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞ GÜVENLİĞİ İLE GÖREVLİ MÜHENDİS VEYA TEKNİK ELEMANLARIN GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK İŞ GÜVENLİĞİ İLE GÖREVLİ MÜHENDİS VEYA TEKNİK ELEMANLARIN GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 -

Detaylı

09 Aralık 2003 Tarihli Resmi Gazete

09 Aralık 2003 Tarihli Resmi Gazete Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmelik, işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi

Detaylı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Madde 1- Bu Yönetmelik, işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Madde 1- Bu Yönetmelik, işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği [Resmi Gazete: 09.12.2003 Salı, Sayı: 25311 (Asıl)] Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmelik,

Detaylı

(*09/12/2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

(*09/12/2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (*09/12/2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde

Detaylı

KENDİ NAM VE HESABINA BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR AÇISINDAN İŞ KAZASI, 3. KİŞİNİN SORUMLULUĞU VE RÜCU

KENDİ NAM VE HESABINA BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR AÇISINDAN İŞ KAZASI, 3. KİŞİNİN SORUMLULUĞU VE RÜCU KENDİ NAM VE HESABINA BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR AÇISINDAN İŞ KAZASI, 3. KİŞİNİN SORUMLULUĞU VE RÜCU Mikail KILINÇ* 1.Giriş 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası

Detaylı

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ

167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ 167 SAYILI İNŞAAT İŞLERİNDE GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ NİN İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN VERİMLİLİĞİ ÜZERİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZTUNA Çankırı Karatekin Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri

Detaylı

30.10.2014 5510 SAYILI KANUN

30.10.2014 5510 SAYILI KANUN 5510 SAYILI KANUN İş Kazası : İş kazası, aşağıdaki durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhsal olarak özre uğratan olaydır. 1 Sigortalının işyerinde bulunduğu

Detaylı

Önce Birkaç Cümle? 2

Önce Birkaç Cümle? 2 1 Önce Birkaç Cümle? 2 Hallederiz abi. Sen hiç merak etme, bir şey olmaz! Forklift mi, tabii kullanırım abi, ben çocukken el arabası kullanmıştım, iyi bilirim bu işleri. Sigortayı sökmeden de yaparım abi,

Detaylı

TEBLİĞ HAKKINDA TEBLİĞ

TEBLİĞ HAKKINDA TEBLİĞ 28 Eylül 2008 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 27011 TEBLİĞ Sosyal Güvenlik Kurumundan: İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI SİGORTASI BAKIMINDAN İŞVERENİN, ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN VE SİGORTALILARIN SORUMLULUĞU İLE PEŞİN SERMAYE

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ KAZALARI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNCELİKLİ HEDEF; İŞ KAZALARINI VE MESLEK HASTALIKLARINI ÖNLEMEKTİR. İŞ KAZASI TANIMI (ILO) Önceden planlanmamış, bilinmeyen ve kontrol altına alınamamış olan etrafa

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ. Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ. Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ Yrd. Doç. Dr. Fuat YILMAZ Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İş Güvenliğinin Tanımı İş güvenliği; bir işin yapılması sırasında, işyerindeki fiziki çevre şartlarından

Detaylı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi; işyerlerinde çalışanların maruz kalabilecekleri endüstriyel kirlenmelerin (Ör: gürültü, kimyasal gazlar, tozlar vb.) iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları

Detaylı

SEÇ Yönetiminde Đşveren Sorumlulukları

SEÇ Yönetiminde Đşveren Sorumlulukları SEÇ Yönetiminde Đşveren Sorumlulukları Osman Köken S&Q MART Kalite ve Güvenlik A.Ş. T: (216) 518 02 02 M: (533) 460 35 66 okoken@sqmart.com Bilgilendirme Đçeriği Bilgilendirme kapsamında ele alınan konu

Detaylı

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ

7.Hafta: Risk ve Risk Analizi. DYA 114 Çevre Koruma. BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ 7.Hafta: Risk ve Risk Analizi DYA 114 Çevre Koruma BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI Yrd.Doç.Dr. Sefa KOCABAŞ RİSK ve RİSK ANALİZİ Risk Belirli bir tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİM. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİM. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİM Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti SAĞLIKLI, FİZİKSEL F ve SOSYAL YÖNDEN Y TAM BİR B İYİLİK HALİ İÇİNDE Dünya Sağlık Örgütü

