Efe Kemal Akdoğan, Hande Erdoğan, Erencan Gündoğdu, Gonca Saraç Danışman: Derya Aldemir

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Efe Kemal Akdoğan, Hande Erdoğan, Erencan Gündoğdu, Gonca Saraç Danışman: Derya Aldemir"

Transkript

1 ASETAMİNOFEN İLE UYARILAN KARACİĞER TOKSİSİTESİNİN İNCELENMESİ: N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ROLÜ Efe Kemal Akdoğan, Hande Erdoğan, Erencan Gündoğdu, Gonca Saraç Danışman: Derya Aldemir ÖZET Asetaminofen (APAP) sıklıkla kullanılan ir analjezik/antipiretik ajandır. APAP ın aşırı dozda alınması akut karaciğer yetmezliğine neden olmaktadır. APAP ın seep olduğu hepatotoksisitenin gelişiminde reaktif oksijen ve nitrojen türleri önemli ir rol oynamaktadır. L-Arjinini sustrat olarak kullanan NOS ve arjinaz enzimlerinin irçok fizyopatolojik durumda ters regülasyonları önem taşımaktadır. Bu çalışmada APAP ile uyarılan karaciğer toksisitesinde oksidatif ve nitrozatif stres ile Arjinaz/NO ilişkisinin irdelenmesi ve koruyucu olarak N-asetilsistein (NAC) kullanımının etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır gr ağırlığında, erkek, swiss-alino cinsi 24 adet fare 4 eşit grua ayrılarak kullanılmıştır. Kontrol gruuna taze hazırlanan salin, APAP gruuna suletal dozda APAP uygulaması (550 mg/kg), NAC gruuna 400mg/kg dozda N-asetil sistein uygulaması ve APAP+NAC gruuna tek doz APAP uygulamasından sonra ikinci saatte tek doz NAC uygulaması gerçekleştirilmiştir. Tüm uygulamalar ir gecelik açlık sonrasında, intraperitoneal (i.p.) enjeksiyon yolu ile yapılmış ve 24 saat sonra hayvanlar anestezi altında sakrifiye edilmiştir. Kontrol gruu ile karşılaştırıldığında, APAP gruunda serum aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT) aktiviteleri anlamlı olarak yüksek ulunmuştur (p<0.01). APAP uygulaması kontrol gruuna göre karaciğer malondialdehit (MDA) derişimini anlamlı olarak artırırken, redükte glutatyon (GSH) derişimini, anlamlı olarak azaltmıştır (p<0.05). NAC uygulaması ise, karaciğer MDA derişiminde azalmaya, GSH derişiminde artmaya neden olmuştur (p<0.05). Hepatik arjinaz aktivitesinde herhangi ir değişim gözlenmezken, NOS aktivitesinin göstergesi olarak karaciğer nitrit derişimleri APAP uygulanan grupta tüm gruplara göre anlamlı yüksek ulunmuştur (p<0.01). Bulgularımız, u dozda APAP uygulamasının karaciğer hasarına neden olduğunu, lipit peroksidasyonunu ve NO oluşumunu artırdığını, N-asetilsisteinin ise oksidatif ve nitrozatif stres ağlamında koruyucu etki gösterdiğini ortaya koymuştur. GİRİŞ Asetaminofen (APAP) sıklıkla kullanılan ir analjezik/antipiretik (ağrı kesici/ateş düşürücü) tir. Terapötik dozlarda kullanıldığında yararlı olan APAP ın yüksek dozlarda kullanıldığında deney hayvanları ve insanlarda hepatik nekroz, örek toksisitesi ve ölüme neden olduğu yapılan çalışmalarla gösterilmiştir. APAP ın aşırı dozda alınması Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Avrupa da akut karaciğer yetmezliğinin en sık nedeni haline gelmiştir(1, 12). APAP (C 8 H 9 NO 2 ), katı, kütlesi 151,2 g/mol olan, suda çözünürlüğü az, sentetik ir moleküldür (Şekil 1). Zayıf ir asit olması nedeniyle fizyolojik ph aralığında aniyonize formda ulunmaktadır (28). Şekil 1 Asetaminofen (10) 1

2 APAP öncelikle karaciğerde glukuronidasyon ve sülfasyon ile metaolize edilir. Terapötik dozda alınan APAP (< 4g/gün) ın % i sülfat-glukronit konjugasyonu ile, % i ise hepatik CYP450 sistemi (CYP2E1-1A2) ile ir reaktif toksik metaolit olan N-asetil-penzokinonimin (NAPQI) e dönüştürülerek detoksifiye edilmektedir. Bu toksik metaolit glutatyon (GSH) a ağlanarak detoksifiye edilir (Şekil 2). APAP ın aşırı doz alımı, CYP enzimlerinin indüksiyonu, glutatyonun azalması ve/veya glukuronidasyonun inhiisyonunun gerçekleştiği durumlarda u metaolit yeterince detoksifiye edilemez. Yüksek doz APAP uygulaması sonrası konjugasyon yolu doygunluğa ulaştığı için CYP450 yolu ile metaolize edilen APAP miktarı artar ve u durum toksik reaktif metaolit oluşum hızında artışla sonuçlanır (3,35). Bu artış, hücre içi redükte glutatyonda (GSH) azalma ile sonuçlanır ve ortamdaki fazla NAPQI hücredeki makromoleküllerle etkileşerek sentriloüler nekroza neden olur. Erken dönemde mitokondrial disfonksiyon görülürken unu mitokondrial kollaps, onkotik nekroz izler ve sonuçta in vivo hücre ölümü meydana gelir (3,33). Şekil 2 Karaciğerde Asetaminofen Metaolizması ( 11 ) Oksidatif stres, serest radikal oluşumu ile antioksidan savunma ve tamir sistemleri arasındaki dengenin ozulması durumudur. Reaktif oksijen türleri (ROS) hücrede lipit, protein, DNA gii makromoleküllerle etkileşime girmektedir. Bu nedenle ROS ve lipit peroksidasyonu irçok hastalığın patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Lipit peroksidasyonu ROS aracılı hücre hasarının en önemli sonuçlarından iridir. Fizyolojik şartlar altında düşük hızda gerçekleşen lipit peroksidasyonunun oksidanlar ve oksidatif stres ile oluşum hızı artailmektedir. Lipit peroksidasyonunun en önemli hedefi çoklu doymamış yağ asidi (PUFA) içeriği fazla olan memran fosfolipitleridir. PUFA lar ve metaolitleri enerjinin sağlanması, hücre içi sinyal oluşumu ve gen ekspresyonunun düzenlenmesi gii önemli fizyolojik rollere sahiptir. Bu nedenle lipit peroksidasyonu memran lipit taakasının fizyolojik yapısını değiştirerek hücresel işlev kayına neden olailmektedir. Oksidatif stres mekanizmasının APAP toksisitesinde önemli rol oynadığı kaul edilmektedir. - APAP ın NAPQI ya oksidasyonunda artış, O 2 ve hidrojen peroksit (H 2 O 2 ) oluşumunda artışla sonuçlanmaktadır. NAPQI nın yüksek oksidatif kapasitesi nedeniyle oluşan tiyol oksidasyonunun karaciğer toksisitesinin ana nedeni olaileceği düşünülmektedir. NAPQI nın GSH ı okside etmesi sonucu hücede GSH/GSSG oranı ve ayrıca NADPH/NADP + oranı azalmaktadır. GSH derişiminde u azalma, GPx enzim aktivitesinde azalma ve/veya kayıpla sonuçlanmaktadır (17). 2

3 APAP ın seep olduğu hepatotoksisitenin gelişiminde reaktif oksijen ve nitrojen türleri önemli rol oynamaktadır (15). APAP toksik dozunu izleyen süreçte nekrotik hücrelerdeki proteinde tirozin nitrasyonu meydana gelmektedir. Tirozin nitrasyonu artan NO ve süperoksitin reaksiyona girmesi sonucu oluşan peroksinitrit aracılığı ile gerçekleşmektedir. APAP ın toksik dozu NO sentezi ve nitrotirozin-protein eklentilerinin yapımının artışına öncülük eder (12). Nitrotirozin karaciğerdeki nekrotik sentrilouler ölgede APAP-protein eklentileriyle aynı yerleşimlidir. Peroksinitritin GSH/GSH peroksidaz tarafından detoksifiye edildiği ilinmektedir. Ancak hücre içi GSH ın, APAP toksisitesinde önemli ölçüde azalmaktadır (12, 15). Hepatik GSH iyosentezini arttırmak için mevcut APAP aşırı dozunun tedavilerinde N-asetilsistein kullanılmaktadır (12). APAP hepatotoksisitesi inos ekspresyonunun artmasıyla ve nitrotrozin-protein eklentilerinin oluşması ile ilişkilidir. Aminoguanidin ile inos un inhie edilmesinin APAP tarafından oluşturulan karaciğer hasarını önemli ölçüde azalttığı gösterilmiştir. NO hepatik mikrovaskülasyona yeterli kan rezervinin sağlanmasında kritik ir rol oynar. Bu işlevini lökosit, platelet ve endotelyal hücrelerinde adezyon moleküllerinin eksprese edilmesini etkileyerek gerçekleştirmektedir (14). Hepatik üre döngüsünün ir enzimi olan arjinaz (EC ), L-arjinini üre ve ornitine hidroliz eder. Arjinazın, doku dağılımına, susellüler yerleşimine ve immünolojik reaktifliğine göre değişiklik gösteren iki ayrı izoenzimi tanımlanmıştır. Arjinaz I, karaciğerde çok miktarda ifadelenen sitozolik ir enzimdir ve toplam vücut arjinaz akivitesinin çoğunu oluşturur. Arjinaz II ise geniş doku dağılımına sahip, en çok örek ve prostatta, çok az miktarda ise karaciğerde ifadelenen mitokondrial ir enzimdir. Nitrik oksit sentaz (EC ) NADPH ve O 2 varlığında arjininin nitrik oksit (NO) ve sitrüline dönüşümünü katalizleyen ir monooksijenazdır (Şekil 3). Memelilerde üç farklı NOS ifadelenir: Nöral NOS (nnos), endotelyal NOS (enos) ve indükleneilir NOS (inos). Bunların hepsi homodimerik, hem içeren flavoproteinlerdir. NOS flavinleri NADPH kaynaklı elektronları hem e transfer ederler. Bu her iki asamakta da hem in dioksijene ağlanmasına ve onu aktive etmesine yol açar. Ayrıca tetrahidroiopterin kofaktör olarak gereklidir ve enzime hem in yanından sıkıca ağlanmıştır. NOS un elektron transfer reaksiyonları kalsiyum ağlayan ve NOS a tersinir içimde ağlanailen kalmodulin tarafından düzenlenir (29). Ancak, ilk olarak makrofajlarda tanımlanan inos (tip2) kalsiyum ağımsızdır ve indükleneilir (26). Nitrik oksit (NO) memeli vücudundaki irçok önemli olayda rol oynayan ir sinyal molekülüdür (29). En önemli özelliği ir serest radikal olmasıdır. NO nun kimyası onun ir serest radikal olmasına yoğunlaşmasına rağmen, NO diğer serest radikaller ile aynı kimyasal özellikleri göstermez. Örneğin, diğer karon-, oksijen- ya da nitrojen- merkezli serest radikallerin aksine nitrik oksit dimerize olmaya yatkın değildir (8). NO nun iyokimyası onu direk ve indirek olarak iki sınıfa ayırır. Direk etkileri, NO yu iyolojik hedef molekül ile direk tepkimeye sokacak kadar hızlı oluşan kimyasal tepkimelerdir. Bu durumun tersine; indirek etkileri NO nun O 2 veya superoksit (O 2 ) ile tepkimeye girerek reaktif nitrojen radikalleri/molekülleri (RNS) oluşturması, ardından RNS nin iyolojik hedefle tepkimeye girmesiyle oluşan kimyasal tepkimelerdir. Direk etkiler genelde düşük derişimlerde oluşurken, indirek etkiler çok daha yüksek derişimlerde gözlenir. NO nun normal fizyolojik süreci düzenleyen damar ve stroma hücrelerindeki gii düşük derişimlerinden enos ve nnos sorumludur. Makrofajlar tarafından aktive edilen, sitotoksik 3

4 fonksiyonlarının olduğu düşünülen yüksek seviyelerinden ise inos sorumludur (32). NO, özgün ölgedeki derişimi, diğer ROS ların derişimi ve özellikle hücre redoks durumuna ağlı olarak antioksidan, düzenleyici veya toksik etki göstereilmektedir. Nitrasyon, nitrozilasyon ve oksidasyon dolaylı etkileri arasında yer almaktadır. Genel olarak, düşük derişimlerde (<1μM) doğrudan, una karşın yüksek derişimlerde (>1μM) dolaylı etki göstermektedir (34). Arjinazın hücrelerdeki aktivitesi NO iyosentezini NOS sustratı olan L-arjinin için yarışarak düzenlemektir (6,24,25). Arjinaz I ve Arjinaz II, inos tarafından NO yapımının sınırlandırılmasında eşit etkiye sahiptir. Egzojen L-arjinin alımının olmadığı durumda Arjinaz I in artmış ekspresyonunun nitrit üretimini askıladığı gösterilmiştir (25). Arjinaz ayrıca, inos proteinin translasyonunu ve kararlılığını askılamayı, üre yapımıyla ve endojen inhiitörü olan ADMA ile NOS aktivitesini askılamayı içeren irtakım potansiyel mekanizmalar yoluyla NO yapımını inhie eder. Öte yandan arjinazın artmış sentezinin, enos ile NO sentezini askıladığı ve hipertansiyon, yaşlanma, iskemi-reperfüzyon ve diyaetteki endotelyal işlev ozukluğuna yol açtığı gösterilmiştir (24). Şekil 3 Nitrik Oksit Sentaz Tepkimesi ( 29) Şekil 4 Arjinin Metaolik Ürünleri (27) N- asetilsistein (NAC) indirgenmiş glutatyon (GSH) un ve L- sistein (L-Cys) in asetillenmiş halidir. Güçlü nükleofilik özelliği nedeni ile serest radikalleri temizleme yetisine sahiptir. NAC sülfidril gruu içerdiği için oral alımı sonrasında gastrointestinal sistemden hızlıca emilir. Barsak ve karaciğerde asetil gruu uzaklaştırılarak metaolize edilir. Oral kullanımından 1 saat sonra en yüksek plazma değerine ulaşır ve 12 saat sonra plazmada yer almaz. Sülfidril gruu vericisi olarak GSH sentezini uyarır, zenoiyotik iyotransformasyonunu askılayarak, karaciğer toksik hasarında koruyucu işlev gösterir. NAC; klinikte solunum hastalıkları, APAP ve diğer zehirlenmeler, HIV enfeksiyonları, kanser ve çeşitli kalp hastalıkları gii azı hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Kronik solunum hastalıklarında mukolitik ajan ve asetaminofen doz aşımına ağlı karaciğer hasarında GSH ve L-Cys öncüsü olarak kullanılır (12,15,22). Bu çalışmada APAP ın neden olduğu karaciğer toksisitesi üzerinde N-asetilsisteinin koruyucu etkisinin oksidatif ve nitrozatif stres ile hepatik arjinaz/nitrik oksit sentaz ilişkisi ağlamında karşılaştırılması amaçlanmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM Bu çalışma Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları kullanım kurallarına uygun olarak Tıp Fakültesi Deney Hayvanları Etik Kurulu nun 2010/sayı:B.30.2.BŞK /215 no lu kararı ve desteğiyle gerçekleştirildi. Deney Hayvanları ve Gruplar Çalışmada, ağırlıkları gr arasında değişen 24 adet erkek Swiss Alino fare kullanıldı. Deney hayvanları 12 saat aydınlık, 12 saat karanlıkta ırakıldı ve eslenmeleri standart 4

5 diyet ve su (ad liitum) ile sağlandı. APAP LD 50 dozu 550 mg/kg ve NAC dozu 400 mg/kg olarak elirlendi. Uygun dozlar seçildikten sonra deney hayvanları 4 grua ayrıldı. Grup 1 (Kontrol gruu): Salin uygulanan grup (KONT) (n=6) Grup 2: 400 mg/kg NAC (i.p., tek doz) (n=6) Grup 3: 550 mg /kg APAP (i.p., tek doz ) (n=6) Grup 4: 550 mg/kg APAP (i.p., tek doz) mg/ kg NAC (APAP sonrası 2. saat) (i.p., tek doz) (n=6) Tüm uygulamalar ir gecelik açlık sonrasında, intraperitoneal (i.p.) enjeksiyon yolu ile (8ml/kg) yapıldı ve 24 saat sonra hayvanlar anestezi altında (50 mg/kg ketamin; 7 mg/kg ksilazin) sakrifiye edildi. Bütün gruplarda intrakardiak kan alımı sonrası karaciğer dokusu izole edildi. Serum Biyokimyasal Parametrelerinin Ölçümü 3000g de 15 dk santrifügasyon sonrası elde edilen serum örneklerinde aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), laktat dehidrogenaz aktiviteleri uv yöntem ile Roche diagnostik reaktifleri kullanılarak Roche Hitachi modüler PP sisteminde (Roche Diagnostik GmH, Mannheim, Almanya) analiz edildi. Doku MDA ve GSH Derişiminin Saptanması Dokular 0,15 M potasyum klorür içinde cam-cam homojenizatör kullanılarak (1/10; w/v) homojenize edildi. Doku örneklerinde MDA derişimi Buege ve Aust un yöntemi kullanılarak saptandı (4). Yöntem MDA nın tiyoaritürik asit (TBA) ile yaptığı kompleksin kolorimetrik olarak ölçümü esasına (Shimadzu-1601) dayanmaktadır (A 535 ). MDA derişimleri molar ekstinksiyon katsayısı (1,56x10 5 M -1 cm -1 ) kullanılarak hesaplandı ve nmol/g doku olarak ifade edildi. Doku GSH derişimleri Ellman ın doku sülfidril grup analizi yöntemi ile gerçekleştirildi (7). GSH derişimleri standart eğri kullanılarak hesaplandı ve mol/g doku olarak ifade edildi. Doku Arjinaz Aktivitelerinin Saptanması Doku örnekleri %1 Triton X-100, 0.1 M PMSF, 0.2 mm leupeptin içeren 20 mm Tris-HCl ph 7,68 tamponunda cam-cam homojenizatör kullanılarak homojenize edildi (1/10, w/v). Homojenat örneklerinin 15,000g de 10 dk santrfüj işlemi sonrası elde edilen süpernatant enzim kaynağı olarak kullanıldı. Enzim aktivite tayini Geyer ve Daich in yöntemine göre gerçekleştirildi (9). Yöntem oluşan ürenin kolorimetrik olarak ölçülmesi esasına dayanmaktadır. Renk oluşumu sonrası asoranslar 520 nm de (Shimadzu-1601) renk körüne karşı ölçüldü. Üre derişimleri standart eğri kullanılarak elirlendi ve 1 ünite enzim aktivitesi 1 mol üre/dk/g doku olarak (U/g doku), spesifik aktivite ise U/mg protein olarak ifade edildi. Doku NOS Aktivitelerinin Saptanması Doku NOS aktivitelerinin elirlenmesi, dolaylı olarak, NO in kararlı son ürünleri olan total nitrit analizi ile gerçekleştirildi. Doku örnekleri 2 mm EDTA içeren 20 mm ph 7,68 Tris-HCl tamponunda cam-cam homojenizatör kullanılarak (1/10, w/v) homojenize edildi. Total nitrit analizleri Nitrik Oksit Kolorimetrik Analiz Kiti (Roche Diagnostik, Mannheim, Almanya) kullanılarak önerilen protokole göre gerçekleştirildi. Asorans değerleri 550 nm de, mikroplate okuyucu (Bio-Tek, Winooski-USA) kullanılarak köre karşı elde edildi. 5

6 Derişimler standart eğri kullanılarak hesaplandı ve total NO 2 derişimleri nmol/g doku olarak ifade edildi. Doku Total Protein Analizi Doku homojenatlarında total protein analizi Bradford yöntemine göre gerçekleştirildi (2). Protein derişimleri BSA (Bovine serum alumin) standart eğrisi kullanılarak hesaplandı ve sonuçlar mg/ml olarak ifade edildi. İstatistiksel Analiz Değişkenlerin normal dağılıma uyumu Shapiro- Wilk testi ile kontrol edildi. Normal dağılım göstermeyen ve grup varyansları homojen olmayan değişkenlere ilişkin karşılaştırmalar Kruskal- Wallis testi ve ardından çoklu karşılaştırma yöntemlerinden Bonferroni- Dunn testi ile yapıldı. Parametrik testlerin önşartlarını sağlayan değişkenlere ilişkin grup karşılaştırmalarında Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve ardından çoklu karılaştırma yöntemlerinden Tukey testi kullanıldı. Sonuçlar ortalama standart sapma ve ortanca değer olarak ifade edildi. p<0,05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kaul edildi. Veri setinin istatistiksel analizi SPSS 11,5 yazılımı ile gerçekleştirildi. BULGULAR APAP ve NAC uygulamalarının serum ALT, AST ve LDH aktiviteleri üzerine etkileri Talo 1 ve sırasiyle Şekil 5 ve 6 da verilmiştir. ALT ve AST aktiviteleri APAP uygulanan grupta, diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek ulunmuştur (p<0,01 ve p<0,05). APAP+NAC uygulanan grupta ise kontrol gruuna göre anlamlı ir değişiklik ulunmamıştır. LDH aktiviteleri gruplar arasında anlamlı değişiklik göstermemiştir. Talo 1 Serum Biyokimyasal Parametreleri ALT (U/L) AST (U/L) LDH (U/L) Grup 1 Kontrol (n=6) 59 ± 22,8 (51) 200 ± 138,6 (174) 739 ± 321,8 (691) Grup 2 NAC (n=5) 108 ± 50,1 ** (77) 176 ± 41,7 (148) 611 ± 229,2 (470) Grup 3 APAP (n=5) 1302 ± 2389,2 **, # (144) 1446 ± 2138,2 (395) 2540 ± 3668,4 (894) Grup 4 NAC+APAP (n=6) 70 ± 31,2 (58) 140 ± 77,2 # (127) 564 ± 128,6 (539) Veriler ort ± SD ve (ortanca) olarak verilmiştir ** p<0,01 Grup 1 ve 4 ile karşılaştırıldığında; # p<0,05 Grup 2 ile karşılaştırıldığında; p<0,01 Grup1, 2 ve 4 ile karşılaştırıldığında 6

7 ALT (U/L) AST (U/L) N = 6 Kontrol ** 5,, NAC Şekil 5 Serum ALT aktiviteleri **, # 5 APAP 6 APAP+NAC N = 6 5 Kontrol NAC Şekil 6 Serum AST aktiviteleri 5 APAP # 6,, APAP+NAC Talo 2 Doku MDA, GSH, total nitrit derişimleri ile arjinaz aktiviteleri Arjinaz (U/g) Arjinaz (U/mg prt) Total nitrit (nmol/g) MDA (nmol/g) GSH (μmol/g) Kontrol (n=6) 680,4 ± 109,80 (661,17) 55,7 ± 8,35 (53,04) 244,8 ± 68,17 (256,57) NAC (n=5) 723,2 ± 69,78 (744,23) 51 ± 4,34 (50,29) 271,18 ± 65,97 (310,24) APAP (n=6) 614,1 ± 106,60 (595,75) 51,8 ± 3,77 (51,18) 405,5 ± 132,35 (369,21) NAC+APAP (n=6) 721, 37 ± 33,84 (726,77) 51 ± 4,48 (50,02) 197,7 ± 89,04 ## (199,82) 23,3 ± 4,33 29,4 ± 8,67 38,5 ± 12,12 * 23,9 ± 5,61 7,3 ± ,0 ± 1,24 4,0 ± 1,49 6,6 ± 1,27 Veriler ort ± SD ve (ortanca) olarak verilmiştir APAP uygulaması, kontrol ve APAP+NAC gruplarına göre MDA derişimlerini anlamlı olarak yükseltmiştir (p<0,05). APAP + NAC gruunda ise kontrol gruuna göre anlamlı ir değişiklik ulunmamıştır (Talo 2, Şekil 10). GSH derişimleri, APAP uygulanan grupta diğer tüm gruplara göre anlamlı olarak azalırken (p<0,01), APAP+NAC uygulanan grupta ise kontrol gruuna göre anlamlı ir değişiklik ulunmamıştır (Talo 2, Şekil 11). 7

8 Şekil 7 Karaciğer arjinaz aktiviteleri Şekil 8 Karaciğer arjinaz spesifik aktiviteleri ## Şekil 9 Karaciğer total nitrit derişimleri * Şekil 10 Karaciğer MDA derişimleri Şekil 11 Karaciğer GSH derişimleri * p<0,05 Grup 1 ve 4 ile karşılaştırıldığında; ## p<0,01 Grup 2 ile karşılaştırıldığında; p<0,01 Grup1, 2 ve 4 ile karşılaştırıldığında TARTIŞMA APAP sıklıkla kullanılan analjezik/antipiretik ir ilaçtır. Terapötik dozlarda kullanıldığında yararlı olan APAP ın aşırı dozda alınması akut karaciğer yetmezliğinin en sık nedeni haline gelmiştir. Aşırı doz APAP alımında, CYP enzimlerinin indüksiyonu, glutatyonun azalması 8

9 veya glukuronidasyon inhiisyonu ile yeterince nötralize edilemeyen NAPQI hücredeki proteinlerin sistein gruplarına kovalan ağlanır ve hepatik sentrilouler nekroz meydana gelir (1,12,21). En çok APAP ın toksik etkisine karşı kullanılan N-Aseilsistein (NAC) güvenli ve tolere edileilir ir andidottur. APAP toksisitesine karşı NAC ın irincil rolü hücre içi GSH ı tekrar sağlamasıdır (21). Bu çalışmada 550 mg/kg suletal dozda APAP uygulanması ile serum ALT ve AST aktivitelerinin kontrole göre artışı akut karaciğer hasarını desteklemektedir. Ayrıca APAP toksisitesinde insanlarda tedavi amaçlı kullanılan NAC uygulaması enzim aktivitelerinin kontrol düzeylerine inmesini sağlayarak koruyucu etki göstermiştir. L- arjinin in poliaminlere, nitrik oksit (NO) e ve üre sentezine giden metaolik yolları arasındaki ilişki toksisite dahil irçok durumda etkileneilir. Arjinin, hem arjinaz hem de NOS için ortak ir sustrattır. Arjinaz ve NOS aktivitelerinin kontrolü söz konusu enzimlerin fizyolojik ve klinik işlevleri nedeni ile üyük önem taşımaktadır. Aynı sustratı, ilgileri farklı olmak üzere kullanmaları, sentezlerinin indüksiyonu ve aktivitelerinin düzenlenmesindeki olası ters işlevleri nedeni ile çeşitli araştırmalarda ekspresyonları/aktiviteleri incelenmiştir (16). Tiyoasetamid ile uyarılmış akut karaciğer hasarının arjinaz aktivitesinde düşüşe yol açarken total hepatik NO 2 derişimini arttırdığı gösterilmiştir. Karaciğer doku arjinaz aktivitesindeki azalmanın enzimin karaciğerden salınmasını ve/veya hasara ağlı olarak sağlam hepatosit sayısının azalmasını yansıtaileceği ildirilmiştir. (18). Karon tetraklorür ile uyarılmış ir karaciğer hasarı modelinde ise azı üre döngüsü enzimlerinin karaciğer hücreleri zarar gördüğü zaman hepatositlerden hızlı ir şekilde sızdığı ve serum tip I arjinaz ının önemli ölçüde arttığı gösterilmiştir.araştırmalar, karaciğer arjinazının irden fazla formunun olduğunu; ancak çeşitli patofizyolojik durumlarda Tip I arjinazın indüklenmediğini göstermektedir. Buna karşın karaciğer hasarlarında Tip II arjinaz ekspresyonunun ve aktivitesinin arttığı gösterilmiştir (13). Çalışmamızda karaciğer dokusu total nitrit derşiminde APAP uygulanan gruplarda anlamlı artış gözlenirken, hepatik arjinaz aktivitesi ve/veya spesifik aktivitesi gruplar arasında anlamlı ir değişim göstermemiştir. Bu sonucun; olasılıkla nitrozatif ve oksidatif strese ikincil olarak, tip I hepatik arjinazın turnover hızının değişmesine veya tip II arjinaz sentezinde olası uyarılmaya ağlı olaileceği düşünülmektedir. Benzer içimde Chrzanowska ve ark. (5) yaptıkları çalışmada; siroz tanısı almış karaciğerde görülen ozulmuş amonyak inaktivasyonu ve artmış kollajen iyosentezinin hepatik arjinaz I ve II düzeylerindeki değişiklikle ilgili olaileceği düşünülmüştür. Normal karaciğer ile karşılaştırıldığında arjinaz I aktivitesi ve mrna derişiminde önemli ölçüde azalma, arjinaz II ekspresyonunda ise olasılıkla ornitin ve poliamin iyosentezindeki işlevi nedeni ile yükselme görülmüştür. Serest radikal olan NO hem sitotoksik hem de hücre koruyucu özellikleri olan ir reaktif moleküldür. Bazı araştırmalar endojen NO nun toksik olduğunu açıkça elirtirken, diğerleri ise koruyucu olduğunu göstermiştir. Koruyucu etkileri antioksidan mekanizmalar üzerinden sunulurken, NO aracılı toksisite hücre ölümüne yol açan reaktif nitrojen türlerinin oluşumuna dayandırılır. NO nun yarılanma ömrü yani iyolojik aktivitesi superoksit gii oksijen 9

10 kaynaklı serest radikaller tarafından elirlenir. Superoksit hızla NO ile tepkimeye girerek yüksek reaktif ir ara ürün olan peroksinitriti oluşturur. Bu tepkime superoksit dismutasyonundan 3-4 kat daha hızlıdır. Peroksinitrit yüksek derişimlerde sitotoksiktir; proteinlerde, yağlarda, ve DNA da oksidatif hasar meydana getireilir (30). APAP metaolizmasının ve kovalan ağlanmanın hepatotoksisite gelişiminde önemli asamaklar oldukları ilinmektedir. Fakat reaktif nitrojen ve oksijen türlerinin mekanizma açısından önemli olailecekleri de ileri sürülmüştür. APAP ile muamele edilmiş sentrilouler hücrelerde nitrotirozin ve APAP eklentilerinin iriktiği gösterilmiştir. APAP ın proteinlere ağlanması toksisitenin en iyi elirteci olduğu için tirozin kalıntılarının nitrasyonu da toksisite ile ağlantılı olailir. APAP kalıntıları NAPQI metaolitinin sistein ile reaksiyonu sonucu oluşurken nitrotirozin kalıntıları tirozin ile NO ve süperoksitten yapılan peroksinitritin reaksiyonu sonucu yapılır. inos knockout ve wildtype farelerde APAP hepatotoksisitesi araştırılmış, APAP ın inos knockout farelerde yaklaşık %50 oranında daha az toksik olduğu gösterilmiştir (21). APAP ın toksik dozlarının hepatositlerde inos un uyarılmasına yol açtığı ilinmektedir. Bu yüzden wild-type farelerde APAP, NO sentezinin üç kat artmasına ve hepatik proteinlerin nitrasyonunda yükselişe neden olmuştur. Bu çalışmada APAP uygulaması karaciğer dokusunda MDA düzeyinde kontrol gruuna göre anlamlı artışa neden olmuştur. Yapılan çalışmalarda toksik doz APAP uygulaması sonucu MDA değerlerinde kontrole göre % kat artış olaileceği gösterilmiştir (19). Mladenoviç ve ark. APAP uygulamasından (300 mg/kg) 6 saat sonra farelerin doku ve serum MDA derişimlerinde anlamlı ir artış olduğunu göstermişlerdir. APAP toksisite düzeylerinin deney hayvanı cins ve türüne göre değişeildiğini destekleyen yayınlar mevcuttur (20). GSH, ROS ve elektrofilik ksenoiyotiklere karşı hücre içi savunmasının ana kaynağını oluşturmaktadır. Ksenoiyotiklere yüksek derecede maruziyet hepatik GSH derişimini azaltmaktadır. Ksenoiyotikler ve metaolitlerinin GSH ile konjugasyonunu GSH-Stransferaz (GST) enzimi katalizlemekte olup, karaciğerin GST akımından zengin olduğu ilinmektedir. Oluşan toksik olmayan konjugatlar safrayla atılmakta ve parçalanıp NAC konjugatı şeklinde asetillenerek idrar yolu ile uzaklaştırılmaktadır (6). GSH, proteinlerin yapısındaki tiyol ve diğer nükleofilik grupların APAP ın toksik metaolitinden korunmasında esansiyeldir. Bu nedenle APAP kaynaklı karaciğer hasarının anahtar elirleyicisi hücre içi GSH düzeyidir (31). Bu çalışmada; APAP uygulaması, karaciğer GSH derişimini tüm gruplara göre anlamlı olarak azaltmıştır. Farklı doz ve sürelerle APAP uygulaması yapılan iki çalışmada da, enzer şekilde GSH derişiminde anlamlı ir azalma olduğu gösterilmiştir (1, 35). Meotti ve ark. APAP uygulamasından 4 saat sonra total hepatik GSH derişiminde anlamlı ir azalma gözlemlenirken, 24 saat sonunda ise anlamlı ir değişim olmadığını ildirmişlerdir. Başka ir çalışmanın sonucunda ise, APAP ın hepatik GSH ı anlamlı olarak azalttığı, una karşın 8 saat sonrasında GSH ın normal düzeylere geri döndüğü ildirilmiştir (20). Farelere 300 mg/kg APAP uygulanan ir çalışmada 6, 24 ve 48 saat sonunda sülfidril grup derişimine akılmıştır. Uygulama sonrası sülfidril gruplarında gözlenen azalmanın 6 saat sonra artmaya aşlayarak 24 saat sonunda pik yaptığı ve 48 saatin sonunda yeniden düşüşe geçtiği gösterilmiştir. GSH nun hepatositteki sülfidril gruplarının ana kaynağı olup, gözlenen artışın hepatositin adaptif yanıtı ile ilişkili olaileceği ve sonraki dönemdeki düşüşün ise ROS detoksifikasyonundan kaynaklanaileceği ildirilmiştir. 10

11 Çalışmamızda uygulanan APAP dozu u çalışmalara göre daha yüksek olup, 24 saat sonunda GSH derişiminin kontrol değerlerine göre anlamlı düşük olması da u ulguları desteklemektedir. Ayrıca çalışmamızda 24 saatin sonunda artan lipit peroksidasyonu ve total nitrit derişimi ile irlikte GSH ın önemli ölçüde azalması; olasılıkla APAP ile uyarılan inos aktivitesi artışı sonucunda gelişen nitrozatif stresin de oksidatif stres mekanizmasına eşlik ettiğini düşündürmektedir. Artan NO derişimi göz önüne alındığında, GSH daki tükenmenin olasılıkla peroksinitrit aracılı hasara ve/veya S-nitrozilasyona ağlı olaileceği düşünülmektedir. NAC ın APAP ın toksik etkisine karşı antidot olarak kullanım nedeni APAP ile uyarılan hepatotoksisitedeki Cys/GSH eksikliğidir. NAC proteinlerdeki disülfit ağlarını indirger, serest radikalleri askılar ve serest metal ağlayıcı özellik gösterir. NAC uygulaması hepatik GSH in de novo sentezi için gerekli olan Cys i sağlar. Bu özelliklerinden dolayı farmakolojik olarak temel kullanım yeri APAP toksisitesidir (2,3,4). NAC sisteine göre daha az toksik olduğu ve suda daha fazla çözündüğü için, NAC kullanımı parenteral Cys kullanımına göre daha yaygın olarak tercih edilir. in vitro çalışmalarda NAC ın oksidatif strese ağlı hücre hasarını ve apoptozise ağlı hücre ölümlerini azalttığı gösterilmiştir (22). Bu çalışmada da APAP uygulamasından 2 saat sonra gerçekleştirilen parenteral NAC kullanımının lipit peroksidasyonunu azalttığı, GSH derişimini kontrol değerlerine yükselttiği ve nitrit derişimini de azalttığı gösterilmiştir. SONUÇ Deneysel modelimizde asetaminofen; 1. Akut karaciğer hasarına neden olmuştur. Bu durum serum transaminaz düzeylerinin artışı ile desteklenmektedir. 2. Karaciğerde artmış lipit peroksidasyonu, azalmış GSH düzeyleri APAP ile uyarılan hepatotoksisitenin oksidatif stres aracılı geliştiğini göstermektedir. 3. Karaciğerde total nitrit artışının gözlenmesi APAP ve/veya türevlerinin NOS indüksiyonuna yol açtığını düşündürmektedir. Karaciğerde yüksek suletal APAP uygulamasına yanıt olarak artan NOS aktivitesi, nitrozatif stresin modelimizde gelişen hepatotoksisitede rol oynadığını düşündürmektedir. 4. Uygulamanın hepatik arjinaz aktivite ve/veya spesifik aktivitesinde değişikliğe yol açmaması u modelde arjinaz ve NOS aktivitelerinin ters düzenlenmesinin söz konusu olmadığını göstermektedir. 5. N-asetisistein uygulaması karaciğerde GSH düzeylerinin yeniden sağlanması, lipit peroksidasyonunun ve nitrozatif stresin askılanması yolu ile uygulanan dozda koruyucu işlev göstermiştir. 6. APAP aracılı hepatotoksisitede; arjinaz/no ilişkisine açıklık getirilmesi amacı ile karaciğer arjinaz izozimlerinin ve arjinin metaolitlerinin analiz edileceği ileriye dönük çalışmalara gereksinim ulunmaktadır. KAYNAKLAR 1. Ajith TA, Hema U, Aswathy MS. Zingier officinale Roscoe prevents acetaminopheninduced acute hepatotoxicity y enhancing hepatic antioxidant status. Food and Chemical Toxicology: 45 (11): , Bradford MM. QA rapid and sensitive method for the quantification of microgram quantities of protein utilizing the principal of protein-dye inding. Analytical Chemistry: 72 (1-2), ,

12 3. Bromer MQ, Black M. Acetaminophen hepatotoxicity. Clinics in Liver Disease: 7, , Buege, J.A. ve Aust, A.D. (1978). Microsomal lipid peroxidation. Methods in Enzymology, Chrzanowska A, Gajewska B, Barańczyk- Kuźma A. Arginase isoenzymes in human cirrhotic liver. Acta Biochimica Polonica; 2009; Vol:56 No:3, Durante W, Johnson FK, Johnson RA. Arginase: A Critical Regulator of Nitric Oxide Synthesis and Vascular Function. Clin Exp Pharmacol Physiol. 2007; 34(9): Ellmann, G.L. (1959). Tissue sulphydryl groups. Archieves of iochemistry and iophysics, 82, Fukuto JM. Nitric oxide: iochemistry, molecular iology, and therapeutic implications. First ed. San Diego: Academic Pres, Inc; p Geyer, J.W. ve Daich, D. (1971). Rapid method for determination of arginase activity in tissue homogenates. Analytical Biochemistry, 39, ; 23 Mayıs 2010; 16: ; 23 Mayıs 2010; 16: Hinson JA, Bucci TJ, Irwin LK, et al. Effect of inhiitors of nitric oxide synthase on acetaminophen-induced hepatotoxicity in mice. Biology and Chemistry 2002; 6: Ikemoto, M., Tsunekawa, S., Toda, Y., Totani, M. (2001). Liver type arginase is a highly sensitive marker for hepatocellular damage in rats. Clinical Chemistry, 47 (5), Ito Y, Aril ER, Bethea NW et al. Role of nitric oxide in hepatic microvascular injury elicited y acetaminophen in mice 2004; 286, James LP, McCullough SS, Lamps LW et al. Effect of N-acetylcysteine on acetaminophen toxicity in mice: relationship to reactive nitrogen and cytokine formation; 2003; 75, Jenkinson, C.P., Grody, W.W., Cederaum, S.D. (1996). Comparative properties of arginases. Comparative Biochemistry and Physiology. 114 (1), Jos GM, Bessems and Nico PE, Vermeulen. Paracetamol (Acetaminophen)-induced toxicity: Molecular and iochemical mechanisms, analogues and protective approaches. Critical Reviews in Toxicology: 31 (1), , Karaay G, Aldemir D, Türkoğlu S, et al. The effect of melatonin treatment on oxidative and nitrosative stress in rats with thioacetamide-induced hepatic damage. Hepatology Research; 2005; 31, Lai JT, Fang HL, Hsieh WT, Cun W. Protective effects of a fermented sustance from saccharomyces cerevisice on liver injury in mice caused y acetaminophen. Bioxci. Biotechniol Biochem.: 72 (10), , Meotti FC, Rosa JM, Bracardo PS, Balz D, Waltrick AP, Bagio A, Golulart EC, Dafre AL, Rodrigues AL, Santos RS. Protective effect of crude extract from wedelia paludosa on the hepatotoxicity induced y paracetamol in mice. J.of Pharmacy and Pharmacology: 58, , Michael S.L., Mayeux P.R., Bucci T.J., et al. Acetaminophen-Induced Hepatotoxicity in Mice Lacking Inducile Nitric Oxide Synthase Activity. NITRIC OXIDE: Biology and Chemistry; 2001; Vol:5 No:5, pp Moling O, Cairon E, Rimenti G, et al. Severe hepatotoxicity after therapeutic doses of acetaminophen. Clinical Therapeutics 2006; 28, Mori M. Regulation of Nitric Oxide Synthesis and Apoptosis y Arginase and Arginine Recycling. The Journal Of Nutrition 2007; 137: 1616S 1620S 24. Nikolic J, Stojanovic I, Pavlovic R, et al. The role of L-Arginine in toxic liver failure: interrelation of arginase, polyamine cataolic enzymes and nitric oxide synthase. Amino Acids 2007;32,

13 25. Que LG, George SE, Gotoh T et al. Effects of Arginase Isoforms on NO Production y nnos. Nitric Oxide 2002; 6, Sehapial PK, Lander HM. Stress response: methods and protocols. First ed. New Jersey: Humana Press Inc; p Sidney M, Morris Jr. Arginine: eyond protein 1-4. Am J Clin Nutr; 2006; 83(suppl): 508S- 12S. 28. Slattery J.T, Levy G. Acetaminophen kinetics in acutely poisoned patients. Clin. Pharmac. Therap. ; 25: , Stuehr DJ. Enzymes of the L-Arginine to Nitric Oxide Pathway. The Journal Of Nutrition 2004; 134:2748S 2751S 30. Sydow K, Münzel T. ADMA and oxidative stres. Atherosclerosis Supplements 2003; 4: Şener G, Omurtag G, Sehirli Ö, Tozan A, Yüksel M, Ercan F, Gedik N. Protective effects of ginkgo iloa against acetaminophen induced toxicity in mice. Molecular and Cellular Biochemistry: 283, 39-45, Thomas DD, Ridnour LA, Jeffrey SI et al. The Chemical Biology of Nitric Oxide. Implications in Cellular Signaling. Free Radic Biol Med. 2008; 45(1): Vaquero J, Belanger M, James L, Herrero R, Desjardins P, Cote J, Blei A, Butterworth R. Mild hypothermia attenuates liver injury and improves survival in mice with acetaminophen toxicity. Gastroenterology: 132, , Wink, D.A ve Mitchell, J.B. (1998). Chemical iology of nitric oxide: insights into regulatory, cytotoxic and cytoprotective mechanisms of nitric oxide. Free Radica Biology and Medicine, 25 (4/5), Yapar K, Kart A, Karapehlivan M, Atakişi O, Tunca R, Erginsoy S, Citil M. Hepatoprotective effect of l-carnitine against acute acetaminophen toxicity in mice. Experimental and Toxicologic Pathology : 59 (2): ,

KOÇ TESTİS ARJİNAZI: İZOLASYON VE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

KOÇ TESTİS ARJİNAZI: İZOLASYON VE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ KOÇ TESTİS ARJİNAZI: İZOLASYON VE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ M. Barış Günaydın, M. Hande Gölgeli, Birce Kantar Danışman: E. Suna Türkoğlu ÖZET Arjinaz (EC 3.5.3.1) arjininin ornitin ve üreye dönüşümünü

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

RATLARDA OKSİDATİF STRES ÜZERİNE N-ASETİLSİSTEİN İN ETKİSİ ELİF DELİBAŞ, K. KÖSE, C. YAZICI, *K. DENİZ

RATLARDA OKSİDATİF STRES ÜZERİNE N-ASETİLSİSTEİN İN ETKİSİ ELİF DELİBAŞ, K. KÖSE, C. YAZICI, *K. DENİZ RATLARDA OKSİDATİF STRES ÜZERİNE N-ASETİLSİSTEİN İN ETKİSİ ELİF DELİBAŞ, K. KÖSE, C. YAZICI, *K. DENİZ Erciyes Üniversitesi Tıbbi Biyokimya ve *Tıbbi Patoloji Anabilim Dalları, Kayseri OKSİDATİF STRES

Detaylı

Amikasin toksisitesine bağlı deneysel akut böbrek hasarı modelinde parikalsitol oksidatif DNA hasarını engelleyebilir

Amikasin toksisitesine bağlı deneysel akut böbrek hasarı modelinde parikalsitol oksidatif DNA hasarını engelleyebilir Amikasin toksisitesine bağlı deneysel akut böbrek hasarı modelinde parikalsitol oksidatif DNA hasarını engelleyebilir Gülay Bulut 1, Yıldıray Başbuğan 2, Elif Arı 3 Hamit Hakan Alp 4, İrfan Bayram 1 Yüzüncü

Detaylı

Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3. Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ

Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3. Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3 1 Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ 2 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyokimya Anabilim

Detaylı

Asetaminofen ile toksik hepatit oluşturulan ratlarda L-karnitinin etkisi

Asetaminofen ile toksik hepatit oluşturulan ratlarda L-karnitinin etkisi DERNEĞİ BİYOKİMYA DERGİSİ TÜRK TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ DERGİSİ TÜRK BİYOKİMYA DERNEĞİ DERGİSİ ORJİNAL Türk Biyokimya Dergisi [Turkish Journal of Biochemistry Turk J Biochem] 2013; 38 (4) ; 475 482 doi:.5505/tjb.2013.92063

Detaylı

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir.

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir. Superoxide Dismutase Hazırlayanlar: Funda İLHAN (050559017) Ebru KORKMAZ (050559021) Mehtap BİRKAN (050559008) Nihan BAŞARAN (050559007) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ İ ÜNİVERSİTESİİ

Detaylı

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet

Chapter 10. Summary (Turkish)-Özet Chapter 10 Summary (Turkish)-Özet Özet Vücuda alınan enerjinin harcanandan fazla olması durumunda ortaya çıkan obezite, günümüzde tüm dünyada araştırılan sağlık sorunlarından birisidir. Obezitenin görülme

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. İnan KAYA

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. İnan KAYA ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. İnan KAYA 1. Adı Soyadı : İnan KAYA 2. Doğum Tarihi : 01.10.1981 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. Çalıştığı Kurum : Kafkas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi

Detaylı

Kadmiyuma baðlý karaciðer hasarýnda taurin, melatonin ve asetilsisteinin nitrik oksit, lipid peroksidasyonu ve bazý antioksidanlar üzerindeki etkileri

Kadmiyuma baðlý karaciðer hasarýnda taurin, melatonin ve asetilsisteinin nitrik oksit, lipid peroksidasyonu ve bazý antioksidanlar üzerindeki etkileri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kadmiyuma baðlý karaciðer hasarýnda taurin, melatonin ve asetilsisteinin nitrik oksit, lipid peroksidasyonu ve bazý antioksidanlar üzerindeki etkileri The effects of taurine,

Detaylı

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi

Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi Maskeli Hipertansiyonda Anormal Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Mustafa Altay 1, Nihal Özkayar 2, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Murat Alışık 4, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2 1 Ankara Numune Eğitim

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

Özgeçmiş: Özellik yok Alışkanlıklar: Alkol, sigara, madde kullanımı yok

Özgeçmiş: Özellik yok Alışkanlıklar: Alkol, sigara, madde kullanımı yok Dr. Neşe ÇOLAK ORAY 21 yaşında 55 kg bayan hasta 3 saat önce 80 adet Parasetamol 500mg tablet Bulantı dışında ek yakınması yok Suicidal düşünce Özgeçmiş: Özellik yok Alışkanlıklar: Alkol, sigara, madde

Detaylı

Deneysel Sistemik Hipoksi Geliştirilmiş Yenidoğan Ratlarda N Asetilsistein Uygulamasının Etkileri

Deneysel Sistemik Hipoksi Geliştirilmiş Yenidoğan Ratlarda N Asetilsistein Uygulamasının Etkileri Türk Biyokimya Dergisi [Turkish Journal of Biochemistry - Turk J Biochem] 2003; 28 (2); 40-44. Araştırma Makalesi [Research Article] Yayın tarihi 4 Ekim, 2003 TurkJBiochem.com [Published online 4 October,

Detaylı

OKSİDATİF STRES VE ANTİOKSİDANLAR

OKSİDATİF STRES VE ANTİOKSİDANLAR OKSİDATİF STRES VE ANTİOKSİDANLAR Oksidatif Stres Analiz Parametreleri ve Oksantest Oksante Ar-Ge Laboratuvarı 2012 OKSİDATİF STRES VE ANTİOKSİDANLAR Serbest radikaller, besinlerin oksijen kullanılarak

Detaylı

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemlerine Giriş Doç. Dr. Bahar Tunçtan ME.Ü. Eczacılık Fakültesi Farmakoloji Ab.D. ME.Ü. Tıp Fakültesi

Detaylı

Uzm.Dr. KÜBRANUR ÜNAL ANKARA POLATLI DEVLET HASTANESİ TBD BİYOKİMYA GÜNLERİ, SİVAS KASIM

Uzm.Dr. KÜBRANUR ÜNAL ANKARA POLATLI DEVLET HASTANESİ TBD BİYOKİMYA GÜNLERİ, SİVAS KASIM Uzm.Dr. KÜBRANUR ÜNAL ANKARA POLATLI DEVLET HASTANESİ SUNUM AKIŞI Giriş ve Amaç Materyal Metod Bulgular Tartışma Sonuç GİRİŞ ve AMAÇ Ramazan ayı Müslümanların güneşin doğuşu ve batışı arasında geçen sürede

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

Farmasötik Toksikoloji

Farmasötik Toksikoloji Farmasötik Toksikoloji 2015-2016 II Prof.Dr.Buket Alpertunga Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı 1 Doz-cevap ilişkisi «Her madde zehirdir, zehir olmayan madde yoktur, zehir ile ilacı birbirinden ayıran

Detaylı

Karaciğer Sirozunda Dinamik Tiyol-Disülfid Dengesinin Araştırılması

Karaciğer Sirozunda Dinamik Tiyol-Disülfid Dengesinin Araştırılması Karaciğer Sirozunda Dinamik Tiyol-Disülfid Dengesinin Araştırılması Aktaş B, Sapmaz F, Uzman M, Erdoğan S, Yeniova A NİSAN 2016 GİRİŞ Tiyoller reaktif oksijen ürünlerinin neden olduğu doku ve hücre hasarlarına

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar

Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar Prolidaz; Önemi ve güncel yaklaşımlar Dr. Ahmet Çelik Sütçü İmam Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı 1. Kahramanmaraş Biyokimya Günleri 7-9 Kasım 2013 Kahramanmaraş Başlıklar Tarihçe,Tanım

Detaylı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı Dr. Derda GÖKÇE¹, Prof. Dr. İlhan YETKİN², Prof. Dr. Mustafa CANKURTARAN³, Doç. Dr. Özlem GÜLBAHAR⁴, Uzm. Dr. Rana Tuna DOĞRUL³, Uzm. Dr. Cemal KIZILARSLANOĞLU³, Uzm. Dr. Muhittin YALÇIN² ¹GÜTF İç Hastalıkları

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Konuşmanın Akışı Genel bilgiler Cisplatine bağlı ABY IL-33 Cisplatine bağlı ABY de

Detaylı

Pediatriye Özgü Farmakoterapi Sorunları

Pediatriye Özgü Farmakoterapi Sorunları [Çocuklarda Akılcı İlaç Kullanımı] Pediatriye Özgü Farmakoterapi Sorunları Ayşın Bakkaloğlu Hacettepe Üniversitesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Pediatrik Nefroloji Ünitesi İlaç Metabolizması Esas organ

Detaylı

Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız. Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı

Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız. Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Farklı deneysel septik şok modellerinde bulgularımız Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı e-posta: alperi@hacettepe.edu.tr Neden bu konu? Septik şok çalışma

Detaylı

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin

Propiverin HCL Etki Mekanizması. Bedreddin Seçkin Propiverin HCL Etki Mekanizması Bedreddin Seçkin 24.10.2015 Propiverin Çift Yönlü Etki Mekanizmasına Sahiptir Propiverin nervus pelvicus un eferent nörotransmisyonunu baskılayarak antikolinerjik etki gösterir.

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

Karaciğer koruyucu DAHA İYİ DAHA SAĞLIKLI, DAHA İYİ VERİMLİ SÜRÜLER İÇİN HEPALYX

Karaciğer koruyucu DAHA İYİ DAHA SAĞLIKLI, DAHA İYİ VERİMLİ SÜRÜLER İÇİN HEPALYX Karaciğer koruyucu DAHA İYİ Karaciğer fonksiyonu Antioksidan aktivite Protein sentezi Anti-fibrotik aktivite Süt Verimi Süt Proteini Metabolik Sağlık Performans Bağışıklık Karlılık DAHA SAĞLIKLI, DAHA

Detaylı

SERBEST OKSİJEN RADİKALLERİ VE ANTİOKSİDANLAR

SERBEST OKSİJEN RADİKALLERİ VE ANTİOKSİDANLAR SERBEST OKSİJEN RADİKALLERİ VE ANTİOKSİDANLAR Yard.Doç.Dr Doç.Dr.. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ Tıp Fakültesi Biyokimya AD AYDIN-2000 1 Sunum Planı Oksijen, reaktif oksijen türleri (ROS) ve serbest radikaller

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

PARASETAMOL KULLANIMININ RAT KARACİĞER SERBEST RADİKAL METABOLİZMASI İLE İLİŞKİSİ: N- ASETİLSİSTEİN İN ETKİSİ

PARASETAMOL KULLANIMININ RAT KARACİĞER SERBEST RADİKAL METABOLİZMASI İLE İLİŞKİSİ: N- ASETİLSİSTEİN İN ETKİSİ T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI PARASETAMOL KULLANIMININ RAT KARACİĞER SERBEST RADİKAL METABOLİZMASI İLE İLİŞKİSİ: N- ASETİLSİSTEİN İN ETKİSİ Yüksek Lisans

Detaylı

İLAÇ ETKİNLİĞİ DİYETLE NASIL DÜZENLENİR? Doç. Dr. Aslı AKYOL MUTLU Hacettepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü

İLAÇ ETKİNLİĞİ DİYETLE NASIL DÜZENLENİR? Doç. Dr. Aslı AKYOL MUTLU Hacettepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü İLAÇ ETKİNLİĞİ DİYETLE NASIL DÜZENLENİR? Doç. Dr. Aslı AKYOL MUTLU Hacettepe Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü İDEAL FARMAKOLOJİK TEDAVİ * Etkilerin spesifik olması * Aynı düzeyde öngörülebilir

Detaylı

ELİT GÜREŞÇİLERDE BİR MAÇLIK MÜSABAKANIN ENOLAZ VE OKSİDAN/ANTİOKSİDAN DURUM ÜZERİNE ETKİLERİ

ELİT GÜREŞÇİLERDE BİR MAÇLIK MÜSABAKANIN ENOLAZ VE OKSİDAN/ANTİOKSİDAN DURUM ÜZERİNE ETKİLERİ THE EFFECTS OF ONE MATCH GAME ON ENOLASE AND OXIDANT/ANTIOXIDANT STATUS IN ELITE WRESTLERS ELİT GÜREŞÇİLERDE BİR MAÇLIK MÜSABAKANIN ENOLAZ VE OKSİDAN/ANTİOKSİDAN DURUM ÜZERİNE ETKİLERİ 1 Ökkeş Alpaslan

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA Zn Ve TOPLAM ANTİOKSİDAN KAPASİTESİ TAYİNİ DANIŞMANLAR. 29 Haziran-08 Temmuz MALATYA

PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA Zn Ve TOPLAM ANTİOKSİDAN KAPASİTESİ TAYİNİ DANIŞMANLAR. 29 Haziran-08 Temmuz MALATYA TÜBİTAK -BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, Kimya Mühendisliği- Biyomühendislik Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-3 (ÇALIŞTAY 2012) PEYNİR ALTI SUYU VE YOĞURT SUYUNDA

Detaylı

Ben deneysel hepatoloji ile uğraşmak istiyorum!

Ben deneysel hepatoloji ile uğraşmak istiyorum! Ben deneysel hepatoloji ile uğraşmak istiyorum! Dr Yücel Üstündağ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Gastroenteroloji Bilim Dalı Gerekenler Zaman Ekonomik güç-iyi bir laboratuvar

Detaylı

Handan Tanyıldızı 1, Nami Yeyin 2, Aslan Aygün 2, Mustafa Demir 2, Levent Kabasakal 2 1. İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Nükleer Fizik ABD 2

Handan Tanyıldızı 1, Nami Yeyin 2, Aslan Aygün 2, Mustafa Demir 2, Levent Kabasakal 2 1. İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Nükleer Fizik ABD 2 Yttrium-90 mikroküre tedavisinde radyasyon kaynaklı karaciğer hastalığı (RILD) analizi ve terapötik aktivite miktarı ile karaciğer fonksiyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi Handan Tanyıldızı 1, Nami

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN HERBİSİDLERİN YARATTIĞI BİYOKİMYASAL DEĞİŞİMLER VE TOPRAK MİKROORGANİZMALARININ ÜZERİNE ETKİSİ

ÖZEL EGE LİSESİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN HERBİSİDLERİN YARATTIĞI BİYOKİMYASAL DEĞİŞİMLER VE TOPRAK MİKROORGANİZMALARININ ÜZERİNE ETKİSİ ÖZEL EGE LİSESİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANILAN HERBİSİDLERİN YARATTIĞI BİYOKİMYASAL DEĞİŞİMLER VE TOPRAK MİKROORGANİZMALARININ ÜZERİNE ETKİSİ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Umut Can YAĞAN İZMİR 2006 İÇİNDEKİLER

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA HEMODİYALİZ ÖNCESİ OKSİDAN/ANTİOKSİDAN DURUMUN İNCELENMESİ

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA HEMODİYALİZ ÖNCESİ OKSİDAN/ANTİOKSİDAN DURUMUN İNCELENMESİ KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ HASTALARINDA HEMODİYALİZ ÖNCESİ OKSİDAN/ANTİOKSİDAN DURUMUN İNCELENMESİ 1 Selçuk AKIN, 1 Elif DEĞİRMEN, 2 Mustafa YAPRAK, 3 Mustafa YILDIRIM, 4 İhsan ÇETİN, 5 Ramazan DAYANAN,

Detaylı

Kas Yapıcı Amino Asit Preparatları. Muscle Builder Amino Ascids. Op. Dr. Mustafa Akgün www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun.

Kas Yapıcı Amino Asit Preparatları. Muscle Builder Amino Ascids. Op. Dr. Mustafa Akgün www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun. Kas Yapıcı Amino Asit Preparatları Muscle Builder Amino Ascids Op. Dr. Mustafa Akgün www.drmustafaakgun.com info@drmustafaakgun.com Super Amino Liquid Tek Fiyat 109,00 TL KDV, kargo dahil Ürün Analizi

Detaylı

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2 BÖBREK NAKLİ ALICILARINDA GLUTATYON S-TRANSFERAZ ENZİM POLİMORFİZMLERİNİN VE GSTT1 POLİMORFİZİMİNE KARŞI GELİŞEN ANTİKORLARIN ALLOGRAFT FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Lourdes. Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU

Lourdes. Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU Lourdes Serbest Radikallerle Savaşan SAĞLIK ve GENÇLİK DOLU SU Serbest Radikaller Yaşlanma sürecinin en önemli unsurlarından biri serbest radikallerin hücrelerimiz ve DNA mıza verdiği zararlardır. Serbest

Detaylı

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir

Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Doksorubisin uygulanan PARP-1 geni silinmiş farelerde FOXO transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonları spermatogenez sürecinde değişiklik gösterir Çiler Çelik-Özenci*, Nilay Kuşcu*, Nayçe Bektaş*, Ece

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad

Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri. Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad Parasetamol ve Salisilat Zehirlenmeleri Uzm. Dr. Yusuf Ali Altuncı Ege Ünv. Tıp Fak. Acil Tıp Ad Sunu planı Sunu hedefleri Olgu örnekleri Genel yaklaşım Spesifik tedavi yöntemleri Yatış taburculuk kriterleri

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler

«DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler «DM Patogenezinde unutulan riskler» Endokrin Bozucular & Çevresel Etkenler Dr. Özlem ÜSTAY TARÇIN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Başkent Üniversitesi İstanbul Hastanesi Endokrin Bozucular Endokrin

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Apoptoz, Hücre döngüsü, Kanser kök hücresi, Multiselüler tümör sferoid, Prostat,Trabectedin

Anahtar Kelimeler: Apoptoz, Hücre döngüsü, Kanser kök hücresi, Multiselüler tümör sferoid, Prostat,Trabectedin [PS14] Trabectedin in (Yondelis; ET-743) CD133+/ CD44+ İnsan Prostat Kanser Kök Hücresi Üzerindeki Etkilerinin İki Boyutlu (2D) ve Üç Boyutlu (3D) Sistemde İncelenmesi Eda Açıkgöz 1, Ümmü Güven 2, Fahriye

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi

Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Kırım Kongo Kanamalı Ateş hastalarında ağırlık ve ölüm riskinin tahmininde plazma cell-free DNA düzeyinin önemi Bakır M¹, Engin A¹, Kuşkucu MA², Bakır S³, Gündağ Ö¹, Midilli K² Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE ETKİSİ

DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE ETKİSİ T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI VİH-YL 2007 0002 DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

VİTAMİN E VE SELENYUM'UN DİETİL NİKROZAMİN HEPATO TOKSİSİTESİNE KARŞI ETKİLERİ. Deniz ERBAŞ* Afitap ANIL** Şebnem KÖSEBALABAN*** GİRİŞ

VİTAMİN E VE SELENYUM'UN DİETİL NİKROZAMİN HEPATO TOKSİSİTESİNE KARŞI ETKİLERİ. Deniz ERBAŞ* Afitap ANIL** Şebnem KÖSEBALABAN*** GİRİŞ G.Ü. Dişhek. Pak. Der. Cilt VI, Sayı 1, Sayfa 9-14, 1989 VİTAMİN E VE SELENYUM'UN DİETİL NİKROZAMİN HEPATO TOKSİSİTESİNE KARŞI ETKİLERİ Deniz ERBAŞ* Afitap ANIL** Şebnem KÖSEBALABAN*** GİRİŞ Gama Glutamil

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K

ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ. Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K ECZACILIK FAKÜLTESİ TOKSİKOLOJİ PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Şahan SAYGI, sahan.saygi@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ Dersin Kodu Dersin Adı Z/S T U K ETKS 600 Uzmanlık Alan Dersi Z 4 0 4 ETKS 601

Detaylı

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi Prof. Dr. Esat Orhon DNA kırıklarının nedeni nedir? Unpaired Electrons Serbest radikal nedir? Çift oluşturamamış, tek kalmış elektron veya elektronlar içeren atomlar

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Ceyhan HACIOĞLU, Elif ÖZTETİK. Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü ESKİŞEHİR

Ceyhan HACIOĞLU, Elif ÖZTETİK. Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü ESKİŞEHİR Ceyhan HACIOĞLU, Elif ÖZTETİK Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü ESKİŞEHİR GÜNÜMÜZDE, GİRİŞ Endüstriyel faaliyetler, yanlış yapılan tarımsal uygulamalar, trafik yoğunluğu ve doğal ortamlarda

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Yeni esil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Dr FATİH ALGI falgi@comu.edu.tr Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Organik Malzeme Laboratuvarı (LOM) 25.01-02.02.2014 1 Sensör

Detaylı

BİYOLOJİK AJANLARIN DİĞER İLAÇLARLA ETKİLEŞİMLERİ. Mustafa ÖZGÜROĞLU Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı

BİYOLOJİK AJANLARIN DİĞER İLAÇLARLA ETKİLEŞİMLERİ. Mustafa ÖZGÜROĞLU Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı BİYOLOJİK AJANLARIN DİĞER İLAÇLARLA ETKİLEŞİMLERİ Mustafa ÖZGÜROĞLU Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı İki ilaç etkileşime girdiği zaman ne tür ürünle karşımıza gelebilirler? Pozitif etkileşim

Detaylı

Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı, Isparta 2

Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı, Isparta 2 DEĞİŞİK DOZLARDAKİ ASETAMİNOFENİN KARACİĞER NİTRİK OKSİT SENTAZ ENZİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İMMÜNOHİSTOKİMYASAL VE BİYOKİMYASAL YÖNTEMLER KULLANILARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ahmet Koçak, Prof. Dr. Alpaslan

Detaylı

Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Oksidatif Stres Parametrelerinin Değerlendirilmesi

Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Oksidatif Stres Parametrelerinin Değerlendirilmesi İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 2011;12(4):175-180 doi: 10.5505/1304.8503.2011.28199 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Kronik Viral Hepatitli Hastalarda Oksidatif Stres Parametrelerinin Değerlendirilmesi

Detaylı

Pediatrik Nörolojik modeller

Pediatrik Nörolojik modeller Pediatrik Nörolojik modeller Prof. Dr. Semra Hız Kurul Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Çocuk Nörolojisi BD Pediatrik Nörolojik modeller Migren Modeli Epilepsi Modeli

Detaylı

Kiwano (cucumis metuliferus) bitkisindeki peroksidaz enzimleri üzerine amino asit etkisinin incelenmesi

Kiwano (cucumis metuliferus) bitkisindeki peroksidaz enzimleri üzerine amino asit etkisinin incelenmesi SAÜ. Fen Bil. Der. 18. Cilt, 2. Sayı, s. 105-109, 2014 SAU J. Sci. Vol 18, No 2, p. 105-109, 2014 Kiwano (cucumis metuliferus) bitkisindeki peroksidaz enzimleri üzerine amino etkisinin incelenmesi Zeynep

Detaylı

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA ESER ELEMENTLER İnsan vücudunda en yüksek oranda bulunan element oksijendir. İkincisi ise karbondur. İnsan vücudunun kütlesinin %99 u sadece 6 elementten meydana gelir. Bunlar:

Detaylı

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler)

PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU. ve REGÜLASYONU. (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) PROKARYOTLARDA GEN EKSPRESYONU ve REGÜLASYONU (Genlerin Gen Ürünlerine Dönüşümünü Kontrol Eden Süreçler) Nihal EYVAZ (050559015) Şerife OKAY (050559025) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi Gen

Detaylı

Hd 50. Hidrojen Molekülleri. Hidrojen bakımından zengin alkali su. Gerekli mineral takviyeleri. Üstün antioksidan etkisi

Hd 50. Hidrojen Molekülleri. Hidrojen bakımından zengin alkali su. Gerekli mineral takviyeleri. Üstün antioksidan etkisi Hd 50 Hidrojen Molekülleri Hidrojen bakımından zengin alkali su Üstün antioksidan etkisi Gerekli mineral takviyeleri Dayanıklı ve mükemmel performans Hidrojen molekülleri doğal ortamda bulunur, basit yapıdadır

Detaylı

Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ * Bu çalışma Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Proje Başkanlığı

Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ * Bu çalışma Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Proje Başkanlığı Kıvanç IRAK 1, Nihat MERT 2, Handan MERT 2, Nesrullah AYŞİN 3 1 Siirt Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı, SİİRT 2 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyokimya Anabilim

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

HÜCRE YAŞLANMASI Prof.Dr. T. Ulutin

HÜCRE YAŞLANMASI Prof.Dr. T. Ulutin HÜCRE YAŞLANMASI Prof.Dr. T. Ulutin HÜCRE YAŞLANMASI Hücrenin biyosentez mekanizmalarındaki hatalar toplamıdır Hücresel metabolizmanın yavaşlaması sonucu geri dönüşü olmayan olaylar toplamıdır Yaşlılık

Detaylı

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II Doç Dr. Nurzen SEZGİN bstrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate

Detaylı

ÇİSEM İLGİN ( ) LÜTFİYE ALAÇAM ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ ÜNİVERSİTESİ

ÇİSEM İLGİN ( ) LÜTFİYE ALAÇAM ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ ÜNİVERSİTESİ HAZIRLAYLANLAR ÇİSEM İLGİN (040559015) LÜTFİYE ALAÇAM (040559003) ZEYNEP HALICI (040559014) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ ÜNİVERSİTESİ 1 TRANSAMİNAZLAR Transaminazlar veya Aminotransferazlar

Detaylı

Conjugated Linoleic Acid

Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid Conjugated Linoleic Acid (CLA) GENEL BAKIŞ Konjuge linoleik l ik asit bir omega-6 esansiyel yağğ asidi olan linoleik asit (LA) in 28 geometrik ve pozisyonel izomerlerini kapsar.

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

AKADEMİK PERSONEL CV FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ:

AKADEMİK PERSONEL CV FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ: FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ: 5.1. BÖLÜM: Eczacılık Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı Başkanlığı 5.2.

Detaylı

Ateroskleroz ve Endotel Disfonksiyonu. Prof. Dr. Zeliha KERRY Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi

Ateroskleroz ve Endotel Disfonksiyonu. Prof. Dr. Zeliha KERRY Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Ateroskleroz ve Endotel Disfonksiyonu Prof. Dr. Zeliha KERRY Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi 1 2 3 4 5 Oksidatif stres İntimal hiperplazi LOX-1 reseptörü İntimal hiperplazi Perkütanöz transluminal

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Güldal MEHMETÇİK, gmehmetcik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ EBM 600 Uzmanlık Alanı Dersi Z 4 0 4 EBM 601 Biyokimya I S 3 0 3 EBM 602 Biyokimya I Laboratuvar S 0 3 1 EBM

Detaylı

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi Kolistin ilişkili nefrotoksisite oranları ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi DR. FATİH TEMOÇİN Fatih TEMOÇİN, Meryem DEMİRELLİ, Cemal BULUT, Necla Eren TÜLEK, Günay Tuncer ERTEM, Fatma Şebnem ERDİNÇ

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Sitrik Asit Döngüsü. (Trikarboksilik Asit Döngüsü, Krebs Döngüsü)

Sitrik Asit Döngüsü. (Trikarboksilik Asit Döngüsü, Krebs Döngüsü) Sitrik Asit Döngüsü (Trikarboksilik Asit Döngüsü, Krebs Döngüsü) Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş hamdiogus@gmail.com Yakın Doğu Ünversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Le>oşa, KKTC Sir Hans

Detaylı

TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ

TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ Dr.Hakan BOZKUŞ VKV Amerikan Hastanesi, Nöroşirurji Bölümü Omurilik Hasarı Birincil hasar İkincil hasar Sistemik değişiklikler (bradikardi, hipotansiyon,

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

Selin AKYÜZ, Berkan KARABUĞA, Ekin KONCA, DoğuĢcan KURULAR, Özer TUÇ

Selin AKYÜZ, Berkan KARABUĞA, Ekin KONCA, DoğuĢcan KURULAR, Özer TUÇ OZON TERAPİ PARASETAMOL HEPATOTOKSİSİTESİNİN ÖNLENMESİNDE DOST MU, DÜŞMAN MI? Selin AKYÜZ, Berkan KARABUĞA, Ekin KONCA, DoğuĢcan KURULAR, Özer TUÇ Danışman: Yrd. Doç. Dr. Tolga ReĢat AYDOS ÖZET ÇalıĢmanın

Detaylı

TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI

TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI LİSANSÜSTÜ DERS PROGRAMI SAĞLIK BİLİMLERİ ENSİTÜSÜ İ Yüksek Lisans Programı SZR 101 Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders (T+ U) 2+2 3 6 AD SZR 103 Akılcı İlaç Kullanımı 2+0

Detaylı

ARI ÜRÜNLERİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

ARI ÜRÜNLERİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ ARI ÜRÜNLERİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ PROF.DR.OĞUZ ÖZTÜRK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DENEYSEL TIP ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ (DETAE) MOLEKÜLER TIP ANABİLİM DALI Bal ve Diğer Arı Ürünleri ile Sağlıklı Yaşam Platformu

Detaylı

PROJE SONUÇ RAPORU. Proje No: BAP -SÜF YB (AÖ)

PROJE SONUÇ RAPORU. Proje No: BAP -SÜF YB (AÖ) TC MERSİN ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİ PROJE SONUÇ RAPORU Proje No: BAP -SÜF YB (AÖ) 2009-6 Belirli Oranlarda Nükleotid Katkılı Yemlerle Beslenen Alabalıklarda (Onchorynchus mykiss

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi?

2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru yanıt hayır olabilir mi? ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE FARMAKODİNAMİK FARKLILIKLAR 17.12.2004 ANKARA Prof.Dr. Aydın Erenmemişoğlu ÇOCUKLARDA İLAÇ KULLANIMINDA FARMAKOKİNETİK VE 2x2=4 her koşulda doğru mudur? doğru

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı