Slayt 1 ASİT-BAZ DENGESİ. Slayt 2. Slayt 3. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Slayt 1 ASİT-BAZ DENGESİ. Slayt 2. Slayt 3. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR"

Transkript

1 Slayt 1 ASİT-BAZ DENGESİ Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR Slayt 2 HAYAT; ASLINDA GÜNAHA VE PARANIN GÜCÜNE KARŞI DEĞİL, H + İYONUNA KARŞI BİR MÜCADELEDİR.. H.L.MENCKEN Slayt 3

2 Slayt 4 İlk modern tanım, İsveç'li bilim adamı Svonte ARHENİUS (1884) tarafından Sudaki çözeltilerine H + iyonu veren maddeler "asit" Günümüze kadar asitliğin ve bazlığın tanımı çok değişik şekillerde yapılmıştır Sudaki çözeltilerine OH- iyonu veren maddeler "baz" Slayt 5 İsveç'li kimyacı Sorensen (1909) Hidrojen iyonu derişimini ölçmek için ph SKALASI Slayt 6 p eksi logaritmanın matematiksel sembolünden H hidrojenin kimyasal formülünden türetilmişlerdir ph = log[h+] ph, hidrojen konsantrasyonunun eksi logaritması olarak verilebilir Logaritma fonksiyonu nedeniyle, ph daki ufak değişiklikler, H + konsantrasyonunda ciddi değişiklikler anlamına gelmektedir. Eğer ph, 7.4 ten 7.0 a düşmüşse asitite 2 ½ kez artmış demektir. Logaritma fonksiyonu nedeniyle, ph daki ufak değişiklikler, H + konsantrasyonunda ciddi değişiklikler anlamına gelmektedir. Eğer ph, 7.4 ten 7.0 a düşmüşse asitite 2 ½ kez artmış demektir.

3 Slayt 7 ph bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden ölçü birimidir Açılımı "Power of Hydrogen" dir. (Hidrojenin Gücü) 0'dan 14'e kadar olan bir skalada ölçülür Slayt 8 L.J. Henderson (1909) Asit baz dengesi terimini Hasselbalch (1916) tamponlama sisteminde karbonik asiti tanımlamış Slayt 9 Henderson-Hasselbalch eşitliği: ph= -log [H] = pk + log[hc0 3- ] [H 2 C0 3 ] pk:6.1 (insanlarda sabittir),ph=7.4 ise HC0 3 - / H 2C0 3 =20/1 bulunur.ve normal koşullarda sabit orandır.bu oran içinde HC0 3 böbreklerin etkisini, H 2 C0 3 ise Akciğerlerin fonksiyonunu gösterir. HC0 3 - da olan primer değişiklikler metabolik kan gazı bozukluklarına, H 2 C0 3 (0.03xpCO2) de olan değişiklikler solunumsal kan gazı değişikliklerine neden olur. HC0 3- / H 2 C0 3 < 20 ise asidoz HC0 3- / H 2 C0 3 > 20 ise alkaloz gelişir. 9

4 Slayt 10 ph: Asit Baz Dengesi Bir solüsyonun içindeki hidrojen iyonu (H + ) yoğunluğunu anlatabilmek için kullanılan bir terimdir, Nanomol biriminden H + konsantrasyonun ([H + ]) negatif logaritmasıdır, Hücre içi enzimlerin aktivitesinin sürdürülmesi için zorunludur, fazla miktardaki değişiklikler ölümcül olabilir. Slayt 11 Asit Baz Dengesi Hücre içi ile hücredışı ph sürekli olarak bir denge içindededir, Bu dengenin oluşumunda bazı iyon pompaları ve hücre içindeki tampon sistemleri rol oynar. Normalde kan H + konsantrasyonu 40 nmol/l düzeyindedir Bu rakamın negatif logaritması olan ph 7.40 tır Slayt 12 Asit Baz Dengesi Fizyolojik koşullarda birimlik oynamalar gösterebilir birimlik değişiklikler kendini ciddi kardiyovasküler ve nörolojik semptomlarla gösterir. Yaşamın mümkün olabildiği en düşük H + konsantrasyonu 16 nmol/l (ph=7.8), en yüksek konsantrasyon ise 160 nmol/l (ph=6.8) dir.

5 Slayt 13 Asit Baz Dengesi Tampon Sistemleri: Tampon sistemi genel olarak ortamdan H + vererek veya uzaklaştırarak bir dokuda veya solüsyonda oluşabilecek ph değişikliklerini en aza indirgemeye çalışan sitemler olarak tanımlanabilir. Normalde herhangi bir asidin parçalanmamış hali ile ortama verdiği H + iyonu ve konjüge anyonu bir denge halindedir Denge sabiti olarak adlandırılan bir katsayı (K) bu dengenin sayısal belirtecidir. Slayt 14 Asit Baz Dengesi Ekstrasellüler sistemdeki en güçlü tampon sistemi HCO 3 - H 2 CO 3 tampon sistemidir. CO 2 + H 2 O H 2 CO 3 H + + HCO 3 Bu dengede CO 2 büyük oranda suyun içinde erimiş olarak bulunur ancak var olan CO 2 in 1/1000 i H 2 CO 3 şeklindedir. H 2 CO 3 zayıf bir asit oduğu için kolayca (H + ve HCO - 3) dissosiye olur. CO 2 in su içinde eriyik miktarı CO 2 in parsiyel basıncı ile orantılıdır ve çözünürlük katsayısı CO 2 = 0.03 ile ifade edilir Slayt 15 Asit Baz Dengesi Sonuç olarak H 2 CO 3 konsantrasyonun düşük olması nedeni ile H + nin majör hareketi HCO - 3 ve CO 2 arasında gerçekleşir. Bu değişkenler formüle edildiğinde Handerson Hasselbach denklemi ortaya çıkar: H + + HCO CO 2 + H 2 O ph = pk + log [HCO - 3] Pco 2 ph = log [HCO - 3] Pco 2 ph = 6.1+ log Baz Asid

6 Slayt 16 Asit Baz Dengesi Normal ph değerinin 7.4 olduğu göz önüne alındığında; baz / asid oranı 20 olarak bulunur. Böbreklerin HCO - 3, akciğerlerin ise CO 2 konsantrasyonunun başlıca düzenleyicileri olduğu göz önüne alındığında ise; ph = Böbrek Akciğer Slayt 17 Asit Baz Dengesi Vücudun asit baz dengesinin iki önemli belirleyicisi; Bikarbonat (HCO - 3 ) Karbondioksit (CO 2 ) tir. Böbrekler HCO - 3, akciğerler CO 2 konsantrasyonunun başlıca düzenleyicileridir. Normal koşullarda; ph: , PCO 2: mmhg, HCO - 3 :22-26 meq/l arasında değişir. Plazma; HCO - 3 düzeyinde azalma veya CO 2 te artma asidemi, HCO - 3 düzeyinde artma veya CO 2 te azalma ise alkalemi Slayt 18 ASİDEMİ - ALKALEMİ H + ASİDEMİ ALKALEMİ ph Asistoli Kardiyovasküler kollaps Ölüm Tetani Aritmiler Ölüm

7 Slayt 19 Aktüel bikarbonat (HCO 3 -act) O anda ölçülen gerçek değerdir. Normal değeri 24 (22-26) meq/l dir. Düşmesi metabolik asidozu, yükselmesi metabolik alkalozu akla getirir.normal şartlarda standart bikarbonata eşittir. Standart bikarbonat (HCO 3 -std) 37 C de ve %100 O 2 saturasyonunda, PCO 2 40mmHg ya kalibre edilerek ölçülen plazma bikarbonat konsantrasyonudur. Normal değeri 24(22-26)mEq/L 19 Slayt 20 B.D.E.( Baz Defisit Excess) Bir litre kanı normal koşularda (PaCO 2 =40 mmhg ve 37 ) ph=7.4 olabilmesi için gereken kuvvetli asit veya baz miktarı 1 Normal değeri -2 ve +2 mmol/l BE, metabolik olayların göstergesidir SBE (-) = BE metabolik x [HCO asidoz (ph-7.4)] (+) BE metabolik alkaloz 1 E Corey - Critical Care, 2004 Baz defisiti veya fazlalığı; PCO2 40 mmhg, sıcaklığı 38 C olarak kabul ettiğimizde kan örneğinin ph sını 7.40 yapmak için eklenmesi gereken kuvvetli asit ya da baz miktarı. Kan gazı analizörleri, standart BE değerini aşağıdaki formülü kullanarak hesaplamaktadır: SBE = x [HCO (ph-7.4)] Siggard- Anderson 1958

8 Slayt 21 Baz Fazlalığı (Base Excess) (BE): Baz fazlalığı, tam oksijenize kanın, 37 C de ve 40mmHg lık parsiyel CO 2 basıncında, ph sını 7.40 a getirmek için ilave edilen asit veya baz miktarıdır. Normal değeri 2.5 ve +2.5 mmol/l arasındadır. BE, metabolik olayların göstergesidir. Negatif BE (=baz defisiti) metabolik asidozu pozitif BE metabolik alkalozu düşündürür. Toplam vücut baz açığı : 0.3 X (-BE) x VA formülü ile hesaplanır. 21 Slayt 22 Slayt 23 Asit veya baz ilave edildiği zaman çok az ph değişikliği gösteren çözeltiler "tampon" çözeltiler

9 Slayt 24 Tamponlar protonlara bağlanarak ph deki değişiklikleri baskılayan anyonlardır. Slayt 25 Slayt 26 Yer Tampon sistemi Yorum Kan Bikarbonat (H İçi ve Metabolik asitler için önemli (%53) H Dışı sıvıdaki en önemli tampon) Hemoglobin Metabolik asitler için önemli (%35) Plazma proteinleri Minor tampon ( %5) Fosfatlar Konsantrasyonu çok düşük( %1-3) ICF Proteinler Önemli tampon Fosfatlar Önemli tampon İdrar Fosfatlar Titre edilebilen asitlerin çoğu için önemli Amonyak Önemli - NH + 4 formasyonu Kemik Ca karbonat Uzun süreli metabolik asidoz Lippincott Williams & Wilkins The ICU Book Paul L.Marino Section IX In review Titratable acidity is an important part of excretion of fixed acids under normal circumstances but the amount of phosphate available cannot increase very much. Also as urine ph falls, the phosphate will be all in the dihyrogen form and buffering by phosphate will be at its maximum.

10 A further fall in urine ph cannot increase titratable acidity (unless there are other anions such as ketoanions present in significant quantities) The above points mean that titratable acidity cannot increase very much (so cannot be important in acid-base regulation when the ability to increase or decrease renal H+ excretion is required) In acidosis, ammonium excretion fills the regulatory role because its excretion can increase very markedly as urine ph falls.

11 Slayt 27 pk Slayt 28 Bikarbonat-Karbonikasit En hızlı tampon sistemidir Na bikarbonat şeklinde bulunur 1/3 ü eritrositlerdedir Böbreklerde de mevcuttur. İki yolla olur -bikarbonat üretimi -bikarbonat ın reabsorbsiyonu Slayt 29 Hemoglobin KHb ve HHb şeklinde bulunur Hem volatil hem nonvolatil asiti tamponlar Redükte Hb bazik olduğundan daha çok H + tamponlar Bu özellik peptit zincirindeki Histidinden kaynaklanmaktadır

12 Slayt 30 Slayt 31 Slayt 32 Asit-Baz Dengesinde Böbreğin Rolü Böbrek H + iyonunun uzaklaştırılmasında ve HCO 3- konsantrasyonunun kontrolünde önemli rol oynar Protein metabolizmasından türeyen sülfürik ve fosforik asit gibi uçucu olmayan toksik asitlerinde uzaklaşmasında başlıca rol böbreğindir

13 Slayt 33 Slayt 34 Böbrek tübülleri ve ph Regulasyonu. Slayt 35 Karbonik Asit-Bikarbonat Tampon Sistemi: Plazma ph sının düzenlenmesinde merkezi rolü Figure 27.11a

14 Slayt 36 Karbonik Asit-Bikarbonat Tampon Sistemi: Plazma ph sının düzenlenmesinde merkezi rolü Figure 27.11b Slayt 37 ASİTLER Solunumsal Organik Karbonik asit Daha çok CO 2 Organik Laktik asit Hipoksi, İlaçlar, İdiopatik Gerçek metabolik asidozlar Metabolik (solunumsal olmayan asitler) Keto asitler Diyabet, Açlık İnorganik Sülfürik asit Renal yetersizlikte artar Fosforik asit HCl Slayt 38 ASİT ELİMİNASYONU Solunumsal asitler Ventilasyon Metabolik asitler Böbrekler Karaciğer

15 Slayt 39 Eğer problem metabolik ise, hiperventilasyon veya hipoventilasyon yardımı solunumsal Eğer problem solunumsal ise, renal mekanizma yardımı ile metabolik Slayt 40 Slayt 41 Anyon GAP(anyon açığı) Na-(CI+ HCO 3 ) Hücredışı sıvıdaki iyonik elemanların elektromanyetik dengeyi sağlamaları için net toplamı O olması gerekmektedir.bu yüzden anyonlar ile katyonların konsantrasyonu dengede olmalıdır.bu dengede, ölçümü mümkün Na, HCO 3, Cl ile ölçülemeyen fosfat,sülfat,laktat,gibi iyonlar yer alır. Ölçülemeyen anyonlarla ölçülemeyen katyonlar arasında şöyle bir denge söz konusu olacaktır: Na+ ÖK = Cl+HCO 3 +ÖA Na- (Cl+HCO3 ) = ÖA-ÖK Anyonik gap= Na + - (Cl - +HC0 3- )= mmol/l 41

16 Slayt 42 Asit Baz Dengesi Anyon açığı (Anyon gap): Anyon Açığı = Ölçülemeyen anyonlar Proteinler (15 meq/l) Organik asitler (5 meq/l) Fosfatlar (2 meq/l) Sülfatlar (1 meq/l) Tüm organik anyonlar (plazma proteinleri) UA=23 meq/l Ölçülemeyen katyonlar Kalsiyum (5 meq /L) Potasyum (4,5 meq/l) Magnezyum (1,5 meq/l) UC = 11 meq/l Anyon açığı (meq/l) = UA-UC = 12 meq/l AA =(Na+) [(Cl) + (HCO 3- )] AA=140-(104+24) = 12 meq/l (Normal sınırlar = 8-16 meq/l) Gerçekte, anyon gap olması mümkün değildir, elektronötralite sürdürülmek zorunda olduğu için, tüm anyonların miktarı, katyonların miktarına eşit olmak durumundadır. Bu nedenle anyon gap=ölçülmeyen anyonlar Ölçülmeyen katyonlar olarak düşünülmelidir. Ölçülmeyen katyonlar K+, Ca++ ve Mg++ dan oluşurken ölçülmeyen anyonlar da fosfatlar, sülfatlar ve plazma proteinleri de dahil olmak üzere tüm organik anyonlardan oluşur. Plazma albümini normalde anyon gapın önemli bir bölümünü ifade eder (11 meq/l) Bu durumda ölçülmeyen anyonların artması veya katyonların azalması durumunda anyon gap da artacaktır. Anion Gap. Gap = Na+ + K+ - Cl- - HCO3- Some causes of metabolic acidosis, e.g., lactic acidosis, release anions into the extracellular fluid which are not normally measured. When this occurs there will be an unexpected discrepancy between the sums of the principal cations and anions. The usual sum is: Gap = Na+ + K+ - Cl- - HCO3-15 = mmol/l In addition to Cl- + HCO3- there are extra unmeasured anions which increase the "gap". A gap greater than 30 indicates a significant concentration of unmeasured anions. Unfortunately, this calculation relies upon the accuracy of the other measurements. Small errors in the larger numbers cause a disproportionately great error in the "gap". If information is required about the anions, it is probably more appropriate to measure their concentration. In practice it suffices to analyze lactate in tissue hypoxia, 3-hydroxybutyrate in diabetic ketosis, and phosphate or sulfate in renal failure.

17 Slayt 43 ANYON GAP ANYON GAP = Majör plazma katyonları = [Na + ] ([Cl - ] + [HCO 3- ]) = 140 ( ) = 12 meq/l (8-16 meq/l) Majör plazma anyonları N.W. Tietz, Ole Siggard-Andersen and E.L.Pruden: Acid-Base Balance and Acid-Base Disorders; in Tietz Textbook of Clinical Chemistry ed. C.A:Burtis and E.R.Ashwood second ed p Anyon gap: Plazmada ölçülen majör katyonlar ile anyonlar arasındaki farktır. Anyon gap= [Na+] ([Cl-] [HCO 3 - ] Normal değerler kullanıldığında Anyon gap= 140 ( ) = 12 meq/l (Normal sınırları = 9-15 meq/l) 1 atmos = 760 mmhg = 1000 cmh2o = 100 kpa The term anion gap (AG) represents the concentration of all the unmeasured anions in the plasma. The negatively charged proteins account for about 10% of plasma anions and make up the majority of the unmeasured anion represented by the anion gap under normal circumstances. The acid anions (eg lactate, acetoacetate, sulphate) produced during a metabolic acidosis are not measured as part of the usual laboratory biochemical profile. The H+ produced reacts with bicarbonate anions (buffering) and the CO2 produced is excreted via the lungs (respiratory compensation). The net effect is a decrease in the concentration of measured anions (ie HCO3) and an increase in the concentration of unmeasured anions (the acid anions) so the anion gap increases. AG is calculated from the following formula: Anion gap = [Na+] - [Cl-] - [HCO3-] Reference range is 8 to 16 mmol/l. An alternative formula which includes K+ is sometimes used particularly by Nephrologists. In Renal Units, K+ can vary over a wider range and have more effect on the measured Anion Gap. This alternative formula is: AG = [Na+] + [K+] - [Cl-] - [HCO3-] The reference range is slightly higher with this alternative formula. The [K+] is low relative to the other three ions

18 and it typically does not change much so omitting it from the equation doesn t have much clinical significance. Major Clinical Uses of the Anion Gap To signal the presence of a metabolic acidosis and confirm other findings Help differentiate between causes of a metabolic acidosis: high anion gap versus normal anion gap metabolic acidosis. In an inorganic metabolic acidosis (eg due HCl infusion), the infused Cl- replaces HCO3 and the anion gap remains normal. In an organic acidosis, the lost bicarbonate is replaced by the acid anion which is not normally measured. This means that the AG is increased. To assist in assessing the biochemical severity of the acidosis and follow the response to treatment Slayt 44 ASİDOZ ALKALOZ

19 Slayt 45 ASiDOZ SOLUNUMSAL ASİDOZ METABOLİK ASİDOZ Slayt 46 ETYOLOJİ SOLUNUMSAL ASİDOZ Yetersiz alveolar ventilasyon Santral solunumsal depresyon Sinir-kas hastalıkları Akciğer ve göğüs duvarı efektleri Havayolu hastalıkları Yetersiz mekanik ventilasyon CO 2 üretiminde artış Hiperkatabolik hastalıklar(maling hipertermi) CO 2 alımında artış Yeniden soluma Laparoskopik cerrahi Causes of Respiratory Acidosis (classified by Mechanism) A: Inadequate Alveolar Ventilation Central Respiratory Depression & Other CNS Problems Drug depression of resp. center (eg by opiates, sedatives, anaesthetics) CNS trauma, infarct, haemorrhage or tumour Hypoventilation of obesity (eg Pickwickian syndrome) Cervical cord trauma or lesions (at or above C4 level) High central neural blockade Poliomyelitis Tetanus Cardiac arrest with cerebral hypoxia Nerve or Muscle Disorders Guillain-Barre syndrome Myasthenia gravis Muscle relaxant drugs Toxins eg organophosphates, snake venom Various myopathies Lung or Chest Wall Defects Acute on COAD Chest trauma -flail chest, contusion, haemothorax Pneumothorax Diaphragmatic paralysis or splinting Pulmonary oedema Adult respiratory distress syndrome Restrictive lung disease Aspiration Airway Disorders Upper Airway obstruction Laryngospasm Bronchospasm/Asthma

20 External Factors Inadequate mechanical ventilation B: Over-production of Carbon Dioxide Hypercatabolic Disorders Malignant Hyperthermia C: Increased Intake of Carbon Dioxide Rebreathing of CO 2 -containing expired gas Addition of CO 2 to inspired gas Insufflation of CO 2 into body cavity (eg for laparoscopic surgery) Slayt 47 TEDAVİ PaCO 2 = VCO 2 x K Va Va (Solunum hızı x tidal volum) Alveolar ventilasyonun arttırılması Geçici önlemler Bronkodilatasyon Solunumsal stimülan (doksapram) Akciğer kompliansının düzeltilmesi (diürez) Ancak carbondioksit basıcının hızlı düşürülmesi bikarbonat eliminasyonu yavaş olacağı için alkaloza neden olabilir.ph nın ani yükselmesi asidoza neden olabileceği için serebral dolaşımı bozup bilinç kybı ve konvulyonlara neden olabilir. Slayt 48 SOLUNUMSAL ASİDOZ PaCO 2 de artma ph B.E. HCO - 3 PaCO 2 0 N

21 Slayt 49 METABOLİK ASİDOZ Artmış anyon gap Normal anyon gap Slayt 50 METABOLİK ASİDOZ HCO 3- konsantrasyonunda azalma ph B.E. HCO - 3 PaCO 2 N Plazma bikarbonat düzeyindeki bir düşüş, eşlik eden bir PaCO 2 azalması olmadığı sürece arteryel ph da azalmaya neden olur. Pulmoner kompansatuar yanıt, PaCO2 düzeyini ph yı normale getirecek kadar azaltamaz. Slayt 51 ANYON GAP ANYON GAP = Majör plazma katyonları = [Na + ] ([Cl - ] + [HCO 3- ]) = 140 ( ) = 12 meq/l (8-16 meq/l) Majör plazma anyonları N.W. Tietz, Ole Siggard-Andersen and E.L.Pruden: Acid-Base Balance and Acid-Base Disorders; in Tietz Textbook of Clinical Chemistry ed. C.A:Burtis and E.R.Ashwood second ed p Anyon gap: Plazmada ölçülen majör katyonlar ile anyonlar arasındaki farktır. Anyon gap= [Na+] ([Cl-] [HCO 3 - ] Normal değerler kullanıldığında Anyon gap= 140 ( ) = 12 meq/l (Normal sınırları = 9-15 meq/l) 1 atmos = 760 mmhg = 1000 cmh2o = 100 kpa The term anion gap (AG) represents the concentration of all the unmeasured anions in the plasma. The negatively charged proteins account for about 10% of plasma anions and make up the majority of the unmeasured anion represented by the anion gap under normal circumstances. The acid anions (eg lactate, acetoacetate, sulphate)

22 produced during a metabolic acidosis are not measured as part of the usual laboratory biochemical profile. The H+ produced reacts with bicarbonate anions (buffering) and the CO2 produced is excreted via the lungs (respiratory compensation). The net effect is a decrease in the concentration of measured anions (ie HCO3) and an increase in the concentration of unmeasured anions (the acid anions) so the anion gap increases. AG is calculated from the following formula: Anion gap = [Na+] - [Cl-] - [HCO3-] Reference range is 8 to 16 mmol/l. An alternative formula which includes K+ is sometimes used particularly by Nephrologists. In Renal Units, K+ can vary over a wider range and have more effect on the measured Anion Gap. This alternative formula is: AG = [Na+] + [K+] - [Cl-] - [HCO3-] The reference range is slightly higher with this alternative formula. The [K+] is low relative to the other three ions and it typically does not change much so omitting it from the equation doesn t have much clinical significance. Major Clinical Uses of the Anion Gap To signal the presence of a metabolic acidosis and confirm other findings Help differentiate between causes of a metabolic acidosis: high anion gap versus normal anion gap metabolic acidosis. In an inorganic metabolic acidosis (eg due HCl infusion), the infused Cl- replaces HCO3 and the anion gap remains normal. In an organic acidosis, the lost bicarbonate is replaced by the acid anion which is not normally measured. This means that the AG is increased. To assist in assessing the biochemical severity of the acidosis and follow the

23 response to treatment Slayt 52 METABOLİK ASİDOZ Artmış anyon gap > 16 meq/l Endojen nonvolatil asitlerin artması Renal yetersizlik, ketoasidoz, laktik asidoz Toksinler Salisilat, metanol, etilen glikol, paraldehid Rabdomiyoliz Artmış anyon gap: Endojen nonvolatil asitlerin artması: Renal yetersizlik: Akut, kronik Ketoasitoz: Diabetik, açlık Laktik asitoz Miks: Nonketotik hiperosmolar koma, Alkol Yenidoğan metabolizma hataları Toksinler: salisilat, metanol, etilen glikol, paraldehid, toluen, sülfür Rabdomiyoliz Slayt 53 Normal anyon gap meq/l Gastrointestinal Sistem HCO 3- kaybı Diyare Fistüller (pankreatik,bilier,incebarsak) Renal Sistem RTA Karbonik anhidraz inhibitörleri Hipoaldosteronizm Normal anyon gap: Gastrointestinal sistemden HCO3- kaybı: Diyare Anyon değiştirici resinler Fistüller (pankreatik, bilier, ince barsak) Renal HCO3- kaybı: Renal tübüler asitoz Karbonik anhidraz inhibitörleri Hipoaldosteronizm Dilüsyon:

24 Çok miktarda bikarbonatsız mayi alımı Total parenteral nütrisyon Klorid içeren asit alımı: Amonyum klorid, lizin hidroklorid, arginin hidroklorid Slayt 54 Dilüsyon: Çok miktarda bikarbonatsız mayi alımı Total parenteral nütrisyon Klorid içeren asit alımı Amonyum klorid, lizin hidroklorid, arginin hidroklorid Waters ve ark.da %0,9 NaCl infuzyonun belirgin hiperkloremik asidoza neden oldugunu göstermistir Der Anaesthesist Slayt 55 LAKTİK ASİDOZ Laktik asit, 1780 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından keşfedilen TİP A organik Şok, hidroksi hipoksemi asittir Laktat, TİP B1laktik asitin Diyabet, Na, K tuzudur, enfeksiyon, laktik asit ile aynı anlamda kullanılırkaraciğer hastalığı TİP B2 Fenformin, sorbitol, früktoz Venous: mg/dl Arterial: mg/dl mmol/l TİP B3 Herediter metabolik hastalıklar Venöz: mg/dl Arteryel: mg/dl ( mmol/l)

25 Slayt 56 ÖLÇÜLMEYEN İYONLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Kreatinin ve idrar miktarı Akut renal yetersizlik Neden: Renal asitler Glisemi ve idrar keton düzeyi Hiperglisemi + ketoz Neden: Diyabetik ketoasitoz Normoglisemi + ketoz oneden: Alkol, açlık Eğer laktik asitoz tabloyu izah etmiyorsa Kreatinin ve idrar miktarına bakın. Akut renal yetersizlik tanısı koyarsanız asitozun nedeni Renal asitlerdir. Kan şekeri ve idrar keton düzeyine bakın. Eğer hasta Hiperglisemik ve ketotik ise Neden: Diyabetik ketoasitoz Normoglisemi + ketoz Neden: Alkol (kan alkol düzeyine bakın), açlık ketozudur. Slayt 57 ASİDOZUN FİZYOLOJİK ETKİLERİ Kardiyak kontraktilitede azalma Periferik vasküler dirençte azalma Progressif hipotansiyon Katekolaminlere yanıtta azalma Ventriküler fibrilasyon eşiğinde azalma Progressif hiperkalemi ph: 0.10 / K +: 0.6 meq/l Slayt 58 Tedavi Tedavideki asıl amaç altta yatan problemi ortadan kaldırmak olmalıdır Herhangi bir solunumsal bozukluk varsa düzeltilmeli gerekirse solunum kontrol altına alınmalıdır Eğer asidemi akut ve ph <7.20 (7.10*) ise bikarbonat tedavisi endikedir Lippincott Williams & Wilkins The ICA Book Paul L.Marino Section IX

26 Slayt 59 HCO 3 Açığı = 0.5 x KG x (istenen HCO 3 - serum HCO 3 ) HCO 3 İhtiyacı = 0.3 x BE X KG Genelde önerilen, HCO 3 ihtiyacının yarısını İV bolus, diğer kalanını 4-6 saat infüzyon olarak tamamlanır Slayt 60 Derin veya refrakter asidemi durumlarında bikarbonat dialisatı ile akut hemodializ gerekli olabilir Emmett M. Anion-gap interpretation: the old and the new. Nature Clin Pract Nephrol 2006;2:4 Slayt 61 Hastanın serum K+ düzeyi normal veya düşük ise; bikarbonat tedavisinden sonra hastada hipopotasemi belirtileri ortaya çıkar. Solunum kaslarının paralizisine yol açabilir Hipernatremi Hiperozmolarite var Bikarbonat verilmesi kontrendike Emmett M. Anion-gap interpretation: the old and the new. Nature Clin Pract Nephrol 2006;2:4

27 Slayt 62 Bikarbonat vermeden önce mutlaka hastanın potasyum düzeyine bakılmalıdır Asidozda H+ iyon konsantrasyonunun artışı ile, hücre içi K+, hücre dışına çıkar Asidoz düzeltilince K+ tekrar hücre içine girer Emmett M. Anion-gap interpretation: the old and the new. Nature Clin Pract Nephrol 2006;2:4 Slayt 63 Hücre içi tamponlama PLAZMA Prot - HPO -2 4 H + H + H + H + H + H+ H + H + H + H + K + H + HProt H 2 PO - 4 H + H + Eritrosit [H + ] ph asidemi Slayt 64 Hücre içi tamponlama PLAZMA HProt H 2 PO 4 - H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + H + K + Prot - HPO 4-2 Eritrosit H + [H + ] ph alkalemi

28 Slayt 65 ALKALOZ SOLUNUMSAL ALKALOZ METABOLİK ALKALOZ Slayt 66 SOLUNUMSAL ALKALOZ PaCO 2 de azalma Mekanizma Alveolar ventilasyonda artış ph B.E. HCO - 3 PaCO 2 0 N Slayt 67 NEDENLER Santral stimülasyon Ağrı, anksiyete, iskemi, inme Tümör, enfeksiyon, ateş, ilaçlar Periferik stimülasyon Hipoksemi, yükseklik, pulmoner hastalıklar Bilinmeyen Sepsis, metabolik ansefalopati Iatrojenik Ventilatör tedavisi Santral stimülasyon Ağrı, anksiyete, iskemi, inme Tümör, enfeksiyon, ateş, ilaçlar(salisilat, progesteron (gebelik), analeptikler (doksapram)) Periferik stimülasyon Hipoksemi, yükseklik, pulmoner hastalıklar (KKY, nonkardiyojenik pulmoner ödem, astma, pulmoner emboli) Bilinmeyen Sepsis, metabolik ansefalopati Iatrojenik Ventilatör tedavisi

29 Slayt 68 METABOLİK ALKALOZ Plazma HCO 3- düzeyinde artış ph B.E. HCO 3 - PaCO 2 N Slayt 69 Karbonik Asit-Bikarbonat Tampon Sistemi: Plazma ph sının düzenlenmesinde merkezi rolü. Figure 27.11b Slayt 70 BAZ ARTIŞI İyatrojenik (aşırı bikarbonat verilmesi) Kronik alkali alımı (süt-alkali sendromu)

30 Slayt 71 METABOLİK ALKALOZ KLORÜRE DUYARLI KLORÜRE DİRENÇLİ Slayt 72 KLORÜRE DUYARLI METABOLİK ALKALOZ (İdrar Cl < 20 meq/l) Ekstrasellüler sıvı kaybı: Diüretikler: Furosemid, etakrinik asit, tiazidler Gastrik sıvı kaybı Kusma, gastrik drenaj PaCO 2 nin hızla düşürülmesi Slayt 73 KLORÜRE DİRENÇLİ METABOLİK ALKALOZ (İdrar Cl > 20 meq/l) Mineralokortikoid aktivitesinde artış Sodyum retansiyonu Ekstrasellüler sıvı artışı Yüksek doz NaHCO 3 Kan ürünleri Yüksek doz sodyum penisilin meg'yi düzelt

31 Slayt 74 Sistemik Etkileri Hemoglobinin oksijene ilgisinde artış Oksijen disosiasyon eğrisinde sola kayma Hipokalemi Plazma iyonize Ca ++ miktarında azalma Serebral kan akımında azalma Sistemik vasküler rezistansta artma Koroner vazospazm Slayt 75 Hipoventilasyon Konvülsiyon Kardiak aritmi Slayt 76 TEDAVİ METABOLİK ALKALOZ Klorüre duyarlı metabolik alkaloz İntravenöz salin Potasyum replasmanı Simetidin, ranitidin Asetazolamid Klorüre duyarlı metabolik alkalozun tedavisinde: İntravenöz salin ve Potasyum replasmanı yeterli. Aşırı gastrik sıvı kaybı olan hastalarda Simetidin, ranitidin yarar sağlar. Ödematöz hastalarda Asetazolamid yararlı olabilir.

32 Slayt 77 TEDAVİ Klorüre dirençli metabolik alkaloz Aldosteron antagonistleri ph > 7.60 : Hidroklorik asit (0,1 mol/l), iv Amonyum klorür (0,1 mmol/l), iv. Arginin hidroklorür Hemodializ Klorüre dirençli hastalarda ise artmış mineralokortikoid aktivitesi aldosteron antagonsitlerine hızla cevap verir. Slayt 78 MiKS BOZUKLUKLAR Solunumsal ve Metabolik Asidoz Kardiyak arrest / Resüsitasyon KOAH /hipoksi Hipokalemik myopati /metabolik asidoz CO, metanol ph B.E. HCO - 3 PaCO 2 N Slayt 79 Solunumsal ve Metabolik Alkaloz Gebelik (kusma + hiperventilasyon) CO 2 retansiyonlu hastada mekanik ventilasyon Masif kan transfüzyonu / MV ph B.E. HCO - 3 PaCO 2

33 Slayt 80 Solunumsal Alkaloz ve Metabolik Asidoz Salisilat Zehirlenmesi Ağır KC Hast. ph B.E. HCO - 3 PaCO 2,N, Slayt 81 Solunumsal Asidoz ve Metabolik Alkaloz KKY +KOAH hastlarında diüretik tedavisi ph B.E. HCO - 3 PaCO 2,N, Slayt 82 KOMPANSATUVAR YANITLAR Bozukluk Yanıt Beklenen değişiklik Solunumsal asidoz Akut Kronik Solunumsal alkaloz Akut Kronik [HCO 3- ] [HCO 3- ] [HCO 3 - ] [HCO 3- ] 1 meq/l / 10mmHg PaCO 2 4 meq /L /10mmHg PaCO 2 2 meq/l / 10mmHg PaCO meq/l / 10mmHg PaCO 2 Metabolik asidoz PaCO 2 1-1,5 x [HCO 3- ] Metabolik alkaloz PaCO x [HCO 3 - ] Morgan GE, Clinical Anesthesiology

34 Slayt 83 1 Kan örneği alınırken nelere dikkat etmeli 83 Slayt 84 En uygun değerlendirme mixt venöz kandan yapılır. Ancak mixt venöz kan örneği pulmoner arter veya en azından sağ ventrikülden alınması gerektiğinden pratik değildir. Değerlendirme buna en yakın değer olan arteriyel kan kullanılarak yapılır. 84 Slayt 85 arter kanı alırken dikkat edilmesi gereken durumlar Enjektör iğnesi steril olmalı Enjektör ve iğne en az 0,1 ml heparinle yıkanmalı Deri sterilizasyonu Enjektörde hava kabarcığı olmamalı İğnenin ucu kapatılmalı Hızla laboratuvara ulaştırılmalı,kan bekletilmeden incelenmelidir. 85

35 Slayt 86 Arter kan gazı alınırken oluşan komplikasyonlar Ağrı Hematom Hava veya kan embolisi İnfeksiyon Vasküler travma Vazovagal cevap Arteriel spazm 86 Slayt 87 ARTER KAN GAZI KABUL EDİLEBİLİRLİK KRİTERLERİ Anaerobik koşullar Antikoagulanlı injektör 2-4 ml kan Hemen analiz Kalibre edilmiş cihaz 87 Slayt 88 2 Kan örneğinde görülen parametreler ne ifade ediyor? 88

36 Slayt 89 NORMAL DEĞERLER ph : ( ) PaC02 : mmhg(venöz kanda 40 mmhg) (her 10 mmhg lık değişim ph değerini 0.08 birim etkiler) Pa02 : mmhg(venöz kanda 40 mmhg) Std HC03 : 24 meq/l Act HCO3 : 24 meq/l BB (total tampon bazları) : 50 meq/l BE(baz defisiti): meq/l 89 Slayt 90 Parsiyel arteriel oksijen basıncı(pao 2 ) Palazmada dağılan O 2 parsiyel basıncıdır. Hipoksi, alveollerde parsiyel O 2 basıncının azaldığını, Hipoksemi ise arteriyel kanda O 2 içeriğinin azalmasını gösterir. PaO 2 atmosferik basınca, sıcaklığa, inspire edilen O 2 içeriğine ve hastanın yaşına bağlı olarak değişir. 90 Slayt 91 Hemoglobinin O 2 ile doyma yüzdesidir. Oksijen Satürasyonu SaO 2 91

37 Slayt 92 Parsiyel arteriel karbondioksit basıncı (PaCO 2 ) Alveoler ventilasyonun ve metabolik CO 2 üretiminin bir sonucudur.. Yaş ve pozisyondan etkilenmez. Venöz kanda (PaCO 2 ): 45mmHg dir. 92 Slayt 93 Aktüel bikarbonat (HCO 3 -act) O anda ölçülen gerçek değerdir. Normal değeri 24 (22-26) meq/l dir. Düşmesi metabolik asidozu, yükselmesi metabolik alkalozu akla getirir.normal şartlarda standart bikarbonata eşittir. Standart bikarbonat (HCO 3 -std) 37 C de ve %100 O 2 saturasyonunda, PCO 2 40mmHg ya kalibre edilerek ölçülen plazma bikarbonat konsantrasyonudur. Normal değeri 24(22-26)mEq/L 93 Slayt 94 Baz Fazlalığı (Base Excess) (BE): Baz fazlalığı, tam oksijenize kanın, 37 C de ve 40mmHg lık parsiyel CO 2 basıncında, ph sını 7.40 a getirmek için ilave edilen asit veya baz miktarıdır. Normal değeri 2.5 ve +2.5 mmol/l arasındadır. BE, metabolik olayların göstergesidir. Negatif BE (=baz defisiti) metabolik asidozu pozitif BE metabolik alkalozu düşündürür. Toplam vücut baz açığı : 0.3 X (-BE) x VA formülü ile hesaplanır. 94

38 Slayt 95 Yaşamsal işlevlerin yürütülmesi için organizma,vücut sıvılarındaki hidrojen iyonu (H + ) konsantrasyonlarını çok dar sınırlar içerisinde tutmak zorundadır. Vücut sıvılarında yada herhangi bir eriyikte H + ve anyonlara ayrılan maddelere, yani hidrojen veren maddelere asit, bunun tersine H + alıcı maddelere ise baz denir. Bu sınırlardan sapmalar enzim aktivitelerinde, elektrolit dengesinde, başta solunum, kardiopulmoner ve SSS olmak üzere organ sistemlerinde ve ilaçların farmakolojisinde önemli değişiklikler oluşturur. 95 Slayt 96 ph Hidrojen iyonu konsantrasyonunun negatif logaritmasıdır. Kandaki H + iyon konsantarasyonu ortalama 40 nmol/lt dir.(1 nanomol/lt =1/10 6 mol/lt) Kandaki H + iyonu konsantrasyonu PCO 2 ve serum HCO 3 dengesi ile belirlenir. H + = 24 x PCO 2 / HCO 3 Amaç PCO 2 / HCO 3 yi sabit tutmaktır. Arteriel kanda normal değeri , venöz kanda ise birim daha düşüktür. 96 Slayt 97 Asit baz dengesi bozuklukları Asidoz: PaCO 2 >45 mmhg, arteriyel bikarbonat <22 mmol/l, ph değişmeyebilir. Alkaloz: arteriyel bikarbonat > 26 mmol/l, PaCO 2 < 36 mmhg, ph normal sınırlarda olabilir. Asidemi: arter kanında H+ > 44 nmol/l, ph < 7.36 Alkalemi :kanda H+ < 36 nmol/l, ph >

39 Slayt 98 AKUT DEKOMP. KRONİK KOMP. ph pco2 HCO3- ph pco2 HCO3- Asit baz dengesi bozuklukları Met.asd AZALIR N AZALIR AZALIR AZALIR AZALIR Met.alk. ARTAR N ARTAR ARTAR ARTAR? ARTAR Res.Asd AZALIR ARTAR N AZALIR ARTAR ARTAR Res alk. ARTAR AZALIR N ARTAR AZALIR AZALIR 98 Slayt 99 Slayt 100 Asit Baz Denge Bozukluğu Olan Hastaya Klinik Yaklaşım 1-Asit baz bozukluğundan şüphelenme, anamnez, klinik ve laboratuar bulgularının değerlendirilmesi. 2-Asit baz bozukluğunun tipini belirleme 3-Fizyolojik kompanzasyon mekanizmasının gelişip, gelişmediğini araştırma 4-Bozukluğa yol açan primer nedenin belirlenmesi 5-Asit baz denge bozukluğunun ve primer nedenin tedavisi

40 Slayt 101 Asit Baz Bozukluğunda Laboratuar Bulguları: Arteriyel Kan gazında ph, Pco 2 ve HCO 3 Anyon gap ı belirlemek için Na, Cl ve serum K na bakılacak. Slayt 102 Arteriyel Kan Gazları Analizi ph = 7,36-7,44 PaCO 2 = mmhg (HCO - 3 ) = meq/l Slayt 103 Asit Baz Dengesizliklerinde Arteriel Kan Gazları Asit baz Primer Değişiklik Komp.Değişiklik Bozukluğu Respiratuar Asidoz pco 2 HCO 3 Respiratuar Alkaloz pco 2 HCO 3 Metabolik Asidoz HCO 3 pco 2 Metabolik Alkaloz HCO 3 pco 2 Amaç sabit PaCO 2 / HCO 3 Oranı

41 Slayt 104 Asit Baz bozukluğunun tipini belirleme: 1-Aşama : Asidemi veya alkalemiyi belirleme 2-Aşama : HCO 3 değerindeki sapmayı belirleme 3-Aşama : HCO 3 değişikliğinin ph da gözlenen değişikliğe yol açıp açmayacağını yorumlama 4-Aşama : pco 2 değerindeki değişikliği belirleme 5-Aşama : pco 2 değişikliğinin ph a etkisini yorumlama. Slayt 105 Asidemi (ph<7,36) HCO3 ve PCO2 HCO3 düşük HCO3 düşük HCO3 yüksek HCO3 yüksek PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 yüksek PCO2 düşük Mixed Metabolik ve respiratuar asidoz Öncelikle Metabolik asidoz Öncelikle respiratuar asidoz İmkansız, laboratuar hatası Kompanzasyon kurallarını uygula PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 normal HCO3 düşük HCO3 yüksek HCO3 normal Mixt Metabolik ve respiratuar asidoz Mixt Metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz Metabolik asidoz Mixt respiratuar ve Metabolik asidoz Mixt respiratuar asidoz ve Metabolik alkaloz Respiratuar asidoz Slayt 106 Alkalemi (ph>7,44) HCO3 ve PCO2 HCO3 yüksek HCO3 yüksek HCO3 düşük HCO3 düşük PCO2 düşük PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 yüksek Mixed Metabolik ve respiratuar alkaloz Öncelikle Metabolik alkaloz Öncelikle respiratuar alkaloz İmkansız, laboratuar hatası Kompanzasyon kurallarını uygula PCO2 yüksek PCO2 düşük PCO2 normal HCO3 düşük HCO3 yüksek HCO3 normal Mixt Metabolik alkaloz ve respiratuar asidoz Mixt Metabolik ve respiratuar alkaloz Metabolik alkaloz Mixt respiratuar alkaloz ve Metabolik asidoz Mixt respiratuar ve Metabolik alkaloz Respiratuar alkaloz

42 Slayt 107 Slayt 108 Slayt 109

43 Slayt 110 Örnek I ph = 7,22 HCO 3 = 13 meq/l pco2 = 38mmHg HCO3 (18mEq/L) ph(7,22) = Sabit Değer X pco2 (38 mmhg) 1.Aşama: ph Asidoz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama : HCO 3 3.Aşama : HCO 3 Azalması ph yı düşürür O halde Metabolik asidoz olabilir 4.Aşama : pco 2 normal 5.Aşama : pco 2 normal ph yı değiştirmez O halde Metabolik Asidoz dur. Slayt 111 Örnek 2: Mixt Tip Bozukluk ph= 7,55 HCO 3= 30 meq/l pco 2= 21 mmhg 1.Aşama : ph Alkaloz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama: HCO 3 3.Aşama: HCO 3 artışı ph yı arttırabilir. Metabolik alkaloz olabilir. 4.Aşama: p CO 2 5.Aşama: p CO 2 azalmasıda ph yı arttırabilir. Respiratuar alkalozda vardır. O halde temel bozukluk Mixt Metabolik Respiratuar Alkaloz dur. Slayt 112 Örnek 3 ph = 7,18 HCO 3 = 23mEq/l pco2 = 56mmHg HCO3 (21mEq/L) ph(7,18) = Sabit Değer X pco2 (56 mmhg) 1.Aşama: ph Asidoz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama : HCO 3 normal 3.Aşama : HCO 3 normal olması ph yı etkilemez O halde Metabolik asidoz değil 4.Aşama : pco 2 5.Aşama : pco 2 ph yı düşürür O halde RESPİRATUAR ASİDOZ dur.

44 Slayt 113 Örnek 4 ph = 7,55 HCO 3 = 20 meq/l pco2 = 21mmHg HCO3 (18mEq/L) ph(7,55) = Sabit Değer X pco2 (21 mmhg) 1.Aşama: ph Alkaloz Metabolik? Respiratuar? 2.Aşama : HCO 3 3.Aşama : HCO 3 Azalması ph yı arttırmaz O halde Metabolik alkaloz değil 4.Aşama : pco 2 5.Aşama : pco 2 ph yı arttırır O halde olgu RESPİRATUAR ALKALOZ dur. Slayt 114 Slayt 115

45 Slayt 116 Slayt 117 Slayt 118

46 Slayt 119 Slayt 120

ASİT-BAZ DENGESİ. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR

ASİT-BAZ DENGESİ. Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR ASİT-BAZ DENGESİ Yrd.Doc.Dr M. Veysi BAHADIR HAYAT; ASLINDA GÜNAHA VE PARANIN GÜCÜNE KARŞI DEĞİL, H + İYONUNA KARŞI BİR MÜCADELEDİR.. H.L.MENCKEN İlk modern tanım, İsveç'li bilim adamı Svonte ARHENİUS

Detaylı

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ AMAÇ: Katılımcıların bu sunumun sonunda kan gazı ve asit baz dengesi ile ilgili bilgilerini artırmaları amaçlanmıştır. HEDEFLER:

Detaylı

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar?

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? AKCİĞERLERİN PRİMER GÖREVİ GAZ ALIŞVERİŞİNİ SAĞLAMAKTIR. AKG analizi ile Asit Baz dengesi Oksijenizasyon Gaz alışverişi

Detaylı

GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI. ph ve [H + ] İlişkisi 01.02.2012 ASİT DENGESİ PLAZMA ASİDİTESİNİN ÖLÇÜLMESİ

GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI. ph ve [H + ] İlişkisi 01.02.2012 ASİT DENGESİ PLAZMA ASİDİTESİNİN ÖLÇÜLMESİ GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI Dr. Şükrü GÜRBÜZ FIRAT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ ACİL TIP A.D. Yaşamsal denge spesifik asit baz aralığında iş gören protein fonksiyonlarına bağlıdır. Hayatı tehdit eden bir çok

Detaylı

ph = 6,1 + log [CO 2 ]

ph = 6,1 + log [CO 2 ] ASİT-BAZ DENGESİ Asit-baz dengesi tanımı Biyolojik reaksiyonların hepsi optimum bir ph ortamında normal olarak cereyan ederler; ortamın ph değerinin değişmesi, önemli bozukluklara neden olur. Organizmada

Detaylı

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI

TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI Genel tanımlamalar TAMPONLAR-pH ve pk HESAPLAMALARI YRD. DOÇ.DR SEDAT MOTOR Tamponlarla ilgili açıklamalara geçmeden önce asit, baz, ph ve pk kavramlarını hatırlayalım. Suda çözündügü zaman (H + ) iyonu

Detaylı

27.09.2012. Plazma H konsantrasyonu Endojen üretim Atılım hızı Vücudun tamponlama kapasitesi. Tamponlama sistemi Hemoglobin Fosfat Proteinler HCO3

27.09.2012. Plazma H konsantrasyonu Endojen üretim Atılım hızı Vücudun tamponlama kapasitesi. Tamponlama sistemi Hemoglobin Fosfat Proteinler HCO3 Plan Asit Baz Bozuklukları Asidite ölçümü Asit üretim-atılım fizyolojisi Asit-baz bozukluklarına yaklaşım 18.09.12 Dr. Günay Yıldız A.Ü. Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. * klinik özellikler * anyon gap Asit

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları

Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları Prof. Dr. Aydın ECE Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi ph ın sıkı düzenlenmesi normal ph da optimal çalışan enzim ve metabolik olaylar için önemlidir. Asit-baz dengesindeki

Detaylı

Dr.Ömer Kurtipek ASĐT-BAZ DENGESĐ VE KAN GAZLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

Dr.Ömer Kurtipek ASĐT-BAZ DENGESĐ VE KAN GAZLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ASĐT-BAZ DENGESĐ VE KAN GAZLARININ DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Asit-baz dengesi, vücut sıvılarında hidrojen iyonu (H + ) konsantrasyonunun dengesidir. Vücut sıvılarında çok az miktarda H + iyonu bulunmasına rağmen;konsantrasyonundaki

Detaylı

Asit- baz denge bozuklukları ASİT- BAZ DENGESİ. Steward metodu (1983) Siggaard- Andersen Base excess (BE)

Asit- baz denge bozuklukları ASİT- BAZ DENGESİ. Steward metodu (1983) Siggaard- Andersen Base excess (BE) Asit- baz denge bozuklukları Ciddi asit- baz denge bozuklukları: ASİT- BAZ DENGESİ Organ yetersizliği, Beyin ödemi, nöbet aknvitesi, Miyokard kontraknlite bozukluğu, Pulmoner vazokonstriksiyon, sistemik

Detaylı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi

Detaylı

Arter Kan Gazı Analizi. Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD

Arter Kan Gazı Analizi. Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD Arter Kan Gazı Analizi Doç. Dr. Banu Eriş Gülbay AÜTF Göğüs Hastalıkları AD Arter Kan Gazı (AKG) Analizi Klinik olarak; Oksijenizasyon ve Asit-baz bozukluğunun Tanı ve Tedavisinde temel bir inceleme yöntemidir

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

5.111 Ders Özeti #23 23.1

5.111 Ders Özeti #23 23.1 5.111 Ders Özeti #23 23.1 Asit/Baz Dengeleri (Devam) Konu: Titrasyon Cuma günü ders notlarından Asidik tampon etkisi: Zayıf asit, HA, protonlarını ortamdaki kuvvetli bazın OH iyonlarına aktarır. Zayıf

Detaylı

Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması

Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması Akciğer ve Dokularda Gazların Değişimi ve Taşınması Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Tartışma konuları: Eksternal ve internal solunum Oksijenin kanda taşınması Karbondioksidin kanda taşınması

Detaylı

27.09.2012. Ventilasyon ve Oksijenasyon KAN GAZI ANALİZİ. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Alveolar Oksijenasyon

27.09.2012. Ventilasyon ve Oksijenasyon KAN GAZI ANALİZİ. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Ventilasyon ve Oksijenasyon. Alveolar Oksijenasyon KAN GAZI ANALİZİ Dr. Mehmet Demirbağ AÜTF Acil Tıp AD 18.09.2012 Ventilasyon ve Oksijenasyon Deniz seviyesinde, 0ºC'de ortalama atmosferik basınç 760mmHg dir Kuru oda havası %21 oksijen %79 azot %0,04

Detaylı

SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ. Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli tedaviyi uygulayabilmek için

SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ. Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli tedaviyi uygulayabilmek için SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ 1- SIVI ELEKTROLİT FİZYOLOJİSİ 2- DEHİDRATASYON -TANIM -DEĞERLENDİRME - PARENTERAL TEDAVİ 3- PROTOKOL - ÖRNEK Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi HİDROJEOLOJİ 9.Hafta Su Kimyası Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su Kimyasının Önemi Yüzey ve yeraltısuları farklı oranlarda çözünmüş ve askıda maddeler içerirler. Suyun kimyasal bileşimi

Detaylı

Sıvı - Elektrolit. Tintinalli 2011 Haldun Akoglu

Sıvı - Elektrolit. Tintinalli 2011 Haldun Akoglu Sıvı - Elektrolit Tintinalli 2011 Haldun Akoglu 40 yaşında, kronik böbrek yetersizliği olan erkek hasta İştahsızlık, bulantı ve kusma şikayetleri var. Glukoz: 108 mg/dl BUN: 140 mg/dl Na: 115 meq/l K:

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları

İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları İntradiyalitik Sıvı Elektrolit Bozuklukları Doç. Dr. Eyüp KÜLAH Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Kronik Böbrek yetmezliği (KBY) sıvı, asit-baz

Detaylı

Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz Dengesi

Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz Dengesi SıvıElektrolit ve AsitBaz Dengesi 1 Dr. Tevfik ECDER, 2 Dr. Sezai VATANSEVER, Dr. Kerim GÜLER İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, 1 Nefroloji Bilim Dalı, 2 İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Acil

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler Vücut ağırlığının yaklaşık %60 ını su oluşturur. Ölçümünde Deuterium Oksid kullanılır. Yağ dokusu ve yaş ile ters, kas dokusu ile doğru orantılıdır. Total vücut suyu, genel anlamda iki büyük kompartmanda

Detaylı

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS)

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Ekstrakorporeal Yaşam Desteği Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Dr. Nermin KELEBEK GİRGİN Uludağ ÜTF, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Yoğun Bakım BD Ø Renal replasman tedavisi Ø Karaciğer

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

KAN GAZI VE ELEKTROLİTLER

KAN GAZI VE ELEKTROLİTLER KAN GAZI VE ELEKTROLİTLER KAN GAZI DEĞERLENDİRMEDE PRATİK YAKLAŞIMLAR Durumlar Ph PaCO 2 HCO 3 PaO 2 Nedenler Normal 7.35-7,45 35-45 24-28 80-100 Solunumsal patalojik durumların olmadığı normal ventilasyon

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1

TAMPON ÇÖZELTİLER. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 TAMPON ÇÖZELTİLER Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR 09-TAMPON ÇÖZELTİLER 1 Tampon çözeltiler Kimyada belli ph larda çözelti hazırlamak ve bunu uzun süre kullanmak çok önemlidir. Ancak bu çözeltilerin saklanması

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 11. Asitler ve Bazlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 11 Asitler ve Bazlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Asit ve baz kavramlarını bilecek, Zayıf asit, zayıf baz, kuvvetli asit, kuvvetli baz kavramlarını tanıyacak, Titrasyon ve ph kavramlarını

Detaylı

11.10.2012. Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir.

11.10.2012. Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir. Basınç Isı, Oksijen, Besinler (karbonhidrat, yağ, protein), Su, Canlılığın devamı için organizmanın gereksinim duyduğu vazgeçilmez faktörlerdir. 1 2 Su, yaşayan sistemlerde büyük ölçüde bulunan bir bileşiktir.

Detaylı

Eser Elementler ve Vitaminler

Eser Elementler ve Vitaminler Doç. Dr. Onur POLAT Eser Elementler ve Vitaminler Esansiyel eser elementin temel özellikleri diyetten kesilmesi veya yetersiz alımıyla yapısal ve biyokimyasal değişikliklerin olması ve bu değişikliklerin

Detaylı

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1

TAMPON ÇÖZELTİLER-2. Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 TAMPON ÇÖZELTİLER-2 Prof.Dr.Mustafa DEMİR M.DEMİR(ADU) 12-TAMPON ÇÖZELTİLER-2 1 Tampon çözelti Tampon çözelti: Konjuge asit-baz çiftinin bulunduğu ve ph değişmelerine karşı direnç gösteren çözeltilere

Detaylı

POT K EFERVESAN TABLET

POT K EFERVESAN TABLET PROSPEKTÜS POT K EFERVESAN TABLET FORMÜLÜ Her bir efervesan tablet 1,56 g Potasyum a eşdeğer, 2,17 g Potasyum sitrat monohidrat ve 2,00 g Potasyum hidrojen karbonat içerir. Tatlandırıcı olarak şeker, sodyum

Detaylı

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım.

2+ 2- Mg SO 4. (NH 4 ) 2 SO 4 (amonyum sülfat) bileşiğini katyon ve anyonlara ayıralım. KONU: Kimyasal Tepkimeler Dersin Adı Dersin Konusu İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI İyonik bağlı bileşiklerin formüllerini yazmak için atomların yüklerini bilmek gerekir. Bunu da daha önceki

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu KPR esnasında oksijenizasyon Arrest olmuş dolaşım için hem ventilasyon hem de gaz değişimi gerekli olup bu sırada perfüzyon sağlayan bir ritim oluşturulmaya çalışılır Dolayısıyla

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi. Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD

Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi. Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD Dehidratasyonda sıvı tedavisi Tedavinin amaçları Şoku önlemek için dolaşan sıvı hacmini düzelt (%10-%15

Detaylı

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

Metabolizma ATP ATP 19/11/2015. BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON. Enerji için Protein Kullanımı. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma BESLENME, METABOLİZMA ve TERMOREGULASYON Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Metabolizma : Hücrelerin yaşamını sürdürebilmeleri için gerekli kimyasal süreçlerin tümüne metabolizma denir. Metabolik

Detaylı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı PULS-OKSİMETRİ Dr. Necmiye HADİMİOĞLU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Puls oksimetre, Pulsatil atımı olan arterlerdeki farklı hemoglobinlerin ışık emilimlerini

Detaylı

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN DEÜ Tıp Fakültesi Anesteziyoloji

Detaylı

OLİGOÜRİLİ HASTADA LABORATUVAR BULGULARI

OLİGOÜRİLİ HASTADA LABORATUVAR BULGULARI RENAL SİSTEM OLİGOÜRİLİ HASTADA LABORATUVAR BULGULARI Test Prerenal Renal Uygunsuz ADH Salınımı FE Na < 1 ( 1 (> 3.0) 1 RFI < 1 ( 1 (> 3.0) > 1 Plasma Ure/Cr Oranı > 20 < 10-15 > 15 İdrar

Detaylı

ÖDEMATÖZ DURUMLARA YAKLAŞIM AİBÜ İZZET BAYSAL TIP FAKÜLTESİ NEFROLOJİ BİLİM DALI

ÖDEMATÖZ DURUMLARA YAKLAŞIM AİBÜ İZZET BAYSAL TIP FAKÜLTESİ NEFROLOJİ BİLİM DALI ÖDEMATÖZ DURUMLARA YAKLAŞIM AİBÜ İZZET BAYSAL TIP FAKÜLTESİ NEFROLOJİ BİLİM DALI KAYNAKLAR 1. Clinical Physiology of Acid-Base and Electrolyte Disorders Burton David Rose 5. Baskı 2. Comrehensive Clinical

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

Salisilat ile Zehirlenmeler. Dr. Kasım Öztürk

Salisilat ile Zehirlenmeler. Dr. Kasım Öztürk Salisilat ile Zehirlenmeler Dr. Kasım Öztürk Analjezik Antipiretik Antienflamatuar tablet/ kapsül/ likit formlar Ticari formlar Aspirin tablet (100 mg, 500 mg) Aspirin forte tablet (500 mg salisilat +

Detaylı

SİYANOZ. Doğal ışıkta en iyi görülür Siyanozun en iyi görüldüğü yerler; Tırnak dipleri Dudaklar Dil Müköz membranlar Konjuktiva

SİYANOZ. Doğal ışıkta en iyi görülür Siyanozun en iyi görüldüğü yerler; Tırnak dipleri Dudaklar Dil Müköz membranlar Konjuktiva SİYANOZ Siyanoz deri ve Müköz membranların mavi-mor renk değişikliği göstermesidir Siyanoz bir hastalık değildir!! Siyanoz bir fizik bulgudur Siyanoza yol açan birçok neden vardır SİYANOZ Doğal ışıkta

Detaylı

09.02.2015. Oksijen Tedavisi. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32.

09.02.2015. Oksijen Tedavisi. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 21.Hafta ( 16-20 / 02 / 2015 ) OKSİJEN TEDAVİSİ SlaytNo: 32 Oksijen vücuda solunum yoluyla girer, akciğerlerde hava keseciği ile kılcal damarlar arasındaki zara ulaşır

Detaylı

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR

İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR. Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF GELİŞEN HİPOTANSİYONDA VOLÜM TEDAVİSİ veya VAZOPRESSOR Doç. Dr. Necati GÖKMEN DEÜTF Anesteziyoloji AD, İZMİR İNTRAOPERATİF HİPOTANSİYON Klinikde hipotansiyon ve şok terimleri birbirleri yerine

Detaylı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Hipokalsemi Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Kalsiyum 03.01.2014 57.Milli Pediatri Kongresi 2 Kalsiyum Fetal dönem Çocukluk çağı Erişkin

Detaylı

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi. Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuklarda Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) ve Tedavisi Tolga F. Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi 1967: 18.07.2013 2 Tarihçe 1967 Acute Respiratory Distress in Adults 1971 Adult Respiratory Distress

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz)

ÇÖZELTİLERDE DENGE (Asit-Baz) ÇÖZELTİLERDE DENGE (AsitBaz) SUYUN OTOİYONİZASYONU Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit

Detaylı

Arter Kan Gazları. Yoğun Bakım Dergisi 2003;3(3):160-175. Turan ACICAN*

Arter Kan Gazları. Yoğun Bakım Dergisi 2003;3(3):160-175. Turan ACICAN* Yoğun Bakım Dergisi 2003;3(3):160175 Arter Kan Gazları Turan ACICAN* * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, ANKARA Arter kan gazları analizi hastanın metabolik ve respiratuar

Detaylı

Prof. Dr. Şefik DURSUN

Prof. Dr. Şefik DURSUN 34 ĐÇĐNDEKĐLER Bölüm 1. ph ve Vücudun Normal Reaksiyonu Bölüm 2. AsitBaz Dengenin Düzenlenmesi Bölüm 3. AsitBaz Denge Bozuklukları AsitBaz Denge Bozukluklarının Kompansasyonu Bölüm 4. Kan Gazları Ölçüm

Detaylı

OBEZİTE-HİPOVENTİLASYON SENDROMU

OBEZİTE-HİPOVENTİLASYON SENDROMU OBEZİTE-HİPOVENTİLASYON SENDROMU Dr. Gökhan Kırbaş Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Bozuklukları Merkezi TORAKS DERNEĞİ UYKU BOZUKLUKLARI ÇALIŞMA GRUBU MERKEZİ KURSLAR

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ

HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ HAZIRLAYAN Mutlu ġahġn Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 3 DENEYĠN ADI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN ĠLETKENLĠĞĠ DENEYĠN AMACI: ASĠT, BAZ VE TUZLARIN SULU ÇÖZELTĠLERĠNDE ĠYONLARINA AYRIġARAK ELEKTRĠK

Detaylı

Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı

Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı SIVI ELEKTROLİT T TEDAVİSİ,, TPN Doç.Dr. Gonca Tekant Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı GELİŞİ İŞİM M ESNASINDA TOTAL VUCUT SIVI DEĞİŞİ ĞİŞİKLİKLERİ Yaş TVS ESS ISS (% VA) (%

Detaylı

ÇOCUKLARDA KAN GAZLARI. Doç. Dr. Tanıl Kendirli Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım BD.

ÇOCUKLARDA KAN GAZLARI. Doç. Dr. Tanıl Kendirli Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım BD. 1945 ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ÇOCUKLARDA KAN GAZLARI Doç. Dr. Tanıl Kendirli Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım BD. Asit-Baz Dengesi Ortama proton

Detaylı

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon Case 6 44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon başlandı. Ek labaratuvar verileri.. RF+ Anti-Ro/SS-A+,

Detaylı

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI)

DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) DEĞİŞİK KOŞULLARDA SOLUNUM (İRTİFA VE SUALTI) Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Fizyoloji Anabilim Dalı Yüksek irtifa fizyolojisi İrtifa (metre) Atm.P (mmhg) At.PO 2 (mmhg) P A CO 2 (mmhg) P A O 2 (mmhg) Art.O 2

Detaylı

HUMAN ALBÜMİN Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı

HUMAN ALBÜMİN  Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Finansal Analiz Daire Başkanlığı Mali Hizmetler Kurum Başkan Yardımcılığı HUMAN ALBÜMİN 2013 yılında Stok Takip ve Analiz Daire Başkanlığınca ilaç tasarrufuna teşvik etmek ve maliyetini azaltmak amacıyla Human Albümin çalışması yapılmıştır. ALBUMİN NEDİR? Albumin karaciğerde

Detaylı

BULGULAR BİLGİLENDİRME

BULGULAR BİLGİLENDİRME BİLGİLENDİRME Kas- iskelet, boşaltım, endokrin sistemlerinin fonksiyonlarının gözlenmesi, hasta teşhis ve hasta tedavisin de daha hızlı sonuca gidilebilmesi için Elektrolitlerin takibi çok önemlidir. Öncelikle,

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı ASİT Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 Eğitim yılı Ders programı Asitin tanımı Fizik muayene bulguları Asit miktarının ifadesi Asit yapan nedenler Asitli hastada ayırıcı tanı

Detaylı

ASİT-BAZ HOMEOSTAZI VE BOZUKLUKLARI

ASİT-BAZ HOMEOSTAZI VE BOZUKLUKLARI Review /Derleme ASİT-BAZ HOMEOSTAZI VE BOZUKLUKLARI ACID-BASE HOMEOSTASIS AND DISORDERS Fatin Rüştü Polat 1, Ufuk Coşkunkan 1, Onur Sakallı 1. 1 Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi ABD.

Detaylı

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

ASİT-BAZ VE ph. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla Evcin Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 ASİT-BAZ VE ph MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Asitler ve bazlar günlük yaşantımızda sıkça karşılaştığımız kavramlardan biridir.insanlar, her nekadar asetil salisilik asit ve

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

AMAÇ. Asit-baz dengesi hakkında bilgi vermek. ÖĞRENİM HEDEFLERİ

AMAÇ. Asit-baz dengesi hakkında bilgi vermek. ÖĞRENİM HEDEFLERİ ASİT BAZ DENGESİ Prof. Dr. Lütfi Telci AMAÇ Asitbaz dengesi hakkında bilgi vermek. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda öğrenciler: 1. Asidoz ve alkalozu tanımlayabilmeli, 2. Solunumsal ve metabolik asitbaz

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı

Lokal anestetik preparatları

Lokal anestetik preparatları Lokal anestetikler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Lokal anestetik preparatları 2 2/30 1 3 3/30

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr

Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr Dr. Murat Sungur Erciyes Universitesi Tıp Fakultesi İç Hastalıkları ABD. Yogun Bakım Bilim Dalı msungur@erciyes.edu.tr Tanım Şok, akut olarak sirkülatuar fonksiyonun bozulması, doku perfüzyonunda yetmezlik

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI 2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI Doğru cevap: B Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Ders Notları Cilt 2 Sayfa: 10 Doğru cevap: A Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Cilt 1 Ders Notları Sayfa: 233

Detaylı

Hiperglisemik Hastaya Yaklaşım

Hiperglisemik Hastaya Yaklaşım Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi Hiperglisemik Hastaya Yaklaşım SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Uzm. Dr. Bülent ERBİL Hacettepe

Detaylı

Ercefuryl Oral Süspansiyon

Ercefuryl Oral Süspansiyon Ercefuryl Oral Süspansiyon FORMÜLÜ Bir ölçekte (5 ml): Nifuroksazid 200 mg (Nipajin M, şeker, alkol ve portakal aroması içerir.) FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Farmakodinamik Özellikleri: Bir nitrofuran türevi

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Özel Medical Park Bahçelievler Hastanesi Genel Yoğun Bakım Ünitesi

Özel Medical Park Bahçelievler Hastanesi Genel Yoğun Bakım Ünitesi ARDS Tedavisinde Farklı Uygulamalar Doğruer K,, Şenbecerir N, Özer T, Yüzbaşıoğlu Y Özel Medical Park Bahçelievler Hastanesi Genel Yoğun Bakım Ünitesi I. Dünya savaşından beri, thoraks yaralanması olmaksızın,

Detaylı

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD Kan Transfüzyonu Emre Çamcı Anesteziyoloji AD Kan Dokusu Neden Var? TRANSPORT Doku ve organlara OKSİJEN Plazmada eriyik kimyasallar ISI Damar dokusu bozulduğunda pıhtılaşma kabiliyeti Diğer.. Kan Transfüzyonu

Detaylı

Sunumu Hazırlayan. Hiperglisemik Hastaya Yaklaşım. Olgu 2. Olgu 1. Olgu 3. Kaynaklar 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi

Sunumu Hazırlayan. Hiperglisemik Hastaya Yaklaşım. Olgu 2. Olgu 1. Olgu 3. Kaynaklar 24.02.2012. Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi Hiperglisemik Hastaya Yaklaşım Uzm. Dr. Bülent ERBİL Hacettepe Üniversitesi Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi Sunumu Hazırlayan Son Güncellenme

Detaylı

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1

ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 ASİTLER VE BAZLAR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI M.DEMİR ASİT VE BAZ KAVRAMLARI 1 Asit ve baz, değişik zamanlarda değişik şekillerde tanımlanmıştır. Bugün bu tanımların hepsi de kullanılmaktadır. Hangi tanımın

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge

Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler ve Kimyasal Denge Sulu Çözeltiler Çözelti: iki veya daha fazla maddenin meydana getirdiği homojen karışımdır. çözücü, Kütlece fazla olan (veya çözme işlemini yapan) bileşene çözücü denir.

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

EPİDEMİYOLOJİ ETANOL 08.07.2013

EPİDEMİYOLOJİ ETANOL 08.07.2013 DR.İBRAHİM HALİL YASAK FIRAT ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP AD Toksik Alkoller(Terim) Metanol ve Etilen glikol En yaygın tüketilen Etanol ve İzopropanol Sınıflandırma Ana bileşik ve metabolit ETANOL Legal Dünyada

Detaylı

KULLANMA TALİMATI NEOFLEKS RİNGER ÇÖZELTİSİ

KULLANMA TALİMATI NEOFLEKS RİNGER ÇÖZELTİSİ KULLANMA TALİMATI NEOFLEKS RİNGER ÇÖZELTİSİ Damar içine (intravenöz) yolla uygulanır. Etkin maddeler : Her 100 ml çözeltide ; 0.860 g Sodyum klorür, 0.033 g Kalsiyum klorür dihidrat, 0.030 g Potasyum klorür

Detaylı

ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: KAPNOGRAF

ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: KAPNOGRAF ORGANİZMADA KARBONDİOKSİT: KAPNOGRAF DR. AYŞE HANCI HAMİDİYE ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Kapnograf hipoksinin hızlı ayırıcı tanısında yol gösteren indirek ventilasyon monitörüdür İlk kez

Detaylı

ARTER KAN GAZLARI Dr. Sevgi Saryal Ankara Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD.

ARTER KAN GAZLARI Dr. Sevgi Saryal Ankara Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD. ARTER KA GAZLARI Dr. Sevgi Saryal Ankara Üniversitesi Göğüs Hastalıkları AD. TEKİK ÖZELLİKLER: Arter kan gazları invaziv veya noninvaziv yöntemler aracılığyla değerlendirilir. İnvaziv yöntem artere ponksiyon

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2...

Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2... Aşağıdaki bileşiklerde atomlar arasmda oluşan bağlan noktalı yerlere yazınız. (fi» jh» w& 12^S»ııNa, çf, 17CI) ı. ch4... 2.... 3. MgCI2... 4. NaF... Bileşik Formülleri Bileşik formüllerinin yazılması İki

Detaylı