Detaylı

Ġġ GÜVENLĠĞĠ ĠLE GÖREVLĠ MÜHENDĠS VEYA TEKNĠK ELEMANLARIN GÖREV, YETKĠ VE SORUMLULUKLARI ĠLE ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK

Ġġ GÜVENLĠĞĠ ĠLE GÖREVLĠ MÜHENDĠS VEYA TEKNĠK ELEMANLARIN GÖREV, YETKĠ VE SORUMLULUKLARI ĠLE ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK Ġġ GÜVENLĠĞĠ ĠLE GÖREVLĠ MÜHENDĠS VEYA TEKNĠK ELEMANLARIN GÖREV, YETKĠ VE SORUMLULUKLARI ĠLE ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK Resmi Gazete Tarihi : 20.01.2004 Salı Resmi gazete Sayısı : 25352

Detaylı

İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR

İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR İŞ KAZALARINDA DOĞAN HUKUKİ VE CEZAİ SORUMLULUKLAR 1 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ KURALLARINA UYMAYAN İŞVERENLERİN KARŞILAŞABİLECEKLERİ YAPTIRIMLAR A- İŞ KAZASI MEYDANA GELMEDEN: (İş güvenliği kurallarını

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği

İş Sağlığı ve Güvenliği İş Sağlığı ve Güvenliği Sunanlar: Cem Taşkın Öktem 1133022 Büşra Duman 1133024 Sunum Tarihi: 06.03.2014 İrem Bengisu Ay 1133016 Kübra Yaman 1133036 İş Sağlığı ve İş Güvenliğinin Gelişimi Geçmişi daha eskiye

Detaylı

Resmi Gazete Tarih ve No : 20.01.2004 / 25352

Resmi Gazete Tarih ve No : 20.01.2004 / 25352 Resmi Gazete Tarih ve No : 20.01.2004 / 25352 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Đş Güvenliği ile Görevli Mühendis veya Teknik Elemanların Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esasları

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İLE ÇOK CİDDİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BÜYÜK CEZALAR GELİYOR

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İLE ÇOK CİDDİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BÜYÜK CEZALAR GELİYOR İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İLE ÇOK CİDDİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BÜYÜK CEZALAR GELİYOR Ahmet AĞAR Sosyal Güvenlik Müşaviri 24.09.2012 I- GİRİŞ Bilindiği gibi, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 30.06.2012

Detaylı

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR

Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Risk Yönetimi ve Değerlendirmesi ALIŞTIRMALAR Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği açısından en uygun tehlike tanımıdır? a) Büyük zarara yol açabilecek durum b) Malın, malzemenin ya da işyeri

Detaylı

VII. Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Konferansı. 6Mayıs 2014

VII. Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Konferansı. 6Mayıs 2014 VII. Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Konferansı 6Mayıs 2014 KOBİ lerde İş Sağlığı ve Güvenliği Nihat TUNALI İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı Yönetim Kurulu Başkan Vekili 7 milyon metrekare

Detaylı

OHSAS 18001-2007. Yavuz CALP

OHSAS 18001-2007. Yavuz CALP OHSAS 18001-2007 Yavuz CALP Makine Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı İş Güvenliği Uzmanlığı ve İşyeri Hekimliği Eğiticisi İş Güvenliği Bilim Uzmanı ve Bilirkişisi 0 532 518 21 48 SUNUM PLANI Yasal

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ. Ali Kaan ÇOKTU

RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ. Ali Kaan ÇOKTU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ RİSK DEĞERLENDİRMESİ ve ÇALIŞANLARIN İSG EĞİTİMLERİ Ali Kaan ÇOKTU İSG Uzman Yardımcısı Endüstri Mühendisi Giriş Genel

Detaylı

TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ

TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ Yrd.Doç.Dr. Soner METE Ders Hakkında Çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehdit eden etmenleri, bu etmenlerin önlenmesine ilişkin yürütülen politikalar, işverenlerin

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP:

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? CEVAP: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEMEL EĞİTİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR 1 İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Temel Amacı Nedir? 1 İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tanımı. 2 İş Sağlığı ve Güvenliği faaliyetlerinin yürütülmesi.

