Okside LDL Reseptörü-1 (LOX-1) ve Kardiyovasküler Hastalıklarla İlişkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Okside LDL Reseptörü-1 (LOX-1) ve Kardiyovasküler Hastalıklarla İlişkisi"

Transkript

1 DERLEME T A D LOX-1 ve Kardiyovasküler Hastalıklar Okside LDL Reseptörü-1 (LOX-1) ve Kardiyovasküler Hastalıklarla İlişkisi The Role of Oxidized LDL Receptor-1 and Its Association with Cardiovascular Diseases Özlem Kurnaz, Hülya Yılmaz Aydoğan İstanbul Üniversitesi, Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü, Moleküler Tıp Anabilim Dalı, İstanbul Özet Kardiyovasküler hastalıkların patofizyolojisinde çok önemli yer tutan aterojenezin geleneksel risk faktörlerine günümüzde okside LDL nin yüksek plazma ve doku düzeyleri de eklenmiştir. Okside LDL nin pro-inflamatuar genlerin ekspresyonunu arttırarak damar duvarına monosit girişine ve vasküler endotel hücrelerinde fonksiyon bozukluğuna neden olduğu gösterilmiştir. Akut Miyokard infarktüsü (AMİ) ve koroner arter hastalığı (KAH) gibi bazı patolojik durumlarda okside LDL düzeyinin arttığı bildirilmiştir. Okside LDL nin bu aktivitesi çöpçü reseptörler olarak adlandırılan bir reseptör ailesi tarafından düzenlenir. İlk olarak Sawamura ve ark de endotel hücrelerinde okside LDL için başlıca reseptörün LOX 1 olduğunu tanımlamışlardır. Bu reseptör okside LDL nin endotel hücrelerine bağlanma, internalize olma ve yıkılımından sorumlu önemli bir molekül olarak kabul edilmektedir. LOX-1 in büyük arterlerin endotel hücreleri, makrofajlar, vasküler düz kas hücreleri, monositler, trombositler ve fibroblastlarda da eksprese edildiği ve okside LDL ye bağlandığı gösterilmiştir. LOX-1 in KAH riskini etkilediği mekanizma henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu nedenle LOX-1 reseptörü, aterosklerozun en önemli etmeni olan okside LDL nin reseptörü olması ve okside LDL metabolizmasında direkt etkisi ile ateroskleroz ve ilişkili hastalıklarda hedef gen ve protein olarak araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Lektin benzeri okside LDL reseptörü-1, LDL oksidasyonu, kardiyovasküler hastalıklar Abstract High plasma and tissue levels of oxidized LDL are added to traditional risk factors of atherosclerosis that is important in pathophysiology of cardiovascular disease. It is shown oxidized LDL gives rise to dysfunction of vascular endothelial cells and enables the monocytes entry to vessel wall by increasing proinflammatory genes expression. It is reported that oxidized LDL levels increased in pathological conditions such as Acute Myocardial Infarct and coronary artery disease. This activity of oxidized LDL is regulated by a receptor family called scavenger receptors. Lectin like oxidized LDL receptor-1 was firstly described as the main receptor for oxidized LDL in endothelial cells by Sawamura et al. in This receptor is considered to be a crucial molecule for binding, internalization and degradation of oxidized LDL. Lectin like oxidized LDL receptor-1 is expressed in arterial endothelial cells, macrophages, vascular smooth muscle cells, monocytes, platelets and fibroblasts. The mechanism of Lectin like oxidized LDL receptor-1 affects the CAD risk is still unclear. So that, Lectin like oxidized LDL receptor-1 attracts the attention of researchers for the atherosclerosis and related diseases as a target gene and protein due to be a receptor for oxidized LDL and its direct effect on oxidized LDL metabolism. Key Words: Lectin like oxidized LDL receptor-1, LDL oxidation, cardiovascular disease Yazışma Adresi: Doç. Dr. Hülya Yılmaz Aydoğan İstanbul Üniversitesi, Deneysel Tıp Araştırmaları Enstitüsü Moleküler Tıp Anabilim Dalı, Vakıf Gureba Cad Çapa/İstanbul Tel: Kardiyovasküler hastalıkların patofizyolojisinde çok önemli yer tutan aterojenez, büyük arterlerde plazma lipidlerinin, fibröz dokuların ve çoğunlukla makrofajlar, düz kas hücreleri ve lenfositlerin yer aldığı hücre komponentlerinin birikimiyle karakterizedir. Aterojenezin geleneksel risk Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

2 Kurnaz ve Aydoğan faktörlerine (yaş, cinsiyet, diabetes mellitus, hiperkolesterolemi ve sigara kullanımı) okside LDL nin yüksek plazma ve doku düzeyleri de eklenmiştir. Akut Miyokard infarktüsü (AMİ) ve koroner arter hastalığı (KAH) gibi bazı patolojik durumlarda okside LDL düzeyi artış göstermektedir. Okside LDL nin pro-inflamatuar genlerin ekspresyonunu arttırarak damar duvarına monosit girişine ve vasküler endotel hücrelerinde fonksiyon bozukluğuna neden olduğu, ayrıca makrofajların köpük hücrelerine dönüşümünde de rol oynadığı bildirilmiştir. Okside LDL nitrik oksit (NO) üretimini engelleyerek endotel fonksiyon bozukluğuna katkıda bulunmaktadır. Aynı zamanda endotel lökosit adezyon molekülleri ve düz kas büyüme faktörleri gibi proaterojenik genleri indüklemektedir (1). Okside LDL nin bu aktivitesi çöpçü reseptörler olarak adlandırılan bir reseptör ailesi tarafından düzenlenir (1-4). İlk olarak Sawamura ve ark. tarafından tanımlanan bu reseptör okside LDL nin endotel hücrelerine bağlanma, internalize olma ve yıkılımından sorumlu önemli bir molekül olarak kabul edilmektedir. LOX-1 in büyük arterlerin endotel hücreleri, makrofajlar, vasküler düz kas hücreleri, monositler, trombositler ve fibroblastlarda da eksprese edildiği ve okside LDL ye bağlandığı gösterilmiştir (1, 5-7). LOX-1 ve okside LDL etkileşiminin endotel hücrelerinde transkripsiyon faktör NF-κB nin aktivasyonu (8, 9), monosit kemoatraktan protein-1 (MCP-1) sentezinin arttırılması (8, 10), hücre içi NO düzeyinin azalması (8, 11) gibi çeşitli hücresel olaylara yol açarak kardiyovasküler olayların başlangıcını tetikleyebildiği veya ateroskleroz gelişimini hızlandırabildiği savunulmaktadır (8). Okside LDL reseptörü-1 (OLR 1) olarak ta bilinen LOX 1 geni kromozom 12p13.1-p12.3 te haritalanmıştır. LOX 1 40 kda luk öncül protein olarak sentezlenmekte ve dört işlevsel bölgeden oluşmaktadır: C-terminalde ekstrasellüler lektin benzeri işlevsel bölge, bağlayıcı boyun işlevsel bölgesi, transmembran işlevsel bölge ve N-terminal sitoplazmik işlevsel bölge (12). Son çalışmalarda karbonhidrat tanıma işlevsel bölgesi (KTD) nin okside LDL nin bağlanması için fonksiyonel işlevsel bölge olduğu önerilmiş (13) ve proteinin hücre yüzeyine lokalizasyonu ve ligand bağlaması için KTD inde yer alan esansiyel kalıntılar tanımlanmıştır (14). LOX-1 geninde intron 4, 5 ve 3 UTR bölgesinde yer alan yedi polimorfizm tanımlanmıştır. Bunlar arasında en çok K167N, 3 UTR 188 C/T, IVS4-14A/G ve IVS4-73C/T polimorfizmleri araştırılmıştır (15, 16). LDL Modifikasyonları ve Ateroskleroz Aterosklerozun başlangıcında başlıca monosit/ makrofajların düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) i bünyelerine almalarıyla oluşan köpük hücrelerinin subendotelyal birikimi önemlidir. İntrasellüler kolesterol seviyelerinin artması LDL reseptörlerinin sayısının azalmasına neden olurken (down-regülasyon), in vitro ortamda makrofajların LDL ile inkübasyonu köpük hücresi üretmemektedir. Aksine, makrofajlar kimyasal olarak modifiye olmuş LDL leri hücre içi kolesterol seviyelerine tepkisiz olan çöpçü (scavenger) reseptörler aracılığıyla alarak biriktirme eğilimindedirler (17). Plazmanın yüksek antioksidan içeriği nedeniyle, LDL oksidasyonu esas olarak endotel hücreler ve aktif lökositler tarafından fazla miktarda reaktif oksijen türlerinin (ROT) üretildiği arter duvarı subendotelyal alanında meydana gelir (18, 19). Lipid peroksidasyonunun gözlendiği başlıca hücre tipleri doku makrofajları, endotel ve düz kas hücreleridir (18). Patolojik koşullarda damar dokularında biriken LDL kümeleri süperoksit (O - 2 ), hidrojen peroksit (H 2 O 2 ), hidroksil radikallerini (OH. ) içeren reaktif oksijen radikalleri tarafından nükleofilik atak ile hızlı bir şekilde modifiye olarak okside LDL ye dönüşürler (20,21). LDL Oksidasyon Mekanizmaları Radikal aracılı ya da lipoksijenaz, fosfolipaz aracılı in vitro LDL oksidasyonu üç fazda oluşur: 1) Başlangıç gecikme (Lag) fazında endojen olarak oluşan LDL, antioksidanlar tarafından yok edilmektedir. 2) Yayılma (Progresyon) fazında doymamış yağ asitleri lipid hidroperoksitlerine okside olmaktadır. 3) Ayrışma (Dekompozisyon) fazında lipid hidroperoksitleri reaktif aldehitlere (örneğin, MDA ve 4-hidroksinonenal) dönüştürülmektedir (17, 18). LDL oksidasyonu ile reaktif lizin ε-amino gruplarının sayısı artmakta ve bu gruplar doymamış yağ asitlerinin peroksidasyonu ile oluşan aldehitlerle reaksiyona girmektedir (22). Bu aldehitler apolipoprotein B- 100 de yer alan bazı lizin kalıntılarının ε-amino grupları ile reaksiyona girerek schiff bazı oluşturmakta ve LDL yi daha negatif yüklü hale getirmektedir (17, 23). Oluşan tablo LDL nin, LDL reseptörüne ilgisinin azalması ve çöpçü reseptörlerine ilgisinin artmasıyla sonuçlanmaktadır (Şekil 1) (17, 22). Aterotrombozda okside LDL nin potansiyel aktif rolü Oksidasyonun erken fazlarında, orta derecede LDL oksidasyonu subendotelyal aralıkta minimal modifiye LDL (MM-LDL) oluşumuyla Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

3 LOX-1 ve Kardiyovasküler Hastalıklar DERLEME Tablo 1. LOX-1 ekspresyonunu düzenleyen faktörler (28) İnflamatuar sitokinler Oksidatif stres Kimyasallar Patolojik koşullar Biyolojik faktörler Fiziksel hareket İndükleyen faktörler TNF-α; İnterlökin-1α; Lipopolisakkarit, Anjiyotensin II, İnterlökin-1β; İnterferon-γ Transforme edici Büyüme Faktörü- β; Forbol 12-miristat 13- asetat; Endotelin-1; Heparin bağlaycı EGF benzeri büyüme faktörü Süperoksit anyonları, homosistein, Lizofosfotidilkolin, 8-iso-prostaglandin F 2α ileri glikozile son ürünler (AGE), okside LDL Asimetrik dimetil arjinin, glukoz, L-arginin, Norepinefrin, Forskolin, Dibutiril, siklik AMP, Histamin, Doxorubicin, Linoleik asit Ateroskleroz, Hipertansiyon, Hiperlipidemi, Diabetes Mellitus, Nitrik oksit eksikliği, Hiperkolesterolemi, İskemi-reperfüzyon, Herpes simplex virus I, Chlamydia pneumonia Akışkan gerilim mekanik stresi, siklik tensil gerilim yükü İnhibitor faktörler Anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri, Betaxolol, Aspirin, Süperoksit dismutaz, PPARγ aktivatörleri, Statinler, Amlodipine, Manidipin, Pioglitazone TNF-α: Tümör nekroz faktör- α, AMP: Adenozin monofosfat, PPARγ: peroksizom proliferatör aktive edici reseptör γ. Şekil 1. LDL nin hücre içine alınması yavaş olduğu ve reseptörünün sayısı azaltıldığı için köpük hücre oluşumunu etkileyemez. Asetile LDL ve okside LDL nin hücre içine alınması hızlı olduğu ve hücresel kolesterolde artışa cevap olarak çöpçü reseptörlerinin sayısı azalmadığı için köpük hücre oluşumunu (makrofajlarda kolesterol birikim) indükler (24). sonuçlanmaktadır. MM-LDL, monositlerin bölgeye yapışmasını uyaran adezyon moleküllerini eksprese etmeleri ve MCP-1 ile makrofaj koloni uyarıcı faktör (M-CSF) salgılaması için endotelyumu indüklemektedir (17, 25). Endotel hücresinde lökosit adezyon molekülü-1 (ELAM-1 veya P-selektin) ve vasküler hücre adezyon molekülü-1 (VCAM-1) monosit ve lenfositlerin bağlanmasına aracı olurken, hücre içi adezyon molekülü-1 (ICAM-1) monositlerin, nötrofillerin ve lenfositlerin adezyonunu ilerletmektedir (17). Süperoksit bağımlı ELAM-1 uyarımı in vivo okside LDL ile lökosit adezyonuna aracılık etmektedir (26). Monositlerin endotele yapıştıktan sonra intimaya nasıl göç ettikleri tam olarak aydınlığa kavuşturulamamıştır. Buna karşın, endotel hücreleri, düz kas hücreleri ve makrofajların okside LDL ile indüklenen MCP-1 gibi spesifik kemoatraktanları salgıladıkları kabul edilmektedir (17, 27). Okside LDL ile endotel hücrelerin aktivasyonu kemoatraktan faktörlerin ve adezyon moleküllerinin yanı sıra makrofajların çoğalmasını ve farklılaşmasını uyaran granülosit/monosit koloni uyarıcı faktör (GM-CSF) ve M-CSF salınmasına neden olur. M-CSF, okside LDL alımı ve köpük hücre oluşumunun artmasıyla sonuçlanan makrofajların yüzeyindeki çöpçü reseptörlerin ekspresyonunu indüklemektedir (17, 27). Okside LDL, düz kas hücreleri ve makrofajlardaki trombosit kökenli büyüme faktörünün (PDGF) indüksiyonu ile düz kas hücre göçünü ve endotel hücrelerindeki temel fibroblast büyüme faktörünün (bfgf) indüksiyonu ile düz kas hücrelerinin çoğalmasını arttırır. bfgf tarafından indüklenen düz kas hücrelerinin yüzeyindeki çöpçü reseptörlerin ekspresyonu okside LDL nin endositozuna ve sonrasında düz kas köpük hücresi oluşumuna neden olduğu bildirilmiştir (17, 18). Lektin Benzeri Okside LDL Reseptörü 1 Lektin benzeri okside LDL reseptörü 1 (LOX 1) ilk olarak 1997 yılında Sawamura tarafından sığır aortik endotel hücrelerinden köken alan komplementer DNA ekspresyonu kütüphanesi kullanılarak keşfedilmiştir (15, 28-30). LOX 1, insan koroner arterlerinde okside LDL reseptörü için tek sınıftır ve E sınıfı çöpçü reseptörlerden olup diğer çöpçü reseptör sınıflarından farklı yapıdadır (31). Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

4 Kurnaz ve Aydoğan Şekil 2. İnsan LOX 1 yapısının şematik modeli. Potansiyel N-glikozilasyon bölgesi yıldızlarla gösterilmiştir. Üç disülfid bağının pozisyonu köşeli parantezlerle gösterilmiştir. İnce çizgili oklar çözünebilir LOX-1 in salındığı zara bağlı LOX-1 in iki yıkım bölgesini göstermektedir. Kalın çizgili oklar aminoasitlerin pozitif yük kümeleriyle Okside LDL nin kabul edilen iki bağlanma bölgesin göstermektedir. Numaralar aminoasitlerin seri numaralarıdır. SD: sitoplazmik işlevsel bölge; TM: transmembran bölge; CTLD: C-tipi lektin benzeri bölge (28). LOX 1 Protein Yapısı ve Fonksiyonu İnsan LOX 1 proteini yapısal olarak 26 aminoasitlik hidrofobik bölge ile ayrılan kısa intrasellüler N-terminal hidrofilik ve uzun ekstrasellüler C-terminal hidrofilik bölgeli C tipi lektin ailesine ait olan 50 kda luk 237 aminoasitten oluşan bir tip II zar proteinidir (28, 32, 33). LOX 1 proteininde dört bölge tanımlanmıştır: N terminal sitoplazmik bölge, transmembran bölgesi, boyun bölgesi ve C terminal lektin benzeri bölge (Şekil 2) (15, 28, 32). LOX 1 proteini ayrıca iki potansiyel N-glikozilasyon bölgesi, üç disülfid bağı ve çözünebilir LOX-1 in (slox 1) salındığı LOX 1 bağlı zarın iki yıkım bölgesini içerir (28). Lektin homoloğu bölgede üç disülfid bağından oluşan (33) altı sistein tekrarları bulunmuştur (28). Lektin benzeri bölge özellikle altı sistein kalıntısı şeklinde türler boyunca korunmuştur. Bu onun ligand bağlayıcı bölge olması ve internalizasyon ile fagositoz süreçlerinin başlatıcısı gibi fonksiyonuyla uyumludur. Lektin işlevsel bölgesi ligand tanıyan bölgedir ve ligand bağlama için boyun bölgesinin fonksiyonu bulunmamaktadır (13, 15, 28, 32). Mutajenez çalışmalarında, karbonhidrat tanıyan bölgedeki dizi ve kalıntıların proteinlerin hücre yüzey lokalizasyonu ve ligand bağlaması için önemli olduğu gösterilmiştir. Hücre yüzey lokalizasyonunun varlığı LOX-1 in sitoplazmik jukstamembran bölgesindeki pozitif yüklü motiflerin varlığına bağlıdır (1, 15, 32). Zincir arası disülfid bağlarındaki altı sistein ve C-terminal dizilerin hepsi (KANLRAQ) LOX-1 in doğru katlanması, işlenmesi ve taşınması için gerekmektedir. C-terminalin sonundaki on kalıntının ( ) delesyonu ya da 262. veya 263. pozisyondaki lizinin alanin ile yer değiştirmesi bağlanma aktivitesinin zayıflaması veya bozulmasına neden olmaktadır. LOX-1 in ligandlarına bağlanma aktivitesi negatif yüklü ligandların pozitif yüklü kalıntılarla interaksiyonuna bağlıdır (28). Son zamanlarda LOX-1 in kristal protein yapısı ve okside LDL yi tanıma mekanizması araştırılmıştır. LOX-1 in ekstrasellüler C-tipi lektin benzeri bölgesi, LOX-1 in apolar ucunun karşısında sert, diyagonal olarak uzanan altı temel aminoasit ile birlikte kalp şeklinde bir homodimer (15, 28, 34); molekülün içine doğru uzanan merkezi bir hidrofobik tünel ve her açılmada tünelin yanında yer alan 12 yüklü kalıntının elektrostatik olarak nötral parçasından oluşmaktadır (28). Moleküler kütledeki farklılık ekstrasellüler C-terminal bölgesindeki dört potansiyel N-glikozilasyon bölgesindeki karbonhidrat zincirlerinin eklenmesiyle oluşmaktadır. 40 kda luk bir öncül protein olarak sentezlenen LOX 1 proteini, N bağlı yüksek mannoz karbonhidrat zincirleri eklendikten sonra daha fazla glikozile olarak 40 dakika içinde 48 kda luk olgun forma ulaşmaktadır. N-bağlı şeker zincirleri ko-translasyonel ve post-translasyonel süreçten sorumludur (28). Ayrıca N-bağlı karbonhidrat modifikasyonları hem LOX-1 in hücre yüzeyine transportunu hem de okside LDL için bağlanma afinitesini etkileyebilmektedir (28, 32). Olgun LOX 1 hücre dışı işlevsel bölgesinin jukstramembran bölgesinde bilinmeyen proteazlarla 2 farklı bölgede yıkılabilmektedir ve 35 kda luk protein olan çözünebilir formuna dönüşebilmektedir (15, 28, 32). Bu iki yıkım bölgesi Arg(86)- Ser(87) ve Lys(89)- Ser(90) arasındadır (28). LOX-1 Gen Yapısı İnsan LOX 1 (OLR1) geni yaklaşık 7000 baz çifti uzunluğunda (15) 5 intron ile ayrılmış 6 ekzon içerir (1, 15). Ekzon 1, 5 - kodlanmayan bölge ve sitoplazmik işlevsel bölgenin bir bölümünü, ekzon 2 sitoplazmik işlevsel bölgenin kalan kısmını ve transmembran işlevsel bölgesini, ekzon 3 boyun bölgesini, ekzon 4 6 ise lektin işlevsel bölgesini ve 3 -kodlanmayan (3 UTR) bölgeyi kodlamaktadır (15, 32). LOX 1 geninin 5 flanking bölgesinin proksimal bölümünde TATA ve CAAT kutuları bulunmaktadır. TATA kutusu (TATTTAAA) - 29bç de ve CAAT kutusu (CCAAT) -99bç de lokalizedir. Bu elemanların varlığı LOX-1 in Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

5 LOX-1 ve Kardiyovasküler Hastalıklar DERLEME housekeeping gen (esas olarak eksprese edilen, sürekli açık olan gen) olmadığını fakat indüklenebilir düzenlenmiş gen olduğunu desteklemektedir (12). LOX 1 geninin 3 ucunda, ekzon 6 poliadenilasyon sinyali (AATAAA) yer almaktadır. PoliA mrna nın AATAAA motifinden 23 bç aşağısında LOX-1 e bağlanmaktadır (12). Lox-1 in Patofizyolojik Rolü LOX-1 ve Ateroskleroz LOX 1 ve ateroskleroz arasındaki yakın ilişki pek çok çalışmayla desteklenmiştir. İlk olarak, okside LDL ateroskleroz patojenezinde önemli bir rol oynamaktadır. LOX-1 okside LDL için başlıca reseptör olarak, okside LDL nin toksik etkilerinin çoğuna aracılık etmektedir (28, 35). İkinci olarak, LOX-1, ateroskleroz hastalığının yerleştiği yerler olan büyük arterlerde (aortik, karotis, torasik, koroner arterler ve venler) in vivo olarak yüksek seviyelerde eksprese edilmektedir. LOX-1 ateroskleroz gelişiminde en önemli üç hücre olan makrofajlarda, vasküler düz kas hücreleri (VDKH) ve damar endotel hücrelerinde eksprese edilmektedir (14, 28, 36). Üçüncü olarak, deneysel hayvan ve insan modellerinde aterosklerotik lezyonlarda LOX 1 ekspresyonunun arttığı gösterilmiştir. Ateroskleroz gelişmemiş aortada LOX 1 ekspresyonu saptanamazken, erken aterosklerotik lezyonlar bulunan karotis arterlerinin endotel hücrelerindeki LOX 1 ekspresyonu ileri aterosklerotik lezyonların bulunduğu hücrelerden daha sıklıkla pozitiftir. Ayrıca ilerlemiş lezyonların intimal yeni damarlanmasında yer alan endotel hücreler LOX 1 eksprese edebilmektedir. İlerlemiş aterosklerotik plağın intimasındaki makrofajlar ve VDKH LOX-1 in aterosklerozun erken devresinde rol oynayabileceğini desteklemektedir (28, 37). Dördüncü olarak, LOX 1 sentezinin veya düzeyinin artması aterosklerozdaki bir seri patofizyolojik etkilere aracılık etmektedir. LOX -1 trombosit endotelyum etkileşimine aracılık eden bir hücre-adezyon molekülü gibi fonksiyon görmektedir ve LOX-1 in aterosklerozu başlangıcında inflamasyonu indükleyen endotoksin ile ilişkisi bulunmaktadır (28, 38). LOX 1 ekspresyonu Bax ekspresyonu ile birlikte in vivo insan aterosklerotik plağın rüptüre eğilimli omuz bölgesinde iyi lokalize olmuştur. Bax/Bcl-2 nin modüle edilmesi veya Bcl2 ve c-iap 1 gibi antiapoptotik proteinlerin ekspresyonunun azalması sonucu okside LDL ile indüklenmiş apoptozda önemli bir rol oynamaktadır (28, 39). Beşinci olarak, bazı anti-ateroskleroz ilaçları, örneğin statinler, ateroskleroz ile ilişkili faktörler tarafından indüklenen LOX 1 artışını inhibe etmektedirler. Statinler ayrıca okside LDL aracılı LOX-1 ekspresyonunu, okside LDL alınımını, adezyon molekül ekspresyonunu ve enos un azaltılmasını inhibe etmektedirler. Bu nedenle, LOX 1 ekspresyonunun inhibisyonu kardiyovasküler hastalıklarda statinlerin yararlı etkilerinden biri olabilmektedir (40). Ek olarak en son araştırmaların sonuçları LOX-1 in in vivo aterosklerotik plağın destabilizasyonunda yer aldığını göstermektedir (28). LOX 1 ve İskemi-reperfüzyon, Miyokardiyal İnfarktüs LOX 1 ekspresyonu miyokardiyal iskemireperfüzyonu için örneklendirilmiş anestezi edilmiş sıçanlarda gözlemlenmiştir. Sıçanların LOX 1 antikoru ile tedavi edilmesi LOX-1 in iskemireperfüzyonla indüklenmiş artışını, apoptozu, lipid peroksidasyonunu ve iskemi-reperfüzyon tarafından indüklenmiş miyokard infarktüsünün boyutunda azalmayı engellemektedir. Ayrıca LOX 1 antikor tedavisi ile sol ventrikül fonksiyonunda iyileşme elde edilmiştir (28, 41). Miyokard infarktüsü geçirmiş hastalarda LOX-1 K167N (501C veya 167N) alleli sağlıklı bireylerde belirgin olarak daha yüksek sıklıkta gözlenmiştir (28). Bu sonuç, okside LDL reseptör geninin veya G501C SNP si ile bağlantılı bir komşu genin miyokard infarktüsüne yatkınlığını belirlemede önemli bir faktör olduğunu desteklemektedir (28, 42). Endotel hücrelerinde LOX-1 in potansiyel rolü incelendiğinde okside LDL, TNFα, mekanik gerilim stresi (shear stress), ROT, Endotelin 1 (ET 1) ve Anjiotensin II (A II) LOX 1 ekspresyonunu arttırmaktadır. Okside LDL nin - LOX-1 e bağlanması O 2 ve H 2 O 2 i içeren hücre içi ROT un hızlı artışıyla sonuçlanan bazı bilinmeyen mekanizmalar aracılığıyla hücre zarında NADPH - oksidazı aktive etmektedir. Artmış O 2 intaselüler NO ile hücre içi NO azalmasıyla sonuçlanan bir reaksiyona girebilir (43, 44). Aktif LOX 1 ayrıca, endotel kökenli hiperpolarize edici faktör (EDHF) azalmasına sebep olan sitokrom katalizli oksidasyonun azalmasıyla sonuçlanan sit450 aktivitesini azaltabilmektedir. Hem hücre içi NO nun hem de EDHF nin azalması endotel hücrelerinde fonksiyon bozukluğuna neden olabilmektedir (45) NF-κB, p38mapk ve ERK1/2, PI3K yolakları aracılığıyla aktive edilir. P-selektin, VCAM 1, ICAM 1 ve MCP 1 ekspresyonu monositlerin aktivasyonu ve bağlanması ile sonuçlanır. Endotel hücrelerinin hasarına ve apoptozuna neden olan MMP1, 3 ve Fas ekspresyonu arttırılırken enos ve Bcl-2 nin ekspresyonu azalmıştır. LOX 1 aktivasyonu ayrıca hücre proliferasyonuna öncü olabilmektedir (28). Ekzon 4 teki K167N polimorfizmi için tartışmalı veriler rapor edilmiştir. Tatsuguchi ve arkadaşları Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

6 Kurnaz ve Aydoğan Japon hasta örneklerinde miyokard infarktüs riskiyle bu polimorfizmin pozitif ilişkili olduğunu gösterirken (42), Mango ve arkadaşları İtalyan toplumunda akut miyokard infarktüsüyle zayıf bir ilişki gözlemlemişlerdir (46) yılında koroner arter hastalarında aterosklerotik risk faktörleri ile LOX-1 geni K167N polimorfizmi ilişkisini incelediğimiz çalışmamızda KAH grubunda KK genotipi ve K allelinin yüksek, NN genotipinin ise düşük frekansta olduğunu ve N alleline sahip hastalarda azalmış KAH riskinin sigara ve erkek cinsiyeti birlikteliğinde tersine döndüğünü gözlemledik (47). Elde ettiğimiz sonuçlar Mango ve Ohmori nin bulgularıyla uyumlu iken, Trabetti (16), Hattori (48) ve Tatsuguchi (42) ninkilerle çelişmektedir. Kadın İskemi Sendromu Değerlendirme (WİSE) çalışmasında LOX 1 3 UTR genetik varyantının koroner stenozun şiddetiyle ilişkili olduğu gösterilmiştir (46). Mango ve arkadaşları da 150 kişiden oluşan MI hasta grubunda yaptıkları çalışmada LOX 1 geninin 3 UTR 188 C>T polimorfizminin MI gelişimiyle ilişkili olduğunu bildirmişlerdir (49). mrna nın 3 -kodlanmayan bölgesinin birçok genin uygun ekspresyonunda önemli bir regülatör bölge olarak fonksiyon gösterdiği belirlenmiştir. Pek çok araştırıcı bu nedenle LOX 1 3 UTR 188C>T polimorfizminin aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklarda olası etkilerini araştırmışlardır. Allel/ genotip frekanslarının iki grup arasında benzer olduğunu gözlemlemişlerdir. Bu çalışmaların sonucunda mutant T allel taşıyanlarda C allel taşıyanlarla karşılaştırıldığında MI riskinde farklılık olmadığı bildirilmiştir (46). Sonuç LOX-1 in KAH riskini etkilediği mekanizma henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu nedenle LOX-1 reseptörü, aterosklerozun en önemli etmeni olan okside LDL nin reseptörü olması ve okside LDL metabolizmasında direkt etkisi ile ateroskleroz ve ilişkili hastalıklarda hedef gen ve protein olarak araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Kaynaklar 1. Vecchione L, Gargiu E, Borgiani P, et al. Genotyping OLR1 Gene: A Genomic Biomarker for Cardiovascular Diseases. Recent Pat Cardiovasc Drug Discov 2007; 2: Freeman MW. Scavenger receptors in atherosclerosis. Curr Opin Hematol 1997; 4: Tate Shin I. Oxidized low-density lipoprotein receptor, LOX-1, on the endothelial cell- The receptor structure and functions of LOX-1 in atherogenesis. J Biol Macromol 2007; 7(2): Steinbrecher UP. Receptors for oxidized low density lipoprotein. Biochim Biophys Acta 1999; 1436: Chen M, Kakutani M, Minami M, et al. Increased expression of lectin-like oxidized low density lipoprotein receptor-1 in initial atherosclerotic lesions of Watanabe heritable hyperlipidemic rabbits. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2000; 20: Moriwaki H, Kume N, Kataoka H, et al. Expression of lectin-like oxidized low density lipoprotein receptor-1 in human and murine macrophages: upregulated expression by TNF-α. FEBS Lett. 1998; 440: Aoyama T, Chen M, Fujiwara H, Masaki T, Sawamura T. LOX-1 mediates lysophosphatidylcholine-induced oxidized LDL uptake in smooth muscle cells. FEBS Lett. 2000; 467: Falconi M, Biocca S, Novelli G, Desideri A. Molecular dynamics simulation of human LOX-1 provides an explanation for the lack of OxLDL binding to the Trp150Ala mutant. BMC Structural Biology 2007; 7: Cominacini L, Pasini AF, Garbin U, et al. Oxidized low density lipoprotein (ox-ldl) binding to ox LDL receptor-1 in endothelial cells induces the activation of NF-kappaB through an increased production of intracellular reactive oxygen species. J Biol Chem 2000; 275: Li D, Mehta JL. Upregulation of endothelial receptor for oxidized LDL (LOX 1) by oxidized LDL and implications in apoptosis of human coronary artery endothelial cells: evidence from use of antisense LOX-1 mrna and chemical inhibitors. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2000; 20: Cominacini L, Rigoni A, Fratta PA, et al. The binding of oxidized low-density lipoprotein (ox- LDL) to ox-ldl receptor- 1 in endothelial cells reduces the intracellular concentration of nitric oxide through an increased production of superoxide. J Biol Chem. 2001; 276: Aoyama T, Sawamura T, Furutanı Y, et al. Structure and chromosomal assignment of the human lectin-like oxidized low-density-lipoprotein receptor 1 (LOX 1) gene. Biochem. J 1999; 339: (Printed in Great Britain). 13. Chen M, Narumiya S, Masaki T, Sawamura T. Conserved C-terminal residues within the lectinlike domain of LOX-1 are essential for oxidized low-density-lipoprotein binding. Biochem J 2001; 355: (Printed in Great Britain). 14. Shi X, Niimi S, Ohtani T, Machida S. Characterization of residues and sequences of the carbohydrate recognition domain required for cell surface localization and ligand binding of human lectin-like oxidized LDL receptor. J Cell Sci 2001; 114: Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

7 LOX-1 ve Kardiyovasküler Hastalıklar DERLEME 15. Mehta J.L, Chen J, Hermonat P.L, Romeo F, Novelli G. Lectin-like oxidized low-density lipoprotein receptor-1(lox-1): A critical player in the development of atherosclerosis and related disorders. Cardiovasc Res 2006; 69: Trabetti E, Biscuola M, Cavallari U, et al. On the association of the oxidised LDL receptor 1 (OLR1) gene in patients with acute myocardial infarction or coronary artery disease. Eur J Hum Genet 2006; 14: Holvoet P. Role of oxidatively modified low density lipoproteins and anti-oxidants in atherothrombosis. Exp Opin İnvest Drugs 1999; 8 (5): Kurban S, Mehmetoğlu İ. Okside düşük dansiteli lipoprotein otoantikorları ve klinik önemi, Türkiye Klinikleri J med Sci 2005; 25: Nakajima K, Nakano T, Tanaka A. The oxidative modification hypothesis of atherosclerosis: The comparison of atherogenic effects on oxidized LDL and remnant lipoproteins in plasma, Clin Chim Acta 2006; 367: Chen Q, Reis SE, Kammerer C, et al. Genetic Variation in Lectin-Like Oxidized Low-Density Lipoprotein Receptor 1(LOX1) Gene and the Risk of Coronary Artery Disease. Circulation. 2003; 107: Murphy JE, Tedburry PR, Homer-Vanniasinkam S, Walker JH, Ponnambalam S. Biochemistry and cell biology of mammalian scavenger receptors. Atherosclerosis 2005; 182: Gillote KL, Hörkkö S, Witztum JL, and Steinberg D. Oxidized phospholipids, linked to apolipoprotein B of oxidized LDL, are ligands for macrophage scavenger receptors. J Lipid Res 2000; 41: Jialal I, Devaraj S. The role of oxidized low density lipoprotein in atherogenesis. J.Nutr 1996; 126: 1053S-1057S. 24. Steinberg D. Atherogenesis in perspective: Hypercholesterolemia and inflammation as partners in crime. Nat Med 2002; 8: Carlos TM, Harlan JM. Membrane proteins involved in phagocyte adherence to endothelium. Immunol Rev 1990; 114: Lehr HA, Becker M. Marklund SL et al. Superoxide dependent stimulation of leukocyte adhesion by oxidatively modified LDL in vivo. Atheroscler Thromb Vasc Biol 1992; 12: Rajavashisth TB, Andalibi A, Territo MC, et al. Induction of endothelial cell expression of granulocyte and macrophage colony stimulating factors by modified low-density lipoproteins. Nature. 1990; 344: Chen XP, DU GH. Lectin-like oxidized lowdensity lipoprotein receptor-1: protein, ligands, expression and pathophysiological significance. Chin Med J. 2007; 120 (5): Sakurai K., Sawamura T. Stress and Vascular Responses: Endothelial Dysfunction via Lectin- Like Oxidized Low-Density Lipoprotein Receptor- 1: Close Relationships with Oxidative Stress. J Pharmacol Sci 2003; 91: Mehta JL. The role of LOX-1, a novel lectin-like receptor for oxidized low density lipoprotein, in atherosclerosis. Can J Cardiol. 2004; 20(Suppl B):32B-36B. 31. Tate SI. Oxidized low-density lipoprotein reseptor, LOX-1, on the endothelial cell- The receptor structure and functions of LOX-1 in atherogenesis. J Biol Macromol. 2007; 7(2): Chen M, Masaki T, Sawamura T. LOX-1, the receptor for oxidized low-density lipoprotein identified from endothelial cells: implications in endothelial dysfunction and atherosclerosis. Pharmacol Ther. 2002; 95: Murphy JE, Tacon D, Tedbury PR, et al. LOX-1 scavenger receptor mediates calcium-dependent recognition of phosphatidylserine and apoptotic cells. Biochem J. 2006; 393: Zelensky AN, Gready JE. The C-type lectin-like domain superfamily. FEBS J. 2005; 272: Kita T, Kume N, Minami M, et al. Role of oxidized LDL in atherosclerosis. Ann N Y Acad Sci. 2001; 947: Sawamura T, Kume N, Aoyama T, et al. An endothelial receptor for oxidized low-density lipoprotein. Nature. 1997; 386: Kataoka H, Kume N, Miyamoto S, et al. Expression of lectin like oxidized low density lipoprotein receptor-1 in human atherosclerotic lesions. Circulation. 1999; 99 (24): Kakutani M, Masaki T, Sawamura T. A plateletendothelium interaction mediated by lectin-like oxidized low-density lipoprotein receptor-1. Proc Natl Acad Sci USA. 2000; 97: Kataoka H, Kume N, Miyamoto S, et al. Oxidized LDL modulates Bax/Bcl-2 through the lectin-like Ox-LDL receptor-1 in vascular smooth muscle cells. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2001; 21: Mehta JL, Li DY, Chen HJ, Joseph J, Romeo F. Inhibition of LOX-1 by statins may relate to upregulation of enos. Biochem Biophys Res Commun. 2001; 289: Li D, Williams V, Liu L, et al. Expression of lectin-like oxidized low-density lipoprotein receptors during ischemia-reperfusion and its role in determination of apoptosis and left ventricular dysfunction. J Am Coll Cardiol. 2003; 41: Tatsuguchi M, Furutani M, Hinagata J, et al. Oxidized LDL receptor gene (OLR1) is associated with the risk of myocardial infarction. Biochem Biophys Res Commun. 2003; 303: Cominacini L, Rigoni A, Fratta PA, et al. The binding of oxidized low-density lipoprotein (ox- LDL) to ox-ldl receptor- 1 in endothelial cells Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

8 Kurnaz ve Aydoğan reduces the intracellular concentration of nitric oxide through an increased production of superoxide. J Biol Chem. 2001; 276: Nishimura S, Akagi M, Yoshida K, et al. Oxidized low-density lipoprotein (ox-ldl) binding to lectin-like ox-ldl receptor-1 (LOX-1) in cultured bovine articular chondrocytes increases production of intracellular reactive oxygen species (ROS) resulting in the activation of NF-kappaB. Osteoarthritis Cartilage. 2004; 12: Thomas T, Jürgen B. Mechanistic role of cytochrome P450 monooxygenases in oxidized low-density lipoprotein induced vascular injury therapy through LOX-1 receptor antagonism? Circ Res. 2004; 94: Sentinelli F, Filippi E, Fallarino M, et al. The 3 - UTR C>T polymorphism of the oxidized LDL receptor 1 (OLR1) gene does not associate with coronary artery disease in Italian CAD patients or with the severity of coronary disease. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2006; 16: Kurnaz O, Aydogan HY, Isbir CS, Tekeli A, Isbir T. Is LOX-1 K167N Polymorphism Protective for Coronary Artery Disease? In vivo. 2009; 23(6): Hattori H, Sonoda A, Sato H, et al. G501C polymorphism of oxidized LDL receptor gene (OLR1) and ischemic stroke. Brain Res. 2006; 1121: Mango R, Clementi F, Borgiani P, et al. Association of single nucleotide polymorphisms in the oxidised LDL receptor 1 (OLR1) gene in patients with acute. Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(3):

Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış

Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış Endotel disfonksiyonuna genel bir bakış Prof. Dr. A. Tuncay Demiryürek Gaziantep Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farmakoloji Anabilim Dalı TFD-Trabzon Ekim 2007 Endotel Endotel tabakası, - fiziksel bariyer

Detaylı

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER Endotel Damar duvarı ve dolaşan kan arasında tek sıra endotel hücresinden oluşan işlevsel bir organdır Endotel en büyük endokrin organdır 70 kg lik bir kişide, kalp kitlesix5

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

Lipoproteinler. Dr. Suat Erdoğan

Lipoproteinler. Dr. Suat Erdoğan Lipoproteinler Dr. Suat Erdoğan Lipoproteinler Kan plazmasında dolaşan yağlar lipoprotein adı verilen yapılar ile paketlenerek taşınırlar. Lipoproteinler yağların taşıt araçlarıdır. Lipoproteinlerin yapıları

Detaylı

MEME KANSERİ HASTALARINDA JAM-A VE LFA-1 GEN VARYASYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

MEME KANSERİ HASTALARINDA JAM-A VE LFA-1 GEN VARYASYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ MEME KANSERİ HASTALARINDA JAM-A VE LFA-1 GEN VARYASYONLARININ ETKİSİNİN İNCELENMESİ Bengü TOKAT, 1,2 Deniz KANCA, Tülin ÖZTÜRK, M.Fatih SEYHAN, Zerrin CALAY, Şennur İLVAN, Özlem KURNAZ-GÖMLEKSİZ, Hülya

Detaylı

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONLARI TİP I TİP II TİPII TİPIII TİPIV TİPIV TİPIV İmmün yanıt IgE IgG IgG IgG Th1 Th2 CTL Antijen Solübl antijen Hücre/

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU Abdullah Özkök¹, Esin Aktaş², Akar Yılmaz 3, Ayşegül Telci 4, Hüseyin Oflaz 3, Günnur Deniz², Alaattin

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ. Dr. A. Gökhan AKKAN

NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ. Dr. A. Gökhan AKKAN NİTRİK OKSİT, DONÖRLERİ VE İNHİBİTÖRLERİ Dr. A. Gökhan AKKAN 1976 Moncada 1980 Furchgott ve Zawadzki (1998 Nobel Tıp Ödülü) EDRF = Endothelium- derived relaxing factor 1987 EDRF = NO Sentezi NOS L- Arginin

Detaylı

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya

PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON. Dr.Mahmut İlker Yılmaz. 25 Eylül 2010, Antalya PERİTON DİYALİZ HASTALARINDA İNFLAMASYON Dr.Mahmut İlker Yılmaz 25 Eylül 2010, Antalya İNFLAMASYON İnflamasyon Kronik inflamasyon İnflamasyon İyi Kötü Çirkin "Her kelimeyi bir şekille anlatan Çincede

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ Sait Murat Doğan, A. Pınar Erçetin, Zekiye Altun, Duygu Dursun, Safiye Aktaş Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, İzmir Slayt 1 / 14 Meme Kanseri

Detaylı

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi Prof. Dr. Esat Orhon DNA kırıklarının nedeni nedir? Unpaired Electrons Serbest radikal nedir? Çift oluşturamamış, tek kalmış elektron veya elektronlar içeren atomlar

Detaylı

Apoptoz: Otoreaktif ve Hiperplastik Hücre Eliminasyonu

Apoptoz: Otoreaktif ve Hiperplastik Hücre Eliminasyonu Apoptoz: Otoreaktif ve Hiperplastik Hücre Eliminasyonu Prof. Dr. A. Eftal Yücel Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı Ankara Apoptoz= Programlanmış hücre ölümü Zararlı hücre Apoptoz

Detaylı

Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz Gen Polimorfizmi

Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz Gen Polimorfizmi Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz Gen Polimorfizmi Prof. Dr. Süleyman DEMİR Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi XXIII. Ulusal Biyokimya Kongresi - Adana Nobel Ödülü Kardiyovasküler sistemde bir sinyal molekülü

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS. Reha Aydın. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi TÜMÖR ANJiYOGENEZİ TUMOR ANGIOGENESIS Reha Aydın, İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

Özlem Kurnaz-Gömleksiz, 3 Bengü Tokat, 3 Ezgi Irmak Aslan, Fatih Yanar, 2,3 Deniz Kanca, 4 Zehra Buğra, 3 Hülya Yılmaz Aydoğan

Özlem Kurnaz-Gömleksiz, 3 Bengü Tokat, 3 Ezgi Irmak Aslan, Fatih Yanar, 2,3 Deniz Kanca, 4 Zehra Buğra, 3 Hülya Yılmaz Aydoğan 1,2 Özlem Kurnaz-Gömleksiz, 3 Bengü Tokat, 3 Ezgi Irmak Aslan, 3 Fatih Yanar, 2,3 Deniz Kanca, 4 Zehra Buğra, 3 Hülya Yılmaz Aydoğan 1 Haliç Üniversitesi Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Istanbul, Türkiye

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ

MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ MESANE TÜMÖRLERİNİN DOĞAL SEYRİ ve MOLEKÜLER PROGNOSTİK FAKTÖRLER Prof. Dr. Levent Türkeri Üroloji Anabilim Dalı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mesane Tümörü (Transizyonel Hücreli Karsinom) Yüzeyel

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ADIYAMAN POPULASYONUNDA IL-1β -511C/T POLİMORFİZMİ İLE KORONER ARTER HASTALIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI FATIMA KÜBRA KAYA

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013

VIII. FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU BÖLÜM ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 ULUSAL TANI VE TEDAVİ KILAVUZU 2013 FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ VIII. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KALITSAL FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU FAKTÖR XII EKSİKLİĞİ Dr. M. Cem Ar ve THD Hemofili Bilimsel

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

RNAi Teknolojisinin Deneysel Aşamaları ve Tedavideki Geleceği

RNAi Teknolojisinin Deneysel Aşamaları ve Tedavideki Geleceği RNAi Teknolojisinin Deneysel Aşamaları ve Tedavideki Geleceği sirna Doç.Dr. Metiner Tosun EÜ Eczacılık Fakültesi Farmakoloji AD Trabzon Ekim 07 Geleneksel ilaç geliştirme fazları: Doğrusal süreç 1-5 yıl

Detaylı

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemlerine Giriş Doç. Dr. Bahar Tunçtan ME.Ü. Eczacılık Fakültesi Farmakoloji Ab.D. ME.Ü. Tıp Fakültesi

Detaylı

İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI

İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI İNFLAMASYON ve KEMİK METABOLİZMASI AR. GÖR. FUNDA TAMER HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ BESLENME ve DİYETETİK BÖLÜMÜ Beslenme İlintili Hastalıklarda Metabolik ve Biyokimyasal Değişiklikler SUNUM PLANI Kemik-immün

Detaylı

KORONER ARTER HASTALARINDA LĐPĐD VE PROTEĐN OKSĐDASYONU ĐLE SELENYUM ĐÇEREN ANTĐOKSĐDANLARIN DÜZEYĐ

KORONER ARTER HASTALARINDA LĐPĐD VE PROTEĐN OKSĐDASYONU ĐLE SELENYUM ĐÇEREN ANTĐOKSĐDANLARIN DÜZEYĐ T.C. AFYONKARAHĐSAR KOCATEPE ÜNĐVERSĐTESĐ SAĞLIK BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ KORONER ARTER HASTALARINDA LĐPĐD VE PROTEĐN OKSĐDASYONU ĐLE SELENYUM ĐÇEREN ANTĐOKSĐDANLARIN DÜZEYĐ Biyokimyager Halit Buğra KOCA BĐYOKĐMYA

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

İnflamasyonda Bir Baş Aktör: Endotel

İnflamasyonda Bir Baş Aktör: Endotel İnflamasyonda Bir Baş Aktör: Endotel Dr. Hakan Özdoğu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıklar/ Hematoloji Bilim Dalı, Ankara I ) ENDOTEL F ZYOLOJ S Giri : Kan damarları ve onların bile enleri,

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları

Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Regülatör T hücreleri ve İnsan Hastalıkları Haner Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi İmmün-tolerans Adaptif immün yanıt etkili anti-bakteryal immünite ile antiself yanıtın dengede tutulmasına bağlıdır.

Detaylı

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir.

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir. Superoxide Dismutase Hazırlayanlar: Funda İLHAN (050559017) Ebru KORKMAZ (050559021) Mehtap BİRKAN (050559008) Nihan BAŞARAN (050559007) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ İ ÜNİVERSİTESİİ

Detaylı

Progresif Multipl Skleroz. Ayşe Kocaman

Progresif Multipl Skleroz. Ayşe Kocaman Progresif Multipl Skleroz Ayşe Kocaman Lublin ve Reingold Neurology 1996 MS in klinik formları Relapsing- Remiting Sekonder- Progresif Primer- Progresif Progresif- Relapsing Lyon MS Doğal Seyir Grubu Relapsing-

Detaylı

Transfüzyon İlişkili Akut Akciğer Hasarı Prof.Dr.İdil YENİCESU Gazi Üniversitesi- Tıp Fakültesi

Transfüzyon İlişkili Akut Akciğer Hasarı Prof.Dr.İdil YENİCESU Gazi Üniversitesi- Tıp Fakültesi Transfüzyon İlişkili Akut Akciğer Hasarı Prof.Dr.İdil YENİCESU Gazi Üniversitesi- Tıp Fakültesi Tarihçe Sıklık Tanım Mekanizma Klinik Tedavi Prognoz Önlemler Akış 2/4/2010 KMTD-2009-ANTALYA 2 I. TARİHÇE

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler

Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Optimal Beslenmede Meyve Suyu Tüketiminin Yeri ve Önemi: Yeni Yaklaşımlar ve Yeni Görüşler Prof. Dr. Sevinç Yücecan Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Diyete

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu 26.9.11 Hipertansiyon (>14/ 9) ve Proteinüri ( >.3 g / 24-s) > gebelik hafta En sık medikal komplikasyon (%2-7) Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Maternal ve Perinatal Mortalite ve Morbidite

Detaylı

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dinç Süren 1, Mustafa Yıldırım 2, Vildan Kaya 3, Ruksan Elal 1, Ömer Tarık Selçuk 4, Üstün Osma 4, Mustafa Yıldız 5, Cem

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS)

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) Herhangi iki bireyin DNA dizisi %99.9 aynıdır. %0.1 = ~3x10 6 nükleotid farklılığı sağlar. Genetik materyalde varyasyon : Polimorfizm

Detaylı

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler

KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler KHDAK da Güncel Hedef Tedaviler Prof.Dr. Adnan Aydıner İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü İstanbul William, WN et al. Nature Reviews, 2009 a Güncel Hedef Tedaviler EGFR İnhibitörleri EGFR: transmembran

Detaylı

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR?

İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? İNSÜLİN DİRENCİ NEDEN VE NASIL GELİŞİR? rof. Dr. Serdar Güler Hitit Üniversitesi & ANEAH Endokrinoloji 26.06.2015, Ankara Hacettepe Beslenme ve Diyetetik Günleri V. Mezuniyet Sonrası Eg itim Kursu İNSÜLİN

Detaylı

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak

DOĞAL BAĞIŞIKLIK. Prof. Dr. Dilek Çolak DOĞAL BAĞIŞIKLIK Prof. Dr. Dilek Çolak 1 DOĞAL BAĞIŞIKLIK İkinci savunma hattı birinci hat: fiziksel bariyerler Kazanılmış bağışık yanıtın aktivatörü ve kontrolörü 2 DOĞAL BAĞIŞIKLIK Kompleman proteinleri

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

GENETİK POLİMORFİZMLER. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER

GENETİK POLİMORFİZMLER. Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER GENETİK POLİMORFİZMLER Prof. Dr. Filiz ÖZBAŞ GERÇEKER Genomu bir kitap olarak düşünürsek... (Ridley, 2000) Kromozom olarak adlandırılan 23 bölüm Her bölüm birkaç bin hikayeden oluşur ki bunlar genlerdir.

Detaylı

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2 BÖBREK NAKLİ ALICILARINDA GLUTATYON S-TRANSFERAZ ENZİM POLİMORFİZMLERİNİN VE GSTT1 POLİMORFİZİMİNE KARŞI GELİŞEN ANTİKORLARIN ALLOGRAFT FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan

Detaylı

MALİGN MELANOM TEDAVİ SEÇİMİNDE MOLEKÜLER PATOLOJİ. Ebru Serinsöz, MD, PhD Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı

MALİGN MELANOM TEDAVİ SEÇİMİNDE MOLEKÜLER PATOLOJİ. Ebru Serinsöz, MD, PhD Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı MALİGN MELANOM TEDAVİ SEÇİMİNDE MOLEKÜLER PATOLOJİ Ebru Serinsöz, MD, PhD Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Malign Melanom (MM) Moleküler Çağ öncesi MM Moleküler Çağ da MM Moleküler

Detaylı

NORMAL LDL KOLESTEROL DÜZEYLERİNE SAHİP BİREYLERDE APOLİPOPROTEİN DÜZEYLERİ VE METABOLİK SENDROM VARLIĞININ SERUM LİPOPROTEİN DÜZEYLERİ İLE İLİŞKİSİ

NORMAL LDL KOLESTEROL DÜZEYLERİNE SAHİP BİREYLERDE APOLİPOPROTEİN DÜZEYLERİ VE METABOLİK SENDROM VARLIĞININ SERUM LİPOPROTEİN DÜZEYLERİ İLE İLİŞKİSİ T.C Sağlık Bakanlığı Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi II. Dahiliye Kliniği Şef: Prof. Dr. Aytekin Oğuz NORMAL LDL KOLESTEROL DÜZEYLERİNE SAHİP BİREYLERDE APOLİPOPROTEİN DÜZEYLERİ VE METABOLİK SENDROM

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ

CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ CANDİDA İLE UYARILMIŞ VAJİNAL VE BUKKAL EPİTEL HÜCRELERİNİN SİTOKİN ÜRETİMİ Emine Yeşilyurt, Sevgi Özyeğen Aslan, Ayşe Kalkancı, Işıl Fidan, Semra Kuştimur Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji

Detaylı

Dr. Çiğdem USUL AFŞAR. İç Hastalıkları Uzmanlık Tezi

Dr. Çiğdem USUL AFŞAR. İç Hastalıkları Uzmanlık Tezi T.C. S.B. İSTANBUL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1.İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ KLİNİK ŞEFİ: UZM. DR. CÜNEYT MÜDERRİSOĞLU AKUT KORONER SENDROMLU HASTALARDA SERUM FETUİN-A DÜZEYİ, KALP KAPAK KALSİFİKASYONU VE

Detaylı

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran

Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar Akseki, Dilek Taşkıran Yağlı Karaciğer (Metabolik Sendrom) Modeli Geliştirilen Sıçanlarda Psikoz Yatkınlığındaki Artışın Gösterilmesi ve Bu Bulgunun İnflamatuar Sitokinlerle Bağlantısının Açıklanması Oytun Erbaş, Hüseyin Sedar

Detaylı

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D

Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü. Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Cisplatine Bağlı Akut Böbrek Yetersizliğinde İnterleukin-33 ün Rolü Uzm. Dr. Kültigin Türkmen S.Ü.M.T.F Nefroloji B.D Konuşmanın Akışı Genel bilgiler Cisplatine bağlı ABY IL-33 Cisplatine bağlı ABY de

Detaylı

PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ. Klinik ve patolojik özellikler

PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ. Klinik ve patolojik özellikler PAPİLLER TİROİD KARSİNOMLU OLGULARIMIZDA BRAF(V600E) GEN MUTASYON ANALİZİ Klinik ve patolojik özellikler Neslihan KURTULMUŞ,, Mete DÜREN, D Serdar GİRAY, G Ümit İNCE, Önder PEKER, Özlem AYDIN, M.Cengiz

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: GÜLER ÖZTÜRK Doğum Tarihi ve Yeri: 1969 Ankara Ünvanı: Doç.Dr Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Biyoloji Ankara Üniversitesi 1990

Detaylı

i T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ OKSİDATİF STRES VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Hazırlayan Büşra KARACA Danışman Yrd. Doç. Dr. Behzat ÇİMEN Biyokimya Anabilim Dalı Bitirme Ödevi Mayıs 2011

Detaylı

enos T786C VE G894T POLİMORFİZMLERİNİN KORONER ARTER HASTALIĞINDA RİSK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Şenay BALCI FİDANCI YÜKSEK LİSANS TEZİ DANIŞMAN

enos T786C VE G894T POLİMORFİZMLERİNİN KORONER ARTER HASTALIĞINDA RİSK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Şenay BALCI FİDANCI YÜKSEK LİSANS TEZİ DANIŞMAN T. C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI enos T786C VE G894T POLİMORFİZMLERİNİN KORONER ARTER HASTALIĞINDA RİSK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Şenay BALCI FİDANCI YÜKSEK

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Konunun Başlıkları 1. Hematopoetik sistem 2. Hematopoez 3. Hematopoetik kök hücre Karekteristiği Klinik kullanımı Hematopoetik Sistem Hemato

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı

SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU

SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU SON DÖNEM BÖBREK YETMEZLİKLİ HASTALARDA VASKÜLER SERTLİK İLE VASKÜLER HİSTOMORFOMETRİK BULGULARIN KORELASYONU Müge Özcan 1, Kenan Keven 1, Şule Şengül 1, Arzu Ensari 2, Selçuk Hazinedaroğlu 3, Acar Tüzüner

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ İMMÜN SİSTEM TİPLERİ I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast

Detaylı

KORONER ARTER HASTALARINDA LİPOPROTEİN İLİŞKİLİ FOSFOLİPAZ A2 (Lp-PLA2) V279F TEK NOKTA MUTASYONUNUN ARAŞTIRILMASI. Hatice YILDIRIM YAROĞLU

KORONER ARTER HASTALARINDA LİPOPROTEİN İLİŞKİLİ FOSFOLİPAZ A2 (Lp-PLA2) V279F TEK NOKTA MUTASYONUNUN ARAŞTIRILMASI. Hatice YILDIRIM YAROĞLU T.C. MERSİN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI KORONER ARTER HASTALARINDA LİPOPROTEİN İLİŞKİLİ FOSFOLİPAZ A2 (Lp-PLA2) V279F TEK NOKTA MUTASYONUNUN ARAŞTIRILMASI Hatice

Detaylı

HEMOLİTİK ÜREMİK SENDROM ETİYOPATOGENEZ

HEMOLİTİK ÜREMİK SENDROM ETİYOPATOGENEZ HEMOLİTİK ÜREMİK SENDROM ETİYOPATOGENEZ Dr. Nurcan Cengiz 1955 de tanımlandı (Gasser) Çocukluk çağında akut böbrek yetmezliğinin en sık nedenlerindendir. Batıda kronik böbrek yetmezliğinin de önemli sebeplerinden

Detaylı

Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım

Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım Prostat Kanseri Tanısında PSA yı Nasıl Kullanalım Dr. Ö. Levent ÖZDAL Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Üroloji Kliniği, Ankara Tarihçe 1979 da Wang ve ark. Prostat dokusunda PSA yı pürifiye ettiler Serumda

Detaylı

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ

BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ BCC DE GÜNCEL Prof. Dr. Kamer GÜNDÜZ Celal Bayar Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı-MANİSA Bazal Hücreli Kanser (BCC) 1827 - Arthur Jacob En sık rastlanan deri kanseri (%70-80) Açık

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Güldal MEHMETÇİK, gmehmetcik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ EBM 600 Uzmanlık Alanı Dersi Z 4 0 4 EBM 601 Biyokimya I S 3 0 3 EBM 602 Biyokimya I Laboratuvar S 0 3 1 EBM

Detaylı

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun

LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ. ve İNFLAMASYON. 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun LÖKOSİTLER,ÖZELLİKLERİ ve İNFLAMASYON 2009-2010 Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin Amacı: * Yabancı maddeye karşı savunma? * Lökosit çeşitleri ve miktarları * Lökopoez * Fonksiyonel özellikleri * Monosit-

Detaylı

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları

Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Hücreler Arası Sinyal İletim Mekanizmaları Prof. Dr. Selma YILMAZER Tibbi Biyoloji Anabilim Dalı Hücrelerarası iletişim(sinyalleşme) Sinyal molekülleri: Protein,küçük peptid,amino asid, nukleotid,steroid,vit

Detaylı

T.C. Dr. Siyami Ersek. Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Merkezi. İstanbul

T.C. Dr. Siyami Ersek. Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Merkezi. İstanbul T.C. Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Merkezi İstanbul AKUT KORONER SENDROM HASTALARINDA KORONER ARTER HASTALIĞININ CİDDİYETİ İLE Lp-PLA2 NİN İLİŞKİSİ Kardiyoloji Uzmanlık Tezi Tez Yöneticisi

Detaylı

Ateroskleroz ve enflamasyonun rolü

Ateroskleroz ve enflamasyonun rolü Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2009;37 Suppl 4:1-6 1 Ateroskleroz ve enflamasyonun rolü Atherosclerosis and the role of inflammation Dr. Lale Tokgözoğlu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

Çöpçü reseptörler: özellikleri ve hastal k iliflkileri

Çöpçü reseptörler: özellikleri ve hastal k iliflkileri DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2009; 40:145-150 Çöpçü reseptörler: özellikleri ve hastal k iliflkileri Arda Çetinkaya 1, Engin Y lmaz 2 1 Araştırma Görevlisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi

Detaylı

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ

DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ DENEYSEL RATLARDA ATOMOKSETİN VE OMEGA 3 ÜN SERUM ÇİNKO VE BAKIR DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mevlüt Sait KELEŞ GİRİŞ Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); hiperaktivite, dikkatsizlik,

Detaylı

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD SKY- Sıklık 1 275 000 Kişi 259 000 Kişi Ağrı % 48-94 Yaşamı sınırlayan şiddetli ağrı % 11-34 Yaşam kalitesini en fazla düşüren

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

PROSTAT ADENOKARSİNOMLARINDA MAMMALIAN TARGET OF RAPAMYCIN (mtor) YOLAĞININ PROGNOZA ETKİSİ

PROSTAT ADENOKARSİNOMLARINDA MAMMALIAN TARGET OF RAPAMYCIN (mtor) YOLAĞININ PROGNOZA ETKİSİ PROSTAT ADENOKARSİNOMLARINDA MAMMALIAN TARGET OF RAPAMYCIN (mtor) YOLAĞININ PROGNOZA ETKİSİ Uzm. Dr. Nilhan KAYA* Prof. Dr. Kutsal YÖRÜKOĞLU* *Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim

Detaylı

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ

MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ MEME KARSİNOMLARINDA GATA 3 EKSPRESYONU VE KLİNİKOPATOLOJİK PARAMETRELER İLE İLİŞKİSİ Aslı ÇAKIR 1, Özgür EKİNCİ 2, İpek IŞIK GÖNÜL 2, Bülent ÇETİN 3, Mustafa BENEKLİ 3, Ömer ULUOĞLU 2 1 Çorlu Devlet Hastanesi

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

SERUM LDL-C TAYİNİNDE İKİ DİREKT YÖNTEM İLE FRİEDEWALD FORMÜLÜ KARŞILAŞTIRILMASI VE KÜÇÜK, YOĞUN LDL-C ÖLÇÜM YÖNTEMİ. (Uzmanlık Tezi) Dr.

SERUM LDL-C TAYİNİNDE İKİ DİREKT YÖNTEM İLE FRİEDEWALD FORMÜLÜ KARŞILAŞTIRILMASI VE KÜÇÜK, YOĞUN LDL-C ÖLÇÜM YÖNTEMİ. (Uzmanlık Tezi) Dr. TC. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA VE KLİNİK BİYOKİMYA BÖLÜMÜ Şef V. Dr. Sacide ATALAY SERUM LDL-C TAYİNİNDE İKİ DİREKT YÖNTEM İLE FRİEDEWALD FORMÜLÜ KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı