ULUSAL VE ULUSLARARASI DÜZENLEMELERDE AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ AVUKAT ESRA ERENER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSAL VE ULUSLARARASI DÜZENLEMELERDE AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ AVUKAT ESRA ERENER"

Transkript

1 ULUSAL VE ULUSLARARASI DÜZENLEMELERDE AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ AVUKAT ESRA ERENER 1

2 I. AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ VE SÖZLEŞMENİN UYARLANMASI A. GENEL OLARAK Sözleşmelerde akde vefa ilkesinin istisnası olarak, yasada öngörülen özel haller dışında sonradan ortaya çıkan ve öngörülmesi mümkün olmayan olayların sözleşmenin uyarlanması sonucunu doğurup doğurmayacağı sorunu oldukça önemli bir sorundur. 1 Ana ilke akde vefa olduğuna göre, sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan yeni koşullar borçlunun ifasını ne kadar güçleştirirse güçleştirsin borçlu borcunu aynen ifa etmek zorundadır. Ancak bu kuralın mutlak olarak uygulanması adil sonuçlar doğurmayabilir. 2 Bugün kabul edilen görüşe göre, akdin kuruluşundan sonra değişen durumlarda akit şartlarına göre borcun ifasının talep edilmesi dürüstlük kuralına aykırı düştüğü takdirde, borçlu akdin ya yeni şartlara göre ayarlanmasını ya da feshini isteyebilir. 3 Ancak ifa sürecinde karşılaşılan her aksilik ve olumsuzluk sözleşmenin uyarlanması imkânını vermemelidir. 4 Sözleşmenin uyarlanabilmesi için işlem temelinin çökmesi niteliğinde bir değişiklik meydana gelmiş olmalıdır. İşlem temelinin çökmesinden bahsedebilmek için ise bazı kriterler göz önünde bulundurulmalıdır. Bu kriterler; durum değişikliği, önceden öngörülemezlik ve risk dağılımı anlayışına uygunluk çerçevesinde ifanın beklenemezliğidir. 5 Bu kriterlerin ilki olan durum değişikliğinin ise varsayıldığı bazı haller vardır ve bu hallerden biri de aşırı ifa güçlüğüdür. Aşırı ifa güçlüğü, edimin imkânsızlaşmamasına rağmen borçlunun borç ilişkisi ile bağlantısını koparacak ağır çabalarla edimini ifa edecek olması halinde söz konusu olur. 6 B.SÖZLEŞMENİN DEĞİŞEN KOŞULLARA UYARLANMASINA İMKÂN TANIMAYAN TEORİLER 1)Fransız Hukukundaki Emprevizyon Teorisi Fransız idare hukuku ve kanunda öngörülen haller haricinde, doktrinde ve içtihatta hâkim müdahalesi ile sözleşmenin uyarlanması reddedilmektedir. Bunun sebebi hâkime sözleşmeye müdahale yetkisinin tanınması taraf iradelerine doğrudan müdahale olacağı düşüncesidir. 7 Bu düşünce sözleşmeye bağlılık ilkesinin katı uygulanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Fransız özel hukukunda son yıllarda emprevizyon teorisinin kabul edilmesi yönünde, öğretideki görüşlerin artmasının ve uluslar arası ticaretteki uyumlaştırma çalışmaları neticesinde içtihatta bazı açılımlar meydana gelmiştir. Bunun en önemli 1 Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Yayınevi, 2011, s Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Yayınevi, 2011, s Kemal Oğuzman, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Filiz Kitapevi, Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması,, On İki Levha Yayınları, Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s.154, Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s.112 2

3 örneklerinden biri Fransız Temyiz Mahkemesi nin yakın zamanda açıkça kabul ettiği yeniden müzakere borcunun varlığıdır. 8 Emprevizyon teorisinin 3 türlü neticesi olabilir; ya mahkemenin atayacağı bir otorite gözetiminde taraflar müzakereye girişeceklerdir, ya mahkeme uygun bir tazminata hükmedecektir ya da sözleşmenin sona erdirilmesine karar verecektir. 9 2)İngiliz Hukukundaki Frustration Teorisi Bu teori aslında bir imkânsızlık teorisidir. Sözleşmenin kurulmasından sonra değişen koşullar sonucu ifanın güçleşmesi bu teorinin bir bölümünü oluşturur. Bu teorinin esasını, tarafların ortak niyetlerinin, anlaşmayı kökünden sarsacak beklenmedik bir olay sonucunda boşa çıkması oluşturur. 10 Frustration teorisinin diğer teorilerden farkı sonuç bakımındandır. Frustration teorisi mutlak olarak sözleşmenin sona ermesi sonucunu doğurmaktadır. 11 C.SÖZLEŞMENİN UYARLANMASINA İMKÂN TANIYAN TEORİLER 1)Roma Hukukundaki Clausula Rebus Sic Stantibus Teorisi Bu teori günümüzde sözleşmelerin uyarlanmasını kabul eden diğer teorilerin de tarihsel kökenini oluşturur. 12 Bu teoriye göre uzun süre devam eden ve gelecekte değişen koşullara bağlı sözleşmeler, kararlaştırıldıkları zaman mevcut koşulların değişmemesi şartına bağlı olarak kurulurlar. Bu şart taraflarca zımnen kararlaştırılmaktadır. Dolayısıyla koşulların değişmesi halinde, sözleşmede aksini kararlaştıran taraflar, sözleşmeye dayanan clausula teorisinden faydalanarak sözleşmeyi uyarlayabilirler. 13 2)Alman Hukukundaki İşlem Temelinin Çökmesi Teorisi Alman hukukundaki işlem temelinin çökmesi doktrini BGB 242. paragrafındaki dürüstlük kuralına dayanan bir teoridir. Bu teorinin gerçekleşebilmesi için gereken şartlar; koşulların sözleşmenin kurulmasından sonra değişmesi, koşulların sözleşmenin içeriğine dâhil olmaması, taraflar bu değişikliği öngörebilecek durumda olsalardı bu sözleşmeyi hiç ya da bu şekilde kurmayacak olmaları ve sözleşmenin taraflardan biri için çekilmez hale gelmesidir. 14 3)Türk Hukukundaki Dürüstlük Kuralı Yaklaşımı Türk hukukunda sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasına özgü bir teori mevcut değildir ve temelde bu konuda içtihatta da bir birlik yoktur. Bu eksikliği gidermek amacıyla 8 Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s.45 9 Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü, İstanbul Üniversitesi, 2010, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s.116 3

4 6098 sayılı Borçlar Kanunu na, dürüstlük kuralına atıf yapılarak, aşırı ifa güçlüğü durumu ayrıca düzenlenmiştir. 15 II. ULUSLAR ARASI DÜZENLEMELERDE AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ VE SÖZLEŞMENİN UYARLANMASI A.UNIDROIT İLKELERİ(PICC) VE AVRUPA SÖZLEŞME HUKUKU İLKELERİ(PECL) Unidroit ilkelerinde sözleşmeye bağlılık ana ilke olma özelliğini korumaktadır ve hardship/aşırı ifa güçlüğü istisnaidir. 16 Hardship den bahsedebilmek için gereken şartlar PICC nin maddesinde sayılmıştır. Buna göre hardship den bahsedebilmek için; -Edimlerin dengesini temelinden sarsan olayların ortaya çıkması gerekir. Bu olaylar borçların ifası için yapılacak masrafların yükselmesi veya karşı edim değerinin düşmesi sonucunu doğuracak şekilde ortaya çıkabilir. -Söz konusu olayların ortaya çıkışı veya mağdur tarafça öğrenilmesi sözleşmenin kurulmasından sonra gerçekleşmelidir. -Mağdur tarafın sözleşmenin kuruluşu esnasında bu tür olayların ortaya çıkışını hesaba katamaması akla uygun olmalıdır. -Bu olaylar mağdur tarafın kontrolü dışında gelişmiş olmalıdır ve bu olayların riskini mağdur taraf üstlenmemiş olmalıdır. Bu koşulların varlığı halinde taraflar öncelikle müzakerelere girişecekler ve makul bir süre içinde uzlaşamadıkları takdirde meseleyi hakem veya hakim önüne götüreceklerdir. Bu düzenlemeyi getiren PICC nin maddesinin birinci fıkrası uyarınca zarar gören taraf gecikmeksizin ve gerekçeli olarak sözleşmenin yeniden müzakere edilmesini talep edecektir. Müzakereler sürecinde taraflar aksini kararlaştırmadıkça edimler ifa edilmeye devam edecektir. Eğer taraflar makul süre içinde uzlaşamazlarsa meseleyi hakim önüne götürebilirler, hakim önüne doğrudan gitmeleri mümkün değildir. Mesele hakim önüne geldiğinde mahkeme ya sözleşmeyi feshedecek ya da edimler arasındaki dengeyi sağlayacak şekilde sözleşmeyi uyarlayacaktır. 17 Avrupa Sözleşme Hukuku İlkelerinde(PECL) sözleşmelerin değişen koşullara uyarlanması ile ilgili 6:111 maddesi durum değişiklikleri başlığını taşır. Hiçbir teoriye, şarta ve sonuca göndermede bulunmayan bu başlık sadece sorunun temeline göndermede bulunur. 18 PECL madde 6:111 e göre; (1)Taraflardan biri için gerek ifa masraflarının artmasından gerekse karşı edimin değerinin düşmesinden dolayı ifa külfetli hale gelse de bu taraf yine de borcunu ifa etmelidir. (2)Bununla birlikte, ifa durum değişikliği sonucu aşırı derecede külfetli hale gelmişse taraflar sözleşmelerinin uyarlanmasını veya sona erdirilmesi yönünde yeniden müzakerelere girişmek borcu altındadırlar. İşbu durum değişikliği; a)sözleşmenin kurulmasından sonra meydana gelmiş olmalı 15 Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü s.117 İstanbul Üniversitesi, 2010, 16 Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s.70 4

5 b)tarafların sözleşmenin kurulması esnasında göz önünde bulundurmalarının makul olmadığı bir değişiklik olmalı olmalıdır. c)ve mağdur taraf sözleşme uyarınca bu değişikliğin getirdiği riski üstlenmemiş (3) Tarafların makul sürede uzlaşamamaları durumunda mahkeme; a)sözleşmeyi belirlediği tarih ve koşullarda sona erdirebilir b)veya taraflar arasında durum değişikliğinden kaynaklanan kayıpları ve kazançları adil biçimde dengeleyecek şekilde sözleşmeyi uyarlayabilir. Bu iki halde de mahkeme taraflardan birinin müzakerelere son vermesinden kaynaklanan zararın tazminine de karar verebilir. B.ULUSLARARASI SATIM SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ANTLAŞMASI(CISG) Uluslararası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Anlaşması(United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods) uluslar arası mal satımı sözleşmelerini düzenlemek için devletlerin aralarında akdettikleri bir uluslar arası sözleşmedir. CISG satım sözleşmelerine ilişkin birçok konuda uluslar arası alanda yeknesak bir hukuki düzenleme getirmiştir. 19 CISG ın yükümlülüklerden kurtulma başlıklı 79.maddesine göre; Taraflardan biri yükümlülüklerinden birini ifa etmemesinin, denetimi dışında kalan bir engelden kaynaklandığını ve bu engeli, sözleşmenin kurulması anında hesaba katmasının veya engelden ve sonuçlarından kaçınmasının veya bunları aşmasının kendisinden makul olarak beklenemeyeceğini ispatlaması halinde ifa etmemeden dolayı sorumlu tutulmaz. Bu maddenin PICC ve PECL den en önemli farkı sözleşmelerin aşırı ifa güçlüğü halinde uyarlanmasına ilişkin açık bir hüküm getirmemiş olmasıdır. Bununla birlikte sözleşmelerin uyarlanması ihtiyacı uluslar arası ticarette ve uluslar arası satım sözleşmelerinde sıklıkla gündeme gelmektedir. CISG da yer almasa da baskın görüş bu aşırı ifa güçlüğü hallerini madde 79 kapsamında değerlendirmektedir. Buna gerekçe olarak madde metnindeki engel ifadesinin kullanılması gösterilmektedir. 20 Aşırı ifa güçlüğünün bu madde kapsamına girdiği kabul edilse dahi sözleşmelerin dar anlamda uyarlanması sonucunun bu maddeye göre mümkün olup olmadığı tartışmalıdır. Bir görüşe göre bu olasılıklarda sadece sözleşmeden dönme hakkı kullanılabilir. Diğer görüşe göreyse 79. Maddedeki boşluk CISG madde 7 fıkra 2 yardımıyla doldurulmalı ve Unidroit ilkelerinde yer alan yeniden müzakere yükümlülüğü ve uyarlama imkanı tanınmalıdır. 21 CISG madde 79 da öngörülen sorumluluktan kurtulma, engelin var olduğu dönem için geçerlidir ve ifa etmeyen taraf, engeli ve kendisinin ifa kabiliyeti üzerindeki etkilerini diğer tarafa bildirmek zorundadır. Bu bildirim, ifa etmeyen tarafın engeli bildiği veya bilmesi 19 Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s.72 5

6 gerektiği andan itibaren makul bir süre içinde karşı tarafa ulaşmazsa, ulaşmama olgusundan kaynaklanan zararı ifa etmeyen taşır. Bu maddede düzenlenen yükümlülükten kurtulma yalnızca tarafların tazminat talepleri için uygulama alanı bulur, tazminat talebi dışındaki herhangi bir hakkın kullanılmasını engellemez. Türkiye Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması na 5870 sayılı yasanın 14 Nisan 2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımından sonra Bakanlar Kurulu kararnamesinin 7 Nisan 2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla taraf olmuş ve antlaşma Türkiye'de yürürlüğe girmiştir. III. TÜRK HUKUKUNDA AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ Türk hukukunda değişen koşulların sözleşmenin ifasını ağırlaştırması ve sözleşmeye müdahale edilerek edimler arasındaki dengenin yeniden adaletli şekilde sağlanması doktrinde ve içtihatta ağırlıklı olarak dürüstlük kuralına dayandırılmaktadır. Taraflardan birinin edimi şayet sözleşme kurulurken öngörülemeyen bir nedenle aşırı derecede ağırlaşırsa ve etkilenen taraftan bu edimini ifa etmesi dürüstlük kuralı uyarınca beklenemez ise bu durumda etkilenen taraf bu adaletsiz durumun düzeltilmesi ve sözleşmedeki edimlerin uyarlanması istemiyle mahkemeye başvurarak sözleşmenin uyarlanmasını sağlayabilir. Hâkimin sözleşmeye müdahale edip sözleşmeyi uyarlayabilmesi için değişen koşulların olağanüstü nitelikte ve öngörülmez olması, tarafların yükümlülükleri arasındaki dengeyi aşırı derecede ve açık biçimde bozmuş olması, taraflarca sözleşmede aksine bir düzenleme kararlaştırılmamış olması ve bu değişen koşulların ortaya çıkmasında zarar gören tarafın kusuru bulunmaması gerekir. Türk hukukunun uygulandığı uluslar arası ticari sözleşmelerde, taraflar arasındaki sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmasa da aşırı ifa güçlüğü meydana gelmesi durumunda sözleşmenin feshi veya yeni şartlara uyarlanması istenebilir. 22 Sözleşmenin uyarlanmasını kabul eden birçok ülke hukukunda aşırı ifa güçlüğü konusu bir düzenlemeye kavuşturulmuş bulunmaktadır. Türk yasa koyucusu da bu yönde bir adım atmış ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu na bu konuda bir düzenleme getirmiştir. 23 Kanunun 138. Maddesindeki düzenlemeye göre; Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hakimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır. Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır. Bu yeni düzenleme, öğreti ve uygulamada ahde vefa ilkesinin istisnalarından biri olarak kabul edilen, "işlem temelinin çökmesi"ne ilişkindir. İmkânsızlık kavramından farklı 22 Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s.86, 6

7 olan aşırı ifa güçlüğüne dayanan uyarlama isteminin temeli, Türk Medenî Kanunu nun 2 nci maddesinde öngörülen dürüstlük kurallarıdır. A.SÖZLEŞMENİN DEĞİŞEN KOŞULLARA UYARLANAMSI VEYA DÖNME HAKKININ KULLANILMASI İÇİN GEREKEN ŞARTLAR 1)Sözleşmenin içinde bulunduğu koşulların değişmesi Aşırı ifa güçlüğü durumunun meydana gelmesinde aranan unsurların başında sözleşmenin kurulduğu sırada mevcut olan koşulların değişmiş olması aranır. Değişimde, öngörülmezlik ve dışsallık unsurları ön plana çıkmaktadır. 24 2)Öngörülmezlik Aşırı ifa güçlüğünün uygulanabilmesi için sadece mevcut koşulların değişmesi yeterli olmamakta, bunun ötesinde sözleşmenin kurulması anında bu değişimlerin taraflarca öngörülememiş olması da gerekmektedir. Burada öngörmek fiilinin iki anlamı bulunmaktadır; birincisi gelecekte olacakları tahmin etmek, kararlaştırmak ve gelecek için düşünmektir. İkincisi ise hüküm altına almak, normatif olarak düzenlemektir 25. Aşırı ifa güçlüğü için kastedilen hüküm altına almamak değil önceden tahmin edememektir. 26 Tarafların sonradan ortaya çıkan olağanüstü koşulları tahmin edememiş ya da göz önünde tutamamış olmalarının tayininde, sözleşme konusu işteki uzmanlığı ve konumları dikkate alınmalıdır. 27 3)Koşullarda değişikliğin sözleşmenin uyarlanmasını isteyen tarafın denetimi dışında gerçekleşmesi(dışsallık unsuru) Sonradan ortaya çıkan olumsuzluklar, edimin ifasını güçleştirmemişse uyarlama mümkün olmamaktadır. 28 Bununla birlikte eğer sözleşmenin kurulmasından sonra meydana gelen ve yükümlülükler arasındaki dengeyi sarsan olaylar bu durumdan etkilenen tarafın denetiminde olan bir sebepten gerçekleşmişse bu durumda etkilenen taraf aşırı ifa güçlüğü durumunu ileri süremeyecektir. 29 Durumdan etkilenen tarafın ortaya çıkan durum değişikliğine katkıda bulunmamış olması gereği iki aşamada aranır. Etkilenen taraf durum değişikliğinin ortaya çıkmasına katkıda bulunmamalı ve ortaya çıkmasından sonra da davranışlarına özen göstermelidir. 30 4)Borçlunun edimini yerine getirmemiş ya da haklarını saklı tutarak yerine getirmiş olması Önceden tahmini mümkün olmayan olaylara rağmen borçlu edimini yerine getirmişse bu olaylar edimin ifasını güçleştirmemiş demektir, dolayısıyla artık sözleşmenin uyarlanması aşırı ifa güçlüğüne dayanılarak talep edilemez. 24 Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü s.133 İstanbul Üniversitesi, 2010, 26 Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s.170 dpn Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Yayınevi, 2011, s Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Yayınevi, 2011, s Mehmet Köseoğlu, Uluslararası Ticari Sözleşmelerde Mücbir Sebep ve Aşırı İfa Güçlüğü İstanbul Üniversitesi, 2010, s Başak Baysal, Sözleşmenin Uyarlanması, On İki Levha Yayınları, 2009, s.168 7

8 Borçlar Kanunu madde 138 sözleşmenin uyarlanabilmesi için ifanın yapılmamış olması yanında ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olmasını da kabul etmiştir. Bun göre borçlu aşırı ifa güçlüğüne rağmen edimini ifa etmek zorunda kalmış fakat ifada bulunurken haklarını saklı tuttuğunu beyan etmişse yine uyarlama veya dönme hakkını kullanabilecektir. 31 Kılıçoğlu na göre burada hakların saklı tutulması beyanı hukuksal niteliği itibariyle sözleşme benzeri bir irade açıklamasıdır ve bunun senetle(belgeyle) ispat edilmesi gerekir. B.BORÇLUYA TANINAN HAKLARIN NİTELİĞİ Söz konusu şartlar gerçekleştiği takdirde borçlu aşırı ifa güçlüğüne dayanarak sözleşmenin uyarlanmasını ya da sözleşmeden dönmeyi talep edebilecektir. Ancak borçluya tanınan bu hak seçimlik hak değildir. 32 Çünkü BK 138 açıkça borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir ifadesini kullanarak sözleşmeden dönme için önkoşul olarak sözleşmenin uyarlanmasının mümkün olmaması gerektiğini belirtmiştir. Borçluya tanınan bu iki hakkın da kullanılabilmesi kural olarak borçlunun talebine bağlıdır. Bunun sonucu olarak borçlu sadece uyarlama talep ettiği takdirde hakim artık sözleşmeden dönmeye karar veremez zira borçlunun böyle bir talebi yoktur. 33 IV. KONU İLE İLGİLİ YARGI KARARLARI T.C. YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2000/9995 K. 2001/1075 T Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık ilkesi ( Ahde Vefa-Pacta Sunt Servanda ) yanında sözleşme serbestisi ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre kişiler, özel hukuk alanında özel ve tüzel kişilerle olan ilişkilerini, var olan hukuk düzeni içinde kalmak koşuluyla diledikleri gibi düzenlemek, diledikleri konuda diledikleri ile diledikleri tipte sözleşme yapmak hak ve özgürlüğüne sahiptirler. Bu olanak, Borçlar Kanununda öngörülen ( sözleşme serbestliği ) ilkesinin bir sonucudur. Ahde Vefa ilkesine göre ise; sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalı ve hükümlerine riayet olunmalıdır. Sözleşmeye bağlılık ilkesi hukuki güvenlik, doğruluk ve dürüstlük kuralının bir gereği olarak, sözleşme hukukunun temel ilkelerinden biridir. Karşılıklı edimleri içeren sözleşmelerde, edimler arasında mevcut olan denge, şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde tarafların biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabilir. Buna göre akit yapıldığı sırada mevcut bulunan şartlar önemli surette değişmişse, artık taraflar sözleşme ile bağlı olmamalıdır. Bu görüş doktrinde Emprevizyon Teorisi adıyla anılır (Prof. Dr. Tekinay/ Akman/Burcuoğlu/Altop, Tekinay Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, 7.Bası İst s:1005 ). 31 Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Yayınevi, 2011, s Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Yayınevi, 2011, s Ahmet M. Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Turhan Yayınevi, 2011, s.251 8

9 Karşılıklı edimleri içeren sözleşmelerde edimler arasındaki dengenin, olağanüstü değişmeler yüzünden alt üst olması, borcun ifasını güçlendirmesi ve belki de imkansız hale gelmesi durumunda işlem temelinin çökmesi gündeme gelir. Bu gibi hallerde emprevizyon veya Clausula rebus sic stantibus kuramı çerçevesinde kurulmuş olan bir sözleşmede değişikliklerin yapılması için hâkimin sözleşmeye müdahalesi istenebilecektir T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 1996/9-679 K. 1997/119 T sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır. Sözleşmeler durumun değişmeyeceği şartlar altında yapılmaktadır. Ancak bu ilke özel hukukun diğer ilkeleriyle sınırlandırılmıştır. Sözleşmenin yapıldığında karşılıklı edimler arasında olan denge sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde tarafların biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabilir. İşte bu durumda sözleşmeye bağlılık ve sözleşme adaleti ilkeleri arasında bir çelişki hâsıl olur ve artık bu ilkeye sıkı sıkıya bağlı kalmak adalet, hakkaniyet ve objektif hüsnüniyet ( MK. Md. 4; 2 ) kaidelerine aykırı bir durum yaratır hale gelir. Hukukta bu zıtlık; ( Clausula Rebus Sic Stantibus - Beklenmeyen hal şartı ) sözleşmenin değişen şartlara uydurulması ilkesi ile giderilmeye çalışılmaktadır. Tarafların iradelerini etkileyip sözleşme yapmalarına neden olan şartlar daha sonra önemli surette, çarpıcı, adaletsizliğe yol açan olayların gerçekleşmesi ile değişmişse taraflar artık o akitle bağlı tutulmazlar. Değişen bu koşullar karşısında Medeni Yasa`nın 2. maddesinden yararlanılarak sözleşmenin yeniden düzenlenmesi imkanı hâsıl olur. Sözleşmenin edimler arasındaki dengeyi bozan olağanüstü hallere, harp, ülkeyi sarsan ekonomik krizler, enflasyon grafiğindeki aşırı yükselmeler, şok devalüasyon, para değerinin önemli ölçüde düşmesi gibi; sözleşmeye bağlılığın beklenemeyeceği durumlar örnek olarak gösterilebilir. Karşılıklı sözleşmelerde edimler arasındaki dengenin olağanüstü değişmeler yüzünden alt üst olması, borcun ifasını güçlendirmesi durumunda "İŞLEM TEMELİNİN ÇÖKMESİ" gündeme gelir. İşte bu bağlamda Hakim, somut olayın verilerine göre, alacaklı yararına borçlunun edimini yükseltmeye veya borçlu yararına onun tamamen veya kısmen edim yükümlülüğünden kurtulmasına karar verebilir ve müdahale ederek sözleşmeyi değişen koşullara uyarlar T.C. YARGITAY 13. HUKUK DAİRESİ E. 1998/5829 K. 1998/7843 T ÖZET: İşlem temelinin çöktüğünün dikkate alınması dürüstlük kuralının gereğidir. Diğer bir anlatımla durumun değişmesi halinde sözleşmede ısrar etmek dürüstlük kuralına aykırı bir tutum olur. Değişen durumların, sözleşmede kendiliğinden bulunan sözleşme adaletini bozması halinde, taraflar, bu haller için bir tedbir almadıklarından, sözleşmede bir boşluk vardır. Bu boşluk sözleşmenin anlamına ve taraf iradelerine önem verilerek yorum yolu ile ve 9

10 dürüstlük kuralına uygun olarak doldurulur ( MK mad. 1 ). Bu yönteme sözleşmenin yorum yoluyla düzeltilmesi veya değişen hal ve şartlara uyarlanması denilir. Uyarlama daha çok ve önemli ölçüde uzun ve sürekli borç ilişkilerinde söz konusu olur. Her talep vukuunda sözleşmeyi değişen hal ve şartlara uydurmak mümkün değildir. Aksi halde özel hukuk sistemimizde geçerli olan "irade özgürlüğü", "sözleşme serbestîsi" ve "sözleşmeye bağlılık" ilkelerinden sapma tehlikesi ortaya çıkar. Sözleşmeye müdahale müessesesi istisnai, tali ( ikinci derecede ) yardımcı niteliktedir. 10

TÜRK BORÇLAR KANUNU IŞIĞINDA ASGARİ ÜCRETTEKİ ARTIŞIN İHALE KAPSAMI SÖZLEŞMENİN FESHİ İLE FİYAT FARKI ÖDEMELERİNE ETKİSİ

TÜRK BORÇLAR KANUNU IŞIĞINDA ASGARİ ÜCRETTEKİ ARTIŞIN İHALE KAPSAMI SÖZLEŞMENİN FESHİ İLE FİYAT FARKI ÖDEMELERİNE ETKİSİ TÜRK BORÇLAR KANUNU IŞIĞINDA ASGARİ ÜCRETTEKİ ARTIŞIN İHALE KAPSAMI SÖZLEŞMENİN FESHİ İLE FİYAT FARKI ÖDEMELERİNE ETKİSİ Yasin ÖNCÜ 63 * 1. GİRİŞ Kamu idarelerince kamu kaynağı kullanılmak suretiyle çeşitli

Detaylı

Yeni asgari ücret devam eden personel ihalelerinin fesih nedeni olabilir mi? (Düzenleyici Karar)

Yeni asgari ücret devam eden personel ihalelerinin fesih nedeni olabilir mi? (Düzenleyici Karar) Yeni asgari ücret devam eden personel ihalelerinin fesih nedeni olabilir mi? (Düzenleyici Karar) İdarelerce personel çalıştırılmasına dayalı hizmet aliımı ihalelerinde istihdam edilen baı işçilerin maaşının

Detaylı

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İÇİNDEKİLER ESERİ TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ...

Detaylı

İÇİNDEKİLER KISALTMALAR GENEL GİRİŞ Common Law Sisteminde Aynen İfa Talebi 5

İÇİNDEKİLER KISALTMALAR GENEL GİRİŞ Common Law Sisteminde Aynen İfa Talebi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER KISALTMALAR VII XI XVII GENEL GİRİŞ 1 1. Common Law Sisteminde Aynen İfa Talebi 5 I. Giriş 5 II. Tarihi Gelişimi 7 A. Roma Hukukunda Aynen İfa Talebinin Gelişimi 7 B. İngiliz

Detaylı

EDİTÖR Doç. Dr. YEŞİM M. ATAMER İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi MİLLETLERARASI SATIM HUKUKU

EDİTÖR Doç. Dr. YEŞİM M. ATAMER İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi MİLLETLERARASI SATIM HUKUKU EDİTÖR Doç. Dr. YEŞİM M. ATAMER İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi MİLLETLERARASI SATIM HUKUKU MİLLETLERARASI MAL SATIMINA İLİŞKİN SÖZLEŞMELER HAKKINDA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ANTLAŞMASI

Detaylı

Yıllık İzindeki İşçi İşten Çıkartılabilir mi?

Yıllık İzindeki İşçi İşten Çıkartılabilir mi? Yıllık İzindeki İşçi İşten Çıkartılabilir mi? Bir iş sözleşmesinin taraflarca sona erdirilmesi iki şekilde olmaktadır. İş Sözleşmesi, bir haklı fesih nedeninin ortaya çıkması durumunda süresi belirli olsun

Detaylı

BORÇLAR HUKUKU ÜNİTE 4 BORCUN İFASI VE BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ.

BORÇLAR HUKUKU ÜNİTE 4 BORCUN İFASI VE BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ. BORÇLAR HUKUKU ÜNİTE 4 BORCUN İFASI VE BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ www.smmmegitimi.com Borcun İfası Borçlu tarafından borç ediminin, alacaklıya karşı yerine getirilmesine borcun ifası denir. Borcun tamamı muaccel

Detaylı

Işıl YELKENCİ. Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması. Alıcının Sözleşmeden Dönmesi

Işıl YELKENCİ. Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması. Alıcının Sözleşmeden Dönmesi Işıl YELKENCİ Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) Uyarınca Alıcının Sözleşmeden Dönmesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...

Detaylı

Zarar Görenin Kusuru (Müterafik Kusur)

Zarar Görenin Kusuru (Müterafik Kusur) Yard. Doç. Dr. Başak BAYSAL İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Zarar Görenin Kusuru (Müterafik Kusur) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR

Detaylı

hakemli makaleler / refered articles

hakemli makaleler / refered articles AŞIRI İFA GÜÇLÜĞÜ NEDENİYLE SÖZLEŞMENİN DEĞİŞEN KOŞULLARA UYARLANMASI ADAPTION OF THE CONTRACT TO CHANGING CONDITIONS DUE TO EXTREME INABILITY TO PERFORM I. GENEL OLARAK Gülmelahat DOĞAN * Özet: 6098 sayılı

Detaylı

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ

YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ YURTDIŞI İNŞAAT HİZMETLERİ SEKTÖRÜ İÇİN ULUSLARARASI TAHKİM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Giriş BİRİNCİ BÖLÜM: ULUSLARARASI TİCARİ SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN UYUŞMAZLIKLARIN HUKUKİ

Detaylı

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN

AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN Kanun No: 4787 Kabul Tarihi : 09/01/2003 Resmi Gazete Tarihi: 18/01/2003 Resmi Gazete Sayısı: 24997 AMAÇ VE KAPSAM Madde 1 - Bu Kanunun

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SORUMLULUK

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SORUMLULUK İÇİNDEKİLER GİRİŞ 17 BİRİNCİ BÖLÜM SORUMLULUK I. GENEL OLARAK 19 II. SORUMLULUĞUN KAYNAKLARI 19 1. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk 19 2. Haksız Fiilden Doğan Sorumluluk 21 3. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan

Detaylı

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HAKSIZŞARTLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HAKSIZŞARTLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 17 Haziran 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29033 YÖNETMELİK Gümrük ve Ticaret Bakanlığından: TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDEKİ HAKSIZŞARTLAR HAKKINDA YÖNETMELİK Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21 T.C YARGITAY 22.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/15013 Karar No. 2013/4250 Tarihi: 01.03.2013 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21 VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE ÇALIŞAN- LARIN KIDEM İHBAR TAZMİNATI HAKLARININ İDARİ

Detaylı

Başak BAŞOĞLU. İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı

Başak BAŞOĞLU. İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Başak BAŞOĞLU İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ve Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması

Detaylı

Yeni Borçlar Yasasında Hizmet Sözleşmesi

Yeni Borçlar Yasasında Hizmet Sözleşmesi Yeni Borçlar Yasasında Hizmet Sözleşmesi 04.01.2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Borçlar Yasasına bakacak olursak yeni yasada hizmet

Detaylı

PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMELERİ

PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMELERİ PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMELERİ A) 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanun unda yer alan düzenleme metni: Pazarlamacılık Sözleşmesi A. Tanımı ve kurulması I. Tanımı MADDE 448- Pazarlamacılık sözleşmesi, pazarlamacının

Detaylı

GÜLŞAH VARDAR HAMAMCIOĞLU Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi TÜRK MEDENİ KANUNU NA GÖRE YERLEŞİM YERİ

GÜLŞAH VARDAR HAMAMCIOĞLU Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi TÜRK MEDENİ KANUNU NA GÖRE YERLEŞİM YERİ GÜLŞAH VARDAR HAMAMCIOĞLU Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi TÜRK MEDENİ KANUNU NA GÖRE YERLEŞİM YERİ İÇİNDEKİLER SUNUŞ... vii ÖNSÖZ...ix İÇİNDEKİLER... xiii KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1

Detaylı

BORÇLAR HUKUKU AÇISINDAN YAPIM SÖZLEŞMELERİ-2 (DERS-04 EKİDİR)

BORÇLAR HUKUKU AÇISINDAN YAPIM SÖZLEŞMELERİ-2 (DERS-04 EKİDİR) İNŞAAT PROJELERİNDE SÖZLEŞME VE TALEP YÖNETİMİ INS5807 BORÇLAR HUKUKU AÇISINDAN YAPIM SÖZLEŞMELERİ-2 (DERS-04 EKİDİR) Doç. Dr. Deniz Güney Y. Mimar Vedat Akan 23 Ekim 2015 1 YÜKLENİCİNİN BORÇLARINI YERİNE

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 818.S.BK/161

İlgili Kanun / Madde 818.S.BK/161 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17402 Karar No. 2011/19618 Tarihi: 30.06.2011 İlgili Kanun / Madde 818.S.BK/161 CEZAİ ŞART KARŞILIKLIK İLKESİ BAKİYE ÜCRETİN YANINDA CEZAİ ŞARTINDA İSTENEBİLECEĞİ

Detaylı

KİRA İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ

KİRA İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ KİRA İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ Belirli Süreli Kira İlişkisi (TBK, 300) Belirsiz Süreli Kira İlişkisi (TBK, 327/ II) (TBK,327) (TBK, 300) Sürenin Geçmesi ile (TBK,327) Fesih Bildirimi ile (Fesih beyanına

Detaylı

ŞİKAYET NO : 01.2013/222 KARAR NO : 2013/88 TAVSİYE KARARI ŞİKAYETÇİ : T.Ç. ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu /ANKARA

ŞİKAYET NO : 01.2013/222 KARAR NO : 2013/88 TAVSİYE KARARI ŞİKAYETÇİ : T.Ç. ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu /ANKARA ŞİKAYET NO : 01.2013/222 KARAR NO : 2013/88 TAVSİYE KARARI ŞİKAYETÇİ : T.Ç. ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu /ANKARA ŞİKAYETİN KONUSU : Telefon Şirketi abonesi olduktan 4 gün

Detaylı

SÖZLEŞME HUKUKU. Müş. Av. Ferhan SÖZEN ferhan@bahum.gov.tr

SÖZLEŞME HUKUKU. Müş. Av. Ferhan SÖZEN ferhan@bahum.gov.tr SÖZLEŞME HUKUKU Müş. Av. Ferhan SÖZEN ferhan@bahum.gov.tr Akit Mukavele Kontrat Bağıt Sözleşme ULUSAL HUKUK ALANLARINA GÖRE SÖZLEŞME Anayasa Hukuku ve Sözleşme Kavramı Toplum Sözleşmesi (Contrat Social)

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120

İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 410 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/21152 Karar No. 2012/20477 Tarihi: 12.06.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 DAVA ŞARTI GİDER AVANSININ

Detaylı

ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER

ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER Prof. Dr. Mustafa ÇEKER Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 31.10.2013 FAİZ KAVRAMI Faiz, para alacaklısına parasından

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/28964 Karar No. 2015/29704 Tarihi: 02.11.2015 İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 SENDİKALARIN DEMOKRATİK İŞLEYİŞE SAHİP OLUP OLMADIĞINI SENDİKA GENEL KURULLARININ

Detaylı

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ BORÇLAR HUKUKU ÖZEL HÜKÜMLER DERSİ KİRA SÖZLEŞMELERİ DERS NOTLARI

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ BORÇLAR HUKUKU ÖZEL HÜKÜMLER DERSİ KİRA SÖZLEŞMELERİ DERS NOTLARI TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ BORÇLAR HUKUKU ÖZEL HÜKÜMLER DERSİ KİRA SÖZLEŞMELERİ DERS NOTLARI (2013-2014) PROF.DR İBRAHİM KAPLAN Sayfa 1 Kira sözleşmeleri ile ilgili bölümün üç ayrımında ilk

Detaylı

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE HAKSIZ KOŞULLARA İLİŞKİN TÜZÜK

TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE HAKSIZ KOŞULLARA İLİŞKİN TÜZÜK TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİNDE HAKSIZ KOŞULLARA İLİŞKİN TÜZÜK (31.10.2012 - R.G. 184 - EK III - A.E. 588 Sayılı Tüzük) TÜKETİCİLERİ KORUMA YASASI (40/2003 ve 55/2010 Sayılı Yasalar) Madde 20 Altında Yapılan

Detaylı

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ

OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ OBJEKTİF TARİHİ YORUM METODU İLE OBJEKTİF ZAMANA UYGUN YORUM METODU ARASINDAKİ İLİŞKİ YORUM KAVRAMI Betül CANBOLAT Kanun hükmü, yasama organının tercih ettiği çözümün yazılı olarak ifade edilmesidir. Kullanılan

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM ÖN SÖZLEŞMENİN HUKUKSAL TEMELİ, ÖN SÖZLEŞME KAVRAMI VE DİĞER HUKUKİ KAVRAMLARDAN FARKI

BİRİNCİ BÖLÜM ÖN SÖZLEŞMENİN HUKUKSAL TEMELİ, ÖN SÖZLEŞME KAVRAMI VE DİĞER HUKUKİ KAVRAMLARDAN FARKI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7 KISALTMALAR 15 KAYNAKÇA.. 19 GİRİŞ -..:...27 BİRİNCİ BÖLÜM ÖN SÖZLEŞMENİN HUKUKSAL TEMELİ, ÖN SÖZLEŞME KAVRAMI VE DİĞER HUKUKİ KAVRAMLARDAN FARKI 1 ÖN SÖZLEŞMENİN HUKUKSAL

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991 Sayı : 20877)

(Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991 Sayı : 20877) 350 Türkiye Cumhuriyeti ile Avusturya Cumhuriyeti Arasında Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmî Gazete ile yayımı : 21.5.1991

Detaylı

MAKALE 6098 SAYILI BORÇLAR KANUNU VE YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA İŞ HUKUKUNDA İBRA SÖZLEŞMESİ

MAKALE 6098 SAYILI BORÇLAR KANUNU VE YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA İŞ HUKUKUNDA İBRA SÖZLEŞMESİ MAKALE 6098 SAYILI BORÇLAR KANUNU VE YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA İŞ HUKUKUNDA İBRA SÖZLEŞMESİ İBRA SÖZLEŞMESİNİN TANIMI İbra, kelimesi kökeni olarak Arapça kökenli olup; Türkçe temize çıkarmak, borçtan

Detaylı

Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333)

Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333) Gülşah Sinem AYDIN T.C. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII TEŞEKKÜR... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu nun Getirdiği Değişiklikler ve Yenilikler

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu nun Getirdiği Değişiklikler ve Yenilikler Av. Umut YENİOCAK 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu nun Getirdiği Değişiklikler ve Yenilikler Genel Hükümler İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII TEŞEKKÜR... IX İÇİNDEKİLER... XI KAYNAKÇA... XVII KISALTMALAR... XXV GİRİŞ...1

Detaylı

UNIDROIT VE AVRUPA BORÇLAR HUKUKU PRENSĠPLERĠ IġIĞINDA AġIRI ĠFA GÜÇLÜĞÜ

UNIDROIT VE AVRUPA BORÇLAR HUKUKU PRENSĠPLERĠ IġIĞINDA AġIRI ĠFA GÜÇLÜĞÜ UNIDROIT VE AVRUPA BORÇLAR HUKUKU PRENSĠPLERĠ IġIĞINDA AġIRI ĠFA GÜÇLÜĞÜ Yrd. Doç. Dr. Hakan ACAR GĠRĠġ Sözleşmenin taraflarca imzalanmasından sonra, ancak yerine getirilmesinden önce tarafların içinde

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU 2243 İŞ MAHKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası : 5521 Kabul Tarihi : 30/1/1950 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 4/2/1950 Sayı : 7424 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa : 753 Madde 1 İş Kanununa

Detaylı

T.C. YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ

T.C. YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ T.C. YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No : 2012/28063 Karar No : 2012/28555 Özet: İşveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Diğer tazminat ve alacaklar

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN 6545 TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 3096 Kabul Tarihi : 4/12/1984 Yayımlandığı R. Gazete

Detaylı

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı Tarih :.../..«. 8 Z ;... Sayı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile Bankacılık Kanunu'nda Değ Yapılması

Detaylı

ÝÞE ÝADE EDÝLEN ÝÞYERÝ SENDÝKA TEMSÝLCÝSÝNÝN ÝÞE BAÞLADIÐI TARÝHE KADAR BOÞTA GEÇEN DÖNEMÝ SÝGORTALILIK SÜRESÝ OLARAK DEÐERLENDÝRÝLEBÝLÝR MÝ?

ÝÞE ÝADE EDÝLEN ÝÞYERÝ SENDÝKA TEMSÝLCÝSÝNÝN ÝÞE BAÞLADIÐI TARÝHE KADAR BOÞTA GEÇEN DÖNEMÝ SÝGORTALILIK SÜRESÝ OLARAK DEÐERLENDÝRÝLEBÝLÝR MÝ? Doç. Dr. Haluk Hadi SÜMER 1963 yýlýnda Konya da doðmuþtur. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi nden mezun olmuþtur. Ayný yýl Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi nde Araþtýrma Görevlisi olarak

Detaylı

SORUMSUZLUK ANLAŞMALARI

SORUMSUZLUK ANLAŞMALARI Dr. Nilgün BAŞALP İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi SORUMSUZLUK ANLAŞMALARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXIX GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM SORUMSUZLUK

Detaylı

Dr. Sezer ÇABRİ Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞMELERİ

Dr. Sezer ÇABRİ Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞMELERİ Dr. Sezer ÇABRİ Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞMELERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1 I. KONUNUN SUNUMU...1

Detaylı

LİMİTED ŞİRKETLERDE İMTİYAZLI PAYLAR

LİMİTED ŞİRKETLERDE İMTİYAZLI PAYLAR LİMİTED ŞİRKETLERDE İMTİYAZLI PAYLAR İmtiyazlı paylar şirketlerin ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda kardan daha çok pay alma, şirkete finansman yaratma ya da şirkete yeni yatırımcıların katılmasını sağlama

Detaylı

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 80755325-105.05.07-1116 09/02/2016 Konu : Geçici Personele Ek Ödeme Yapılması ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) İlgi : 09.10.2015 tarihli

Detaylı

AKARYAKIT BAYİLİK SÖZLEŞMELERİNDE BAYİLERİN SÖZLEŞME AŞAMASINDA DİKKAT ETMELERİ GEREKEN HUSUSLAR

AKARYAKIT BAYİLİK SÖZLEŞMELERİNDE BAYİLERİN SÖZLEŞME AŞAMASINDA DİKKAT ETMELERİ GEREKEN HUSUSLAR AKARYAKIT BAYİLİK SÖZLEŞMELERİNDE BAYİLERİN SÖZLEŞME AŞAMASINDA DİKKAT ETMELERİ GEREKEN HUSUSLAR GİRİŞ Dağıtıcı şirketlerle bayiler, Akaryakıt Bayilik Sözleşmelerini imzalarken nelere dikkat etmelidir.

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 854 S. DİşK/1

İlgili Kanun / Madde 854 S. DİşK/1 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/31285 Karar No. 2012/3117 Tarihi: 13.02.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2012/3 İlgili Kanun / Madde 854 S. DİşK/1 DENİZ İŞ YASASININ KAPSAMI ÖZETİ:

Detaylı

1- Aşağıda verilenlerden hangisi ticaret şirketlerine uygulanacak mevzuat hükümlerinden

1- Aşağıda verilenlerden hangisi ticaret şirketlerine uygulanacak mevzuat hükümlerinden 1- Aşağıda verilenlerden hangisi ticaret şirketlerine uygulanacak mevzuat hükümlerinden A) Şirket sözleşmesi hükümleri B) Ticari örf ve adet hukuku kuralları C) Tamamlayıcı ve yorumlayıcı hükümler D) Emredici

Detaylı

KEFALET VE GARANTİ SÖZLEŞMELERİ AÇISINDAN UYARLAMA SORUNUNA BİR BAKIŞ

KEFALET VE GARANTİ SÖZLEŞMELERİ AÇISINDAN UYARLAMA SORUNUNA BİR BAKIŞ KEFALET VE GARANTİ SÖZLEŞMELERİ AÇISINDAN UYARLAMA SORUNUNA BİR BAKIŞ Araş. Gör. Feyza Eren Sayın* Av. Berk Kenan Koyuncu** Giriş Borçlar hukukumuza hakim olan sözleşmeye bağlılık (pacta sund servanda)

Detaylı

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 23 Mart Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 23 Mart Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1 Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 23 Mart 2016 Dr. K. Ahmet Sevimli Yardımcı Doçent Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi K. Ahmet Sevimli Kimdir? 1972 yılında İstanbul da doğdu. 1990 yılında Bursa

Detaylı

"Tüketici Aleyhine Başlatılacak İcra Takibinde Parasal Sınır" "Tüketici Aleynine Ba~latllacak icra Takibinde Parasal ~ınırn

Tüketici Aleyhine Başlatılacak İcra Takibinde Parasal Sınır Tüketici Aleynine Ba~latllacak icra Takibinde Parasal ~ınırn "Tüketici Aleyhine Başlatılacak İcra Takibinde Parasal Sınır" "Tüketici Aleynine Ba~latllacak icra Takibinde Parasal ~ınırn T.C. YARGıTAY 13. HUKUK DAIRESI Esas No: 2015/1 0571 Karar No: 2015/8738 Karar

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /32 6098 S.TBK/420

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /32 6098 S.TBK/420 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2011/51524 Karar No. 2014/50 Tarihi: 13.01.2014 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2014/2 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /32 6098 S.TBK/420 İBRANAMENİN GEÇERLİK

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR. Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR. Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İŞVERENLERİN HUKUKİ SORUMLULUKLARI ULUSLARARASI KAYNAKLAR (SÖZLEŞME VS.) 1982 ANAYASASI TÜRK BORÇLAR

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/18-21

İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/18-21 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/20255 Karar No. 2010/11968 Tarihi: 03.05.2010 İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/18-21 GÜVENLİK HİZMETLERİNİN YARDIMCI İŞ OLMASI HAKLI NEDENLERLE FESİHTE SAVUNMA

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Marmara Üniversitesi çalışanlarının

Detaylı

SATIŞ SÖZLEŞMESİ MADDE 1- TARAFLAR: 1.2. Ltd. Şti. Ümraniye İstanbul

SATIŞ SÖZLEŞMESİ MADDE 1- TARAFLAR: 1.2. Ltd. Şti. Ümraniye İstanbul SATIŞ SÖZLEŞMESİ MADDE 1- TARAFLAR: 1.1.. Ltd. Şti. Ümraniye İstanbul 1.2. Ltd. Şti... MADDE 2- TANIMLAMALAR: 2.1. ALICI madde 1.2. adı geçen. yı 2.2. SATICI madde 1.1. de adı geçen. Ltd. Şti. yi 2.3.

Detaylı

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ

İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ KTÜ Harita Mühendisliği Bölümü İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ DERSİ DERS NO#5 KONU: - İşveren sorumlulukları ve Adli süreç - Cezai Sorumluluklar ve Hükümler - Hukuki sorumluluklar ve Sonuçları Yrd. Doç.Dr.

Detaylı

FİNANSAL HİZMETLERE İLİŞKİN MESAFELİ SÖZLEŞMELER YÖNETMELİĞİ YAYIMLANDI

FİNANSAL HİZMETLERE İLİŞKİN MESAFELİ SÖZLEŞMELER YÖNETMELİĞİ YAYIMLANDI FİNANSAL HİZMETLERE İLİŞKİN MESAFELİ SÖZLEŞMELER YÖNETMELİĞİ YAYIMLANDI Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, 31.01.2015 tarihli ve 29253 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 1475 S.İşK/14

İlgili Kanun / Madde 1475 S.İşK/14 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/32276 Karar No. 2010/216 Tarihi: 18.01.2010 Yargıtay Kararları İlgili Kanun / Madde 1475 S.İşK/14 İHBAR TAZMİNATI ÖDENMEDEN İŞÇİNİN EMEKLİ OLMASI İŞÇİNİN EMELİLİK

Detaylı

Çev.: Alpay HEKİMLER*

Çev.: Alpay HEKİMLER* Alman Federal Mahkeme Kararları Federal İş Mahkemesi Çev.: Alpay HEKİMLER* Karar Tarihi: 12.08.2008 Sayısı : 9 AZR 632/07 İşveren tarafından düzenlenip işçiye verilecek olan çalışma belgesinin, işkolunun

Detaylı

SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ

SERBEST MUHASEBECİLİK, SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ SM - Serbest Muhasebecilik, SMMM - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve YMM - Yeminli Mali Müşavirli 41 Nolu SM - Serbest Muhasebecilik, SMMM - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve YMM - Yeminli Mali

Detaylı

Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunu Yasası. 3095 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN

Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunu Yasası. 3095 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunu Yasası 3095 sayılı, numaralı, nolu kanun, yasa KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN Kanun Numarası : 3095 Kabul Tarihi : 4/12/1984 Yayımlandığı R.

Detaylı

Genel İşlem Koşulları

Genel İşlem Koşulları Dr. Osman Açıkgöz Tüketicinin Korunması Çerçevesinde Mobil Haberleşme Abonelik Sözleşmesinde Genel İşlem Koşulları İÇİNDEKİLER Prof. Dr. Serap Helvacı nın Önsözü...VII Yazarın Önsözü... XI İÇİNDEKİLER...XV

Detaylı

DÖVİZE ENDEKSLİ TÜKETİCİ KREDİLERİNDE UYARLAMA SORUNU VE YARGITAY IN BAKIŞI

DÖVİZE ENDEKSLİ TÜKETİCİ KREDİLERİNDE UYARLAMA SORUNU VE YARGITAY IN BAKIŞI AUHFD, 59 (1) 2010: 131-172 Yılmaz DÖVİZE ENDEKSLİ TÜKETİCİ KREDİLERİNDE UYARLAMA SORUNU VE YARGITAY IN BAKIŞI Adjustment Problem in the Foreign Currency Indexed Credits and the View of the Turkish Court

Detaylı

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT Sirküler Rapor Mevzuat 16.08.2016/100-1 MESLEK MENSUPLARININ HİZMET SÖZLEŞMELERİNİ KENDİLİĞİNDEN UZATAN İFADE NEDENİYLE TARH EDİLEN DAMGA VERGİSİ VE KESİLEN CEZAYA İLİŞKİN KANUN YARARINA BOZMA KARARI ÖZET

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ II İÇİNDEKİLER 13 KİSALTMALAR 25 GİRİŞ 27 BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI 1. Genel Olarak 29 I. Felsefi Açıdan Eşitlik Kavramı 29 II. Eşitlik İlkesi ve Değer Yargıları 30 III. Eşitlik

Detaylı

KONU: AKARYAKIT DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN BAYİ YATIRIMLARI NEDENİYLE UĞRADIKLARI ZARARLARA İLİŞKİN SEBEBSİZ ZENGİNLEŞME DAVALARI

KONU: AKARYAKIT DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN BAYİ YATIRIMLARI NEDENİYLE UĞRADIKLARI ZARARLARA İLİŞKİN SEBEBSİZ ZENGİNLEŞME DAVALARI 20.05.2014 ERTÜRK YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. DUYURU 2014/3 KONU: AKARYAKIT DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN BAYİ YATIRIMLARI NEDENİYLE UĞRADIKLARI ZARARLARA İLİŞKİN SEBEBSİZ ZENGİNLEŞME DAVALARI

Detaylı

TÜKETİCİ KREDİSİ SÖZLEŞMELERİ YÖNETMELİĞİ YAYIMLANDI

TÜKETİCİ KREDİSİ SÖZLEŞMELERİ YÖNETMELİĞİ YAYIMLANDI TÜKETİCİ KREDİSİ SÖZLEŞMELERİ YÖNETMELİĞİ YAYIMLANDI Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ( Yönetmelik ) 22.05.2015 tarihli ve 29363 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. Yönetmelik yayımı tarihinden

Detaylı

BORÇ İLİŞKİLERİNDEN KAYNAKLANIP TAHSİLİ GECİKEN VE/VEYA TAHSİL EDİLEMEZ HALE GELEN BORÇLARIN YAPILANDIRILMASI YASASI. 29/2013 Sayılı Yasa

BORÇ İLİŞKİLERİNDEN KAYNAKLANIP TAHSİLİ GECİKEN VE/VEYA TAHSİL EDİLEMEZ HALE GELEN BORÇLARIN YAPILANDIRILMASI YASASI. 29/2013 Sayılı Yasa R.G 196 05 Aralık 2013 BORÇ İLİŞKİLERİNDEN KAYNAKLANIP TAHSİLİ GECİKEN VE/VEYA TAHSİL EDİLEMEZ HALE GELEN BORÇLARIN YAPILANDIRILMASI YASASI 29/2013 Sayılı Yasa Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet

Detaylı

Bazı makalelerde, bu iptal kararı ile kanuni temsilcilerin geçmişe yönelik sorumluluklarının kalktığına dair yorumlar okuyoruz.

Bazı makalelerde, bu iptal kararı ile kanuni temsilcilerin geçmişe yönelik sorumluluklarının kalktığına dair yorumlar okuyoruz. Not: Makaleler yazarın kişisel görüşünü ifade etmekte olup kaleme alındığı tarihteki mevzuat düzenlemeleri açısından geçerlidir. Daha sonra meydana gelecek değişimler uygulamada farklılık yaratabilir.

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Düzce Üniversitesi çalışanlarının yaptığı

Detaylı

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI :F.Y.

T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU RET KARARI :F.Y. T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU ŞİKAYET NO : 04.2013.1870 KARAR TARİHİ : 10/03/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ ŞİKAYET EDİLEN İDARE ŞİKAYETİN KONUSU :F.Y. : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Ziyabey Cad. No:6 Balgat/ANKARA

Detaylı

GRUP ŞİRKETLERİNDE İŞÇİLERDEN BİR KISMININ AYNI ANDA BİRDEN FAZLA İŞVERENE HİZMET VERMESİNDEN DOĞAN SORUN

GRUP ŞİRKETLERİNDE İŞÇİLERDEN BİR KISMININ AYNI ANDA BİRDEN FAZLA İŞVERENE HİZMET VERMESİNDEN DOĞAN SORUN Grup Şirketlerinde İşçilerden Bir Kısmının Aynı Anda Birden Fazla İşverene 25 GRUP ŞİRKETLERİNDE İŞÇİLERDEN BİR KISMININ AYNI ANDA BİRDEN FAZLA İŞVERENE HİZMET VERMESİNDEN DOĞAN SORUN Prof. Dr. Nuri ÇELİK

Detaylı

7536 İKİNCİ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluklar

7536 İKİNCİ BÖLÜM Görev, Yetki ve Sorumluluklar 7535 KARAPARANIN AKLANMASININ ÖNLENMESİNE, 2313 SAYILI UYUŞTURUCU MADDELERİN MURAKEBESİ HAKKINDA KANUNDA, 657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNDA VE 178 SAYILI MALİYE BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA

Detaylı

KANUN NO: 3096 TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

KANUN NO: 3096 TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN KANUN NO: 3096 TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Kabul Tarihi: 4 Aralık 1984 Resmi Gazete ile Neşir ve

Detaylı

Dr. ÖMER ÇINAR İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi TÜKETİCİ HUKUKUNDA HAKSIZ ŞARTLAR

Dr. ÖMER ÇINAR İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi TÜKETİCİ HUKUKUNDA HAKSIZ ŞARTLAR Dr. ÖMER ÇINAR İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi TÜKETİCİ HUKUKUNDA HAKSIZ ŞARTLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR...xv GİRİŞ...1 Birinci Bölüm HAKSIZ ŞARTIN TARİHSEL

Detaylı

YENİ BORÇLAR KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ İLE 4857 SAYILI İŞ KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİNDE FARKLILIK VE DEĞERLENDİRMESİ

YENİ BORÇLAR KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ İLE 4857 SAYILI İŞ KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİNDE FARKLILIK VE DEĞERLENDİRMESİ YENİ BORÇLAR KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ İLE 4857 SAYILI İŞ KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİNDE FARKLILIK VE DEĞERLENDİRMESİ Selahattin BAYRAM * I- GİRİŞ: Yeni Türk Borçlar Kanunu

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, taksitle satış sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.

YÖNETMELİK. MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, taksitle satış sözleşmelerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir. 14 Ocak 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29236 Gümrük ve Ticaret Bakanlığından: YÖNETMELİK TAKSİTLE SATIŞ SÖZLEŞMELERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1

Detaylı

dan itibaren ücret gelirlerine farklı (düşük oranlı) gelir vergisi tarifesi uygulamasına son veren kanuni düzenlemenin,

dan itibaren ücret gelirlerine farklı (düşük oranlı) gelir vergisi tarifesi uygulamasına son veren kanuni düzenlemenin, 04.12.2009 Açıklamalı Sirküler Rapor 2009/16 Konu: ANAYASA MAHKEMESĐ ĐPTAL KARARI SONRASINDA ÜCRETLER ÜZERĐNDEN HESAPLANACAK GELĐR VERGĐSĐNDE DĐKKATE ALINACAK GELĐR VERGĐSĐ TARĐFESĐ VE ĐHTĐRAZĐ KAYITLA

Detaylı

TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1

TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1 TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1 A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile 1219 sayılı Kanunun Ek 12 nci maddesi çerçevesinde,

Detaylı

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL Strazburg, 15.III. 1978 Bu Protokol ü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 7 Haziran 1968 tarihinde Londra da imzaya

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/ 2 ALT İŞVEREN MUVAZAA

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/ 2 ALT İŞVEREN MUVAZAA T.C YARGITAY 22.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/28980 Karar No. 2013/435 Tarihi: 23.01.2013 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/2 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/ 2 ALT İŞVEREN MUVAZAA ÖZETİ 4857 sayılı

Detaylı

İŞYERİ DEVRİNDE KIDEM TAZMİNATINDAN SORUMLULUK SÜREYE TABİ Mİ?

İŞYERİ DEVRİNDE KIDEM TAZMİNATINDAN SORUMLULUK SÜREYE TABİ Mİ? İŞYERİ DEVRİNDE KIDEM TAZMİNATINDAN SORUMLULUK SÜREYE TABİ Mİ? Selahattin BAYRAM * I- GİRİŞ: 4857 sayılı İş Kanunu nun 120 ve Geçici 6 ncı maddeleri ile mülga 1475 sayılı İş Kanunu nun yürürlüğü devam

Detaylı

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA

KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA KARAR 1 (672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmaya dair) Davalı : Başbakanlık /ANKARA Davanın Konusu : Uyuşmazlık, davacının 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere

Detaylı

MEDENİ YARGIDA CENİNİN TARAF EHLİYETİ

MEDENİ YARGIDA CENİNİN TARAF EHLİYETİ MEDENİ YARGIDA CENİNİN TARAF EHLİYETİ Halil İbrahim KOVAR A. CENİN KAVRAMI Cenini, genel olarak ana rahmine düşen ancak henüz doğmamış insan organizması olarak tanımlamak mümkündür. Tıp terminolojisinde

Detaylı

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2009/57 TARİH:

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2009/57 TARİH: VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2009/57 TARİH: 19.08.2009 KONU 272 no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı nın 16.06.2009 tarihinde yayınladığı 5904 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda

Detaylı

30.10.2014 5510 SAYILI KANUN

30.10.2014 5510 SAYILI KANUN 5510 SAYILI KANUN İş Kazası : İş kazası, aşağıdaki durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhsal olarak özre uğratan olaydır. 1 Sigortalının işyerinde bulunduğu

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 1475 S.İşK/14

İlgili Kanun / Madde 1475 S.İşK/14 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/31730 Karar No. 2012/141 Tarihi: 16.01.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2012/3 İlgili Kanun / Madde 1475 S.İşK/14 KIDEM TAZMİNATINA ESAS SÜRE KIDEM

Detaylı

İŞÇİNİN SAĞLIK NEDENLERİNE DAYANAN DEVAMSIZLIĞINDA İŞVERENLERİN HAKLARI VE UYGULAMADAKİ SORUNLAR?

İŞÇİNİN SAĞLIK NEDENLERİNE DAYANAN DEVAMSIZLIĞINDA İŞVERENLERİN HAKLARI VE UYGULAMADAKİ SORUNLAR? İŞÇİNİN SAĞLIK NEDENLERİNE DAYANAN DEVAMSIZLIĞINDA İŞVERENLERİN HAKLARI VE UYGULAMADAKİ SORUNLAR? Erol GÜNER * I.GİRİŞ: Bir iş sözleşmesinin taraflarca sona erdirilmesi iki şekilde olmaktadır. İş sözleşmesi,

Detaylı

Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Bankacılık İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi

Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Bankacılık İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Bankacılık İşlemleri Açısından Değerlendirilmesi İstanbul, 15 Haziran 2012 Prof. Dr. Seza Reisoğlu TBB Hukuk Başdanışmanı I. Giriş 6098

Detaylı

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U)

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

İŞ YASASINA GÖRE İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU VAR MI?

İŞ YASASINA GÖRE İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU VAR MI? İŞ YASASINA GÖRE İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU VAR MI? Erol GÜNER * I. GİRİŞ; 4857 sayılı İş Yasasının 2. Maddesine göre, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İş ilişkisinin

Detaylı

SİGORTA ARACILARI HUKUKU I

SİGORTA ARACILARI HUKUKU I Doç. Dr. Emine YAZICIOĞLU SİGORTA ARACILARI HUKUKU I Sigorta Aracısı Kavramı ve İlgili Düzenlemeler Sigorta Aracılarının Denetimi Sigorta Acentesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...

Detaylı

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU 12265 İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU Kanun Numarası : 6570 Kabul Tarihi : 20/11/2014 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 29/11/2014 Sayı : 29190 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 55 Amaç ve kapsam MADDE

Detaylı

SİGORTACININ SÖZLEŞME ÖNCESİ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ BİRİNCİ BÖLÜM SİGORTA KAVRAMI, SİGORTA SÖZLEŞMESİ VE SİGORTA ARACILIĞI FAALİYETİ

SİGORTACININ SÖZLEŞME ÖNCESİ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ BİRİNCİ BÖLÜM SİGORTA KAVRAMI, SİGORTA SÖZLEŞMESİ VE SİGORTA ARACILIĞI FAALİYETİ SİGORTACININ SÖZLEŞME ÖNCESİ AYDINLATMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9 KISALTMALAR CETVELİ 19 KAYNAKÇA 23 GİRİŞ 41 BİRİNCİ BÖLÜM SİGORTA KAVRAMI, SİGORTA SÖZLEŞMESİ VE SİGORTA ARACILIĞI FAALİYETİ 1.

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

Uluslararası sözleşmeler ve risk azaltma yöntemleri

Uluslararası sözleşmeler ve risk azaltma yöntemleri Uluslararası sözleşmeler ve risk azaltma yöntemleri PINARAK AVUKAT BÜROSU - Avukat Servet Pinarak Engelbosteler Damm 7, 30167 Hannover / Almanya www.pinarak.com 1 Uluslararası sözleşmeler ve risk azaltma

Detaylı