Öðretmen Rehber Kitabý

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Öðretmen Rehber Kitabý"

Transkript

1 Öðretmen Rehber Kitabý

2 Hazýrlayan: Tuðba Can Katkýda Bulunanlar: Özgün Emre Can, Damla Akyýldýz Çizimler: Gülten Yeðenaða Düzelti: Altuð Yýlmaz

3 Çok güzel bir gezegende yaþýyoruz. Üstelik yalnýz deðiliz. Bu güzel gezegeni birbirinden ilginç milyonlarca canlý türüyle paylaþýyoruz. Ne þanslýyýz ki, bu canlýlarýn her biri gezenimiz gibi eþsiz. Ne þanslýyýz ki bu eþsiz canlýlarý fark eden, merak eden, keþfeden ve araþtýran birçok insan bulunuyor. Onlar, gezegenimizin koruyucularý. Onlar, doða korumacýlar. Bu kitabý doða korumacýlara ithaf ediyorum. Bir de bu gezegende John Beecham, Victor Watkins, Altuð Yýlmaz, Gülten Yeðenaða, Damla Akyýldýz, Burcu Meltem Arýk, Yýldýray Lise, Zuhal Özer ve Özgün Emre Can var. Onlar olmasaydý bu kitap da olmazdý. Bu kitap, Doða Derneði tarafýndan Dünya Hayvanlarý Koruma Derneði (World Society for the Protection of Animals - WSPA) desteðiyle Bozayý Eðitim Projesi kapsamýnda hazýrlanmýþtýr. Ayrýntýlý bilgi için: Doða Derneði, Kennedy Cad. Boylu Apt. 50/19 Kavaklýdere / Ankara Telefonlar: (0 312) Faks: (0 312) e-posta:

4 Ýçindekiler Önsöz.. 1 Giriþ Bozayý Eðitim Projesi Hakkýnda...3 Etkinlik 1 - Ben Bir Bozayýyým Bozayý Denince...7 Neredesin Bozayý?...8 Etkinlik 2 - Bozayý Neye Benzer?...9 Atletik Bozayý...11 Bozayý ve Ben...12 Etkinlik 3 - Bozayýnýn Bir Günü...13 Bozayý Neler Yapmaktan Hoþlanýr?...15 Bozayý Pençesi Bisküvisi...16 Etkinlik 4 - Karným Acýktý...17 Bozayý En Çok Ne Yer?...19 Bozayý Bal Sever...20 Etkinlik 5 - Kim Kimi Yer?...21 Dedektif Bozo...23 Ormandaki Besin Aðý...24 Etkinlik 6 - Benim Güzel Evim...25 Yuvasýný Kaybeden Bozayý...27 Herkesin Bir Yuvasý Var!...28 Etkinlik 7 - Bozayýlar Ýþ Baþýnda...29 Bozayýlarýn Bir Yýlý...31 Bozayý Araþtýrmacýsý...32 Etkinlik 8 - Bozayýlarýn Gereksinimleri...33 Bozayý Nelere Gereksinim Duyar?...35 Ýki Bozayý...36 Etkinlik 9 - Saðlýklý Bir Ekosistemin Göstergesi...37 Bozayýnýn Yaþam Mücadelesi...39 Hangisi Þemsiye Tür?...40 Etkinlik 10 - Kaç Ayý Türü Var?...41 Ayý Türlerini Karþýlaþtýralým...45 Bu Kimin Pençesi?...46 Etkinlik 11 - Kim Nerede Yaþar?...47 Ayýlar Sanatý Sever...49 Ayýlarla Matematik...50 Etkinlik 12 - Bozayýlarýn Baþý Dertte...51 Bozayýlara Yönelik Tehditler...53 Bozayý-Ýnsan Çatýþmasý...54 Etkinlik 13 - Bozayýnýn Geleceði Kimlerin Ellerinde?...55 Bozayýlarý Koruyanlar...57 Bozayýyla Karþýlaþtým, Ne Yapmalýyým?...58

5 Ýçindekiler Etkinlik 14 - Bozayýlarý Koruyalým...59 Öksüz Bozayýlar...61 Sloganýmýz Ne?...62 Etkinlik 15 - Sürdürülebilirlik...63 Sürdürülebilirlik Denince...67 Yaþam Alanýnýn Verimliliði...68 Etkinlik 16 - Bozayýnýn Peþinde...69 Bana Ýþaretlerini Göster, Sana Kim Olduðunu Söyeleyim!...71 Ne Büyük Ayaklarýn Var!...72 Etkinlik 17 - Bozayýlarýn Yaþadýðý Bölgede Bulunmak...73 Ormanda Yürüyüþ, Piknik ya da Kamp Yaparken...77 Bozayýyla Karþýlaþtým, Ne Yapmalýyým?...78 Etkinlik 18 - Ayýlarla Ortak Geçmiþimiz...79 Ayý ve Ýki Ahbap...81 Ayýsýz Orman Olmaz...82 Etkinlik 19 - Bozayý Araþtýrmacýsý Olmak Ýstiyorum...83 Bozayý Araþtýrmacýlarý Hangi Malzemeleri Kullanýr?...85 Bozayýlar Hakkýnda Ýlginç Bilgiler...86 Etkinlik 20 - Bozayýya Yardým Etmek Ýstiyorum...87 Bozayýlar da "Konuþur"!...89 Bozayýya Mektup...90 Ek Ek Ek Ek Ayý Maskesi Besin Kartlarý...98 Ek Besin Zinciri Kartlarý Ek Ek Yavru Ayýlarýn Ýlk Yýlý Ek Gereksinim Kartlarý Ek Ek Bozayý Amerikan Siyah Ayýsý Asya Siyah Ayýsý Panda115 Malaya Ayýsý Tembel Ayý...117

6 Ýçindekiler And Ayýsý Kutup Ayýsý Ayý Kartlarý Ek Dünya Haritasý Ayýlarýn Dünya Üzerindeki Daðýlým Haritalarý Ek Ek Rol Kartlarý Ek Bozayý Hakkýnda Ne Biliyorsun? Anketi Ek Gen Kartlarý Ek Ek Ek Ek Boyama Kaðýtlarý Sözlük...147

7 Önsöz Ayýlar binlerce yýldýr farklý kültürlerde önemli bir rol oynadýlar. Çoðu zaman insanlarýn ayýlarla iliþkisi, bu büyük, güçlü ve tehlikeli hayvana saygý ve korku þeklinde geliþti. Ancak, son ikiyüz yýldýr bu iliþki dünyanýn birçok bölgesinde ciddi olarak deðiþti ve hâlâ sosyal ve ekonomik dinamiklerin etkisiyle deðiþmeye devam ediyor. Tarih boyunca ayýlar, insanlar ve evcil hayvanlar için tehdit, diðer yaban hayvanlarýný tüketen avcý, sonuç olarak birer rakip olarak algýlandý ve öldürüldü. Ayný zamanda ayýlar, dünyanýn birçok yerinde çeþitli vücut parçalarýnýn týbbi ve ekonomik yönden deðerli olduðu gerekçesiyle yokedildi. Ayýlarýn insanlar tarafýndan öldürülmesi ve insan nüfusunun artmasý sonucu yaþam alanlarýnýn daralmasý, türün sayýsýnýn ve daðýlýmýnýn Türkiye ve diðer ülkelerde azalmasýna neden oldu. Son otuz yýl içinde Türkiye de kýrsal kesimde yaþayan çok sayýda insan büyük kentlere iþ bulmak amacýyla göç etti. Bu da kýrsal kesimde insanlarla ayýlar arasýndaki iliþkinin deðiþmesine neden oldu. Terk edilen alanlarýn çoðu ayýlar ve diðer yaban hayvanlarý tarafýndan kullanýlýr hale geldi. Bu, ayýlarýn korunmasý açýsýndan büyük bir fýrsattýr. Son yedi yýldýr Türkiye de yaptýðým yolculuklar sýrasýnda ayýlarýn korunmasý konusuyla ilgilenen birçok insanla tanýþtým. Genelde insanlarýn sýk sorduðu sorulardan biri de de þuydu: Türkiye de etkili bir koruma programý oluþturabilmek için ne yapýlmasý gerekiyor? Bu sorunun iki yanýtý var. Birincisi, Türkiye de ayýlarýn ekolojisi üzerine iyi veriler toplamak. Ýkincisi de insanlarý ayýlar ve ayýlarýn Türk kültüründeki yeri hakkýnda bilgilendirmek. Bugüne kadar Türkiye deki araþtýrmacýlarýn ayýlarýn daðýlýmlarý ve ekolojileri hakkýnda çalýþmalara baþlamasýna destek olma, bozayý koruma çalýþmalarýnýn temelini oluþturacak eðitim programýnýn geliþtirilmesine katkýda bulunma þansýna sahip oldum. Eðitim programýnýn uygulanmasý öðretmenlerin gelecekte Türkiye nin doðasý ve doðal kaynaklarýný nasýl kullanacaklarýna karar verecek yöneticileri eðitmesine baðlý. Tuðba Can, Öðretmen Rehber Kitabý ný geliþtirerek ve ayý ekolojiyle ilgili eðitim etkinlikleri hazýrlayarak ayýlarýn korunmasý konusunda büyük bir adým attý. Çocuklarýn eðlenerek ayýlar hakkýnda birþeyler öðrenebileceði bu kitap, uzun bir araþtýrma ve hayalgücü sonunda ortaya çýktý. Türkiye de bozayýnýn varlýðýný sürdürmesinde, bozayý eðitim projesini hazýrlayanlar ve sýnýflarýnda öðrencilerine bozayý türünü tanýtan öðretmenlerin de rolü olacak. Tüm bu çabalarýn, Türkiye de bulunan diðer yaban hayvanlarý hakkýnda okullarda kullanýlmak üzere benzer kaynaklar üretecek insanlarý teþvik etmesini umuyorum. 1 Dr John Beecham

8 Giriþ 2

9 Bozayý Eðitim Projesi Hakkýnda Ülkemizde bir çok memeli türü yaþýyor. Bozayý da bunlardan biri. Bu türle yüzyýllardan beri ayný yaþam alanlarýný paylaþýyoruz. Ancak, tür yaþam alanlarýnýn bölünmesi, yok olmasý ve yasadýþý avcýlýk tehdidiyle karþý karþýya. Türün soyunu devam ettirmesi türe yönelik koruma çalýþmalarýna baðlý. Üstelik, koruma çalýþmalarýnda eðitim etkinliklerinin önemi büyük. Bozayý Eðitim Projesi de, bu nedenle ortaya çýktý. Doða Derneði'nin, Dünya Hayvanlarý Koruma Derneði (World Society for the Protection of Animals - WSPA) desteðiyle yürüttüðü proje kapsamýnda; bozayý türünü tanýtmak, öðrencilere ve öðretmenlere bozayý ve yaþam alanlarý hakkýnda sorumlu davranýþlar geliþtirmelerini ve koruma çalýþmalarýna etkin katýlmalarýný saðlayacak bilgi, beceri ve farkýndalýk kazandýrmak, ülkemizde yaþanan bozayý-insan çatýþmasýný önlemek üzere uygulanacak etkin ve sürdürülebilir doða koruma çalýþmalarýna bir altyapý saðlamak hedefleniyor. Bu amaçla, Bozayý Eðitim Kutusu, Gezici Bozayý Çantasý ve Bozayý Eðitim Projesi web sitesi geliþtirildi: Bozayý Eðitim Kutusu: Bu paketin içinde öðretmenlerin bir uzmana gerek duymadan bozayýyla ilgili etkinlikler yapmalarýna yardýmcý olacak bir rehber kitap bulunuyor. Öðretmen Rehber kitabý, ilköðretim öðrencilerine yönelik 20 ders planý ve 40 çalýþma kaðýdý içeriyor. Ders planlarýnda MEB nýn belirlediði dilimizi doðru, etkili ve güzel kullanma, eleþtirel ve yaratýcý düþünme, iletiþim, problem çözme, araþtýrma, karar verme, bilgi teknolojilerini kullanma ve giriþimcilik becerilerinin kazandýrýlmasýna yönelik eðlenceli ve öðretici etkinlikler, konuyla ilgili önbilgiler, etkinliklerde kullanýlacak terimler ve bilgileri açýklayýcý çizimler yer alýyor. Ayrýca kitabýn son 3

10 Bozayý Eðitim Projesi Hakkýnda bölümünde çalýþma kâðýtlarýnýn yanýtlarý ve ders planlarý için gereken her türlü malzemeyi içeren eklerle, etkinlikte kullanýlacak terimlerin açýklandýðý bir sözlük bulunuyor. Kutuda ders planlarýný uygularken gerekebilecek ayý maskesi, oyun kartlarý,öðrenciler için bir etkinlik kitabý, oyun kartlarý, bir poster, iki broþür ve bir CD de var. Öðretmen Rehber Kitabý nda yer alan etkinlikler, fen ve teknoloji, teknoloji ve tasarým, sosyal bilgiler, hayat bilgisi, türkçe, matematik, resim ve drama derslerinde ya da doða kulubü projelerinde kullanýlabilir. Gezici Bozayý Çantasý: Bu çanta, öðrencilerin bozayýyý keþfetmeleri için içinde poster, broþür, plastik bozayý ayak izi, oyun, oyuncak, kitap, belgesel, çizgi film gibi malzemelerin bulunduðu eþsiz bir eðitim seti. Bu setle öðretmenler, drama yöntemini kullanarak basit ve eðlenceli bir programla bozayý haftasý düzenleyebilirler. Bozayý Eðitim Projesi Web Sitesi: Bu site, eðitimciler ve çocuklar için ayrý bölümler içeriyor. Ziyaretçilere güncel haberleri aktaracak, bilgilerin paylaþýlacaðý, interaktif bir ortam sunmayý hedefliyor. 4

11 Etkinlik 1 - Ben Bir Bozayýyým Sýnýf seviyesi: 3-5 Süre: 40 dk Kazaným: Öðrenciler bozayý hakkýnda genel bilgi edinir. Malzemeler: Dosya kâðýdý Topluiðne Renkli kalem Poster hamuru "Bozayý Denince..." ve "Noktalarý Birleþtirin" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Etkinlikte kullanýlacak terimler: hepçil kýþ uykusu popülasyon yaþam alaný Bozayýlar memeli hayvanlardýr. Ülkemizde özellikle Karadeniz ve Doðu Anadolu bölgelerindeki ormanlar ve daðlarda yaþarlar. Geniþ alanlara gereksinim duyarlar. Yavrusu olan diþiler dýþýnda, bu alanlarda tek baþlarýna dolaþýrlar. Hepçildirler ancak daha çok bitkilerle beslenirler. Popülasyon büyüklükleri bölgedeki besin miktarýna baðlý olarak deðiþir. Bozayýlarýn barýnaklarý 'in' olarak adlandýrýlýr. Bu in bir maðara, kaya oyuðu, aðaç kütüðü ya da kendilerinin yerde açtýklarý bir oyuk olabilir. Ayýlar kýþ mevsiminde buralarda kýþ uykusuna yatarlar. Ömürleri doðada yýldýr. Uygulama: 1. Öðrencilerin bozayýyla ilgili neler bildiklerini öðrenmek için onlara beyin fýrtýnasý yaptýrýn. 2. Öðrencilere birer dosya kâðýdý daðýtýn. Kâðýdýn üzerine, ayýlar hakkýnda bildikleri bir kelimeyi uzaktan kolay okunabilecek büyüklükte yazmalarýný isteyin. 3. Yazma iþini tamamlayan öðrencilerden, kâðýtlarýný poster hamuru kullanarak duvara asmalarýný isteyin. Öðrencilerin yazdýðý kelimeleri hep birlikte gözden geçirin. 5

12 Etkinlik 1 - Ben Bir Bozayýyým 4. Öðrencilerden kâðýtlarý toplayýn ve öðrencilerden çember þeklinde dizilmelerini isteyin. Her birinin arkasýna, üzerinde bozayýyla ilgili bir kelime yazýlý olan kâðýtlardan birini iðneleyin. 5. Öðrencilere, birbirlerine "evet" ya da "hayýr" þeklinde yanýtlanabilecek sorular sorarak ne "olduklarýný" yani arkalarýndaki kâðýtlarýn üzerinde ne yazýlý olduðunu bulmaya çalýþmalarýný söyleyin. 6. Arkasýndaki kâðýtta ne yazdýðýný bulan öðrencileri oyun dýþýna alýn. Herkes bulana kadar oyunu devam ettirin. 7. Öðrencilere "Bozayý Denince..." ve "Noktalarý Birleþtirin" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn ve onlardan bunlarý tamamlamalarýný isteyin. Deðerlendirme: Öðrencilere bu dersten önce bozayý hakkýnda neler bildiklerini, bu derste neler öðrendiklerini, bozayýnýn hangi özelliðnin ilgilerini çektiðini sorun. 6

13 Bozayý Denince... Bozayý denince aklýnýza gelen kelimeleri aþaðýdaki kutularýn içine yazýn. 7

14 Neredesin Bozayý? Alfabeyi izleyerek noktalarý birleþtirin ve ortaya çýkan bozayýnýn yaþadýðý ormaný tanýmlamaya çalýþýn. Bozayýya ev sahipliði yapan ormanýn barýndýrdýðý diðer memeli hayvanlarýn adlarýný aþaðýdaki kutunun içine yazýn

15 Etkinlik 2 - Bozayý Neye Benzer? Sýnýf Seviyesi: 3-5 Süre: 40 dk Kazaným: Öðrenciler bozayýnýn fiziksel özelliklerini öðrenir. Malzemeler: "Atletik Bozayý" ve "Bozayý ve Ben" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Kaynak kitaplar Bozayý broþürü Etkinlikte kullanýlacak terimler: hörgüç kürk obruk pençe Bozayýlarýn kürklerinin rengi açýk krem ile siyah arasýnda deðiþir, ancak genellikle boz ya da kahverengidir. Omuzlarýndaki hörgüçleri, obruk yüzleri, ön pençelerindeki týrnaklarý diðer belirgin özellikleridir. Kýsa bir kuyruklarý vardýr. Yetiþkin erkek bozayýlarýn boylarý 2,5 m'ye kadar çýkabilir, aðýrlýklarýysa 135 ile 390 kg arasýnda deðiþir. Diþi bozayýlarýn aðýrlýklarý 95 ile 205 kg arasýnda olabilir. Bozayýlarýn koku alma ve iþitme duyularý geliþmiþtir. Kimileri tersini söylese de, bozayýlarýn görüþü bizimki kadar iyidir. Bozayýlar, onca aðýrlýklarýna karþýn aðaçlara da çok iyi týrmanýrlar. Pençeleri, týrmanmaya ve topraðý kazmaya elveriþlidir. Uygulama: 1. Bu etkinlik için ön hazýrlýk yapýn. Öðrencilerden, kitaplardan ya da internetten (www.bozayý.org) yararlanarak bozayýnýn fiziksel özellikleri hakkýnda bilgi toplamalarýný isteyin. 2. Bu bilgileri sýnýftaki panoya asýn. Öðrencilerden, bunlardan yararlanarak "Atletik Bozayý" baþlýklý çalýþma kâðýdýndaki boþluklarý doldurmalarýný isteyin. 9

16 Etkinlik 2 - Bozayý Neye Benzer? 3. Bozayýnýn fiziksel özelliklerini öðrenen öðrencilerden, bozayý broþürünü ve "Bozayý ve Ben" baþlýklý çalýþma kâðýdýný kullanarak kendi özelliklerini bozayýnýnkilerle karþýlaþtýrmalarýný isteyin. Deðerlendirme: Öðrencilere bozayýlarýn en belirgin fiziksel özelliðini sorun. Bozayýlarýn duyularýnýn keskin olup olmadýðýný, büyüklüklerinin neye göre deðiþiklik gösterdiðini konuþun. Örneðin, iyi beslenen bir bozayý, daha büyük müdür? 10

17 Atletik Bozayý Aþaðýdaki kutularda bulunan cümlelerdeki boþluklarý doldurun....daki hörgüç, ve yüzünün... biçimi onu diðer ayý türlerinden ayýrýr. Yetiþkin erkek bir bozayý, yaklaþýk... aðýrlýðýndadýr; ayaða kalktýðýnda boyu...'yi bulur. Bozayýnýn... ve... duyularý keskindir.... de iyi görür. Kýsa bir... vardýr. Uzun ve keskin týrnaklarý... ve yarar. 11

18 Bozayý ve Ben Bozayýnýn ve insan türünün hangi özellikleri birbirine benzer? Bunu anlamak için, ilk örneði de inceleyerek aþaðýdaki tabloyu doldurun. Sorular Bozayý Ýnsan Hangi canlý grubuna aittir? Memeli Memeli 12

19 Etkinlik 3 - Bozayýnýn Bir Günü Sýnýf Seviyesi: 4-6 Süre: 40 dk Kazaným: Öðrenciler bozayýnýn gün boyunca neler yaptýðýný öðrenir. Malzemeler: "Bozayý Neler Yapmaktan Hoþlanýr?" ve "Ayý Pençesi Bisküvisi" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Etkinlikte kullanýlacak terimler: barýnma alaný yaþam alaný Yavrusu olan diþiler dýþýnda, bozayýlar tek baþlarýna yaþarlar. Gün içinde zamanlarýnýn çoðunu besin arayarak geçirirler. Sýk aðaçlýk ve çalýlýk yerlerde dinlenirler. Dinlenebilecekleri bir yer hazýrlamak için topraðý eþelerler. Bozayýlarýn barýnma alanlarýnýn büyüklüðü besin varlýðýna göre deðiþir. Barýnma alanlarý, ortalama km'dir. Uygulama: 1. Öðrencilere bir bozayýnýn gün boyunca neler yaptýðýný sorun. 2. Öðrencilere "Bozayý Ne Yapmaktan Hoþlanýr?" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn ve kâðýttaki kutucuklarý doldurmalarýný söyleyin. 3. Kâðýtlarý kontrol ettikten sonra öðrencilerden el ele tutuþup bir çember oluþturmalarýný isteyin. Bir oyun oynayacaðýnýzý söyleyin ve oyunu baþlatmasý için gönüllü bir öðrenci seçin. 4. Bu öðrenci çemberin ortasýna geçerek bozayýnýn gün içinde yaptýðý þeylerden birini canlandýrsýn. 5. Çemberdeki bir baþka öðrenci, ortadaki öðrencinin yanýna gelip ona "bozayý, ne yapýyorsun?" diye sorsun. 13

20 Etkinlik 3 - Bozayýnýn Bir Günü 6. Ancak ortadaki öðrenci canlandýrdýðý eylemi deðil, baþka bir eylemi söylesin. Örneðin yemek yemeyi canlandýrýyorsa, "uyuyorum" desin. Ýkinci öðrenci, ilkinin söylediði eylemi canlandýrsýn. Yani ilk öðrenci uyuduðunu söylemiþse, ikincisi de uyuyormuþ gibi yapsýn. 7. Üçüncü bir öðrenci "bozayý ne yapýyorsun?" diyerek oyunu devam ettirsin. Ýkinci öðrenci, yine canlandýrdýðýný deðil, baþka bir eylemi söylesin ve oyun bu þekilde devam etsin. 8. Oyun bittikten sonra "Ayý Pençesi Bisküvisi" baþlýklý kâðýtlarý daðýtýn ve isteyenlerin evlerinde bu bisküviden yapýp gelecek ders arkadaþlarýna ikram edebileceklerini söyleyin. Deðerlendirme: Öðrencilerle bozayýlarýn gün boyunca en çok hangi etkinliðe zaman ayýrdýklarýný, bozayýnýn etkinliklerinin mevsimlere göre deðiþip deðiþmeyeceðini konuþun. Öðrencilerden bozayýlarýn günlük etkinlikleriyle bizimkiler arasýndaki benzerlikleri ve farklýlýklarý gösteren bir poster hazýrlamalarýný isteyin. 14

21 Bozayý Neler Yapmaktan Hoþlanýr? Aþaðýdaki resmi inceleyerek kutularýn içine bozayýnýn neler yapmaktan hoþlandýðýný yazýn

22 Bozayý Pençesi Bisküvisi Bozayýlar gün içinde zamanlarýnýn büyük bir bölümünü besin aramaya ayýrýrlar. Eðer siz de bir bozayý kadar açsanýz, çok güzel bir bisküvi yapýp karnýnýzý doyurabilirsiniz. Gerekli Malzemeler: 1 bardak þeker ¼ bardak yað ¼ bardak süt 1,5 kaþýk kakao ½ kaþýk vanilya. 1,5 bardak yulaf 10 Yapýlýþý: Þeker, yað, süt ve kakaoyu bir tencereye koyun. Bu karýþýmý orta ýsýdaki ateþte karýþtýrarak yaklaþýk 5 dakika piþirin. Karýþýmýn içine vanilya ve yulaf tanelerini ekleyip iyice karýþtýrýn. Soðuduktan sonra, hamurdan avuç içi büyüklüðünde parçalar koparýp bunlara ayý pençesi þekli verin. Týrnaklarý yapmak için fýstýk ya da bademleri kullanýn. Afiyet olsun. 16

23 Etkinlik 4 - Karným Acýktý Sýnýf Seviyesi: 5-6 Süre: 40 dk Kazaným: Öðrencileri bozayýnýn nelerle beslendiðini öðrenir. Malzemeler: Ayý maskesi Besin kartlarý Bitki tanýtma rehberi kitaplarý "Bozayý En Çok Ne Yer?" ve "Bozayý Bal Sever" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Etkinlikte kullanýlacak terimler: hepçil otsu bitki yaþam alaný yumru Bozayýlar hepçildir ancak daha çok bitkilerle beslenirler. Otsu bitkiler, çeþitli bitkilerin kökleri, gövdeleri, meyveleri, yumrularý ve soðanlarý, bozayýlarýn temel besinlerini oluþturur. Bitkilerin yaný sýra karýnca, balýk, bal ve küçük memelileri de tüketirler. Tek baþlarýna yaþarlar ama yiyeceðin bol olduðu yerlerde, bozayýlarýn gruplar oluþturduklarý da gözlenmiþtir. Uygulama: 1. Öðrencileri, yakýn çevrenizde bulunan bir doðal alana götürün. Hep birlikte 50 metrekarelik bir alan belirleyin. 2. Öðrencilere bu alanda bozayýnýn yiyebileceði besinler olup olmadýðýný sorun. Sýnýfý beþer kiþilik gruplara ayýrýn. Gruplar 10 dakika boyunca alanda gözlem yapsýn ve öðrenciler ayýnýn neler yiyebileceðini defterlerine not alsýn. Bu arada siz de besin kartlarýný çevrede uygun yerlere saklayýn. 3. Süre bittiðinde öðrencileri bir araya toplayýn ve gözlem sonuçlarýný paylaþýn. 4. Sonra, bir oyun oynayacaðýnýzý söyleyin. Bu oyunda her öðrenci bir bozayýyý temsil edecektir. Onlara ayý maskelerini 17

24 Etkinlik 4 - Karným Acýktý daðýtýn. Maske takan öðrencilere, belirlenen alanda besin kartlarýnýn saklý olduðunu ve 10 dakika içinde bunlarý bulmalarý gerektiðini söyleyin. 5. Öðrenciler besinleri bulduktan sonra bozayýnýn neler yediðini anlatýn. Orada bu besinlerden bulunup bulunmadýðýný ilk gözlem sonuçlarýna göre ortaya çýkarýn. 6. Sýnýfa "Bozayý En Çok Ne Yer?" ve "Bozayý Bal Sever" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn ve öðrencilerden bu kâðýtlardaki sorularý yanýtlamalarýný isteyin. Deðerlendirme: Öðrencilerle belirlenen alanda bozayýnýn yiyebileceði neler olabileceðini, bozayýnýn nelerle beslendiðini, belirlediðiniz alanda bu besinlerden hangilerinin olduðunu konuþun. 18

25 Bozayý En Çok Ne Yer? Bir milli parkta yapýlan araþtýrmada bozayýlarýn neyle beslendikleri incelenmiþ ve bu konuda bir grafik hazýrlanmýþ. Bu grafiðe göre aþaðýdaki sorularý yanýtlayýn. Otlar, otsu bitkiler Yumrulu, soðanlý Yumrulu, soðanlý bitkiler Meyveler, tohumlar Memeliler Meyveler, tohumlar Böcekler Leþ Leþ 1. Bu milliparkta yaþayan bozayýlarýn besinleri içinde aðýrlýðý bitkiler mi yoksa hayvanlar mý oluþturur? Bozayýlarýn en az ve en çok tercih ettiði besinler nelerdir? Bu milli parkta bozayýlarýn hangi tür besinleri bulma þansý daha yüksektir? Yumrulu ve soðanlý bitkiler mi, meyveler mi, tohumlar mý? Bozayýlarýn yaþadýðý baþka bir bölgede araþtýrma yapýlsa sonuçlar deðiþir mi? Neden?

26 Bozayý Bal Sever Bal, bozayýnýn en çok sevdiði besinlerden biridir. Bizim bozayýcýk da balý çok seviyor, ancak bal peþindeyken baþýna beklenmedik olaylar geliyor. Baþýna neler gelmiþ olabilir, bu konuda bir öykü yazýn. 20

27 Etkinlik 5 - Kim Kimi Yer? Sýnýf Seviyesi: 3-6 Süre: 40 dk Kazaným: Öðrenciler, içinde bozayýnýn da içinde bulunduðu ormandaki besin aðýný kavrar. Malzemeler: Besin zinciri kartlarý, çeþitli renklerde ip yumaklarý, "Dedektif Bozo" ve "Ormandaki Besin Aðý" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Etkinlikte kullanýlacak terimler: ayrýþtýrýcý besin aðý besin zinciri etçil, otçul, hepçil organik, inorganik tüketici, üretici Doðada hiçbir canlý tek baþýna varlýðýný sürdüremez. Bir ormaný düþünelim. Bu ormandaki canlýlar arasýnda besin iliþkileri vardýr. Bitkiler, sahip olduklarý klorofil sayesinde güneþ ýþýðýný ve topraktaki inorganik maddeleri kullanarak kendi besinlerini yaparlar. Bu özelliklerinden dolayý 'üretici' olarak adlandýrýlýrlar. Bitkilerle beslenen geyik, tavþan, sincap gibi hayvanlara 'otçul' denir. Kurt, vaþak gibi kimi canlýlarsa otçul hayvanlarla beslenir. Onlar da 'etçil' olarak adlandýrýlýrlar. Hem ot hem de etle beslenen bozayý, yabandomuzu gibi canlýlar ise 'hepçiller' grubunda yer alýr. Otçul, etçil ve hepçiller diðer canlýlarla beslendikleri için tüketici olarak sýnýflandýrýlýrlar. Herhangi bir canlýnýn yaþamý bir baþka canlý tarafýndan sona erdirilmemiþ, kendiliðinden son bulmuþsa, devreye ayrýþtýrýcýlar girer. Bunlar, bitki ve hayvan atýklarýný ayrýþtýrýp inorganik maddelere dönüþtürürler. Enerji, böylece, besin þeklinde bir canlýdan diðerine aktarýlýr. Bu besin iliþkisine 'besin zinciri' adý verilir. Örneðin fare mýsýrý yer, vaþak da fareyi. Vaþak ölünce, bakteri ya da mantarlar tarafýndan ayrýþtýrýlýr. Ancak doðada besin iliþkileri daha karmaþýktýr. Örneðin vaþak hem fare hem de tavþanla beslenir. Bu tür besin iliþkileri, 'besin aðý' olarak adlandýrýlýr. Uygulama: 1. Sýnýfa besin zinciri kartlarýný daðýtýn. Bu kartlarýn üzerinde bir canlý resmi bulunuyor. Öðrencilere bu canlýyý temsil ettiklerini söyleyin. Ardýndan, öðrencilerin bu kartlarý 21

28 Etkinlik 5 - Kim Kimi Yer? göðüslerine takmalarýný ve birbirlerini görebilmeleri için çember þeklinde durmalarýný saðlayýn. 2. Sonra, grup içinde kimin kimi yiyebileceðini konuþun. Onlara canlýlar arasýndaki besin iliþkilerini, üretici, tüketici, otçul, etçil, hepçil, ayrýþtýrýcý ve besin zinciri kavramlarýný açýklayýn. 3. Öðrencilerden konuþulanlara göre besin zincirleri oluþturmalarýný isteyin. Örneðin,kurt tavþanla, tavþan da otla beslenir. Bu arada, bir canlýnýn birkaç tane avcýsý olduðunu da farketmelerini saðlayýn. Örneðin tavþan, kurt, ayý, tilki, yýlan ve kartalýn besinidir. Besin zincirinden daha karmaþýk olan besin aðýný anlatýn. 4. Çeþitli canlýlarý temsil eden öðrencilere, yeniden çember þeklinde dizilmelerini söyleyin. Hiçbir canlý tarafýndan yenmeyenlere (kurt, ayý, tilki) renkli ip yumaklarý verin. Bunlar, ellerindeki ipi kendi besinleri olan canlýya versinler, onlar da ayný þekilde kendi besini olanlara Böylece besin aðý oluþturulsun ve doðadaki besin iliþkilerinin karmaþýk bir yapýsý olduðu görülsün. 5. "Dedektif Bozo" ve "Ormandaki Besin Aðý" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn ve öðrencilerden bunlarý tamamlamalarýný isteyin. Deðerlendirme: Öðrencilerden besin zincirinin en altýnda ve en üstünde bulunan canlýlarý karþýlaþtýrmalarýný isteyin. Onlara besin aðýnýn neden karmaþýk olduðunu, ormandaki besin aðýndan herhangi bir canlý çýktýðýnda ne olacaðýný sorun. 22

29 Dedektif Bozo Aþaðýdaki bulmacada besin aðýyla ilgili 15 sözcük var. Bu sözcükleri bulun. hepçil, etçil, otçul, üretici, tüketici, ayrýþtýrýcý, ekosistem, besin zinciri, besin aðý, bakteri, bozayý, böcek, mantar, böðürtlen, at kuyruðu A S F R T Y U I O A Ð E K Ý L D E S N E L T R Ü Ð Ö B E R Ý T E S H E P Ç Ý L T I R I M A A T Y U M U I Ð A N Ý S E B E Y U B Ý S C R A T N A M S E M R Ð Ö Ü R E T Ý C Ý V T Y S E I U C K E K E R C A Ð Ü R Ý M Þ R E K O S Ý S T E M K Y N E T Y K I E I Þ E S B U E Y Z Y I U Y Y R E T T I L E T Ç Ý N R K T A C Y A Ç Y R I Ý N N E I T Ð Z E U R Ý I E M C E C Y C A E O T Ç U L A Y T Ý C Ý M I B A B S Y S H E P M E S R E K A L B E B U B A K T E R Ý T 23

30 Ormandaki Besin Aðý Aþaðýda bir orman ekosistemindeki besin aðýnda yer alan canlýlar var. Bu aðdaki üretici, tüketici (otçul, etçil, hepçil) ve ayrýþtýrýcý canlýlarýn hangileri olduðunu yazýn. Üreticiler Otçullar Etçiller Hepçiller Ayrýþtýrýcýlar 24

31 Etkinlik 6 - Benim Güzel Evim Sýnýf Seviyesi: 3-5 Süre: 80 dk Kazaným: Öðrenciler bozayýnýn barýnmasý hakkýnda bilgi edinir. Malzemeler: Gidilen bölgedeki doðal malzemeler Kazma Kürek Metre "Yuvasýný Kaybeden Yavru" ve "Herkesin Bir Yuvasý Var" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Etkinlikte kullanýlacak terimler: barýnma alaný egemenlik alaný in yaþam alaný Bozayýlarýn inleri, bulunduklarý yaþam alanýnda onlarý kýþýn soðuktan koruyacak özellikte ve ancak hareket edebilecekleri geniþlikte olur. Bozayýlar, doðal maðaralarý, kaya oyuklarýný, kayalarýn ya da aðaç kütüklerinin altýndaki delikleri ya da topraða kazdýklarý odacýklarý in olarak kullanýrlar. Ýnlerini saðlam ve kuru toprak zemin üzerine, kýþýn sýcaklýðýn donma noktasýna kadar düþmeyeceði yerlere kurarlar. Ayrýca, eðilimli araziyi tercih ederler. Kar yaðar yaðmaz inin giriþi kapanýr, bu da yalýtýmý saðlar. Giriþ, aþaðý doðru eðimli bir tünelle uyuma bölgesine baðlanýr. Bu eðimli tünel sayesinde in hava alýr. Kimi bozayýlar yýllarca ayný ini kullanýrken, kimileri her yýl yeni bir in bulur ya da kazar. Bozayýlarýn kendilerine ait belirli bir egemenlik alanlarý yoktur ancak barýnaklarýnýn ve besinlerinin bulunduðu barýnma alanýný korurlar. Uygulama: 1. Öðrencileri, yakýn çevrenizdeki bir doðal alana götürün. Birlikte 50 metrekarelik bir alan belirleyin. 2. Öðrencilere bu alaný göstererek "Siz bozayýnýn yerinde olsaydýnýz, ininizi nereye yapardýnýz?" sorusunu yöneltin. Ýn yapmak için uygun bir yer belirleyin. 3. Bundan sonra, kazma ve kürek yardýmýyla belirlenen yerde in 25

32 Etkinlik 6 - Benim Güzel Evim inþaatýna baþlayýn. Çevrede görülen doðal malzemeleri kullanýn. 4. Yapýlan in hakkýnda konuþun. Ýnin resmini çizdirin ya da fotoðrafýný çektirin. Bunlarý sýnýf panosunda sergileyin. 5. "Yuvasýný Kaybeden Yavru" ve "Herkesin Bir Yuvasý Var" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýp tamamlattýrýn. Deðerlendirme: Öðrencilere yaptýklarý inin çevresinin özelliklerinin neler olduðunu, hangi büyüklükte bir in yaptýklarýný, ini yaparken hangi doðal malzemeleri kullandýkalrýný sorun. 26

33 Yuvasýný Kaybeden Bozayý Aþaðýdaki yavru bozayý yuvasýný kaybetmiþ. Yuvasýný bulmasý için ona yardým eder misiniz? 27

34 Herkesin Bir Yuvasý Var! Aþaðýya hayvanlar ve bunlarýn barýnaklarý karýþýk þekilde yerleþtirilmiþtir. Hayvanlar ile barýnaklarýný eþleþtirin. Hayvanlar Barýnaklarý 28

35 Etkinlik 7 - Bozayýlar Ýþ Baþýnda Sýnýf Seviyesi: 4-6 Süre: 40 dk Kazaným: Öðrenciler bozayýnýn yaþam döngüsünü kavrar. Malzemeler: "Yavru Bozayýlarýn Ýlk Yýlý" öyküsü "Bozayýnýn Bir Yýlý" ve "Bozayý Araþtýrmacýsý" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Etkinlikte kullanýlacak terimler: cinsel olgunluk döllenme nüfus üreme yaþam alaný Erkek ve diþi bozayýlar, 4-7 yaþlarýnda cinsel olgunluða eriþirler. Çiftleþme, mayýs ayýnýn baþlarýyla haziran ayýnýn ortasý arasýnda gerçekleþir. Þubat-Mart aylarýnda diþiler 1-4 yavru doðururlar. Yavrular yaklaþýk 2,5 yaþýna kadar anneleriyle birlikte kalýrlar. Doðada yaþýna kadar yaþayabilirler. Uygulama: 1. "Bozayýnýn Bir Yýlý" kâðýtlarýný sýnýfa daðýtýn. Öðrencilere biraz sonra "Yavru Bozayýlarýn Ýlk Yýlý" baþlýklý bir öykü okuyacaðýnýzý ve ellerindeki kâðýda, bu öyküde anlatýlanlara göre bozayýlarýn dört mevsimde neler yaptýklarýný yazmalarýný isteyeceðinizi söyleyin. 2. Öðrencilere, siz öyküyü okurken notlar almalarýn söyleyin. Öykü bittikten sonra, aldýklarý notlarý da kullanarak çalýþma kâðýtlarýndaki boþ bölümleri doldurmalarýný isteyin. 3. Bütün öðrenciler yazmayý bitirdikten sonra her mevsimi ayrý ayrý ele alarak bozayýlarýn bir yýl boyunca neler yaptýðýný konuþun. 4. Öðrencileri dört gruba ayýrýn. Her gruba bir mevsim verin. Hiç bir grup diðerinin hangi mevsimi aldýðýný bilmesin. Gruplardan kendilerine düþen mevsimde bozayýlarýn fotoðrafý 29

36 Etkinlik 7 - Bozayýlar Ýþ Baþýnda çekilebilecek olsaydý bu fotoðrafta neler görüleceðini, vücutlarýný kullanarak canlandýrmalarýný isteyin. Gruplara, hazýrlanmalarý için 10 dakika süre verin. 5. Süre sonunda her öðrenci hazýrladýklarý fotoðraftaki yerini alsýn ve her grup bu þekilde oluþturduðu fotoðrafý sergilesin. Diðerleri de bu fotoðrafýn hangi mevsimde çekildiðini anlamaya çalýþsýn. 6. Sýnýfa "Bozayý Araþtýrmacýsý" baþlýklý çalýþma kâðýdýný daðýtýn ve öðrencilerden bu kâðýttaki sorularý yanýtlamalarýný isteyin. Deðerlendirme: Öðrencilere bozayýlarýn, hangi mevsimde kýþ uykusuna yattýklaýrný, kýþ uykusuna yatmalarýnýn nedenini, hayvanat bahçesindeki ayýlarýn da kýþ uykusuna yatýp yatmadýklarýný, bozayýlarýn kýþa hazýrlýk olarak neler yaptýklarýný, hangi mevsimde bozayýlarýn yavrularý olduðunu ve yavrularýn ne zaman kendi baþlarýna dolaþmaya baþladýklarýný sorun. Onlardan bu sorularýn yanýtlarýný resimle ifade etmelerini isteyin. 30

37 Bozayýlarýn Bir Yýlý Aþaðýda dört mevsimle ilgili kutular var. "Yavru Bozayýlarýn Ýlk Yýlý" öyküsüne göre bozayýlarýn her mevsimde neler yaptýklarýný bu kutulara yazýn. Ýlkbahar Yaz Sonbahar Kýþ

38 Bozayý Araþtýrmacýsý Aþaðýdaki tabloda bir bozayý barýnaðýnda yapýlan üç aylýk gözlemlerin sonuçlarý var. Bunlara göre, bozayýlarýn verilen zaman içinde sayýlarýný gösteren bir grafik çizin ve aþaðýdaki sorularý yanýtlayýn. tarih bozayý sayýsý grafik 15 Haziran Haziran Haziran bozayý sayýsý 15 Temmuz Temmuz Temmuz Aðustos Aðustos Aðustos zaman 1. Hangi tarihte en çok, hangi tarihte en az sayýda ayý görülmüþ? Kimi aylarda daha çok sayýda bozayý görülmesinin nedeni ne olabilir? Kýþýn bozayýlarýn görülme sýklýðý artar mý, azalýr mý?

39 Etkinlik 8 - Bozayýlarýn Gereksinimleri Sýnýf Seviyesi: 4-6 Süre: 80 dk Kazaným: Öðrenciler bozayýnýn yaþamak için nelere gereksinim duyduðunu öðrenir. Malzemeler: Ayý maskesi Gereksinim kartlarý (bu kartlardan öðrenci sayýsýnýn 3 katý kadar çoðaltýn) Düdük "Bozayýnýn Gereksinimleri" ve "Ýki Bozayý" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Tüm canlýlarýn besin, su, barýnak, barýnma alaný, dinlenme alaný, yol gibi gereksinimleri vardýr. Örneðin bozayýlar, otsu bitkiler, çeþitli bitkilerin kökleri, gövdeleri, meyveleri, yumrularý ve soðanlarý, mantar, bal, karýnca, balýk ve küçük memelilerle beslenirler. Barýnak olarak doðal maðaralarý, kaya oyuklarýný, kayalarýn ya da aðaç kütüklerinin altýndaki delikleri ya da topraða kazdýklarý odacýklarý kullanýrlar. Bozayýlarýn yuvasýna 'in' denir. Beslenme, dinlenme, çiftleþme ve barýnma etkinliklerini gerçekleþtirdiði bir barýnma alanlarý vardýr. Bu alanýn büyüklüðü 100 ile 5000 km arasýnda deðiþir. Bozayýlar, genellikle sýk çalýlýklarýn arasýnda dinlenirler. Patikalarý yol olarak kullanýrlar. Etkinlikte kullanýlacak terimler: barýnak barýnma alaný otsu bitki yumru Uygulama: 1. Öðrencileri, yakýn çevrenizdeki bir doðal alana götürün. Onlara bir oyun oynayacaðýnýzý söyleyin. Birlikte 50 metrekarelik bir alan belirleyin. 2. Bir baþlangýç çizgisi belirleyin. Öðrencilere yanlarýna bir kalem alarak bu çizginin arkasýnda yan yana sýralanmalarýný söyleyin. Onlardan arkalarýna dönmelerini isteyin. Her birine bir ayý maskesi ve "Bozayýnýn Gereksinimleri" kâðýdý verin. Onlar maskelerini takarlarken öðrenci sayýsýnýn 3 katý kadar çoðalttýðýnýz kartlarý, belirlediðiniz alanda uygun yerlere saklayýn. 33

40 Etkinlik 8 - Bozayýlarýn Gereksinimleri 3. Öðrencilerden önlerine dönmelerini isteyin ve onlara bir bozayýnýn nelere gereksinim duyabileceðini sorun. Yiyecek, su, barýnak, barýnma alaný gibi yanýtlarý aldýktan sonra oyunun kurallarýný anlatýn: "Her biriniz bir bozayýyý canlandýracaksýnýz. Yavrularý olan diþiler dýþýnda, bozayýlar yalnýz dolaþýr. Düdük çaldýðýmda belirlediðimiz alanda týpký bir bozayý gibi dört ayak üzerinde dolaþacaksýnýz. Dolaþýrken bu alan içinde saklanmýþ olan kartlarý bulmaya çalýþacaksýnýz. Kartlarýn üzerinde harfler (B, Ý, Ç, S, Y) göreceksiniz. Bu harflerin her biri, bozayýnýn bir gereksinimini simgeliyor. Bir kart bulduðunuzda bozayýnýn bir gereksinimi gerçekleþmiþ olacak. Bulduðunuz kartýn hangi gereksinimi simgelediðiyse þimdilik belli deðil. Siz yalnýzca kartlarý toplayacaksýnýz. Ancak, her kart bulduðunuzda baþlangýç çizgisine gelip kartýnýzý "Bozayýnýn Gereksinimleri" kâðýdýna kaydedeceksiniz. Sonra ikinci bir kart arayabilirsiniz. Toplam 10 dakika süreniz var. Süre bittiðinde düdük çalacaðým ve yine baþlangýç çizgisinde sýralanacaksýnýz." 4. Oyun sonunda öðrencilere harflerin neyi simgelediðini sorun ve "Bozayýnýn Gereksinimleri" kâðýdýndaki boþluklarý doldurtun. (B: Besin, Ý: Ýn, Ç: Sýk Çalýlýk, S: Su, Y: Yol) 5. Öðrencilere bozayýnýn bunlara neden gereksinim duyduðunu anlatýn. Kartlarýn hepsinden birer tane toplayýp toplayamadýklarýný öðrenin. Gereksinimlerinden herhangi biri eksik olan bir bozayýnýn yaþama þansý olup olmadýðýný ele alýn. 6. Öðrencilere "iki Bozayý" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn. Öðrenciler istenen öyküyü yazsýnlar. Deðerlendirme : Öðrencilerle bozayýnýn gereksinimlerini konuþun. Onlara bozayýnýn gereksinimleri kýsýtlandýðýnda ne olacaðýný sorun ve onlardan bozayýnýn gereksinimleriyle bizimkileri karþýlaþtýrmalarýný isteyin. 34

41 Bozayý Nelere Gereksinim Duyar? Aþaðýda bozayýnýn gereksinimlerini simgeleyen 5 kart var. Bunlarýn neyi simgeliyor olabileceðini noktalý yerlere yazýn. b i ç s y 35

42 Ýki Bozayý Aþaðýda iki bozayýnýn baþýndan geçenlerle ilgili resimler var. Bu resimlerden yararlanarak küçük bir öykü yazýn. 36

43 Etkinlik 9 - Saðlýklý Bir Ekosistemin Göstergesi Sýnýf Seviyesi: 6-8 Süre: 40 dk Kazaným: Öðrenciler, bozayýnýn saðlýklý bir ekosistemin göstergesi olduðunu kavrar. Malzemeler: "Bozayýnýn Yaþam Mücadelesi" ve "Hangisi Þemsiye Tür?" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Kolaj için resimli dergiler, karton, renkli kalemler Etkinlikte kullanýlacak terimler: barýnma alaný doða koruma ekosistem popülasyon þemsiye tür Ekosistemler, barýndýrdýklarý türler ve bu türlerin birbirleri ve çevreleriyle iliþkileri bakýmýndan karmaþýk bir yapýya sahiptirler. Örneðin bir ormanda bakteriler, otsu bitkiler, aðaçlar, likenler, mantarlar, böcekler, sürüngenler, kuþlar ve memeliler gibi birçok canlý yaþar. Bu canlýlar arasýnda çok çeþitli, karmaþýk iliþkiler vardýr. Bu durum doða korumacýlarýn iþini zorlaþtýrýr. Bir ekosistemi korumak için nereden baþlamalarý, hangi türleri ya da hangi iliþkileri korumalarý gerektiði konusunda karar vermekte zorlanýrlar. Bu da 1980'li yýllarda 'þemsiye tür' olarak adlandýrýlan bir kavramýn ortaya çýkmasýna neden olmuþtur. Þemsiye tür olarak adlandýrýlan canlýlar, saðlýklý bir ekosistemin göstergesi olarak kabul edilirler. Bu canlýlarýn özelliði, barýnma alanlarýnýn ve yaþam alaný gereksinimlerinin büyük olmasýdýr. Yani, þemsiye türler korunarak bu türlerin bulunduðu geniþ yaþam alanlarýndaki diðer canlýlar da korunabilir. Bozayý da bir þemsiye türdür. Bir ormandaki bozayý popülasyonunu düþünün. Þemsiye tür kavramýna göre, bozayýlar bitki aðýrlýklý olan diyetlerindeki besinleri bulabilirlerse tozlaþma ve tohumlarýn yayýlmasýný da saðlamýþ olurlar; eðer ayýlar nesillerini saðlýklý bir þekilde devam ettirebiliyorlarsa, bu, ormandaki diðer canlýlar da saðlýklý olduðunun iþaretidir. Bu nedenle bozayýyý korumak, ormandaki diðer canlýlarý da korumak demektir. 37

44 Etkinlik 9 - Saðlýklý Bir Ekosistemin Göstergesi Uygulama: 1. Öðrencilere "Bozayýnýn Yaþam Mücadelesi" kâðýdýný daðýtýn ve onlardan bu kâðýttaki sorularý yanýtlamalarýný isteyin. 2. Yanýtlarýn üzerinden geçtikten sonra, bazý türlerin varlýðýnýn saðlýklý bir ekosistemin göstergesi olduðunu anlatýn ve þemsiye tür kavramýný açýklayýn. 3. Sýnýfa, "Bozayýnýn Yaþam Mücadelesi" kâðýdýnda geçen bozayý ve kutup porsuðu türlerinden hangisinin þemsiye tür olduðu sorusunu yöneltin. Öðrencilerden verdikleri yanýtlarý açýklamalarýný isteyin. 4. Öðrencilere "Hangisi Þemsiye Tür?" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn ve tamamlattýrýn. 5. Öðrencilerden, þemsiye tür kavramýndan anladýklarýyla bir kolaj çalýþmasý yapmalarýný isteyin. Deðerlendirme : Öðrencilere þemsiye türün ne olduðunu sorun ve farklý yaþam alanlarýndaki þemsiye türlere örnek vermelerini isteyin. Birlikte bozayýnýn þemsiye tür olarak adlandýrýlmasýnýn nedeni hakkýnda konuþun. 38

45 Bozayýnýn Yaþam Mücadelesi Aþaðýda Kuzey Amerika'da bulunan bozayý türünün geçmiþteki ve günümüzdeki daðýlýmlarýný gösteren haritalar var. Bu haritalarý inceleyerek aþaðýdaki sorularý yanýtlayýn. Geçmiþ Günümüz 1. Bozayýnýn geçmiþteki ve günümüzdeki daðýlýmýyla ilgili olarak ne söylenebilir? Bozayýnýn zaman içinde kimi alanlarda yok olduðunu görüyoruz. Bunun nedeni ne olabilir? Varlýðýný sürdüren bozayý türünün korunmasý için bir öneride bulunun

46 Hangisi Þemsiye Tür? Aþaðýdaki tabloda çeþitli türlerin barýnma alanlarýnýn büyüklükleri veriliyor. Bu bilgilere göre þemsiye tür olabilecek olan canlýlarý tablodaki üçüncü sütuna iþaretleyin. t ü r b a r ý n m a a l a n ý ( k m 2 ) þ e m s i y e t ü r v a þ a k t i l k i k a r a k u l a k k u r t b o z a y ý k a r a c a

47 Etkinlik 10 - Kaç Ayý Türü Var? Sýnýf Seviyesi: 6-8 Süre: 80 dk Kazaným: Öðrenciler ayý türlerini tanýr. Malzemeler: Ayý türleri çalýþma kâðýtlarý Ayý kartlarý Düdük "Ayý Türlerini Karþýlaþtýralým" ve "Bu Kimin Pençesi?" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Ansiklopediler Etkinlikte kullanýlacak terimler: bambu kürük pençe termit Panda, kulaklarýný ve gözlerini çevreleyen bölümün siyahlýðý, beyaz kýllarla kaplý yüzü, siyah beyaz kürküyle, dünyanýn en kolay ayýrt edilebilen hayvanlarýndan biridir. Pandalarýn kafalarý, vücutlarýna oranla büyüktür. Bu türün en alýþýlmadýk özelliði, ön pençelerinde altý tane parmak bulunmasýdýr. Amerikan siyah ayýsý, bozayýdan daha küçüktür. Burnu kahverengi, kürkü ise siyah olan bu ayýnýn bozayýdan bir baþka farký, sýrtýnda hörgüç olmamasýdýr. Amerikan siyah ayýsýnýn topraðý eþelemeye ve týrmanmaya yarayan çengele benzeyen týrnaklarý vardýr. Asya siyah ayýsý da, Amerikan siyah ayýsý gibi, orta büyüklüktedir. Asya siyah ayýsýnýn aðýz ve burun bölgesinde bulunan kýllar açýk renkli, boyun bölgesindeki kýllarsa uzundur. Göðsünde, beyaz kýllardan oluþan, genellikle "V" harfine ya da hilale benzeyen, belirgin bir yama bulunur. Bu nedenle "ay ayýsý" olarak da adlandýrýlýr. Tembel ayý ise, uzun kýllardan oluþan bir kürkü olan, orta büyüklükte bir ayý türüdür. Özellikle omuzlarýndaki kýllarýn karýþýk görüntüsüyle dikkate çeker. 41

48 Etkinlik 10 - Kaç Ayý Türü Var? Göðsünde açýk renkli kýllardan oluþan, "U" þeklinde, belirgin bir yama bulunur. Üst, ön diþlerinden ikisi yoktur. Bu özelliði sayesinde termit ve diðer böcekleri kolayca yer. Ön pençelerinin týrnaklarý kývrýk ve uzundur, topraðý eþelemeye yarar. Malaya ayýsý, köpeðe benzeyen görünüþüyle en küçük ayý türüdür. Çarpýk bacaklarý, tüysüz tabanlý pençeleri, eþelemeye ve týrmanmaya yarayan güçlü týrnaklarý vardýr. Siyah kürkünün kýllarý oldukça kýsa ve yoðundur. Göðsündeki açýk renkli kýllar nedeniyle "güneþ ayýsý" olarak da adlandýrýlýr. Uzun ve esnek dili sayesinde bal ve böcekleri yalayarak yiyebilir. And ayýsý, koyu renk kürklü, küçük bir türdür. Gözlerinin çevresindeki açýk renk kýllar etkileyici bir görünüm oluþturur; hatta, And ayýsý bu nedenle "gözlüklü ayý" olarak da anýlýr. Kürkündeki kýllarýn daðýnýk bir görüntüsü vardýr. Kutup ayýsýnýn kafasý küçük, boynu uzundur; sýrtýnda hörgüç yoktur. Kulaklarý kutup koþullarýna uyum saðlamýþ, ýsý kaybýný önleyecek þekilde küçük kalmýþtýr. Ayak tabanlarýnýn altýnda kýsa, yumuþak kýllar bulunur. Bu kýllar kutup ayýsýnýn buzda kaymasýný engeller. Uygulama: 1. Öðrencilere dünyada sekiz ayý türünün yaþadýðýný ve bu ayý türlerini daha iyi tanýmak için bir araþtýrma yapacaðýnýzý söyleyin. 2. Onlarý sekiz gruba ayýrýn. Her gruba ayý türleri çalýþma 42

49 Etkinlik 10 - Kaç Ayý Türü Var? kâðýtlarýndan birini verin. Gruplardan verilen türle ilgili ansiklopedilerden ya da Ýnternetten bilgi toplamalarýný ve bu bilgileri verilen kâðýda madde madde yazmalarýný isteyin. Bunun için onlara 30 dakika süre tanýyýn. Daha sonra gruplardan kendi ayý türlerini diðerlerine tanýtmalarýný isteyin. 3. Öðrencilere ayý türleri hakkýndaki bilgilerini pekiþtirecek bir oyun oynayacaðýnýzý söyleyin. 4. Sýnýfý sekiz gruba ayýrýn. Gruplar, çekilen bir çizginin arkasýnda, birbirlerine 1,5 m mesafede, sýra halinde dursunlar. 5. Çekilen çizginin 10 metre ötesine paralel bir çizgi daha çizin. Bu çizginin arkasýna, gruplarýn hizasýnda, gruptaki öðrenci sayýsý kadar ayý kartý yerleþtirin. Her kartta bir ayý türü ile ilgili bilgiler bulunduðunu onlara anlatýn. Gruplarýn amacýnýn, bu bilgiler doðrultusunda kendilerine düþenin ayý türünü bilmek olduðunu söyleyin. 6. Gruplar ve kartlar yerleþtikten sonra, düdük çalarak oyunu baþlatýn. Her grupta birinci sýrada olan öðrenci koþarak kendi hizasýndaki bir kartý alýp gelsin ve arkadaþlarýna okusun, sonra sýranýn sonuna geçsin. 7. Ýkinci düdük sesiyle gruplarda ikinci sýrada yer alan öðrenciler koþup bir kart daha getirsin, kartýn üzerinde yazanlarý arkadaþlarýna okuyup sýranýn sonuna geçsin. Tüm kartlar toplanana kadar oyun bu þekilde devam etsin. 8. Tüm kartlar toplanýnca gruplara kendi içlerinde konuþmalarýný ve ellerindeki kartlarda yer alan bilgilerin hangi ayý türüne ait olduðunu tahmin etmeye çalýþmalarýný isteyin. Ayý türünü doðru bilenleri ödüllendirin. 43

50 Etkinlik 10 - Kaç Ayý Türü Var? 9. Oyun bittikten sonra öðrencilere "Ayý Türlerini Karþýlaþtýralým" ve "Bu Kimin Pençesi?" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýp tamamlattýrýn. Deðerlendirme: Öðrencilerle ayý türlerinin ortak özellikleri hakkýnda konuþun. Onlara en büyük, en küçük ayý türünü, en çok ayý türü barýndýran kýtanýn hangisi olduðunu sorun. Ardýndan onlardan ayý türleriyle ilgili ilginç bilgilerin yer aldýðý bir poster hazýrlamalarýný isteyin. 44

51 Ayý Türlerini Karþýlaþtýralým Aþaðýdaki tabloya sekiz ayý türünün özelliklerini yazýn ve onlarý karþýlaþtýrýn. Ayý türü Özellikleri Bozayý Amerikan siyah ayý Asya siyah ayýsý Panda And ayýsý Tembel ayý Malaya ayýsý Kutup ayýsý 45

52 Bu Kimin Pençesi? Aþaðýda sekiz ayý türünün pençelerinin resimleri bulunuyor. Bu pençelerin hangi ayý türüne ait olduðunu bulun. 46

53 Etkinlik 11 - Kim Nerede Yaþar? Sýnýf Seviyesi: 5-8 Süre: 80 dk Kazaným: Öðrenciler ayý türlerinin yaþam alanlarýný tanýr. Malzemeler: Atlas, dünya haritasý, ayýlarýn dünya üzerindeki daðýlýmlarýný gösteren harita, ayý kartlarý, "Ayýlar Sanatý Sever" ve "Ayýlarla Matematik" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Bozayýlar, diðer ayý türlerine göre daha geniþ bir daðýlým gösterirler. Bu türün yaþadýðý yerler arasýnda Amerika ve Asya'nýn kuzeyi, Japonya'nýn kuzeyindeki Hokkaido Adalarý bulunur. Avrupa'da Yunanistan, Ýtalya ve Ýspanya'da küçük bozayý popülasyonlarý yaþar. Pandalar, Çin'in güney batýsý, Sichuan, Shaanxi ve Gansu bölgelerinde, birbirine uzak altý farklý alanda daðýlým gösterirler. Toplamda, km 2 'lik bir alanda yaþarlar. Siyah ayýlar, Kuzey Amerika'nýn ormanlýk alanlarýnda daðýlým gösterirler. Asya siyah ayýlarýysa Güney Asya'da, geniþ bir alanda yaþarlar. Afganistan daðlarý, Pakistan, Kuzey Hindistan, Nepal, Vietnam, Tayland, Kamboçya ve Kuzeydoðu Çin'de bulunurlar. Tembel ayýlarýn çoðu Hindistan'da ve Sri Lanka'da yaþar ancak Bangladeþ, Nepal ve Bhutan'da da bulunduklarý rapor edilmiþtir. Malaya ayýsý en az bilinen türdür. Sayýlarý azalmýþ olsa da, Burma, Laos, Kamboçya, Vietnam, Tayland, Malezya, Borneo ve Endonezya'nýn Sumatra Adasý'ndaki tropik ormanlarda daðýlým gösterirler. Hindistan Etkinlikte kullanýlacak terimler: çayýr yaþam alaný çöl kutup orman tropikal yaðmur ormaný tundra ve Çin'in güneyinde de çok az bireyin yaþadýðý düþünülmektedir. And ayýsý, Güney Amerika'da daðýlým gösteren tek ayý türüdür. Bu ayý türü yalnýzca güney yarý kürede bulunur. And Daðlarý, Venezuela, Kolombiya, Peru, Ekvator ve Bolivya'da küçük popülasyonlarýn olduðu bilinmektedir. Kutup ayýlarý, kuzey kutbu bölgesinin içinde yer alan ABD, Kanada, Grönland, Norveç ve Rusya'da daðýlým gösterirler. 47

54 Etkinlik 11 - Kim Nerede Yaþar? Uygulama: 1. Öðrencileri 8 gruba ayýrýn. Her gruba bir türe ait ayý kartlarý ve dünya haritasý daðýtýn ve 10 dakikalýk süre içinde ne yapacaklarýný anlatýn: Kartlarýn üzerindeki bilgileri okuyun ve atlasý inceleyin. Verilen harita üzerine kýtalarý yazýn ve sonra grubunuza ait ayý türünün hangi kýtalarda yaþadýðýný tahmin etmeye çalýþýn. Tahminlerinizi kurþun kaleminizi kullanarak harita üzerinde belirtin. 2. Süre sonunda gruplarýn yaptýklarý tahminleri sýrayla birbirleriyle paylaþmalarýný saðlayýn. 3. Ayý türlerinin dünya üzerindeki daðýlýmýný gösteren haritayý tahtaya asýn. Gruplardan, tahminlerinin doðru olup olmadýðýný kontrol etmelerini isteyin. Doðru tahmin yapan gruplara, yanýta hangi ipuçlarýný deðerlendirerek ulaþtýklarýný sorun. 4. Sýnýfa "Ayýlar Sanatý Seviyor" ve "Ayýlarla Matematik" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn. Ýlk kâðýda göre hazýrlanan mobilleri sýnýfta sergileyin. "Ayýlarla Matematik" kâðýdýný tamamlattýrýn. Deðerlendirme: Öðrencilere ayýlarýn yaþam alanlarýyla fiziksel özellikleri arasýnda bir iliþki olup olmadýðýný, en çok daðýlým gösteren ayý türünün hangisi olduðunu, en çok ayý türünün bulunduðu kýtanýn neresi olduðunu sorun. 48

55 Ayýlar Sanatý Sever Ayý türlerinin dünya üzerindeki daðýlýmýný gösteren bir mobil yapmak çok kolay! Gereken malzemeler: dört pipet biraz ip. ayý türlerinin resimleri daðýlým haritalarý Yapýlýþý:. Pipetleri aþaðýdaki resimde gördüðünüz þekilde birleþtirip bir çerçeve haline getirin. Bu çerçeve dört kenarlý olacak. Çerçeveye bir ayý türünün resimlerini ve daðýlým haritasýný asýlacak.. Bir ayý türünü seçin. Bu türün resimlerinin ve daðýlým haritasýnýn ikiþer fotokopisini çekin. Her iki taraftan da görünmeleri için, resimleri ve haritalarý ayrý ayrý birbirlerine yapýþtýrýn.. Ayý türü ve daðýlým haritasýný, resimde gördüðünüz gibi, iple tutturarak mobilinize takýn. Bu noktada çerçevenin dengede durmasýna dikkat etmelisiniz. Türle ilgili baþka süslemeler hazýrlayýp mobilinize takabilirsiniz. 49

56 Ayýlarla Matematik Aþaðýda ayý türleriyle ilgili 4 problem var. Bu problemleri çözün. 3. Bir ayý, 1. sonbaharda günde yaklaþýk 2 kg alabilir. Siz günde bu kadar kg alsanýz, bir hafta sonra kaç kg olursunuz? YANIT Kutup ayýlarý ortalama g doðar, 2,5 yaþýnda annelerinden ayrýlýrlar. 2,5 yaþýnda yaklaþýk 300 kg olan bir diþi kutup ayýsý, doðumundan bu süreye kadar günde ortalama kaç kg almýþ olabilir? YANIT Siyah ayýlar kýþ 2. uykusu sýrasýnda aðýrlýklarýnýn yaklaþýk üçte birini kaybederler. Bir siyah ayýnýn sonbahardaki aðýrlýðý 123 kg ise, gelecek baharda ne olur? 4. + YANIT =? Bir ayýnýn 9 günde 225 km yol aldýðý belirlenmiþ. Bu ayýnýn bir günde ve bir haftada ne kadar yol aldýðýný bulun. YANIT 50

57 Etkinlik 12 - Bozayýlarýn Baþý Dertte Sýnýf Seviyesi: 4-8 Süre: 80 dk Kazaným: Öðrenciler bozayýlarý tehdit eden etkenleri ve bozayý ile insan arasýndaki çatýþmanýn nedenlerini anlar. Malzemeler: "Bozayýlara Yönelik Tehditler" ve "Bozayý- Ýnsan Çatýþmasý" baþlýklý çalýþma kâðýtlarý Etkinlikte kullanýlacak terimler: bozayý - insan çatýþmasý çevre kirliliði küresel ýsýnma tehdit yasadýþý avcýlýk Bozayýlar geniþ yaþam alanlarýna gereksinim duyarlar. Büyüklüðü 73 ile 414 km arasýnda deðiþen alanlarýnda besin arar, bunun için kilometrelerce dolaþýr, saklanýr, dinlenir, çiftleþir, kýþ uykusunu geçirebilecekleri bir in bulur ve yavrularýný büyütürler. Ancak bozayýlarýn yaþam alanlarý olan ormanlar, tarla açma, aðaç kesme gibi nedenlerle yok edilmekte, kara yolu açmak için bölünmektedir. Bunlar bozayýlarýn yaþamýný tehdit eder. Bozayýlarýn yaþamýný tehdit eden önemli etkenlerden biri de yasadýþý avcýlýktýr. Türkiye'de bozayý koruma altýnda olan bir türdür ve bozayýlarý avlayanlar para cezasýna çarptýrýlýr. Ancak, özellikle orman yakýnlarýndaki yerleþim yerlerinde, ayný yaþam alanýný kullanan bozayýlar ile insanlar arasýnda çatýþma olur. Besin bulmak için meyve bahçelerinin, baðlarýn, arý kovanlarýn bulunduðu yerlere gelen bozayýlar, insanlar tarafýndan zararlý olarak görülmekte, kimi zaman öldürülmektedir. Yasadýþý avcýlýk, ormanlarýn yok edilmesi ve bölünmesi gibi birincil etkenlerin yaný sýra çevre kirliliði ve küresel ýsýnma gibi ikincil etkenler de bozayýlarý tehdit eder. Tüm bu tehditler incelendiðinde, hepsinin insan etkinlikleri sonucu ortaya çýktýðý görülür. Orman yangýnlarý ve küresel ýsýnma ise hem insan etkinlikleri hem de doðal nedenlerle ortaya çýkar. Uygulama: 1. Öðrencilerden Türkiye'de kaç bozayý bulunduðunu tahmin etmelerini isteyin. 51

58 Etkinlik 12- Bozayýlarýn Baþý Dertte 2. Öðrenciler tahminlerini söyledikten sonra, Türkiye'de þu anda yaklaþýk 3000 bozayý yaþadýðýný, ancak eskiden bu sayýnýn daha yüksek olduðunu söyleyin. Öðrencilere bozayý türünün azalmasýna yol açan nedenlerin neler olabileceðini sorun. Verilen yanýtlarý tahtaya yazýn ve bunlar hakkýnda konuþun. 3. Sýnýfa "Bozayýlara Yönelik Tehditler" baþlýklý çalýþma kâðýtlarýný daðýtýn. Burada belirtilen tehditlerin yaban hayatý uzmanlarý tarafýndan yapýlan araþtýrmalarýn sonucunda ortaya çýktýðýný vurgulayýn ve öðrencilerden tehditleri önem sýrasýna göre dizmelerini isteyin. 4. Tehditlerin önem sýrasý belirlendikten sonra bir öðrenci seçin. Bu öðrenciden bir bozayýyý canlandýrmasýný isteyin. Geriye kalan öðrencileri iki gruba ayýrýn. Bunlar ikili eþler halinde sýra olsunlar. Eþler, aralarýnda, birinin geçebileceði geniþlikte bir boþluk býraksýnlar ve yüzlerini birbirlerine dönsünler. Bozayýyý canlandýran öðrenci aðýr adýmlarla sýranýn arasýndan geçerken, eþler de sýrayla, ayýnýn iç sesini yansýtarak bozayýnýn tehditler karþýsýnda neler düþündüðünü söylesinler. "Aðaçlarý kesiyorlar, ben þimdi nereyi in olarak kullanacaðým?", "Artýk eskisi gibi yiyecek bulamýyorum" gibi. Bozayýyý canlandýran öðrenciye etkinlik sonunda neler hissettiðini sorun. 5. Bozayýyla ayný yaþam alanýnýn paylaþýldýðý yerlerde bozayý-insan çatýþmasý olduðunu, bunun nedenlerini anlatýn. Sýnýfa "Bozayý - Ýnsan Çatýþmasý" kâðýtlarýný daðýtýp tamamlattýrýn. Deðerlendirme: Öðrencilerle ormanlarýn yok edilmesi bozayýlarýn azalmasýna nasýl neden oluyor?, bozayýlara yönelik tehditler baþka hangi canlýlarý etkiliyor?, tehditlerden hangileri insan etkinlikleri, hangileri doðal nedenlerle ortaya çýkýyor? konularýný konuþun. 52

17 ÞUBAT kontrol

17 ÞUBAT kontrol 17 ÞUBAT 2016 5. kontrol 3 puanlýk sorular 1. Ahmet, Beril, Can, Deniz ve Ergün bir çift zar atýyorlar. Ahmet Beril Can Deniz Ergün Attýklarý zarlarýn toplamýna bakýldýðýna göre, en büyük zarý kim atmýþtýr?

Detaylı

FEN BÝLÝMLERÝ. TEOG-2 DE % 100 isabet

FEN BÝLÝMLERÝ. TEOG-2 DE % 100 isabet TEOG-2 DE % 1 isabet 1. Geyik Aslan Ot Fare ýlan Atmaca Doðal bir ekosistemde enerji aktarýmý þekildeki gibi gösterilmiþtir. Buna göre, aþaðýdaki açýklamalardan hangisi yanlýþtýr? Aslan ile yýlan 2. dereceden

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Ön Hazýrlýk Geometrik Þekiller

Ön Hazýrlýk Geometrik Þekiller Ön Hazýrlýk Geometrik Þekiller 1 4 7 10 5 2 3 11 6 8 9 Noktalý kâðýtta bazý geometrik þekiller verilmiþtir. Bu þekillere göre aþaðýdaki ifadelerden doðru olanlarýn yanýna D yanlýþ olanlarýn yanýna Y harfini

Detaylı

ünite1 3. Burcu yla çocuk hangi oyunu oynayacaklarmýþ? A. saklambaç B. körebe C. evcilik (1, 2 ve 3. sorularý parçaya göre yanýtlayýn.

ünite1 3. Burcu yla çocuk hangi oyunu oynayacaklarmýþ? A. saklambaç B. körebe C. evcilik (1, 2 ve 3. sorularý parçaya göre yanýtlayýn. ünite1 Türkçe Sözcük - Karþýt Anlamlý Sözcükler TEST 1 3. Burcu yla çocuk hangi oyunu oynayacaklarmýþ? Annemle þakalaþýrken zil çaldý. Gelen Burcu ydu. Bir elinde büyükçe bir poþet, bir elinde bebeði vardý.

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 4 puanlýk sorular 1. Küçük bir salyangoz, 10m yüksekliðinde bir telefon direðine týrmanmaktadýr. Gündüzleri 3m týrmanabilmekte ama geceleri 1m geri kaymaktadýr. Salyangozun direðin tepesine týrmanmasý

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Hangi þeklin tam olarak yarýsý karalanmýþtýr? A) B) C) D) 2 Þekilde görüldüðü gibi þemsiyemin üzerinde KANGAROO yazýyor. Aþaðýdakilerden hangisi benim þemsiyenin görüntüsü deðildir?

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki þekillerden hangisi bu dört þeklin hepsinde yoktur? A) B) C) D) 2. Yandaki resimde kaç üçgen vardýr? A) 7 B) 6 C) 5 D) 4 3. Yan taraftaki þekildeki yapboz evin eksik parçasýný

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER 1. TEMA OKUL HEYECANIM Kazaným Testi Fiziksel Özelliklerim Duygularým Haftanýn Testi...

ÝÇÝNDEKÝLER 1. TEMA OKUL HEYECANIM Kazaným Testi Fiziksel Özelliklerim Duygularým Haftanýn Testi... ÝÇÝNDEKÝLER 1. TEMA OKUL HEYECANIM Fiziksel Özelliklerim............ 10 Duygularým................... 11 1. Haftanýn Testi............... 13 Yapabildiklerim - Hoþlandýklarým.. 15 Günümü Planlarým.............

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý

5. 2x 2 4x + 16 ifadesinde kaç terim vardýr? 6. 4y 3 16y + 18 ifadesinin terimlerin katsayýlarý CEBÝRSEL ÝFADELER ve DENKLEM ÇÖZME Test -. x 4 için x 7 ifadesinin deðeri kaçtýr? A) B) C) 9 D). x 4x ifadesinde kaç terim vardýr? A) B) C) D) 4. 4y y 8 ifadesinin terimlerin katsayýlarý toplamý kaçtýr?.

Detaylı

2014-2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "4. AKIL OYUNLARI TURNUVASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 4. Akýl Oyunlarý Turnuvasý, 21 Þubat 2015 tarihinde Özel Sancaktepe Okyanus Koleji

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýdaki seçeneklerden hangisinde bulunan parçayý, yukarýdaki iki parçanýn arasýna koyarsak, eþitlik saðlanýr? A) B) C) D) E) 2. Can pencereden dýþarý baktýðýnda, aþaðýdaki gibi parktaki

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Aþaðýda verilen iþlemleri sýrayla yapýp, soru iþareti yerine yazýlmasý gereken sayýyý bulunuz. A) 7 B) 8 C) 10 D) 15 2. Erinç'in 10 eþit metal þeridi vardýr. Bu metalleri aþaðýdaki

Detaylı

Ý Ç Ý N D E K Ý L E R

Ý Ç Ý N D E K Ý L E R ÝÇÝNDEKÝLER A. BÝRÝNCÝ ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta...9 Düzlem...10 Geometrik Cisimler ve Modelleri...12 Geometrik Cisimler ve Yüzeyleri...14 Haftanýn Testi...16 Veri Toplama - Þekil Grafiði...18 Tablo...20

Detaylı

* Okuyalım: * Akıl Oyunları: * Matematik: * El Becerisi: * Alıștırma-Bulmaca: * Bilim ve Teknoloji: * Gezelim-Görelim:

* Okuyalım: * Akıl Oyunları: * Matematik: * El Becerisi: * Alıștırma-Bulmaca: * Bilim ve Teknoloji: * Gezelim-Görelim: 3. SINIF 1.ta haf * Okuyalım: Eșek * Matematik: Çevremizdeki Üçgenler * Alıștırma-Bulmaca: Sözcük Avı * Gezelim-Görelim: Doğal Yașam Parkı * Alıștırma-Bulmaca: Sıradaki Șekil Hangisi * Doğa: Karıncaların

Detaylı

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 1. ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Þekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Þekil Grafiði Üç Basamaklý Doðal Sayýlar Sayýlarý Karþýlaþtýrma

Detaylı

ünite 3. Ýlkokullarla ilgili aþaðýdakilerden hangisi yapýlýr? Vatan ve ulus sevgisinin yerdir. 1. Okulun açýlýþ töreninde aþaðýdakilerden

ünite 3. Ýlkokullarla ilgili aþaðýdakilerden hangisi yapýlýr? Vatan ve ulus sevgisinin yerdir. 1. Okulun açýlýþ töreninde aþaðýdakilerden ünite 1 OKUL HEYECANIM TEST 1 3. Ýlkokullarla ilgili aþaðýdakilerden hangisi yanlýþtýr? Hayat Bilgisi Vatan ve ulus sevgisinin öðrenildiði yerdir. 1. Okulun açýlýþ töreninde aþaðýdakilerden hangisi yapýlýr?

Detaylı

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7

TEST. 8 Ünite Sonu Testi m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 K 25 6 L 30 5 M 20 7 TEST 8 Ünite Sonu Testi 1. 40 m/s kaç km/h'tir? A) 72 B) 144 C) 216 D) 288 2. A noktasýndan harekete baþlayan üç atletten Sema I yolunu, Esra II yolunu, Duygu ise III yolunu kullanarak eþit sürede B noktasýna

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 Kanguru Matematik Türkiye 07 4 puanlýk sorular. Bir dörtgenin köþegenleri, dörtgeni dört üçgene ayýrmaktadýr. Her üçgenin alaný bir asal sayý ile gösterildiðine göre, aþaðýdaki sayýlardan hangisi bu dörtgenin

Detaylı

ünite1 Kendimi Tanıyorum Sosyal Bilgiler 1. Resmî kimlik belgesi Verilen kavram ile aþaðýdakilerden hangisi iliþkilendirilemez?

ünite1 Kendimi Tanıyorum Sosyal Bilgiler 1. Resmî kimlik belgesi Verilen kavram ile aþaðýdakilerden hangisi iliþkilendirilemez? ünite1 Sosyal Bilgiler Kendimi Tanıyorum TEST 1 3. 1. Resmî kimlik belgesi Verilen kavram ile aþaðýdakilerden hangisi iliþkilendirilemez? A) Nüfus cüzdaný B) Ehliyet C) Kulüp kartý D) Pasaport Verilen

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

014-015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "7. AKIL OYUNLARI ÞAMPÝYONASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 7. Akýl Oyunlarý Þampiyonasý, 18 Nisan 015 tarihinde Özel Sancaktepe Bilfen Ortaokulu

Detaylı

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10

Konular 5. Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23. Örnek Çalýþtay Gündemi 29. Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Proje Yönetimi ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje Yöneticilerinin Eðitimi 10 Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 23 Araç 1: Araþtýrma sorularý Araç 2: Belirsiz talimatlar Araç 3: Robotlar 28 Örnek

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 4 puanlýk sorular 1. Dünyanýn en büyük dairesel pizzasý 128 parçaya bölünecektir. Her bir kesim tam bir çap olacaðýna göre kaç tane kesim yapmak gerekmektedir? A) 7 B) 64 C) 127 D) 128 E) 256 2. Ali'nin

Detaylı

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez?

3. Tabloya göre aþaðýdaki grafiklerden hangi- si çizilemez? 5. SINIF COÞMY SORULRI 1. 1. BÖLÜM DÝKKT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. Kazan Bardak Tam dolu kazandan 5 bardak su alýndýðýnda kazanýn 'si boþalmaktadýr. 1 12 Kazanýn

Detaylı

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ

Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ Gökyüzündeki milyonlarca yýldýzdan biriymiþ Çiçekyýldýz. Gerçekten de yeni açmýþ bir çiçek gibi sarý, kýrmýzý, yeþil renkte ýþýklar saçýyormuþ çevresine. Bu adý ona bir kuyrukluyýldýz vermiþ. Nasýl mý

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3

ünite1 Sosyal Bilgiler Verilenlerden kaçý sosyal bilimler arasýnda yer alýr? A. 6 B. 5 C. 4 D. 3 ünite1 Sosyal Bilgiler Sosyal Bilgiler Öðreniyorum TEST 1 3. coðrafya tarih biyoloji fizik arkeoloji filoloji 1. Ali Bey yaþadýðý yerin sosyal yetersizlikleri nedeniyle, geliþmiþ bir kent olan Ýzmir e

Detaylı

GEOMETRÝK ÞEKÝLLER. üçgen. bilgi

GEOMETRÝK ÞEKÝLLER. üçgen. bilgi bilgi GEOMETRÝK ÞEKÝLLER Tacýn ve basket potasýnýn þekilleri arasýnda nasýl bir benzerlik veya fark vardýr? Tacýn þeklinde bir açýklýk varken, basket potasýnýn þekli tamamen kapalýdýr. Buradan þekillerin

Detaylı

2. Kazlarýn bulunduklarý gölü terk etmelerinin nedeni aþaðýdakilerden. A. kuraklýk B. þiddetli yaðýþlar C. soðuklarýn baþlamasý

2. Kazlarýn bulunduklarý gölü terk etmelerinin nedeni aþaðýdakilerden. A. kuraklýk B. þiddetli yaðýþlar C. soðuklarýn baþlamasý TEST 2 Sözcük - Sihirli Sözler 2. Kazlarýn bulunduklarý gölü terk etmelerinin nedeni aþaðýdakilerden hangisidir? Vaktiyle bir kaplumbaða ve iki kaz arkadaþý vardý. Birlikte bir gölde yaþarlardý. Gel zaman

Detaylı

17 ÞUBAT kontrol

17 ÞUBAT kontrol 17 ÞUBAT 2016 5. kontrol 3 puanlýk sorular 1. 20,16 ile 3,17 ondalýk sayýlarý arasýnda kaç tane tam sayý vardýr? A) 15 B) 16 C) 17 D) 18 E) 19 2. Aþaðýdaki trafik iþaretlerinden hangisinin simetri ekseni

Detaylı

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008

OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 OKUL ÖNCESÝ EÐÝTÝM KURUMLARI YÖNETMELÝÐÝNDE DEÐÝÞÝKLÝK YAPILMASINA D YÖNETMELÝK Çarþamba, 10 Eylül 2008 6 Eylül 2008 CUMARTESÝ Resmî Gazete Sayý : 26989 YÖNETMELÝK Millî Eðitim Bakanlýðýndan: OKUL ÖNCESÝ

Detaylı

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor

TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor TOPLUMSAL SAÐLIK DÜZEYÝNÝN DURUMU: Türkiye Bunu Hak Etmiyor Türkiye'nin insanlarý, mevcut saðlýk düzeyini hak etmiyor. Saðlýk hizmetleri için ayrýlan kaynaklarýn yetersizliði, kamunun önemli oranda saðlýk

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik

EÞÝTSÝZLÝKLER. I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik. Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik l l l EÞÝTSÝZLÝKLER I. ve II. Dereceden Bir Bilinmeyenli Eþitsizlik Polinomlarýn Çarpýmý ve Bölümü Bulunan Eþitsizlik Çift ve Tek Katlý Kök, Üslü ve Mutlak Deðerlik Eþitsizlik l Alýþtýrma 1 l Eþitsizlik

Detaylı

ünite1 Sosyal Bilgiler

ünite1 Sosyal Bilgiler ünite1 Sosyal Bilgiler Ýletiþim ve Ýnsan Ýliþkileri TEST 1 3. Ünlü bir sanatçýnýn gazetede yayýnlanan fotoðrafýnda evinin içi görüntülenmiþ haberi olmadan eþinin ve çocuklarýnýn resimleri çekilmiþtir.

Detaylı

ünite1 1. Aþaðýdaki kavram ve gösterimi çiftlerinden hangisi doðrudur? A. ýþýn, B. doðru parçasý, d C. nokta, A D. doðru,

ünite1 1. Aþaðýdaki kavram ve gösterimi çiftlerinden hangisi doðrudur? A. ýþýn, B. doðru parçasý, d C. nokta, A D. doðru, ünite1 Geometri Matematik E 1 3. 1. þaðýdaki kavram ve gösterimi çiftlerinden hangisi doðrudur?. ýþýn, B B. doðru parçasý, d. nokta,. doðru, B Y erilen açýnýn gösterimi aþaðýdakilerden hangisi olabilir?.

Detaylı

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A²

17a EK 17-A ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ. ² Rahim Ýçi Araçlar - Ek 17-A² EK 17-A RÝA ÝÇÝN DEÐERLENDÝRME KONTROL LÝSTESÝ ÖYKÜ KONTROL LÝSTESÝ Hizmet verenin sorularý: Hizmet alana aþaðýdaki sorularý sorun: Hizmet veren için kurallar: Eðer yanýtlar evet sütununda ise aþaðýdaki

Detaylı

Yönergeyi dikkatlice oku. Gözden hiçbir þeyi kaçýrmamaya dikkat et. Þifrenin birini testin iþaretlenen yerine ( Adayýn Þifresi ), diðer þifreyi de

Yönergeyi dikkatlice oku. Gözden hiçbir þeyi kaçýrmamaya dikkat et. Þifrenin birini testin iþaretlenen yerine ( Adayýn Þifresi ), diðer þifreyi de ADAYIN ÞÝFRESÝ Eðitimi Geliþtirme Dairesi DENEME DEVLET OLGUNLUK SINAVI ÖÐRENCÝLERÝN BÝLGÝ VE BECERÝLERÝNÝ DEÐERLENDÝRME SEKTÖRÜ Öðrencilerin Bilgi Ve Becerilerini Deðerlendirme Sektörü BÝRÝNCÝ deðerlendiricinin

Detaylı

ünite1 Destek ve Hareket Fen Bilimleri 3. vücudumuzun dik olarak durmasýný saðlayan sistemi elemanýdýr. Verilen cümledeki sembollere aþaðýdakilerden

ünite1 Destek ve Hareket Fen Bilimleri 3. vücudumuzun dik olarak durmasýný saðlayan sistemi elemanýdýr. Verilen cümledeki sembollere aþaðýdakilerden ünite1 Destek ve Hareket Fen Bilimleri 1. TEST 1 Ali, öðretmenin verdiði çizim ödevini yukarýdaki þekilde yapmýþtýr. Buna göre Ali nin çizdiði iskelet bölümü için, I. Kafatasý olarak adlandýrýlýr. II.

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER. Tema. Tema. Tema. www.degeryayinlari.com. Geleceðin Büyükleri olan Deðerli Öðrencilerimiz,

ÝÇÝNDEKÝLER. Tema. Tema. Tema. www.degeryayinlari.com. Geleceðin Büyükleri olan Deðerli Öðrencilerimiz, 1. Fasikül TEMA 1 Okul Heyecaným Set Olarak Satýlýr, Tek Tek Satýlmaz. ...... Ön Söz www.degeryayinlari.com Copyright Zambak Yayýncýlýk ve Eðitim Gereçleri Tic. AÞ Bu kitabýn tamamýnýn ya da bir kýsmýnýn,

Detaylı

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM

3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? AA 2 1 1 2 1. BÖLÜM 7. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 3. Çarpýmlarý 24 olan iki sayýnýn toplamý 10 ise, oranlarý kaçtýr? 2 1 1 2 A) B) C) D) 3 2 3

Detaylı

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::.

.:: TÇÝD - Tüm Çeviri Ýþletmeleri Derneði ::. Membership TÜM ÇEVÝRÝ ÝÞLETMELERÝ DERNEÐÝ YÖNETÝM KURULU BAÞKANLIÐINA ANTALYA Derneðinizin Tüzüðünü okudum; Derneðin kuruluþ felsefesi ve amacýna sadýk kalacaðýmý, Tüzükte belirtilen ilke ve kurallara

Detaylı

1. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL

1. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 1. Fasikül TEMA 5 Hayal Gücü TEMA 6 Eðitsel ve Sosyal Etkinlikler r, ýt lý z. Sa ma k l ra atý a S l O ek t Se ek T T ... Ýçindekiler 5. TEMA: HAYAL GÜCÜ Açelyanýn Bir Günü Harf Hece Test 1 Kelime Test

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

COPYRIGHT EBD YAYINCILIK LTD. ŞTİ.

COPYRIGHT EBD YAYINCILIK LTD. ŞTİ. COPYRIGHT EBD YAYINCILIK LTD. ŞTİ. Bu kitabın her hakkı saklıdır. (Noter huzurunda ve Patent Merkezinde). Hangi amaçla olursa olsun, kitabın tamamının veya bir kısmının kopya edilmesi, fotoğrafının çekilmesi,

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 4 puanlýk sorular 1. Bir dik ikizkenar ABC üçgeni, BC = AB = birim olacak þekilde veriliyor. Üçgenin C köþesini merkez kabul ederek çizilen ve yarýçapý birim olan bir yay, hipotenüsü D noktasýnda, üçgenin

Detaylı

ünite1 Hücre 3. Öðretmenin sorularý ve Müge nin yanýtlarý tabloda verilmiþtir: 1. Tabloda öðretmenin sorularý ve Duygu nun yanýtlarý bulunmaktadýr.

ünite1 Hücre 3. Öðretmenin sorularý ve Müge nin yanýtlarý tabloda verilmiþtir: 1. Tabloda öðretmenin sorularý ve Duygu nun yanýtlarý bulunmaktadýr. ünite1 TEST 1 1. Tabloda öðretmenin sorularý ve Duygu nun yanýtlarý bulunmaktadýr. Öðretmenin Duygu nun sorularý yanýtlarý 1 Sitoplazmasý var mý? Var. 2 Hücre çeperi var mý? Yok. 3 Kloroplast organeli

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2017

Kanguru Matematik Türkiye 2017 Kanguru Matematik Türkiye 07 puanlýk sorular. Saat 7:00 den 7 saat sonra saat kaçtýr? A) 8.00 B) 0.00 C).00 D).00 E).00. Bir grup kýz daire þeklinde duruyorlar. Alev Mina nýn solunda dördüncü sýrada, saðýnda

Detaylı

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr?

Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? REC Hakkýnda ÝÇÝNDEKÝLER Konular 5 Genel Bakýþ 7 Proje nin ABC si 9 Proje Önerisi Nasýl Hazýrlanýr? Eðitimde Kullanýlacak Araçlar 21 Araç 1: Kaynaþma Tanýþma Etkinliði 23 Araç 2: Uzun Sözcükler 25 Araç

Detaylı

Benim adým Evþen, annem bana bu adý, evimiz hep þen olsun diye vermiþ. On yaþýndayým, bir ablam bir de aðabeyim var. Ablamla iyi geçindiðimizi pek

Benim adým Evþen, annem bana bu adý, evimiz hep þen olsun diye vermiþ. On yaþýndayým, bir ablam bir de aðabeyim var. Ablamla iyi geçindiðimizi pek Benim adým Evþen, annem bana bu adý, evimiz hep þen olsun diye vermiþ. On yaþýndayým, bir ablam bir de aðabeyim var. Ablamla iyi geçindiðimizi pek söyleyemem. Ýþlerin paylaþýmý yüzünden aramýzda hep kavga

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

d es ý KÝTAGAMÝ Nasýl Yapýlýr

d es ý KÝTAGAMÝ Nasýl Yapýlýr 20 ad d es et en kal ý içe ride bý KÝTAGAMÝ Nasýl Yapýlýr Kitagami Desenleri Cem ÖNGÝDER 2017 Kitagami Nasýl Yapýlýr Hazýrlayan: Cem Öngider 2017 Ýstanbul Merhaba, Çok uzun zaman önce baþladýðým ancak

Detaylı

ünite doðal sayýsýndaki 1 rakamlarýnýn basamak deðerleri toplamý kaçtýr?

ünite doðal sayýsýndaki 1 rakamlarýnýn basamak deðerleri toplamý kaçtýr? ünite1 TEST 1 Doðal Sayýlar Matematik 4. 10 491 375 doðal sayýsýndaki 1 rakamlarýnýn basamak deðerleri toplamý kaçtýr? 1. Ýki milyon yüz üç bin beþ yüz bir biçiminde okunan doðal sayý aþaðýdakilerden A.

Detaylı

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126

Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 Nokia Þarj Baðlantý Kablosu CA-126 TÜRKÇE Bu kabloyla, uyumlu bilgisayarýnýzla Nokia cihazý arasýnda verileri aktarabilir ve senkronize edebilirsiniz. Ayrýca, bilgisayardan ayný anda uyumlu Nokia cihazýnýzdaki

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

Nokia N76-1. Baþlangýç. 9254332, 2. Baskı TR

Nokia N76-1. Baþlangýç. 9254332, 2. Baskı TR Nokia N76-1 Baþlangýç 9254332, 2. Baskı TR Tuþlar ve parçalar (kapak ve kapak açýk) Bundan sonra Nokia N76 olarak anýlacaktýr. 1 Sað kapak tuþu 2 Orta tuþ 3 Sol kapak tuþu 4 Daha düþük çözünürlüklü ikincil

Detaylı

BİZ VE DEĞERLERİMİZ. 3. Ayþe yeni okulunda okuyacaðý için hangi duyguyu yaþýyormuş? A) B)

BİZ VE DEĞERLERİMİZ. 3. Ayþe yeni okulunda okuyacaðý için hangi duyguyu yaþýyormuş? A) B) Sosyal Bilgiler BİZ VE DEĞERLERİMİZ Hece ve Harf Bilgisi Sözlük Sırası Sözcükte Anlam Konu Kavrama Testi - 1 Ayþe nin gözleri, gördükleri karþýsýnda iri iri açýlmýþtý. Bu okul kocamandý. Köydeki eski okuluna

Detaylı

TUM DERS LER SOR U BAN K AS I HAYAT BİLGİSİ FEN BİLİMLERİ - TÜRKÇE MATEMATİK - İNGİLİZCE

TUM DERS LER SOR U BAN K AS I HAYAT BİLGİSİ FEN BİLİMLERİ - TÜRKÇE MATEMATİK - İNGİLİZCE TUM DERS LER SOR U BAN K AS I HAYAT BİLGİSİ FEN BİLİMLERİ - TÜRKÇE MATEMATİK - İNGİLİZCE 3 Tudem Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş 1476/1 Sokak No: 10/51 Alsancak/Konak/ÝZMÝR Yazarlar: Tudem Yazý Kurulu Dizgi

Detaylı

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1

Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 Nokia Araç Kiti CK-100 9210124/1 2008 Nokia. Tüm haklarý saklýdýr. Nokia, Nokia Connecting People, Navi ve Nokia Original Accessories logosu Nokia Corporation ýn tescilli ticari markalarýdýr. Burada adý

Detaylı

Kanguru Matematik Türkiye 2015

Kanguru Matematik Türkiye 2015 3 puanlýk sorular 1. Ayla 1997 ve kardeþi Cemile 2001 yýlýnda doðmuþtur. Bu iki kýz kardeþin yaþlarý farký için aþaðýdakilerden hangisi her zaman doðrudur? A) 4 yýldan azdýr B) en az 4 yýldýr C) tam 4

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

10. 4a5, 2b7 ve 1cd üç basamaklý sayýlardýr.

10. 4a5, 2b7 ve 1cd üç basamaklý sayýlardýr. 5. ACB + AC BC iþlemine göre, A.C çarpýmý kaçtýr? 0. 4a5, b7 ve cd üç basamaklý sayýlardýr. 4a5 b7 cd A) B) 4 C) 5 D) 6 E) olduðuna göre, c + b a + d ifadesinin deðeri kaçtýr? A) 8 B) C) 5 D) 7 E) 8 (05-06

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

Aþaðýdaki tablodaki sayýlarýn deðerlerini bulunuz. Deðeri 0 veya 1 olan sayýlarýn bulunduðu kutularý boyayýnýz. b. ( 3) 4, 3 2, ( 3) 3, ( 3) 0

Aþaðýdaki tablodaki sayýlarýn deðerlerini bulunuz. Deðeri 0 veya 1 olan sayýlarýn bulunduðu kutularý boyayýnýz. b. ( 3) 4, 3 2, ( 3) 3, ( 3) 0 Tam Sayýlarýn Kuvveti Sýfýr hariç her sayýnýn sýfýrýncý kuvveti e eþittir. n 0 = (n 0) Sýfýrýn (sýfýr hariç) her kuvvetinin deðeri 0 dýr. 0 n = 0 (n 0) Bir sayýnýn birinci kuvveti her zaman kendisine eþittir.

Detaylı

DOÐAL SÝSTEMLER EKOSÝSTEM VE MADDE DÖNGÜSÜ. Temel Kavramlar

DOÐAL SÝSTEMLER EKOSÝSTEM VE MADDE DÖNGÜSÜ. Temel Kavramlar B ölüm 1. DOÐAL SÝSTEMLER EKOSÝSTEM VE MADDE DÖNGÜSÜ KONULAR BÝYOÇEÞÝTLÝLÝK EKOSÝSTEMLERÝN ÝÞLEYÝÞÝ ENERJÝ AKIÞI VE MADDE DÖNGÜSÜ HÝDROELEKTRÝK POTANSÝYEL Temel Kavramlar Biyoçeþitlilik Su ekosistemi Besin

Detaylı

DOĞAL SAYILARLA İŞLEMLER

DOĞAL SAYILARLA İŞLEMLER bilgi Üslü Doğal Sayılar DOĞAL SAYILARLA İŞLEMLER Bir bardak suda kaç tane molekül vardýr? Dünya daki canlý sayýsý kaçtýr? Ay ýn Dünya ya olan uzaklýðý kaç milimetredir? Tüm evreni doldurmak için kaç kum

Detaylı

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim

Geometriye Y olculuk. E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme E E E E E. Çevremizdeki Geometri. Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim Matematik 1. Fasikül ÜNÝTE 1 Geometriye Yolculuk ... ÜNÝTE 1 Geometriye Y olculuk Çevremizdeki Geometri E Kare, Dikdörtgen ve Üçgen E Açýlar E Açýlarý Ölçme Geometrik Þekilleri Ýnceleyelim E E E E E Üçgenler

Detaylı

ISBN :

ISBN : ISBN : 978-605 - 4313-56 - 3 İÇİNDEKİLER (5) Geometrik Cisimler ve (8) Birimleri (11) Ölçme ve Değerlendirme - 1 (13) Ölçme ve Değerlendirme - 2 (15) Ölçme ve Değerlendirme - 3 (18) Sıvıları Ölçme (27)

Detaylı

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için

KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için NEDEN KOBÝ lerin iþ süreçlerini daha iyi yönetebilmeleri için SAP Business One çözümünü seçmelerinin nedeni 011 SAP AG. Tüm haklarý saklýdýr. SAP Business One müþterileri SAP'ye olan güvenlerini gösteriyor.000+

Detaylı

Minti Monti. Kutup ayısını tanımak ister misin?

Minti Monti. Kutup ayısını tanımak ister misin? Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Kış 2011 Sayı:4 ISSN: 2146-281X Kutup ayısını tanımak ister misin? Kutup Ayısı, Buz Ülkesinin Kralı Minti Monti Kuzey Kutbu'nda Sevdiklerine

Detaylı

HER ÝNSAN BÝRBÝRÝ ÝLE AYNI MIDIR?

HER ÝNSAN BÝRBÝRÝ ÝLE AYNI MIDIR? Kendimi Tanýyorum HER ÝNSAN BÝRBÝRÝ ÝLE AYNI MIDIR? Resimdeki kiþilerin fiziksel farklýlýklarý nelerdir? Ýnsanlarý birbirinden ayýran fiziksel ve duygusal özellikleri ile ilgi alanlarý vardýr. Bu farklýlýklar

Detaylı

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle

ÖNSÖZ. Güzel bahar günlerini ve sýcacýk anlarý birlikte paylaþmak dileðiyle ÖNSÖZ Biliþim Sektörünün deðerli çalýþanlarý, sektörümüze katký saðlayan biliþim dostlarý, Bilindiði üzere Türkiye Biliþim Derneði, Biliþim Sektörünün geliþmesi amacýyla tam 38 yýldýr çalýþmalarýna aralýksýz

Detaylı

2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

Yaþamýmýzdaki Elektrik

Yaþamýmýzdaki Elektrik ÇALÞMA KÂÐD 1 6. sýnýfta öðrendiklerinizin ne kadarýný hatýrlýyorsunuz? Aþaðýdaki sorularý cevaplayarak bunu kontrol edin. 1. Aþaðýda verilen devrelerden ýþýk verenlerin yanýndaki kutucuklarý iþaretleyiniz.

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Kümeler II. KÜMELER. Çözüm A. TANIM. rnek... 3. Çözüm B. KÜMELERÝN GÖSTERÝLMESÝ. rnek... 1. rnek... 2. rnek... 4. 9. Sýnýf / Sayý..

Kümeler II. KÜMELER. Çözüm A. TANIM. rnek... 3. Çözüm B. KÜMELERÝN GÖSTERÝLMESÝ. rnek... 1. rnek... 2. rnek... 4. 9. Sýnýf / Sayý.. Kümeler II. KÜMLR. TNIM Küme, bir nesneler topluluðudur. Kümeyi oluþturan nesneler herkes tarafýndan ayný þekilde anlaþýlmalýdýr. Kümeyi oluþturan nesnelerin her birine eleman denir. Kümeyi genel olarak,,

Detaylı

ilkokul 3 ve 4. sınıflar zeka oyunları turnuvası

ilkokul 3 ve 4. sınıflar zeka oyunları turnuvası ilkokul 3 ve 4. sınıflar zeka oyunları turnuvası Dünyanın en büyük sigorta şirketlerinden Sompo Japan olarak, kurulduğumuz 1888 yılından bugüne, 8 ülkede sigorta sektörünün öncüsü konumundayız. u konum

Detaylı

T.C. SAÐLIK BAKANLIÐI KEÇÝÖREN OSMANLI AÐIZ ve DÝÞ SAÐLIÐI MERKEZÝ. Engelli Kliniði El Kitabý

T.C. SAÐLIK BAKANLIÐI KEÇÝÖREN OSMANLI AÐIZ ve DÝÞ SAÐLIÐI MERKEZÝ. Engelli Kliniði El Kitabý T.C. SAÐLIK BAKANLIÐI KEÇÝÖREN OSMANLI AÐIZ ve DÝÞ SAÐLIÐI MERKEZÝ Engelli Kliniði El Kitabý Osmanlý Ýþ Merkezi Keçiören Osmanlý Aðýz ve Diþ Saðlýðý Merkezi Adres: Yeni Etlik Cad. No: 103 Osmanlý Ýþ Merkezi

Detaylı

Oyun 1: Fark Bulmaca Aþaðýdaki iki resim arasýnda kaç tane fark vardýr? 1. BÖLÜM - GÖRSEL OYUNLAR A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 Oyun 2: Gölge Oyunu Verilen

Oyun 1: Fark Bulmaca Aþaðýdaki iki resim arasýnda kaç tane fark vardýr? 1. BÖLÜM - GÖRSEL OYUNLAR A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 Oyun 2: Gölge Oyunu Verilen 2014 2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ÝLKOKULLAR ARASI 2. Zeka Oyunlarý Turnuvasý 7 Mart Silence Ýstanbul Hotel TURNUVA PROGRAMI 09.30-10.00 10.00-10.45 11.00-11.22 11.35-11.58 12.10-12.34 12.50-13.15

Detaylı

KÜMELER TEST / 1. 1. Aþaðýdakilerden hangisi bir küme belirtir?

KÜMELER TEST / 1. 1. Aþaðýdakilerden hangisi bir küme belirtir? KÜMELER TEST /. þaðýdakilerden hangisi bir küme belirtir? 6. ten küçük asal sayýlar kümesinin Venn þemasý ile gösterimi aþaðýdakilerden ) Yýlýn aylarý ) Sokaktaki yaþlý insanlar ) Trabzondaki en iyi lokantalar

Detaylı

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile

ACADEMY FRANCHISE AKADEMÝSÝ FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN. bilgi kaynaðýnýz. iþbirliði ile ACADEMY FRANCHISE ALIRKEN VERÝRKEN ÝÞLETÝRKEN bilgi kaynaðýnýz iþbirliði ile WORLD FRANCHISE COUNCIL ÜYESÝDÝR EUROPEAN FRANCHISE FEDERATION ÜYESÝDÝR ACADEMY Giriþ Giriþ Franchise, perakendecilikte çaðýmýzýn

Detaylı

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN

PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN YAZ OKULU Çocuklarýnýza YAZ KEYFiNi GYM PARK YAZ OKULUNDA YAÞATIN ONLINE KAYIT facebook.com/gympark instagram.com/gym_park twitter.com/gym park info@gympark.com.tr www.gympark.com.tr 0 236 233 00 55 0

Detaylı

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve

TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi'nden Haberler *1 Þubat 2016 tarihinde faaliyetlerine baþlayan Suruç Mülteci Danýþma Merkezi; mülteci, sýðýnmacý ve MD Mülteci Danýþma M TOHAV e-bülten n S AYI: 2 TOHAV Suruç Mülteci Danýþma Merkezi Ýletiþim Bilgileri Adres: Yýldýrým Mah. Ziyademirdelen Sok. N0: D: 1 Suruç/ÞANLIURFA Tel: 0 (414) 611 98 02 TOHAV Suruç

Detaylı

BÝREY DERSHANELERÝ SINIF ÝÇÝ DERS ANLATIM FÖYÜ MATEMATÝK - I

BÝREY DERSHANELERÝ SINIF ÝÇÝ DERS ANLATIM FÖYÜ MATEMATÝK - I BÝREY DERSHANELERÝ SINIF ÝÇÝ DERS ANLATIM FÖYÜ DERSHANELERÝ Konu Ders Adý Bölüm Sýnav DAF No. MATEMATÝK - I SAYI BASAMAKLARI - II MF TM YGS LYS1 05 Ders anlatým föyleri öðrenci tarafýndan dersten sonra

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDAKİ İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere olarak bitki ve hayvan topluluklarını

Detaylı

4. 5. x x = 200!

4. 5. x x = 200! 8. SINIF COÞMY SORULRI 1. ÖLÜM 3. DÝKKT! u bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. adým (2) 2. adým (4) 1. x bir tam sayý ve 4 3 x 1 7 5 x eþitsizliðinin doðru olmasý için x yerine

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

ÇEVREMÝZDEKÝ GEOMETRÝ

ÇEVREMÝZDEKÝ GEOMETRÝ ÇEVREMÝZDEÝ GEOMETRÝ çýlarý Ýsimlendirme þaðýdaki masa üzerindeki açýlarý gösterelim: çýlar, köþesine yazýlan büyük harfle isimlendirilirler. çý ^ veya sembollerinden biri kullanýlarak gösterilir. Yukarýda

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

R-1 GENEL PROSEDÜRLER TEKERLEK DÜZENÝ GENEL PROSEDÜRLER... R-1 TEKERLEK DÜZENÝ... R-1 TEKERLEK DÜZENÝ ÖN KONTROLÜ

R-1 GENEL PROSEDÜRLER TEKERLEK DÜZENÝ GENEL PROSEDÜRLER... R-1 TEKERLEK DÜZENÝ... R-1 TEKERLEK DÜZENÝ ÖN KONTROLÜ SÜSPANSÝYON GENEL PROSEDÜRLER... R-1 TEKERLEK DÜZENÝ... R-1 TEKERLEK DÜZENÝ ÖN KONTROLÜ... R-1 ÖN TEKERLEK DÜZENÝ AYARI... R-2 ÖN SÜSPANSÝYON... R-3 ARAÇ YÜKSEKLÝÐÝ AYARI... R-3 ÖN AMORTÝSÖR SÖKÜLMESÝ/TAKILMASI...

Detaylı

0-0 Eðitim Öðretim Yýlý ANKARA ÝLÝ LÝSELER ARASI "8. AKIL OYUNLARI YARIÞMASI" Ankara Ýli Liseler Arasý 8.. Akýl Oyunlarý Yarýþmasý, Mayýs 0 tarihinde Özel Sýnav Koleji ev sahipliðinde, Sýnav Eðitim Kurumlarý,

Detaylı