Kentlerin Kültürün Gelişmesindeki Etkileri ( * )

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kentlerin Kültürün Gelişmesindeki Etkileri ( * ) ------------------------------------------------------------------------------------------"

Transkript

1 Kentlerin Kültürün Gelişmesindeki Etkileri ( * ) Kent Tanımı: Sözlük anlamı olarak, nüfusunun büyük bölümünün ekonomik faaliyet alanı olarak ticaret, sanayi, yönetim ve hizmetle ilgili işlerle geçimini sağladığı toplumsal ve kültürel bir örgütlenmenin olduğu yerleşim alanı şeklinde ifade edilen kent teriminin oldukça çeşitli tanımları vardır. Örneğin, (...) içinde yaşayanların çoğunluğunun tarım dışı iş-dallarında çalıştığı, nüfus yoğunluğuna sahip, insanların barınmadan, eğlenmeye tüm ihtiyaçlarının karşılandığı ve sürekli bir toplumsal gelişim gösteren, bütünleşme derecesinin yüksek olduğu 1 yerleşim yeri: ya da (...) fertlerarası ilişkilerde geleneksel ilişkilerden çok rasyonel davranışların ağırlıkta olduğu, özellikle sanayi ve benzer alanlardaki işlerin ağırlık kazandığı, günümüze has bir yerleşme biçimi ve topluluk türü 2 olarak tanımlamak mümkündür. Genel olarak kent tanımındaki güçlük, başlangıç noktası olarak coğrafi, fiziksel, ekonomik veya sosyal faktörleri ele almakla ilgilidir. Ancak demografik açıdan kentin tanımını yapmak bile zorluk doğurmaktadır. Örneğin DPT ye göre en az kent nüfusu yirmi bin kişi olarak kabul edilirken, Köy Kanunu, İmar Kanunu ve Devlet İstatistik Enstitüsü bu rakamları iki bin ve on bin kişi şeklinde belirlemiştir. Sosyolojik açıdan ise kentleri, geleneksel ekonomik faaliyetler dışında yoğunlaşılan, iş dallarında büyük farklılaşmalara bağlı olarak meslekleşmenin arttığı, aşırı bir örgütlenme ve yapılanmanın olduğu ve büyük nüfus birikimlerini barındıran yerleşim alanları olarak tanımlamak daha uygun olmaktadır. Benzer şekilde kentler, toplumsal ve siyasal örgütlenmelerin ağırlık kazandığı, içindeki yoğun nüfusu oluşturan bireylerin hem kendi aralarında hem de toplumsal yapının kurumlarıyla etkileşim ve iletişimlerinden kaynaklanan bir değerler, normlar sisteminin (kent yaşamının) oluştuğu yerleşim birimleri olarak da tanımlanabilir. Kentlerin gelişerek metropol kavramını gündeme getirmesi ve bütün dünyada artan sanayileşme, idari açıdan bir kent tanımını geçersiz kılarken, literatürde yeni görüşlerin gelişmesine sebep olmuştur. Erkki Asp, sosyolog L. Wirth e atıfta bulunarak kırsal ve kentsel alanda gerçekleştirilen ekonomik faaliyetlerdeki farklılıkların, çok yönlü bir üretim sisteminin ayırt edici özelliğinin yanı sıra bir de kültürel sınır 3 kavramı getirmektedir. Kırsal ve kentsel alanlar arasındaki bu sınır, yapısalekonomik farklılaşmaların hemen her alanda görüldüğü ve insanların yaşam tarzına da yansıyan belirgin değişimleri kapsamaktadır. İleride de değinileceği gibi Tönnies in ünlü cemaat ve cemiyet (topluluk-toplum) ayırımında 4 da sosyal ve ekonomik ayrılıkların yanında vurgulanan tabii ve akılcı irade farkı nın ortaya çıkardığı birliktelik ve bireyselliği açıklayan faktörler aslında yaşam ve düşünce farklılığıdır. Şu halde kent kavramı mekansal, demografik ve idari özelliklerinin yanı sıra ekonomik ilişkiler, toplumsal ve siyasi yapılanma ve karmaşık bir etkileşimin belirlediği ayrı bir yaşam şekli ve farklı bir kültürel değerler sistemini kapsamaktadır. Esasen, sosyal yönden heterojen bir topluluk olarak kabul edilen kentlerin, diğer bir ifadeyle, bu benzerlik taşımayan (heterojen) özellikler bütününün gerek toplumsal gerekse kültürel yapının örgütlenmesindeki fonksiyonel önemi de buradan kaynaklanmaktadır. 2- Kentlerin Gelişimine Genel Bir Bakış: Değişik coğrafi mekanlarda çeşitli nedenlerle bir araya gelip yaşamlarını sürdüren insan topluluklarının kurdukları ilk kentler zaman diliminde M.Ö.3500 yıllarına kadar gitmektedir. M.Weber ünlü çalışmasında ilk kentlerin ne ekonomik, siyasal ve idari ne de insanların güvenliği acısından bir savunma birimi olmadığını belirterek; tarihte ilk kez kent adını alan yerleşim bölgelerinin bir kalesi, ekonomik anlamda bir pazar piyasası, kendine has bir hukuksal düzeni, bir (birlik) oluşturması ve belli ölçüde otonom bir yapıya sahip olması gerektiğini vurgulamaktadır. 5 Aynı çalışmasında kentleri (oriyental, eski antik ve oriyental olmayan ortaçağ kentleri) olarak sınıflamıştır. Ancak Yunan-Roma, Avrupa ve Doğu nun (Asya) kentleri arasında üretim araçlarının mülkiyet biçimleri ve kullanımı, toplumsal ve siyasal yapı (seçkinler, köylü, köle v.b.) acısından çok önemli farklılıklar olduğunu belirtmekte hiç şüphesiz yarar vardır. Maya veya Mısır medeniyetine ait kentlerden antik Yunan kentdevletlerine ya da Babil e kadar olan dönem için, belli bir nüfusu bünyesinde barındıran ve insanların yaşamları için gerekli tüm sosyo-ekonomik faaliyetleri bir toplumsal düzen içinde yürüten tarihteki ilk kentleri ayrı bir sınıf olarak düşünmek gerekir. 1 KeleĢ,R., 100 Soruda Türkiye de ġehirleģme, Gerçek Yayınevi, Ankara, 1973, Sh.7 2 Sencer,Y.,Türkiye de KentleĢme,Kültür Bak.Yayını, Ankara, 1979, Sh.9 3 Asp, Erkki ve diğ., The Aged and The Society, Turku, 1989, Sh.17 4 Lipset, S,M., Value Patterns in the Socıological Perspectives, Penguin, 1973, Sh Martindale, D., Theory of City in the Urbanizm and Urbanization, (Ed.by Iverson,N), 1984, Sh.17

2 Genelde sanayi öncesi olarak adlandırılan ve kurulan tüm kentsel yerleşim alanlarının Hıristiyan- Avrupa, Müslüman-Doğu ülkeleri ve ilahi dinlere tabi olmayan uzak doğu ülkeleri olarak gerek toplumsal, gerekse ekonomik ve siyasal düzen açısından ayrı ayrı incelenmesi yöntem açısından daha uygun olacaktır. Bu anlamda Türk kentlerine bakılacak olursa, bunu da İslamiyetin kabulünden önceki ve sonraki dönem olarak ikiye ayırmak gerekecektir. C.Doğan bir araştırmasında 6 F.Sümer e dayanarak, Göktürk ler ve Uygur ların kent adı yerine balık sözcüğünü kullandıklarını ve ilk Türk kentinin Ordu Balık adıyla Uygurlar tarafından kurulduğunu, 11.yüzyıldan sonra da Karahanlı lar ve Oğuz ların kend sözcüğünü benimsediklerini belirtmektedir. Eski Türk kentleri de sosyolojik açıdan sanayi öncesi başlığı altında incelenebilmekle birlikte özellikle Avrupa ülkelerinin kent tipinden önemli ayrılıklar taşımaktadır. Öncelikle siyasal sistemin belirlediği devlet ve halk ilişkileri, toplumsal tabakalaşma ve iki farklı ilahi dine ait olma gibi üç değişkenin belirlediği ayrı bir yaşam tarzının görüldüğü değişik bir sosyal kültürel yapıya sahiptir. Avrupa ülkelerinin toplumsal yapısına damgasını vuran feodal sistem, kölelik ve kilisenin egemenliği ile şekillenen kent yapısıyla; Türk kentleri arasında ekonomik aktiviteler, tüccarlar ve zanaatkarların varlığı dışında sosyal ve kültürel açıdan benzerlik aramak bir zorlama olacaktır. Böyle bir benzerliği yapısal açıdan değil, kentlerin diğer kentlerle (toplumlarla) ticaret ve ulaşım bağlarının kültür değişmeleri için uygun bir ortam oluşturması açısından kurmak mümkün olabilecektir. Ancak, Türk kentlerinde din kurumu halk üzerinde bir baskı unsuru olarak değil, bilakis insanların eğitimi için hem fiziksel hem sosyal şartları hazırlayan bir fonksiyona sahiptir. Anadolu da medrese, tekke ve çarşının terbiye müesseseleri 7 olarak kabulü bu görüşün açık bir kanıtıdır. Eski Türk kentlerinden yaşam kesitleri sunan A.Tanpınarlı, Erzurum için, (...)gelişmesini iktisadi denklik üzerine kurduğunu ve faaliyetlerini Trabzon-Tebriz kervan yoluyla yaptığını, (...) bu kervan yolunun Erzurum u asırlar içinde eşrafiyle, ayaniyle, ülemasıyla, esnafıyla tam bir şark ortaçağ şehri olarak kurulduğunu vurgulayarak, bu kervan yolunun (kevelciler, mesciler, kazazlar v.b.) otuziki sanatı 8 beslediğini anlatmaktadır. Nitekim A.K.Bilgiseven in M.Weber e uyarak müstehlik (tüketici), müstahsil (üretici) ve ticaret şehri sınıflaması da bu örneğe tamamen uymaktadır. Bugünkü anlamda kentlerin doğuşu ise sanayi devrimini izleyen yıllarda teknolojinin gelişimine paralel olarak büyük nüfus hareketlerinin meydana gelmesi, bütün dünyada kendini gösteren milliyetçilik akımı, Fransa dan başlayarak Avrupa ülkelerini saran sekülerizm ve toplumsal sınıflaşmanın önemli ölçüde farklılaşması Batı toplumlarındaki önemli değişmelerle gerçekleşmiştir. Bu akımların etkisi altında ülkemizin de 600 yıllık bir imparatorluktan yeni bir siyasal rejime geçmesi ve diğer dünya ülkeleriyle birlikte uzun süren bir savaş dönemini yaşadıktan sonra genç ve çağdaşlaşmayı hedef alan Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra bazıları eskinin mirası üstünde, bazıları da yepyeni alanlar üstünde olmak üzere günümüzün kentleri doğmaya başlamıştır. 3- Kentleşme-Kentlileşme ve Toplumsal Değişim: Kentleşme, bir toplumsal süreç olarak kent tanımına uygun bir şekilde göreceli olarak dar bir alanda yerleşen büyük bir nüfus birikimini, yeni bir fiziksel ve sosyal yapısallaşmayı, karmaşık bir ilişkiler ağını, iş dallarının farklılaşmasını ve birlikten, bireyselliğe geçilen kendine özge bir kültürel sistemin meydana gelmesini ifade eder. Nitekim (...) endüstrileşme temayülünün zirai gelişmeyle birlikte artması, orta sınıflaşmanın gerçekleşmesi, kültür bütünlüğünün sağlanması (...) yükselen gelir seviyesinin sosyal tabakalar arasında adil bir şekilde dağılması 9 dengeli bir kentleşmenin temel unsurları olarak sıralanmaktadır. Ülkemizde 1927 de tüm nüfus içindeki oranı %16.4 olan kentli nüfus 1965 de %30 a, 1990 da ise %60 a ulaşırken, kentleşme hızı oranı ise %5 e yaklaşmaktadır. Toplumbilimsel acıdan genelde bir değişme ve örgütlenmeyi içeren kentleşme sürecinin önemli bir fonksiyonel etkisi yukarıda da vurgulandığı üzere bir kent yaşam tarzının ortaya çıkması yani kültürel sonuçlarıdır. İşte kentlileşme terimi büyük ölçüde sosyal değişimle birlikte ama esas itibariyle kent toplumlarında ki bireylerin geçirdiği kültürel değişimi ve sonuçta da bir bütün olarak toplumun kent kültürüne sahip olması anlamına gelmektedir. 6 Doğan.C.,Türkiye de Gecekondu Meselesi (Ümraniye Saha AraĢt), BasılmamıĢ Doktora Tezi, Ġstanbul, 1990, Sh.24 7 Kaplan.M.,Kültür ve Dil, (7.Baskı), Dergah Yayınları, Ġstanbul, 1992, Sh.71 8 Tanpınar, A.H., BeĢ ġehir, (8.Baskı), Dergah Yayınları, Ġstanbul, 1992, Sh Bilgiseven, A.K., Genel Sosyoloji, Ġstanbul, 1986, Sh.122

3 Kent yaşam biçimiyle özdeşleşme anlamındaki bu kültürel olgunun, (kentlileşmenin) temel öğeleri ailenin biçimsel olarak küçülmesi, akrabalık ilişkilerinin göreceli olarak zayıflaması, kadının aile içindeki rolünün değişmesi ve belli oranda da olsa ekonomik bağımsızlığını elde etmesi, ailenin kimi temel fonksiyonlarının toplumsal kurumlara devredilmesi, tüketim harcamalarının artması, geleneksel iş ve boş zaman değerlendirme alışkanlıklarıyla komşuluk ilişkileri, dinlenme, eğlence ve benzer alanlardaki tutum ve davranışları şeklinde özetlenebilir. Fiziksel yapı, ulaşım sistemi v.b.) çevre, özellikle de teknolojik ve ekonomik örgütlenmeyle birlikte bireylerin, toplumla bütünleşmesini sağlayan ve yukarıda sıralanan kültürel ögelerin yerleşmesine yol acan kentleşme sürecinin doğal sonucu kentlileşmedir. Sanayileşmeyle birlikte ülkelerin kalkınmasında ikinci büyük etken olan ve toplumda artan oranda örgütleşmeye, uzmanlaşmaya ve insanlararası ilişkilerde kentlere özgü değişikliklere yol açan nüfus birikimi 10 kentleşme toplumbilimsel açıdan özellikle gelişen ülkelerde sağlıksız veya çarpık kentleşme şeklinde olabilmektedir. Türkiye de de ve özellikle ülkenin metropol alanı durumundaki İstanbul, benzer büyüklükteki Mısır ve Latin Amerika dahil pek çok diğer ülkenin büyük kentleri ne fiziksel ne de toplumsal yapı açısından örgütlenememiş dolayısıyla da kültürel bir bütünlüğe ulaşamamıştır. Aslında ABD ve İngiltere gibi ülkelerde de bunun örneklerine rastlamak mümkündür. 11 Kentsel bölgelerde kırsal bölgelere has bir yaşam tarzını sürdürme durumunda kalmak ya da kentlere bir büyük köy veya kırsal alan görünümü kazandıran bu olgu kentlerin yeterince örgütlenememesinin yanı sıra eğitim sistemindeki yetersizlikler, düşük okullaşma oranı, iş dallarında farklılaşmanın ve meslekleşmenin istenilen ölçüde gerçekleşemeden sadece önemli düzeyde bir yatay hareketlilikten kaynaklanmaktadır. Bu yatay hareketliliğin, kentsel alanlara göçün temel sebepleri olarak zikredilen iletici-itici-çekici ve siyasi sebepler 12 eğer kentte sosyal ve kültürel bir etkileşim ağının oluşmasıyla tamamlanamaması durumunda sosyal gruplar arasındaki mesafenin büyümesine yol açacaktır. Bunun gözlemlenebilen sonucu ise belirgin sosyo-ekonomik ayrılıklarıla birlikte kültürel farklılıklardan kaynaklanan iletişim kopuklukları ve pek çok alanda yeni toplumsal sorunların doğması olacaktır. Toplumların dinamik özelliğinin kaynağı olan ve birey-sosyal gruplar ve kurumlar arası ilişkiyi sürekli olarak belirlemesi sosyal değişim olarak adlandırılan hareketliliği ifade etmektedir. Kentleşme olgusu, sanayileşme, ekonomik büyüme ve gelişme, bilgi-teknoloji birikimi ve toplumsal bir etkileşim-iletişim alanının varlığı ile birlikte sosyal değişim sürecini meydana getirmektedir. Dolayısıyla bu karmaşık yapıya sahip değişim sürecini sadece kentleşme veya diğer bir unsur aısından ele almak toplumsal olaylara bakış açısını daraltmak olacaktır. Kentleşme diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye de de sosyal değişim bileşkesinin bir unsuru olarak kalkınma plan ve stratejilerinde ele alınmıştır. Söz konusu planlar incelendiğinde genelde kentleşme olgusu devlet tarafıondan desteklenmiş ve ekonominin gelişmesinde olumlu bir motivasyon olarak ele alınarak, yukarıda da belirtildiği üzere sanayileşme hareketinden ayrı düşünülemeyeceği belrtilmiştir. Ülkemizdeki nüfus artışını da dengeleyeceği düşünülen kentleşme sürecinin özellikle 1980 lerden sonra çeşitli toplumsal sorunlara bağlı olarak artış gösteren büyük kentlere göç dalgası, hedeflenen ekonomik büyümenin sağlanamaması, yüksek oranda seyreden enflasyon ve milli gelirin (2000 ABD Doları) civarında kalması başta gecekondulaşma olmak üzere önemli maddi ve kültürel sonuçlar doğurmuştur. Nitekim Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planında 13 büyük kentlere göçün azaltılması, yurdun diğer bölgelerinde bazı kentlerin geliştirilerek çekim gücünün artırılması ve bölgelerarası dengesizliğin giderilmesi temel hedefler olarak sıralanmaktadır. Ancak bu hedeflere ulaşmak için stratejilerin saptanması ve gerekli kaynakların devreye sokulmasındaki güçlükler kentleşme sürecinin ortaya çıkardığı sorunlarının çözümlenmesini de doğal olarak geciktirmektedir. 4-Toplumsal ve Kültürel Yapı İlişkisi: Sosyolojik anlamda bireyler arası ilişkileri değerler ve normlara göre belirleyen kültürel yapı, bir anlamda idealize durumu yansıtırken, toplumsal yapı doğrudan bir toplumdaki mekanik görüntüyle ilgilidir. Kültürel yapı genel olarak toplum hayatının nasıl olması gerektiğini ortaya koyar. Sosyal yapı ise, (...) nasıl olduğunu ortaya çıkarır. 14 Başta Tönnies olmak üzere pek çok toplumbilimci cemaat (topluluk) ve cemiyet (toplum) kavramlarının ayırtedici özelliğini birliktelik (ortak bilinçlilik) ya da bireysellik olarak belirlemişlerdir. Daha da ayrıntıya girilecek olursa Tönnies in ünlü gesellschaft (toplum) terimi dernek, örgüt oluşturma anlamına gelmektedir, 10 KeleĢ,R., Kentbilim Terimleri Sözlüğü, TDK Yayını, Ankara, Gans,H., The Urban Villagers, New York, Kartal,K., KentleĢme ve Ġnsan, Ankara, 1978, Sh BeĢ Yıllık Kalkınma Planı, DPT Yayını No: 2190, Ankara, Erkal,M., Sosyoloji (Toplumbilimi), (Gen.6.Baskı), Ġstanbul, 1995, Sh.344

4 Dolayısıyla toplum kavramı bireyselliği aşırı örgütlenmenin sonucunda ortaya çıkan bir durum olarak ele almaktadır. Bu bakış açısıyla söz konusu iki kavramın bazı ana ayrılık noktaları aşağıdaki gibidir: 15 Topluluk (cemaat) ortak irade cemaat menfaati inanç din tabii (uzvi) dayanışma ortak mülkiyet Toplum (cemiyet) ferdi irade ferdi menfaat doktrin kamuoyu mekanik dayanışma ferdi mülkiyet İşte gerek toplulukta gerekse toplum içinde, bir başka deyişle küçük veya büyük ölçekte birarada yaşamlarını sürdüren insanlar kendi düşünce ve davranışlarını şekillendiren her türlü inanç, değer ve normlarına göre içinde yaşamlarını sürdürmekte oldukları yapıyı meydana getirmektedirler. Şüphesiz bireylerin örgütlenme dereceleri arttıkça başta ekonomik faaliyetlerdeki çeşitlenmeler, üretim ve mülkiyet araçlarının kullanıma göre ortaya çıkan toplumsal tabakalaşma bireylerin sosyal ilişkilerini daha fazla kurallara dayandırmaktadır. Kent gibi büyük bir nüfus yoğunluluğunun yaşadığı yerleşim alanlarında bireyler ve bireylerle toplumsal kurumlar arasındaki sosyal ilişkiler bütünü insanların düşünce ve davranışlarında değişmelere sebep olmaktadır. İşte toplumdaki bireylerin önce zihinlerinde oluşan ve toplum yaşamının karmaşık fonksiyonelliğinden kaynaklanan ilişkiler sistemine yansıyan dinamizm sürekli bir değişime yol açmaktadır. Dünyadaki pek çok ülkede ortak olarak görülen ve daha geleneksel olarak nitelenen, sosyolojik anlamda topluluk halinde yaşayan insanların sanayileşme, kentleşme ve diğer temel faktörlerin etkisiyle ilişkileri örgütlendikçe, daha fazla bir yapılaşmaya doğru gidildikçe ve sonuçta bir büyük toplum yaşam tarzına geçildiğinde iki büyük değişim gözlenmektedir. Bunlardan birisi özgürlükçü, bireysel davranışların egemen olması ve bu ölçüde de kimi kültürel değerlerin uygulanmasından vazgeçilmesi veya bazı değişikliklerle sürdürülmesidir. İkincisi ise bu değişimlerin toplumun dolayısıyla bireylerin sosyal refah düzeylerine göre toplumsal yapıda kurumların farklılaşması ve işleyişlerindeki değişiklerdir. Örneğin Willmott, ünlü araştırmasında İngiltere de 1950 lerden sonra kentleşme sürecindeki ailelerin biçimsel ve fonksiyonel olarak uğradıkları değişimlerde çok belirgin şekilde görülen kültürel değerlerin etkisini ve toplum yaşamını bir zamanlar birincil ilişkilerle sürdüren bireylerin nasıl ikincil ve formal ilişkilerle yeni bir yaşam tarzına girdiklerini anlatmaktadır. 16 Benzer bir değişimi kendi öz ülkemizde Hasanoğlan 17 araştırmalarında görmekteyiz. Kültürel yapının toplumbilimsel çerçeve içinde bağımsız bir değişken niteliğine sahip olması, sosyal ve kültürel yapı etkileşimini incelemedeki en büyük güçlük kaynağıdır. Toplumsal yapının ekonomik faaliyetler ve ilişkiler ağından oluşan bir alt-yapısı ; ve ideoloji, inançlar, aile, siyasal özelliklerden meydana gelen bir üst-yapısı 18 olduğu şeklindeki bu ve benzer yorumlar da sonuçta insanların bir arada yaşamasının onların değer sistemleriyle, bizzat meydana getirmek zorunda kaldıkları yapısal kurumların ve aralarındaki örgütlenmenin ne somut ne de soyut olarak birbirlerinden ayrı olarak düşünülemeyeceğinin bir kanıtıdır. Bu noktaya bir diğer görüş açısından yaklaşılacak olursa gerek toplumsal gerek kültürel yapının aile, din, dil, eğitim, ekonomi, hukuk ve diğer kurumlar ortak unsurlarıdır. Aüncak soyoloji disiplini bu kurumları biçimsel, fonksiyonel özellikleri ve örgüt yapıları açısından incelerken diğer bir disiplin, kültürel antropoloji bu özelliklerin nasıl ortaya çıktığını, etkileşim ve iletişim ağlarının nasıl oluştuğunu inceler. Onun içindir ki -yukarıda da değinildiği gibi- ekonomik geluişmişlik dereceleri belli göstergeler itbariyle benzerlik taşıyan ülkelerin, söz gelimi aile yapıları toplumbilimsel açıdan çekirdek aile şeklinde olsa dahi aile içi ilişkiler, kuşaklar arasındaki yardımlaşma ve diğer sosyal ilişkiler önemli farklılar taşıyabilmektedir. 5-Kentlerin Kültürel Sisteme Etkisi: Kentte yaşamını sürdüren ve bu karmaşık örgütlenmeler ve ilişkiler ağının meydana getirdiği toplumda bireyi cevreleyen üç ortam vardır. Bunlar, sırasıyla fiziksel (doğal), sosyal ve kültürel çevredir. Günümüzün özellikle üç büyük toplumbilimsel ekolünden birinin temsilcileri durumundaki Amerika toplumbilimcileri kentleşme olgusunda en önemli faktörlerden birisi olarak kent ekolojisini vurgulamaktadırlar. 15 Bilgiseven, A.K., a.g.e., Sh Wilmott, P ve Young, M., Family and Class In A London Suburb, Nel Mentor, London, Yasa,Ġ., 25 Yıl Sonra Hasanoğlan Köyü., Ankara, 1969, 18 Lauer. R. H., Perspectives On Social Change, Boston, 1991, Sh.72

5 Büyük bir nüfusun dar bir fiziksel alanı paylaşması, insanların en temel ihtiyaçlarından birisi olan barınma, konut meselesinden hareketle, ekonomik ve sosyal faaliyetlerini yürütebilmek için kullanabileceği bir ulaşım ağı, dinlenme-eğlenme ihtiyacını karşılamaya yönelik rekreasyon alanları ve benzer düzenlemeler toplumun yapısal fonksiyonelliğini sağlayacak önemli hususlardır. Özellikle sosyal tabakalaşmanın bir sonucu olarak konut alanlarının ekonomik düzeye göre belirlenmesinin yanı sıra alt-kültürler veya etnik gruplara göre gelişimi çoğu kez toplumsal iletişimi bozan ve hatta sosyal sorunların çıkmasına yol açan bir etmn olmaktadır. İşte bu örnekte olduğu gibi toplumdaki bireyi çevreleyen fiziksel (ekolojik) koşullar aynı zamanda bir sosyal çevrenin de varlığını göstermektedir. Kentsel sosyal örgütlenmeyi dinamik ve yapısal odaklardan inceleyen McGahan 19 önce kent sistemine girme sürecini dinamik açıdan yaklaşarak kırsal alanlardan göç hareketi ve yeni gelenlerin kente adaptasyonunu incelemektedir. Yapısal odaktan ise gelinen topluluğa ait aile ve akrabalık gibi ilişkiler bütününün kent toplumunda nasıl bir şekil kazanacağı siyasal ve sosyal örgütlenmeye nasıl girilebileceği üzerinde durulmaktadır. Diğer yandan bireyi kuşatan sosyal çevre herşeyden önce sosyal tabakalaşma ile kendini hissettirecektir. Bunun sonucu da bireylerin bir sınıf statüsü kazanmalarıyla ilgilidir. Ait olunan bu sosyal sınıf bireyin -yukarıda değinilen- kente adaptasyonunu sağlayacaktır. Bireysel bazda oluşan sınıf bilinci aynı zamanda sosyal statü ve sosyal doyumu da belirleyecektir. (...)otorite, prestij, statü ve güce göre nüfusun farklılaşmasının hiyerarşik olarak sıralanması 20 şeklindeki tanımında da belirtildiği üzere tek başına ekonomik yeterlilik ya da eğitim değil ama hepsinin bir bileşkesi sosyal çevreyi oluşturmaktadır. Burada önemli bir diğer husus da sosyal çevrenin bireyin diğer bireyler ve toplumla olan ilişkiler ağının yoğunluk ve düzenliliğini sağlamadaki rolüdür. Toplum yaşamının doğrudan kendisi demek olan birlikte yaşam ancak bu sosyal ilişkiler ağının örülebilmesini bağlıdır. Kent yaşamı içinde bireye dikey hareketlilik kazandıracak, ona daha doyurucu bir statü verecek olan bu ilişki sistemi bireye, komşuluk ilişkilerinden başlayarak kent yaşamının toplumsal, siyasal ve kültürel faaliyetlerine katılma olanağı verecektir. Esasen kentli olma sürecinin bu toplumsal katılımlar oranında kolaylaşacağı açıktır. Özellikle yerel (mahalli), bir topluluktan göç yoluyla kente gelen bireyin kente girme -katılma- süreci 21 bireysel uyum, kurumsal bütünleşme ve kültürleşme (acculturation) aşamalarından geçmektedir. Birinci aşamada bireyin, yeni girdiği bir toplumda, bir kent toplumu içindeki yerine, rolüne alışması, temel sosyal ilişkilerini çevrenin yardımıyla da olsa kurabilmesi gerçekleşmektedir. İkinci aşama yukarıda da belirtildiği gibi bireyin öncelikle ekonomik aktiviteler yoluyla sosyal yaşama, toplumsal kurumlara katılmasını kapsar. Üçüncü aşama ise doğal olarak kültürel çevredir. Öncelikle bireyin geleneksel olarak adlandırılabilecek davranış kalıplarının, kendi ailesi ve varsa kentteki akrabalarıyla kuracağı ilişkilerde kent yaşamına özge düzenden yani yapısal özelliklerden kaynaklanan biçimsel değişikliklerdir. Bunlar genelde yakın çevre ile görüşme sıklıkları, görüşme şekilleri, aile üyelerinin kentteki yeni rolleri nedeniyle birbirleri arasındaki ilişkiler ve karar verme kalıpları ve benzer hususlarla ilgilidir. Kente uyum derecesi arttıkça bireyler de hemen başlangıçta fiziksel çevrelerini olmasa da sosyal çevrelerini genişletme çabası içinde olacaklardır. Konut, doğrudan doğruya kentin kendisi, maddi kültür ögeleri sosyal insanın dış çevresini, toplumun kendisi de iç çevresini meydana getirdiğinden; 22 birey, yaşam tarzını (bilinçaltından bile olsa) kentin kültürel sistemine uyumlu hale getirmek isteyecektir. Burada evrensel olarak gözlemlenen bir husus kültürel değerlerin, normların değişmesinde yaşlı kuşağın daha dirençli, genç kuşağın ise daha istekli bir tutum içinde olmalarıdır. Bireyin yaşam tarzını belirleyen kültürel yapının temel unsurları da böylece değişime uğramaya başlayacaktır. Bu unsurlar aile, dil, din, ahlak kuralları, bilgi edinme, dinlenme, boş zaman değerlendirme ve eğlence olarak genel başlıklar halinde bile sıralandığında kente uyum sürecinin kapsamı genişledikçe bireyin genişleyen etkileşim hacmi onu bir kültürel değişime itecektir. Önce aile içi ilişkilerde başlayan tutum değişiklikleri ekonomik gelişme derecesine göre dayanışma ve yardımlaşmayla ilgili davranış kalıplarını, kadın-erkek ilişkilerinde ve dini inançlardan kaynaklanan pratiklerin (ibadet alışkanlıkları) ve dış toplumsal yaşama katılmada kendini gösterecektir. Çeşitli ülkelerde olduğu gibi Türkiye de yapılan pek çok sosyal araştırmada kentleşme sürecine giren ailelerde geleneksellikten ayrılma çeşitli tutum ve davranışlarda rahatça gözlenebilmektedir. Hernekadar bu durum ülkemizdeki değişik kentlerin farklı kesimlerinde ayrı özellikler taşımakla beraber geneldeki benzerlik dikkat çekicidir. Örneğin 19 McGahan,P., Urban Sociology As A Field Of Study, in the Urbanizm & Urbanization, (Ed.by Iverson,N.), London, 1984,Sh Erkal.M.E., a.g.e. Sh McGahan,P., a.g.e, Sh38 22 McIver, R.M. ve Page, C.H., Cemiyet, MEB Yayını, Ġstanbul, 1994, Sh.115-7

6 kadınların bir işte çalışması, çocuk bakımının eşler tarafından paylaşılması, aile içi kararlarda kadın-erkek eşitliğine doğru bir geçiş olması, evlenmeyle ilgili şekil ve adetlerdeki yenilikler ve diğer bazı temel konularda değişimi yansıtan bulgularla karşılaşılmaktadır. 23 Gene pek çok ülkede olduğu gibi Türkiye de de kentlerin kültürel yapıya etkisi ekonomik yeterlilikle büyük ölçüde etkilidir. Kentleşme sürecine sadece fiziksel olarak kente gelmekle girilemeyeceğinden, toplumsal ilişkilerin kuvvetlendirilmesi özellikle yeni gelenler açısından önem kazanmaktadır. Diğer yandan dış çevreyle ilişkilerin artırılması herşeyden önce asgari yaşam koşullarının sağlanmasıyla ilgilidir. Konut sorunun hallini daha iyi bir iş bulma sorunu, bunu da çocukların eğitim sorunu izlemektedir. Yapılan bir diğer araştırma bulgularına göre gecekondulu kadın, kente ilk gelişte en önemli sorunun kendi ifadesiyle kente uyum ve konut sorunu olduğunu belirtmiştir. 24 Aynı paralelde aile içinde yaşlının konumuna ilişkin değer ve davranışlar ya da çocukların geleceğiyle ilgili düşünceler de önemli değişimler göstermektedir. Sanayileşme hareketiyle birlikte yürüyen kentleşme süreci aslında gelişmiş ülkelerde de bitmemekte fakat değişik aşamalara gelmektedir. Özellikle ABD ve Avrupa ülkelerinde sekülarizm, bireysellik artmakta, ekonomik refahın gelişmesine paralel olarak da tek kişilik aileler oranı yükselmekte, modernizm ve post-modrnizm kavramları artan sosyal değişme hızıyla birlikte gündeme gelmektedir. Türkiye de de 1950 lerden itibaren başlayarak hızlanan kente göç ve kentleşme süreci 1980 li yıllarda ülkemizde yaşanmaya başlanan teknolojik gelişmelerden etkilenerek daha değişik bir boyut kazanmıştır. Çünkü kentleşme, sanayileşme ve modernleşme. sosyal değişmeyi artırmakta ve özellikle de sosyal tabakalaşmayı yeniden şekillendirmektedir. İşte yatay hareketliliğin sonuçta dar bir ölçekte bile olsa dikey hareketliliğe neden olması yeni orta-sınıfların meydana gelmesine neden olmakta ve toplumbilimsel açıdan bu çok büyük değişim bir dizi kültürel farklılaşmayı ve yeni kültürel davranış kalıplarının kabulünü kolaylaştırmaktadır. Sosyal ve kültürel değişimin belirleyici faktörü birey ve birey ile toplum arasındaki etkileşim ve örgütlenme ağıyla ilgilidir. Kent yaşamı bünyesindeki bireyleri ister-istemez bu ilişki sisteminin içine aldığından önce kentin fiziksel yapısını oluşturan doğası, tarihsel eserleri. binaları. caddeleri. sokakları. ibadet yerleri. alışveriş (ticaret) ve eğlence merkezleri kent toplumunun doğal üyesi olan birey birincil derecede etkileyen maddi kültür unsurlarıdır. Bireyde aidiyet duygusu artıkça, kentlileştikçe, kendisini bu maddi öğelerle özdeştirmeye çalışacak ve etkilenecektir. Diğer yandan ise kent yaşamının karmaşık ilişkiler yapısı bireyi değişik sosyal sınıflardan insanlarla karşı karşıya getirecek ayrıca küçük yerleşim yerlerinde rastlanmayan oranda bir kitle kültürü akımının etkisinde kalacaktır. Bireyin eğitim düzeyi ve ekonomik gücü bu etkileşimden onun diğerlerine göre farklı oranda ama kesinlikle etkilenmesine yol açacaktır. Çünkü kentte kitle kültürünü taşıyan unsurlar çeşitlilik kazanmış olduğundan, söz gelimi sadece TV ve radyo değil sokak ve caddelerde karşılaşılan afişler, reklam panoları, yeni ürünler sergileyen ve teknolojik gelişimleri simgeleyen bilgisayarlar, multivizyon cihazlarıyla donatılmış iş ve alışveriş merkezleri, değişik yemek ürünlerinin servis edildiği oturma ve yemek birimleri, sinema, konser ve değişik eğlence yerleri bunlardan birkaçıdır. Ancak bu maddi kültür unsurlarının çoğu kez kentleşme sürecinin değişik aşamalarındaki bireyler tarafından sosyo-ekonomik faktörler ve bilhassa ait oldukları kültürel değerlerle çatışmasından dolayı kuramsal olarak düşünülen yararı sağlayamamaktadır. Bu maddi unsurların, modernleşmenin bir gereği gibi görülmesi ise bir milleti diğer bir milletten ayırt edebilme imkanı veren 25 manevi kültürü zedeleyebilme ve hatta bir kültürel çözülmeye götürebilmesi ise burada toplumbilimsel açıdan üzerinde ayrıca durulması gereken bir konudur. Kentlerde kültürün gelişmesi açısından zamanımızda dördüncü güç olarak da adlandırılan medya organlarının ülkelerarası iletişimi yoğunlaştırması halk (folk) kültürü, kitle kültürü ve yüksek kültür adı verilen sanat birikimi ayırımını ortaya çıkarmıştır. Ancak gene de kitle kültürü teorisi, kitle kültürünün nasıl ortaya çıktığını açıklamakta fakat sosyal ve kültürel değişimi tam olarak aydınlatamamaktadır. 26 Bununla birlikte sadece maddi değil manevi kültür öğelerini de gerçek anlamda göz önüne seren kitle kültürü araçları kültür değişmelerini hızlandıran bir katalizör görevi görmektedir. 23 Atalay, B ve diğ., 1992 Türk Aile Yapısı, DPT Yayını, No:2313, Ankara, Onat, Ü., Gecekondu Kadının Kente Özgü DavranıĢlar GeliĢtirme Süreci, Kadın ve Sosyal Hiz.Müs.Yayını, Ankara, 1993, Sh Erkal,M., a.g.e. Sh Strinati, D., An Introduction To Theories Of Popular Culture, Routledge, London, 1995, Sh.45

7 Ancak altı çizilmesi gereken bir diğer önemli husus kentleşme sürecine girip de ekonomik yeterliliklerini sağlayamayan, eğitim düzeylerinin tatminkar bir iş bulmalarını engellemesinden dolayı kentin dış semtlerinde (varoşlarında) güç sosyal ve fiziksel koşullarda yaşamını sürdürme zorunda kalan ailelerin durumudur. Zor ve sağlıksız bir çevrede yaşamak durumunda kalan bu insanlar sefalet kuşakları veya ghetto kültürü oluşturarak bir sefalet sürecine 27 girebileceklerdir. Bu durum ise toplumda farklı kültürel odaklar gelişmesine yol açacağından, kitle kültürü özellikle sergilediği maddi kültür unsurlarıyla genç kuşak üzerinde daha fazla olmak üzere olumsuz bir rol oynayacaktır. Kültürel alandaki bu uyumsuzluk esasen sosyoekonomik koşulları aşırı derecede düşük olan sosyal gruplar üzerinde yaratacağı etkiyle gerek fiziksel (mekansal) gerekse kültürel açıdan farklı aidiyet bölgelerinin ortaya çıkmasına sebep olacaktır. Şu halde kentlerin fiziksel ve sosyo-ekonomik özelliklerinin meydana getirdiği kültür çevresi, aynı zamanda kitle kültürünün hem doğuş merkezleri hem de etkilenme alanları durumundadırlar. Hernekadar çeşitli kültürel akımların eleştirisine bu aşamada girilmesi gereksizse de kentlerin popüler, kitle kültürü olarak adlandırılan ve aynı zamanda yüksek kültür olarak anılan sanatsal aktivitelerin sergilendiği yerleşim alanları olması asıl ilgi odağıdır. Bu perspektiften konuya tekrar dönülecek olursa, kentlerin öncelikle içinde olduğu ülkenin milli kültürünü genç kuşaklara aktarma görevini üstlenme durumunda olmaları son derece önemlidir. Başka bir ifadeyle kentler, sosyalizasyon sürecinin eğitim kurumları başta olmak üzere, diğer toplumsal kurumlar aracılığı ve çeşitli kültürel faaliyetlerle mümkün olan en iyi şekilde gerçekleştirilmesi gereken yerlerdir. Kitle kültürünün etkilerini düzenleme görevi ise doğrudan bir devlet politikasıdır. Buna karşın kentlerin, kendilerine kent olma özelliğini veren kent yönetim birimlerinin, (yerel yönetim birimlerinin) iki büyük kültürel görevi vardır. Bunlardan birincisi maddi kültür mirasını korumak, diğeri ise ülkenin temel (milli) kültürel değerlerine uygun bir yapılaşmayı sağlamasıdır. Günümüzde bir beton yığınına dönen büyük kentlerin insanlara içinde yaşanmaktan haz duyulacak ve kendi öz kültürünü yaşatabilecek yerleşim birimleri olması gerekmektedir. Bu gün Türkiye, ne yazık ki tarih boyunca var olmuş en büyük kentini, eski bir payitahtın başkentini, günümüzün en büyük metropoliten alanı olan; ancak giderek bir büyük köy görünümünü alan İstanbul kentinin dünyaca ünlü siluetini değiştirme yolundadır. İslam kültürünün en önemli maddi öğelerinden olan camiler ve minarelerinin oluşturduğu kent profili bugün değişmektedir. Hiç şüphesiz kentlerin büyümesi, modern mimari anlayışının gereklerinden olan ve aynı zamanda ekonomik ve sosyal örgütlenmenin sonucu olarak kompleks ticaret merkezleri ve gökdelenler inşasına engel olmayacaktır. Ancak master plan denilen kent yapılanma planlarında doğal ve sosyal çevre faktörleri olduğu kadar kültürel çevrenin ve yeniden yapılaşma sürecinde bu kültürel estetiğin korunması konusu kenti yönetenlerin olduğu kadar bizzat kentli nüfusundur. Eski yerleşim adacıklarını, bazı tarihi alışveriş merkezlerini, çarşıları, sokakları, konakları olduğu gibi korumak aslında bir misyon, bir milli görevdir. Bir zamanlar kentin yaşam tarzını yansıtan sokak isimleri, ağaçlar, korular, mesire yerleri rantiye gelirler uğruna feda edilmemesi gereken bir mirasın, kültür mirasının unsurlarıdır. Ağaç da bir kültür mahsulüdür. Bu mana kültür kelimesinin kökünde vardır. Atalarımız ağaç ile mimariyi, tabiat ile medeniyeti uzlaştırmışlardı. Camiin içine ağacı ve suyu sokmuşlardı. 28 yorumuyla M.Kaplan bu gerçeği net bir biçimde ifade etmektedir. Bir devrin sembolü durumundaki geleneksel toplumsal yapının teknolojiden etkilenmesi son derece doğaldır. Bu etkileşimin sürekli bir değişim sürecinde olan toplum ve bireyler açısından yönlendirilmesi gereklidir. Bu da (...)köylü ve şehirli grupların kapalı küçük cemaatler halinde kalmalarını önleyen ve milli nüfusun büyük bir cemaat gibi biz şuuruna bütünlüğüne kavuşmalarını teşvik eden faaliyetler haline getirilmeleri 29 ile sağlanabilir. Ancak günümüzde haberleşme ve iletişimdeki büyük teknolojik gelişmeler, köyde ya da kentte yaşayan herkesi özellikle televizyon aracılığıyla bir anlamda empoze edilen kültürel değerlerin 30 etkisi altına alabilmektedir. Bu kültür ögeleri daha önce de işaret edildiği gibi bir anlamda standardize maddi ve manevi değerleri topluma sunarak düşünce kalıplarından, değer yargılarına; satın alınacak tüketim mallarının çeşidini belirlemeden, söz gelimi yemek yeme alışkanlık ve adetlerine kadar her alanda varlığını göstermektedir. İşte kitle-kültürü adı verilen bu oluşuma, içinde çeşitli sosyal sınıfları barındıran kent toplumlarından zaman zaman değişik tepkiler doğmaktadır. Literatürde popüler kültür olarak anılan bu sosyal tepki şeklindeki davranışlar başta müzik olmak üzere gerek genç gerekse yaşlı kuşağın aidiyet özelliklerine göre, sosyolojik anlamda kendileri için bir 27 Türkdoğan,O., DeğiĢme-Kültür ve Sosyal Çözülme,TDAV Yayını,Ġstanbul, 1988, Sh Kaplan, M., a.g.e., Sh Bilgiseven, A.K., a.g.e. Sh Turhan, M., Kültür DeğiĢmeleri, M.Ü.Ġl.Vakfı Yay.20, Ġstanbul,1987, Sh51-2

8 kimlik bulma çabasına dönmektedir. Gelişmişlik derecesi ne olursa olsun kentlerin çeşitli bölgelerinde, daha doğrusu çeşitli toplumsal sınıflardan farklı sosyal gruplar kendilerine özge yaşam tarzı oluşturmaktadırlar. Sokak çeteleri, müzik toplulukları, çeşitli akımların etkisinde kalan (heavy metalciler v.b.) gençlik grupları, dinsel cemaatler; işte bu yeni oluşan kültürün temsilciliğini yapma durumunda kalmaktadırlar. Toplumbilimsel açıdan dikkati çeken husus sanayileşme, kentleşme ve modernleşme süreçlerinin birbirini karşılıklı olarak etkilemesi ve yeni orta sınıfların güçlenmesi hareketini hızlandırması ancak sosyo-ekonomik statü açısından ayrı sosyal gruplar arasındaki iletişimi de engelleyebilmesidir. Bunun da en çarpıcı nedeni ekonomik yönden güçlü sınıfların bu üç ayrı sürecin şekillenmesinde etken olabilmeleridir. 31 Günümüz kentlerinin somut olarak yaşadığı hızlı değişimin sosyal yapı üzerindeki etki alanı aileden başlayarak tüm sosyal kurumları yeniden şekillendirmekte ve geleneksellikten ayrılmayı bir toplumsal soruna dönüştürebilmektedir. Özetle, dar anlamda kentleşmenin yol açtığı bu toplumsal sorunlarla birlikte gözlemlenen kültürel değişme ve çözülmelerin toplum yararına, milli değerleri koruyacak ve sosyo-kültürel bütünlüğü sağlayacak şekilde kontrolü gerekmektedir. Bu aynı zamanda sağlıklı bir kentleşme, etkili bir sanayileşme ve yaşam tarzında bir modernleşme anlamına gelecektir. 6-Sonuç ve Öneriler: Kentleşme sürecinin bağımsız bir oluşum değil, tam aksine diğer sosyal ve ekonomik süreçlerle birlikte etkili olması, nüfus yapısında sürekli bir hareketlilik doğurması ve genel olarak ait olunan ülkenin siyasal ve ekonomik düzenine göre bir sosyal yapılanmaya sebebiyet vermesi dikkate alınması gereken birinci husustur. Aksi halde kentleşmeyi belli yerleşim alanlarının büyümesi ve fiziksel ve teknolojik gelişimlere yol açan bir olgu olarak görmek, işaret edildiği gibi kentleşme olgusunu sanayileşme ve modernleşme sürecinden soyutlamak olacaktır. Sanayileşme hareketi ekonomik gelişim için gerekli koşulları ortaya çıkarırken, toplumun üyeleri olan bireylerin sosyal aktörlerin; bu oluşumlar sırasında toplumsal (kurumsal) yapı değişiklikleriyle, kültürel değişimin arasında kalması paradigmal bir değişim 32 meydana getirmektedir. Onun içindir ki genelde kentleşme, modernizmin bir sebebi olarak algılanmakla birlikte, burada gözden kaçırılmaması gereken nokta bu süreçlerin karşılıklı etkileşimlerle, sosyal, ekonomik ve kültürel değişimlerinin aynı zaman diliminde ve aynı mekanda cereyan etmesidir. Toplumsal örgütlenmenin kültürel değişime yol açması kadar; bu örgütlenmenin kentte bir arada yaşayan insanların tabakalaşma ve sınıflaşma özelliklerini de belirlemesi sonuçta geleneksel yapı ve değerlerle, yeni bir kültür çevresi meydana getirmesi toplumbilimciler ve kültürbilimciler için problematik bir oluşumdur. Yüzyıllardır insanoğlunun aileden başlayarak, yakın-çevre ve sonra da eğitim kurumları ve nihayet toplumsal yapının diğer kurumlarının etki alanı içine girerek sosyalizasyona uğradığı bir gerçektir. Hernekadar günümüzün kontrol altına alınması çok zor olan ve yukarıda da değinilen kitle haberleşme araçlarının etkisiyle yayılan bir kitle kültürü önemli bir fonksiyona sahipse de bazı stratejilerin saptanması mümkündür. Genel olarak nüfus hareketlerini kontrol altına almaya yönelik devlet politikaları burada birinci adımdır. Amaç, yeni kentsel çekim alanları meydana getirerek muhtemel veya mevcut bölgelerarası dengesizlikleri önlemektir. İkinci adım ise kentleşme süreciyle önem kazanan ve kentlileşmenin önemli aracı olan eğitim kurumlarının devreye sokulmasıdır. Kuşkusuz burada eğitim olanaklarıyla, ekonomik yeterlilik ve bu ekonomik gücü sağlayacak sanayileşmenin planlı olarak yürütülebilmesinin çok önemli iki etken olduğunun vurgulanması gerekir. Ancak kentleşmenin ortaya çıkardığı toplumsal örgütlenmeler ve yapısal değişmelerle ortaya çıkan kültürel farklılaşmaları kontrol edebilmenin ve yönlendirebilmenin yolu büyük ölçüde örgün ve yaygın eğitim kurumlarının topluma hizmet götürebilmesiyle çözümlenebilecektir. Örgün eğitim kurumlarının yeni yetişen genç nüfusa yararlı olabilmesi ise gerekli bilgi birikimini, eğitim teknolojisinin tüm imkanlarını seferber ederek kullanabilmesiyle sağlanabilir. Ayrıca toplumsal eğitim hedeflerinin saptanması, eğitim durumlarının (fiziksel ve sosyal koşullar) hazırlanması ve bunların rasyonel olarak yönetimi kaçınılmaz bir gerekliliktir. Gene kentleşmenin yaşandığı toplumlarda daha önce de belirtilen nedenlerle toplumsal sınıflar arasındaki farklılıkları gidermek ve her kesimden, her yaştan bireylere yetişkin eğitimi verebilmek için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. 31 Strinati, D., a.g.e. Sh Lash, S., Sociology Of Postmodernism, London, 1991, Sh.125

9 Günümüzde yetişkin (halk) eğitimi kavramı eskiye oranla çok değişmiş ve toplumdaki bireylerin sadece kendi ihtiyaç duyduğu alanlarda değil, fakat yaşadığı toplumun sosyal düzenini ve kültürel özelliklerini de aktaracak ve bu arada onları ekonomik açıdan daha üretken duruma getirecek programlar düzenlemeyi amaç edinmiştir. Öncelikle gerekli eğitimi alamamış anababaların eğitimi ve formal eğitimden uzak kalmış gençlere yönelik yetişkin eğitimi programları sosyalizasyon sürecinde büyük önem kazanmaktadır. Buna paralel olarak öncelikle koruyucuönleyici niteliğinin geliştirilmesi gereken ve toplumdaki birey ve ailelerin sosyal sorunlarını çözümlemesi beklenen sosyal hizmetlerin yaygınlaştırılmasıdır. Zamanımızda dünya devletlerinin nihai amaçlarının refah devletini gerçekleştirebilmek ve sosyal gelişmeyi sağlarken, toplumsal sorunları en aza indirmek gayreti ancak sosyal oluşumları iyi analiz edebilmek ve akılcı çözüm yolları geliştirebilmekten geçmektedir. Ülkemizde özellikle son onbeş yılda yukarıda değinilen yetişkin eğitimi ve sosyal hizmet alanlarında gerçekleştirilen hamleler, bu amaçla yüksek öğretim düzeyinde eğitim programlarının yürütülmesi ve bazı yönetimsel örgütlenmeler umut verici olmakla birlikte yeterli değildir. Ülkemiz kentleri bugün bir kültürel çözülmenin işaretlerini vermekte, sosyal ve kültürel yapının temel kurumları olan din- laisizm kutuplaşması başta olmak üzere meydana gelen çeşitli ikilemler ve popülist yaklaşımlar sosyal sınıflar arasında bir toplumun sürekliliği için zorunlu olan kültürel bütünlüğü zedelemektedir. Özetle; Türkiye Cumhuriyeti nin benimsenen devlet ilkeleri içinde milli beraberliği sağlama yolunda elindeki dev kültür mirasını akılcı olarak kullanabilmesi pek çok sorunun çözümü için yeterli olacaktır. Bu amaçla kentleşme sürecinin yoğun olarak görüldüğü yerleşim alanlarında eğitsel ve kurumsal düzenlemeler için alınacak kimi önlemlerle ve yerel yönetimlerin devlet organlarıyla yapıcı bir işbirliği, yaşanan sosyal değişimin toplumumuzun geleneksel yapısıyla bağdaştırılabilmesini sağlayabilecektir. Akılcı, kültürel bütünlüğü amaçlayan bir toplumsal planlama, bir anlamda geçiş dönemi olan kentleşme ve kentlileşmenin sorunlarını en aza indirebilecek ve geleneksellikle, modern ve gelişmiş bir sanayi toplumunun niteliklerini bağdaştırma sürecinde önemli ölçüde yardımcı olacaktır.... ( * ) Yahyagil, Mehmet. (1998) Kentlerin kültürün gelişimine etkileri, Sosyoloji Konferansları, İ.Ü.İ.F., İstanbul, 25.Kitap, ss KAYNAKLAR: ASP, Erkki ve diğ., The Aged and The Society, Turku, Finland, 1989 ATALAY, B. ve diğ., 1992 Türk Aile Yapısı, DPT Yayını No:2313, Ankara, 1992

10 BĠLGĠSEVEN, A.K., Genel Sosyoloji, (4.baskı), Filiz Kitapevi, Ġstanbul, 1986 DOĞAN, C.,Türkiye de Gecekondu Meselesi, (Ümraniye Saha AraĢtırması) BasılmamıĢ Doktora Tezi, Ġstanbul, 1990 DPT, 6.BeĢ Yıllık Kalkınma Planı, Yayın no: 2190, Ankara, 1990 ERKAL, M.E., Sosyoloji (Toplumbilimi), (Gen.6.Baskı),Der Yayınevi, Ġstanbul,1995 GANS, H., The Urban Villagers, New York, 1962 KAPLAN, M., Kültür ve Dil, (7.Baskı), Dergah Yayınları, Ġstanbul, 1992 KARTAL, K., KentleĢme ve Ġnsan, Ankara, 1978 KELEġ, R., 100 Soruda Türkiye de ġehirleģme, Gerçek Yayınevi, Ankara, 1973, Kentbilim Terimleri Sözlüğü, TDK Yayını, Ankara, 1980 LASH, S., Sociology Of Postmodernism, London, 1991 LAUER, R.H., Perspectives On social Change, Boston, 1991 LIPSET.S.M., Value Patterns in Soçiological Perspectives (Ed.byThompson,K& Tunstall,J.), Penguin Books, Great Brttain, 1973 MARTINDALE, D., Theory Of City in Urbanism and Urbanization, (Ed.by Iverson, N), 1984 McGAHAN, P., Urban SociologyAs A Field of Study in Urbanism and Urbanization, (Ed.by Iverson, N.), 1984 ONAT,Ü., Gecekondu Kadınının Kente Özgü DavranıĢlar GeliĢtirme Süreci, Kadın ve Sos. Hiz. Müst. Yayını, Ankara, 1993 SENCER, Y., Türkiye de KentleĢme, Kültür Bakanlığı Yayını, Ankara, 1979 STRINATI, D., An Introduction To Theories of Popular Culture, Routledge, London, 1995 TANPINAR, A.H., BeĢ ġehir, (8.Baskı), Dergah Yayınları, Ġstanbul, 1992 TURHAN, M., Kültür DeğiĢmeleri, Maramara Üniversitesi Yayını, Ġstanbul,1987 TÜRKDOĞAN, O., DeğiĢme-Kültür ve Sosyal Çözülme, TDAV Yayını, Ġstanbul, 1988 WILMOTT,P.& YOUNG,M., Family and Class, Nel Mentor, London, 1971 YASA, Ġ., 25 Yıl Sonra Hasanoğlan Köyü, Ankara, 1967

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

Eğitimin Toplumsal Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI

Eğitimin Toplumsal Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI Eğitimin Toplumsal Temelleri Yrd. Doç. Dr. Adnan BOYACI Eğitim Bir kavram olarak Bir süreç olarak Bir örgüt olarak EĞİTİM Bir sistem olarak Bir kavram olarak eğitim Bir kavram olarak eğitim Eğitim bireylerin

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

KENTTE YAŞAMAK HAKLAR VE SORUMLULUKLAR. PROF. DR. HASAN ERTÜRK herturkulu@hotmail.com

KENTTE YAŞAMAK HAKLAR VE SORUMLULUKLAR. PROF. DR. HASAN ERTÜRK herturkulu@hotmail.com KENTTE YAŞAMAK HAKLAR VE SORUMLULUKLAR PROF. DR. HASAN ERTÜRK herturkulu@hotmail.com KENT NEDİR? KENTLER TARİHİN DEĞİŞİK DÖNEMLERİNDE FARKLI SOSYO-EKONOMİK İŞLEVLER ÜSTLENMİŞLERDİR. MEDİNE KARYE CİTE POLİS

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Çalışma alanları. 19 kasım 2012

Çalışma alanları. 19 kasım 2012 Çalışma alanları 19 kasım 2012 Çalışma alanları Hizmet alanları Sanayi alanları Tarım tarımsal üretim tarım+ticaret kenti Sanayi imalat sanayi atölyeden hafif sanayi fabrikaya ağır sanayi seri üretim (fordizm)

Detaylı

BİR SOSYAL OLGU OLARAK TÜRKİYE'DE KENTLERDE KONUT SORUNU

BİR SOSYAL OLGU OLARAK TÜRKİYE'DE KENTLERDE KONUT SORUNU BİR SOSYAL OLGU OLARAK TÜRKİYE'DE KENTLERDE KONUT SORUNU Prof. Dr. Oğuz ARI Boğaziçi Üniversitesi Köylerden kentlere göçler, özellikle büyük kentlerde, aşırı kentleşme, sanayileşme ile desteklenmeyen kentleşme,

Detaylı

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/

UNESCO Dünya Mirası. http://whc.unesco.org/en/list/ UNESCO Dünya Mirası UNESCO Dünya Miras Listesi, Dünya Miras Komitesi nin üstün evrensel değere sahip olduğunu onayladığı kültürel, doğal ve karma miras alanlarını içermektedir. 802 si kültürel, 197 si

Detaylı

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU TEKİRDAĞ- MALKARA G-17-b-13-b PAFTA Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI İlçemiz Yenimahalle,

Detaylı

Türkeli Devlet Hastanesi

Türkeli Devlet Hastanesi Türkeli Devlet Hastanesi 1 YÖNETİM Ticari Faaliyetler Muhasebe Faaliyetleri Teknik Faaliyetler Emniyet Faaliyetleri Finansal Faaliyetler Yönetim Faaliyetleri Planlama Organizasyon Yöneltme Koordinasyon

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI

KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI KALKINMA BAKANLIĞI DESTEKLERİ Bu çalışmada Kalkınma Bakanlığı desteklerinin derlenmiş listesi bulunmaktadır. Derlenen bilgiler ilgili kurum sitelerinden alıntıdır. DOĞU KARADENİZ KALKINMA AJANSI İçindekiler

Detaylı

Türkiye de Kentleşme

Türkiye de Kentleşme Türkiye de Kentleşme Türkiye de kentleşme, genel nitelikleri itibariyle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kentleşme süreçlerine benzer. Kırsaldan kentlere yönelen nüfus hareketleri, kentleşmenin

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI Yrd. Doç. Dr. FATİH ÇINAR TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim teknolojisi

ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI Yrd. Doç. Dr. FATİH ÇINAR TEMEL KAVRAMLAR. Öğretim teknolojisi TEMEL KAVRAMLAR Eğitim Öğrenme Öğretme Ortam Teknoloji Araç - gereç Öğretim materyali Eğitim teknolojisi Öğretim teknolojisi İletişim EĞİTİM: Davranışçı yaklaşıma göre eğitim, bireyin davranışında kendi

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

Yaygın Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü TÜRKİYE DE YAYGIN EĞİTİM

Yaygın Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü TÜRKİYE DE YAYGIN EĞİTİM Yaygın Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü TÜRKİYE DE YAYGIN EĞİTİM HAZIRLAYANLAR: Md. Yrd. Şinasi BAYRAKTAR Baş Öğretmen Dr. Ayşegül GÜLTEKİN TOROSLU Uzman Öğretmen Menevşe SARAÇOĞLU Öğretmen Sevgi SÜREK 15 Kasım

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21

BELGESİ. YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 TÜRKİYE HAYAT BOYU ÖĞRENME STRATEJİ BELGESİ YÜKSEK PLANLAMA KURULU KARARI Tarih: 05.06.2009 Sayı: 2009/21 Dr. Mustafa AKSOY Hayat Boyu Öğrenmenin Geliştirilmesi Operasyon Koordinatörü mustafaaksoy@meb.gov.tr

Detaylı

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Oğuz Gündoğdu ACİL DURUMLAR PANELİ KalDer Bursa Şubesi Çevre ve İş Güvenliği Kalite Uzmanlık Grubu 27 Mayıs 2015 Ülkemizde çağdaş anlamda Afet Yönetimi

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

SİYASAL YOZLAŞMALARIN EKONOMİK ETKİLERİ *

SİYASAL YOZLAŞMALARIN EKONOMİK ETKİLERİ * Coşkun Can Aktan (Ed.) Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Yayınları, 2001. SİYASAL YOZLAŞMALARIN EKONOMİK ETKİLERİ * Siyasal yozlaşmanın evrensel düzeyde ayıplandığı, sosyal, ahlaki ve kültürel

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

Avrupa Birliği Sürecinde Yaşam Boyu Eğitim: Standardizasyon ve İşbirliği

Avrupa Birliği Sürecinde Yaşam Boyu Eğitim: Standardizasyon ve İşbirliği Avrupa Birliği Sürecinde Yaşam Boyu Eğitim: Standardizasyon ve İşbirliği Yrd. Doç. Dr. Celal GÜLŞEN Nevşehir Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (NEVSEM) Müdürü nevsem@gmail.com 1

Detaylı

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar

Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Kadınların Ġstihdama Katılımı ve YaĢanan Sorunlar Lütfi ĠNCĠROĞLU Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdür Yardımcısı GiriĢ Nüfusunun yarısı kadın olan ülkemizde, kadınların işgücü piyasasına

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

PROJEYE ORTAK KURULUŞLARINA AİT BİLGİLER

PROJEYE ORTAK KURULUŞLARINA AİT BİLGİLER PROJEYE ORTAK KURULUŞLARINA AİT BİLGİLER 1. TÜBİTAK (Destekleyici Kuruluş) TÜBİTAK, özellikle doğa bilimlerinde temel ve uygulamalı araştırmaları düzenlemek, koordine etmek ve özendirmek amacıyla 1963

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER 4.bölüm EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI 1.Kaynak Dağılımında Etkinlik:

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

Çocuğunuz ne kadar zeki?

Çocuğunuz ne kadar zeki? On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

I. BÖLÜM I. DİL. xiii

I. BÖLÜM I. DİL. xiii I. BÖLÜM I. DİL DİL NEDİR?... 1 İNSAN HAYATINDA DİLİN ÖNEMİ... 3 ÇOCUĞUN İNSAN OLMA SÜRECİNDE DİLİN ÖNEMİ... 5 ANA DİLİNİN ÖNEMİ... 6 DİL VE DÜŞÜNCE... 7 DİL, SEMBOL VE İŞARET İLİŞKİSİ... 12 DİL, KÜLTÜREL

Detaylı

TÜRKİYE DE KORUMA VE YENİLEME UYGULAMALARI

TÜRKİYE DE KORUMA VE YENİLEME UYGULAMALARI TÜRKİYE DE KORUMA VE YENİLEME UYGULAMALARI YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ ŞEHİR YENİLEME KORUMA DERSİ Doç. Dr. İclal Dinçer TARİHİ KENT DOKUSUNUN DÖNÜŞÜM BASKISI

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Farklı Sistemlerde Kentleşme

Farklı Sistemlerde Kentleşme Farklı Sistemlerde Kentleşme Farklı Sistemlerde Kentleşme Kentleşme ve kent planları farklı ekonomik sistemlere göre değişebilir. Kapitalist ve sosyalist ülkelerin kentleşme biçimleri, (keskin olmamakla

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları Serbest zaman etkinlikleri Alternatif serbest zaman etkinlikleri 1 2 Alternatif Sporlar Geleneksel sporlardan farklı olma, onları farklılaştırma Futbol, basketbol, voleybol. Geleneksel sporlara meydan

Detaylı

İstanbul Ticaret Üniversitesi ile Kadın ve Demokrasi Derneği ve Marmara Belediyeler Birliği Yerel Yönetimler Sertifika Programı

İstanbul Ticaret Üniversitesi ile Kadın ve Demokrasi Derneği ve Marmara Belediyeler Birliği Yerel Yönetimler Sertifika Programı İstanbul Ticaret Üniversitesi ile Kadın ve Demokrasi Derneği ve Marmara Belediyeler Birliği Yerel Yönetimler Sertifika Programı Amaç Yerel Yönetimler sertifika programının düzenleniş amacı yaklaşan 2014

Detaylı

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ Genel Konferansın 20. Oturumunda benimsenmiştir. (*) Giriş Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu nun amacının UNESCO Kuruluş Sözleşmesi tarafından belirlendiği

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

ULUSLARARASI İKTİSAT Yrd.Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü

ULUSLARARASI İKTİSAT Yrd.Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü ULUSLARARASI İKTİSAT Yrd.Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü Dilek Seymen Giriş ve Temel Kavramlar Ülkeler niçin ticaret yaparlar? İktisadın alt bölümleri ve bunlar arasında dış ticaretin yeri

Detaylı

BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ İLE PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLİŞKİSİ

BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ İLE PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLİŞKİSİ Alana Özgü Yetkinlik YETKİNLİKLER İletişim ve Sosyal Yetkinlik Öğrenme Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme BÜRO YÖNETİMİ ve YÖNETİCİ ASİSTANLIĞI PROGRAMI - TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler

Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler Berlin Katılım gelişmesinin durumu ve perspektifler Hella Dunger-Löper Staatssekretärin für Bauen und Wohnen 1 Katılım (Latince: Katılım). Genel olarak: Katılım, vatandaşların ortak (siyasi) sorunların

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

Türkiye Değerler Atlası - 2012

Türkiye Değerler Atlası - 2012 Benim için İnsan Hakları Türkiye Değerler Atlası - 2012 ~ Prof. Dr. Yılmaz Esmer ~ Hasan Ferhat GÜNGÖR DEĞERLER (Values) İnsan bireyleri ya da grupları tarafından, neyin istenir, uygun, iyi ya da kötü

Detaylı

Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010

Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010 Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010 Var olduğundan bu yana çevre şartlarına göre şekillenen fiziksel, yapısal ve davranışsal değişimleri ile türünü güçlendirerek sürdüren canlılar arasında insan, bu doğal değişimlerle

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK...

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... 1 Kalkınma Ekonomisine Olan Güncel İlgi... 1 Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi... 1 Büyüme ve Kalkınma... 1 Kalkınma Terminolojisi... 2 Dünyada Gelir

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı 6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) ve Uluslararası Sosyal Güvenlik Teşkilatı(ISSA) işbirliği ile Stratejik İnsan Kaynakları Politikaları ve İyi Yönetişim

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek

Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek Tarih: 19.01.2013 Sayı: 2014/01 İSMMMO dan Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı Raporu Türkiye nin geleceğini 25 milyonluk kitle belirleyecek İSMMMO nun Türkiye nin Yaratıcı Geleceği / Y Kuşağı adlı

Detaylı

DOKTORA PROGRAMI BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ

DOKTORA PROGRAMI BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ DOKTORA PROGRAMI BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ Bölümümüz tarafından bilimsel hazırlık dersleri alması uygun görülen öğrencilerin toplamda 18 krediyi geçmemek koşuluyla alacağı dersler danışmanları tarafından

Detaylı

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ

1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 PAZARLAMA KAVRAMI VE PAZARLAMANIN GELİŞİMİ 11 1.1. İşletme Fonksiyonu Olarak Pazarlama Fonksiyonu 13 1.1.1. Pazarlama Fonksiyonları 14 1.2. Pazarlamanın Tanımı 15 1.3. Pazarlamanın

Detaylı

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK HALKBİLİMİ ANABİLİM DALI

T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK HALKBİLİMİ ANABİLİM DALI T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK HALKBİLİMİ ANABİLİM DALI UNESCO YAŞAYAN İNSAN HAZİNELERİ ULUSAL SİSTEMLERİ NİN, SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRASIN YAŞATILMASINA VE GELECEK KUŞAKLARA AKTARILMASINA

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sosyolojiye Giriş-2 SSG110 2 3+0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Sosyolojiye Giriş-2 SSG110 2 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Sosyolojiye Giriş-2 SSG110 2 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARININ VE SİT ALANLARININ KORUNMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN GEREKLİ PROJELER VE PLANLAR NELERDİR?

TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARININ VE SİT ALANLARININ KORUNMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN GEREKLİ PROJELER VE PLANLAR NELERDİR? TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARININ VE SİT ALANLARININ KORUNMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN GEREKLİ PROJELER VE PLANLAR NELERDİR? Taşınmaz kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi için iki değişik

Detaylı

Üniversiteler İş Sağlığı ve Güvenliği Platformu İzmir 11.12.2015 - KOÇ ÜNİVERSİTESİ

Üniversiteler İş Sağlığı ve Güvenliği Platformu İzmir 11.12.2015 - KOÇ ÜNİVERSİTESİ Üniversiteler İş Sağlığı ve Güvenliği Platformu İzmir 11.12.2015 - KOÇ ÜNİVERSİTESİ Biz kimiz Neden platform? Üniversitelerde; İSG farkındalığını nasıl arttırabiliriz? İSG kültürünü nasıl geliştirebiliriz?

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR VE ŞEHİRCİLİK DAİRE BAŞKANLIĞI ŞEHİR PLANLAMA MÜDÜRLÜĞÜ NE

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR VE ŞEHİRCİLİK DAİRE BAŞKANLIĞI ŞEHİR PLANLAMA MÜDÜRLÜĞÜ NE Tarih: 24.02.2011 Sayı: 2011/0244 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR VE ŞEHİRCİLİK DAİRE BAŞKANLIĞI ŞEHİR PLANLAMA MÜDÜRLÜĞÜ NE Konu: 24.01.2011 tarihinde askıya çıkarılan EYÜP İlçesi, Rekreasyon Alanı

Detaylı

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI

YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI KEMAL KILIÇDAROĞLU NUN KONUK KONUŞMACI OLDUĞU TOPLANTI YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA GÜÇLÜ NÜN KONUŞMASI 1 ARALIK 2014 İZMİR Cumhuriyet Halk Partisi nin çok değerli Genel Başkanı ve çalışma arkadaşları,

Detaylı

Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar

Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar Yerel Yönetimlerin Yafll larla lgili Politikalar Dr. Nevzat Do an GİRİŞ Ülkemizde yaşlı ve yaşlılıkla ilgili toplumsal kalıplara tarihsel açıdan bakıldığında, büyüklerimizin kadın ya da erkek daima korunduğu

Detaylı

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Fatma Büşra Atalay, Gökhan Barutcu, Anıl Öner Koçak, Emine Gül Taş, Irmak Üstündağ Danışman: Prof. Dr. Rengin Erdal ÖZET Genç nüfusun oldukça

Detaylı

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013 Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri Ülker Şener 13.02.2013 Temel sorun alanları Toplumsal yapı: kadın olmaya yüklenen anlam ve toplumsal cinsiyet rolleri İşgücü talebinden kaynaklı sorunlar:

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN

TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN TÜRKIYE NIN EN BÜYÜK KULLANıLMAYAN POTANSIYELI : KADıNLAR T.C. Devlet Planlama Teşkilatı Dünya Bankası TEMEL BULGULAR Türkiye deki birçok kadın çalışmak istiyor ancak çalışmalarını engelleyen bazı zorluklarla

Detaylı

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI

BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI 996 I.BURDUR SEMPOZYUMU BURDUR İLİNDE SPORA KATILIMIN SOSYO EKONOMİK BOYUTUNUN ARAŞTIRILMASI Kemal FİLİZ * Kadir PEPE ** ÖZET Araştırmada, Burdur ilinde aktif spor yapan sporcuların sosyoekonomik profillerinin

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı