CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ÇEVİRİ FAALİYETLERİ VE TEDA PROJESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ÇEVİRİ FAALİYETLERİ VE TEDA PROJESİ"

Transkript

1 T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI KÜTÜPHANELER VE YAYIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ÇEVİRİ FAALİYETLERİ VE TEDA PROJESİ UZMANLIK TEZİ Yakup KOÇ ŞUBAT-2010 ANKARA

2 T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI KÜTÜPHANELER VE YAYIMLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ÇEVİRİ FAALİYETLERİ VE TEDA PROJESİ UZMANLIK TEZİ Yakup KOÇ Tez Danışmanı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Şenol KARADENİZ ŞUBAT-2010 ANKARA

3 KABUL VE ONAY Yakup KOÇ tarafından hazırlanan CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ÇEVİRİ FAALİYETLERİ VE TEDA PROJESİ adlı bu tezin Uzmanlık Tezi olarak uygun olduğunu onaylarım. Şenol KARADENİZ Kültür ve Turizm Uzmanı (Danışman) Bu çalışma, jürimiz tarafından oy birliği/oy çokluğu ile Kültür ve Turizm Uzmanı Tezi olarak kabul edilmiştir. Adı ve Soyadı İmzası Başkan :..... Üye :..... Üye :..... Üye :..... Üye :..... Tarih : / /. Bu tez, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Turizm Uzman Yardımcılarının Uzmanlık Tezlerini Hazırlarken Uyacakları Yazım Kuralları Yönergeleriyle belirlenen tez yazım kurallarına uygundur.

4 KÜLTÜR VE TURİZM UZMANLIK TEZİNİN ÇOĞALTILMASI VE YAYIMI İÇİN İZİN BELGESİ Tezi Hazırlayanın Adı Soyadı: Yakup KOÇ Tez Konusu: Cumhuriyetten Günümüze Çeviri Faaliyetleri ve TEDA Projesi Tez Danışmanı: Şenol KARADENİZ Kültür ve Turizm Uzmanlık Tez çalışmamın, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanarak Milli Kütüphane ve İhtisas Kütüphanesinde her türlü elektronik formatta arşivlenmesini ve kullanıma sunulmasını kabul ediyorum. Yakup KOÇ Kültür ve Turizm Uzman Yardımcısı 09/04/2010

5 SINAV YETERLİLİK KOMİSYONUNA BEYAN Bu belge ile bu uzmanlık tezindeki bütün bilgilerin akademik kurallara ve etik davranış ilkelerine uygun olarak toplayıp sunduğumu; ayrıca bu kural ve ilkelerin gereği olarak, çalışmada bana ait olmayan tüm veri, düşünce ve sonuçları andığımı ve kaynağını gösterdiğimi beyan ederim / /. Yakup KOÇ Kültür ve Turizm Uzman Yrd.

6 ÖNSÖZ Aklın ve bilimin ışığında kültür, sanat ve edebi değerlerimizin ve bunların taşıyıcılarının tanıtılması, ulusal değerlerimizin gün ışığına çıkarılması ve dünya kültürleriyle buluşturulması Kültür ve Turizm Bakanlığı nın ödevleri arasındadır. Bu değerlerin daha iyi bilinmesi ve dünya çapında tanıtılması amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı en önemli projelerinden birisi olan TEDA Projesi ni hayata geçirmiştir. Bu proje ile Türk kültür mirasının dünya çapında hak ettiği değeri bulması ve Türk kültüründeki zenginliğin dünya uluslarına tanıtılması hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda sağlam ve etkin stratejiler üretmek için Cumhuriyet öncesinde ve sonrasında yaratılan çeviri ürünlerinin genel bir değerlendirilmesine gereksinim vardır. Cumhuriyetin kurulmasıyla devlet, çağdaş dünyaya ayak uyduracak bir nesil yetiştirmek gayesiyle Atatürk ün önderliğinde bir kültür reformu başlatmıştır. Kuşkusuz bu reformun temelini 1928 de yapılan harf inkılâbı teşkil etmektedir. Bu kapsamda sonradan adı Türk Dil Kurumu şeklinde değişen Türk Dili Tetkik Cemiyeti kurulmuştur. Bu cemiyetin kuruluş amacı Türk dilinin yenileştirilmesi ve zenginleştirilmesine yönelik bilimsel çalışmalar yapmaktır. Bu kapsamdaki girişimler kısa sürede meyvesini vermiş ve okuryazar oranı artmıştır. Yeni Türkçe, gazetelerden devlet kurumlarına hemen her yerde sosyal hayata egemen olmuştur. Yazı dili ve konuşma dili arasındaki kopukluk giderilmiş, aydınlar ile halk arasındaki iletişim uçurumu ortadan kaldırılmıştır. Türkçe hak ettiği saygın konumu bu şekilde tekrar kazanmıştır (millidegerlerikorumavakfi.org,2010). Bu çalışma edebi çeviri tarihimizi de içine alacak şekilde, Kültür Reformu ile başlatılan bu girişimler doğrultusunda Neşriyat Kongresi nden Tercüme Bürosu na, Dünya Klasiklerinin Yayımlanmasından başlayarak günümüze kadar uzanan Cumhuriyet öncesi ve sonrası dönem çeviri serüvenini ortaya koyacaktır. i

7 Bu çalışmanın bizi çağdaş Cumhuriyetimizin kültür temellerindeki zenginliklerle buluşturmasını ve ülkemizin dünyada hak ettiği yeri alması arzusuyla yanıp tutuşan umutlarımızı çoğaltmasına vesile olmasını arzu ediyorum. Bu çalışmanın hazırlanmasında desteklerini esirgemeyen Danışmanım Şenol KARADENİZ e; çalışma arkadaşlarım Şerife MEMİŞ, N. Müge DOĞANAY CAVINDIR, Nizar KARA, Ramazan SIKI ve Fatih ÖZDEMİR e teşekkürü borç bilirim. Ayrıca sevgili eşim Elif KOÇ a tezi hazırlamamda gösterdiği ilgi, anlayış ve destek için özel bir şükran borçluyum. Yakup KOÇ ii

8 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ..iv İÇİNDEKİLER...vi SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ.viii TABLOLAR, RESİMLER VE ŞEKİLLER...ix GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM ÇEVİRİ VE ÇEVİRMEN: KAVRAMSAL YAKLAŞIM 1. ÇEVİRİ VE ÇEVİRMEN Çeviri Çevirmen (Mütercim-Tercüman-Dilmaç) İKİNCİ BÖLÜM DÜNYADA ÇEVİRİ 2. DÜNYADA ÇEVİRİNİN TARİHİ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE DE ÇEVİRİ 3. TÜRKİYE DE ÇEVİRİNİN TARİHİ Cumhuriyetten Önceki Dönemde Çeviri Selçuklular ve Osmanlılar Döneminde Çeviri Tanzimat Döneminde Çeviri ( ) Cumhuriyet Döneminde Çeviri Tercüme Bürosu ve Klasiklerin Çevrilmesi Batı Klasiklerinin Tercümesi: Rakamlar Tercüme Dergisi.43 iii

9 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE NİN ÇEVİRİ DESTEK PROJESİ: TEDA 4. TEDA PROJESİ TEDA Projesi Nedir? TEDA Projesi nin Hayata Geçirilmesi TEDA Projesi nin Uygulanışı TEDA Projesi Kapsamında Destek Verilen Eserler ve Ülkeler TEDA Projesi nin Türk Kültür, Sanat ve Edebiyatının Tanıtımına Yönelik Katkıları TEDA Projesi ni Desteklemeye Yönelik Kültür ve Turizm Bakanlığı nın Desteğiyle Gerçekleştirilen Etkinlikler Uluslararası Kitap Fuarlarına Katılım Kitap Fuarları ve Telif Ajansları Projesi Türk Edebiyatı Çevirmenleri Cunda Atölyesi (TEÇCA) Çevirmenleri ve Yayıncılarıyla Türk Edebiyatı Uluslararası Sempozyumları Word Express Edebiyat Treni. 60 BULGULAR VE DEĞERLENDİRMELER SONUÇLAR VE ÖNERİLER KAYNAKÇA ÖZET ABSTRACT ÖZGEÇMİŞ iv

10 SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ a.g.e. a.g.y. bkz. çev. Haz. KTB KYGM TDK TEDA : Adı geçen eser : Adı geçen yer : Bakınız : Çeviren : Hazırlayan : Kültür ve Turizm Bakanlığı : Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü : Türk Dil Kurumu : Türk Edebiyatının Dışa Açılımı v

11 TABLOLAR, RESİMLER ve ŞEKİLLER Tablo 1 : Yılları Arasında Tercüme Bürosunca Gerçekleştirilen Çevirilerin Sayısı 68 Tablo 2 : Tablo 2: TEDA Projesi Kapsamında Destek Verilen Eserlerin İlgili Ülkelerdeki Satış Rakamları...74 Tablo 3 : Tercüme Bürosu ve TEDA Projesi Karşılaştırmalı Tablo 80 Grafik 1 : TEDA Projesi Kapsamında Destek Verilen Eserlerin Ülkelere Göre Dağılımı ( ). 50 Grafik 2 : TEDA Projesi nce Desteklenen Ülkelerin Çeşitliliğindeki Değişim (Yıllara Göre).71 Grafik 3 : TEDA Projesi Kapsamında Verilen Desteklerin Yazarlara Göre Dağılımı ( ) vi

12 GİRİŞ Mustafa Kemal Atatürk ün Türkiye Cumhuriyetinin temeli kültürdür düşüncesi benimsenen bir hedef olmasının yanı sıra bir özlemdir de. Bu hedef doğrultusunda çiçeklenen Cumhuriyet in kültür dünyası, bilimin yol göstericiliğinde gelişirken ve yeni kültürel değerlerini oluştururken yalnızca yeni yaratılar kâfi gelmez. Üzerinde yeni bir Cumhuriyetin temellendiği toprakların geçmişinin aydınlatılması, dünkü kültür ve uygarlıkların yarattığı değerlerin günışığına çıkarılması bu yetinmeme düşüncesinin vardığı doğal bir sonuçtur. Bu doğal sonuçtan yola çıkılarak Anadolu nun binlerce yıl öncesinden gelen kültür değerlerinin sahiplenilmesi ve tanıtılması Cumhuriyetin temel yaklaşımlarından biri olmuştur. Ulusallıktan evrenselliğe ulaşma ve çağdaş uygarlık düzeyine yükselip onu aşma savaşımına giren Cumhuriyetin, yalnızca üzerinde temellendiği toprakların kültürel değerleriyle yetinmesi de düşünülemezdi; çünkü insanlığın birikimi ve yarattığı değerler ortaktır. Bu düşünce ise yurt coğrafyasının ve tarihinin yanında, dünya coğrafyasında ve tarihinde yaratılmış olan kültürel birikimlerin ülkemiz insanına taşınması ve ülkemiz aydınlığına katılması zorunluluğunun hedef olarak belirlenmesini gerektiriyordu. Bu amaç doğrultusunda Cumhuriyetimizden önce cılız deneyimlerle başlatılmış olan çeviri hareketleri Cumhuriyetin ilanıyla bir sisteme bağlanmış ve dünya klasiklerinin çevrilmesi amacıyla enstitüler kurulmuştur. Bu çeviri hareketi ve günümüzde Türkiye nin artık dünyada söz sahibi ülkeler arasına girmesi ve Orhan Pamuk un Nobel Ödülünü kazanmasıyla Türk Edebiyatı iyiden iyiye bir ivme kazanmıştır yılına gelindiğinde ise Avrupa ile uyum sürecinde Türk kültürünün