Detaylı

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YASASI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YASASI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI HOŞGELDİNİZ 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YASASI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 24.10.2013 İÇERİK İSG Açısından Devletin Sorumlulukları 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşverenlerin Yükümlülükleri

Detaylı

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ Sayfa No: / 5. AMAÇ: Bu Prosedürün amacı Sakarya Yenikent Devlet Hastanesinde yapılan faaliyetlerde "Hasta ve Çalışan Güvenliği" açısından oluşabilecek tehlikeleri tanımlayarak, bu tanımlamalar neticesinde

Detaylı

İş Güvenliği Uzmanı Çalıştırma Zorunluluğu

İş Güvenliği Uzmanı Çalıştırma Zorunluluğu Tarih : 10/02/2006 Sirkü No : Sirkü 2006/017 Konusu : İş Güvenliği Uzmanı Çalıştırma Zorunluluğu FANUS YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ. Merkez Efendi Mah. Güney Yanyol Akdaş Blok Giriş Katı No:2 Cevizlibağ

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKU. Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKU. Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKU Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Çalışanların Eğitimi, Bilgilendirilmesi ve Katılımların Sağlanması Yükümlülüğü Çalışanların bilgilendirilmesi (m. 16) (1) İşyerinde iş sağlığı ve

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ RİSK ANALİZİ PROSEDÜRÜ Sayfa 1 / 6 1. AMAÇ 2. KAPSAM Nazilli Devlet Hastanesinde bölüm bazında risk değerlendirmeleri yaparak çalışanların çalıştıkları alanlardan kaynaklı risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin alınmasını

Detaylı

AB de İşyeri Sağlığı ve Güvenliği

AB de İşyeri Sağlığı ve Güvenliği AB de İşyeri Sağlığı ve Güvenliği İşyeri Sağlığı, Güvenliği ve Hijyeni AB de İşyeri Sağlığı ve Güvenliğinin önemi Misyon ve teşkilat AB Mevzuatı ve AB Stratejisi Ortaklar Başlıca güçlükler ve inisiyatifler

Detaylı

TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TÜRKİYE DE VE DÜNYA DA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İş Sağlığı ve Güvenliği Kavramı Geleneksel anlamıyla iş sağlığı ve güvenliği; işyerlerini işin yürütümü nedeniyle oluşan tehlikelerden uzaklaştırmak ve sağlığa

Detaylı

Dr. Rana GÜVEN Genel Md. Yrd. 4 Mayıs 2010, Konya

Dr. Rana GÜVEN Genel Md. Yrd. 4 Mayıs 2010, Konya Dr. Rana GÜVEN Genel Md. Yrd. 4 Mayıs 2010, Konya İÇERİK Dünyada ve Ülkemizde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Mevcut Durumu İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sosyo-Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi İSGB-OSGB Yönetmeliği

Detaylı

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI

MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI 15 Ocak 2011 İş Kazaları, Meslek Hastalıkları ve Hukuksal Yönü MMO Kocaeli Şubesi MESLEK HASTALIKLARI ve İŞ KAZALARI Doç. Dr. Nilay Etiler Kocaeli Üniversitesi Meslek hastalığı 5510 sayılı SS-GSS Kanunu

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ. Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı RİSK DEĞERLENDİRMESİ Necati İLHAN Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı YASAL DAYANAK İşyerinde Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin 12.06.1989

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Madde 1 Bu Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği Tüm Alanlar Tüm Dallar

DERS BİLGİ FORMU İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği Tüm Alanlar Tüm Dallar Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Sınıf / Dönem Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı DERS BİLGİ FORMU İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği Tüm Alanlar Tüm Dallar 32 Ders Saati Bu ders ile öğrenciye;

Detaylı

İş kazaları ve tarafların sorumlulukları

İş kazaları ve tarafların sorumlulukları 1/18 İş kazaları ve tarafların sorumlulukları SGK/EUROSTAT VERİLERİ İLE 6331 VE 5510 SAYILI KANUNLARA GÖRE Kemal ÜÇÜNCÜ İş Güvenliği Mühendisi www.isteguvenlik.tc Eylül 2013 2/18 Sigortalı Çalışanların

Detaylı

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç Madde 1 Bu Yönetmelik, işverenlerce, işyerlerinde

Detaylı

4 10 MAYIS 2011 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAFTASI SEMİNERLERİ. Mesleki Risklerin Yönetimi. Altan ÇETİNKAL MESS İSG Müdürü

4 10 MAYIS 2011 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAFTASI SEMİNERLERİ. Mesleki Risklerin Yönetimi. Altan ÇETİNKAL MESS İSG Müdürü 4 10 MAYIS 2011 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAFTASI SEMİNERLERİ Mesleki Risklerin Yönetimi Altan ÇETİNKAL MESS İSG Müdürü 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 77: «İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği

Detaylı

27.09.2012 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Çok Ciddi Yükümlülükleri ve Büyük Cezalar Geliyor Pazartesi, 12 Kasım 2012 18:55

27.09.2012 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Çok Ciddi Yükümlülükleri ve Büyük Cezalar Geliyor Pazartesi, 12 Kasım 2012 18:55 I- GİRİŞ: Bilindiği gibi, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 30.06.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak, bir kısım maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği halde, diğer bir kısım maddeleri

Detaylı

İSG KÜLTÜRÜ VE EĞİTİM

İSG KÜLTÜRÜ VE EĞİTİM İSG KÜLTÜRÜ VE EĞİTİM DOÇ.DR.SAİM OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İSG AMACI Çalışanları Korumak Üretim Güvenliğini Sağlamak (İş gücü kaybını önlemek) İşletme Güvenliğini Sağlamak İSG HAKKI Sağlıklı

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 506 S. SSK/61

İlgili Kanun / Madde 506 S. SSK/61 T.C YARGITAY 10.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/1737 Karar No. 2013/7836 Tarihi: 15.04.2013 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2014/1 İlgili Kanun / Madde 506 S. SSK/61 YURT DIŞI HİZMET BORÇLANMASINDA YAŞLILIK

Detaylı

İ.S.G. TEMEL KAVRAMLAR VE TARİHSEL GELİŞİMİ

İ.S.G. TEMEL KAVRAMLAR VE TARİHSEL GELİŞİMİ İ.S.G. TEMEL KAVRAMLAR VE TARİHSEL GELİŞİMİ İşyerlerinde, işlerin yürütülmesi sırasında, çeşitli nedenlerden kaynaklanan, sağlığa zararlı durumlardan korunmak amacıyla yapılan sistemli çalışmalara iş sağlığı

Detaylı

IGA İŞGÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK NEDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ? İş işten geçmeden bu cezalardan korumak için firmanızın yanınızdayız...

IGA İŞGÜVENLİĞİ DANIŞMANLIK NEDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ? İş işten geçmeden bu cezalardan korumak için firmanızın yanınızdayız... www.isguvenligianaliz.com uzman@isguvenligianaliz.com www.twitter.com/isguvenligianaliz IGA İŞGÜVENLİĞİ NEDEN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ? Çalışma Bakanlığı'nın istatistik açıklamalarına göre 2010 yılında

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir.

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ Eğitimin Amacı Çalışma ortamı gözetiminin tanımı ve kapsamı, İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi;

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRME BÜLTENİ

RİSK DEĞERLENDİRME BÜLTENİ 2015 RİSK DEĞERLENDİRME BÜLTENİ Hasar servisi ve underwriterlar için risk ve hasar değerlendirmeleri Sayı: 2015/5 Ekol Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Limited Şirketi Haziran 2015 Bülteni İŞ GÜVENLİĞİ UYGULAMALARININ

Detaylı

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ;

6331 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışmalar yaparak, Şifa Ortak Sağlık Güvenlik Birimi tarafından ; 17.12.2013 İŞ GÜVENLİĞİ KAPSAMINDAKİ HİZMET TEKLİFİ TEKLİF BİLGİLERİ YETKİLİ ANKARA DİŞ HEKİMLERİ ODASI DANIŞMAN ŞİFA ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ ADRES: HEPKEBİRLER MAH. NASRULLAH İŞ MERKEZİ KAT:5

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Burhanettin KURT, İSG Uzmanı T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Burhanettin KURT, İSG Uzmanı Mayıs, 2013 Büyük zarar veya yok olmaya yol açabilecek durum; gerçekleşme ihtimali bulunan

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ KAZALARI VE YARALANMALAR-2

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ KAZALARI VE YARALANMALAR-2 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ KAZALARI VE YARALANMALAR-2 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İSG KANUNU(No: 6331) Madde 4 - İşverenin genel yükümlülüğü (1) İşveren, çalışanların işle ilgili

Detaylı

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU UYARINCA «İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ TANIMI BİLDİRİLMESİ VE SORUŞTURULMASI»

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU UYARINCA «İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ TANIMI BİLDİRİLMESİ VE SORUŞTURULMASI» 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU UYARINCA «İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ TANIMI BİLDİRİLMESİ VE SORUŞTURULMASI» I 5510 sayılı Kanun İŞ KAZASININ TANIMI, BİLDİRİLMESİ VE

Detaylı

3. İşyerinde risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra önlemlere karar verilirken, hangi öncelik sıralamasının yapılması doğrudur?

3. İşyerinde risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra önlemlere karar verilirken, hangi öncelik sıralamasının yapılması doğrudur? ÇALIŞMA SORULARI-İŞ KAZALARI-Bilal ÇOLAK 1. Aşağıda verilenlerden hangisi tehlikeli kimyasal maddelerle yapılan çalışmalarda riskin elimine edilmesi ya da azaltılması adına diğerlerine göre önceliğe sahiptir?

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU NA GÖRE İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ KAVRAMLARININ ANALİZİ Bünyamin ESEN* 33 I- GİRİŞ 30.06.2012 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanarak aşamalı olarak yürürlüğe girmeye başlayan

Detaylı

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE HEDEF 1. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) programlarının amacı, çalışanların maddi ve manevi yararı için

Detaylı

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUNA GÖRE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZALARI (01.01.2013-31.12.2013)

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUNA GÖRE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZALARI (01.01.2013-31.12.2013) 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUNA GÖRE UYGULANACAK İDARİ PARA CEZALARI (01.01.2013-31.12.2013) Yükümlülüğü Getiren Madde Ceza Maddesi Yerine Getirilmeyen Yükümlülük Uygulanacak İdari Para Cezası

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ 2014 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ PARS DANIŞMANLIK 20.02.2014 5763 Sayılı Kanun ( İş Kanunu ve bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun) Kabul Tarihi:15.05.2008 İçerik 4857 sayılı İş kanunu dahil

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MESLEKİ UYGULAMALAR İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Göksel Sarı, Genel Müdür, İnşaat Mühendisi Tolga Uysal, Endüstri Mühendisi, Yönetim Sistemleri ve İş Geliştirme Müdürü ERGON İş Güvenliği Sistemleri LTD. ŞTİ.

Detaylı

İş Sağlığı Güvenliğine Genel Bakış ve Güvenlik Kültürü Güvenlik, yapılan işin ve/veya çalışma şartlarının zarar ve/veya tehlike içermeme durumudur. Güvenliği sağlamanın üç ana kuralı vardır; 1- Güvenliği

Detaylı

Kaynakların Derslere Göre Dağılımı

Kaynakların Derslere Göre Dağılımı pozitifakademi.org Uzaktan Eğitim Sitesi Kaynak Listesi Görsel materyaller, e-dokümanlar, Pozitif Ltd. Şti. Eğitmenlerince hazırlanmış olup, telif hakları Pozitif Ltd. Şti.ne aittir. Dokümanların hazırlanmasında,

Detaylı

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ,SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK F İ Y A T T E K L İ F İ ALTINIŞIK OSGB. Ltd. Şti. DİŞ HEKİMLERİ ODASI Tel-Fax : 0256-2591155 TEKLİF NO / TARİH 08.11.2013 / 301 GSM : 0532-4104875 (A. Hakan TÜRE) YETKİLİ Ayşegül hanım e-mail : a.hakanture@altinisikosgb.com.tr

Detaylı

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi

2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi Sayfa 1 / 6 2014 Yılı SGK İş Kazası İstatistiklerinin Analizi 1. Giriş Ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıklarına ait istatistiklerin toplanıp yayınlanması Sosyal Güvenlik Kurumu nun (SGK) sorumluluğundadır.

Detaylı

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KANUNU

6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KANUNU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KANUNU İsmail GERİM Genel Müdür Yardımcısı 07 Mayıs 2013, İZMİR İSG Verileri ve Maliyetleri

Detaylı

ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ

ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ İŞ KAZASI TALİMATI REVİZYON REVİZYON NO AÇIKLAMA TARİH 0 YENİ YAYIN 08.07.2013 İŞ KAZASI A) (Ilo)Uluslararası Çalışma Örgütü: Önceden Planlanmamış, Bilinmeyen Ve Kontrol Altına

Detaylı

Meslek Hastalıkları. Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Meslek Hastalıkları. Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Meslek Hastalıkları Prof.Dr.M.Sarper Erdoğan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Tanımlar İş Kazası Meslek Hastalıkları İçerik Meslek Hastalıkları Listesi Meslek Hastalıklarının Saptanması

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İDARİ PARA CEZALARI

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İDARİ PARA CEZALARI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU İDARİ PARA CEZALARI 6331 SAYILI Ġġ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ KANUNUNA GÖRE UYGULANACAK ĠDARĠ PARA CEZALARI (01.01.2013-31.12.2013) Yükümlülüğü Getiren Madde MADDE 4 İşverenin

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar. 18 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28681 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

3. Zemin yap na göre seçilen kaz yöntemi, Delme patlatma, mekanize kaz yöntemleri,

3. Zemin yap na göre seçilen kaz yöntemi, Delme patlatma, mekanize kaz yöntemleri, T.C. CUMHURBA KANLI I GENEL SEKRETERL ANKARA Ankara; 19.03.2010 Say : 284 Ülkemizin mevcut elektrik tüketimi her geçen gün artmaktad r. Bu ihtiyac n kar lanmas amac ile ba vurulan elektrik üretim yöntemlerin

Detaylı

KAZA MALİYET ANALİZİ

KAZA MALİYET ANALİZİ KAZA MALİYET ANALİZİ Nİ1201297 Nurdoğan İNCİ Öğretim Görevlisi Elektrik Mühendisi İş Kazalarının Gerçek Maliyeti Görünen Maliyet Tedavi harcamaları, İki günlük ücret, Kaza sonucu ödenen tazminatlar, Dava

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

İÇİNDEKİLER İŞÇİ SAĞLIĞI

İÇİNDEKİLER İŞÇİ SAĞLIĞI İÇİNDEKİLER Önsöz... Tablo, Şekil, Resim Listesi... xv v Birinci Bölüm İŞÇİ SAĞLIĞI 1.1. Sağlık ve İnsan Sağlığı Kavramı... 1 1.1.1. Sağlığın Tanımı, Önem ve Amacı... 1 1.1.2. Hastalığın Tanım ve Sınıflandırılması...

Detaylı

İşçi sağlığı ve güvenliği için AB mevzuatı Tim Tregenza İş Güvenliği ve Sağlığı Ajansı

İşçi sağlığı ve güvenliği için AB mevzuatı Tim Tregenza İş Güvenliği ve Sağlığı Ajansı İşçi sağlığı ve güvenliği için AB mevzuatı Tim Tregenza İş Güvenliği ve Sağlığı Ajansı Safety and health at work is everyone s concern. It s good for you. It s good for business. AB-İSG Avrupa Birliği

Detaylı

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi

Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi Risk Değerlendirmesi ve Yönetimi 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve

Detaylı

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri A 1 B 2 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SORUMLULARININ TESPİTİ İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve Bağlı bulunan Okul/Kurumların işveren vekillerinin tespit edilerek, makam onayının alınması İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜKLERİ

Detaylı

Prof. Dr. Fatih M. Botsalı Ülkemizde her 6 dakikada bir iş kazası olmakta, her 6 saatte de bir işçimiz hayatını kaybetmektedir. Bu evlerinden çıkan ve çocuklarının geçimlerini sağlamak için çalışmaya giden

Detaylı

Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK?

Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK? Sayfa 1 / 5 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MEVZUATINA GÖRE İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILACAK? Yazar: Arif TEMİR* Yaklaşım / Şubat 2013 / Sayı: 242 I- GİRİŞ Bilindiği üzere risk değerlendirmesi

Detaylı

OHSAS 18001 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KALİTE YÖNETİM. Yrd. Doç. Dr. Tülay Korkusuz Polat

OHSAS 18001 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KALİTE YÖNETİM. Yrd. Doç. Dr. Tülay Korkusuz Polat OHSAS 18001 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KALİTE YÖNETİM Yrd. Doç. Dr. Tülay Korkusuz Polat HAFTA 3: İş Kazaları 1/29 Önce Birkaç Cümle? 2 2/29 Hallederiz abi. Sen hiç merak etme, bir şey olmaz! Forklift mi,

Detaylı

Risk Değerlendirmesi. Risk değerlendirmesi çalışmalarının işverenler açısından faydaları;

Risk Değerlendirmesi. Risk değerlendirmesi çalışmalarının işverenler açısından faydaları; Risk Değerlendirmesi Sıfır risk, sıfır iş kazası hedefi yle yola çıkarak; Türkiye deki tüm iş sektörler inde işverenlerin, çalışanların, müşterilerin, tedarikçilerin, ilişkide olduğu yakın çevrenin ve

Detaylı

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ

RİSK ANALİZ PROSEDÜRÜ 1.AMAÇ Karacabey Devlet Hastanesi faaliyetleri sırasında oluşabilecek potansiyel tehlikelerin ve bunlara ilişkin risklerin belirlenmesi, böylelikle beklenen veya olası risklerin kontrol altına alınmasına

Detaylı

Sağlıklı ve güvenli alandasınız!

Sağlıklı ve güvenli alandasınız! Sağlıklı ve güvenli alandasınız! Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi nedir? İş yerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nca yetkilendirilen birimdir. OSGB ler,

Detaylı

İş Kazalarında Yargıtay Kararları

İş Kazalarında Yargıtay Kararları İş Kazalarında Yargıtay Kararları İş Şağlığı ve Güvenliği nedir? İş Kazası nedir? Yargıtay nedir? Türkiye de İş Kazası istatistikleri nelerdir? Fotoğraflarla İş Kazası İş Kazası Sonrası Yargı Süreci Tehlikeyi

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ İSG. Uzm. Ahmet ASLANCAN Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanlığı 1 İŞVERENİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ İLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ 6331 KANUNUNDAKİ TANIMLAR-1

Detaylı

GEREKLİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMİ ALINMAYAN İŞYERLERİNDE ÇALIŞAN İŞÇİLERİN HAKLARI NELERDİR?

GEREKLİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMİ ALINMAYAN İŞYERLERİNDE ÇALIŞAN İŞÇİLERİN HAKLARI NELERDİR? GEREKLİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMİ ALINMAYAN İŞYERLERİNDE ÇALIŞAN İŞÇİLERİN HAKLARI NELERDİR? Erol GÜNER * I. GİRİŞ: İşverenin işçiyi koruma, özellikle iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önlemleri

Detaylı

Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda. İşveren Yükümlülükleri -II- Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda İşveren Yükümlülükleri -II-

Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda. İşveren Yükümlülükleri -II- Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda İşveren Yükümlülükleri -II- Yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda İşveren Yükümlülükleri -II- 1 / 10 Yusuf DOĞAN Mali Müşavirlik 4. İşverenin Risk Değerlendirmesi Yükümlülüğü İşveren, güvenlik tedbirleri ve koruyucu ekipmanlar ile

Detaylı

DEVLET DESTEKL SERA S GORTASI TEKN K ARTLAR, TAR FE VE TAL MATLAR

DEVLET DESTEKL SERA S GORTASI TEKN K ARTLAR, TAR FE VE TAL MATLAR DEVLET DESTEKL SERA S GORTASI TEKN K ARTLAR, TAR FE VE TAL MATLAR Bu sigorta ile 5363 say l Tar m Sigortalar Kanununun 12 nci maddesine istinaden, Bakanlar Kurulu karar ile kapsama al nan risklerin, Örtü

Detaylı

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi

GÜNDEM. Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 1 GÜNDEM Risk Analizi Yasal Durum Adım Bazlı Risk Analizi Rutin Olmayan İşler için Risk Analizi 2 RİSK ANALİZİNDE YASAL DURUM 6311 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Risk değerlendirmesi, kontrol,

Detaylı