Abstract. Yıl: 2, Sayı: 3, Haziran 2015, s

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Abstract. Yıl: 2, Sayı: 3, Haziran 2015, s. 19-27"

Transkript

1 Yıl: 2, Sayı: 3, Haziran 2015, s Ebru BURCU YILMAZ 1 EDEBİYAT ARAŞTIRMALARINDA DİSİPLİNLERARASI YAKLAŞIMLARIN ÖNEMİ VE TERMİNOLOJİ SORUNU Özet Edebiyat araştırmalarında disiplinlerarası etkileşimin açtığı ara alanlar gittikçe önem kazanmaktadır. Edebiyat bilimcinin ortaya koyduğu çalışmalar diğer disiplinlere veri sağlayarak sosyal bilimlerin gelişmesine katkı sağlarken aynı zamanda edebiyatın hayata uygulanabilirliğini göstermektedir. Disiplinlerarası çalışmalar edebiyat bilimin kullandığı terminolojiyi de önemli ölçüde etkilemektedir. Soyut fikirlerin aktarılmasında terimlerin işlevsel olarak kullanılması büyük önem taşır. Günümüzde pek çok alanda maddiyat ve nicelik ölçüt olarak alınırken, dil de maddileşerek soyut fikirlerin dışavurumunda yetersiz kalmaktadır. Terimin işaret ettiği anlam dünyasına vakıf olmadan kullanılması, metinlerle ezbere ilişkiler kurulmasına sebep olur ki, bu durum da okuyucuyla metin arasındaki iletişim kanalının kapanması anlamına gelir. Bu düşünceyle, çalışmamızda mevcut terimlerin kullanımında karşılaşılan problemlere değinmenin yanı sıra, edebiyatın disiplinlerarası bir çalışma alanı olarak etkinliğini artırmada terimleştirme konusunun önemini konuyla ilgili tekliflerimizle birlikte ortaya koymaya çalışacağız. Anahtar Kelimeler: Terim, kavram, terminoloji, edebiyat bilimi, disiplinlerarasılık. THE IMPORTENCE OF INTERDISCIPLINARY APPROACHES IN THE RESEARCH LITERATURE AND THE PROBLEM OF TERMINOLOGY Abstract In the open fields in the literary studies interdisciplinary interaction is becoming increasingly important. Data revealed by the study of the Science of literatüre to other disciplines by providing contributes to the development of the Social 1 Doç. Dr., İnönü Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı ABD.,

2 Ebru Burcu Yılmaz Sciences while at the same time, illustrates the applicability of literatüre to life. The literatüre uses the terminology of Science interdisciplinary studies significantly. The transfer ob abstract ideas in terms of the functional use is of great importance. Today, in many areas while the language is taken as criteria for expressing abstract ideas as price and quantity is inadequate. The term pointed out into the World without a foundation of meaning leads to the establishment of relations recite texts to be used. With this in mind, our study to address the problems that are encountered in the use of the terms existing as well as increasing the effectiveness of literature as an interdisciplinary field of study in terminology will try to put together our proposal about the importance of the topic. Keywords: Term, concept, terminology, literary studies, interdisciplinarity. Disiplinlerarası Çalışmanın Önemi ve Gerekliliği İnsan gerçeğinin sanatsal ve bilimsel boyutunu bir arada ele alan edebiyat, pozitif bilimlerin aksine gerçeği perdeleyerek örtük dilin çağrışım zenginliğini kullanır. İfşâ ettiklerinden ziyade gizledikleriyle ilgi çeken edebiyat, katı gerçekliğin oluşturduğu körlük alanlarını aydınlatan bir etkiye sahiptir. Toplumun edebiyat algısının kimi zaman onu hafife alma ya da sadece ilgi duyan az sayıda kişinin akademik ve sanatsal bir fanus içine hapsettikleri bir çalışma alanı olarak görmeleri sonucu edebiyatın hayatla olan yakın alakası görmezden gelinmiştir. Halbuki daima hayatın merkezinde yer alan edebiyat, ilgisi daha ziyade dıştaki oluşumlara yönelen günümüz insanını kendi içinde ihtiyaç duyduğu manevî inşaya davet eder. Kendisini ve ötekini anlamaya muhtaç olan insan, edebiyatın açtığı yolda sahip olduğu araç ve donanım nispetinde anlam üretimini gerçekleştirir ya da üretilmiş anlamı okur. Bu noktada disiplinlerarası edebiyat araştırmaları, üretilen anlamın çok boyutlu ve derinlikli okumalarla anlaşılmasını sağlayan bir sahadır. Alışılageldiği gibi edebiyatla uğraşan kişilerin sosyoloji, psikoloji, tarih ve felsefe gibi alanlara yaslanarak edebî eserleri yazma, okuma ve yorumlama çabaları bugün gelinen noktada tersine yönde bir gelişme göstererek diğer disiplinlerin de edebiyatın ortaya çıkardığı verileri kullanmalarını elzem kılmıştır. Sözgelimi; Tanzimat devri içinde değerlendirilen şairlerin metinlerine yansıyan düşünsel huzursuzluğun okunması, temelde sosyolojik bir problem olarak görülen modernleşmenin Osmanlı dan Cumhuriyet e geçiş sürecinde toplumsal dinamikleri nasıl ve ne ölçüde etkilediğini anlamamızı kolaylaştıran bilgi ve bulgular sunar. Sosyal Bilimlerin pek çok şubesi, edebiyatın toplumsal olguları yansıtma biçiminden hareketle edebî metinleri bir başvuru kaynağı olarak kullanabilir. Benzer bir durum psikanalitik bilimi için de söz konusudur. Freud un, bilinçdışını kendisinden önce sanatçıların keşfettiğini söylemesi ve Jung gibi araştırmalarını edebî eserler üzerinden örnekleyerek yapması edebiyatın psikoloji bilimine katkısını gösteren örneklerden birisidir ve bu örnekleri farklı ilmî disiplinlerden hareketle çoğaltmak mümkündür. 20 Bütün bilimlerin hedefinde, insana ve kâinata dair bilinmezliklerin çözümüne ulaşma düşüncesi vardır. Bu yüzden her biri farklı terim ve yöntemlerle bu süreci anlamlandırmaya çalışan bilim dalları arasındaki etkileşim kaçınılmazdır. Bilim dalı söz grubu da bu gerçeğe işaret eder. Bir ağacın dalları gibi aynı kökten beslenen bilimler, gittikçe daha fazla noktada kesişmektedirler. İnsan gerçeği karmaşıklaştıkça bilimler arasındaki ortaklık ve etkileşim ihtiyacı daha fazla artmaktadır.bu noktada, edebiyat biliminin kaynakları ve ara alanları büyük önem kazanmaktadır. Edebiyatın diğer bilim dallarıyla etkileşimi, edebiyat felsefesi, edebiyat

3 Edebiyat Araştırmalarında Disiplinlerarası Yaklaşımların Önemi ve Terminoloji Sorunu sosyolojisi, edebiyat tarihi, psikanalitik edebiyat eleştirisi gibi ara alanların ortaya çıkmasını sağlamış ve bu yeni alanlar da disiplinlerarası edebiyat çalışmalarında müracaat edilen terimlerin tespit ve tasnifini gerekli kılmıştır. Bilimlerin giderek birbirine yaklaştığı günümüz dünyasında her ne kadar bireylerin uzmanlık alanları daralsa da, bilimsel açıdan disiplinlerarası çalışmalar daha işlevsel ve makbul karşılanmaktadır. Fen. Mühendislik ve Sağlık bilimleri sahasında yaygın olarak karşımıza çıkan disiplinlerarası çalışmalar, sosyal bilimlerde daha sınırlı bir düzeyde gerçekleşmektedir. Sözgelimi, tıp bilimi matematiksel modeller kullanarak, kanser hücrelerinin büyüme şeklini ve hızını tespit etmeye çalışırken tıbbi matematik adı verilen bir ara alanın ortaya çıkmasını sağlar. Yine mühendislikte matematiğin etkinliği bu konuda en bilinen örnektir. Buna karşılık, edebiyat biliminde durum nasıldır diye baktığımızda sözgelimi, edebiyat felsefesi yurtdışında oldukça geniş bir çalışma alanı olarak karşımıza çıkarken, bu konuda Türkiye de yazılmış teorik bir çalışmaya rastlayamayız. Konu ile ilgili yabancı kaynaklara baktığımız zaman, son kırk yıl içerisinde Philosophy of Literature başlığı altında önemli çalışmalar yapıldığını görebiliriz. Bizde böyle bir çalışma alanı ve kaynak mevcut olmadığı gibi bu ara alanın lüzumu da yeterince dile getirilmemekte ya da böyle bir alanın gerekliliği tartışma konusu olmaktadır. Ancak, bu durumda, bizdeki sosyal bilimler ve edebiyat eğitiminin ne yazık ki, öğrencinin interdisipliner düşünmesini sağlayacak nitelikte bir çeşitlilik göstermemesi etkilidir. Eğer, kişisel olarak ilgisi yoksa, edebiyat eğitimi alan bir öğrencinin felsefe, tarih yahut psikoloji, estetik, mantık gibi alanlara girebilmesi için lisansüstü eğitimi beklemesi gerekir ki bu ciddi bir gecikmedir. Ortaöğretimden başlamak üzere bilhassa lisans eğitiminde edebiyatın yararlandığı diğer disiplinlere yönelik dersler de verilmeli, mümkünse fakülteler arası işbirliğiyle gerekli olan dersleri, alanın öğretim üyeleri vermelidir. Örneğin; bir fizikçinin kuantum fiziğiyle ilgili giriş bilgilerini vermesi ya da felsefe, mantık ve istatistik gibi derslerin ilgili alanın uzmanlarınca verilmesi öğrenci için son derece ufuk açıcı olacaktır. Bugün, bazı Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde seçmeli ders ve yan dal programlarıyla bu sıkıntı aşılmaya çalışılsa da bu bilimlerarası işbirliğinin yeterli düzeyde olduğu söylenemez. 21 Sosyal bilimlerdeki tek tipleşmenin temelinde, psikanaliz psikanalistlerin işidir, gibi önyargılı ve indirgemeci yaklaşımların da etkisi vardır. Psikanalitik örneğinden hareketle meseleye baktığımızda, kuramın en önemli teorisyenyenlerinden olan Freud, Dostoyeski nin eserlerini bir uygulama sahası olarak seçerken, Jung kutsal metinler ve mitleri tercih eder. Edebiyatçı, alelade bir seçimle, herhangi bir insana psikanaliz uygulamaz. Ancak metinden yazara yahut yazardan metne ulaşmaya çalışırken psikanalitik figürleri bir çözümleme aracı olarak kullanır. Bu durum gösteriyor ki, edebiyat da psikanaliz de birbirine ihtiyacı olan iki bilim dalıdır. Önemli olan araştırmacıların, bu iki alanın birbirini besleyecek bir şekilde gerçekleştirdiği etkileşimden yararlanabilecekleri ara alanlara yönelmelerdir. Edebiyatın hayatla olan yakınlığına dair bir başka alan mimari ve mühendislikte karşımıza çıkar. Modernizmin mekânı olan şehircilik günümüzde dikey yönde kendisini büyütürken, insan odaklı şehirlere olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Şehirciliği sadece hendesî ve fizikî bir meseleye indirgeyen inşaat sektörü, ruhu olmayan bina yığınlarından oluşan sözde şehirlerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu tahribatı durdurmak için insanların bedenleriyle birlikte ruhlarının da yaşayabileceği şehirler inşa ederken edebiyatı bir tanımlama aracı olarak kullanmak alternatif bir çözüm olarak değerlendirilebilir. Nitekim edebiyat, mimarî ve mühendisliğin sahip olmadığı ifade vasıtalarıyla farklı bir gözün perspektifinden şehir ve

4 Ebru Burcu Yılmaz insan ilişkisini yorumlar. Calvino nun Görünmez Kentleri gibi edebiyattaki hayal şehirlerden hareketle şehrin hayaline doğru tasarımlar yapmak edebî eserlerdeki şehir tasavvurunu ve onun kültürel kaynaklarını dikkate alarak mümkün olabilir. Disiplinlerarası edebiyat çalışmaları, edebiyatın hayata uygulanabilirliğini göstermesi açısından önemlidir. Edebiyatın kendisini katı kurallar içine hapsetmesi edebiyat araştırmalarının etki alanını da sınırlandırmış ve daraltmıştır. Diğer bilimlerle edebiyatın etkileşiminden ortaya çıkan yeni alanlar hem edebiyatçıya hem de diğer sahalarda çalışan bilim insanlarına ciddi katkılar sağlayacaktır. Yerli ve yabancı kaynaklara ulaşma kolaylığı, araştırmacıların iletişim çağının nimetlerinden sonuna kadar yararlanmaları bu etkileşimin hız kazanmasında etkili olmuştur. Ancak edebiyatın bilim hüviyeti kazanırken ilmî dilin belirleyici kriterleri olan kuramsal altyapı ve terminoloji meselesinin Türk edebiyatında henüz tam anlamıyla sağlam bir zemine yerleştirilemediği görülmektedir. Söz konusu teorik boşlukların ilki edebiyat tarihi yazımında ve Türk edebiyatının devirlere göre tasnifinde karşımıza çıkar. Edebiyatın eski ve yeni sıfatlarına göre tasnif edildiği Türk edebiyatında, bu sıfatların yol açtığı yanılgılar edebî devirlerin tasnifinde de yanlış isimlendirmelerin yapılmasına sebep olur. Bu konuda M. Kayahan Özgül ün kaleme aldığı Edebiyat Tarihine Manifestik Bir Bakış başlıklı makale, meseleyi bütün yönleriyle ele alırken tenkitle birlikte öneriler de ortaya koyar. Edebiyat tarihi yazmanın sadece hayat hikayesi ve eserlerden yapılan seçmelerle mümkün olmayacağını belirten Özgül, nitelikli bir edebiyat tarihinin yazılabilmesi için edebiyat araştırmacısının yan dallardan beslenmesi ve sahip olduğu birikimi kullanabilmesinin gerekliliğini vurgular. Edebiyat tarihini çağlara, çağları asırlara ayırmak; her asrın ediplerini tarih sırasına dizip, önce hayatını anlatmak, sonra da edebiyata kattıklarını sıralamak bir metod değil, motodsuzluğun ta kendisidir ve bu plan dahilinde kaleme alınan hiçbir metin edebiyat tarihi olamayacağı içindir ki, bizde edebiyat tarihi yoktur (Özgül, 2013, s.2691). Metot eksikliğinden kaynaklanan hatalar edebiyat tarihi yazımını antoloji ve derleme seviyesine düşürmüştür. 22 Edebiyat tarihinin sağlıklı bir şekilde yazılabilmesinde de disiplinlerarası çalışmaların büyük önemi vardır. Edebiyat tarihleri genellikle okuyucuyu doğrudan sonuçlarla karşı karşıya getiren bir tarzda kaleme alınmaktadır. Tarih biliminin sahasına girecek bilgi ve verileri edebiyat tarihinde bütünüyle kullanamasak bile, en azından öğrencinin sebepler üzerinde düşünmesini gerektiren bir takım uyarılarla konunun çerçevesi genişletilebilir. Tanzimat fermanını bilmeden yenileşme dönemini tahlil etmeye çalışmak, II. Abdulhamit dönemini tarihi kayıtlardan hareketle gözlemlemeden Servet-i Fünûn döneminin ruhunu anlamaya çalışmak ya da Varoluşçuluk felsefesinin temel ilkelerini bilmeden II.Yeni şiirini yorumlamak gibi tek tip ve yüzeysel yaklaşımlar edebiyat bilimini sürekli tekrar edilen klişelere mahkum eder. Edebiyat bilimcisi için, tarihsellikle bilenmiş bir edebiyat bilimi düşünüşü, kaçınılmaz biçimde gereklidir ( Pospelov, 2005, s.22). Bu sebeple, devirleri hazırlayan süreçler tahlil edilmeden edebiyatın geçirdiği değişim ve dönüşümün mahiyetini anlamamız mümkün değildir. Disiplinlerarası edebiyat çalışması yapan araştırmacıların yaşadıkları olumsuzluklardan biri ve belki de en önemlisi-, konuya vakıf olmak için harcamaları gereken enerjiyi terim çevirisi yapmak hatta bazı terimleri yüzeysel bir şekilde anlamak için harcamalarıdır. Yapılan terim çevirileri arasında da birlik sağlanmadığı için aynı kavramı karşılayan birden fazla terim zihnî bir kargaşaya sebep olmaktadır. Bu olumsuzluktan hareketle, görüş ayrılıklarından ve

5 Edebiyat Araştırmalarında Disiplinlerarası Yaklaşımların Önemi ve Terminoloji Sorunu yaklaşım farklılıklarından doğan eş anlamlı terimlerin çokluğu aydınlar ve öğrencilerin düşünce faaliyetlerini durduracak boyutlara ulaşmıştır (Filizok, 2010, s.4). Terimler, bilimler arasında iletişimi sağlayan metin birimleridir. Bilimsel çalışmalar, bireysel çabaların yanı sıra etkileşim ve iletişim gerektirir. Bilim adamlarının ve aynı alanda çalışan insanların bir paylaşım içine girmesinde temel ortaklık terimlerdir. Terimler aracılığıyla yapılan paylaşımlar, ilmî dilin herkes için göndergesi aynı olan anlam netliğini sağlar. Bu yüzden terimlerde keyfî kullanım, aynı alanda çalıştığımız insanların bilimsel çalışmalarından istifade etme konusunda önümüze engel çıkarabilir. Özellikle bizim gibi edebiyatın eski ve yeni sıfatlarıyla keskin bir şekilde ayrıldığı bir edebiyat dünyasında, devirler arasındaki bağı sağlayan önemli bir zincir olarak düşünebileceğimiz terim bilgisi, edebiyat bilimcileri birbirinden ayrıştırmaktadır. Bu ayrışmada ideolojik koşullanmaların da etkisini göz ardı edemeyiz. Edebiyatın sanat olarak sahip olduğu saygınlığı bir bilim dalı olarak da elde edebilmesi, kullandığı terimlerin işlevselliği ve düşünceyi aktarma gücü ile yakından alakalıdır. Nitekim kullanılan terimler, edebiyat araştırmalarını sadece yerel ve milli çerçeveyle sınırlı olmaktan kurtararak, yapılan çalışmaların evrensel düzeyde temsil edilmelerini de sağlayacaktır. Bu noktada karşılaşılan sıkıntıları gidermeye yönelik ortaya koyulacak bir takım teklif ve projeler, terim bilgisinin ülkemizde ciddi bir konu olarak ele alınmasında etkili olacaktır. Terimleştirme ve Terim Kullanımı Konusundaki Farklı Yaklaşımlar Terimler, ilmî bir disiplinde araştırmacıların takip ettikleri ya da etmeleri gereken zihinsel süreçleri yansıtan ifade birimleridir. Soyut fikirlerin aktarılmasında terimlerin işlevsel olarak kullanılması büyük önem taşır. Günümüzde pek çok alanda maddiyat ve nicelik ölçüt olarak alınırken, dil de maddileşerek soyut fikirlerin dışavurumunda yetersiz kalmaktadır. Dilin en sanatlı ve ustalıkla kullanıldığı alanların başında gelen edebiyat, sahip olduğu terminolojiyle de aynı zenginliği yakalamak durumundadır. Nitekim terim bilgisi ve yöntem, bir çalışma alanının bilimsel hüviyet kazanmasını sağlayan başlıca kriterlerdir. 23 Bir bilim dalında terim sayısının çok olması ve bu terimlerin işlevsel olarak kullanımda olması o alanın bilimsel hüviyeti ve aktif üretiminin göstergelerinden birisidir. Bilimsel çalışmalardaki zihnî süreçleri görünür hale getiren terimler, dilin bilim üretimine imkân tanıyacak bir zenginlikte olmasıyla yakından ilişkilidir. Dil ve soyut düşünce arasındaki yakın alakayı düşündüğümüzde, eğer bir dil ile bir şey düşünülmüyor, o dil ile bir şey üretilmiyorsa dilin gelişip zenginleşmesi (Özkan, 2008, s.148) mümkün değildir. Böyle bir durumda yabancı terimlerin işaret ettiği zihnî süreçleri dikkate almadan keyfî bir kullanımın yol açtığı sıkıntılar baş göstermektedir. Türkçe de kullanılan terimler ve terimleştirme yöntemleri üzerine yapılan tartışmaların tarihî seyrine baktığımızda bu konunun Tanzimat tan Cumhuriyet e gelen süreçte her dönem gündemde olduğunu görmekteyiz. Prof. Dr. Hamza Zülfikâr, Terim Sorunları ve Terim Yapma Yolları adlı çalışmasında bu süreci ayrıntılı bir şekilde ele alır. Genel eğilim, terimlerin Türkçe karşılıklarının kullanılmasından yana olmakla birlikte, çeşitli yıllarda toplanan Türk Dil Kurultaylarında, az da olsa terimlerin yabancı dillerdeki biçimlerinin Türkçeleştirilmeden kullanılması gerektiği de savunulur, terim yapma ve yayma konusundaki kurumsal etkinlikler içerisinde üniversitelerin rolüne dikkat çekilir:

6 Ebru Burcu Yılmaz Uzmanlık alanlarıyla ilgili terimleri hazırlamak üzere İstanbul Üniversitesine görev verilmiştir. İstanbul Üniversitesi, çeşitli fakültelerde birer terim komisyonu kurmuştur. Komisyonlar, çalışmalara başlarken tutulacak yolun ve uyulacak ilkelerin neler olabileceği üzerinde anlaşmak gerektiğini ileri sürmüşlerdir (Zülfikar, 1991, s.10). Her ne kadar olumlu sonuçlar alınamasa da, bu çalışmanın üniversite düzeyinde bir işbirliği ile yürütülme çabası bugün için bizlere de örnek teşkil etmelidir. Terim konusundaki kargaşayı gidermek sadece bir kurumdan bekleyebileceğimiz bir durum değil. Kurumsal çalışmaların öncülüğünde, araştırmacıların da bu konuda hassasiyet göstermeleri Türkçedeki terim kullanımının yakın zamanda bir sisteme oturmasını sağlayacaktır. Bu konuda yapılmış ve yapılmakta olan çalışmalara baktığımız zaman kurumsal boyutta aklımıza ilk olarak Türk Dil Kurumu gelmektedir. Kurumun verdiği bilgilere göre, TDK Bilim ve Sanat Terimleri Sözlüğü başlığı altında, günümüze kadar yapılmış olan terim sözlüklerinin bir araya getirilmesi düşünülmektedir. Bu çalışmanın iki alt başlığı var: Yayımlanan Terim Sözlükleri ve Hazırlanmakta Olan Terim Sözlükleri. Yayımlanan Terim Sözlüklerine baktığımız zaman karşımıza çıkan iki sözlükten birinin 1948, diğerinin de 1974 tarihini taşıdığını görmekteyiz. ** 2011 yılı itibariyle elimizdeki en işlevsel ve kapsamlı sözlük Prof. Dr. Turan Karataş tarafından hazırlanan Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü dür. Her baskısında yeni maddelerle zenginleştirilen bu sözlük, edebiyat eleştirisinin daha sağlıklı zeminlerde yapıl(masına) (Karataş, 2011, s.9) katkı sağlayan önemli bir çalışmadır. Terim ve terimleştirme konusundaki tartışmalara baktığımız zaman iki farklı bakış açısı dikkatimizi çekmektedir. Bir taraftan yabancı terimlerin mutlaka Türkçeleştirilerek kullanılmasının gerekliliği vurgulanırken, diğer tarafta terimler, hangi medeniyete mensupsa o medeniyetin kullandığı dildeki şekliyle alınmasını savunan görüşler yer alır. Bu tartışmalarda göz önünde bulundurulması gereken hususlardan biri, bazı terimlerin Türkçeleştirilmesinin önündeki engel ve bu engeli ortaya çıkaran sebeplerdir. Neden terimlerin hepsi Türkçeleştirilemez? Bazı terimler anlamlarıyla birlikte dile dahil olduğu için, Türkçeleştirildiğinde ifade etmesi gereken anlam dünyasını yeterince yansıtamayabilir. Bu durum dille ilgili bir yetersizlikten değil, terimin karşıladığı anlam dünyasıyla terimin isimlendirmesi arasındaki ilişkiden kaynaklanır. Örneğin; bohem kelimesinin ya da Bovarizm teriminin anlamı içinden çıktığı kaynağın özelliklerini ve anlayışını yansıtır. Bu terimlere yakın anlamlı karşılıklar bulabiliriz fakat böyle bir yaklaşım terimin orijinal kullanımındaki anlamı yakalama noktasında bir eksiklik doğurabilecektir. 24. Terimler, edebi eserlerin kullanmış olduğu üst dilin açımlanmasında da önemli rol oynarlar. Terimin işaret ettiği anlam dünyasına vakıf olmadan kullanılması, metinlerle ezbere ilişkiler kurulmasına sebep olur ki, bu durum da okuyucuyla metin arasındaki iletişim kanalının kapanması anlamına gelir. Bu düşünceyle, yazımızda mevcut terimlerin kullanımında karşılaşılan problemlere değinmenin yanı sıra, edebiyatın disiplinlerarası bir çalışma alanı olarak etkinliğini artırmada terimleştirme konusunun önemini konuyla ilgili tekliflerimizle birlikte ortaya koymaya çalışacağız. ** Edebiyat ve Söz Sanatı Terim Sözlüğü (1948), Yazın Terimleri Sözlüğü (1974). Türk Dil Kurumu web sayfasında bir veri tabanı bulunmakla birlikte Bilim ve Sanat Terimleri Ana Sözlüğü Çalışma Grubu tarafından hazırlanmakta olan bir çalışmadan söz edilmektedir.(www.tdk.gov.tr Erişim tarihi: )

7 Edebiyat Araştırmalarında Disiplinlerarası Yaklaşımların Önemi ve Terminoloji Sorunu Teklifler Edebiyatta evrensel ölçüleri yakalayabilmemiz, dünya edebiyatlarında yerleşmiş olan terimlerin kullanım şekillerini ve anlam derinliklerini, muhtevalarını gözden kaçırmadan tercüme etmemizi gerektirmektedir. Bu konuda tek tip, ideolojik ve indirgemeci yaklaşımlar, Türk edebiyatının temellerinde harcı bulunan Arap ve Fars edebiyatları ile Batı edebiyatlarını bir arada değerlendirmedikleri için yeni nesil araştırmacılar ya sadece batılı terimlere vakıf olmakta ya da terimleri sadece Osmanlı Türkçesindeki karşılıklarıyla kullanmayı tercih etmektedir. Sözgelimi, retorik bahsini anlamak için batılı kaynaklara yüzünü çeviren araştırmacı, Belagat teriminin retorikle olan yakınlığını bilmeyerek sınırlı ve yüzeysel bir bilgiye mahkûm kalacaktır. Aynı sıkıntı, terim bilgisini modern araştırmalara uyarlamayan geleneksel yaklaşımlar için de geçerlidir. Yabancı dillerden yapılan çevirilerde Türkçe karşılıkları olan ya da yaygın olarak kullanılan terimlerin tercih edilmesi sağlanabilir. Aksi halde her çevirmen kendi gerek gördüğü biçimde terimleri keyfî olarak kullanabilecektir. Yapılan çeviriler bir denetime tâbi tutulmadığı takdirde, yazarın kullandığı terminolojiyi yeterince bilmeyen çevirmen, terimin temsil ettiği anlam dünyasını yanlış ya da eksik aktaracaktır. Örneğin Jung teorisiyle ilgili yapılan çevirilerde, bilinçdışı ve bilinçaltı kelimeleri arasındaki ayırım dikkate alınmaksızın birbirinin yerine kullanılabilmektedir. Kelimenin orijinalinde geçen un- (unconscious) ve sub- (subconscious) eklerinin kelimeye kattıkları anlam, bir şeyin altında olmak veya bir şeyin dışında olmak gibi bir uzaklık/mesafe farkına işaret ederken, çeviride bu fark dikkate alınmamaktadır. Bu durum da araştırmacıların bilinçdışı ile ilgili teoriyi eksik ya da yanlış öğrenmelerine sebep olmaktadır. Terim çevirilerinde sadece sözlük düzeyinde aktarımın yetersiz olduğu muhakkaktır. Kelimenin sözlük anlamından ziyade ilmî dilde yüklendiği anlam önemlidir. 25 Farklı kültür ve edebiyatlardan tercüme yoluyla alınan terimlerin birbiriyle eş anlamlı olanları tespit edilerek mukayeseli bir terimler sözlüğü hazırlanabilir. Böylece Türk edebiyatının terkibinde harcı bulunan farklı medeniyetlerle olan etkileşiminin seyri ve boyutları ile ilgili veriler de elde edilebilir. Mukayeseli Terimler Sözlüğü ile edebiyat bilimcinin ya da öğrencinin aynı kavrama karşılık gelen birden fazla terimden haberdar olması sağlanabilir. Sözgelimi; retorik ve belagat, üslup incelemesi ve stilistik, itibari ve fiktif, tema ve izlek, imge ve imaj terimlerinin eş veya yakın anlamlı olduğunu bilmemekten kaynaklanan bazı yaklaşımlar, bu terimlerin yanlış yerlerde kullanılmasına sebep olabilmektedir. Terimlerin Doğu ve Batı edebiyatlarında kullanımlarının bir arada verildiği bir sistemle ortaya konması, her iki medeniyet arasındaki etkileşimin aşamaları ve seyri konusunda da fikir verebilecektir. Sözgelimi, felsefe terimleri üzerine yapılacak böyle bir çalışma bizi, bazı felsefi meselelerin Doğu da, Batı dan çok önce ele alındığı gerçeğine götürebilmektedir. Yabancı dilden geçen terimlerin ve mukayeseli sözlükte yer alan yabancı kökenli terimlerin telaffuzlarıyla birlikte verilmesi de önemlidir. Çünkü telaffuz yanlışlığından kaynaklanan yanılgılar da terimlerin yanlış yerde kullanılmasına sebep olmaktadır. Yazılı metinlerin yanı sıra sözlü sunumlarda terim kullanımı da titizlik gerektiren bir konudur. Bir kurul oluşturularak edebiyat terimlerinde birlik sağlanabilir. Örneğin; çeviri yoluyla ya da özgün olarak terimleşen bir kelime, bu kurulun uygun görmesi halinde kullanıma geçirilebilir. Bilimsel bir kurulun denetleyeceği bir terim bankasının oluşturulması ve

8 Ebru Burcu Yılmaz disiplinlerarası edebiyat çalışmaları sözlüğü hazırlanarak, edebiyatın farklı bilimlerle kesişen yönlerinin tespiti bilimsel çalışmaların daha sağlıklı bir şekilde yapılmasını sağlayacaktır. Terimlerin rastgele kullanımı belki görünürde nicelik olarak terim hazinemizin zenginleştiği izlenimini uyandırsa da, terim seçimindeki keyfilik sosyal bilimcilerin içinde bulunduğu zihni karmaşa ve tıkanıklığın bir göstergesidir. Terim sözlüklerinde yer bulan terimlerin, sadece günümüzdeki karşılığıyla kullanılmakla kalmayıp örneklendirilmesi, terimin kullanımıyla ilgili tarihsel süreç ve kültürel arka plana da işaret edilmesi faydalı olacaktır. Bilimsel çalışma yapma iddiasında bulunan kişilerin bilim tarihi okumadan yerleşik kabul ve alışkanlıklar üzerinden zihinsel boyutlu bir üretim yapması mümkün değildir. Türk edebiyatı üzerine yapılan çalışmaların monografi, derleme ve metin neşriyle sınırlı bir pratik içinde yinelenmesi de benzer bir eksikliğin sonucudur. Doğu ve Batı medeniyetinin birikimine yaslanarak bir sentez oluşturmaya çalışan Türk edebiyatının sahip olduğu gelenek bu alanda yapılacak olan araştırmalarda Doğu ve Batı nın düşünsel kaynaklarından haberdar olmayı mecburi kılar. Örneğin; tasavvuf düşüncesini vâkıf bir araştırmacı Doğu kaynaklı metinlerde bireyin geçirdiği kemalât sürecini değerlendirirken aynı teorinin Batılı düşüncedeki karşılığı olan Jung un analitik psikoloji başlığı altında işlediği ruhsal büyüme sürecini ve iki disiplin arasındaki terimsel farklılaşmayı bilmesi gerekir. Bu şekilde terimler üzerinden yapılacak bir karşılaştırma kolektif bilinçdışının ilmî dilin oluşumunda da etkili olduğunu göstermektedir. Gerek kitap, gerekse makale düzeyinde ortaya koyulan çalışmalarda, terimlerin kullanımı konusunda titizlik gösterilmesi, bu terimlerin yerleşmesinde ve çalışmanın amacına ulaşmasında büyük önem taşımaktadır. Araştırmacı, metin içinde yer verdiği yeni bir terimi, dipnotta vereceği izahla anlaşılır kılabilir. Aksi takdirde, herkesi biliyor kabul ederek yahut bilmesi gerekir kanaatiyle kullanılan terimler, metnin anlaşılmasını engellemektedir. Aynı şekilde, dergilerin yazım kuralları içinde, terim kullanımına yönelik de uyarılar yapılarak bu konudaki keyfîliğin önüne geçilebilir. 26 Hazırlanan kitapların hitap ettikleri kitleler düşünülerek ve onların hazırbulunuşluk düzeyleri dikkate alınarak yazılması gerekmektedir. Örneğin liseden mezun olan öğrencinin, üniversite sınav sisteminin robotize eden olumsuz taktiklerinden sonra, üniversitede edebiyat bilimiyle karşılaştığında bu bilimin temel kavramlarına ve temel meselelerine ne kadar hazırlıklı olduğu konusu düşündürücüdür. Bu sebeple öğrencinin, edebiyat tarihiyle ve edebiyatın problemleriyle karşılaşmadan önce alanın gerektirdiği terim bilgisi konusunda en azından giriş seviyesinde donanıma sahip olması sağlanmalıdır. Aynı hazırlık süreci, lisans eğitimini tamamlayan öğrencilerin lisansüstü aşamaya geçtikleri dönem için de kısmen geçerlidir. Lisansüstü aşamada ders dönemiyle birlikte, eşzamanlı olarak öğrenciye terim bilgisi kazandıracak uygulamalar yapılabilir. Sözgelimi; öğrencilere okumaları gereken kitap listesi verilirken, kaynakların terim sözlükleri hazırlatılabilir. Örneğin; Pospelov un Edebiyat Bilimi ni ya da kuramsal bir kaynağı okuyan öğrenciden bu kitaplarda geçen terimleri tespit etmesi istenebilir. Zamanla bu temel metinlerden hareketle ciddi bir terim havuzu oluşturulabilir. Orta öğretim kademesinden itibaren dilbilgisi derslerinin bir parçası olarak, Türkçe de terim yapma yollarının anlatıldığı dersler yer almalıdır. Ya da en azından lisans eğitiminde öğrencilerin terimler üzerinden anlamaya çalıştıkları mevzulara temas etmeden önce Türkçe terim türetme yolları öğretilmelidir.

9 Edebiyat Araştırmalarında Disiplinlerarası Yaklaşımların Önemi ve Terminoloji Sorunu Sonuç Kavramlarla düşünen bilim insanlarının, dünya çapında eserler ortaya koyabilmeleri ve yapılmış olan çalışmaları takip edebilmeleri terminoloji konusundaki donanımlarıyla yakından alakalıdır. Soyut kavramlar üzerinden üretim yapan bilimsel çalışmalar, sistemli ve bilinçli bir terim bilgisiyle desteklendiği taktirde, dilin düşünce oluşturma işlevi (Pospelov, 2005, s.97) yerine getirilmiş olur. Bilim üretiminin sağlıklı süreçler dahilinde gerçekleşebilmesi için terimlerin bilinçli bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Ezberci ve nakilci bir anlayışa mahkum olmamak için terimleri, arka planındaki anlam dünyasına vakıf olarak kullanmak ve bilimsel disiplin dahilinde terim türetme yollarını dikkate alarak terim hazinemizi zenginleştirmek mecburiyetindeyiz. Kullanılan ilmî terminoloji edebiyat bilimi sahasında ortaya koyulacak eserlerin ciddiyeti ve kapsamını yansıtan önemli bir göstergedir. Bu sebeple gerek eğitim ve öğretim gerekse bilimsel üretim süreçlerinde terim kullanımı konusuna dikkatle eğilmek ve bu konuyu bilimsel bir disiplin haline getirmek edebiyat bilimcilerin yaşadıkları önemli bir problemin giderilmesini sağlayacaktır. Bu çözüm, daha sağlıklı bir şekilde gerçekleşen zihnî süreçlerle birlikte edebiyat incelemelerinde büyük faydaları beraberinde getirecektir. Bilimlerin birbirleriyle etkileşiminin arttığı günümüz ortamında edebiyatın beslediği ara alanlara dair yetkin eserlerin ortaya konması için edebiyat araştırmacılarının entelektüel donanımlarını farklı bilimsel alanlardan beslenerek zenginleştirmeleri gerekmektedir. Bu birikimin anlam üretiminde etkin bir şekilde kullanılabilmesi de ortak bir ilmi dilin geliştirilmesi ve terminoloji konusundaki sorunların aşılması ile mümkün olabilir. 27 KAYNAKLAR FİLİZOK, Rıza, (2010), Bilim Hayatımızın Önündeki Engel: Terim Meselesi, (http://www.ege-edebiyat.org/wp/?p=709, Erişim Tarihi: ). KARATAŞ, Turan, (2011), Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü, İstanbul:Sütun. ÖZGÜL, M. Kayahan, (2013), Edebiyat Tarihine Manifestik Bir Bakış, Turkish Studies, Volume: 8/9, s ÖZKAN, Mustafa, (2008), İnsan İletişim ve Dil, İstanbul: 3F. POSPELOV, Gennadiy (2005), Edebiyat Bilimi, (Çev. Yılmaz Onay), İstanbul: Evrensel Basım Yayın. ZÜLFİKÂR, Hamza, (1991), Terim Sorunları ve Terim Yapma Yolları, Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil Kurumu.

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH A.B.D. BİLGİ FORMU Bölüm TARİH ANA BİLİM DALI Bölüm Başkanı PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Anabilim Dalının amacı yüksek

Detaylı

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BİLGİLERİ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU

TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU TÜRKİYE CUMHURİYETİ GİRESUN ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH BÖLÜMü BİLGİ FORMU Bölüm Bölüm Başkanı TARİH PROF.DR. AYGÜN ATTAR Bölümün amacı Tarih Bölümünün amacı; tarih bilimi ile ilgili meslek

Detaylı

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön KoĢul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

Arnavutça (DİL-2) Boşnakça (DİL-2)

Arnavutça (DİL-2) Boşnakça (DİL-2) Arnavutça () Programın amacı, Arnavut dili, kültürü, tarihi ve edebiyatını tanıyan bu alanda çalışma yapacak nitelikte bireyler yetiştirmektir Metinlerinden yola çıkarak Arnavut dilinde metin okur ve yazar,

Detaylı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı PROGRAMLAR Türk Din Musikisi Lisans Programı Konservatuvarımız Türk Müziği Bölümü kapsamında açılmış olan program genel amacıyla, ülkemiz topraklarındaki tarihsel müzik geleneklerinin inceliklerini kavramış,

Detaylı

T.C. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ Sosyal Bilimler Enstitüsü

T.C. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ Sosyal Bilimler Enstitüsü GENEL BĐLGĐLER T.C. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ Sosyal Bilimler Enstitüsü Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı Đngilizce Mütercim-Tercümanlık Bilim Dalı YÜKSEK LĐSANS PROGRAMI Mütercim-Tercümanlık Bölümü, Edebiyat

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi S.B.E. İktisat anabilim Dalı İktisat Programı 7. Düzey (Yüksek Lisans Eğitimi) Yeterlilikleri AÇIKLAMALAR: İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için belirlenen program yeterlilikleri 20 tane olup tablo 1 de verilmiştir. İktisat Ana Bilim Dalı İktisat yüksek lisans programı için

Detaylı

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine,

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ I.SINIF II.YARIYIL DOKTORA İŞLETME ANABİLİM DALI DERS TANITIM FORMU Dersin Kodu ve Adı: Uygulamalı Finansal Araştırmalar Bölüm / Anabilim Dalı: İşletme Yarıyıl

Detaylı

Biyosistem mühendisi bir sistem mühendisidir. Sistem mühendisi, doğa ve

Biyosistem mühendisi bir sistem mühendisidir. Sistem mühendisi, doğa ve Biyosistem Mühendisliği Tarımsal üretimin gerçekleşmesi için sadece toprak, su ve hava gibi etmenlerin bir arada olması yeterli olmamakta, bunlarla beraber bitki ve hayvanlarla olan ortak yapılanma en

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ Dersin Öğrenme Çıktıları ve Yeterlilikleri Dersin Hedefi Dersin Amacı ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI DERS TANITIM FORMU TR Tercüme Üzerine Bazı Öneriler

Detaylı

D. Kodu Ders Adı Ders Saati Kredi Z/S TDE 501 AğızAraştırmaları 3 3 S TDE 503 Arapça I 3 3 S TDE 505 Âşık Edebiyatı 3 3 S TDE 507

D. Kodu Ders Adı Ders Saati Kredi Z/S TDE 501 AğızAraştırmaları 3 3 S TDE 503 Arapça I 3 3 S TDE 505 Âşık Edebiyatı 3 3 S TDE 507 YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ABD LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI Türk Dili ve Edebiyatı Tezli Yüksek Lisans Programı Programın öngörülen

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı 1. Yarıyıl Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yaklaşımlar ETO701 1 2 + 1 7 Türkçe öğretiminde geleneksel uygulamalardan

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2 Dersin Kodu ve Adı : TRD101 Türk Dili I DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı: Makine Mühendisliği Yarıyıl Teor i Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Uyg. Lab. Proje/Ala n Çalışması Diğer Topla m Krediler

Detaylı

Bursa Teknik Üniversitesi. Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi. Başvuru Dosyası

Bursa Teknik Üniversitesi. Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi. Başvuru Dosyası Bursa Teknik Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Başvuru Dosyası 1. Kurulması önerilen Merkezle ilgili üniversitede faaliyet gösteren bölümler ve bu bölümlerde uygulanmakta olan lisans

Detaylı

MATEMATİK BİLGİSAYAR BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS. Program Yeterlilikleri. Bölümün program yeterlikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

MATEMATİK BİLGİSAYAR BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS. Program Yeterlilikleri. Bölümün program yeterlikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: MATEMATİK BİLGİSAYAR BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS Bölümün program yeterlikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: No 1 Alanındaki ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilere 2 Alanında edindiği ileri düzeydeki

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU Sevgili U.Ü.Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Programı Öğrencileri, Aralık,2013 Uludağ Üniversitesi

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS TÜRK DİLİ I TRD103 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

TİCARİ bilimler fakültesi

TİCARİ bilimler fakültesi Sütlüce YERLEŞKESİ TİCARİ bilimler fakültesi BANKACILIK VE FİNANS (İngİlİzce DESTEKLİ) İKTİSAT (TÜRKÇE/İNGİLİZCE) İŞLETME (TÜRKÇE/İNGİLİZCE) MUHASEBE VE DENETİM SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER

Detaylı

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.)

SEÇMELİ DERSLER (Öğrenci aşağıda belirtilen en az 2 (iki) dersten başarılı olmalıdır.) PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YAN DAL DERSLERİ DERSLER DERSİN KODU DERSİN ADI KREDİ PSİ 101 Psikolojiye Giriş I PSİ 10 Araştırma Teknikleri I PSİ 10 Psikoloji için İstatistik I PSİ 01 Sosyal Psikoloji I PSİ 0 Gelişim

Detaylı

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE ANABİLİM DALI TÜRKÇE EĞİTİMİ BİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI GÜZ YARIYILI DERSLERİ Dersin Kodu Dersin Adı T U K Dersin Türü TEA 500* Seminer 020 Zorunlu TEA 501

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ DERSİN KODU VE ADI TEZ 5000 Yüksek Lisans Tezi TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERSLERİ TİB 5010 Seminer UAD 8000 Uzmanlık Alan Dersi I UAD 8001 Uzmanlık Alan Dersi-II TİB 5660 Hadiste Sened ve Metin Tenkidi TİB 5190 Mukayeseli Hadis

Detaylı

Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları

Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları Yaratıcı Metin Yazarlığı (SGT 332) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yaratıcı Metin Yazarlığı SGT 332 Seçmeli 1 2 0 2 3 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS)

TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS) TED ÜNİVERSİTESİ İNGİLİZCE YETERLİLİK SINAVI (TEDÜ - İYS) TEDÜ-İYS ileri düzey bir İngilizce sınavı olup, üniversitemizde lisans eğitimi almak için başvuran öğrencilerin ilgili fakültelerdeki bölümlerinde

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10.SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI 1 EDEBİYAT TARİHİ / TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERE AYRILMASINDAKİ ÖLÇÜTLER 1.Edebiyat tarihinin uygarlık tarihi içindeki yerini.edebiyat tarihinin

Detaylı

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova

Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova Öğretim Üyesinin Adı: Yrd. Doç. Dr. Milena Yordanova AKTS: 13+8* Dersin Adı: Uygulamalı Türk Dili 1 yordanova_milena@yahoo.com Dersin Yılı: 1 Dersin Yarıyılı: 1 (kış dönemi) En az Orta seviyede (Avrupa

Detaylı

SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI

SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI SANAT VE TASARIM ANASANAT DALI DOKTORA PROGRAMI YÖK ten 1 Mart 2 de Doktora programımıza olur alınması ile Fakültemizin dikey kuruluşu tamamlanmış olmaktadır. Emeği geçen tüm arkadaşlarıma teşekkür ederim.

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Bütün araştırmalar kendilerinden önce yapılan araştırmalara, bir başka deyişle, var olan bilgi birikimine dayanırlar. Bir araştırmaya başlarken yapılacak ilk iş, daha önce

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli)

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI. Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli) SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Sanat ve Tasarım Yüksek Lisans Programı (Tezli) Ülkemizde Sanat ve Tasarım alanında yetişmiş uzman kişiler sınırlıdır. Üniversitelerimizde Güzel Sanatlar

Detaylı

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi www.turkceciler.com Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi OKUMA GELİŞİM DOSYASI 204 OKUMA ALIŞKANLIĞININ KAZANDIRILMASI Okuma; kelimeleri, cümleleri veya bir yazıyı bütün unsurlarıyla görme, algılama, kavrama

Detaylı

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir;

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 12. Yetkin Mühendislik TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 1. no lu maddede, bu yönetmeliğin amacının, tüm ülkede

Detaylı

TARİH TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

TARİH TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TARİH SOSYAL ALAN PROGRAMLARI PROGRAMLARA ÖZGÜ ÖLÇÜTLER Bu program ölçütleri başlığında Tarih nitelemesi bulunan programlar için geçerlidir. Mezunların, programın öngördüğü amaçlar Yerel tarih hakkında

Detaylı

ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK ÇALIŞMALARI ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK ÇALIŞMALARI Öğrencilerimizin üniversite sınavlarına hazırlanma süreçlerine katkıda bulunmak amacıyla, okulumuzda sınava hazırlık çalışmaları planlanır ve yürütülür. 9. sınıftan itibaren;

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI

T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ TEMEL ĠSLAM BĠLĠMLERĠ ANABĠLĠM DALI YÜKSEK LĠSANS DERSLERĠ DERSĠN KODU VE ADI T.C. RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ 2014-2015 EĞĠTĠM-ÖĞRETĠM YILI GÜZ YARIYILI NDA AÇILAN DERSLERĠN LĠSTESĠ (T. C. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza

Detaylı

Program Yeterlilikleri hazırlama Ders Öğrenme Çıktıları Yazma AKTS Hesaplama. Fahri YAVUZ 1 Nisan 2010, Kültür Merkezi Mavi Salon Erzurum

Program Yeterlilikleri hazırlama Ders Öğrenme Çıktıları Yazma AKTS Hesaplama. Fahri YAVUZ 1 Nisan 2010, Kültür Merkezi Mavi Salon Erzurum Program Yeterlilikleri hazırlama Ders Öğrenme Çıktıları Yazma AKTS Hesaplama Fahri YAVUZ 1 Nisan 2010, Kültür Merkezi Mavi Salon Erzurum Neden? Bilişimsel, eğitimsel ve teknolojik gelişmeler yüksek öğretim

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi Ahlâk Düşüncesi Projesi İSLAM İSLAMAHLÂK AHLÂKDÜŞÜNCESİ DÜŞÜNCESİ PROJESİ PROJESİ düşüncesi düşüncesiiçerisinde içerisindepek pekçok çokdisiplin disiplintarafından tarafındantartıtartışılagelmiş şılagelmiş

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri Makro İktisat Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 HALKBİLİMİNE GİRİŞ I DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri DR. SÜHEYLA SARITAŞ 2 KONULAR Psikoanalitik Halkbilimi Kuram ve Yöntemleri Kurucuları ve Okullar ( W. Wundt Okulu,

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ VE SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ NE HOŞGELDİNİZ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ VE SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ NE HOŞGELDİNİZ FEN BİLİMLERİ VE SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ NE HOŞGELDİNİZ Sevgili Öğrenciler, GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü 2008 yılında kurulmuş ve 2009

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS MESLEKİ İNGİLİZCE II İLH 418 8 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir.

03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir. 03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir. 1. SINIF GÜZ YARII I.YARI KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ İKİLİ ÖĞRETİM

Detaylı

İlkokuma Yazma Öğretimi

İlkokuma Yazma Öğretimi İlkokuma Yazma Öğretimi Günümüzün ve geleceğin öğrencilerinin yetiştirilmesinde, ilk okuma-yazma öğretiminin amacı; sadece okuma ve yazma gibi becerilerin kazandırılması değil, aynı zamanda düşünme, anlama,

Detaylı

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi 80 EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi Sayın İnşaat Mühendisi Adayı, İnşaat Mühendisliği Eğitimi Kurulu, İMO 40. Dönem Çalışma Programı çerçevesinde İMO Yönetim Kurulu nca İnşaat Mühendisliği Eğitimi

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuar ortamında inceleyerek

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

Türev ve İntegralin Yaşam İçindeki Uygulamaları

Türev ve İntegralin Yaşam İçindeki Uygulamaları TÜRKİYE BİLİMSEL ve TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU (TUBİTAK) LİSE ÖĞRENCİLERİ ARASI ARAŞTIRMA PROJELERİ YARIŞMASI Türev ve İntegralin Yaşam İçindeki Uygulamaları Hazırlayan: Uğur KILIÇ - Z. Efşan BAŞER Danışman:

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ Fakültemiz, 13 Kasım 2010 tarih ve 2010/25 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kapatılan FenEdebiyat Fakültesi yerine kurulan iki fakülteden (Fen Fakültesi ve

Detaylı

SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY

SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE Doç. Dr. Mutlu ERBAY İstanbul 2013 Yay n No : 2834 İletişim Dizisi : 97 1. Baskı - Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-858 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay

Detaylı

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI Ders ismi Ders kodu Dönem Teori+Pratik Kredi AKTS EĞİTİM FELSEFESİ SNF114 1 2+0 2 3 Ön Şartlı Ders(ler)

Detaylı

*** SUNUŞ *** Bilindiği gibi Fakültemizin MİSYONU şudur (www.elk.yildiz.edu.tr):

*** SUNUŞ *** Bilindiği gibi Fakültemizin MİSYONU şudur (www.elk.yildiz.edu.tr): *** SUNUŞ *** Birkaç yıldan beri web ortamında yer almakta olan ve öğrencilerimizin ilgisini çektiğine inandığım PRATİK SORULAR (SORU BANKASI) na ek olarak, Elektrik Mühendisliği Bölümü öğrencilerimiz

Detaylı

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ

ORTAÖĞRETĠM ĠNGĠLĠZCE ÖĞRETMENĠ ÖZEL ALAN YETERLĠKLERĠ A. DĠL BĠLEġENLERĠ VE DĠL EDĠNĠMĠ BĠLGĠSĠ A1. Ġngilizceyi sözlü ve yazılı iletiģimde doğru ve uygun kullanarak model olabilme A2. Dil edinimi kuramlarını, yaklaģımlarını ve stratejilerini bilme Bu alan,

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuvar ortamında inceleyerek ortaya çıkaran kişidir. A- GÖREVLER - Canlıları

Detaylı

Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları

Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Coğrafya Her tarihi olay belli bir coğrafi mekanda meydana gelir.tarihi olayların oluşumu esnasında iklim,yeryüzü şekiller,ekonomik faaliyetler konum vb. coğrafi faktörler

Detaylı

T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AKADEMİK AÇIK ARŞİV SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AKADEMİK AÇIK ARŞİV SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AKADEMİK AÇIK ARŞİV SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönerge, İstanbul Bilim Üniversitesi bünyesinde ve Üniversitemiz

Detaylı

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ SAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...2 1.1.ISCED 97 (FOET

Detaylı

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Psikoloji Psikoloji bilimi, insanı anlamada bu bütünsel bakış açısını koruyan bir yaklaşım sergiler. Amacı insanı daha iyi anlamak ve ona yardımcı olmaktır. Psikoloji,

Detaylı

BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ

BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ 2014 YILI FAALİYET RAPORU BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ Oda Faaliyetleri 86 BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ Muhasebecilikte kural, karar ve mevzuat çok sık değişebilmektedir. Bu alanda çalışanların kararlardan haberdar

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İnsan-bilgisayar Etkileşimi BIL429 7 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli / Yüz

Detaylı

Fen Edebiyat Fakültesi

Fen Edebiyat Fakültesi MOLEKÜLER BİYOLOJİ ve GENETİK AMERİKAN KÜLTÜRÜ ve EDEBİYATI PSİKOLOJİ MATEMATİK MÜTERCİM TERCÜMANLIK HALİÇ SENİ BEKLİYOR MOLEKÜLER BİYOLOJİ ve GENETİK Genetik, canlılıkla ilgili özelliklerin nasıl kazanıldığını

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI SOSYAL ETKİNLİKLER RAPORU

TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI SOSYAL ETKİNLİKLER RAPORU TÜBİTAK-BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ (FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI SOSYAL ETKİNLİKLER RAPORU LİSE-1 (ÇALIŞTAY 2011) 9 17 Temmuz 2011 (Çanakkale) FİZİK Türkçede bilimsel

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI BİLİMSEL HAZIRLIK GÜZ YARIYILI DERSLERİ EGB501 Program Geliştirmeye Giriş

Detaylı

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE?

ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? IS IT PARENT LANGUAGE OR OR MOTHER TONGUE? ANA DİL Mİ, ANA DİLİ Mİ? Prof. Dr. Mukim SAĞIR ÖZET Bu makalede ana dil ve ana dili terimlerinin kullanımları üzerinde durulacaktır. Aralarında nüans olan bu iki terimin Türkçe ve Türk Dili öğretiminde

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE MESLEK BİLGİSİ BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU ve Prof. Dr. Durmuş Ali ÖZÇELİK Eğitim, geçerli öğrenmeleri oluşturma

Detaylı

BİLİMSEL YAYIN ETİĞİ. Prof. Dr. Hilal Özdağ Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü hilalozdag@gmail.com

BİLİMSEL YAYIN ETİĞİ. Prof. Dr. Hilal Özdağ Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü hilalozdag@gmail.com BİLİMSEL YAYIN ETİĞİ Prof. Dr. Hilal Özdağ Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü hilalozdag@gmail.com Yayın Etiğinde Temel Konular Bilimsel araştırmaların sonuçlarının bilim camiası paylaşılması

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU

DERS TANIMLAMA FORMU Dersin Kodu ve Adı : TRD101 Türk Dili II DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı:Kimya Mühendisliği Yarıyıl Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Teori Uyg. Lab. Proje/Alan Çalışması Krediler Diğer Toplam ECTS

Detaylı

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI

ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ DÖRT YILLIK-SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI ZORUNLU DERSLER BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL 1 YDİ 101

Detaylı

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER

I. GİRİŞ II. UZAK HEDEFLER I. GİRİŞ Eğitim, Kosova nın toplumsal, siyasi ve ekonomik gelişmesinin etki alanını temsil eder. Eğitim, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (EBTB) savaşın bitiminden sonra başlayan, en gelişmiş uluslararası

Detaylı

İstanbul Üniversitesi

İstanbul Üniversitesi ULUSAL VE ULUSLARARASI BOYUTLARI İLE DOKTORA EGITIMI ÇALIŞTAYI ÇALIŞMA OTURUMU 1: Ulusal ve Uluslararasi Baglamda Doktora Egitimi Prof. Dr. Mustafa Özen (Başkan) Prof. Dr. Deniz Değer Ulutaş Prof. Dr.

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ

SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ IX.ULUSAL EĞİTİM BİLİMLERİ KONGRESİ Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi 27-30 Eylül 2000 ERZURUM SANAL EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ Prof.Dr. Mustafa ERGÜN Konunun önemi Araştırmalarda

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ-1 DERS PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ-1 DERS PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ-1 DERS PROGRAMI 2011-2012 AKADEMİK YILI Dersin adı: TÜRK DİLİ-1 Dersin kodu: TRD 151 AKTS kredisi: 2 1. yıl 1. yarıyıl Lisans Zorunlu 2s/hafta Teorik:

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak,

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak, FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ Bu yönerge, Fırat Üniversitesi öğretim elemanları ve öğrencileri tarafından üretilen bilimsel çalışmaların kütüphane bünyesinde oluşturulan Kurumsal Arşive

Detaylı

MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI

MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI MÜHENDİSLİK İÇİN ULUSAL YETERLİLİKLER ÇALIŞMA GRUBU Prof. Dr. Ahmet ARAN Prof. Dr. Rıdvan BERBER Mustafa ÇOBANOĞLU Prof. Dr. Ali Rıza KAYLAN Prof. Dr. Bülent ÖZGÜLER

Detaylı

BULDAN DAKİ İLKÖĞRETİM SINIF ÖĞRETMENLERİNİN YAPISALCI ÖĞRENME HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ

BULDAN DAKİ İLKÖĞRETİM SINIF ÖĞRETMENLERİNİN YAPISALCI ÖĞRENME HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ BULDAN DAKİ İLKÖĞRETİM SINIF ÖĞRETMENLERİNİN YAPISALCI ÖĞRENME HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ Aylin YAZICIOĞLU Afyon Kocatepe Üniversitesi,Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı ÖZET: Eğitim,bireylerde istendik davranışları

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliği Günümüzde, finans, tıp, sanat, güvenlik, enerji gibi bir çok sektör, bilgisayar mühendisliğindeki gelişimlerden

Detaylı

Avrupa Patent Akademisi. Patent Eğitim Seti

Avrupa Patent Akademisi. Patent Eğitim Seti Patent Eğitim Seti Avrupa Patent Akademisi Patent Eğitim Seti Patent Eğitim Seti farkındalığı artırmaya yardımcı olacak değerli bir kaynaktır. Patent uzmanları tarafından hazırlanan ve geliştirilen eğitim

Detaylı

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya ÖTÜKEN MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya Üniversitesi, Tarih Bölümü nden mezun oldu. 2008 yılında

Detaylı

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ 19 20 Nisan 2014/İstanbul /Yeditepe Üniversitesi KADIN HAYATLARINI YAZMAK: OTO/BİYOGRAFİ,

Detaylı

I. BÖLÜM I. DİL. xiii

I. BÖLÜM I. DİL. xiii I. BÖLÜM I. DİL DİL NEDİR?... 1 İNSAN HAYATINDA DİLİN ÖNEMİ... 3 ÇOCUĞUN İNSAN OLMA SÜRECİNDE DİLİN ÖNEMİ... 5 ANA DİLİNİN ÖNEMİ... 6 DİL VE DÜŞÜNCE... 7 DİL, SEMBOL VE İŞARET İLİŞKİSİ... 12 DİL, KÜLTÜREL

Detaylı

SAĞLIK BİLGİSİ DERSİ MÜZÂKERE KONULARI

SAĞLIK BİLGİSİ DERSİ MÜZÂKERE KONULARI SAĞLIK BİLGİSİ DERSİ MÜZÂKERE KONULARI Bu dosyadaki maddeler, 2014 Haziran döneminde yapılan mesleki çalışmalardan seçilmiştir. Bilindiği gibi Haziran döneminde; İHL Meslek Dersleri, DKAB ve Kültür Dersleri

Detaylı