13 dünya literatüründe hak ettiği yeri alması için Kültür ve Turizm Bakanlığınca tersine bir çeviri hareketi olan Türk Edebiyatının Dışa Açılımı (TEDA) Projesi hayata geçirilmiştir. Konunun Önemi Günümüzde çeviri yayınları dünyanın birçok ülkesinde önemli bir pazar payına sahip olmasına karşın yine de devlet desteğiyle ayakta durması güçtür. Bu noktadan hareketle dünyada birçok Avrupa ülkesi kendi ulusal edebiyatlarını yurtdışında tanıtmak, kendi yazar, çevirmen ve yayıncılarını desteklemek için uzun yıllardır projeler yürütmektedirler. Ayrıca Avrupa Birliği de üyeleri ve Birliğe aday ülkeler arasındaki kültürel işbirliği destekleyici projelere destek vermektedir. Bulundukları bölgede yapılan ortak çalışmalara destek sağlayan resmi, özel ve bölgesel kuruluşlar da vardır. Bu bağlamda bu araştırma, Kültür ve Turizm Bakanlığınca yaklaşık 6 yıldır yürütülmekte olan TEDA Projesi nin dünya geneline yayılması ve sağlam temellere oturtulması açısından ihtiyaç duyulan destekleyici ve bütünleyici politikalar üretmesi bakımından önemlidir. Bu projenin etkinliğinin artırılması ile Türk kültür, sanat ve edebiyatının dünyanın entelektüel kitleleri ile buluşturulması sağlanacak ve Türk yayıncılığının dünyaya açılmasının ilk adımları atılmış olacaktır. Araştırma Amacı Araştırmanın amacı, TEDA Projesi ni ve bu projeyi destekleyici diğer faaliyetlerinin analizini yapmak ve Proje daha etkin ve yaygın hale nasıl getirilir? sorusunun cevabını bulmaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, geçmişten günümüze çeviri tarihimize ilişkin veriler ve bulgular paylaşılmaktadır. Bunun yanı sıra araştırmanın bir diğer amacı da Türkiye nin geçmişte ve günümüzde diğer kültürleri tanımaya ve kendi kültürünü, sanatını ve edebiyatını evrensel kültür birikimiyle buluşturmaya yönelik yaptığı girişimlerde nereden nereye 2

14 geldiğinin fotoğrafını çekmek ve günümüzde Türk edebiyatının, yazarının ve Türk yayıncılık sektörünün uluslararası pazarda yerini almak adına ne kadar ilerleme kaydettiğini görmektir. Bu araştırmada Türk Edebiyatının dünya literatüründeki yerini alması amacıyla hayata geçirilen TEDA Projesi nin, Cumhuriyet ve Cumhuriyet öncesi dönemlerde devletçe yürütülen diğer benzeri çeviri faaliyetleriyle yer yer karşılaştırılıp, dünyadaki benzer projelerden de örnek uygulamalar gösterilerek eksik ve desteklenmesi gereken yönleri ortaya konacaktır. Araştırma Hipotezi Bu bağlamda araştırma problemi: Dünyada yeteri kadar tanınmayan Türk Edebiyatının desteklenmesine yönelik Kültür ve Turizm Bakanlığınca hayata geçirilen TEDA Projesi nin, Cumhuriyet ve Cumhuriyet öncesi dönemde benzeri çeviri faaliyetlerinde de olduğu gibi hatalı, eksik ve yetersiz yönleri vardır şeklinde ifade edilmiştir. Araştırma hipotezimiz ise, Türk kültür, sanat ve edebiyatının evrensel kültür ve edebiyatla kaynaşması için Kültür ve Turizm Bakanlığınca hayata geçirilen TEDA Projesi nin, geçmişte devlet eliyle yürütülen çeviri faaliyetlerine ve dünyadaki benzeri programlara da bakarak destekleyici ve bütünleyici faaliyet ve düzenlemelere ihtiyacı vardır şeklinde tanımlanmıştır. Araştırmanın Kapsamı ve Araştırma Düzeni Araştırma temel olarak Türklerin Cumhuriyet öncesinde yürüttükleri çeviri faaliyetleri, ilk edebi çevirinin başladığı Tanzimat Dönemini ve Cumhuriyet Dönemi çeviri faaliyetlerini ve günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığının yürüttüğü TEDA Projesi ni kapsamaktadır. 3

15 Araştırmanın giriş kısmında konunun önemi, araştırmanın amacı ve hipotezi, araştırma yöntemi ve veri toplama teknikleri ve kaynakça yer almaktadır. Araştırmanın 1. bölümünde kavramsal olarak Çeviri ve Çevirmenin genel bir tanımı yapılacaktır. Araştırmanın 2. bölümünde Dünyada Çevirinin Tarihi işlendikten sonra 3. Bölümde Türkiye de Çevirinin Tarihine geçilecektir. Türkiye de çevirinin tarihi Cumhuriyet Öncesi ve Cumhuriyet Dönemi olmak üzere iki alt başlık altında incelenecek ve bu başlık altında Selçuklular ve Osmanlılar döneminde yürütülen çeviri faaliyetlerine genel hatlarıyla değinildikten sonra Tanzimat ile başlayan edebi çeviri serüveni ve sonrasında Kültür Reformu kapsamında Hasan Ali Yücel döneminde yapılan ilk Neşriyat Kongresi nin gerçekleştirilmesine, Tercüme Bürosu nun kurulmasına ve Dünya Klasiklerinin Çevirisi ne kapsamlı şekilde değinilecektir. 4. Bölümünde ise TEDA Projesi ile ilgili bilgi ve veriler paylaşılacaktır. Tezin bu kısmında 2005 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığınca hayata geçirilen TEDA Projesi nin işleyişi hakkında detaylı bilgiler verilecek ve TEDA Projesi nin Türk kültür, sanat ve edebiyatına yaptığı katkılardan söz edilecek ve son olarak TEDA Projesi ni desteklemeye yönelik yürütülen faaliyetlere değinilecektir. Tezin sonraki bölümünü Bulgular ve Değerlendirmeler oluşturmaktadır. Bu bölümde sırasıyla Cumhuriyet Öncesi Dönem, Cumhuriyet Dönemi Batı Klasiklerinin Tercümelerine ilişkin bulgu ve değerlendirmeler paylaşılacaktır. Ayrıca yine bu bölümde TEDA Projesi ne ilişkin bulgu ve değerlendirmeler yapıldıktan sonra TEDA Projesi ile önceki dönem devlet eliyle yürütülen çeviri faaliyetlerinin bir karşılaştırılması yapılacaktır. Araştırmanın son bölümünü ise Sonuçlar ve Öneriler kısmı oluşturmaktadır. Bu başlık altında araştırma boyunca elde edilen bulgu ve değerlendirmeler ışığında TEDA Projesi nin verimliliğini artırmaya yönelik kısa ve uzun vadede yapılabilecek değişiklik, düzenleme ve etkinlikler ele alınacaktır. 4

16 Araştırma Yöntemi ve Veri Toplama Teknikleri Bu çalışma niteliği gereği literatür taraması gerektirmektedir. Bu amaçla Türkiye de çeviri tarihinin incelenmesi açısından bu konuda yayımlanmış Edebiyat Çevirileri Seçkileri, makale, gazete haberleri, dergi, diğer ülkelerde bu konuda yazılmış makale ve kitaplar taranmıştır. Yayın Tanıtım Destek Şubesi, TEDA Projesi nin işleyişini yürüttüğü için bu konuda en yetkin birimlerden biri olduğu düşünülmüştür. Bu bağlamda TEDA Projesi ne ilişkin güncel verilerin elde edilmesi amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı, KYGM, Yayın Tanıtım Destek (TEDA) Şubesi, Fuarlar ve Dış İlişkiler Şubesi yetkilileri ve uzmanları ile birebir görüşme yapılmıştır. Sayısal ve grafiksel veriler için yine TEDA Projesi nin elektronik adresinden faydalanılmıştır. TEDA Projesi ne yönelik öneri ve görüşlerini almak için Bakanlık yetkilileri, yerli yabancı telif ajansları, yazar, yayıncı, çevirmen gibi sektöre ilişkin kişilerin yanı sıra akademisyenlerle de serbest mülakat yapılmıştır. Bunun yanı sıra TEDA Projesi kapsamında destek verilen Türk yazarların çevirilerinin ilgili ülkelerdeki okuyuculara satışı bazında ne kadar ulaştığını görmek açısından desteklenen yayınevlerine geri bildirim formları ve anketler gönderilmiştir. Ayrıca Türk yayıncılığı ve Türkçe çevirmenlerin durumları hakkında bilgi toplarken Türk yayıncılığının sorunlarının ele alındığı prestijli etkinliklerden olan Yayıncıları ve Çevirmenleriyle Türk Edebiyatı Uluslararası Sempozyumları ve Türk Edebiyatı Çevirmenleri Cunda Atölyesi (TEÇCA) ne dinleyici sıfatıyla katınılmıştır. 5

17 Kaynaklar Araştırma için gerekli olan verilere ulaşmak için kütüphane veritabanları, internet arama motorları ve gazete kupürlerinden faydalanılmıştır. Ayrıca YÖK Dokümantasyon Merkez Kataloğu, Milli Kütüphane Kataloğu, Türkoloji Araştırmaları Makale Bilgi Sistemi, Birinci Türk Neşriyat Kongresi Raporları ve Müzakere Zabıtları ve çeşitli yurt içi ve yurt dışı kitap fuarlarından temin edilen katalog, broşür vb. materyallerden faydalanılmıştır. Bunun yanı sıra Cumhuriyet dönemi ve öncesi edebiyat çevirileri seçkilerini ve çeviri tarihini konu alan kaynak kitaplara ve tezlere de başvurulmuştur. Ayrıca Cumhuriyet Dönemi Batı Klasikleri ile ilgili araştırmalarda Çeviri dergisinden faydalanılmıştır. Yararlanılan dergiler arasında Edebiyat Çeviri Dergisi, Batı Edebiyatları Araştırma Dergisi ve MEB Düşün Bilim Eğitim Sanat Dergileri de mevcuttur. Bundan başka Türk Dili, Çeviri Sorunları Özel Sayısı, Yeni Ufuklar Dergisi, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Son Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Tanzimat Dönemi Türkiye Ansiklopedisi ve XIX. Asır Türk Edebiyatı Ansiklopedisinden de faydalanılmıştır. Ayrıca tezin hazırlanmasında Uzmanlık Tezlerini Hazırlarken Uyacakları Yazım Kuralları Yönergesi kullanılmıştır. 6

18 BİRİNCİ BÖLÜM ÇEVİRİ VE ÇEVİRMEN: KAVRAMSAL YAKLAŞIM 1. ÇEVİRİ VE ÇEVİRMEN Araştırmanın bu bölümünde çeviri ve çevirmene ilişkin kavramsal bir çerçeve çizildikten sonra, çeviri ve çevirmenin tarihsel izleğinden kısaca bahsedilecektir. 1.1 Çeviri Çeviri, toplumsal ilişkilerin yanı sıra siyaset, bilim, sanat ve edebiyat gibi alanlarda da oldukça önemli bir yere sahip olduğundan çevirinin birçok tanımı yapılmıştır. Çalışmamızda bu değişik bakış açıları ile yapılmış tanımların yerine sadece çalışma konusu çerçevesine giren tanımlara yer verilecektir. Çeviri, TDK sözlüğünde (2005:419) bir dilden başka bir dile aktarma, çevirme, tercüme şeklinde tanımlanmıştır. Dilbiliminde çeviri, bir dildeki bir metnin başka bir dile aktarılması işlemini ve bu süreç sonucunda elde edilen ürünü anlatmak amacıyla kullanılır. Çeviri sözcüğü Arapça tercüme sözcüğünün yerini almıştır. Çeviri yapan kişiyi göstermek amacıyla kullanılan çevirmen sözcüğü ise eski dilde yazılı çeviri yapan kişi için kullanılan mütercim ile sözlü çeviri yapan kişi için kullanılan tercüman kavramlarının yerine kullanılmaktadır. Çevrilecek metin ve dil, kaynak metin ya da kaynak dil; çeviri yapılacak metin ya da dil ise, erek metin (hedef metin) ya da erek dil olarak adlandırılır. Çeviri, sözlü ya da yazılı olarak yapılabilir. Çeviri tanımı, gelişen zamanla birlikte çeviri kuramlarının gelişmesiyle değişiklik göstermektedir. Radegundis Stolze çeviri tanımı için Brockhaus 7

19 sözlüğünün farklı yıllardaki basımlarından örnekler vererek bunu açıklamakta, sözlüğün 1974 yılındaki yeni basımında çeviriyi sözlü ve yazılı olanın, bir çevirmen ve mütercim vasıtasıyla bir başka dile aktarımı şeklinde tanımlamaktadır (Stolze, 1994:13). Göktürk (1994:14) ise çevirinin yalnızca anlamın yabancı bir dilden tanıdık dile aktarımı olmadığını belirtmektedir. Yine söz konusu eserde Göktürk çeviriyi, somut insan yaşamı ile iç içe ve başka dillerin tanımladığı başka dünyaların tanıtılması şeklinde tanımlamaktadır. Öte yandan Sönmez (1999) Günümüzde Çevirinin Önemi adlı çalışmasında Theodor Savory, Jacobson ve Newmark ın çeviriyi bir sanat olarak tanımladıklarını belirtmektedir. Buna karşın Nida nın ise onu bir bilim olarak tanımladığını ve çeviriyi algılayıcı dilinde kaynak dilin bildirisini en yakın doğal karşılığı ile önce semantik, daha sonra biçim bakımından ortaya koyma eylemi olarak gördüğünün altını çizmektedir. Ya da Toury (1995:25) çeviriyi, bir çeviri ediminin ürünü olarak betimlemektedir. Başka bir ifadeyle, doğal bir dilde (kaynak dil) bir metnin yerini başka bir dilde (amaç dil) kodlanan bir metnin alması olarak görmekteyiz. Toury nin daha sonra çeviri için şu şekilde bir tanımlama yaptığını görmekteyiz: Çeviri, yabancı bir kültüre ait bir metnin başka bir kültüre aktarımıdır. Toruy nin bu ifadelerinden çevirinin sadece diller arası ve kültürler arası iletişim görmediğini aynı zamanda da metinler arası bir iletişim kurduğu sonucunu çıkartabiliriz. Bu da çevirinin temel niteliğini oluşturmaktadır (Demirtürk,1993:109). Ayrıca Vermeer (1986:34) e göre çeviri daima kültürlerarası bir transfer aynı zamanda, bir olgunun eski kültürel ilişkilerinden kopartılıp/çözülüp erek kültürdeki ilişkilerin içine oturtulmasıdır. Genel anlamda ise, bir dilde söylenen/yazılan bir metni, anlamsal içeriğini ve biçimsel yapısını belli bir düzlemde koruyarak başka bir dile aktarmaya çeviri edimi olarak tanımlamakla birlikte, çevirinin salt dilsel bir olgu olmanın ötesinde toplumların tarihini değiştirebilecek karmaşık ve devingen bir süreç olduğu artık 8

20 birçok kuramcı tarafından kabul edilmektedir. Bu bağlamda, çeviri etkinliğini irdelerken, onu biçimlendiren toplumsal/kültürel koşulları hesaba katmamak, bu alanda yapılan çalışmaların yetersiz/sınırsız kalmasına neden olmaktadır (Yücel,2006:224). Bu noktada çevirinin tanımına ilişkin özellikli bazı tanımlamalara yer verildikten sonra edebi çeviri üzerinde durulacak olursa Aytaç (1999:21), milli edebiyatla yetinmeyen yazarların kendilerini geliştirmeleri için edebi çevirilerin öneminin büyük olduğunu ifade etmektedir. Cengiz Aytmatov un da belirttiği gibi, çeviride yüzyıllar bir araya gelmekte, çağlar arasındaki yaşam ilişkileri birleşmektedir (Baykan,2005:183). Bir kültür, farklı metinlerin çevirilerine farklı işlevler yüklemektedir. Çevirilerin bir kültür içinde işlevleri, amaçladıkları hedef kitlenin beklentilerine ve kaynak metnin kendi kültürü içindeki konumuna bağlıdır. O halde çeviri, edebi eserlerin yeniden yazıldığı bir konuma sahiptir. Bu yolla özgün eserin yeni bir dilde can bulması ve yaşamını sürdürmesi de kolaylaşmaktadır (Aksoy,2000:56). Çevirinin ilişkili olduğu alanlar arasında en kapsamlı yeri kültür tutmaktadır. Kültürün, ideal çeviriyi gerçekleştirmedeki rolünün diğer faktörlerden çok daha fazla olmasının nedeni, kültürün çok yönlü oluşundan ve bu çok yönlülüğün kişiden kişiye olan algılama çeşitliliğinden ileri gelmektedir (Baykan,2005:184). Günümüzde birçok bilim adamı, çeviri biliminin bütün bilimlerle ve dallarla iç içe olduğunu kabul etmektedir. Hönig çeviribilimi bütünleştirici bir bilim olarak tanımlamaktadır. Yani ruhbilim, toplumbilim, kültürbilim, dilbilim ve yazınbilim gibi çeşitli bilim dallarını kapsayan bir bilim olarak nitelendirilmektedir. Bugün bunca teşvik edilen uluslararasındaki diyalogun en kalıcısını felsefe ve edebiyatlarının çevirisi sağlamaktadır. Hangi dilde yazılmışsa yazılsın, insanlığın malı olan yeniden üretme ürünü yapıtlar ancak çeviri sayesinde gerçekten insanlığın malı olabilmektedir (Kuraltay,1992:30-36). 9

21 Çeviri Süreci Çeviri süreci başlıca üç aşamadan oluşur (cevdil.com,2010): 1. Kaynak metnin çözümlenmesi 2. Erek dile aktarılması 3. Erek metnin oluşturulması Bu aşamalar zamansal olarak birbirini izleyen bağımsız bölümler olarak değil, sürecin kavranmasını kolaylaştıran soyutlamalar olarak düşünülmelidir. Çünkü gerçek çeviri sürecinde bunlar iç içe geçmiştir. Çevirmen genellikle çözümleme yaparken aynı zamanda bunu nasıl aktaracağını ve erek metni nasıl oluşturacağını da düşünür. Çeviri, alıcısına ulaşmadan önce şu süreçlerden geçmektedir (cevdil.com,2010): Çeviri: Çevirmen tarafından yapılır. Hedef dil çevirmenin ana dilidir. Metnin konusu çevirmenin alan uzmanlığı kapsamındadır. Ön okuma: Çevirmen tarafından yapılır. Gözle okuma ve otomatik yazım imla düzeltmesini içerir. Düzeltme: Proje bütçelemesine göre, çevirmen tarafından yapılabildiği gibi, kaynak dil ve hedef dilin her ikisinde de alan uzmanı olan bir Düzeltmen tarafından da yapılabilir. Denetleme: Kaynak dili bilmeyen ancak anadili hedef dil olan bir alan uzmanı Denetmen tarafından yapılır. Denetlemede, çeviri metni önce kaynak metinden bağımsız olarak okunur, ardından karşılaştırmalı okuma yapılır. Son Okuma: Proofreading, prova okuması veya yanlış bir adlandırma olarak kontrol okuma şeklinde yerleşmiş işlemdir. Görsel tasarım uzmanları tarafından yapılır. Kalite güvencesi: Proje yöneticisi tarafından yapılır. Çeviri metninde dilsel kalite, yerel öznitelikler, metrik dönüşümler, belirlenmiş biçim şablonuna uygunluk 10

22 gibi öğelerin çeviriyle hitap edilen kitleye (hedef kitleye) aktarımında tam ve eksiksiz olmasının sağlanmasını içerir. Proje yöneticisi ayrıca çevirideki olası hataların sınıflandırılması ve ölçülebilmesi için bir puantaj sistemi üzerinden değerlendirme yapar. Erişilebilirlik, dikkat, doğruluk, dakiklik gibi noktalarda çevirmen, düzeltmen ve denetmenin başarım değerlendirmesini yapar ve kayıt altına alır Çevirmen (Mütercim-Tercüman-Dilmaç) Türk Dili Kurumu sözlüğünde (2005:419) çevirmen bir yazıyı veya konuşmayı bir dilden başka bir dile çeviren kimse, çevirici, dilmaç, tercüman, mütercim şeklinde tanımlanmıştır. Tercüman kelimesi Aramice kökenlidir. Aramice, Yahudilerin M.Ö. 6 yüzyıldan itibaren kullandıkları günlük konuşma ve yazışma dilidir. Tercüman kelimesi Türkçenin çeşitli lehçe ve devirlerinde dilmaç karşılığı olarak kullanılmıştır (Encyclopaedia of İslam,1978:225). Osmanlılar, belgelerinde tercüman sözcüğünü kullanırken hemen hemen bütün Batı dillerinde dragoman sözcüğü kullanılmıştır. Peçenek boylarında Dilmaç kelimesinin bir unvan olarak kullanıldığını görüyoruz. Anadolu da ilk kurulan Türk beyliklerinden birisi de Dilmaçoğulları Beyliği dir ( ). Bitlis ve Erzen de egemen olan Dilmaçoğulları Türk Beyliği nin kurucusu Dilmaç Mehmet Bey di. Osmanlı Saraylarındaki Rum tercümanlara da bu nedenden dolayı Dilmaç deniliyordu (Sami,1992:395, Orhunlu,1975:13). Tercümanlar devletlerarası diplomatik ve ticari ilişkilerin kurulmasında, geliştirilmesinde önemli roller oynamışlardır. Tercümanlık kurumunun ne zaman kurulduğu bilinmemekle birlikte tarihin eski devirlerinden beri mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Bu kurumun varlığı hakkında yapılan son araştırmalar bizi daha çok Ortaçağ a Abbasi Halifeliğine götürmektedir. Bu ilk tercümanlar İslam Devleti nin Arap olmayanlarla olan mali, diplomatik ve ticari ilişkilerinde önemli roller oynamışlardır. Orhunlu (1975:14) ya göre tercümanlık kurumu kesin bir memuriyet olarak Abbasilerde kurulmuştur. Abbasi sarayında Grekçe, Kıptice, Nebatice ve 11

23 diğer dillerde konuşan tercümanlar bulunmaktaydı. Aynı zamanda Bizans ve Sasani saraylarında Arap ırkı ile meşgul birer kâtip de tercümanlık vazifesini yürütmüşlerdir. Abbasi devletinde tercümanlık kurumunun yanı sıra bilimsel tercüme hareketleri de görülmüştür. 830 da Beyt ül-hikme nin kurulmasıyla bu tercüme hareketleri sistematik olarak yürütülmüş, tercüman kadrosu, müstensihleri, bütçesi ve diğer müştemilatıyla kurumsal bir harekete dönüşmüştür. 1 Fakat bu tercümeler daha çok tıp, felsefe, mantık, matematik, astronomi alanında yapılmıştır. Tercümanların asıl aktivitesi Kramers (2000:725) a göre XII. yüzyılda başlamıştır. Akdeniz çevresindeki Müslüman yöneticiler ve Hırıstiyanlar arasında Kuzey Afrika da yapılan ilk antlaşmalardan itibaren tercümanlar ticaretin yapıldığı limanlarda divan olarak adlandırılan ticari acentelerin vazgeçilmezi olmuşlardır. Müslümanlarla Hrıstiyanlar arasındaki ticarette önemli bir yeri olan bu tercümanların her yerde kabul edilen bir hiyerarşisi vardı. Bu tercümanlardan yaptıkları işin büyüklüğüne göre tercümaniye vergisi alınırdı (Barkan,1943:213). Özellikle Haçlı Seferleri sırasında kurulan ilişkiler tercümanlığın varlığını daha da gerekli kılmıştır. Memluk Hükümdarı I. Baybars ile Franklar arasında 1273 de yapılan bir antlaşmada tercümanlara yemin ettirilmesi, yine Memluklar ile İtalyan devletleri arasındaki ticaret anlaşmaları ve diplomatik mektuplar Ortaçağ ın sonunda tercümanların rolleri ve hakları hakkında önemli bilgiler içermektedir. Memluklarda, Bizans ya da İtalyanlardan bir mektup geldiği zaman bunlar Divan ül-inşa da görevli iki resmi tercüman tarafından çevrilirdi (Bosworth,2000:236). Anadolu Selçukluları nda da tercümanlık kadrosunda iki tercüman bulunurdu (Orhunlu,1975:14). 1 Emevi ve Abbasi dönemlerindeki çeviri hareketiyle ilgili olarak bkz. Türker, Sadık, İslam Düşüncesi nin Gelişiminde Tercüme Faaliyetlerinin Rolü, Kutadgu Bilig, S.3,/Mart 2003, s ; Lewis, Bernard, Müslümanların Avrupa yı Keşfi, çev. İhsan Durdu, Ayışığı, İst. 2000, s ; Ülken, Hilmi Ziya, Uyanış Devirlerinde Tercümenin Rolü, Vakit, İst. 1935,s ) 12

24 İKİNCİ BÖLÜM DÜNYADA ÇEVİRİ 2. DÜNYADA ÇEVİRİNİN TARİHİ Çeviri, dünya kültürünün gelişiminde kilit bir rol oynamıştır ve halen de oynamaktadır. Kültürün ulusa ait ve tümüyle ayrı olduğu düşüncesi oldukça yaygındır. Ancak edebi çeviri sayesinde coğrafi konumun sınırları aşılarak başka kültürlerle de iletişim kurma imkanı doğmuştur. Dünya kültür tarihine çeviri penceresinden baktığımızda, düşüncelerin ve biçimlerin sürekli hareket ettiğini, çevirmenlerin çalışmaları sayesinde kültürlere sürekli olarak yeni unsurların nüfuz ettiğini görürüz. Bu açıdan bakıldığında, her şeyin Batı da başlamış olduğu varsayımı geçerliliğini yitirirken, Doğu ile Batı arasında keskin sınırlar olduğu tezinin de içi boşalmaktadır (literarytranslation.com,2010). Hindistan, Çin, Irak ve İspanya Avrupa kültürünü farklı yollarla şekillendirmiştir. Hindistan, M.Ö. 6. yüzyılda Akdeniz ile ilişkiler kurmuştur. Eflatun ve Galen gibi Yunan filozoflarda gördüğümüz tıbbi teoriler de Hindistan kökenlidir. Dokuzuncu ve onuncu yüzyıllarda Bağdat ta Antik Yunanlıların bilimsel ve felsefi eserleri Arapçaya çevrilmiştir ve bu bilgiler Avrupa ya İspanya kanalıyla ulaşmıştır ki İspanya, sekizinci yüzyılın başlarından itibaren dört yüz yıl boyunca fiilen bir İslam devletidir. Bilgi aktarımı, Toledo Okulu ile zirve noktasına ulaşmıştır. Burada Arapçadan Latinceye ve sonrasında İspanyolcaya çeviriler yapılmış ve Avrupa Rönesans ı için bilimsel ve teknolojik zemin inşa edilmiştir. Çeviri tarihi, bize bu dönüm noktalarının bir haritasını sunmaktadır. Bu dönüm noktalarının temelinde şiddetli tarihsel çatışmalar ve sömürgeci yayılmacılık yatıyor olabilir. Ancak çevirinin bu konudaki rolü de asla küçümsenemez. 13

25 Çeviri tarihinin bir kısmı ayrıntılı olarak bilinmektedir: İncil in çevirisi, misyonerlerin çalışmaları, Hindistan daki oryantalist çevirmenler. Ancak hala bilinmeyen çok geniş bir alan bulunmaktadır. Bilim adamları son zamanlarda, bireysel olarak çevirmenler ve rolleri hakkında yazmaya başlamıştır. İngiltere deki Constance Garnett ya da ABD deki Gregory Rabassa gibi çevirmenler, Rus ve Latin Amerika edebiyatından yaptıkları çeviriler nedeniyle İngiliz yazınındaki dönüşümden sorumludurlar. Yakın tarihte Doğu Avrupa da yaşanan siyasi özgürleşmenin sonucunda çok satan Amerikan ve İngiliz yazarların eserleri bu ülkelerin dillerine çevrilmiştir. Çeviri tarihi aslında dünya kültüründeki hayati, ancak genellikle de görünmez dönüm noktalarının tarihidir (literarytranslation.com,2010). Çeviri insanların iletişimde dili kullanmasıyla başlamıştır. Dilin, insanlığın ve uygarlıkların gelişiminde göz ardı edilemeyecek bir öneme sahip olan çeviri, kültürlerarası iletişimde hep ön sırada olmuştur. Küresel değerleri toplumlara taşıyan ve ulusal değerleri diğer uygarlıklara taşıyacak olan çeviri, kültürün gelişimine olan katkısı ve dille olan doğrudan bağlantısı sebebiyle dikkatleri sıkça üzerine çeken bir alan olmuştur. Yaklaşık dört milyon yıldır var olan insanoğlunun tarihinde yazı altı bin yıllık zaman süresi içermektedir. Buna göre Mezopotamya da Sümer çivi yazıları ile ortaya çıkan yazıyı, Mısır ve Çin alfabeleri izlemiştir. Dolayısıyla çevirinin yazı ile birlikte doğduğu söylenebilir (Aksoy,2002:14). Çeviri tarihi üzerine tartışmaları belgelerle İ.Ö. 2. yüzyıla kadar izleyebileceğimiz bildirilmektedir. Ancak elimizde belge olmamakla birlikte, çevirinin eski medeniyetlerde de önemle yeri olduğu bilinmektedir. Örneğin, İ.Ö yıl gerilere gittiğimizde Asur hükümdarı Sargon un dile ve çeviriye çok önem verdiği görülmektedir. Hammurabi zamanında Babil in (İ.Ö. 2100) çok dilli bir yerleşim merkezi olduğu bilinmektedir. Eski Mısır da halk 7 sınıfa ayrılmakta ve çevirmenlerin saygın kişilerin bulunduğu sınıfta yer aldıkları görülmektedir. Ayrıca Eski Mısır da özellikle yeni imparatorluk döneminde dil eğitimine önem verildiği bilinmektedir (İ.Ö ). Mısır hükümdarı Psammetik (İ.Ö. 7. yüzyıl) Mısırlı çocuklara Yunanca eğitim sağlayarak, onları çevirmen olarak yetiştirmiştir (Sevinç,2007:1). 14

26 Sözlü çeviri çok daha eskiye dayansa bile ilk yazılı çeviri örneklerine Sümerlere ait tabletlerde rastlanır. Farklı dillere sahip toplumlar arasında yapılan resmi antlaşmaların farklı iki ya da daha fazla dilde yazılı olarak tespit etme gereksinimi ilk çeviri örneklerinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Çeviriyi geliştiren ikinci önemli gereksinim ise dinsel metinlerin başka dillere aktarılma isteğidir. Örneğin, 72 çevirmen tarafından 72 günde bitirildiği rivayet edilen Septuaginta, İbraniceden Eski Yunancaya Eski Ahit çevirisi, milattan önce 247 yılında ortaya çıkmıştır. Mısır hiyerogliflerin çözülmesinde önemli bir role sahip Rosetta Taşında ise (M.Ö. 196) aynı metin hem Mısırca hem de Eski Yunanca olarak yer almaktadır. İ. Ö. 2. yüzyıldan kalan, ancak 1799 yılında bulunan bu taşın Yunanca, hiyeroglif ve eski Mısır dilinde yazılmış olması da tarihte çevirinin yeri ve önemi konusunda aydınlatıcı bir bilgi niteliğindedir (Öner,2001:73). Orta Çağda çeviri faaliyetleri genel olarak kiliselerle ve İncil le sınırlı kalırken, 9. ve 10. yüzyıllarda Bağdat önemli bir çeviri merkezidir. Bu yıllarda eski Yunanca metinler Arapçaya çevrilmiş ve bilimlerin gelişmesine katkı sağlamıştır. Avrupalıların Eski Yunan metinlerini keşfi bu Arapça metinler sayesinde olmuş, daha sonra bu metinler Toledo Okulu tarafından Arapçadan Latinceye ve özellikle İspanyolcaya aktarılmıştır. Avrupalılar Orta Çağın karanlığından sonra Eski Yunanca metinlerle bu sayede tanışmışlardır 1. Özellikle matbaanın keşfinden (~1450 yılı) sonra çeviri çalışmaları hız kazanmış, Reformasyonun etkisiyle de Latince metinler başta Almanca olmak üzere hızla yerel dillere aktarılmıştır. Çeviribilim ve çeviri tarihi açısından Martin Luther in yaptığı İncil çevirisi ile çevirinin nasıl olması gerektiği konusundaki düşünceleri oldukça önemlidir. Çeviri çalışmalarının yeni bir ivme kazandığı dönem de 19. yüzyılda Romantik akımla birlikte görülmektedir. Aynı dönemde çevrinin ne olduğu ve nasıl yapılması gerektiği konusundaki çalışmalar da yoğunlaşır. 1 Detaylı Bilgi için bkz. Hans Daiber, İslam Felsefesi Tarihinin Anlamı ve İslam Felsefesi Tarihi Çalışmamızın Amacı Nedir? İhmal Edilmiş Bir Disiplinin Tarihi 15

27 20. yüzyılla birlikte sanayi devrimi ve sonrasındaki uluslararası ilişkilerin artışıyla birlikte özellikle teknik metin çevirilerinde (özel alan çevirisi) artış görülmüştür. İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan Soğuk Savaş dönemi ise makineli çeviriyle çeviriye yeni bir boyut kazandırmıştır. Yine aynı dönemde çeviri sürecini ve çeviri ürününün özelliklerini araştıran çeviribilim bağımsız bir bilim alanı olarak şekillenmiştir. Çeviri geçmişte olduğu gibi günümüzde de büyük bir gereksinmedir ve sürekli gelişmektedir. Bunun nedenini Vardar (1977:18) teknolojinin, ekonomik ve ticari ilişkilerin kısaca uluslararası bildirişimin özellikle II. Dünya Savaşından sonra hızla gelişmesine, çeviri etkinliğinin de buna paralel olarak önem kazanmasına bağlamaktadır. 16

28 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE DE ÇEVİRİ 3. TÜRKİYE DE ÇEVİRİNİN TARİHİ Bu bölüm Cumhuriyet Öncesi ve Cumhuriyet Dönemi şeklinde olmak üzere iki başlık altında Türkiye de çevirinin geçmişi ve çeviriyle ilgili faaliyetler ele alınacaktır. Bu başlıklar altında sırasıyla Selçuklular ve Osmanlılar Döneminde çeviri etkinlikleri ve Cumhuriyet Dönemi Türkiye sinde Tercüme Odasınca gerçekleştirilen Batı Klasiklerinin Tercümesi ele alınacaktır. Türkler 10. yüzyıldan sonra İslam medeniyetine girdi ve bilim dili Arapça oldu. 18. yüzyıla kadar Batı dan çeviri tek tük iken, bu tarihten sonra çeviri faaliyeti hızlandı. Fen bilimleri ve teknolojide Batı nın üstünlüğü vardı ve bu alanda çeviri askeri modernleşme ile başladı. Osmanlı sarayında tercümanlar Rum idi. Bunlara dilmaç deniyordu. Katip Çelebi ilk çevirmenlerdendir. Yanyalı Esat Efendi, İshak Efendi, Asım Efendi, Konstantin İpsilanti, Münif Paşa, Yusuf Kamil Paşa, Ziya Paşa, Şinasi, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Namık Kemal, Haydar Rifat, Beşir Fuat, Şemseddin Sami cumhuriyet öncesi çevirmenlerdir de Tercüme Odası kuruldu. Fransızca, Tanzimat ta birinci yabancı dil oldu ve bütün çeviriler bu dilden yapıldı. Daha sonra İngilizce onun yerini aldı. Cumhuriyet dönemindeki çevirimin önemini ve boyutlarını kavrayabilmemiz için üzerinde yaşadığımız toprakların yüzyıllar boyunca egemeni olan Osmanlılar dönemindeki çeviri olayına bakmamız gerekiyor. Osmanlı Devletinde genel olarak dinsel temellere dayanan bir yönetme anlayışının belirleyiciliğinde yalnızca İslam uygarlığının kelam, mantık ve bazı tasavvufi yapıtların yorumlanması ve yoğun olarak bu tür çevirilerin yapılması ile yetinilmiştir. 17

29 3.1 Cumhuriyetten Önceki Dönemde Çeviri Bu bölümde Selçuklular ve Osmanlılar Dönemindeki çeviri faaliyetleri ele alınacak ve özellikle edebi çevirinin başladığı Tanzimat Dönemi detaylı bir şekilde işlenecektir Selçuklular ve Osmanlılar Döneminde Çeviri Osmanlı döneminde tercümanlık, yani dilmaçlık, kitap yazı çeviriciliğinden çok önce, siyasi-ekonomik sürtüşmelerde, ilişkilerde bir iletişim aracı olarak ortaya çıkmıştır. Orhanlu (1993) ya dayanarak diyebiliriz ki tercümanlık, Osmanlı İmparatorluğunda daha 14. yüzyıldan beri vardır. Bir söylentiye göre bu görev Fatih zamanında başlamıştır. O dönemin Trabzon kökenli ünlü kişilerinden Georgios Amirutzes, Grekçe yapıtlar konusunda Fatih i aydınlatmıştır. Bu dönemde Türkçe bilen Rum tercümanlar sarayda görevlendirilmiştir. Dilmaçlık, 16. yüzyıldan başlayarak büyük bir gelişme göstermiş, devletin dış ilişkilerinde olduğu kadar, ayrı dil konuşan eyalet yönetim işlerinde de (yani iç ilişkilerinde de) önemli bir rol oynamıştır. Osmanlı İmparatorluğunda tercümanlık, başlıca şu dört bölümden oluşmaktaydı (Balcı,2006:18): 1. Divan-ı Hümayun tercümanlığı 2. Eyalet Tercümanlığı 3. Müessese tercümanlığı (asker ve eğitim kurumlarında çalışan tercümanlar) 4. Yabancı elçi ve konsolos tercümanlığı Divan-ı Hümayun tercümanlığı 16. yüzyılda göreve başlamıştır. Kanuni nin ünlü tercümanları arasında Yunus Bey in (1536) ayrıcalıklı bir yeri vardı. Çoğu Rum olan bu tercümanlar, Hıristiyan uyruklara tanınmayan haklardan yararlanırdı. Örneğin sakal bırakabilir, dört uşak kullanabilir, ata binebilir, en önemlisi de kürk giyebilirlerdi. Baş-tercümanların görevi sadrazamın yabancı devlet temsilcileriyle 18

30 yaptığı konuşmaları dilden dile aktarmak ve dışarıdan gelen yazıları Türkçeye çevirmekti. Eyalet tercümanları Mısır, Mora, Trablus, Şam, Girit, Kıbrıs, Belgrat, Budin, Kudüs le olan yazışmalarda, görüşmelerde dil aktarmacılığı yaptıkları gibi, özellikle mahkemelerde, hukuk davalarında önemli rol oynarlardı. Müessese tercümanlarına gelince bunlar 18. yüzyıl sonlarında Batı usulünde askeri kurumların ve eğitim kurumlarının oluşumunda, yurda getirilen ve Türkçe bilmeyen yabancı uzmanların ve hocaların dilmaçlığını yapmaktaydılar. Levent Çiftliği Kışlasında Nizam-ı Cedid askerlerinin yetiştirilmesinde görevli Fransız uzmanların yanında çalışanlara Levent Tercümanı, ya da Levent Çiftliği Tercümanı adı verilmekteydi. Bu işte çalışanlar Rumlardı (Balcı,a.g.e.). Tercümanlıktan, yani dilmaçlıktan, edebi çevirmenliğe ancak 18. yüzyıl sonlarında geçilebildi. Tanzimat tan çok önceleri Damat İbrahim Paşa ile Lale Devrinde çeviri girişimleri başladı. Daha öncelere giderek diyebiliriz ki çeviri yoluyla Batı ya açılma, Batı biliminden yararlanma, ilk kez Kâtip Çelebi ile başlamıştır (Türkay,1959). Bilim tarihimizde 17. yüzyılın ilk yarısında Kâtip Çelebi ( ) ile ilginç bir döneme ayak basılmıştır. Bu dönemde Fransa dan Türkiye ye gelerek Müslüman olan Şeyh Mehmet İhlas adında bir coğrafya bilgini, Atlas Minor u Türkçeye çevirerek Kâtip Çelebi nin Cihannüma sının kotarılmasında büyük rol oynamıştır. Doğu fikir dünyasından Batı fikir dünyasına yönelişte bir dönüm noktası olan ve yerkürenin yuvarlaklığı üstüne kanıtlar veren Cihannüma 1648 de Müteferrika nın basımevinde basılmıştır. Flaman matematik ve coğrafya bilgini Mercator un ( ) Atlas Major u ile onun kısaltılmışı Atlas Minor ve yine Flaman kozmografya bilgini Abraham Ortellius un ( ) Teatrum Orbis Terraum (Dünyanın Görüşü) adlı yapıtlarından yararlanıp kaleme alınmış olan Cihannüma (Dünyayı Gösteren) ile bizde ilk kez Batı dan çeviriler, aktarmalardan yararlanma dönemi başlamıştır denebilir. Kâtip Çelebi nin kendisi de, Latinceden olsa gerek Atlas 19

31 Minor u, Levam ün-nur Fi Zulemati Atlas Minor adıyla Osmanlıcaya çevirmiştir (Yağcı,1999:321). Bu devirde yalnız İslam medeniyetinin kelâm, mantık ve tasavvufa ait eserler ifrat derecede şerh edildi, haşiyeler ve ta likler yazıldı. Bu nevi eserlere ait ihmal edilemeyecek kadar da tercümeler yapıldı. Fakat Latin ve Yunan dünyasına ait hiçbir nakil yapılmadığı gibi, evvelce bu dünyadan Arapçaya geçmiş olan eserlere karşı da aynı alakasızlık gösterildi. Büyük Türk filozoflarının 9-10 uncu asırlarda vücuda getirmiş oldukları Arapça eserlerden önemli bir kısmı tercüme edilmeden kaldı. Lâtifî tezkesine göre İbni Sinâ dan manzum Kanun ve Şifa tercüme ettiği rivayet edilir. Hicri dokuzuncu asırda nahifî Süleyman Efendi Mevlâna nın Mesnevî sini manzum olarak tercüme etti. Bu eser, Osmanlı tercüme devrinin en mühim hadiselerinden biridir. Bu sayede Mevlâna nın sanat ve düşünce dünyasını tanımak mümkün oldu. Bu asrın şüphesiz en büyük mütercimi Yanyalı Esat Efendi dir (vefatı: hicri 1098). Yanya da doğarak orada Yunanca ve Arapça tahsil etmiş olan Esat Efendi İstanbul Medreselerinde Arapça ve Farsça tahsilini tamamladı. Bir taraftan eski Türk felsefecilerin eserlerini Türkçeye çevirirken diğer taraftan da Aristo dan doğrudan doğruya yeni tercümeler yapmaya çalıştı. İbni Sinâ nın Şifa sını, Sühreverdî nin Hikmet ül-işrak ını, Kadı Ürmevî nin mantık ve kelama dair meşhur eseri olan Metali ül-envar ını tercüme etti. Ayrıca Kütüb-ü semaviye fî hikmeti tabiye, mantığa dair Şerh-ül envar ı Türkçeye çevirdi. Manzume-i şahid i hakkında Türkçe bir şerh ve Rumca bir tercüme yaptı. Aristo nun eserlerinden Physique yahut eski mütercimlerin tabiriyle Sema-üt-tabii yi Kütüb-üs-semaniye adıyla tercüme etti. Esat Efendi bu tercümesinde bütün eski Aristo tercümelerini tenkit ediyor; bunların ekseri Yunanca ve Süryaniceden ve ikinci elden tercüme edilmeleri dolayısıyla vuzuhsuz veya hatalı olduklarını söylüyor. Bütün Osmanlı devrinden eski Yunanla doğrudan doğruya temasa giren yalnız bu şahıstır. Onun etraflı bir çalışma planı hazırladığı, yaptığı tercümelerinden ve bilhassa Kütüb-üs-semaniye mukaddimesinden 20

32 anlaşılmaktadır. Fakat kâfi derece destek ve ilgi görmemiş olması ve genç yaşta vefat etmesi yüzünden bu büyük teşebbüs yarım kalmıştır (Ülken,1934: ). Esat Efendi den sonra tercümelerde yine bir durgunluk görülüyor. Eski Türk felsefecilerinden henüz esaslı bir çeviri yapılmamıştı. İbn-i Sîna medreselerde Hidaye şerhleri vasıtasıyla okunuyordu. Bu suretle ana kitaplardan epeyce uzaklaşılmıştı. Tokatlı Mustafa bin Ahmet tarafından Tenciz-ül-mathum adıyla İbn-i Sîna nın Kanun u tercüme edildi. Şifa birkaç defa tercüme ve şerh edildi. Buna mukabil Farabî, Razî, Nasîr Tusî, vb gibi büyük alimlerin eserlerine ve İbn-i Sîna nın eserlerinin bir çoğu hala çevrilmemişti. Üçüncü Ahmed devri tercüme itibariyle az çok verimli bir devirdi. Yukarda gördüğümüz Yanyalı Esad Efendi yi Sadrazam İbrahim Paşa teşvik ediyordu. Şair Nedim e tarih tercüme ettirmişti. 1 Yine bu sırada üçüncü Ahmet in emriyle, ilmî bir cemiyet kurularak Habib-üs-siyer i ile Bedreddin Mahmut ül-aynî nin Akd-ül cümman adındaki 24 ciltlik büyük tarihi tercüme ettirildi. Yine bu asır içersinde Pirîzade Mehmed Sahip Efendi İbn-i Haldun tarihinin bir kısım mukaddimesini iki cilt halinde tercüme etti. Bu mukaddimenin diğer bir kısmı da Suphi Paşa tarafından tercüme edilmişti. Batı da tarih felsefecileri ve sosyologların dikkatini celbederek birçok dile çevrilen ve hakkında pek çok araştırma yapılmış olan bu meşhur Mukaddime hakikaten ilk tarih felsefesi ve sosyoloji kitabıdır denebilir. 2 Bundan dolayı onun Türkçeye çevrilmesi dilimiz için en önemli kazançlardan biridir. Osmanlı büyük âlimlerinden olan Kâtip Çelebi ilk defa Garp dillerinden nakil yapanlardan biridir. Géographi karşılığı olarak Cihannüma kelimesini kullanmış, 1 Bay Halil Edhem in Düvel-i İslâmiye nde bu tercümenin tanınmamış diğer bir zat tarafından yapılarak Nedim in yalnız tashih ettiği söyleniyor. 2 Batıda İbn-i Haldun etrafındaki neşriyat hakkında René Maunier in Sociologie algérienne adlı eserin iki ayrı makale vardır. 21

33 İtalyan eserlerinden istifade etmişti. 1 Ebu Bekir Efendi bin Behram Dımeşkî tarafından Atlas majeur et mineur tercüme edildi. İtalya dan eczacılık ve tıbba ait bazı eserler nakledildi. Ömer Şifaî Efendi Pralikios dan Tıbb-ı cedid-i Kimyevi yi tercüme etti. Bu asrın sonlarına doğru Hekimbaşı Abdulâziz Efendi nin Eczacılık ve tıbba dair birçok tercümeleri, Şanîzade nin Tıp Lügatı vb. bu devrin eserlerindendir. Fikir alanında Avrupa ile temas epeyce geliştiğinden Hacı Paşa nın Teshil-i Şifa sı Hans Barth tarafından Almancaya tercüme edilmişti. Dar üt-tıbaat ül-âmire nin kurulması tercümelerin neşrini kolaylaştırıyordu (Ülken,a.g.y.). Üçüncü Selim devrinin en büyük mütercimi Ayıntablı Asım Efendi dir (vefatı hicri 1235). Mütercim Asım Efendi Arapça, Farsça ve Fransızca biliyordu. Türkçeye çok esaslı hakimiyeti vardı. Eserleri yalnız tercüme olarak değil, bugün için bile örnek olacak kadar duru bir Türkçeyle yazılmıştır. Mecdüddin Firüz Abadî nin meşhur Kamus unu Okyanus adıyla tercüme etti. Bu kitaptaki altmış bin kök kelimeye bulduğu karşılıklar halk dilinden ve eski metinlerden çıkarılmış çok zengin Türkçe kelimelerdir. On üçüncü asrın sonlarında çalışmış olan mütercim Kerim Efendi İngiltere seyahatinden sonra İngiliz Kerim Efendi diye meşhur olup birçok şerhler ve kıymetli tercümeler bıraktı. Bunlardan Bagavî tefsirini tercümesiyle, İbn-i Sîna nın eski Yunanlılardan aldığı Selâman ve Übsal hikayesini tercüme ve Şifa sını şerh etti. Ömer Hilmi Efendi nin arazi ve evkaf kanunları hakkında vücuda getirdiği Ahkâmül-evkaf adlı eseri Fransızcaya tercüme edildi. Görüldüğü üzere son asır içersinde batılılaşma yolundaki teşebbüsler büyüdükçe, Batı ilim ve felsefesinden çeviriler yapıldıkça Batı ya karşı alaka da çoğalmış, hatta Osmanlı devrinin ilk asırlarında görülmedik bir derecede zengin ve türlü çeviriler yapılmıştır. Yalnız dikkat edilecek nokta bunların yine Arap ve Acem 1 Kâtip Çelebi, Latinceden bir İstanbul tarihi ile bir Firengi tarihi tercüme ettiğini Mizan-ül-Hak ta söylüyor. Bu Firengi Tarihi nin küçük bir kısmını Şinasi neşre çalışmıştı. Eserin aslı Carionis Joannis tarafından yazılmış ve Luther in arkadaşı Melanchton tarafından tamamlanmıştır. Batıda ilk basımı 1572 dedir. Alman müsteşriki Flügel Keşf-üz-zünun u Latinceye arasında tercüme ederek İbrahim Efendi ve Hanifzade zeyilleriyle beraber basmıştır. 22

34 edebiyatının şaheserlerine, büyük ilmi ve felsefi eserlerine 1 ait değil, yine yalnız fıkıh, tefsir, kelam ve menakibe dair tercümeler olmasıdır (Ülken:a.g.y) Tanzimat Döneminde Çeviri ( ) Edebiyatımızı oluşturan ilk Batı tarzı edebi çevirilerin başlangıç tarihi olarak 1859'u alabiliriz. Bu tarihten sonra edebiyatımızın bireysellikten toplumsallığa açıldığını görürüz. Tanzimat yıllarında İstanbul'a gelen yabancı tiyatro gruplarının, yabancı dil bilmeyen halkı da tiyatroya çekebilmek, kazançlarını artırmak için, oynanacak oyunların tam çevirilerini yaptırıp yayınlamaları da, çeviri dilimizin gelişmesinde büyük yararlar sağlar. Tanzimat Edebiyatı'nın kaynaklarını tanıtmak, yeni edebiyatı benimseyenlerin okuma gereksinimlerini karşılamak için çevirilere girişildi. Yusuf Kâmil Paşa'nın Fenelon'dan çevirdiği «Terceme-i Telemak» adını taşıyan yapıt, çeviri edebiyatımızın Batı kaynaklı ilk temel klasiği oldu. Voltaire, Moliere, Bernardin de Saint Pierre, Chateabriand, Lamartine, Alexandre Dumas Pere, Paul de Kock, Victor Hugo, Alexandre Dumas Fils, Jules Verne, Racine, L'abbe Prevost, Octave Feuillet, Jean-Jacques Rousseau, Eugene Sue, Georges Ohnet, Tanzimatçıların en çok beğendikleri, yapıtlarını çevirdikleri şair ve yazarlardır. Tanzimat dönemi, tüm edebiyat türlerimizi, çeviri yoluyla etkilerken, şiir de hızlı bir yenilenmeye girer. Divan şiirini benimseyen şairlerimiz, Batı nın biçimsel ve özümsel şiir dünyasından yararlanarak, çeviri şiirlerle günümüz şiirinin ilk Batı Uygarlığı'na açılan örneklerini verirler. Batı dünyasını oluşturan bilimsel, teknolojik yapıtlarla, fizik, kimya, jeoloji, biyoloji gibi konular da çeviriyi kamçılamıştır. 1 Son devirde Abdullah Cevdet in Dil mestî-i Mevlâna sı Hüseyin Daniş in Rubaiyat ı Hayyam ı, Sipehsâlâr tercümesi, vb. gibi bazı eserler müstesnadır. 23

35 Tercüme Odası Tanzimat a dek uzanan sürede, çevirmenlikle birlikte, hatta ondan daha çok, dilmaçlık çalışmaları etkin olmuştur de kurulan Tercüme Odası daha çok Babıâli nin yabancı konsolosluklarla yaptığı yazışmaları yönetmekteydi. Hariciye Nezaretine bağlı olan bu kurul, Rum dilmaçlarının büyük ölçüde tekelindeydi. Baştercümanlığa getirilen Rum asıllı Yahya Efendi, aynı zamanda Mühendishanede öğretmendi. Okulda yararlanılmak üzere Fransızca ve İtalyancadan çeviriler yapıyordu. Ondan sonra gelen baştercüman Musevi asıllı İshak Efendi yönetiminde Tercüme Odası, Fransızca öğreten bir kurul durumuna geldi. Ali ve Saffet Paşalar, Ahmet Vefik Paşalar, hatta Namık Kemaller, Şinasiler bu Oda da çalıştılar. Ahmet Hamdi Tanpınar a bakılırsa Tercüme Odası yeni bir dünya görüşünün, yeni siyasi idealin geliştiği çok ileri bir ortamdı. Burada öğretilen Fransızca ile Fransız edebiyatı ve düşünüşü ile ilk tanışma başlamıştı. Divan edebiyatından Tanzimat edebiyatına geçiş bu Tercüme Odası ile olmuştur. Berkes (1973) e göre Bu odada öğretilen Fransızca ile Fransız edebiyatı ve düşünüşüyle ilk tanışma başlamıştı. Divan Edebiyatından Tanzimat Edebiyatına geçiş Tercüme Odası ile olmuştur. III. Selim döneminde ( ) çeviri etkinliği şöyle böyle varlığını sürdürüyordu. Bu dönemin en büyük çevirmeni Asım Efendi, Necdüddin Firuz Abadi nin Kamus unu Okyanus adıyla çevirmiş ve yapıttaki sözcüğe halk dilinden ve eski metinlerden karşılık bularak çeviri diline büyük katkıda bulunmuştur. Bu dönemde ordu donanmasının güçlendirilmesi açısından yararlı görülen yapıtlar Türkçeye çevirtilerek, yeniden düzene konulan Müteferrika matbaasında bastırıldı. Bu çeviriler arasında özellikle Konstantin İpsilanti nin çevirdiği Fenni Harp, Fenni Lağım, Fenni Muhasara anılmaya değerdir. Bu dönemde ayrıca Arapça, Farsça ve Fransızcadan yapıtlar çevrilmesi, Türk dilinin bir bilim dili olma yolundaki gereksinimini bir ölçüde karşılamaya başlamıştır. 24

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

T.C. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ Sosyal Bilimler Enstitüsü

T.C. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ Sosyal Bilimler Enstitüsü GENEL BĐLGĐLER T.C. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ Sosyal Bilimler Enstitüsü Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı Đngilizce Mütercim-Tercümanlık Bilim Dalı YÜKSEK LĐSANS PROGRAMI Mütercim-Tercümanlık Bölümü, Edebiyat

Detaylı

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

Arnavutça (DİL-2) Boşnakça (DİL-2)

Arnavutça (DİL-2) Boşnakça (DİL-2) Arnavutça () Programın amacı, Arnavut dili, kültürü, tarihi ve edebiyatını tanıyan bu alanda çalışma yapacak nitelikte bireyler yetiştirmektir Metinlerinden yola çıkarak Arnavut dilinde metin okur ve yazar,

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ GİRİŞ Prof.Dr. Zekai Celep İnşaat Mühendisliğine Giriş GİRİŞ 1. Dersin amacı ve kapsamı 2. Askeri mühendislik ve sivil mühendislik 3. Yurdumuzda inşaat mühendisliği 4. İnşaat

Detaylı

Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Popüler Bilim Yayınları Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve çalışma esaslarını düzenlemektir.

Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Popüler Bilim Yayınları Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve çalışma esaslarını düzenlemektir. TÜBİTAK POPÜLER BİLİM YAYINLARI MÜDÜRLÜĞÜ YÖNERGESİ (*) Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönergenin amacı, Popüler Bilim Yayınları Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve çalışma esaslarını

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 2014-2015 Yaşar Kemal in Romanlarında Toplumcu Gerçekçilik (devam ediyor)

ÖZGEÇMİŞ. 2014-2015 Yaşar Kemal in Romanlarında Toplumcu Gerçekçilik (devam ediyor) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Secaattin Tural 2. Doğum Tarihi : 15.07.1966 3. Unvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. Çalıştığı Kurum : Kırklareli Üniversitesi Derece Alan Üniversite Lisans Türk Dili

Detaylı

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİM, UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Kırklareli Üniversitesine bağlı

Detaylı

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 10 Mart 2014 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28937 Siirt Üniversitesinden: YÖNETMELİK SİİRT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

D. Bölüm Hakkında Genel Bilgiler

D. Bölüm Hakkında Genel Bilgiler D. Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Bölüm Başkanı Bölüm Başkan Yardımcısı(ları) Genel Tanıtım Koordinatörler Prof.Dr.Recep Yrd. Doç Dr. Ömer AYDOĞDU Programda İngilizce yazma, okuma, anlama ve konuşma yetenekleri

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı TARİH PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Bölümünün amacı; tarih bilimi ile ilgili meslek

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön KoĢul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih geçmiş hakkında eleştirel olarak fikir üreten bir alandır. Tarih; geçmişteki insanların yaşamlarını, duygularını, savaşlarını, yönetim

Detaylı

LİSANS PROGRAMI İŞLETME

LİSANS PROGRAMI İŞLETME İŞLETME 1 MATEMATİK I 2 İKTİSADA GİRİŞ I 3 GENEL MUHASEBE I 4 HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI 5 İŞLETME İLKELERİ 6 DAVRANIŞ BİLİMLERİ I 1 MATEMATİK II 2 İKTİSADA GİRİŞ II 3 GENEL MUHASEBE II 4 BORÇLAR HUKUKU

Detaylı

Tablo 11 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı

Tablo 11 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Kod Bilim Alanı Koşul No 1179 Açık ve Uzaktan Öğrenme 111 1180 Arkeoloji 111 1181 Atatürk İlkeleri ve Cumhuriyet Tarihi 111 1176 Avrupa Birliği 111 1182 Bankacılık ve Sigortacılık 111 1102 Batı Sanatı

Detaylı

Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları

Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Coğrafya Her tarihi olay belli bir coğrafi mekanda meydana gelir.tarihi olayların oluşumu esnasında iklim,yeryüzü şekiller,ekonomik faaliyetler konum vb. coğrafi faktörler

Detaylı

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.)

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.) PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YAN DAL DERSLERİ DERSLER DERSİN KODU DERSİN ADI KREDİ PSİ 101 Psikolojiye Giriş I PSİ 10 Araştırma Teknikleri I PSİ 10 Psikoloji için İstatistik I PSİ 01 Sosyal Psikoloji I PSİ 0 Gelişim

Detaylı

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ 2014-2015 EĞĠTĠM-ÖĞRETĠM YILI GÜZ YARIYILI NDA AÇILAN DERSLERĠN LĠSTESĠ (T. C. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

SANAT TARİHİ SANAT TARİHİ NEDİR? Sanat Tarihi, geçmişte varlık göstermiş uygarlıkların ortaya koyduğu her tür taşınır ve taşınmaz maddi kültür varlıklarını inceleyen bir bilim dalıdır. Güzel Sanatlar ve

Detaylı

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık

Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık Batı Toplumuna İlk Kez Rakip Çıkardık İslam Coğrafyasının en batısı ile en doğusunu bir araya getiren Asya- Afrika- Balkan- Ortadoğu Üniversiteler Konseyi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde resmen kuruldu.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı Dil öğretiminde Meteryal Geliştirme ve uygulama

DERS BİLGİLERİ. YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı Dil öğretiminde Meteryal Geliştirme ve uygulama DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkçe nin Yabancı Dil Olarak Öğretilmesi II YDI404 8.Yarıyıl 2+0 2 4 Ön Koşul Dersleri YDI411 Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi I YDI 401 Yabancı

Detaylı

İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871

İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871 İBRAHİM ŞİNASİ 1826-1871 Hayatı ve Edebi Kişiliği İbrahim Şinasi 5 Ağustos 1826 da İstanbulda doğdu. 13 Eylül 1871 de aynı kentte öldü. Topçu yüzbaşısı olan babası Mehmed Ağa 1829 da Osmanlı Rus savaşı

Detaylı

Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Kod 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117

Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Kod 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Bu tablo ile ilgili koşul (111, 112, 113, 114, 115, 116), kısaltmalar ve tanımlar dokümanın sonunda yer almaktadır. Kod Bilim Alanı Koşul No

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Doç. Dr. Recep KARA

Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Doç. Dr. Recep KARA Bilimsel Araştırma Yöntemleri Doç. Dr. Recep KARA 3. Ders 1.Literatür Taraması - Literatür taraması nedir ve nasıl yapılır? - Literatür taramasında kütüphaneler 2. Süreli Yayın nedir? Süreli Yayınların

Detaylı

KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi, İstanbul 2003, 336 s.

KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi, İstanbul 2003, 336 s. sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 11 / 2005, s. 251-255 kitap tanıtımı KÂĞIDA İŞLENEN UYGARLIK- Kâğıdın Tarihi ve İslam Dünyasına Etkisi, Jonathan M. Bloom (trc. Zülal Kılıç), Kitap Yayınevi,

Detaylı

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI GÜZ YARIYILI DERSLERİ Dersin Kodu Dersin Adı T U K Dersin Türü TEA 500* Seminer 020 Zorunlu TEA 501

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Türkçe 1: Yazılı Anlatım TRD 101 1 2+0 2 2

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Türkçe 1: Yazılı Anlatım TRD 101 1 2+0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Türkçe 1: Yazılı Anlatım TRD 101 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine)

MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) MANASTIR TIBBI (Monastic Medicine) Hipokratik-Galenik Tıp ekolunun devamı Cerrahi teknikler bilinmesine rağmen, yüksek enfeksiyon riski nedeniyle zorunlu haller dışında pek uygulanmıyor Tam olarak hangi

Detaylı

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ IX.ULUSAL EĞİTİM BİLİMLERİ KONGRESİ Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi 27-30 Eylül 2000 ERZURUM SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ Prof.Dr. Mustafa ERGÜN Konunun önemi Araştırmalarda

Detaylı

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması

Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Doç. Dr. Ender Ateşman Hacettepe Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Gündem Dil Politikası Terminoloji Politikası Dil Planlaması Terminoloji

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME DAŞÖZ, T. (2016). Murat Özbay Serisi Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(1), 526-533. MURAT ÖZBAY SERİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME Tuğçe DAŞÖZ Geliş Tarihi:

Detaylı

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık

Pa Sa Ça Pe Cu. Öğle Arası. Seminer ve Danışmanlık Öğr. Gör. Mehmet Selim AYDAY H-B {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-E {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-A {N} Duyma, Anlama (İstima) I, II H-C {N} Duyma, Anlama (İstima)

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 1994 Doçent Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2001 Profesör Fen, Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2009

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 1994 Doçent Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2001 Profesör Fen, Edebiyat Fakültesi Aİİ- İran 2009 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ghadir GOLKARIAN(GÜLDİKEN). Doğum Tarihi: 04.04.1964. Ünvanı: Profesör 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Fars Dili ve Edebiyatı Azad İslami Üniversitesi 1985

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK HALKBİLİMİ ANABİLİM DALI

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK HALKBİLİMİ ANABİLİM DALI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK HALKBİLİMİ ANABİLİM DALI UNESCO YAŞAYAN İNSAN HAZİNELERİ ULUSAL SİSTEMLERİ NİN, SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRASIN YAŞATILMASINA VE GELECEK KUŞAKLARA AKTARILMASINA

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ D. Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Bölüm Başkanı Bölüm Başkan Yardımcısı(ları) Genel Tanıtım Koordinatörler Prof.Dr.Recep SONGÜN Yrd. Doç Dr. Ömer AYDOĞDU Programda İngilizce yazma, okuma, anlama ve konuşma

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar Eda Yeşilpınar Hemen her bölümün kuşkusuz zorlayıcı bir dersi vardır. Öğrencilerin genellikle bu derse karşı tepkileri olumlu olmaz. Bu olumsuz tepkilerin nedeni;

Detaylı

Kaynak ve Dipnot Gösterme Kuralları

Kaynak ve Dipnot Gösterme Kuralları Kaynak Gösterme Rapor içerisinde kullanılan farklı kaynaklardan edinilen bilgilerin nereden alındığının gösterilmesi gerekir. Raporda farklı bir kaynaktan alınan ve olduğu gibi kullanılan cümlelerin ya

Detaylı

Edebiyat Fakültesi Alman Dili Ve Edebiyatı Ales Puan Türü : Sözel. TC Yabancı Yatay Özel TC Yabancı Yatay Özel 10 2 - - 5 2 - -

Edebiyat Fakültesi Alman Dili Ve Edebiyatı Ales Puan Türü : Sözel. TC Yabancı Yatay Özel TC Yabancı Yatay Özel 10 2 - - 5 2 - - Edebiyat Fakültesi Alman Dili Ve Edebiyatı 10 2 - - 5 2 - - Lisans Mezunlarında Aranacak Şartlar : Aşağıdaki Programlardan Mezun Olanlar Kabul Edilecektir : Aşağıdaki Programlardan Mezun Olanlar Kabul

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ZORUNLU DERSLER BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL 1 YDİ 101

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı 1. Yarıyıl Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar ETO701 1 2 + 1 7 Türkçe öğretiminde geleneksel uygulamalardan

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : İsmail Kıllıoğlu İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : ikillioglu@fsm.edu.tr 2. Doğum -

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

Gıda Teknolojisi 14 Eylül 2015 Pazartesi Saat 14.00. Atçılık ve Antrenörlüğü 14 Eylül 2015 Pazartesi Saat 14.00

Gıda Teknolojisi 14 Eylül 2015 Pazartesi Saat 14.00. Atçılık ve Antrenörlüğü 14 Eylül 2015 Pazartesi Saat 14.00 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI YABANCI DİL YETERLİLİK SINAVI TARİHLERİ AÇIKLAMALAR Yabancı Uyruklu Öğrenci Türkçe Yeterlilik Sınavı 08 Eylül 2015 Salı Saat 10.00 Yabancı Dil Zorunlu Hazırlık Yeterlilik

Detaylı

Dünyada Ana D l Öğret m

Dünyada Ana D l Öğret m Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ

Detaylı

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç GİRESUN ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi bünyesinde Açık Arşivler Girişimi Üst Veri

Detaylı

EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİHÇEMİZ

EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİHÇEMİZ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİHÇEMİZ Edebiyat Fakültesi; 1991-1992 öğretim yılında Fen - Edebiyat Fakültesi adı altında eğitim - öğretime başlayan fakültemiz 2010 tarihinde Fen - Edebiyat Fakültesi nin ayrılmasından

Detaylı

TARİH TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

TARİH TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TARİH SOSYAL ALAN PROGRAMLARI PROGRAMLARA ÖZGÜ ÖLÇÜTLER Bu program ölçütleri başlığında Tarih nitelemesi bulunan programlar için geçerlidir. Mezunların, programın öngördüğü amaçlar Yerel tarih hakkında

Detaylı

Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd

Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd auad.anadolu.edu.tr Başlarken AUAd Yazım Kuralları sayfasından size uygun olan şablonu seçiniz. Microsoft Word 2010 ortamı ya da üstü sürümü kullanınız.

Detaylı

YGS&LYS SINAV SİSTEMİ. Rehber Öğretmen Ayşegül YILDIZ lgsy77@hotmail.com

YGS&LYS SINAV SİSTEMİ. Rehber Öğretmen Ayşegül YILDIZ lgsy77@hotmail.com YGS&LYS SINAV SİSTEMİ Rehber Öğretmen Ayşegül YILDIZ lgsy77@hotmail.com ÜNİVERSİTEYE GİRİŞ YGS - LYS olmak üzere 2 aşamadan oluşan bir sınav sistemdir. İlk aşama sınavı YGS, 1 oturumda, İkinci aşama sınavı

Detaylı

İŞTİP TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜNDE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE UYGULAMADA OLAN TÜRKÇE - MAKEDONCA MATERYALLER. 1.Giriş

İŞTİP TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜNDE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE UYGULAMADA OLAN TÜRKÇE - MAKEDONCA MATERYALLER. 1.Giriş İŞTİP TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜNDE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE UYGULAMADA OLAN TÜRKÇE - MAKEDONCA MATERYALLER 1.Giriş Son dönemde Türkiye ile Makedonya arasında her alanda iş birliği gelişti ve bunun neticesi

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS

TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. ID Başlık ECTS TÜRK BİLİMLERI VE ÇAĞDAŞ ASYA BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ID Başlık ECTS 1 Yarıyıl 70001 Α Türk Dili I Biçimbilim ve Sözdizimi 70001 Β Türk Dili I Okuma - Anlama ve Yazılı Anlatım Becerileri 70001 C Türk Dili I-

Detaylı

Ortaçağ Tarihi 5 Yeniçağ ve Yakınçağ Tarihi 5 ALES PUAN TÜRÜ YAB UYR. T.C UYR. YATAY GEÇİŞ ANABİLİM DALI PROGRAM ÖZEL ŞARTLARI

Ortaçağ Tarihi 5 Yeniçağ ve Yakınçağ Tarihi 5 ALES PUAN TÜRÜ YAB UYR. T.C UYR. YATAY GEÇİŞ ANABİLİM DALI PROGRAM ÖZEL ŞARTLARI İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI TEZLİ YÜKSEK ÖĞRENCİ ALIMI, KONTENJAN VE BAŞVURU KOŞULLARI ANABİLİM DALI T.C UYR. YAB UYR. YATAY GEÇİŞ

Detaylı

Lisans Eğitim Programı

Lisans Eğitim Programı T.C. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ Edebiyat Fakültesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Fransızca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı Lisans Eğitim Programı Genel Bilgiler Anabilim dalımızda yürütülen Mütercim-Tercümanlık

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ

ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ Amaç Madde 1 - (1) Bu yönerge, Ordu Üniversitesi adresli bilimsel ve entelektüel çalışmaların, Ordu Üniversitesi Açık Erişim Sistemi nde depolanarak bilim

Detaylı

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ- 14.YÜZYIL TEMSİLCİLERİ a. 14.Yüzyıl Orta Asya Sahası Türk Edebiyatı ( Harezm Sahası ve Kıpçak Sahası ) b. 14.Yüzyılda Doğu Türkçesi ile Yazılmış Yazarı Bilinmeyen Eserler c.

Detaylı

GEÇMİŞTEN BUGÜNE DOĞUŞ

GEÇMİŞTEN BUGÜNE DOĞUŞ DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ GEÇMİŞTEN BUGÜNE DOĞUŞ Doğuş markası, eğitime adanmış yarım asra yaklaşan bir anlam ifade etmektedir. Doğuş Üniversitesi eğitimde ilklerin sahibi, yeniliklerin öncüsü olarak, geçmişinden

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu KAMU HASTANE BİRLİKLERİ SAĞLIK TURİZMİ ORGANİZASYONU

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu KAMU HASTANE BİRLİKLERİ SAĞLIK TURİZMİ ORGANİZASYONU KAMU HASTANE BİRLİKLERİ SAĞLIK TURİZMİ ORGANİZASYONU Bakanlığımıza bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında sağlık turizmi kapsamında verilen sağlık hizmetleri, Sağlık Turizmi ve Turist Sağlığı Kapsamında

Detaylı

GÜNLÜK (GÜNCE) www.dosyabak.com

GÜNLÜK (GÜNCE) www.dosyabak.com GÜNLÜK (GÜNCE) 1 GÜNLÜK Öğretmeye bağlı, gerçekçi anlatım türlerinden biri olan günlükler, bir kişinin önemli ve kayda değer bulduğu olayları, gözlem, izlenim duygu düşünce ve hayallerini günü gününe tarih

Detaylı

YABANCI DİL ÖĞRETMENİ

YABANCI DİL ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, İngilizce, Fransızca, Almanca, Japonca ve Arapça dillerinden birinde eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER Yabancı dil ile ilgili

Detaylı

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

PROF. DR. HÜLYA SAVRAN. hsavran@balikesir.edu.tr. 4. ÖĞRENİM DURUMU Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PROF. DR. HÜLYA SAVRAN ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Hülya SAVRAN İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Bölümü 10145 Çağış Yerleşkesi / BALIKESİR 0 266 612 10 00

Detaylı

NECİP FAZIL KISAKÜREK

NECİP FAZIL KISAKÜREK NECİP FAZIL KISAKÜREK NECİP FAZIL KISAKÜREK kimdir? Necip fazıl kısakürekin ailesi ve çocukluk yılları. 1934e kadar yaşamı 1934-1943 yılları hayatı Büyük doğu cemiyeti 1960tan sonra yaşamı Siyasi fikirleri

Detaylı

"Medeniyet" Üsküdar'da tartışılacak

Medeniyet Üsküdar'da tartışılacak On5yirmi5.com "Medeniyet" Üsküdar'da tartışılacak Bağlarbaşı Kültür Merkezi 9-10 Şubat tarihlerinde 'Yüceltme ve Reddiye Arasında Medeniyeti Anlamak' başlıklı uluslararası bir sempozyum yapılacak. Yayın

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM VE KURUMSAL AKADEMİK ARŞİV POLİTİKASI

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM VE KURUMSAL AKADEMİK ARŞİV POLİTİKASI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM VE KURUMSAL AKADEMİK ARŞİV POLİTİKASI Amaç Madde 1- (1) Bu politika, Kocaeli Üniversitesi adresli bilimsel çalışmaların, Kocaeli Üniversitesi Açık Erişim Sistemi nde arşivlenerek

Detaylı

PROGRAM KODU (1) ÜNİVERSİTE ADI FAKÜLTE PROGRAM ADI (2) ÖĞR. SÜRE (3) 2014 ÖSYS EN KÜÇÜK PUAN (7) PUAN TÜRÜ (4) ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAM ALAR (6)

PROGRAM KODU (1) ÜNİVERSİTE ADI FAKÜLTE PROGRAM ADI (2) ÖĞR. SÜRE (3) 2014 ÖSYS EN KÜÇÜK PUAN (7) PUAN TÜRÜ (4) ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAM ALAR (6) PROGRAM KODU (1) ÜNİVERSİTE ADI FAKÜLTE PROGRAM ADI (2) ÖĞR. SÜRE (3) PUAN TÜRÜ (4) GENEL KONT. (5) ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAM ALAR (6) 2014 ÖSYS EN KÜÇÜK PUAN (7) 100110496 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ 1. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi hakemli bir dergidir. Yılda iki kez yayımlanır. 2. KTÜİF Dergisi

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak,

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak, FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ Bu yönerge, Fırat Üniversitesi öğretim elemanları ve öğrencileri tarafından üretilen bilimsel çalışmaların kütüphane bünyesinde oluşturulan Kurumsal Arşive

Detaylı

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova AKTS: 13+8* Dersin Adı: Uygulamalı Türk Dili 1 yordanova_milena@yahoo.com Dersin Yılı: 1 Dersin Yarıyılı: 1 (kış dönemi) En az Orta seviyede (Avrupa

Detaylı

ADALET ÖNLİSANS UZAKTAN EĞİTİM PROGRAMI DERS KİTABININ ADI SAYFA SAYISI SATIŞ FİYATI-TL I.YARIYIL

ADALET ÖNLİSANS UZAKTAN EĞİTİM PROGRAMI DERS KİTABININ ADI SAYFA SAYISI SATIŞ FİYATI-TL I.YARIYIL ADALET ÖNLİSANS UZAKTAN EĞİTİM PROGRAMI Klavye Kullanımı (1-2) 86 8,00 Adalet Meslek Etiği 122 12,00 Hukuka Giriş 82 8,00 Yargı Örgütü 103 10,00 Anayasa Hukuku Bilgisi 92 9,00 Medeni Hukuk Bilgisi 136

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ KÜTÜPHANESİ VE HİZMETLERİ

ÖZEL EGE LİSESİ KÜTÜPHANESİ VE HİZMETLERİ T.C MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EGE LİSESİ TÜRKÇE YILLIK PROJE ÇALIŞMASI ÖZEL EGE LİSESİ KÜTÜPHANESİ VE HİZMETLERİ HAZIRLAYANLAR Dilay BİÇER Engin YAZAR Aslı SAĞGÜL Sınıf/ Şube : 4/B Rehber Öğretmen :

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI LİSANS Ü PROGRAMLARA ÖN KAYIT KOŞULLARI

ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI LİSANS Ü PROGRAMLARA ÖN KAYIT KOŞULLARI 1 2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR YARIYILI LİSANS Ü PROGRAMLARA ÖN KAYIT KOŞULLARI ÇOK ÖNEMLİ Türk uyruklu adaylar aşağıda sayılan belgeleri 07-11 Ocak 2013 tarihleri arasında, şahsen veya noter onaylı

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ Dersin Öğrenme Çıktıları ve Yeterlilikleri Dersin Hedefi Dersin Amacı ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERS TANITIM FORMU TR Tercüme Üzerine Bazı Öneriler

Detaylı

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM BAYBURT ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bayburt Üniversitesine bağlı olarak

Detaylı

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ

ORTAÖĞRETİM İNGİLİZCE ÖĞRETMENİ ÖZEL ALAN YETERLİKLERİ A. DİL BİLEŞENLERİ VE DİL EDİNİMİ BİLGİSİ A.1. İngilizceyi sözlü ve yazılı iletişimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A.2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaşımlarını ve stratejilerini bilme A.3.

Detaylı

UniversiteTuru FakulteYuksekOkulAdi ProgramAdi PuanTuru TabanPuanKontenjanOgretimTuruOgretimTuru BasariSirasi Ankara Üniversitesi Devlet Dil ve Tarih

UniversiteTuru FakulteYuksekOkulAdi ProgramAdi PuanTuru TabanPuanKontenjanOgretimTuruOgretimTuru BasariSirasi Ankara Üniversitesi Devlet Dil ve Tarih UniversiteAdi UniversiteTuru FakulteYuksekOkulAdi ProgramAdi PuanTuru TabanPuanKontenjanOgretimTuruOgretimTuru BasariSirasi Ankara Üniversitesi Devlet Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı

Detaylı

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Tarihi Öğretim Yılı Dönemi Sırası 2014-2015 2 1 B GRUBU SORULARI 12.Sınıflar Öğrencinin Ad Soyad No Sınıf Soru 1: Aşağıdaki yer alan ifadelerde boşluklara

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU YURT DIŞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ KURULUŞ VE FAALİYET YÖNERGESİ

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU YURT DIŞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ KURULUŞ VE FAALİYET YÖNERGESİ T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU YURT DIŞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ KURULUŞ VE FAALİYET YÖNERGESİ Konu Madde 1- Bu Yönergenin konusu, Plato Meslek Yüksekokulu nun Yurt Dışı Yükseköğretim

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. İngiliz Edebiyatı I YDI201 3 3 + 0 3 4. Bu dersin ön koşulu ya da eş koşulu bulunmamaktadır.

DERS BİLGİLERİ. İngiliz Edebiyatı I YDI201 3 3 + 0 3 4. Bu dersin ön koşulu ya da eş koşulu bulunmamaktadır. DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İngiliz Edebiyatı I YDI201 3 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri Bu dersin ön koşulu ya da eş koşulu bulunmamaktadır. Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMELİĞİ

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMELİĞİ TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından

Detaylı